Nu AI zo ongeveer elke kennisvraag beantwoordt, wat leert het hbo studenten dan nog? Lector Guido Stompff schreef er een boek over: ‘Design doing’. Het boek is bedoeld voor iedereen in het hbo die studenten wil leren omgaan met complexe praktijkvraagstukken. Niet alleen via uitgebreide analyses, maar door te maken, te testen en gaandeweg te leren.

Design doing: leren door creëren

Design doing is een benadering waarbij studenten niet wachten tot ze alles begrijpen voordat ze aan de slag gaan. Het principe is: als je niet weet wat te doen, begin dan met iets kleins. Verbeeld een idee, kijk wat er gebeurt en pas het aan. Kennis ontstaat zo vanuit de praktijk door te handelen, te duiden en te verdiepen. Guido omschrijft het treffend: "You cannot analyze your way out." Basistheorie is hierbij een instrument: je zet het in op het moment dat een experiment je iets leert over het probleem.

Die aanpak vraagt om een andere kijk op onderzoek, zegt Guido: “Design doing vervangt geen grondig onderzoek, het is ander onderzoek. De norm is niet een survey van honderd respondenten, maar de kwaliteit van je ontwerp, welke test je hebt gedaan en wat je ervan leerde.”

De rol van AI

Het boek gaat ook in op de verhouding tussen design doing en AI. Waar AI snel en indrukwekkend output levert, ontbreekt de verankering in de echte wereld. Stompff pleit er niet voor AI buiten de deur te houden, maar om het als partner in te zetten. “Laat het honderd ideeën genereren, kies er één, maak variaties en test ze”, zegt Guido. “Het echte leren zit in het doen met echte mensen, echte problemen, echte feedback.”

Docente Charlotte Beukers ondervond dit in haar eigen praktijk. Haar belangrijkste inzicht: “Wanneer een student omschakelt van een verkoopmindset – het eigen concept verdedigen – naar een onderzoeksmindset, verandert feedback van kritiek in een waardevolle bron van informatie", zegt ze.

"Helder overzicht van de belangrijkste stappen"

Ook docenten Petra Beukelman en Pam van Monfort werkten al met het boek en de methode: “Design Doing biedt een helder overzicht van de belangrijkste stappen binnen design thinking en maakt deze direct praktisch toepasbaar. Dankzij de hands-on aanpak en toegankelijke schrijfstijl is het boek goed te volgen, vooral voor studenten die net beginnen. Kortom, het is een praktisch en overzichtelijk boek dat motiveert om design niet alleen te begrijpen, maar vooral ook te doen.”

‘Design doing’ is verkrijgbaar via Uitgeverij Boom.

De tweede fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is afgerond. Studenten van de Associate degree Crossmediale Communicatie van Inholland werkten de afgelopen maanden aan ontwerpend onderzoek, concepten, campagneboeken en prototypes rond de digitale en immersieve beleving van graffiti-erfgoed. Hun resultaten zijn gepresenteerd tijdens de eindpresentaties bij OBA Next Lab, de EdTech-dag van Inholland (1 juni) en de European Summit Libraries at the Heart of Europe in OBA Oosterdok (4 juni).

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte staat dit erfgoed onder druk. Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab hoe de collectie digitaal geconserveerd en opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt: op een immersieve en mobiele manier, eerst in Amsterdam en daarna mogelijk in heel Europa.

Wat is er gedaan?

In de eerste projectfase legde het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vast met 'gaussian splatting', een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. In de tweede fase bouwden studenten hierop voort. Zij deden ontwerpend onderzoek, ontwikkelden concepten en campagneboeken en testten prototypes in de praktijk, onder meer bij OBA Next Lab, dat werkt aan de bibliotheek van de toekomst. De belangstelling voor de combinatie van erfgoed, technologie en praktijkgericht onderwijs was groot.
 

Vier kansrijke concepten

De opbrengst van fase 2 bestaat uit vier uitgewerkte concepten die concrete aanknopingspunten bieden voor de volgende fase:

1: Next Stop DGL 

Vertaalt het archief van de Dutch Graffiti Library naar een reizende immersieve ervaring, vormgegeven als een metroreis langs verhalen, makers en locaties. Het concept leent zich voor een mobiele opstelling in bibliotheken in Amsterdam, Nederland en Europa. 
 

2: Echt of Vals 

Een speels en educatief kaartspel dat bezoekers op een laagdrempelige manier laat nadenken over graffiti en erfgoed.

3: Zien wat er st(r)aat 

Dit is een ruimtelijke en visuele interventie met kingsize letters D, G en L als herkenbaar publieksanker.

4: Behind the Tag 

Dit laat zien hoe promotie, wayfinding, storytelling en publieksactivatie slim kunnen worden verbonden aan een fysieke graffiti-experience.

Naar een minimum viable product

De derde en laatste projectfase loopt van juni tot en met september 2026. Daarin werken de partners toe naar één of meer fysieke Minimum Viable Products (MVP's), gebaseerd op de sterkste studentvoorstellen. De kracht van het project zit in de samenwerking tussen de Dutch Graffiti Library (inhoud en community), Inholland (onderwijs, onderzoek en ontwerppraktijk) en OBA Next Lab (experimentele publieksruimte).

“Graffiti is vluchtig van aard. Juist daarom is het waardevol om deze kunstvorm blijvend vast te leggen. Met deze concepten laten we zien dat je het niet alleen kunt bewaren, maar ook opnieuw kunt laten beleven”, zegt projectontwikkelaar Mark Jacobs. “We waren benieuwd hoe graffiti-cultuur resoneert bij de generatie van onze studenten. De concepten die zij hebben bedacht laten dat goed zien: ze kwamen met frisse, eigenzinnige manieren om dit erfgoed te delen. Dit geeft ons in de volgende fase echt iets om uit te kiezen en door te ontwikkelen.”

Sterke online community opbouwen
Het doel van de opdracht was om een bredere doelgroep te bereiken, een sterke online community op te bouwen en ervoor te zorgen dat de Pauluskerk hier uiteindelijk zelfstandig mee verder kan. Samen met medestudenten richtte Tessa zich op de vraag hoe de Pauluskerk haar activiteiten en verhaal kan vertalen naar herkenbare en consistente content op TikTok en Instagram. De studenten gingen hier enthousiast mee aan de slag, wat resulteerde in diverse creatieve en bruikbare eindproducten voor de opdrachtgever.

Meer dan alleen content maken
Tessa gaf aan dat ze bewust koos voor de Pauluskerk, omdat ze het werk van de organisatie mooi vindt en er graag meer over wilde leren.“Het maakte indruk op mij dat we niet zomaar content maakten, maar werkten aan een maatschappelijk verhaal.” Tijdens de opdracht ontdekte ze ook hoe belangrijk het is om content te testen bij de doelgroep. Dit zorgde ervoor dat de content die was gemaakt meer overkwam bij de doelgroep. Ook de stadstour, waar de opdracht mee startte, bleef haar bij: “Wat ik vooral meeneem, is dat je gewoon wat liever mag zijn voor dakloze mensen op straat. Dat hebben zij echt nodig.”

De stad door andere ogen bekijken
Tijdens deze stadstour werd de schaduwkant van Rotterdam zichtbaar gemaakt en kregen de studenten meer context bij het werk van de Pauluskerk. Dit hielp hen om de opdracht niet alleen als een contentvraagstuk te zien, maar ook als een maatschappelijk verhaal dat zorgvuldig en respectvol verteld moet worden. Opdrachtgever Roos Hendrikse gaf aan dat de tour hierin belangrijk was en dat studenten beter het perspectief van dakloze mensen leerden kennen: “Studenten zijn in het hoofd gekropen van dakloze mensen, en juist dat maakt zo’n opdracht waardevol.” Volgens haar is daarom de grootste winst van de opdracht dat studenten echt betrokken zijn geraakt bij het thema: ”Zij leerden niet alleen content maken, maar ook nadenken over de impact van communicatie."

Vierdejaars Communicatiestudenten organiseerden de opdracht
Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij zijn vierdejaars studenten Communicatie bij Inholland Rotterdam en organiseerden de opdracht op eigen initiatief. "Vanuit onze opleiding kregen wij de ruimte om zelf een praktijkopdracht op te zetten voor eerstejaars studenten. Via een gemeenschappelijke vriendin die vrijwilliger is bij de Pauluskerk in Rotterdam kwamen wij in contact met deze maatschappelijke organisatie. Zo ontstond het idee om eerstejaarsstudenten te laten werken aan het communicatievraagstuk van de Pauluskerk.

Deze samenwerking werd waardevol voor alle betrokken partijen: de eerstejaars kregen de kans om te werken voor een echte opdrachtgever, de Pauluskerk ontving nieuwe ideeën en concrete content, en wij deden als vierdejaars ervaring op met begeleiden en coachen."

Tekst geschreven door Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij

Duurzaam toerisme, circulaire economie, regeneratief toerisme, degrowth, doughnut economics: de afgelopen jaren zijn talloze concepten geïntroduceerd om toerisme toekomstbestendig te maken. Maar wat betekenen deze termen eigenlijk? Hoe verschillen ze van elkaar? En hoe kunnen ze in de praktijk bijdragen aan een echte transitie?

Hier heeft het project ‘Transitional Tourism: Rethinking Tourism in an Age of Systemic Change’, geleid door Ko Koens, lector New Urban Tourism, het afgelopen jaar samen met partners Paradise Found en Ginder naar gekeken. Het eindrapport biedt voor het eerst een helder overzicht van de verschillende perspectieven op de transitie van toerisme. Niet om nog een buzzword toe te voegen, maar om de onderliggende processen en keuzes zichtbaar te maken die nodig zijn voor een structurele verandering in toerisme.
 

Traditionele duurzaamheid

Om te begrijpen waar al die nieuwe concepten vandaan komen, is het nuttig kort stil te staan bij het verleden. Het triple-bottom-line denken – people, planet, profit – was ooit bedoeld als aanzet tot systeemverandering. Maar het werd snel gereduceerd tot een balanceer-act waarbij economische groei vrijwel altijd aan het langste eind trok. Winst mocht de kosten voor mens en natuur compenseren, zolang er maar enige ‘balans’ was. Zo werd een radicale denkwijze een rapportageformat.”

“Dat heeft geleid tot een groeiende behoefte aan concepten die verder gaan dan traditionele duurzaamheid, zoals regeneratief toerisme en degrowth, maar ook het versterken van brede welvaart of circulariteit via toerisme”, legt Ko uit. “Inmiddels zijn er zo veel van dergelijke concepten dat het lastig wordt om door de bomen het bos te zien.” Het onderzoeksrapport helpt duidelijkheid te scheppen door acht verschillende benaderingen met elkaar te vergelijken.
 

Transitie als systeemverandering

Het rapport beschrijft acht transitieve benaderingen: de Sustainable Development Goals (SDG’s), brede welvaart, equitable tourism, circulair toerisme, degrowth, regeneratief toerisme, destination stewardship en doughnut economics. Deze benaderingen delen een overkoepelend idee: transitional tourism. Dat gaat niet om het optimaliseren van het huidige systeem, maar om het vervangen van een dominant, onhoudbaar wereldbeeld door een nieuw. Door het systeem zelf te herzien: governance, marktstructuren, consumptiepatronen en de manier waarop we naar groei kijken.

Zes kernelementen definiëren dit transitieve denken. Ten eerste: het heroverwegen van de rol van economische groei en dit niet langer als vanzelfsprekend uitgangspunt nemen. Ten tweede: toerisme zien als onderdeel van een complex, levend systeem in wisselwerking met natuur en samenleving. Ten derde: een ecocentrische blik waarbij de natuur intrinsieke waarde heeft, los van economisch nut. Vervolgens een plaatsgebonden aanpak die vertrekt vanuit de behoeften van de lokale gemeenschap. Dan co-creatie: bewoners en stakeholders actief betrekken als fundament. En ten slotte: werken naar concrete actie met passende meetinstrumenten.

Acht stromingen, één beweging

De acht besproken benaderingen zijn niet gelijkwaardig in radicaliteit. De SDG’s en brede welvaart bewegen nog grotendeels binnen het bestaande groeiparadigma en zijn daarmee toegankelijker in de praktijk. Regeneratief toerisme, degrowth en doughnut economics stellen de grondslagen van dat paradigma fundamenteel ter discussie, maar zijn juist daardoor ook moeilijker te implementeren. Het rapport laat via het Three-Horizons-raamwerk zien hoe de verschillende benaderingen niet zozeer concurrenten zijn, maar eerder complementaire rollen vervullen in een geleidelijke transitie.

Elke aanpak heeft zijn sterke en zwakke kanten, afhankelijk van context, schaal en politieke realiteit. Daarom pleiten de onderzoekers voor ‘strategisch pluralisme’: een bewuste combinatie van benaderingen, afgestemd op het specifieke vraagstuk en het moment in de transitie. Een bestemming die net begint te twijfelen aan groeicijfers kiest een andere ingang dan een stad die bukt onder massatoerisme.

De praktijk loopt achter

De kloof tussen theorie en praktijk is opvallend. In de onderzochte Europese steden worden termen als ‘regeneratief toerisme’ of ‘degrowth’ regelmatig gebruikt, maar de onderliggende strategieën blijven conventioneel: betere spreiding van bezoekers, het aantrekken van ‘kwaliteitstoeristen’, hogere toeristenbelasting. Echte systeemvragen – wil je eigenlijk meer toeristen? past toerisme hier überhaupt? – worden zelden gesteld. “Het gevaar is dat dergelijke termen leiden tot transition-washing”, waarschuwt Ko. “Transitiebegrippen worden ingezet om bestaand beleid een nieuw jasje te geven, zonder dat de onderliggende logica verandert.”

Een tweede probleem is meten. KPI’s blijven gebaseerd op aantallen bezoekers, bestedingen en overnachtingen. Welzijn, sociale cohesie, ecologische draagkracht — het zijn zachte waarden die moeilijk te kwantificeren zijn, en dus buiten beeld blijven. De onderzoekers stellen ‘reflexief monitoren’ voor als alternatief: een cyclisch leerproces waarbij kwantitatieve data en kwalitatieve inzichten samen worden besproken door alle betrokkenen. Niet als externe controle, maar als onderdeel van het veranderingsproces zelf.
 

Nu is het moment

Het goede nieuws: er beweegt iets. Steeds meer bestemmingen erkennen dat toerisme meer is dan een economische motor. Bewoners tellen mee. Groei is niet langer heilig. De vraag verschuift van hoeveel naar voor wie en waartoe.

Maar erkenning is nog geen transitie. De onderzoekers adviseren: stop met debatteren over welke benadering de beste is. Analyseer je eigen context, kies een aanpak die past, ontwikkel concrete acties, zet een monitoringsproces op en betrek stakeholders gedurende het hele traject.

“De terminologie doet er minder toe dan de vraag of er echt iets verandert. En dat vraagt moed; van politici, beleidsmakers, DMO’s, ondernemers en onderzoekers. Want toerisme transitief maken is niet alleen een strategische keuze. Het is een maatschappelijke verantwoordelijkheid”, aldus Ko.

Hoe gaat een hogeschool om met studenten die anders denken, leren en voelen? Onderzoekers Jonathan Evans en Flann Naji van Hogeschool Inholland stellen die vraag op een creatieve, interactieve en confronterende wijze. “De vraag is niet: hoe passen we neurodivergente studenten aan het standaard schoolsysteem aan? Maar: hoe maken we het schoolsysteem zelf flexibeler, menselijker en inclusiever voor iedereen?”

“Er is steeds meer bewustzijn over neurodiversiteit”, zegt Jonathan. "Mensen hebben er vaker van gehoord, weten beter wat het inhoudt en we kruipen langzamerhand uit het beeld dat neurodivergentie een ziekte is die je moet genezen.” Neurodivergent betekent dat iemands brein informatie anders verwerkt dan gemiddeld. Wie wél binnen dat gemiddelde valt, heet neurotypisch. Neurodiversiteit is de overkoepelende term: het idee dat al die verschillende breinen samen de natuurlijke variatie van de mensheid vormen.

Er ontstaat dan ook een positievere kijk op wat een a-typisch brein kan betekenen. Zo wordt steeds vaker benadrukt dat neurodivergente mensen heel sterk zijn in andere dingen dan neurotypische mensen, zoals hyperfocussen op specifieke taken of patronen herkennen. "Maar daarmee ligt de nadruk ook in dit meer vooruitstrevende paradigma nog steeds op de productiviteit van de neurodivergente persoon”, zegt Jonathan. Wij zien liever een focus op de neurodivergente persoon als volwaardig mens, productief of niet. En op het veranderen van de structuren in de samenleving, zodat er plek is voor iedereen.”

De verkeerde vraag
Die focus op productiviteit in de neurodivergente mens, zegt Flann, zie je ook in het onderwijs. Goedbedoelde ondersteuningsstructuren zijn vaak gericht op de vraag: hoe kunnen we deze persoon helpen onafhankelijk te worden en een baan te vinden? Flann: “Maar dat is de verkeerde vraag. Sommige van deze mensen zullen nooit onafhankelijk zijn. En, is dat nodig? Tel je dan pas mee? De juiste vraag zou zijn: hoe kunnen we zorgen dat ook neurodivergente mensen een plek vinden binnen de samenleving waar ze op hun gemak zijn, gelukkig zijn en zo veel mogelijk zelfregie hebben?”

Flexibel en empathisch
Jonathan en Flann proberen de geesten rijp te maken voor iets wat lijkt op het Universal Design for Learning (UDL) en compassionele pedagogiek, een bijzonder flexibel systeem waarbij alle studenten hun studie naar eigen inzicht kunnen inrichten.

“Je kunt dan bijvoorbeeld kiezen hoeveel studiepunten je wilt halen binnen een semester”, vertelt Flann. “En of je de vakken live volgt of online. Of je een gewoon examen doet, een presentatie geeft, een poster maakt of iets anders wat goed bij jouw vaardigheden past.” Daarnaast kan een keuzemenu ook helpend zijn voor neurodivergente medewerkers; met opties als thuiswerken, het gebruik van noise canceling koptelefoons, ingeroosterd worden op bepaalde tijden of zelfs de mogelijkheid tot een dutje tussendoor.

Jonathan: “Heel belangrijk is ook: vertrouwen. Ons systeem lijkt ervan uit te gaan dat je niet erg betrouwbaar bent en gecontroleerd moet worden. Maar onze ervaring is het tegenovergestelde: neurodivergente mensen zijn zeer gedreven en gemotiveerd.”

Neurodiversiteit belichamen en ervaren
Om dit gesprek over neurodiversiteit uit de vorm van boeken en teksten halen, ontwikkelen Jonathan en Flan steeds weer bijzondere, creatieve en interactieve onderzoeksvormen. Variërend van de Neurodivergent Mondays en de Media Club tot aan een keuzevak voor masterstudenten rondom Participatief Actieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam.

“We willen het wetenschappelijk onderzoek naar neurodiversiteit uit de ivoren toren halen en naar de samenleving brengen”, zegt Jonathan. “In het bijzonder naar de community van neurodivergente personen.” “We bestuderen niet alleen de gemeenschap; we zijn er onderdeel van”, vult Flann aan.

De Neurodivergent Mondays noemen Jonathan en Flann 'het hart van hun werk'. Als onderdeel van het programma van ObA Next Lab Sluisbuurt organiseerden ze het afgelopen jaar elke maandag een open bijeenkomst, waar ze steeds een andere invulling aan gaven. Jonathan: “De ene keer was het een drop-in sessie waar mensen spontaan konden langskomen om met ons over neurodiversiteit te praten. Andere keren kozen we een specifieke aanpak.”

Recent hield het onderzoeksduo een boekenclub over neurodiversiteit. Een andere keer hebben ze een emotion networking sessie gedaan, een dialoogvorm voor gevoelige onderwerpen. En met voormalig Inholland-collega Rosa Mul hebben ze deze dialoog een zintuiglijke dimensie gegeven, door het onderwerp vanuit de zintuigen te mappen. Jonathan: “We proberen steeds de bredere gemeenschap te betrekken bij de Neurodivergent Mondays en dit te doen op de manier van ‘playful learning’. Ik denk dat we daar goed in zijn geslaagd. We hebben veel verschillende ervaringen gehad met het brede publiek.” 

Ondergerepresenteerde regisseurs en acteurs
Voor de Media Club - ook onderdeel van ObA Next Lab Sluisbuurt - hebben Jonathan en Flann films gecureerd van neurodivergente regisseurs en acteurs, een sterk ondergerepresenteerde groep in de filmwereld en op tv. In de Media Club worden deze film getoond en gezamenlijk besproken.

Over het algemeen zijn dit korte, low budget films, vertelt Jonathan, omdat er weinig middelen zijn in dit deel van de filmwereld. “Maar er zijn belangrijke uitzonderingen, zoals de duurdere en langere film ‘I Swear’, over de ervaring van een persoon met Gilles de la Tourette, een vorm van neurodivergentie die nóg meer gemarginaliseerd is.”

Sensorische muur
Deze creatieve onderzoeksvormen van Jonathan en Flann zijn nu ook te zien in de tentoonstelling ‘Neurodiversity: as Experienced and Embodied’, die ter gelegenheid van Neurodiversity Pride Week (11-18 juni) te zien is bij Hogeschool Inholland Amsterdam. Waar ze bezoekers willen laten ervaren hoe het is, ook lichamelijk, om als neurodivergente persoon door het leven te gaan.

