Het lectoraat
De verzorgingsstaat ontwikkelt zich in een rap tempo naar een participatiesamenleving, waar een groot beroep wordt gedaan op de zelfredzaamheid van bewoners. Voor een deel van de burgers levert dit grote problemen op.
Zij komen in de knel omdat zij het materieel, sociaal en/of geestelijk niet redden zonder (tijdelijke) steun in de rug om hun bestaan in de hand te krijgen. Maatschappelijk werk heeft de opdracht nieuwe wegen te zoeken (en oud, beproefde wegen niet te vermijden) om deze burgers in staat te stellen een acceptabel bestaan op te bouwen. Het lectoraat Maatschappelijk Werk zoekt en ontwikkelt, samen met het werkveld, hoe sociaal werk adequaat om kan gaan met de nieuwe opgaven die onder verschuivende wettelijke regimes (AWBZ, Wmo, Schuldhulpverlening) het lokale speelveld opschudden.
Van maatschappelijk werk naar sociaal werk
De maatschappelijke opdracht van maatschappelijk werk weerspiegelt de tijd waarin we leven. De laatste jaren zie je een beweging terug naar de basis: hulpverlenen bij (tijdelijke) kwetsbaarheid, dicht op de leefwereld van burgers, aanwezigheid in de wijken en bij de mensen thuis.
Het lectoraat ondersteunt deze beweging. De focus ligt op vernieuwing van taken voor maatschappelijk werkers binnen het kader van de Wmo. Wat betekent de paradigmawijziging in de Wmo voor het werk van maatschappelijk werkers? Hoe kunnen zij invulling geven aan het beleidskader Welzijn Nieuwe Stijl en aan de stelselherziening AWBZ, transitie Jeugdzorg, Wet Werken naar Vermogen enzovoort. Hoe kan daarbij aangesloten worden bij de kernwaarden van maatschappelijk werk?
Hoewel processen van divergentie en convergentie een terugkerend fenomeen zijn in het maatschappelijk werk, profileert het lectoraat zich steeds meer onder de vlag van het 'sociaal werk'. Hiermee wil het lectoraat duidelijk maken dat het óók gaat om opbouwwerk, jeugdwerk, maatschappelijke en culturele vorming en vrijwillige inzet; maatschappelijk werk zoals het zich voordeed voor de grote versnippering die in de tweede helft van de 20e eeuw plaatsvond.
Het lectoraat ijvert voor vroegtijdig, licht en gericht hulpverlenen. Waar mogelijk eigen krachten versterken en de regie in handen van cliënten daarbij ondersteund door het eigen netwerken en 'lichte' (para)professionals. De visie op het brede maatschappelijk werk is uitgewerkt in het boek 'Oude waarden in nieuwe tijden', dat hoort bij de lectorale rede die lector Margot Scholte in januari 2010 uitsprak. In 2012 verschijnt daarvan de derde geactualiseerde druk. In Oude waarden laat zij zien dat de huidige ontwikkelingen in het maatschappelijk werk sterk geworteld zijn in het verleden. Het gaat niet zozeer om nieuwe methoden en werkwijzen als wel om het herijken van methodieken en methodische handvatten die reeds in het verleden hun oorsprong kennen.
Samen met 8 werkveldorganisaties, de MOgroep en MOVISIE is onlangs een convenant afgesloten waarin de samenwerking is vastgelegd om met gezamenlijke inspanningen te komen tot vernieuwing van praktijk en onderwijs om de aansluiting met de maatschappelijke opdracht op dit moment in de tijd te realiseren. Het programma biedt een goede basis om het werkveld en het onderwijs op elkaar te betrekken. Meer informatie over dit programma vindt u op: www.sociaalwerkindewijk.nl.
Ontstaan van het lectoraat
Sinds 1 september 2008 is het J.W. Rengelink lectoraat Maatschappelijk Werk actief. Het betreft een bijzonder lectoraat dat gefinancierd wordt door het J.W. Rengelinkfonds. Margot Scholte is aangesteld als lector.
Lees hier meer over de achtergrond van Margot Scholte