Ze willen de neurodivergente persoon tevoorschijn laten komen vanuit een belichaamde, zintuiglijke ervaring en verschillende persoonlijke items. Flann: “We hebben een sensorische muur gecreëerd, waarbij de bezoeker verschillende objecten kan bekijken en aanraken, waaronder een stuk van het tapijt dat overal op locatie Amsterdam ligt (een nieuw, schoon stuk!)."

“We wilden bijvoorbeeld laten zien dat heel gewone alledaagse dingen als het oppervlak van een bureau of tapijt, maar bijvoorbeeld ook de manier waarop een stoel aanschuift bij een bureau een neurodivergente student of collega bovenmatig kunnen opvallen en zelfs irriteren”, vertelt Flann.

Iets wat je gewoon bént
Daarnaast is er een heel georganiseerd notitieboek te zien van een student die weet dat zij problemen heeft met organiseren. Flann: “Zij heeft heel bewust verschillende kleuren gekozen en een heel specifiek format waarin zij aantekeningen maakt om te dealen met haar ADHD.” Zo wil de tentoonstelling de ervaring van neurodivergentie ook delen als 'iets wat je gewoon bent’. “Neurodivergentie is niet goed, niet slecht, maar onderdeel van de natuur”, stelt Flann.
 
De expositie is vanaf donderdag 11 juni tot 9 juli te bezoeken in de EXPO-ruimte op de tweede verdieping bij Hogeschool Inholland Amsterdam.

Foto's gemaakt door: Kees van Dijk

Luka over het vinden van een stageplek als neurodivergente student
Het supergestructureerde notitieboekje uit de tentoonstelling is van Luka Jansen, student Medische Beeldvorming en stagiair bij het Lectoraat Diversiteitsvraagstukken. Zelf heeft ze ADHD en is ze chronisch ziek. Voor haar stage onderzoekt Luka hoe het neurodivergente studenten vergaat bij het vinden van een stage en het voltooien ervan. Voor dit onderzoek heeft ze een tiental studenten geïnterviewd. Daarnaast liep het vinden van de juiste stage voor haarzelf ook stroef.

“Er is een reden waarom ik vanuit een medische studie bij het lectoraat Diversiteits-vraagstukken ben terechtgekomen. De eerste twee jaar viel mijn studie mee. Wat wel pittig was: ik had dertien vakken tegelijk. Dus ik moest echt héél goed plannen.” Tijdens haar middelbareschooltijd had Luka veel coaching en begeleiding gehad, waar ze profijt van had tijdens de eerste jaren van haar studie (denk aan het notitieboekje!). “Maar in mijn derde jaar werd ik ook chronisch ziek en dat maakte het heel moeilijk om aan een stage te komen.”

De school wilde wel zoeken naar een stage van minder dagen, vertelt Luka. “Ze zagen vier dagen nog wel lukken, maar drie of twee dagen zou lastig worden. En omdat de stage ook dichtbij moest zijn, omdat een lange reistijd voor mij te vermoeiend was, zou het extreem lastig worden, zeiden ze. Dat zie ik ook veel terug in mijn onderzoek. Voor veel neurodivergente studenten is het moeilijk om fulltime stage te lopen. Ik heb alles en iedereen erbij gehaald: decaan, teamleider, ergotherapeut, maar het lukte me niet om een stageplek te vinden.”

Buiten de school wist Luka ook niet waar ze terecht kon. “Toen mijn diplomatermijn van 10 jaar steeds dichterbij kwam, en er maar geen beweging in kwam, heb ik me op eigen houtje helemaal suf gegoogeld en uiteindelijk de hulporganisatie ECIO gevonden. Zij hebben mij aan deze stage bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken geholpen. Maar vanuit mijn studie kwamen er veel vragen. Lector Machteld de Jonge heeft enorm haar best moeten doen om mijn studie zover te krijgen dat ze instemden met deze onderzoeksstage.”

Machteld, lector Diversiteitsvraagstukken vertelt over inclusie binnen Inholland
Diversiteit en inclusie staan in Nederland onder druk, stelt Machteld de Jong, lector Diversiteitsvraagstukken. “Ik zie tegelijkertijd twee bewegingen. Enerzijds trekken mensen zich terug in hun eigen bubbel. Anderzijds, zijn mensen meer dan ooit op zoek naar erkenning. Op het vlak van neurodiversiteit is er wel een enorme emancipatieslag geweest. Jongeren zitten er helemaal niet mee om te zeggen: “Ik heb ADHD” of “Ik zit op het autistisch spectrum”.”

Machteld ziet ook steeds meer dat als je het binnen je organisatie anders organiseert, neurodivergente personen veel mogelijkheden hebben om te floreren. “Je wilt als organisatie - en al helemaal als school - neurodivergente mensen bij het gesprek betrekken. Het voegt een belangrijke nuance toe. Dat Flann en Jonathan onderdeel zijn van ons lectoraat is heel betekenisvol en als team leren we veel van hen. We krijgen de mogelijkheid door hun ogen te kijken naar onderwijsprocessen, naar de organisatieinrichting en de belevingswereld van neurodivergente mensen.”

Ze vindt het goed hoeveel ruimte Inholland biedt aan het leren over het thema inclusie. “Naast een Taskforce Diversiteit & Inclusie en een Community of Practice Diversiteit en Inclusie, zijn wij als lectoraat vrij om datgene te onderzoeken waarvan wíj denken dat het nuttig is voor de hogeschool en de samenleving. Dat is mooi; onderwijs en onderzoek zijn belangrijk als middel om inclusie te stimuleren.”

Voor veel mensen is een vakantie iets om naar uit te kijken. Voor mensen met een beperking begint een reis vaak met drempels en onzekerheid. Want waar begin je? Hoe vind je betrouwbare informatie? Met het zojuist verschenen boek All Aboard, de transitie naar toegankelijk toerisme, wil Veroniek Maat, Professional Doctorate-onderzoeker bij het lectoraat New Urban Tourism, dat doorbreken. Geen zware theorie, maar persoonlijke verhalen en praktische handvatten voor professionals van nu en straks.

Ongeveer twee miljoen Nederlanders hebben een hulpvraag bij reizen, fysiek, visueel, emotioneel of mentaal. “Vakantie lijkt vanzelfsprekend”, zegt Veroniek. “Maar voor een grote groep is dat het niet. Het regelen is te ingewikkeld of te spannend, waardoor ze thuisblijven. Zonde, want reizen geeft ontspanning, vrijheid en kwaliteit van leven.”

Toegankelijk toerisme gaat over meer dan een aangepaste hotelkamer. Het raakt aan informatie, vervoer, kosten, gastvrijheid en regelmatig ook zorg. Die mix maakt het complex, voor reizigers én reisorganisaties. Tegelijkertijd ligt daar een kans. “De vraag groeit, onder meer door vergrijzing en doordat meer mensen weten dat reizen met een beperking wél kan en graag via een reisorganisatie boeken. Met meer kennis en betere samenwerking kun je die drempel verlagen en de markt vergroten.”

Een boek met tools
Een klant met een beperking wil op reis. En dan? Voor veel reisorganisaties begint daar de twijfel: wat kun je bieden en waar ligt je verantwoordelijkheid? “Veel organisaties willen wel, maar weten niet hoe ze het moeten aanpakken”, zegt Veroniek. “En wie denkt dat alles in één keer goed moet, begint vaak helemaal niet.” Haar advies: maak het klein. “Begin met één klant, één aanvraag of één product.”

In het boek All Aboard komen theorie, rechten en economische inzichten samen met verhalen van reizigers. Die laten zien waar reizigers tegenaan lopen, maar ook wat wel kan. De kracht zit in de concrete tools. Zo helpt een beslisboom bij de eerste keuze: pak je een aanvraag zelf op of verwijs je door naar een specialist? Klantreismodellen en gespreksformats brengen vervolgens in kaart wat iemand nodig heeft, van zorg op locatie tot hulpmiddelen en begeleiding. Want geen beperking is hetzelfde.

 “Ook vragen als: hoe ga je om met onzekerheid of eerdere negatieve ervaringen? Door dat concreet te maken, wordt het behapbaar. De tools helpen organisaties stap voor stap keuzes te maken en toegankelijkheid te vertalen naar beleid en communicatie, bijvoorbeeld op websites.”

Branche in beweging
Die praktische insteek komt op het juiste moment. Inclusiviteit staat hoog op de beleidsagenda van de brancheorganisatie ANVR. Toch is toegankelijk toerisme nog vaak een niche. Chris Knaap (ANVR) ziet dat dagelijks. “Gespecialiseerde aanbieders hebben veel kennis, die in de reguliere sector vaak niet tot zo’n niveau ontwikkeld is. Dat heeft voor- en nadelen. De branche kent hooggespecialiseerde bedrijven, die bovendien al samenwerken met de rest van de sector, maar uiteindelijk zou het goed zijn als reizen in het algemeen toegankelijker wordt, zodat reizigers overal terechtkunnen.”

Volgens hem begint het bij bewustwording. “Toegankelijkheid moet je vanaf het begin meenemen in hoe je reizen ontwerpt en aanbiedt.” Binnen de ANVR wordt daarom ingezet op aandacht voor het onderwerp, kennisdeling en het faciliteren van vakanties met een hulpvraag, onder meer via het Platform Aangepaste Vakanties.

“Veroniek speelt daarin een actieve rol. We benutten haar kennis zo veel mogelijk en helpen die te verspreiden, zodat de kloof tussen aanbieders verkleint. Haar boek zet het onderwerp echt weer op de kaart. Dat helpt enorm.”

Opleiden voor een andere praktijk
Blijvende verandering begint in het onderwijs, zegt Roksela Miha-Manné, voorzitter van de curriculumcommissie Tourism Management bij Inholland. De professionals van morgen bepalen immers hoe de sector er straks uitziet. Bij de opleiding Tourism Management is het profiel dit studiejaar aangescherpt, met meer focus op regeneratief, smart en inclusief toerisme. “Onze hogeschool leidt zelfbewuste professionals op die creatieve, toeristische oplossingen creëren en realiseren met duurzame impact voor een mooiere wereld."

Studenten werken aan campagnes en concepten voor verschillende doelgroepen en houden daarbij expliciet rekening met toegankelijkheid. De nadruk verschuift van theorie naar praktijk: ze testen locaties en analyseren hoe toegankelijk een bestemming echt is. “Inclusie gaat niet alleen over fysieke toegankelijkheid”, benadrukt Roksela. “Het gaat ook om je welkom voelen en echt kunnen meedoen. Als studenten dat niet zelf ervaren, begrijpen ze het niet.”

De ambitie is om toegankelijkheid structureel in het curriculum te verankeren. Dat vraagt ook iets van docenten. Daarom wordt gewerkt aan ‘train-de-trainer’-programma’s en ambassadeurs binnen de opleiding. De inzichten uit All Aboard dienen daarbij als praktische leidraad en inspiratiebron.

Van niche naar norm
“Toerisme en toegankelijkheid zijn nog te vaak gescheiden werelden”, besluit Veroniek. “Terwijl ze elkaar juist nodig hebben. Met meer kennis en betere samenwerking kunnen veel meer mensen wél op reis. Dat hoeft niet ver weg, ook een weekend in Nederland kan al het verschil maken. Maar daarvoor is een andere blik nodig.” Niet de beperking van de reiziger staat centraal, maar de omgeving die meebeweegt. “Het gaat erom dat we het samen mogelijk maken. Dat iedereen eigenaarschap voelt.”

AI verandert creatieve praktijken, dat is inmiddels geen nieuws meer. Maar wat het precies betekent voor de mensen die in die praktijken werken, is nog een open vraag. De nieuwe publicatie Dream a Little | On AI and Creative Practices deelt ervaringen vanuit kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en alumni van kunst- en ontwerpopleidingen uit het CoE CI-netwerk.

‘Dream a Little’ is een uitgave van het Centre of Expertise Creative Innovation (CoE CI), een netwerk dat de creatieve denk- en doekracht bundelt van vijf onderwijsinstellingen in Amsterdam: de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, de Gerrit Rietveld Academie, het Mediacollege Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland. CoE CI verbindt onderzoekers, docenten en studenten met bedrijven, creatieve makers en maatschappelijke organisaties. De centrale vraag is steeds hoe artistieke en ontwerpende methoden kunnen bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.

Voor wie de invloed van AI wil begrijpen

Dream a Little geeft de creatieve industrie een stem geven in het debat over AI. De publicatie richt zich op wie wil begrijpen hoe het vakgebied van kunstenaars, ontwerpers en creatief onderzoekers verandert en op wie wil bijdragen aan een eigen visie op de plek van AI daarin.

Aan het woord komen ook twee onderzoekers vanuit het Creative Business-domein van Hogeschool Inholland.

AI-gebruik in kunst bevordert inclusiviteit

Kim Spierenburg, onderzoeker bij het lectoraat Inclusion and the Creative Industries en kunstenaar, schreef een artikel over hoe AI bijdraagt aan inclusiviteit. En over hoe de discussie over AI in kunst niet alleen gaat over de ethische of ecologische overwegingen van technologie, maar ook over toegang en uitsluiting. Het werd een pleidooi om AI-gebruik niet vanuit vooroordelen en afkeer overboord te zetten.

De aanleiding was persoonlijk. Kim gebruikt AI in haar eigen filmwerk: ze animeert bestaand beeldmateriaal en maakte inmiddels zeven films waarin AI een rol speelt. In haar werk experimenteert ze met verschillende soorten input, van stockvideo’s tot archiefmateriaal. "Als kunstenaar met een beperking stelt AI mij in staat om weer animatiefilms te maken. Door reuma-ontstekingen moest ik hiermee stoppen, omdat het repetitieve werk fysiek te belastend werd. AI maakt het mogelijk om dat proces opnieuw vorm te geven”, vertelt Kim. 

Haar films werden goed ontvangen. Tegelijkertijd merkte ze dat in kunstkringen de weerstand groeide tegen AI-gebruik. Die ervaring vormde de aanleiding om de weerstand tegen AI-gebruik in kunst beter te begrijpen. Via online forums en bestaande studies onderzocht ze hoe die discussie zich ontwikkelt. Wat ze daarin herkende, sluit aan bij wat onderzoekers omschrijven als ‘algoritmische aversie’. Oftewel, de neiging van mensen om negatiever te reageren op iets dat met een algoritme is gemaakt dan wanneer alleen mensen betrokken waren.

Kim pleit ervoor om die reflex kritisch te bekijken: “Stop met vergelijken. Net als in andere maakwerelden kan repititief productiewerk soms geautomatiseerd worden, maar al het andere is nog steeds creatief maatwerk. Zolang AI-gebruik in de kunst wordt weggezet als bedrog, blijven juist de mensen voor wie het de meeste betekenis heeft buiten de deur staan.”

AI als creatief instrument

Ook Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, leverde een bijdrage aan de publicatie. In zijn essay plaatst hij de opkomst van AI in een bredere historische lijn van technologische innovatie binnen de muziekindustrie. Waar AI vaak wordt gezien als disruptief of bedreigend, laat hij zien dat nieuwe technologieën de sector al vaker hebben veranderd en steeds opnieuw vragen oproepen over vakmanschap, creativiteit en verdienmodellen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de waarde van AI niet in de technologie zelf zit, maar in hoe makers deze inzetten.

Vanuit zijn onderzoek naar een duurzame muziekindustrie pleit Koos ervoor om AI te benaderen als een creatief instrument dat kan bijdragen aan nieuwe vormen van artistieke expressie. Dit vraagt er echter wel om dat makers voldoende inzicht hebben in de werking, belangen en beperkingen van de technologie. Zijn conclusie is dat wij, als hogescholen, de opleiders van de volgende generatie makers daarin een belangrijke taak hebben. 

Presentatie op 16 april

Op donderdag 16 april 2026 wordt ‘Dream a Little’ gepresenteerd bij de Nederlandse Filmacademie (15.00–17.00 uur). Op het programma staan filmvertoningen, interactieve elementen en gesprekken met bijdragende auteurs. Voor alle aanwezigen is een gratis exemplaar beschikbaar. Meer informatie hierover vind je op de website van CoE CI.

Wie interesse heeft in de opleiding Creative Business bij Hogeschool Inholland, kan tijdens de komende Open Dag op 28 maart in gesprek met een innovatieve AI-toepassing: een zogeheten digital human. De digital human genaamd Indy beantwoordt vragen van studiekiezers over de opleiding. Met deze pilot verkent Inholland een nieuwe manier om studiekiezers te ondersteunen bij hun oriëntatie op een studie, ook buiten de open dagen om.

Digitale student beantwoordt vragen
Tijdens de Open Dag kunnen bezoekers met studenten en docenten in gesprek. Maar ook via een computer met Indy, een digitale student die vragen beantwoordt over onderwerpen zoals het studieprogramma, projecten, toelating en studielast. Daarnaast kunnen bezoekers een QR-code scannen waarmee zij Indy later thuis opnieuw vragen kunnen stellen.

Waarom een digitale student
Tijdens een Open Dag krijgen potentiële studenten vaak veel informatie in korte tijd. Daardoor blijven er soms vragen over, of ontstaan vragen pas later wanneer alles thuis nog eens rustig wordt bekeken. Met Indy kunnen studiekiezers ook na de Open Avond vragen blijven stellen en hun studiekeuze verder verkennen.

De eerste reacties van bezoekers en medewerkers zijn overwegend positief. Studiekiezers ervaren de digital human als vernieuwend, toegankelijk en behulpzaam bij het verkrijgen van informatie over de opleiding Creative Business. Uit de eerste gebruikscijfers blijkt bovendien dat zelfs zeven weken na de Open Avond in totaal 729 unieke gebruikers Indy vanuit huis opnieuw geraadpleegd.

Hoe werkt Indy?
Indy maakt gebruik van AI-technieken zoals conversational AI en is vooraf getraind met de inhoud van de opleiding Creative Business. De gebruiker stelt een vraag, waarna Indy herkent wat er wordt bedoeld en dit omzet in een passend antwoord. De digital human is gekoppeld aan een kennisbank met informatie over de studie Creative Business, waaronder de studiegids.

 “Met deze digital human maken we studiekeuzevoorlichting slimmer en altijd beschikbaar. Studiekiezers kunnen ook na de Open Dag, thuis en op hun eigen moment, hun vragen blijven stellen,” zegt Bas van Spréw, faculteitsdirecteur van de Faculteit Business, Recht en Creatieve Industrie bij Hogeschool Inholland.

Pilot als startpunt
De inzet van Indy bij de opleiding Creative Business is een pilot. De technologie is voor het eerst getest tijdens de Open Avond op 4 februari. De pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met PR & Influencer bureau Hibou. “In de interactie met Indy heb je niet het gevoel dat je met een computer praat,” laat John Meulmans, partner bij Hibou weten. “We hebben haar echt ontwikkeld als een student, met een eigen persoonlijkheid die aansluit bij de doelgroep. Daardoor is ze toegankelijk en herkenbaar, en durven studiekiezers makkelijker vragen te stellen. Indy is nadrukkelijk geen vervanging van studenten of medewerkers, maar een slimme aanvulling op bestaande studiekeuzevoorlichting.”

Tijdens de komende Open Dag van 28 maart op de vestigingen van Inholland in Haarlem, Rotterdam en Den Haag wordt Indy opnieuw op dezelfde manier ingezet, zodat Hogeschool Inholland verder ervaring kan opdoen met het gebruik van de digital human tijdens studiekeuzevoorlichting.

Goed nieuws vanuit het lectoraat Inclusion and the Creative Industries: het project Verbeelding in Transities heeft de selectie voor fase 2 van het SPRONG-programma gehaald. De onderzoeksgroep van het Centre of Expertise Creative Innovation (CoE CI) mag de komende vier jaar verder bouwen aan een toekomstbestendige onderzoeksinfrastructuur voor creatief en praktijkgericht onderzoek.

Wat is Verbeelding in Transities?

De SPRONG-groep Verbeelding in Transities bestaat uit 8 lectoraten van de 4 Amsterdamse hogescholen binnen CoE CI - de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (penvoerder), Gerrit Rietveld Academie, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland - en werkt samen met culturele en maatschappelijke organisaties, overheden en gemeenschappen. De groep ontwikkelt creatieve methoden die bijdragen aan een duurzamere, veerkrachtigere en inclusievere samenleving. Denk aan vraagstukken rond de energietransitie, klimaatadaptatie en sociale inclusie.

In fase 1 lag de nadruk op het ontwikkelen van creatieve interventies, wat resulteerde in een gedeelde taal, ethiek en werkwijze, vastgelegd in een gezamenlijke position paper. In fase 2 verschuift de focus: artistieke en ontwerpende werkwijzen worden duurzaam ingebed in beleid, onderwijs en een viertal Amsterdamse publieke instellingen.

Joke Hermes, lector Inclusion and the Creative Industries: "Terugkijkend denk ik opnieuw: een onderzoeksinfrastructuur, wat is dat eigenlijk? In de formele definitie gaat het over HR, ethiek en integriteit, en over geld natuurlijk. Maar In de praktijk gaat het over vrienden maken, intuïties delen en samen nadenken over wat de wereld van vandaag van ons nodig heeft – van heel praktische vragen van professionals tot grote vraagstukken zoals hoe we tegenover polarisatie meer begrip, ruimte en vriendelijkheid kunnen brengen. Vanuit professionele vriendschap ontdek je hoe je in vertrouwen kunt samenwerken.” Die samenwerking gaan ze binnen Verbeelding in Transities nu proberen praktisch handen en voeten te geven, zodat die kan verduurzamen.
 

Van mopperboekjes tot emotienetwerken

Vanuit verbeeldingswerkplaatsen, zoals het OBA Next Lab Sluisbuurt in de plint van het nieuwe Inholland-gebouw in Amsterdam, worden ‘key enabling methodologies’ ontwikkeld en getest samen met partners, waaronder de Gemeente Amsterdam, OBA NEXT, Framer Framed en The Beach. Denk hierbij aan spelletjesavonden, participatief ontwerp, mopperboekjes en emotienetwerken, maar ook artistiek onderzoek en allerlei vormen van participatief publieksonderzoek. Het uitgangspunt is dat de kracht van verbeelding het ondenkbare tastbaar en bespreekbaar maakt.

"In de eerste fase vonden we het 'proof of concept': in de verschillende vormen van samenwerking kwam van alles tot stand. We leerden vooral dat al te strak sturen op producten of oplossingen niet werkt”, zegt Joke. “De kracht van creatieve industrie-onderzoekers ligt juist in het verbinden met de kennis, kunde, creativiteit en intuïtie van je partners.”

Joke is verheugd dat de groep dankzij de toegekende subsidie in de tweede fase een 'meta-instrumentarium' kan ontwikkelen. Ze gaan aan de slag met vragen zoals: Hoe luister je goed? Hoe maak je een samenwerking rond grote vragen productief op verschillende vlakken? Hoe help je partners om op een integere manier een route naar nieuw beleid te toetsen? Wie heb je in je organisatie nodig om op een krachtige manier onderzoekend en creatief te werken? “De subsidie voor de tweede fase stelt ons in staat om met dit nieuwe leertraject door te denken hoe praktijkgericht onderzoek in de toekomst vorm moet krijgen - in de hogeschool en bij haar partners", aldus Joke.

Bijdrage aan CoE CI

Deze subsidietoekenning is ook een opsteker voor het bredere samenwerkingsverband waarvan Hogeschool Inholland deel uitmaakt: het Centre of Expertise for Creative Innovation (CoE CI). CoE CI is een gezamenlijk kenniscentrum van de vier Amsterdamse hogescholen dat creatieve innovatie en maatschappelijke impact verbindt. Het doel: een stevige, duurzame kennisinfrastructuur bouwen waarin onderwijs, onderzoek en de praktijk elkaar versterken. De voortzetting van Verbeelding in Transities draagt direct bij aan dat gezamenlijke doel en bewijst dat creatieve methoden een serieuze rol spelen in het aanpakken van de grote transities van onze tijd.

De foto op deze pagina is gemaakt door: Gabriella Gauna

Voor het eerst sinds jaren zien Amsterdammers weer meer voordelen dan nadelen van toerisme. Waar in 2022 ruim de helft van de inwoners vond dat de stad ‘vol’ was, zegt nu 52% dat toerisme kan groeien, mits het goed wordt georganiseerd. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van amsterdam&partners, Hogeschool Inholland en MMGY TCI Research.

De onderzoekers volgden bewonerssentiment rond toerisme in Amsterdam tussen 2018 en 2025. In die periode veranderde de houding van bewoners duidelijk: waar in 2022 nog een meerderheid van de bewoners vond dat de stad ‘vol’ was, is er nu meer openheid richting toeristen en meer bereidheid om bezoekers te verwelkomen. Inwoners erkennen de economische en culturele bijdrage van toerisme meer dan voorheen, maar zijn kritischer op de manier waarop toerisme wordt georganiseerd.

Geeske Sibrijns, onderzoeker: “Vergeleken met voorheen zijn meer Amsterdammers trots om toeristen in hun stad te zien. Bewoners zien hun stad als een speciale plek die ze graag aanbevelen. Tegelijkertijd zijn er meer zorgen, bijvoorbeeld over het verdwijnen van lokale tradities. Deze tegenstrijdige gevoelens laten ons zien dat inwoners hun stad graag willen delen, maar ook emoties kunnen ervaren, omdat hun stad te snel verandert.”

Toenemende steun voor maatregelen

Het onderzoek laat zien dat Amsterdammers niet tegen toerisme zijn. Ze willen vooral dat het op een manier wordt georganiseerd die goed is voor de stad en haar bewoners. Zij noemen onder meer:

• Beter spreiden van bezoekers over de stad (minder druk op het centrum);
• Duidelijke gedragsregels en communicatie voor bezoekers;
• Aanpassen van toeristenbelasting of tarieven;
• Routes of sturing om bezoekersstromen te leiden;
• Betere handhaving op overlast, zoals geluid, afval of drukte;
• Meer inspraak voor bewoners bij besluiten over toerismebeleid.

De steun voor dit soort maatregelen blijkt sinds 2022 te zijn toegenomen.

Zorgen blijven bestaan

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat zorgen blijven bestaan over drukte en overlast – zoals onbeschoft gedrag, afval en geluid – maar ook over het verlies van lokale cultuur en verbondenheid met de stad. Met name bewoners die al langere tijd in Amsterdam wonen ervaren druk op hun buurt en dagelijks leven.

‘82 procent van Amsterdammers vindt toerisme nog altijd een probleem’, kopt Het Parool op basis van de onderzoekscijfers, terwijl de papieren krant schrijft: ‘Helft Amsterdam kan leven met de drukte’. De soms tegenstrijdige geluiden zijn kenmerkend voor het toerismedebat, zegt Ko Koens, lector New Urban Tourism en onderzoeker bij dit project, die geïnterviewd werd door Het Parool.

“Dat bewoners positiever worden, betekent niet dat we kunnen loslaten”, vult Maya Janssen, Managing Director Insights & Marketing bij amsterdam&partners aan. “Leefbaarheid is de basis voor een aantrekkelijke stad. Als zorgen van bewoners niet serieus worden genomen, komt het draagvlak opnieuw onder druk te staan. Daarom is het juist nu belangrijk om te sturen op kwaliteit, spreiding en gedrag. Toerisme moet bijdragen aan een stad waar bewoners zich thuis voelen en kunnen meedoen.”

Over het onderzoek

Het Resident Sentiment-onderzoek combineert drie meetmomenten (2018, 2022, 2025). Respondenten uit alle stadsdelen deelden via surveys hun kijk op drukte, leefbaarheid, cultuur, economie en toerismebeleid. Het onderzoek biedt inzicht in hoe Amsterdammers de ontwikkeling van toerisme ervaren en vormt een basis voor het gesprek over hoe toerisme kan bijdragen aan een aantrekkelijke en leefbare stad. 

Lees hier meer over het onderzoek Toerismebeleving van Amsterdammers of bekijk direct de onderzoeksresultaten.

Rutger Boxhoorn, docent Creative Business aan Hogeschool Inholland, is één van de vier finalisten voor de landelijke titel Docent van het Jaar 2026. De jaarlijkse verkiezing wordt georganiseerd door het Interstedelijk Studenten Overleg, samen met het Comeniusnetwerk. De winnaar van de elfde editie van de verkiezing wordt bekendgemaakt op maandag 30 maart. 

Rutger is verbonden aan de opleiding Creative Business in Rotterdam en levert een belangrijke bijdrage aan de onderwijsontwikkeling binnen deze opleiding. Hij werkt daarbij nadrukkelijk samen met andere opleidingen, ook op andere locaties van Inholland. Met zijn brede expertise in het creatieve en journalistieke medialandschap ontwikkelt Rutger passende media-modules. Zo bereidt hij studenten voor op de rol van creatieve maker in hun toekomstige werkveld. Zijn praktijkervaring als zelfstandig mediaprofessional houdt zijn onderwijs actueel. 

Onderwijs ontmoet praktijk tijdens Sail Amsterdam
Belangrijk voorbeeld van zijn waardevolle bijdrage is hoe Rutger onderwijs, praktijk en maatschappelijke thema’s wist te verbinden tijdens Sail Amsterdam 2025. Onder begeleiding van Rutger maakten studenten daar vijf dagen live radio. Dit in samenwerking met organisaties als ROC Amsterdam, Marineterrein en Sail Academy. Er kwamen onderwerpen aan bod als innovatie in de scheepvaart en de donkere kanten van het Nederlandse maritieme verleden. Op deze manier werd zichtbaar hoe media-onderwijs kan bijdragen aan bewustwording rond duurzaamheid, gezondheid en maatschappij. 

‘Een docent aan wie je blijft terugdenken’
“Wij zijn erg trots op Rutger als finalist voor deze mooie landelijke titel”, laat Inholland-collegelid Marije Deutekom in een reactie weten. “Hij is zo’n docent aan wie studenten nog vaak terugdenken. Niet alleen vanwege zijn energie, inspirerende lessen, creativiteit en vakkennis, maar ook door het vertrouwen dat hij studenten geeft. Hij spreekt ze aan op hun kwaliteiten en talenten en laat zien dat ze in elk werkveld verschil kunnen maken. Ook draagt hij zorgvuldig en deskundig bij aan goed onderwijs met bijvoorbeeld zijn inzet voor een bredere beoordelingsaanpak. Daarbij staat niet één toets centraal, maar kunnen studenten op verschillende manieren aantonen wat zij beheersen.” 

‘Zijn enthousiasme brengt veel energie’
Student Arinda de Tender maakte kennis met Rutger tijdens haar opleiding. Rutger begeleidde haar bij haar inzet voor Inholland Radio en de minor Event Experience. “Rutger geeft je vrijheid om je eigen leerproces vorm te geven. Zijn enthousiasme brengt veel energie met zich mee. Hij inspireert je en je voelt je gezien en gesteund. Rutger heeft me geleerd open en eerlijk te communiceren binnen een team, zonder mezelf tekort te doen. Door zijn intensieve begeleiding bij de minor heb ik geleerd hoe de professionele wereld eruitziet en welke waardevolle bijdragen je kunt leveren als jonge professional.”  

‘Mijn onderwijs staat midden in de maatschappij’
Rutger zelf zegt over zijn werk: “Studenten zeggen vaak dat ik ze energie geef, maar dat geldt andersom net zo goed! Ik ben het onderwijs toevallig in gerold, maar nooit helemaal gestopt met mijn projecten in de media en evenementen. Wekelijks ervaar ik hoe belangrijk is om actuele kennis uit het werkveld mee te nemen naar de klas. Maar ook andersom komen studenten met inzichten of oplossingen waar het werkveld direct mee aan de slag kan. Mijn onderwijs staat daarmee midden in de maatschappij, precies zoals ik dat voor ogen heb.” 

Eerder, in november 2025, werd Rutger al bekroond tot Docent van het jaar van Hogeschool Inholland. Hij kreeg zijn bijbehorende Wij Inholland-award uitgereikt tijdens de Dag van het Onderwijs en Onderzoek bij Hogeschool Inholland Haarlem.

Tweedejaarsstudenten Dier in de Duurzame Samenleving (DDS) van Hogeschool Inholland Delft werkten twintig weken aan een praktijkopdracht voor het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam. Hun missie: basisschoolleerlingen laten ontdekken hoe mensen en dieren samen de stad gebruiken. En waarom dat ertoe doet.

Ganzenpoep op het gras. Een meeuw die je broodje jat. Een rat die ’s avonds langs de containers schiet. Overlast? Of gewoon medestadsbewoners die slim gebruikmaken van de ruimte die wij met z’n allen hebben ingericht? Dat dilemma stond centraal in het project van DDS-studenten Isa, Alissa en Minke. “Neem je de mens als uitgangspunt, dan betekenen ganzen inderdaad overlast”, zegt Isa. “Maar zeg je: we zijn medegebruikers van deze stad, dan ontstaat er een andere bewustwording en mogelijkheden.”

Dier tussen twee werelden
De oorspronkelijke opdracht bouwde voort op het concept ‘Het Ganzenpad’, een nog te realiseren, interactieve educatieve wandeling in het Rotterdamse Zuiderpark, ontwikkeld door vierdejaarsstudenten DDS. Het idee is dat kinderen daar leren hoe mensen en ganzen samenleven in een druk stadspark en wat dat vraagt van mens en dier. De studenten zouden testen of die kennis aansloot bij een jonge doelgroep, maar er bleek geen klas beschikbaar om het park in te gaan. Halverwege schakelden ze daarom om en ontwikkelden een workshop voor groep 6 van basisschool De Klaver in Rotterdam-Zuid.

Minke: “We wilden het thema breder trekken en kozen nu voor álle ‘liminale dieren’: dieren die in de stad leven en profiteren van wat de mens achterlaat. Dus naast ganzen ook duiven, meeuwen, ratten, egels en mussen. Veel mensen zien ze als plaag, maar het zijn óók opruimers van de stad. En dan snap je, als ik iets op straat gooi, trekt dat dieren aan. Mooi als kinderen dat al meekrijgen.”

Op basis van literatuur over stadsdieren én over hoe kinderen leren, ontwierpen de studenten een actieve workshop met tekenen, bewegen en een quiz. “Het lastigste was het inschatten van het niveau van groep 6, we hebben tenslotte geen pabo-achtergrond”, vertelt Alissa. “Daarom kozen we voor veel interactie. En dat werkte! Ze bléven vragen stellen, hun enthousiasme was echt aanstekelijk.” De tekeningen gingen mee naar huis, zodat het gesprek ook daar verder ging.

Lab als broedplaats voor samenwerking
De opdracht voor het project kwam vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab, dat samen met studenten en partners onderzoekt hoe steden aangenaam blijven voor bewoners, bezoekers en ondernemers. “Thema’s als toerisme, veiligheid en vergroening hangen sterk samen”, legt community manager Maaike de Jong uit. “Daarom brengen we studenten uit verschillende opleidingen samen in open, maatschappelijke opdrachten.”

Die open aanpak is volgens haar kenmerkend voor het lab. “Onze opdrachten hebben geen vast eindpunt. Studenten volgen hun eigen interesses, zolang het bijdraagt aan duurzamer en rechtvaardiger samenleven. Belangrijk is dat ze een regeneratieve mindset ontwikkelen: niet alleen minder schade veroorzaken, maar actief bouwen aan een veerkrachtige samenleving waarin mens, dier en natuur naast elkaar gedijen. Als je leert dat jouw leven niet losstaat van de wereld om je heen, ben je straks een rijkere professional.”

Échte opdrachten, échte ontwikkeling
Precies die maatschappelijke verwevenheid maakt dit soort projecten zo krachtig, vindt ook docent Steven Kapteijn. “Werken voor externe opdrachtgevers betekent zelf op mensen afstappen, dingen uitzoeken, de doelgroep begrijpen en je boodschap daarop aanpassen. Dat zijn essentiële professionele vaardigheden die deze studenten meenemen naar allerlei werkvelden. Tegelijkertijd voelen ze dat wat ze doen daadwerkelijk bijdraagt. En dat motiveert."

De waarde zit ook in samenwerken over domeinen heen. “Vraagstukken rond dieren raken steeds vaker aan educatie, zorg, beleid en stedelijke ontwikkeling. Gemeenten worstelen daar nu al mee. Juist daarom is deze ervaring belangrijk. Of ze later nou aan de slag gaan als beleidsmaker, ondernemer of in het werkveld, studenten leren nu al toekomstbestendig omgaan met dieren en hun plek in de samenleving. En om die stem straks ook uit te dragen.”

Onderwijs, onderzoek en praktijk
Wat het project opleverde? Sowieso veel enthousiasme. Niet alleen bij de schoolkinderen, maar ook bij de studenten zelf. Isa: “Dit onderwerp blijft ons zó boeien, dat we er binnenkort zelfs een symposium over organiseren. Je merkt dat je er echt iets mee losmaakt, zowel bij basisschooljeugd als bij onszelf.”

Maaike zag vooral de veerkracht. "Ondanks tegenslagen bleven ze doorzetten. En het Ganzenpad-project stopt niet: een afstudeerder gaat nu kijken naar verdere implementatie- en financieringsmogelijkheden. Dat is precies waar het Urban Leisure & Tourism Lab voor staat: onderwijs, onderzoek en praktijk die elkaar versterken. En ideeën die niet eindigen in een verslag, maar doorleven in de stad.”

De eerste fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is succesvol afgesloten. In januari kwamen onderzoekers, tech-professionals en partners samen in het OBA Next Lab Sluisbuurt en de Immersive Room van Inholland om de eerste digitale prototypes te bekijken en te ervaren. Deze prototypes maken het mogelijk om de inmiddels afgebroken expositie van de Dutch Graffiti Library in de Centrale Markthal digitaal terug te zien én te beleven. 

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte – zoals recent bij de Centrale Markthal – staat dit erfgoed echter onder druk. 

Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab Sluisbuurt hoe deze collectie digitaal geconserveerd én opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt op een immersieve en mobiele manier, in Amsterdam en daarna in heel Europa. 

Wat is er gedaan? 

In de eerste projectfase heeft het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vastgelegd met behulp van ‘gaussian splatting’, een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. Deze data vormt de basis voor de eerste prototypes, die: 

• te bekijken zijn via een gewone browser,
• te ervaren zijn met een VR-headset,
• en in een eerste, experimentele vorm zijn getest in de Immersive Room. 

Tijdens de bijeenkomst in januari verkenden alle partners samen hoe deze digitale vormen kunnen bijdragen aan het behoud en de toegankelijkheid van tijdelijk en locatiegebonden erfgoed. 

Vervolg 

Van maart tot en met mei bouwen studenten van de opleiding Ad Crossmediale Communicatie verder op deze prototypes. Zij onderzoeken hoe de digitale beleving kan worden verrijkt en hoe verhalen achter graffiti nog beter gedeeld kunnen worden en op immersieve wijze worden ervaren. 

Meer weten of zelf kijken? 

Bekijk de eerste prototype van de online expositie.

Het project Dutch Graffiti Library On Tour is mogelijk dankzij subsidie vanuit The Europe Challenge 2025/26. The Europe Challenge is een programma geïnitieerd door de European Cultural Foundation. Het brengt bibliotheken en lokale gemeenschappen samen om Europa’s belangrijkste transities - sociaal, digitaal en groen - aan te pakken door creatieve oplossingen te realiseren in hun eigen omgeving. De editie van 2025/26 wordt mogelijk gemaakt dankzij publieke financiering van Arts Council England, Fondazione Cariplo, en de Scottish Library and Information Council.

Kennis uit praktijkgericht onderzoek belandt nog te vaak in een rapport of artikel dat in de praktijk beperkt wordt gebruikt. Terwijl juist de vorm waarin kennis wordt aangeboden bepaalt of professionals ermee aan de slag kunnen. In het nieuwe handboek ‘Kennisproducten uit Praktijkgericht onderzoek’ laten de auteurs zien hoe onderzoekers kennisproducten – zoals kaartensets, spellen, principes, handreikingen en protocollen – bewust kunnen ontwerpen en vanaf de start kunnen meenemen in hun onderzoeksaanpak. 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd op de ESConferentie in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.
 

Kennisproduct bepaalt of kennis landt in de praktijk

Praktijkgericht onderzoek aan hogescholen is de afgelopen twintig jaar sterk volwassen geworden en heeft een eigen positie verworven in het onderzoeksveld. Tegelijk groeit het besef dat haar impact niet alleen afhangt van de kwaliteit van de kennis zelf, maar ook van de vorm waarin die kennis wordt gegoten. Kennisproducten worden nog vaak gezien als bijzaak, iets dat pas aan het einde van het onderzoek aandacht krijgt. Het handboek brengt daar verandering in door voor het eerst overzicht, taal en verdieping te bieden voor het werken met kennisproducten.

“Een kennisproduct is niet het sluitstuk van je onderzoek. Het is een ontwerpkeuze die bepaalt hoe professionals de kennis kunnen gebruiken in hun dagelijkse werk”, zegt Wina Smeenk, lector Societal Impact Design bij Hogeschool Inholland. Zij is, naast lectoren Koen van Turnhout en Daan Andriessen (Hogeschool Utrecht) en Miriam Losse (Hogeschool Saxion), één van de auteurs/redacteuren van het nieuwe handboek.
 

Stop met kennis ‘overdragen’

De auteurs beschrijven kennisproducten als middelen die leerprocessen bij praktijkprofessionals ondersteunen en kennis helpen ontlokken. Niet de behoefte van de onderzoeker om kennis te verspreiden staat centraal, maar de vraag: hoe ondersteunen we professionals in hun kenniswerk in de praktijk?
 

Rijke praktijk, kritisch onderzocht

Het boek is gebaseerd op vele praktijkvoorbeelden: succesvolle en minder succesvolle kennisproducten, kennisproducten van de auteurs zelf én van collega-onderzoekers. De makers zijn opgezocht en bevraagd: wat werkt, wat niet, en waarom?

“Die reflecties leveren de lezer concrete lessen op over valkuilen zoals de inzet van expertise en middelen voor het ontwikkelen van het kennisproduct en het onderschatten van context en gebruik”, zegt Miriam Losse, methodoloog en adviseur onderzoek bij Hogeschool Saxion. “Daarnaast biedt het handboek praktische ontwerptips voor onderzoekers die hun kennisproducten bewuster willen ontwikkelen.”
 

Geef kennisproducten een plek in het onderzoeksplan

Volgens de auteurs verdienen kennisproducten een expliciete plek in het onderzoeksontwerp. “De keuze voor een kennisvorm en uitingsvorm beïnvloedt het type onderzoek, de bewijslast en de manier waarop kennis kan doorwerken in de praktijk. Door hier vroegtijdig over na te denken, kan de bruikbaarheid en impact van praktijkgericht onderzoek aanzienlijk worden vergroot”, aldus Koen van Turnhout, lector Human Experience & Media Design, en Daan Andriessen, lector Onderzoekend Vermogen, beiden werkzaam bij Hogeschool Utrecht.
 

Drie boeken in één

Het handboek is opgezet als:

• handboek met concepten, denkwijzen en praktische ontwerptips
• inspiratieboek om ideeën op te doen voor kennisproducten
• naslagwerk voor onderzoekers die gericht willen terugzoeken

Het boek is geschreven door en voor praktijkgerichte onderzoekers aan universiteiten en hogescholen, maar is ook relevant voor practoraten, strategisch adviseurs, beleidsmakers en kenniswerkers in het bedrijfsleven.
 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd in Pakhuis De Zwijger bij de conferentie van het Expertisenetwerk Systemisch Co-design in Amsterdam.

Op donderdag 11 december vond in Pakhuis de Zwijger het publieke event ‘Possibilities for Regenerative Tourism’ plaats. De bijeenkomst maakte deel uit van een meerdaags programma over regeneratief toerisme binnen het Europese ConnAct-project, een samenwerking tussen Pakhuis de Zwijger, de gemeente Amsterdam en Hogeschool Inholland. Onderzoekers, studenten, beleidsmakers en professionals gingen met elkaar in gesprek over hoe toerisme kan bijdragen aan leefbaarheid, welzijn en sociale cohesie in de stad.

Click here for English

Regeneratief toerisme: een andere manier van kijken en werken

Centraal stond de vraag wat regeneratief toerisme in de praktijk betekent. Niet als vastomlijnde definitie, maar als een andere manier van kijken en werken: plaatsgebonden, op de lange termijn en in nauwe relatie met lokale gemeenschappen en ecosystemen. Regeneratie werd daarbij benaderd als een proces dat groeit vanuit hyperlokale, kleinschalige experimenten, waarin samen met bewoners wordt getest, geleerd en gebouwd aan blijvende waarde voor de plek.

Van theorie naar praktijk: pioniers en beleid

Roos Gerritsma, associate lector Urban Leisure & Tourism Lab, ging in op regeneratief denken vanuit levende systemen en liet zien hoe dit vorm krijgt in praktijkonderzoek en onderwijs. Anouschka Trauschke, programmamanager regeneratief toerisme, belichtte de rol van regeneratieve pioniers in Amsterdam en de Metropoolregio, waar kleinschalige initiatieven laten zien hoe toerisme kan bijdragen aan lokale waardecreatie.

Concrete voorbeelden, zoals buurtinitiatieven, lokale voedselprojecten en het Buurthotel, lieten zien hoe toerisme kan bijdragen aan het versterken van buurtidentiteit en sociale verbinding. Ook de rol van beleid kwam aan bod. De gemeente Amsterdam benadrukte het belang van vertrouwen en maatschappelijke waarde, boven snelle of eenvoudig meetbare opbrengsten.

Regeneratie vraagt ook om innerlijke verandering

Tijdens de avond was er ook een korte embodied interventie van onderzoeker Jimena Diamint. Via een begeleide mindfulness-oefening nodigde ze deelnemers uit om niet alleen cognitief, maar ook lichamelijk en emotioneel te reflecteren op hun relatie tot toerisme, de plek en elkaar. Daarmee wist ze regeneratief toerisme expliciet te verbinden aan innerlijke verandering en mindset-verschuivingen.

Leren en ontwerpen in de stad

Studenten van het Urban Leisure & Tourism Lab presenteerden daarnaast projecten uit Amsterdam-Noord, waaronder een succesvolle night market op het Buikslotermeerplein, waarin lokale makers, projecties en buurtgerichte interventies werden ingezet om sociale verbinding, veiligheid en trots op de wijk te versterken.

Onderdeel van een meerdaags programma

Het event in Pakhuis de Zwijger was onderdeel van een breder programma. Het volgde op een sessie bij het Urban Leisure & Tourism Lab, gepresenteerd door lab coach Zac Woolfitt, en werd voorafgegaan door de Regenerative Tourism Hack: een mini-hackathon bij Hogeschool Inholland, georganiseerd en gefaciliteerd door ENSUT-projectmanager Luca von Prittwitz en Jimena Diamint. Tijdens deze sessie verkenden studenten, onderzoekers, professionals en EU partners hoe AI kan bijdragen aan een regeneratieve en inclusieve bezoekerseconomie, of waar juist alternatieven nodig zijn die menselijk contact, creativiteit en democratische waarden centraal stellen.

Regeneratief toerisme als gezamenlijke zoektocht

De avond maakte duidelijk dat regeneratief toerisme geen buzzword is, maar een gezamenlijke zoektocht die groeit in de verbinding tussen onderzoek, onderwijs, beleid en praktijk.

Meer informatie en de terugkijklink zijn te vinden op de website van Pakhuis de Zwijger.

Hoe beleven we muziek in de toekomst? Nieuw onderzoek van het lectoraat Innovation in the Music Industry van Hogeschool Inholland werpt licht op de hoe technologie en maatschappelijke trends onze muziekervaring ingrijpend kunnen veranderen. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het rapport Futuring Music X Immersion.

Muziek is altijd al een vorm van onderdompeling geweest. Van vinyl tot streamingdiensten: elke innovatie bracht ons dichter bij de muziek. Nu staan we aan de vooravond van een nieuwe fase, waarin technologie zoals VR, AR, mixed reality en ruimtelijk geluid een ongekende mate van beleving mogelijk maakt. Maar wat willen we eigenlijk van deze toekomst?
 

De aanpak: Speculative Design

Het onderzoek maakt gebruik van ‘speculative design’; een ontwerpmethode die niet probeert de toekomst te voorspellen, maar verschillende mogelijke toekomsten verbeeldt. Door scenario’s te schetsen en tastbare voorbeelden te maken, stimuleert deze aanpak discussie over welke toekomst we willen realiseren.

Inholland werkte in dit onderzoek samen met studio hyperspace. Projectleider theo ploeg van Hyperspace: “Met speculative design dagen we onszelf uit om niet alleen te kijken naar wat technologisch mogelijk is, maar vooral naar wat wenselijk is. Muziek is meer dan geluid; het is een sociale ervaring. De vraag is: hoe behouden we die menselijke verbinding in een steeds digitalere wereld?”
 

Drie scenario’s

Op basis van interviews, workshops en trendanalyses zijn drie scenario’s ontwikkeld:

• Solarpunk – Gemeenschap en technologie hand in hand: muziek als gedeelde ervaring, ondersteund door XR en holografische optredens.
• Hyperliberalism – Hyper-individualisme en commercie: gepersonaliseerde muziekervaringen via AI en biometrische data.
• Traditional Collectivism – Terug naar authenticiteit: live muziek in kleine gemeenschappen, zonder digitale tussenlaag.

“Dit onderzoek helpt ons om voorbij de hype van technologie te kijken”, aldus Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry bij Hogeschool Inholland. “Het gaat niet alleen om wat kan, maar om wat goed is voor artiesten, fans en de samenleving. Door samen te verkennen welke toekomst we willen, kunnen we richting geven aan innovatie in de muzieksector.”
 

Volgende stap

Het onderzoeksteam wil prototypes ontwikkelen van de technologieën die in de scenario’s zijn beschreven, om te experimenteren met nieuwe vormen van muziekbeleving en samen met de muziekindustrie te bepalen welke richting wenselijk is.

Lees meer over dit onderzoek: De toekomst van immersieve ervaringen in muziek

Op 5 december is het niet alleen tijd voor Sinterklaas…het is dan ook Wereldbodemdag. Een gezonde bodem vol leven is overal onmisbaar en van groot belang voor het versterken van biodiversiteit, maar krijgt vaak te weinig aandacht. Wereldbodemdag is een mooi moment om extra aandacht te schenken aan biodiversiteit in de Sluisbuurt. Vanaf vrijdag 5 december tot en met vrijdag 16 januari presenteren we daarom bij Inholland Amsterdam de tentoonstelling Biodiversiteit in de Sluisbuurt. Deze expositie besteedt aandacht aan onderzoek van lectoraat Green Biotechnoloygy en de onderzoeksgroep Bijen maar ook aan de natuur-inclusieve plannen van de Gemeente Amsterdam.

Filmvertoning
Op maandag 8 december vertonen we de documentaire Six Inches of Soil. De film volgt drie jonge Britse boeren die zich verzetten tegen het industriële voedselsysteem en gekozen hebben voor regeneratieve landbouw. Voorafgaand aan de film is er een voorgesprek met Nelleke Kreike, lector Green Biotechnology en Frens Pries, docent-onderzoeker duurzame bestuivingen van gewassen, over het belang van een gezonde bodem voor het vergroten van biodiversiteit. De film is gratis toegankelijk en maakt onderdeel uit van het Food Film Fest (10 november t/m 9 december 2025), een initiatief van Voedsel Anders.

De tentoonstelling is een initiatief van Green Office Inholland Amsterdam, Sluislab, lectoraat Green Biotechnology, Onderzoeksgroep Bijen en Gemeente Amsterdam.

Data en locatie
Tentoonstelling: Biodiversiteit in de Sluisbuurt
Vrijdag 5 december t/m vrijdag 16 januari
EXPO-ruimte, Inholland Amsterdam (2e verdieping)

Filmvertoning (gratis): Six Inches of Soil met voorgesprek 
Maandag 8 december, 11:30 uur 
Bos en Lommer zaal, Inholland Amsterdam (begane grond)  

Steeds vaker werken bewoners, bedrijven, overheid en onderwijs samen aan maatschappelijke uitdagingen zoals leefbaarheid, duurzaamheid en zorg. Zulke vraagstukken zijn complex en hebben geen simpele oplossing. Juist daarom groeit de behoefte aan nieuwe vormen van samenwerking, waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt en zijn eigen bijdrage levert.

Volgens Guido Stompff, lector Design Thinking bij Inholland, ligt daarin de kracht van partnercipatie: een aanpak waarbij betrokkenen niet alleen samen ergens over nadenken en er samen over beslissen, maar ook daadwerkelijk samen de uitvoering doen. Partnercipatie creëert collectief eigenaarschap en maakt verandering mogelijk in situaties waarbij meerder partijen gelijktijdig een stap moeten zetten, om verder te komen.

Wat gaat er mis met klassieke participatie?

“Participatie zoals gemeenten die vaak organiseren, gaat over het ophalen van kennis”, legt Guido uit. “Dat kan gaan over het in beeld brengen van belangen tot aan bewoners laten beslissen.” Danny Konings, strategisch adviseur Democratisering voor het stadsdeel Amsterdam Centrum, vult aan: “In dat laatste geval kunnen Amsterdammers meebeslissen over iets dat hen aangaat. Vaak is er uiteindelijk wel een gemeentelijk besluit nodig.” Volgens Guido geeft dat problemen: “Dit creëert geen collectief eigenaarschap. Mensen verwachten dat wat ze zeggen ook wordt uitgevoerd, door anderen! En ze verwachten dat het morgen al gebeurt. Maar de praktijk is complex en traag. Daardoor verliezen burgers hun vertrouwen.”

Ook co-design – het domein waar Guido als ontwerper vandaan komt – biedt niet altijd uitkomst. Co-design richt zich op ‘samen oplossingen bedenken’, bijvoorbeeld voor slimme ICT-oplossingen in de zorg. Dat kan leiden tot creatieve ideeën, maar de uitvoering blijft de verantwoording van één partij die bijvoorbeeld de software ontwikkelt. “Het risico bij co-design is wensdenken, dat mensen onhaalbare voorstellen doen, waar ze verliefd op worden. De uitvoerende partij bepaalt echter wat haalbaar is, op basis van vaak goede redenen. Maar betrokkenen voelen zich vervolgens niet serieus genomen.”
 

De stap naar partnercipatie

Partnercipatie gaat een stap verder: samen denken, samen beslissen én samen doen. Het is géén kwestie van ‘horen wat mensen vinden’ of juist ‘zij moeten ons goede idee uitvoeren’, maar van ‘gezamenlijke verantwoordelijkheid’.

Een voorbeeld is het afvalvraagstuk in de Amsterdamse binnenstad. Bewoners ergerden zich aan vuilniszakken op straat, ondernemers dumpten afval verkeerd en de gemeente kampte met logistieke beperkingen. “Iedereen wees naar elkaar”, zegt Guido. “Maar afval is van ons allemaal. Bij partnercipatie vragen we niet alleen: wat wil je veranderen? Maar ook: wat wil jij eraan bijdragen?” Dat kan variëren van buren informeren, tot grafisch ontwerp maken voor een campagne, of gewoon je eigen afval correct scheiden. “Iedereen kan iets bijdragen, al is het maar klein. Wallen Schoon is een initiatief dat nu al lang loopt waarbij inwoners zelf de handen uit de mouwen steken om te helpen het centrum leefbaar te houden.” 

Ontwerpend onderzoek als motor

De verbinding met Design Thinking is essentieel. In plaats van blauwdrukken of top-down beleid, werkt partnercipatie via actieonderzoek: experimenteren, testen en leren. “Je kunt dit soort complexe vraagstukken niet op afstand oplossen. Je moet met je voeten in de klei”, legt Guido uit. Ruth van Delfgauw van Being a Designer en partner van het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design, licht toe: “Dat geldt niet alleen voor onderzoekers en ontwerpers: voor verbinding moeten ook bewoners, ondernemers en zelfs bobo’s vieze handen krijgen.” Experimenteren met ‘vieze handen krijgen’ doen Ruth en Guido bijvoorbeeld samen met de Stadshart Top, in het centrum van Amsterdam, voor een leefbaar centrum.

In de Top komen bewoners en ondernemers met initiatieven, waarin verschillende belangen samenkomen. Elena Simons, creative director bij Wonder, is één van de drijvende krachten: “Die initiatieven ontwikkelen we samen en voeren we in onderlinge samenhang uit. Daarbij kan iedereen bijdragen. Sommigen organiseren en overleggen met de gemeente, anderen flyeren of verwijderen fietsen, en weer anderen komen met creatieve ideeën. Juist die diversiteit maakt het proces krachtig.”

Kleinschaligheid is troef, dat heeft Guido geleerd van de Top: “Small is beautiful: in een wijk, buurt of school zijn veranderingen haalbaar. Daar kan je veel van leren.” Hij gelooft minder in een landelijke participatieproces. “Wat werkt in Amsterdam-Centrum, werkt niet per se in de Bijlmer of Groningen. Maar door kennis uit te wisselen, kunnen we patronen ontdekken en de vele initiatieven verweven. Zo kan je verandering creëren: in kleine stapjes en op vele plekken tegelijkertijd.”

Onderwijs en de nieuwe generatie

Binnen Inholland wordt partnercipatie ook doorvertaald naar het onderwijs. Studenten doen mee in actieonderzoek van de living labs, leren hoe je collectief eigenaarschap creëert en ervaren hoe weerbarstig maatschappelijke vraagstukken zijn. “We leiden ze niet alleen op als professionals, maar ook als burgers die verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving”, aldus Guido.

De kern in drie principes

Uit lopende projecten destilleert Guido drie kernprincipes voor partnercipatie:

1. Denk mee, beslis mee en doe mee: voor verandering is praten onvoldoende. Help mee met het bedenken én uitvoeren van plannen.
2. Small is beautiful: begin klein, in een wijk of organisatie, en leer door te creëren.
3. Doen is beslissen: plannen waar mensen hun schouders onder zetten gaan door, waar ze alleen over praten niet.
    

Naar een partnercipatiebeweging

Partnercipatie is geen uitgewerkt model, maar een benadering die groeit uit de praktijk. Het heeft warme belangstelling binnen het Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC). “We leren elke dag”, zegt Guido. “Het is vallen en opstaan, en het kost tijd. Maar de urgentie is groot: van afval tot zorg, van toerisme tot klimaat. Deze vraagstukken zijn te complex om alleen door overheid of markt op te lossen. We moeten het samen doen.”

Zijn droom? Een beweging waarin lokale initiatieven in verschillende wijken en sectoren met elkaar verbonden worden. “Als we die kennis en energie verweven, ontstaat er een kettingreactie van maatschappelijke innovatie.”

“Bro, kijk naar je eigen wenkbrauw dan!” Het klinkt misschien vreemd, maar dit was toch echt een van de reacties tijdens de Startup Showcase, een initiatief van Start Up Campus Haarlem (SUCH). Tijdens deze showcase bij Hogeschool Inholland Haarlem kregen studentondernemers de kans om via een poster zichzelf en hun onderneming te pitchen en zo tegelijkertijd hun netwerk uit te breiden.

De wenkbrauwopmerking werd gemaakt bij Art of Junk, waar Tijn zijn werk presenteert. Hoewel Tijn Sportkunde studeert, draait zijn presentatie om het verwerken van afval in kunst. In zijn werk wil hij laten zien dat kleine, dagelijkse voorwerpen die niks meer betekenen, samen iets moois kunnen opleveren. Tijn: “Het idee ontstond toen ik bij een restaurant zat met allemaal werken van allemaal verschillende artiesten aan de muur. Er zat geen samenhang in en niks ‘eigens’ van het restaurant. Toen dacht ik: wat zou het tof zijn als hier kunst hing gemaakt met spullen van het bedrijf zelf. Dan combineer je recyclen met iets persoonlijks.”

Zijn creativiteit kan Tijn volop kwijt in zowel de kunst als in zijn opleiding Sportkunde. Maar van zaken als ondernemen, marketing en verkoop wist hij weinig af. Tijn: “Daarom heb ik me gemeld bij SUCH, zij helpen me daarin op weg en die stap had ik nodig. Deze expositie is de eerste keer dat ik me publiekelijk presenteer en ik was wel wat gespannen voor de reacties. Vooral op het verhaal achter Art of Junk, niet zozeer of mensen het mooi vinden of niet. Ik merkte al snel dat die onzekerheid vooral in mijn eigen hoofd zit, het zal altijd zo zijn dat mensen ‘er wat van vinden’, dus deze ervaring geeft wel zelfvertrouwen.”

Liebesbrief
De poster die elke studentondernemer maakte, werkt als middel om met anderen in gesprek te raken. Zoals de poster van Ani, die triggert door het gebruik van veel foto’s en slechts de tekst ‘Liebesbrief an das Leben’. Ani, visual artist en tweedejaars student Creative Business: “Zowel voor als achter de schermen zijn vrouwen in kunst en muziek minder gerepresenteerd. In mijn ervaring moeten vrouwen harder werken om in kunst of muziek serieus genomen te worden. Daarom is mijn ambitie om een collectief te creëren, met vrouwen als rolmodel en voorbeeld, die met trots laten zien wat we doen.”

“Ik vind het superinteressant wat we bij SUCH doen, met allemaal mensen om me heen die initiatief willen nemen. Naast school wil ik méér leren, onder meer rondom leiderschap en ondernemerschap. Daar wil ik me in ontwikkelen, in groeien, beter worden. Zo krijg ik bij deze showcase veel feedback op wat ik doe, is het een soort oefening in presenteren en kan ik tegelijkertijd mensen mijn werk laten zien. Ook kan ik mijn Nederlands oefenen. Verder wilde ik nieuwe contacten opdoen, vooral bij het Conservatorium, en dat is gelukt. Ik heb al met de nodige muziekstudenten gepraat – en juist voor hen wil ik iets doen.”

Educatieve game
Een ander aspect van de muziekindustrie komt aan bod bij Scaleset, het startup-initiatief van Maiko (Creative Business), Monique en Ferdi (Business Innovation). Zij bouwen een educatieve game waarin beginnende singer-songwriters, dj’s en gamers keuzes maken, die invloed hebben op het verdere verloop van hun carrière. Maiko: “Artiesten zijn vaak creatieve mensen, die veel weten van de muziekkant maar minder van de zakelijke kant. In deze game geven we daar aandacht aan en willen we spelenderwijs bewustzijn creëren over de keuzes die je moet maken en alle ‘randzaken' die komen kijken bij je carrière, zoals juridische zaken, marketing en sales. Dat is iets waar veel muzikanten op stuklopen.”

Scaleset is ontstaan vanuit het International Music Industry Lab van Inholland, waar actuele vraagstukken uit de muziekindustrie worden onderzocht en aangepakt. Maiko: “We hebben onlangs ook meegedaan aan de Pitch Battle van Inholland. Net als bij dit evenement krijgen we zo feedback op zowel de inhoud van Scaleset als de manier waarop we ons presenteren. Door ons hier en op andere plaatsen te presenteren, willen we ook in contact komen met mogelijke financiers en human partners, zoals mensen van platenlabels of game developers. Bovendien spreken we hier veel studenten die de muziek- of game-industrie in willen, precies onze doelgroep. We verzamelen alvast hun mailadressen, zodat we ze op de hoogte kunnen houden.”

Onverwacht resultaat
Ondertussen stijgt op de achtergrond een drone op, doet een kleurige reisvideo de bezoekers likkebaardend verlangen naar het ontdekken van Zuidoost-Azië via de lokale keuken en nodigt een strakke, Formule-1-achtige poster technische studenten op zelf een auto te ontwerpen en te bouwen. De hele week ervaren al deze en alle andere startende ondernemers de waarde van ‘op mensen afstappen’ en het, soms onverwachte, resultaat dat dat oplevert. Zoals het spontane gesprek over kunst en recyclen van het studentengroepje dat nog altijd naar het ‘wenkbrauw-kunstwerk’ staat te kijken en concludeert: “O, dit heet Art of Junk. Nou, ik vind dit geen junk hoor”. Waarop een ander besluit met: “Mooi man, beetje cultuur snuiven op school.”

Vabok staat voor ‘Versterking aansluiting beroepsonderwijskolom’ en is een subsidieregeling vanuit het ministerie van OCW. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van Inholland Haarlem, vatte bij de startbijeenkomst kernachtig het doel samen: “Zorgen dat studenten goed door kunnen stromen naar vervolgonderwijs.” Dat klinkt wellicht logisch, maar zo zei Willemsen: “Je ziet in de praktijk toch dat sommige studenten aan het begin van een vervolgopleiding zeggen: ‘dit weet ik eigenlijk al wel’. Óf juist dat de stap nog te groot is. Met name voor die groepen studenten willen we kijken welke verbeteringen er mogelijk zijn. Deze regeling biedt ons die kans en we hebben hier al succesvolle ervaringen mee bij zorg, welzijn en techniek.”

Leerwinst creëren
Julia van Altena-de Jong is de programmamanager van de vabok economie. Zij begeleidt de verschillende werkgroepen, waarin docenten uit alle deelnemende onderwijsinstellingen samenwerken aan programmatische aansluiting tussen de opleidingen. Julia van Altena-de Jong: “Op die manier kun je leerwinst creëren. Dat kan zijn in tijd, dus studenten die de opleiding sneller afronden. Daarnaast kun je kwalitatieve leerwinst creëren, doordat studenten betere, gerichtere keuzes kunnen maken. Of door de voorsprong die ze hebben te benutten, bijvoorbeeld door een ander programma te volgen, waarmee ze hun kennis en vaardigheden verder verbreden en verdiepen.”

“Aan de samenwerking doet een groot aantal regionale onderwijsinstellingen mee. Vanuit het voortgezet onderwijs zijn er vijf vo-besturen betrokken: Dunamare Onderwijs, SVOK, Stichting IRIS, Stichting Fioretti-Teylingen en het Mendelcollege. In totaal zijn dat veertien scholen waarvan leerlingen met het profiel economie en ondernemen door kunnen stromen naar het mbo. Dat is in onze regio het Nova College, met vestigingen in Haarlem, Hoofddorp en Beverwijk. Zij bieden negen opleidingen in retail en economie, waarvandaan studenten naar het hbo komen. Daarmee is deze vabok het grootste regionale samenwerkingsverband in Nederland op economisch vlak.”

Betere start
Annemieke van Ede, directeur Campus Haarlem & Economie van het Nova College, zit met haar mbo-instelling ‘in het midden’ van deze samenwerking: “We zien verschillen tussen leerlingen bij de instroom: zowel in het niveau waarop zij vanuit het middelbaar onderwijs doorstromen, als in de school of regio waar ze vandaan komen. Over het algemeen gaat dat goed, maar dankzij dit vabok-programma kunnen we kijken wat we kunnen doen om leerlingen een nog betere aansluiting en dus een betere start te bieden. Bijvoorbeeld door te kijken hoe we over en weer het beste aansluiten bij het programma van specifieke scholen en/of niveaus.”

“Aan de uitstroomkant kiest bij sommige opleidingen wel zeventig procent van onze leerlingen voor een vervolgopleiding op het hbo. Ik vind het heel belangrijk dat we niet alleen zorgen dat die leerlingen bij ons hun opleiding succesvol afronden, maar ook dat ze een succesvol vervólg krijgen. In het mbo werken we met kwalificatiedossiers, grotendeels gebaseerd op landelijke richtlijnen en eisen. In het hbo is meer vrijheid voor invulling van het curriculum. Daarom is het om te beginnen goed om op de hoogte te zijn van elkaars programma en vervolgens natuurlijk te bekijken hoe we de aansluiting voor studenten verder kunnen verbeteren.”

Toegevoegde waarde
Vanuit Hogeschool Inholland zijn de locaties Haarlem en Amsterdam aangesloten, met de opleidingen Creative Business, Business Studies en Finance & Control. Eveline Huijghe, manager bij de opleiding Creative Business: “De subsidieregeling is afgestemd op ‘tekortsectoren’, dus sectoren waarin een tekort is aan vakmensen. In deze samenwerking zijn dat de sectoren retail en finance & control. Leerlingen die vanuit het mbo bij ons komen, willen zich echter vaak nog niet op één specifiek vak of beroep richten, mede daarom zijn ook de opleidingen Business Studies en Creative Business aangesloten. Zo bied je studenten brede mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen, wat het voor hen ook aantrekkelijker maakt om verder te studeren binnen het economisch onderwijs.”

Bij de startbijeenkomst was volop ruimte voor ontmoeting tussen de aanwezigen van de verschillende opleidingen. Dat leverde een levendige uitwisseling op, bijvoorbeeld over de wijze waarop AI kan worden toegepast in het onderwijsprogramma. Of over het belang om studenten, met het oog op de snel veranderende arbeidsmarkt, te stimuleren in vaardigheden als nieuwsgierigheid, onderzoekend vermogen en kritisch denken. Daarmee was het, zoals één van de deelnemers het omschreef, ‘een start die motiveert tot samenwerking’. ‘Ik krijg er energie van’, zei een ander en een derde liet optekenen: ‘fijne kennismaking met gedreven en enthousiaste collega’s’. Waarna er gezamenlijk werd afgesloten met een ‘proost op de vabok!’. 

De Pitch Battle is een initiatief van docenten van verschillende opleidingen en locaties bij Hogeschool Inholland. Ine Hustinx, docent bij de opleiding Tourism Management en één van de drijvende krachten achter de Pitch Battle: “Binnen meerdere domeinen bieden we een minor aan rondom ‘ondernemen’. Door het samenbrengen van studenten met een verschillende achtergrond en expertise, kunnen zij veel van elkaar leren én elkaar versterken. Daar hebben we vier jaar geleden een ‘pitch battle’ bij bedacht, wat heel kleinschalig is gestart. Door de pitch moeten studenten goed nadenken over hun propositie en hoe zij die verwoorden, bijvoorbeeld richting investeerders, partners en mogelijke afnemers.”

In de markt zetten
“De dertig teams hebben een wisselende samenstelling met studenten van verschillende opleidingen, waaronder Leisure & Events Management, Food Commerce & Technology, Business Studies en Technische Bedrijfskunde. De minor loopt van september tot en met januari en de Pitch Battle komt op het moment dat de groepen bezig zijn om hun product te lanceren en in de markt te zetten. Daarnaast doen er studenten mee die met de hulp van de Start Up Campus Haarlem (SUCH) naast hun studie een eigen bedrijf opzetten.”

De studenten mochten hun pitch eerst twee keer ‘uitproberen’ voor docenten en derde- en vierdejaarsstudenten Business Studies. Zo presenteerde een groepje de kaartenset ‘Kletsmajoor’. Een set praatkaarten met vragen en gespreksstarters om gesprekken tussen verschillende generaties te stimuleren. “Ik weet toevallig dat jullie een prototype hebben gemaakt”, reageerde een van de docenten op de pitch. “Laat dat prototype zien en lees een vraag voor.” De studenten namen de tip dankbaar in ontvangst, schaafden hun pitch bij en presenteerden tijdens de tweede pitch al snel de kaartjes.

Oefenen, oefenen, oefenen
Tijdens de halve finale kwam de variatie van alle productideeën duidelijk naar voren. Zoals een beschermset waarmee voetbalschoenen langer meegaan, een ergonomische pen voor mensen met motorische problemen en een muffinpakket met ‘buitenbeentjes’, groente en fruit dat niet geschikt is voor verkoop in de supermarkt. En daar waar studenten elkaar bij de ‘oefenpitches’ soms nog afwachtend aankeken als er bijvoorbeeld werd gevraagd of de kostprijs inclusief of exclusief btw was, wisten ze bij de halve finales alle vragen van een goed antwoord te voorzien. Nienke, student Business Studies: “Wij kregen als feedback dat we onze doelgroep scherper moesten krijgen. Die bleek vervolgens veel groter dan we hadden gedacht, dus dat was heel nuttig.”

Uiteindelijk gingen acht groepen door naar de finale in de grote collegezaal, waar ze voor jury, docenten en medestudenten nog eenmaal mochten pitchen. Best spannend, zo vond student Technische Bedrijfskunde Tessa. “Van tevoren vind ik zoiets echt verschrikkelijk, maar als ik er dan sta gaat het wel. Door deze dag ben ik ook wel zekerder geworden in het pitchen en het oefenen voor groepen; je leert hoe je een pitch structureert en hoe je om kunt gaan met feedback om de inhoud te verbeteren. En achteraf viel het reuze mee.”

Armband met visuele geheugenprikkels
André Brasser reikte vanuit Kennemer Impact een speciale Impactprijs uit. “Ik mag eigenlijk maar één winnaar kiezen; toch sprongen er twee initiatieven uit voor mij. Dat is Hold-Up, een inklapbare houder voor bigshopper-tassen die voorkomt dat statiegeldflessen- en blikken gaan lekken. En de nummer één is voor mij Serenzo, een armband die mensen met geheugenproblemen via visuele prikkels helpt herinneren aan algemene dagelijkse levensverrichtingen. Beide initiatieven bieden wij een coachingstraject aan, om ze verder te helpen bij de ontwikkeling en het in de markt zetten van hun product.”

Serenzo was ook de nummer één van de jury, bestaande uit studenten Business Studies, Aldert Messemaker van Jopenbier en Jur Semp van het Haags Studenten Investerings Fonds. De tweede prijs was voor Open-It, een ‘5-in-1-oplossing’ voor mensen met motorische problemen die moeite hebben om onder meer flessen, blikjes of ritsen open te krijgen. PartyHook eindigde op de derde plaats met een compact haakje dat in horeca en op evenementen aan een (toilet)deur gehangen kan worden, zodat jassen en tassen schoon en droog blijven. De drie winnaars kregen een bescheiden geldbedrag om in hun business te investeren én een Jopen-pakket uit handen van Aldert Messemaker: “De oprichters van Jopen hebben ook hun studie bij Inholland gevolgd en zijn ooit gewoon maar klein begonnen met een idee, dus wie weet hoe ver jullie allemaal nog komen.”

Skills voor het leven
Kortom, een geslaagde vijfde editie van de Pitch Battle, waarbij Fabian van der Horst, domeindirecteur van Agri, Food & Life Sciences, en passant alle studentengroepen uitdaagde om Inholland te benaderen als launching customer door hun product aan te bieden voor de kerstpakketten voor collega's. “Want ik heb prachtige ideeën en initiatieven gezien vandaag en we weten inmiddels van eerdere jaren dat sommigen daarvan zeker zullen slagen. Maar ook als dat niet zo is, denk ik dat je in de minor én in deze Pitch Battle veel waardevols hebt kunnen leren, al was dat misschien met vallen en opstaan. En dat brengt je, om maar aan te sluiten bij de nieuwe wervingscampagne van Inholland: Skills voor het leven!”.

Studenten van de opleidingen Business Innovation, Creative Business en Applied Mathematics/Data Science van Hogeschool Inholland hebben het hoogste podium veroverd tijdens de Emerging Technologies Olympiad 2025 in Hong Kong.  “Met trots feliciteren we alle studenten, docenten en coaches die aan deze prestatie hebben bijgedragen.”

Het evenement, georganiseerd door het Königsberger Bridges Institute, bracht meer dan veertig internationale teams samen die innovatieve oplossingen presenteerden rond opkomende technologieën en maatschappelijke uitdagingen.

Drie interdisciplinaire Inholland-teams 
Inholland werd vertegenwoordigd door drie interdisciplinaire studententeams: Betternative, Aithos en HoloMed. De studenten combineerden hun kennis van business, creativiteit en technologie om te laten zien hoe AI, XR en ‘machine learning’ kunnen bijdragen aan een duurzamere en socialere wereld.

• Betternative won goud met een machine vision-toepassing die consumenten helpt duurzamere kledingkeuzes te maken.
• Aithos behaalde brons met een AI-oplossing die binnen enkele minuten datagedreven marketingstrategieën genereert.
• HoloMed kreeg een Award of Merit voor hun meeslepende image-to-3D onderwijstool die medisch leren versterkt. 

“Waar alle finalisten technisch indrukwekkende demo’s lieten zien, wisten onze studenten te overtuigen met een glasheldere probleem-solution fit én sterke verhalen,” aldus Inholland-coach Richard John. 

Leren over de grens
De studenten reisden tien dagen lang door Hong Kong, werkten samen met internationale teams en ontvingen waardevolle feedback van experts uit de tech-industrie. Naast de prijzen namen ze vooral veel inspiratie mee terug: nieuwe inzichten, internationale contacten en een gedeelde ambitie om technologie toegankelijker te maken.

Vooruitblik
Binnen het domein Creative Business blijft Inholland investeren in onderwijs over opkomende technologieën, lokaal én internationaal. De volgende stap is de minor ‘Emerging Tech’, die in februari 2026 van start gaat.

Snel opkomende technologieën als AI, XR, Robotica en Blockchain, brengen kansen en risico’s voor bedrijven en organisaties. Maar uit onderzoek blijkt dat medewerkers, vooral in de creatieve industrie, nog niet de kennis en vaardigheden hebben om hiermee om te gaan. Daarom starten docenten Shant Bayramian en Richard John van het domein Creative Business in 2026 de minor ‘Emerging Tech’. Studenten uit alle domeinen zijn welkom om te leren hoe je een technologische vernieuwing leidt. Wat leren ze en hoe? 

“We lazen veel onderzoeksrapporten waaruit blijkt dat er een ‘skills gap’ is, vooral in de creatieve industrie”, zegt Shant, die docent is bij Creative Business. “De skills die werkgevers de komende jaren zoeken zijn vooral systeemdenken en kritisch denken over technologie. Hoe pas je technologie verantwoord toe? Er lijkt een trend op te komen dat AI steeds meer startersbanen overneemt. Dat is zorgelijk. We willen studenten uit alle domeinen weerbaar maken voor de toekomst. De minor sluit aan bij de uitgangspunten digitale geletterdheid, weerbaarheid, en een leven lang leren van de nieuwe onderwijsvisie.”  

Waarde, kansen en risico’s van technologie beoordelen 
Ook volgens Richard, docent Business Innovation, is basiskennis van XR, AI en Robotica cruciaal om studenten weerbaar te maken. “Ze moeten de waarde, mogelijkheden en risico’s van die technologieën voor hun vak kunnen beoordelen; en leren hoe ze die technologieën kunnen toepassen in hun beroep. Daarvoor heb je basisvaardigheden nodig zoals: inzicht in trends in de industrie, het kunnen analyseren van je eigen behoeften en die van de organisatie waarin je werkt. Of je nu werkt in business, techniek, toerisme of zorg, technologie speelt overal een rol.”   

Technologische soevereiniteit 
Shant en Richard leren studenten om zelf bewust te kiezen of en hoe ze een technologie willen gebruiken. Ze noemen dat ‘technologische soevereiniteit’. Ze besteden veel aandacht in de minor aan hoe technologie de maatschappij verandert en aan de ethische gevolgen daarvan. Shant: “Studenten leren om technologie niet alleen te zien als een winstmachine, maar als een constructieve kracht voor de samenleving.” Richard: “We willen dat studenten zélf aan het stuur staan, niet dat technologie hen stuurt.” 

Werken aan opdrachten van organisaties en bedrijven 
De minor sluit aan bij diverse beloftes aan studenten uit de onderwijsvisie. Zo werken studenten in groepen aan echte opdrachten en maatschappelijke vraagstukken voor organisaties en bedrijven uit verschillende sectoren. Van erfgoed- en gezondheidsorganisaties tot en met musea en een bank. Studenten kunnen ook opdrachten doen voor het lectoraat Robotica van Inholland rond sociale robots of ‘smart farming’. Deze ‘industry challenge’ vormt ongeveer een derde deel van de minor.  

Nieuwste technologie en apparaten in het Sluislab 
Het domein Creative Business investeert in de nieuwste technologie. Studenten die de minor Emerging Tech doen, kunnen daarmee werken in het Sluislab bij Inholland Amsterdam. Er zijn onder meer (voor de kenner): 

• krachtige computers met high-end grafische kaarten zodat studenten zware AI- modellen en Unreal Engine kunnen laten draaien,
• VR-headsets en een motion capture-pak,
• robotica-apparatuur zoals Raspberry Pi’s, een kleine robotarm en een 3D-printer. 

Praktijkopdracht OBA Next  
“Studenten hoeven geen programmeur te worden”, benadrukt Shant. “Het gaat erom dat studenten begrijpen wat mogelijk is met de technologie en dat ze kunnen meedenken en communiceren met managers en technische experts.” Een voorbeeld van een praktijkopdracht met nieuwe technologie is het project waaraan Inholland-studenten nu al werken voor OBA Next, de bibliotheek van de toekomst. Ze onderzoeken hoe je AI en XR kunt gebruiken om een intensere leeservaring te creëren. 

30 september 2025 vond bij Hogeschool Inholland Amsterdam de officiële kick-off plaats van het onderzoeksproject Systeemingrepen met Impact voor de Nieuwe Ouderenzorg (SINO). Binnen dit project werken ontwerpers, zorgorganisaties, kennisinstellingen en technologiepartners samen om te onderzoeken hoe we de zorg voor ouderen toekomstbestendig kunnen organiseren en hoe ontwerpkracht - meer specifiek Systemisch Co-Design - daarin een sterkere rol kan spelen.

We hebben in onze samenleving te maken met dubbele vergrijzing: niet alleen vormen ouderen een groter deel van de bevolking, ook de gemiddelde leeftijd van de groep ouderen neemt toe. De zorgvraag wordt dus groter terwijl het aantal mensen dat zorg kan verlenen kleiner wordt. Daardoor is de vraag ontstaan: hoe kunnen we die groeiende zorgvraag op een slimme, veerkrachtige en menselijke manier opvangen?

Ontwerpgericht werken
De komende 2,5 jaar werkt het projectteam – onder leiding van Wina Smeenk, lector Societal Impact Design en penvoerder namens Hogeschool Inholland – samen aan concrete systeeminterventies die bijdragen aan een betere verweving van formele en informele zorg. Dit vanuit de visie dat ouderenzorg, als verantwoordelijkheid van ons allemaal, integraal onderdeel is van het alledaagse leven. Het project is onderdeel van het landelijke programma Ontwerpkracht & Transities van CLICKL, dat onderzoekt hoe de creatieve industrie maatschappelijke transities kan versnellen.

“Dit project helpt ons om inzicht te krijgen in hoe verschillende ontwerpinterventies samen kunnen bijdragen aan duurzame verandering in de zorg voor ouderen, een vraagstuk van de samenleving en niet alleen van de zorg”, vertelt Henriëtte Neuteboom van brancheorganisatie ActiZ. “Zorgen voor ouderen gaat niet alleen om  gezondheidszorg maar is veel breder, en die zorg doen we samen met ouderen, de mantelzorgers, het netwerk, welzijnsorganisaties, et cetera.

Onderzoek naar kansen in zorgsysteem
Tijdens de kick-off werd ingezoomd op de eerste fase van het project: het verkennen van bestaande interventies en het vormgeven van de samenwerking binnen het consortium. De partners – waaronder ActiZ, morgenmakers, Precies!, Simac, Greenberry, Sociaal Werk NL, ESC, Marieke Rietbergen en Studio Laura Koenen – onderzoeken gezamenlijk waar in het zorgsysteem de meeste versnelling en impact te behalen is.

SINO richt zich niet op nog een nieuwe toolkit of losse pilots, maar op duurzame samenwerking, leren van eerdere initiatieven en het ontwikkelen van samenhangende interventie-sets die daadwerkelijk kunnen worden opgeschaald. Ook de rol en professionalisering van ontwerpers zijn een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Fiona Jongejans van social design bureau morgenmakers: “We willen meer inzicht krijgen in hoe wij als ontwerpers onze rol kunnen invullen binnen het complexe systeem van de ouderenzorg. Daarnaast levert het project nieuwe kennis en kennisproducten op waarmee ons werkveld hun ontwerpkracht kan vergroten.”

Empathische en creatieve professionals
Het project loopt van september 2025 tot december 2027. De opgedane kennis wordt ingebed in het onderwijs binnen Inholland, onder andere in de opleidingen Social Work en Creative Business, en draagt zo bij aan het opleiden van professionals die met een ontwerpende aanpak en empathie systeemvraagstukken durven aanpakken.

Lucia Domingues Rosa (20) is student Creative Business in Haarlem en ontdekt op verschillende manieren hoe zij haar passie voor film inzet kan inzetten voor zelfacceptatie en waardevolle dialogen. 

For the English version, click here 

Zoeken met een open blik
“Ik ben nog geen ondernemer, maar wel heel ondernemend. Ik ben leergierig en creatief en op dit moment aan het oriënteren op wat ik leuk vind. Die oriëntatie neem ik serieus en vraagt ook doorzettingsvermogen om dat op zo’n manier te willen. Als ik met andere mensen samenwerk vind ik het fijn als iedereen zich op zijn gemak voelt. Dat doe ik bijvoorbeeld door zo communicatief mogelijk te zijn maar ook om klaar te staan om anderen te helpen. Soms schiet dat wel eens door. Dan ben ik zo druk met anderen, dat mijn eigen werk daar vertraging door oploopt. Het is belangrijk dat je iets doet wat je leuk vindt, dan ben je ook meer gemotiveerd om harder te werken en kun je betere kwaliteit leveren. Mijn zoektocht kenmerkt zich door mijn open blik. Door verder te kijken, zie je vaak meer dingen dan dat je vooraf dacht. Door mijn open blik zie ik veel mogelijkheden om in te groeien.”

Door initiatief te tonen gaan er deuren open
“In het eerste jaar van mijn opleiding deed ik daarom mee met Kunstbende, een wedstrijd voor jonge creatievelingen die een podium krijgen voor hun werk. Ik stuurde een korte film in en ben toen tweede geworden. Ondanks dat ik lang twijfelde of ik mijzelf zou aanmelden, heb ik er geen seconde spijt van. Door deze deelname ontmoette ik namelijk veel andere mensen met dezelfde interesses en belande ik zo in de creatieve sector. Precies waar ik wilde zijn."

“Later zag ik via Instagram een oproep voor een project bij een fort. Eerst dacht ik dat het een scam was omdat het een compleet nieuw project was dat nog nooit eerder was voorgekomen. Ik zat er naast. Toen de tweede oproep kwam voor jonge creatieven die samen het festival AANGAAN 2.0 wilde organiseren, werd ik hiervoor zélf benaderd. Hoe gaaf is dat?”

“We hebben ons vier dagen lang met acht makers opgesloten in het fort om kunst te maken rondom het thema Licht. Uiteindelijk werden alle resultaten getoond tijdens het festival en konden bezoekers langskomen.”

“Door die verschillende kansen te pakken, die buiten mijn comfortzone liggen, groei ik enorm. Als je blijft wachten, dan gebeurt er niets. Niemand komt uit zichzelf naar je toe om je te vragen. Je moet initiatief tonen en jezelf laten zien. Dan gaan er deuren open.”

"Binnenkort ga ik vier weken naar Italië naar een school voor filmmakers. We dompelen ons dan onder in alle aspecten van film en zo gaan we alle rollen langs. Met een groepje maken we een shortfilm. Zo doorlopen we het hele proces van pre-productie, productie en post-productie. Je krijgt les van docenten uit het vak. Ik heb hier lang voor gespaard, heb nog nooit op mezelf gewoond en zit straks met 20 onbekende mensen een maand in Italië. Amazing toch?”

Zelfacceptatie en jezelf durven stellen
“Mijn passie ligt bij het maken van films of korte video’s waarbij het verhaal van de mensen centraal staat. Mijn doel is dat de kijkers zichzelf kunnen herkennen. Het hoeft niet waar gebeurd te zijn, maar wel realistisch zodat je gevoelens kunt overbrengen. Ik hoop dat door het kijken van mijn films, mensen zich meer durven open te stellen. Dat het een dialoog kan openen en mensen elkaar leren kennen op een dieper level. Zelfacceptatie en jezelf comfortabel genoeg voelen om te delen zijn belangrijke pijlers in mijn werk."

"Een groot voorbeeld voor mij is Emma Branderhorst, een jonge regisseur die ervoor kiest om altijd een vrouwelijk hoofdpersoon te gebruiken. Ze werd bekend bij een breder publiek door een landelijke reclame en zit nu in een stijgende lijn. Ik heb een kort gesprek gehad met haar en dat heeft mij echt ‘aan’ gezet. Ik ben nu nog meer gemotiveerd om verder te gaan in film.”

Buiten je comfortzone haal je er meer uit
“Bij Start Up Campus Haarlem heb ik het Start programma en het community-programma gevolgd. Ik ontmoet hier veel nieuwe mensen en leer ook over andere sectoren. Het is leuk om te zien dat er nog meer mensen zijn die ambitie hebben om meer te doen dan de standaard. Het is echt een aanvulling op mijn studie." 

"SUCH biedt mij ruimte om persoonlijk te groeien. Ik vind het zo cool dat dit er is. Het is een goede en laagdrempelige manier om nieuwe dingen te doen. Als je kunt, zou ik zeggen: ‘doe het en pak de workshops mee bij SUCH!’. Sowieso raad ik iedereen aan om gewoon te gaan doen en niet te blijven zitten. Je hoeft niet groot te beginnen om succes te krijgen. Buiten je comfortzone haal je er meer uit. Natuurlijk, soms heb je dingen die minder leuk zijn op school. Maar dan haal ik mijn energie uit buitenschoolse activiteiten en zo geniet ik maximaal van mijn studietijd.”

Stel je een samenleving voor waarin digitale en fysieke werelden helemaal met elkaar verweven zijn. Waar artificial intelligence (AI) en virtual reality (VR) net zo vanzelfsprekend zijn als je smartphone. Spannend? Misschien ook een beetje beangstigend. Maar vooral: een kans om samen na te denken hoe we technologie op een menselijke en creatieve manier inzetten.

Daar draait het om tijdens het Society 5.0 Festival op 15 en 16 oktober in Amsterdam. Voor collega’s en studenten van Inholland is het festival gratis te bezoeken. Je kunt je hier registreren. Twee dagen lang kun je je laten inspireren door talks, panels, installaties en workshops. En: Inholland is er volop bij. Verschillende collega’s uit Kenniscentrum ARC, het kenniscentrum van het domein Creative Business, leveren een inhoudelijke bijdrage aan het programma.

Wat is Society 5.0?
De term Society 5.0 verwijst naar een nieuwe maatschappelijke fase. Waar de jagers-verzamelaars (1.0), de agrarische samenleving (2.0), de industriële revolutie (3.0) en de informatiesamenleving (4.0) al achter ons liggen, staat Society 5.0 voor een samenleving waarin digitale en fysieke werkelijkheden volledig versmelten. Het gaat daarbij niet alleen om technologische innovatie, maar vooral om de vraag: hoe bouwen we een duurzame, inclusieve en mensgerichte toekomst?

Die zoektocht sluit goed aan bij de missie van Inholland. Als partner in  het Centre of Expertise Creative Innovation (CoECI), zijn we medeorganisator van dit jaarlijkse festival.

Koos Zwaan: Reimagining AI
Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, is nauw betrokken bij de inhoud van het festival. Hij maakt deel uit van het programmateam en leidt de workshop Reimagining AI: Abundant, Playful & Just, waaraan hij zelf ook deelneemt samen met partner Thunderboom.

In deze interactieve sessie onderzoeken de deelnemers hoe AI opnieuw bedacht kan worden: niet als product van grote techbedrijven, maar als technologie die artistieke vrijheid, inclusie en ecologische bewustwording centraal stelt. “Het gaat erom dat we zelf nadenken over wat we van AI willen”, zegt Koos. “In plaats van klakkeloos te accepteren wat grote techbedrijven ons aanbieden,  kunnen we ons afvragen hoe we AI vormgeven op een manier die recht doet aan onze waarden en diversiteit.”

De workshop begint met een gezamenlijke oefening: welke taken zou je overlaten aan AI, en welke juist niet? Daarna volgen creatieve metaforen, zoals AI als assistent of partner, om het denken over technologie open te breken. Tot slot discussiëren de deelnemers over alternatieve AI-toekomsten.
 

Kasia Glowicka: technologie als partner voor cultuur en creativiteit
Componist en onderzoeker Kasia Glowicka neemt deel aan het panel How Artists Use Immersion to Bring Heritage Alive. Naar aanleiding van de installatie Otherwords reflecteert zij, samen met andere kunstenaars, op de rol van immersive technologie, met name VR, bij het tot leven brengen van cultureel erfgoed.

Kasia verbindt in haar werk muziekcompositie met moderne technologie en onderzoekt hoe AI en VR het creatieve proces kunnen verrijken. Met studenten uit Amsterdam en Riga werkte ze eerder samen aan het VR-project Connected Creativity, met als doel om internationale samenwerking mogelijk te maken zonder fysieke reis, en tegelijk te onderzoeken hoe VR kan bijdragen aan interculturele communicatie, artistieke expressie en vernieuwend onderwijs. 

Voor haar is de kern helder: “In creativiteit verwerken we emoties. Dat is wat ons mens maakt. We zijn bang dat AI onze creativiteit – en dus ons menszijn – overneemt. Mijn doel is om AI als partner te zien, niet als vervanger. Technologie moet onze mogelijkheden vergroten, niet verkleinen.”

Jacco Gardner: vergeten beloftes van machine-creativiteit
Ook muzikant, componist en artist-researcher Jacco Gardner, PD-kandidaat binnen het lectoraat van Koos Zwaan, heeft een bijzondere bijdrage aan het festival. Zijn performance ‘The Forgotten Promise of Machine Creativity’ laat zien dat er in de jaren 80 al experimentele systemen bestonden die een andere benadering van kunstmatige intelligentie voorstonden: niet als vervanger, maar als versterker van menselijke creativiteit.

Met zijn installatie brengt Gardner deze ‘vergeten machines’ opnieuw tot leven. Daarmee laat hij zien dat technologie ook op een andere manier vormgegeven kan worden; één waarin menselijke verbeeldingskracht centraal blijft staan. Zijn werk sluit direct aan bij de kernvraag van Society 5.0: hoe kunnen we hybride werkelijkheden actief vormgeven, in plaats van ons te laten sturen door technologische ontwikkelingen?

Jacco: “Mijn live performance demonstreert hoe AI kan functioneren als archeologische vertaler in plaats van creatieve vervanger. Het gebruik van AI legt hierbij juist de focus op het uitlichten van onze innovaties uit het verleden en hun potentieel, in plaats van deze volledig te vervangen door nieuwe AI innovaties.”

Studenten centraal in Experience Carrousel
Nieuw dit jaar is de uitbreiding van de samenwerking met eerste- en tweedejaarsstudenten van Creative Business tijdens de Experience Carrousel. Eerstejaars ontwerpen hun eigen vinylhoes, terwijl internationale tweedejaars werken aan de vraag:
“How can we actively engage the target group of 18 to 25 into our festival as visitors and into the vinyl culture?”
Een unieke kans om creativiteit, onderzoek en praktijkervaring samen te brengen.

Optredens door Conservatorium studenten
Ook dit jaar staan studenten van Conservatorium Haarlem op het podium. Zo treedt onder andere Nebula op in de Jopenkerk op zondag 28 september. De toegang is gratis!

Samen groeien met het festival
Het Haarlem Vinyl Festival biedt studenten volop mogelijkheden: van vrijwilligerswerk tot stages en projectopdrachten. De samenwerking sluit aan bij de ambitie van het festival om jongeren actief te betrekken bij de vinylcultuur.

Internationale allure, lokale impact
Het Haarlem Vinyl Festival biedt studenten een unieke kans om te leren, netwerken en hun talenten te tonen in een professionele omgeving. De samenwerking is aangegaan voor minimaal twee jaar, met de intentie om deze te verlengen.

Wil jij meedoen?
Het festival zoekt enthousiaste vrijwilligers. Meld je aan en ervaar van dichtbij hoe het eraan toegaat in de muziekwereld! Doe mee en meld je hier aan!

Susanna Appelman (23) studeert International Creative Business bij Hogeschool Inholland Haarlem. Ze verhuisde van China naar Nederland en werkt aan haar bedrijf dat organisaties helpt met cross-border marketing tussen China en Europa.

For the English version, click here

Kloof tussen mijn doelen
“Ik ben altijd op zoek naar nieuwe dingen en wil mezelf verbeteren. Mensen omschrijven mij als flexibel, behulpzaam en leergierig. Hoewel ik graag nieuwe dingen probeer en niet bang ben voor uitdagingen, heb ik vaak het gevoel dat wat ik doe nooit goed genoeg is. Mensen zeggen wel dat ik het geweldig doe, maar ik leg de lat voor mezelf hoog. Die druk motiveert me om te blijven leren en mezelf te verbeteren, en daarom heb ik ook altijd het gevoel dat er een kloof is tussen waar ik nu sta en waar ik wil staan. Ik leer snel en heb passie voor allerlei dingen. Tijdens mijn minor in digitale marketing heb ik bijvoorbeeld een sterke interesse in technologie ontwikkeld, wat nieuwe perspectieven heeft geopend buiten mijn studie. In China word ik meer gezien om mijn artistieke kant, terwijl ik in Nederland meer vanuit een zakelijk perspectief word bekeken. Daarom heb ik gekozen voor een stage in E-commerce, zodat mijn artistieke talent en mijn Excel-brein hand in hand gaan.”

Bekend met beide werelden
“Ik vond het zó leuk, dat ik ben begonnen met het idee om mijn eigen bureau op te richten voor cross-border marketing tussen China en Europa. Mijn ideale klanten zijn bedrijven die elkaars markten willen betreden. Ik kan hen helpen bij het opzetten van hun activiteiten in de lokale context, omdat ik niet alleen de taal spreek, maar ook bekend ben met beide culturen en hoe zaken worden gedaan in elk van beide.  In China werken we met een compleet andere digitale omgeving, sommige markten kunnen alleen worden opgezet met een Chinees identiteitsbewijs. Ik kan dat oplossen met mijn lokale netwerken. Dat is het voordeel van beide werelden kennen.”

Mijn eerste klanten
“Eerlijk gezegd vind ik niet zoveel concurrentie op de markt. En ik merk wel dat bedrijven kansen missen omdat ze denken dat deze internationale uitvoering te ingewikkeld is. Daar kwam ik in beeld. Maar omdat ik nieuw ben op de markt, moet ik mijn eerste klanten overtuigen van mijn toegevoegde waarde voor hun bedrijf. Dat is waarschijnlijk het moeilijkste deel van het starten van een eigen bedrijf: het vinden van de eerste klanten. Als ze eenmaal met mij hebben gewerkt, hoop ik dat ze ook mijn kwaliteiten zullen ervaren, zoals goede communicatie, flexibiliteit en creatieve manieren om problemen op te lossen."

“Mensen zien mij vaak als een aardig persoon, maar ik kan verrassend direct zijn als dat nodig is. Dat verrast mensen meestal. Hetzelfde geldt voor mijn artistieke kant, veel mensen verwachten dat niet van mij.”

"Leuk weetje: ik heb jarenlang piano gestudeerd en heb een hoog niveau behaald, ik was pianist in vijfsterrenhotels en heb mijn hele leven kunst gemaakt. Muziek en kunst hebben mijn manier van denken, uitdrukken, verbinden en communiceren gevormd. Ze beïnvloeden hoe ik storytelling in branding benader en voegen diepgang en emotie toe aan mijn werk. Voor mij zijn creativiteit en strategie niet los van elkaar te zien, het zijn twee kanten van dezelfde medaille. Dat is precies waar mijn kunst en mijn Excel-geest samenkomen.”

Valideren on the spot
“Vorig jaar heb ik meegedaan met het start- en community-programma van SUCH. Als introvert persoon wist ik in het begin niet wat mijn doel was. Maar omringd door al deze gemotiveerde jonge mensen heeft me daar enorm bij geholpen."

“Wat mij het meest opviel was de community-manager, Jorien. Ze onthoudt de deelnemers echt en houdt ons altijd in gedachten als er kansen voorbij komen. Ze is voortdurend op zoek naar manieren om betekenisvolle verbindingen op te bouwen die nuttig en interessant zijn voor alle betrokkenen. Door die persoonlijke aandacht voelde de ervaring echt nog waardevoller.”

“Nu weet ik dat ik niet alleen ben. Het community-gevoel was echt geweldig. Bovendien gaven de verschillende workshops ons de kans om in korte tijd veel dingen te ervaren. Tijdens de workshop kon je je ideeën gemakkelijk valideren met andere ondernemers. De frisse perspectieven waren een welkome afwisseling na vier jaar school. SUCH is anders dan wat we tijdens onze opleiding leren.”

"Aan studenten die overwegen om een eigen bedrijf te starten, zou ik zeggen: ga het proberen! Je moet eerst falen voordat je echt weet wat je doet. Zie het als een iteratief proces. Soms begin je met een idee en eindig je met iets heel anders. Begin gewoon, ga eropuit en probeer het!”

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

Hogeschool Inholland Amsterdam presenteert in september de fototentoonstelling ATTACHED, gemaakt door Studio idiotēs en gemeente Amsterdam. Deze expositie duikt in de digitale leefwereld van Amsterdamse jongeren. Hoe ervaren zij de continue aanwezigheid van hun telefoon en sociale media? Waar ligt de grens tussen verrijking en verslaving, tussen verbinden en loslaten?

In intieme portretten delen vijf jongeren hun persoonlijke verhalen over de kansen en de valkuilen van opgroeien met een digitale metgezel. Hun ervaringen zijn confronterend en herkenbaar en roepen bezoekers op tot nadenken.
 

Oproep tot verandering
ATTACHED is naast een kunstzinnige verkenning van de digitale generatie ook een maatschappelijk manifest. Jongeren laten zien wat er volgens hen moet veranderen: van meer controle over je online ervaring tot het bestrijden van haat en polarisatie. Hun oproep wordt gedeeld met beleidsmakers in Europa om bij te dragen aan een veiligere, gezondere digitale wereld.

Opening
De expositie wordt officieel geopend op dinsdag 9 september van 12.00 - 13.00 uur. Je bent van harte welkom om langs te komen in de EXPO op de tweede etage bij Inholland Amsterdam in de Sluisbuurt, je relatie met je telefoon en sociale media te verkennen, en daarover met anderen in gesprek te gaan.

Praktische informatie
De expositie is gratis te bezoeken van 1 september t/m 26 september in de EXPO op de tweede etage van Hogeschool Inholland, Pina Bauschplein 4, Amsterdam (Sluisbuurt). 
Openingstijden: maandag t/m vrijdag, 9.00 – 17.00 uur.

Met een tekentool op de website van de tentoonstelling kan je je eigen relatie met je smartphone of online wereld onderzoeken: https://www.attached.amsterdam/sketch

Over ATTACHED
ATTACHED is een project van studio idiotes en de gemeente Amsterdam, ontwikkeld binnen Connect, het jongerenontwerplab van het Programma Online Leefwereld Jongeren. Samen met jongeren werkt Connect aan een leukere, veilige en gezonde digitale wereld. Fotografie door Maria Bodil.
 

RIGMUNDIS (19)

Mijn relatie met mijn telefoon en sociale media voelt best ongezond. Ik zou het algoritme willen veranderen naar iets wat minder verslavend is.

SIRIFE (22)

Ik denk dat het belangrijk is om sociale vaardigheden opnieuw te oefenen in de wereld zonder je telefoon. Door bewuster met technologie om te gaan, kunnen we weer écht leven.

In 2025 vieren de Urban Leisure & Tourism Labs (ULTL) van Inholland hun jubileum: het lab in Amsterdam bestaat tien jaar, en de Rotterdamse variant blaast vijf kaarsjes uit. Wat begon als een gedurfd experiment buiten de muren van de hogeschool is inmiddels uitgegroeid tot een krachtig systeem waarin studenten, onderzoekers, bewoners en partners samenwerken en onderzoeken hoe toerisme en vrijetijdsbesteding kunnen bijdragen aan stedelijke vraagstukken en een leefbare plek voor bewoners en bezoekers.

Leren in de leefwereld

Sinds de start zijn de labs gevestigd in de wijken Amsterdam-Noord en Rotterdam-Zuid. Dit zijn gebieden die de afgelopen jaren zelf ook sterk in beweging zijn geweest. “Toen wij in Amsterdam-Noord begonnen, was het nog helemaal niet hip of toeristisch”, blikt Roos Gerritsma, lab lead van ULTL A’dam, terug. “We zijn echt met de buurt meegegroeid.”

De labs zijn niet zomaar onderwijsplekken, maar zogeheten ‘living labs’: plekken waar studenten uit verschillende landen en vanuit verschillende opleidingen samen aan de slag gaan met actuele, complexe vraagstukken van bewoners en organisaties uit de buurt. “Het is onderwijs in de echte wereld”, zegt learning director Zac Woolfitt. “Midden in de samenleving, verbonden met de community.”

Een bijzondere leeromgeving

In de afgelopen vijf jaar werkten in totaal 195 studenten in het lab in Rotterdam, en 236 in Amsterdam. In Amsterdam doen studenten vaak hun minor in het lab, terwijl Rotterdam zich sinds 2024 vooral richt op afstudeerders die zelfstandig onderzoek doen naar praktijkvragen.

De living labs zijn daarmee uitgegroeid tot meer dan opleidingsplekken: het zijn hubs voor sociale innovatie en transitiegericht leren. En hoewel het werken in het lab soms even slikken is voor studenten, ze worden ‘in het diepe gegooid’, zijn ze achteraf vaak razend enthousiast. “Studenten zijn onze beste ambassadeurs”, vertelt Maaike de Jong, community manager ULTL Rotterdam.

Successen

De labs kunnen trots zijn op hun resultaten. In Amsterdam maakten studenten onder meer het Verhalenbankje en de Wensmuur, initiatieven die bewoners en partners letterlijk en figuurlijk met elkaar verbinden, vertelt Jeroen Jager, community manager ULTL Amsterdam. In Rotterdam ontstonden projecten als Mi Lobi Zuid, een symbool van vertrouwen in de buurt, en Koningsdag op Zuid, waarin studenten samen met bewoners en partners een viering op poten zetten. Ko Koens, lector New Urban Tourism en lab lead ULTL R’dam: “Door deze succesvolle projecten ervaart iedereen dat kleine interventies grote impact kunnen hebben.”

Dankzij de labs hebben de onderzoekers van Inholland ook een aantal subsidies toegekend gekregen. Bijvoorbeeld voor het driejarige Europese onderzoeksproject SMARTDEST dat gericht was op toerisme en social rechtvaardigheid in steden, en het Coe CI-project Van gebiedsrouw naar Wow. Daarnaast zijn de labs, die deel uitmaken van het European Network of Living Labs (ENoLL), de enige living labs rond het thema stedelijke toerisme en vrijetijdsbesteding in Europa.

Leerervaringen

Ook gaat er soms iets anders dan verwacht. Dat is leerzaam voor zowel de studenten als het lab-team. Zo leidde het uitreiken van budgetten aan studentenprojecten onverwacht tot extra druk, in plaats van motivatie. En niet alle interacties met buurtbewoners zijn positief. “Soms krijg je keiharde reacties terug”, vertelt Zac. “Maar ook daar leren we van.” Roos benadrukt het belang van duidelijke communicatie met partners over wat studenten wel én niet kunnen leveren: “Verwachtingen managen en ruimte voor leren creëren is cruciaal.”

Vooruitkijken: nieuwe vormen, hetzelfde doel

Beide labs staan aan de vooravond van verandering. De vorm en fysieke locatie zijn niet in beton gegoten, maar buiten kijf staat dat het netwerk blijft. In Amsterdam wordt gekeken naar een andere plek dichtbij de huidige in de Modestraat. Rotterdam beweegt richting een ‘citylab’ waarin ook lectoren uit andere domeinen participeren, een kans voor meer interdisciplinaire samenwerking. Onderzoeker Donagh Horgan kijkt vooruit: “We willen nog meer teruggeven aan de community en onze bijdrage verder verspreiden, van Zuid naar andere wijken.”

Wat blijft, is de kern van het lab-onderwijs: leren door te doen, samen met de stad.

De ReachMate maakt alledaagse handelingen makkelijker voor mensen met beperkte mobiliteit. Denk aan deuren openen en sluiten, kranen bedienen, sleutels oprapen of (lift-)knoppen indrukken. Hidde: “Simpel voor de meesten, maar voor onze doelgroep vaak een uitdaging.”

Het idee ontstond tijdens de minor Innoveren & Ondernemen, waarin studenten in vijf maanden hun eigen bedrijf opzetten – van idee tot werkend product op de markt zetten. “De nicht van Hidde is ergotherapeut”, legt Timo uit. “Zij liet zien met welke trucs haar cliënten hun dag doorkomen. We dachten meteen: dit móet beter kunnen. Binnen een week hadden we het eerste conceptontwerp: lichtgewicht, demonteerbaar en met magneten. Superpraktisch. Past zo in je tas!”

Leren door te doen
“We kenden elkaar nog niet aan het begin van de minor”, vertelt Laurens. “We vormden een groepje van vijf en leerden alles over ondernemen: van marktonderzoek en productontwikkeling tot pitchen, leveranciers zoeken en verkopen. Én fouten maken. Daarvan leer je nog het meest.”

Na de minor besloten Timo, Hidde en Laurens door te gaan en schreven zich in bij de Kamer van Koophandel. Inmiddels verkochten ze ruim 200 exemplaren aan enthousiaste gebruikers. “Een mevrouw mailde dat ze haar hulphond bijna niet meer nodig had sinds de ReachMate”, herinnert Hidde zich. “Dan weet je weer waarvoor je het doet.”

De kracht van een prijs
Met het prijzengeld van de Studentondernemersprijs konden ze direct investeren in voorraad en modelregistratie binnen Europa. Maar winnen betekende voor hen veel meer dan geld alleen. Laurens: “Het was erkenning - dat anderen net zo in ons geloofden als wijzelf. De timing kon bovendien niet beter, want de balans stond net weer op nul. Dankzij die €1500,- konden we meteen aan de slag.”

Ook op marketingvlak is de prijs waardevol, merkt Hidde. “Nieuwe klanten zien de prijs op onze website en weten: dit is serieus. Het maakt ons een stuk geloofwaardiger en zorgt voor vertrouwen.”

Testen, groeien, doorpakken
De startup is volop in ontwikkeling. Zo testen ze marketingstrategieën, bouwen een ambassadeursprogramma op en staan inmiddels in het bestelsysteem van vijf zorginstellingen. “We zoeken uit wat het beste werkt”, legt Hidde uit. “Influencers, ergotherapeuten, online adverteren … het is superspannend en leerzaam.”

Daarnaast doen ze mee aan de Sustainable Healthcare Challenge, met coaching van experts uit het zorg- en startupdomein. “Elke twee weken komt er iemand praten over bedrijfsstructuur, marketing of financiering. Dat helpt enorm bij het maken van keuzes”, aldus Timo.

En dan timmert het team nog internationaal aan de weg: ReachMate is finalist van de JA Europen Market Expansion Award. Laurens: “We mogen naar de prijsuitreiking in Brussel, waar we strijden tegen één andere studentonderneming uit Georgië. Als we winnen, staan we in de finale van de Gen-E European Entrepreneurship Festival in Athene. Hoe vet is dat!”

Dromen en doen
De toekomst? “Die ligt wagenwijd open”, lacht Timo. “We zijn klaar om op te schalen. Wil een klant vijftig ReachMates? Dan leveren we die gewoon. En als het volume toeneemt, stappen we over van 3D-printen naar spuitgieten. Dan kunnen we duizenden stuks produceren en de logistiek uitbesteden.”

“Maar het draait niet alleen om aantallen”, voegt Hidde toe. “We willen graag een community om ons heen bouwen. Het is voor ons belangrijk om betrokken te blijven bij onze klanten, van ze te leren en hopelijk in de toekomst nog meer voor ze te betekenen.”

Van idee naar impact
Hoewel ze nog studeren, zijn de drie klaar voor het echte werk. Laurens is enthousiast: “We zijn geweldig goed voorbereid. Alles wat we geleerd hebben, nemen we mee. Vanuit de minor en het vervolgtraject bij Fabriek C – hét netwerk van start-ups van studenten en alumni van Inholland - kregen we de begeleiding die we nodig hadden. School gaf ons de ruimte om van idee naar impact te gaan en dankzij de Inholland Haarlem Studentondernemersprijs kunnen we die impact nu echt laten groeien.”

“De uitnodiging kwam op donderdag, een week later stonden we al op het circuit”, vertelt Manon Spronk, communitycoördinator van (International) Creative Business (ICB). Twintig studenten – veertien van ICB, zes van CB en één alumnus – kregen een exclusieve blik achter de schermen bij de GT World Challenge. Het doel: laten zien dat autosport óók een plek is voor storytellers, marketeers en mediamakers.

De groep werd zorgvuldig geselecteerd op motivatie en talent. “We hadden content creators, fotografen, organisatietalenten – iedereen bracht iets anders mee”, aldus Manon. “Vooral onze internationale studenten verdienen dit soort kansen, want zij vallen vaak buiten de boot bij Nederlandstalige uitstapjes.”

Tussen coureurs en camera’s
Het raceweekend zat vol ontmoetingen met vakmensen uit de autosport: van RAFA Racing-coureurs tot socialmediamanagers, een videograaf en een racecommentator. De studenten kregen toegang tot de paddock en mochten meelopen tijdens de gridwalk: het moment vlak voor de race waarop teams, coureurs en media zich verzamelen op de startopstelling. “Ze waren zo goed voorbereid”, zegt Manon trots. “Iedereen had huiswerk gedaan, per spreker relevante vragen uitgewerkt, en die stelden ze ook met zelfvertrouwen. De professionals waren zichtbaar onder de indruk.”

‘Ik weet nu: hier ligt mijn toekomst’
Voor Rieke Plüschau, tweedejaarsstudent ICB en autosportfan in hart en nieren, voelde de dag als een doorbraak. “Ik kon het bijna niet geloven!” Als student-assistent hielp ze met de organisatie. “We wilden serieus overkomen. Dus geen standaardvragen, maar gerichte gesprekken.”

Ze was vooral gefascineerd door socialmedia- en broadcastingkant. “Ik dacht altijd dat het strak geregisseerd was, maar achter de schermen is het soms één grote chaos.” Het meest indrukwekkend? “De sfeer! We stonden midden in de actie – tussen de teams, camera’s en racewagens – en toch nam iedereen de tijd voor ons. Er was een enorme drive, maar ook ruimte voor oprechte gesprekken.”

De ervaring bevestigde voor haar één ding: “Ik ben nog hongeriger dan ik al was. Dit is waar ik wil werken. En ik weet nu: onze opleiding sluit hier perfect bij aan. Ik ben helemaal op de goede weg.”

‘Met passie en inzet kom je er’
Ook voor eerstejaarsstudent ICB Nina Meijer was het weekend onvergetelijk. “Ik ben groot Formule 1-fan, maar nog nooit bij een race geweest. En dan loop je ineens tussen de auto’s, door het mediacentrum en word je herkend als je later weer langskomt. Ik was zó gelukkig!”

De groep ontdekte dat veel van de jonge professionals ooit begonnen zijn met een stage of door simpelweg veel mailtjes te sturen. Nina: “Je hoeft geen jarenlange ervaring te hebben – als je passie toont en doorzet, kom je er.” In Tara Strong, organisator vanuit RAFA, legde Nina alvast een waardevol contact voor de toekomst. “Voor een schoolopdracht moet ik iemand drie dagen schaduwen. Dat Tara meteen ja zei… wauw. Dit voelt echt als het begin van iets.”

Concrete output
Het weekend leverde niet alleen inspiratie, maar ook concrete output op. Zo schreef vierdejaarsstudent Zomer Keur een Engelstalig verslag dat RAFA Racing gebruikt voor brandactivatie. Daarnaast werd er samengewerkt aan contentcreatie, waaronder een Instagram Reel die breed werd gedeeld door onder andere RAFA, Womeinmotorsport en GT4series.

“De studenten leerden hoe je media maakt én inzet”, legt Manon uit. “En als dat dan direct wordt gedeeld op accounts met tienduizenden volgers, is dat natuurlijk de ultieme beloning.”

Bekijk hier de Instagram Reel

Meer dan een bliksembezoek
Het resultaat? Manon zag studenten binnen één weekend groeien: “Ze stapten uit hun comfortzone, stelden gerichte vragen en begrepen dat dit hún moment kon zijn. Sommigen legden waardevolle contacten, een alumnus mag mogelijk mee naar een volgend event, en anderen gingen direct aan de slag met personal branding en netwerken.”

Dit was dan ook méér dan een simpel uitstapje, benadrukt ze. “We boden perspectief. Studenten weten nu dat deze wereld toegankelijk is. Dat het niet alleen draait om coureurs of techniek, maar ook om mensen die sterk zijn in organiseren, schrijven, filmen of strategie. En dat is helemaal in lijn met Inholland: kansen creëren en helpen studenten hun plek te vinden, hun talent te benutten en vol vertrouwen hun volgende stap te zetten.”

Twee hinkelbanen, een snelheidsmeter en plantenbakken met foto’s en verhalen van bewoners uit de wijk: Carnisse Poort in beweging is officieel geopend. Dit geeft het gebied extra kleur en maakt het een fijnere plek voor bewoners en bezoekers. Dat is de ambitie waar het Urban Leisure & Tourism Lab van Hogeschool Inholland al vijf jaar aan werkt in Rotterdam Zuid.

“Toen ik de hinkelbanen voor het eerst zag, durfde ik er niet eens op te gaan staan. Terwijl dat natuurlijk juist de bedoeling is!” lacht grafisch ontwerper Laura Aranda Morales. Ze is supertrots op haar ontwerp. “Als ik dit zie, denk ik yes! Over alle woorden is nagedacht, ze weerspiegelen de wijk. Het ontwerpproces was een puzzel vanwege alle elementen die erin mochten: welke woorden, welke kleuren en hoe maak ik het speels? Het 3D-effect is mijn signature.”

Kracht van de buurt zichtbaar maken
Laura was natuurlijk aanwezig tijdens de opening, net als Houcem Bellakoud en Jeanthalou Haynes (midden op de foto) van Unity in Diversity. Dat is een Rotterdams platform dat kunst, cultuur en participatie inzet om mensen te verbinden en de kracht van de buurt zichtbaar te maken. Zij hebben het volledige creatieve concept van Carnisse Poort in Beweging ontwikkeld in samenwerking met Laura.

‘Art’ in de wijk
Ook Karin Herweijer was er (links op de foto); zij deed haar afstudeeronderzoek naar ‘art’ in de wijk bij het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam. Ze onderzocht hoe kunst verbinding brengt in een wijk. Daarvoor sprak ze zo’n dertig buurtbewoners tijdens het schilderen van de gevel van het oude ABN Amro-pand naast Zuidplein waar het lab van Hogeschool Inholland gevestigd is.

Voor alle leeftijden
“Zij gaven aan dat herkenning en kleur belangrijk zijn, plus dat het écht over Zuid moet gaan. Op basis hiervan bedacht ik de plantenbakken met foto én verhaal als verbinder in de wijk. Het zijn inwoners die de wijk maken, want iedereen in Rotterdam Zuid heeft een rol. Samen met de hinkelbaan, de snelheidsmeter en de veldbloemen maakt het een vrolijk pleintje waar het leeft én het is voor alle leeftijden.”

Gezonde wijk in brede zin
Karins idee van de plantenbakken heeft dus ‘het zaadje geplant’ voor de latere hinkelbaan en snelheidsmeter. Na Mi Lobi Zuid (de gevelschildering van het voormalige ABN Amro-kantoor) is De Carnisse Poort voor Inholland de  tweede interventie in healthy placemaking: een gezonde wijk maken in de breedste zin van het woord. De Carnisse Poort is onderdeel van een bredere aanpak om de aantrekkelijkheid, leefbaarheid en veiligheid in en rondom Hart van Zuid te verbeteren. Een mooi voorbeeld van hoe het lab werkt: grote impact maken met kleine interventies door studenten en onderzoekers in en met het lokale netwerk.

Dit gebeurt in samenwerking met bewoners, gemeente Rotterdam, Stichting Zie Hart van Zuid, Urban Leisure en Tourism Lab Rotterdam en lokale partners. Specifiek voor het Healthy Placemaking project is dit het consortium: Hotelschool The Hague, HZ University of Applied Sciences, Winkelcentrum Zuidplein, Sportbedrijf Rotterdam, Theater Zuidplein, Rotterdam Ahoy en Hogeschool Inholland.

Samenwerken in de wijk 
De inzet van het Co-Design Canvas was onderdeel van de onderwijsmodule ‘Draagvlak creëren’, waarin vijftien klassen elk een Rotterdamse wijk adopteren. Per wijk ontvingen de studenten drie concrete uitdagingen van wijkmanagers, bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, participatie of sociale cohesie. In kleine teams gingen studenten vijf weken lang de wijk in om samen met bewoners en andere betrokkenen co-creatief oplossingsrichtingen te ontwerpen. 

De studententeams maakten wekelijks een snapshot van hun Co-Design Canvas. Hierin brachten ze hun inzichten, stakeholders en oplossingsrichtingen visueel in kaart. Dankzij de methodiek leerden studenten niet alleen hoe zij draagvlak creëren voor interventies, maar ook hoe zij met verschillende belanghebbenden samenwerken en ontwerpdenken toepassen in complexe maatschappelijke contexten. 

Aansluiten bij de praktijk
Het project kwam tot stand vanuit het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESC), dat vier hogescholen verbindt en een brug slaat tussen onderwijs, onderzoek en maatschappelijke praktijk. “Deze samenwerking is een mooi voorbeeld van hoe studenten van onze vier hogescholen profiteren van ons ESC-netwerk ” aldus Wina Smeenk

Co-Design Canvas als praatplaat 
“Bij de opleiding Bedrijfskunde willen we de veranderleiders van de toekomst opleiden,” zegt docent-onderzoeker aan Hogeschool Rotterdam Sybe Stuij, die samen met collega Hans Rood de studententeams begeleidde. “Door tijdens hun studie kennis te maken met het Co-Design Canvas, krijgen studenten een praktisch hulpmiddel in handen om nu en later tot breed gedragen oplossingen te komen. Het mooie is dat het canvas in de praktijk ook echt als een praatplaat werkt: zodra studenten het erbij pakken op locatie, ontstaat er meteen een gesprek. Iedereen die meekijkt, gaat spontaan meedenken. Dat maakt het niet alleen een ontwerptool, maar ook een uitnodiging tot dialoog.” 

Docenten ervaren Co-Design in train-the-trainer workshop 
Ter voorbereiding op deze vernieuwende manier van onderwijzen volgde het docententeam van Hogeschool Rotterdam begin april een interactieve train-the-trainer workshop, verzorgd door docent-onderzoeker bij het lectoraat Societal Impact Design Claudia Mayer. Tijdens deze sessie maakten de docenten zelf kennis met de uitgangspunten en werkvormen van co-design, zoals het voeren van korte rolspelinterviews rondom stakeholderbelangen. 

De workshop bood inzicht in de methodiek achter het Co-Design Canvas en inspireerde docenten tot nieuwe vormen van begeleiding, met ruimte voor speelsheid, reflectie en experiment.  

Aanpak met meerwaarde 
De Rotterdamse wijkmanagers en gemeente reageren enthousiast op deze nieuwe aanpak. Zij zien de meerwaarde van de co-designprojecten in hun wijken en willen deze vorm van samenwerking daarom voortzetten. 

Het initiatief werd gelanceerd tijdens de laatste editie van Amsterdam Dance Event (ADE) in samenwerking met de Dutch Support Group. Rosaline Tóth, artiestencoach/ emotietherapeut en initiatiefnemer van Dutch Support Group, lichtte destijds in Trouw toe: “Het lijkt alsof het dj-leven vol rozengeur en maneschijn is, maar het is ook een eenzaam bestaan. Vaak zijn het heel creatieve en gevoelige mensen waarvan wordt verwacht dat ze op het podium plotseling een superster zijn. Dat geeft regelmatig frictie.” 

Herkenning voor artiesten 
Mandy de la Porte, oud-student Leisure & Events Management, ontwikkelde in 2024 voor haar afstudeerproject een platform met verschillende onderdelen, zoals een artiestenpanel, video’s van interviews met artiesten en een postercampagne om mentaal welzijn in de muziekindustrie te adresseren, en vond daarvoor de samenwerking met Dutch Support Group. 

Dat het project direct omarmd werd door het werkveld maakt Mandy trots: “Het is bijzonder om te zien dat iets wat ooit begon als mijn afstudeerproject nu daadwerkelijk impact heeft backstage op grote festivals als DGTL. Dat artiesten zich herkennen in de boodschap en ermee aan de slag gaan, laat zien hoe relevant en nodig dit onderwerp is. Ik ben trots dat ‘It’s not all roses’ bijdraagt aan meer bewustzijn en een gezondere cultuur in de muziekindustrie.” 

Roep om meer aandacht voor mentaal welzijn 
Op DGTL is ‘It’s not all roses’ opgenomen in de artist briefing en aanwezig in het Artist Village. “Met een team van vier therapeuten en coaches staan we klaar voor artiesten die in gesprek willen over mentale veerkracht en welzijn”, vertelt Rosaline. “Dit is voor Dutch Support Group een nieuwe manier van werken. Wij geloven dat dit een belangrijke stap is richting meer bewustwording in een wereld waar succes vaak gepaard gaat met flinke persoonlijke druk. We hopen dat festivals, samen met managers en boekingskantoren, in de toekomst meer ruimte en budget kunnen vrijmaken om deze – zeer nodige – zorg te bieden aan artiesten.” 

Koos Zwaan is lector Innovation in the Music Industry bij Inholland en lab lead van het IMI Lab. Hij werkt momenteel aan het onderzoeksproject Heal the Healer om de mentale gezondheid in de muziekindustrie te verbeteren: “Het is fantastisch dat dit belangrijke concept van onze alumna is opgepakt door Dutch Support Group en dat ‘It’s not all roses’ op deze manier verder wordt gebracht. Met het festivalseizoen in aantocht is het bittere noodzaak dat er meer aandacht komt voor mentaal welzijn van artiesten.” 
 

Eerste ervaringen in de virtuele ruimte

Tijdens de eerste VR-onboarding sessie maakten studenten van Inholland en QUT in kleine internationale teams interactief kennis. Ze gebruikten hiervoor een immersieve VR-technologie: een virtuele omgeving die gebruikers via een VR-bril het gevoel geeft écht aanwezig en samen te zijn in een digitale wereld. Tijdens de tweede sessie werkten ze samen aan leeropdrachten vanuit de opleiding Creative Business in Den Haag. Hiervoor werd gebruikgemaakt van twee methoden:

• Het Co-Design Canvas van Wina Smeenk, lector Societal Impact Design aan Hogeschool Inholland.
• Playing personas, een methode die helpt om verschillende doelgroepen tastbaar te maken door middel van rollenspellen uit het Co-Design boek van Jeremy Kerr, associate professor Visual Communication, School of Design aan Queensland University of Technology.

Australische studenten reflecteerden tijdens de VR co-design sessies op de verschillende concepten die door Inholland-studenten waren ontwikkeld voor hun leeropdracht. Hiervoor werden avatars en de ‘playing personas’ ingezet. Dit maakte het mogelijk om vanuit een gevoel van belichaming constructieve feedback te geven ter verbetering van de concepten en prototypes. Tegelijkertijd wordt onderzocht hoe co-design in VR empathie en verbinding kan bevorderen door middel van immersie en embodiment.

Jeremy Kerr: “We onderzoeken hoe co-design op nieuwe manieren kan plaatsvinden met behulp van de nieuwste technologie. In plaats van alleen Zoom, Teams en virtuele whiteboards te gebruiken om samen te werken over landsgrenzen heen, kijken we naar belichaamd co-design in speciaal ontworpen virtuele ruimtes. Dit is een geheel nieuwe manier om creatieve samenwerking te ervaren.”

Hoe is het project ontstaan?

Dit project is voortgekomen uit een samenwerking tussen Inholland, QUT en het EdTech-team en is mogelijk dankzij de toegekende VIS-subsidie. Na een succesvolle pilot in juli 2024 werd deze subsidie toegekend, waarna het project werd doorontwikkeld en nu in de praktijk wordt getest met studenten.

Voor veel studenten is dit de eerste keer dat ze in een VR-omgeving samenwerken. Ze ervaren hoe het is om in een virtueel team te functioneren en ontwikkelen hiermee cross-culturele communicatievaardigheden, digitale geletterdheid en vakinhoudelijke kennis van co-designmethodes.

Projectleider Claudia Mayer, docent bij Creative Business en onderzoeker bij Societal Impact Design binnen Kenniscentrum ARC, benadrukt: "Deze immersieve manier van co-design geeft studenten een unieke leerervaring. Ze ontwikkelen niet alleen inhoudelijke en technische vaardigheden, maar leren ook samen te werken met mensen van over de hele wereld."

Vervolgstappen

Na de VR-sessies vond een feedbackbijeenkomst plaats om ervaringen en perspectieven uit te wisselen. De volgende stap is het schrijven van een artikel over deze vernieuwende manier van onderwijs en samenwerken, maar de voorlopige reacties zijn alvast positief.

Wina Smeenk, lector Societal Impact Design, concludeert: "Met dit onderzoek doen we waardevolle inzichten op over hoe VR-ervaringen bij kunnen dragen aan co-design over landsgrenzen heen. We zagen dat studenten echt het gevoel hadden samen te werken. In de gebaren zagen we eerste signalen van empathie, bijvoorbeeld toen een Australische avatar van een twaalf jaar oud meisje werd gerustgesteld door de Nederlandse student met een aai over haar bol. Bovendien leren we over de integratie van VR-technologie in onderwijs en onderzoek."

Press here for English

De uitslag van de verkiezingen is bekend van de personeelsgeleding van de deelraden AVAG, Creative Business en Gezondheid, Sport & Welzijn èn de studentgeleding van de deelraden Business, Finance & Law, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn en Techniek, Ontwerpen en Informatica.

De verkiezingscommissie heeft de uitslag vastgesteld volgens artikel 17 van het MR-reglement. De volgende kandidaten zijn gekozen:

Deelraad AVAG/personeelsgeleding:
Carien Baas
Mireille Boink
Pim Koelma
Karali Volger

Deelraad Business, Finance & Law/studentgeleding:
Samir el Fanani
Elise Roelvink
Alaina Sheik Zahoeri
Nick Vermeulen
Marco van Vliet

Deelraad Creative Business/personeelsgeleding:
Ouafila Bejja-Essayah
Karen van Wermeskerken-den Boer
Neeltje Mooring
Wil van Norden
Marius Zimmerman

Deelraad Creative Business/studentgeleding: loting
Charlotte de Beukelaer
Sophie Geul
Sierra Keil
Henry Meulemeesters
Jette Zuidwijk

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/personeelsgeleding:
Enzio Bakker
Sietske Bos
Garrick Jansen
Astrid de Nijs
Ellen Servaas

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/studentgeleding:
Nojin Benjamin
Jaimy Groeneveld
Sophie Koster
Vikash Narain Narain
Ikran Osman

Deelraad Techniek, Ontwerpen en Informatica/studentgeleding:
Boudewijn Galjaart
Leendert ten Have
Shan Jambo
Tycho Mallee
Bas Mussert

Kandidaten, die op dit moment niet gekozen zijn, blijven kandidaat voor een eventueel volgende tussentijdse vacature. De zittingstermijn van de nieuwgekozen leden start op 1 april 2025.

De volledige uitslag van de verkiezingen kun je hier bekijken. Tegen deze uitslag kan binnen zeven dagen na de publicatie schriftelijk en gemotiveerd bezwaar worden aangetekend bij het College van Bestuur (MR-reglement , artikel 18.1).

Leeroy Zschuschen (20) is student E-music bij het Conservatorium in Haarlem en is artiest onder de naam Rey en heeft zijn eigen evenementenbedrijf Groovv.

Click here for English version

Als ik iets écht wil, dan kan ik het gewoon niet half doen
“Ik hou van hard werken. Gewoon dingen uitproberen, niet bang zijn om fouten te maken en op m’n bek gaan. Hard werken betekent voor mij lange dagen maken, veel effectief werken, niet rondhangen en als je niet meer wilt, dan toch doorgaan. Ik ben een snelle en creatieve denker. Of iedereen mij kan bijhouden? Soms niet. In het begin raakte ik daar wel eens gefrustreerd over, maar nu heb ik daarmee leren omgaan. Ik heb gewoon een ander werktempo en dat is prima, ik gun dat iedereen op zijn tempo kan werken en leren."

"Als ik iets écht wil, dan kan ik het gewoon niet half doen. Helaas gaat dat vaak ten koste van vrienden zien, vrije tijd en mijn gezondheid. Door de juiste hulp heb ik nu beter inzicht in hoe ik mijn energie kan doseren. Je kan niet alleen maar vlammen.”

'We willen af van de ‘headline-cultuur’
“Ik ben performing artist en heb een eigen evenementenbedrijf. Onder mijn eigen alias, Rey, treed ik op en breng ik platen uit."

"Daarnaast ben ik samen met een vriend het evenementenbedrijf Groovv gestart. Daarmee willen we echt een verschil maken in de huidige eventindustrie. We willen af van de ‘headline-cultuur’. Groovv moet een reizend evenement worden waarin de kunst van de avond niet gevormd wordt rondom de dj of de locatie. Alles moet draaien om het publiek. De beleving van het event draait om hen, de mensen die je hebt ontmoet, met wie je hebt gedanst en met wie je de nacht dag ziet worden. We kiezen wel duidelijk voor een sound: latin tech. Die sound heeft zoveel toekomst. We hebben al twee keer een editie gehad op het IJ en in Club Atelier in Amsterdam. Het concept is nog lang niet uitgedacht, maar de drive is er. Dat is het vertrekpunt.”

‘Ik droom groter en wil laten zien dat het kan’
“Ik ben een ambitieuze jongen. Bezig zijn met muziek geeft mij voldoening. Mijn stip op de horizon? Een eigen Ziggo Dome-show. Natuurlijk zijn mijn ouders ook trots als ik in de kroeg om te hoek wordt geboekt, maar ik droom groter en wil hen ook laten zien dat het kan."

“Nu zie je dat mensen alleen naar feesten komen als er grote namen staan, maar dat betekent helemaal niet dat iets goed of vet is. Je merkt dat artiesten ook vaker worden geboekt als ze veel social following hebben. Het draait nu uiteindelijk alleen maar om tickets verkopen.”

“Stel je voor dat de focus niet meer ligt op de dj’s maar op het publiek en de sfeer, dan geloof ik dat er echt iets kan veranderen in de eventindustrie. En die verandering is nodig.”

"Ik hoop dat bezoekers echt geraakt worden door muziek of een event. Dat ze anders naar het leven gaan kijken of dat je hen iets unieks kan laten ervaren. We hebben zoveel maatschappelijke issues op dit moment. Muziek en events hebben daar ook een rol in. Daarom gebruik ik de komende vier jaar ook om te onderzoeken hoe je een grotere boodschap kan uitdragen als artiest.”

Vertrouwen in je eigen ontwikkeling
“Vanaf september deed ik mee met het groeiprogramma van SUCH. Dat was echt superwaardevol en leuk. Behalve dat je veel informatie en inzichten verkrijgt, vergroot je ook je netwerk. Je leert ook veel van de anderen. Muzikanten hopen over het algemeen dat ze een keer ontdekt worden en dat ze dan ‘vanzelf’ verkopen. Maar ik heb nu wel scherp dat dit niet zo werkt." 

"Aan anderen die overwegen om te ondernemen, zou ik zeggen: begin met alles op papier te zetten. Geen uitgebreid plan, maar eerst je ideeën uit je hoofd krijgen. Vervolgens ga je mensen uit je netwerk benaderen die iets te maken hebben met jouw plan en vraag je of ze iets samen willen doen. Probeer ook zelf na te denken over wat je van dingen vindt. Heb vertrouwen in je eigen ontwikkeling, je weet niet meteen alles, het komt wel. Nu ik lang genoeg bezig ben, ga ik eindelijk de eerste consequenties voelen van mijn eerste keuzes. Dat is heerlijk om mee te kunnen maken. Dus blijf niet dromen, ga aan de slag!”

Afgelopen maandagavond gaven vijf veelbelovende dj’s, allemaal Haagse studenten, in het Paardcafé hun beste show voor publiek en een professionele jury, met daarin programmeurs van het Paard, Danzig, Clubhopping, Stappen in Den Haag. Ikram deed vorig jaar ook mee aan de Haagse dj-wedstrijd, maar werd toen net niet gekozen. Dit jaar gaf ze een optreden dat iedereen volledig omver blies. 

Unieke stijl die culturele grenzen overschrijdt
Ikram, geboren in Madrid en van Marokkaanse afkomst, groeide op met elektronische beats, Arabische muziek van haar moeder en Latin ritmes en dat wakkerde haar liefde voor diverse muziekstijlen aan. Een reis naar underground raves in Duitsland versterkte haar verbinding met muziek en legde de basis voor haar eigen, unieke stijl. Haar sound is een samensmelting van invloeden die culturele grenzen overschrijdt.

Optreden Bevrijdingsfestival
De komende maanden kun je Ikram zien draaien op verschillende festivals, waaronder het Bevrijdingsfestival op 5 mei op het Malieveld, waar ze mag optreden op het grote Sena Performers Stage (18.45 uur). De andere finalisten, met nog een Inholland-student (Kevin Sewnarain) mogen op het Bevrijdingsfestival draaien op het terrein van de HI The Hague Student Experience.

Bij de minor ‘AV Producties’ ligt de nadruk op het maken en werken in de beroepspraktijk, zo vertelt moduleleider Bregittha Nuyten: “Studenten ontwikkelen in één semester hun eigen AV-format, produceren hun eigen concept en filmen een pilot. Daarbij komen ook zaken aan de orde als hoe je jouw publiek bereikt, hoe je binnen budget blijft, hoe je een concept verkoopt en hoe je met jouw idee een bijdrage aan de maatschappij levert. Als onderdeel van de minor pitchten ze hun idee voor omroepen en productiehuizen. Dat heeft ertoe geleid dat alle vier de teams vanuit onze minor mee mochten doen aan de ‘finale’ pitch, bij Beeld en Geluid in Hilversum.”

Hotshots uit de sector
De Creative Cup is een initiatief van Broadcast Magazine, een toonaangevende uitgever in de media-industrie. De jury bestond dan ook uit ‘hotshots’ uit de sector: Sandra Hilster (KRO-NCRV), Kaja Wolffers (Amazone Prime) en Ralph de Beurs (RTL/Videoland). Zij kozen allemaal een winnaar, passend bij hun mediakanaal. Eén van die winnaars werd Yara Bennis, derdejaarsstudent Leisure & Eventmanagement op Inholland-locatie Amsterdam. Yara: “Deze minor past op het eerste gezicht misschien niet per se bij mijn opleiding, maar ook als je evenementen organiseert zijn ‘visuals’ steeds belangrijker. Dus dat kan heel nuttig zijn, al koos ik deze minor vooral omdat de inhoud me erg aansprak.”

Aan het begin van de minor mochten alle studenten een idee pitchen, waarna er vier formats werden gekozen die in groepen verder werden uitgewerkt. Het idee van Yara overleefde de schifting niet, maar ze raakte zo enthousiast dat ze het zelfstandig verder wilde uitwerken. Yara: “Het concept heet ‘last man standing’ en het idee is dat mensen in een afgeschermd natuurgebied worden geplaatst, zonder communicatiemiddelen. Wel hebben ze een smartwatch, waarop ze opdrachten binnenkrijgen. Ook worden daarop regels doorgegeven, die per gebied verschillend zijn en steeds veranderen. Deelnemers kunnen elkaar uitschakelen door elkaars smartwatch af te pakken.”

Leuk en lastig
Yara werkte het concept in haar eigen tijd uit, naast de inzet binnen haar groep: “Als je in je eentje werkt, kun je heel sterk je eigen fantasie en plan uitwerken, terwijl je in een groepje alles moet bespreken en overleggen. Dat is leuk, want dat levert creativiteit op waar weer nieuwe ideeën uitkomen. Maar soms is het ook lastig omdat je minder vrijheid hebt en je eigen ideeën moet loslaten. Sowieso heb ik in deze minor vooral geleerd om wat in jouw hoofd zitten om te zetten in iets wat anderen ook begrijpen. Dat vond ik ook het moeilijke bij het maken van de pitch. Bregittha heeft er steeds op gehamerd: je moet het zó duidelijk maken dat anderen precies snappen wat je bedoelt. Meer kijken vanuit de ontvanger dan vanuit de aanbieder.”

Dat Yara daarin is geslaagd, blijkt wel uit de lovende woorden die Ralph de Beurs, creative director RTL/Videoland: “Dit is echt verder uitgewerkt dan sommige producenten die bij ons komen pitchen. Soms krijgen we letterlijk één onepager en dan heb je nog heel veel vragen, dus je hebt dat echt heel goed gedaan.” Inmiddels heeft Yara, samen met een klasgenoot, een vervolgafspraak gehad met De Beurs.

Recherchewerk
Ook studenten van andere hogescholen konden de Inholland-minor volgen. Zoals Loïs van Wageningen, vierdejaars communicatiestudent aan Hogeschool Rotterdam. Lois bedacht ‘Achter het Gele Lint’, wat ze vervolgens met haar team verder uitwerkte. Loïs: “Het concept is dat er een fictieve moord is gepleegd die fans van true crime moeten oplossen aan de hand van opdrachten en recherchewerk. Denk aan het analyseren van de crimescene, dossierinformatie, verhoren met nabestaanden en het verzamelen van andere informatie. In één seizoen zijn verschillende duo’s met dezelfde moord bezig. Er zijn dus momenten waarop ze elkaar tegenkomen of elkaar zelfs kunnen misleiden.”

De groep van Loïs focuste op een programma voor een streamingdienst. Het was dan ook Head of Content Kaja Wolffers van Amazone Prime Benelux die het meest aansloeg op het concept: “Deze groep heeft gekeken naar de populariteit van true crime podcast en daaruit ook een kopstuk in het format verweven. Dan weten wij dat er al ‘aanvangsbelangstelling’ is en dan is het een makkelijker format om te verkopen aan onze kijkers. Daardoor past het goed bij ons.” Loïs: “Volgens mij heb ik het letterlijk uitgegild toen ze ‘Achter het Gele Lint’ zeiden. Superleuk om te horen dat iemand die dit voor zijn werk doet ons concept serieus ziet zitten!”

Ambitie en drive
Loïs en haar groepsgenoten zijn na een vervolggesprek met Wolffers hard bezig om een pilotaflevering te maken. Want Loïs is vastbesloten om er vol voor te gaan en hoopt dat ‘haar’ programma uiteindelijk door Amazon Prime of een andere dienst wordt gekocht en uitgezonden. “’Televisie’ was helemaal niet iets wat ik ambieerde, maar ik heb ontdekt dat ik dat waanzinnig vind. In deze minor heb ik me enorm ontwikkeld, door te leren hoe je creativiteit omzet in een concept en dat verder kunt ontwikkelen. Dat geeft me heel veel energie en ik heb een enorme drive om hiermee verder te gaan.”

Bekijk de video die Broadcast Magazine (BM) heeft geplaatst over de uitreiking van de Creative Cup.

Als het gaat om landelijke cultuursubsidies, wordt popmuziek structureel ondergewaardeerd. Zo kenden de Culturele basisinfrastructuur (BIS) en het Fonds Podiumkunsten (FPK) in 2023 slechts 7,1% van het totale subsidiebedrag toe aan popmuziek. Bovendien is de aanvraagprocedure te complex en te weinig flexibel voor de popmuzieksector. Dit concluderen Maartje Houtzager en Koos Zwaan van het lectoraat Innovation in the Music Industry. In samenwerking met de Popcoalitie vergeleken zij cultuursubsidies toegekend aan popmuziek en aan genres zoals klassieke muziek en andere podiumkunsten.

Bezoekers van klassieke muziek krijgen gemiddeld 34 euro van hun kaartje gesubsidieerd. Bij een popconcert is dat maar 80 cent per kaartje. “Het verschil is deels verklaarbaar door factoren als orkestgrootte en personeelsstructuur van klassieke ensembles”, zegt onderzoeker Maartje Houtzager. “Maar deze ongelijkheid roept vragen op over de rechtvaardigheid van de huidige financiering. En wat betekent dit voor de ontwikkeling van talent en innovatie in de popsector?”

Podiumkunsten diverser maken
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wil de podiumkunsten diverser maken en de mogelijkheden voor allerlei muziekstromingen vergroten; niet alleen voor pop, maar ook voor andere genres zoals wereldmuziek en jazz. “Maar van dit voornemen komt niet veel terecht”, zegt Maartje. “Onder meer door de regelingen zelf. Die zitten vol criteria die niet van toepassing zijn op popbands, bijvoorbeeld over de rechtsvorm van bands of meerjarenplannen.”

Complexe aanvraagprocedures 
Ook professionals uit de popmuziek benadrukken dat het huidige subsidiebeoordelingssysteem niet aansluit bij de realiteit van de sector. “Aanvragen zijn complex, administratief zwaar, en vaak niet flexibel genoeg om de projectmatige werkwijze in popmuziek te ondersteunen”, zegt Arriën Molema, bestuurslid van de Popcoalitie en voorzitter van BAM! Popauteurs. “Daarnaast schort het aan representatieve expertise in de beoordelingscommissies.”

Duurzame talentontwikkeling
 Vooral voor makers in hun ‘mid-career’-fase is te weinig aandacht in het huidige stelsel: zij ontvangen minder financiële ondersteuning en kunnen op minder regelingen aanspraak maken. “Het roept de vraag op in hoeverre subsidies bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van al het talent in de popmuzieksector”, zegt lector Koos Zwaan. “En die vraag moeten we ons stellen, alleen al vanwege de maatschappelijke waarde van popmuziek. Muziek, musici en de muziekindustrie hebben impact op de samenleving. Ze spelen letterlijk en figuurlijk een belangrijke rol, bijvoorbeeld om maatschappelijke vraagstukken op de publieke agenda te krijgen en bij maatschappelijke innovaties.”

Aanbevelingen voor een rechtvaardiger stelsel
In hun onderzoeksrapport doen Koos en Maartje verschillende aanbevelingen om het cultuursubsidiestelsel te hervormen, zoals een dialoog tussen subsidieaanvragers en -verstrekkers, onderzoek naar nieuwe beoordelingscriteria, ontwikkeling van nieuwe beoordelingscriteria en meerjarige regelingen voor de popmuzieksector. Maartje: “De unieke dynamiek en maatschappelijke waarde van popmuziek verdienen een eerlijke plek binnen het Nederlandse cultuurbeleid.”

Lees ook het artikel in Trouw waarin Koos en Maartje aan het woord komen: 
‘Van elke euro rijkssubsidie voor muziek gaat 93 cent naar klassiek, en 7 cent naar pop’

Toerisme levert niet alleen geld op. Als we het goed weten te organiseren, draagt toerisme – en breder nog: de vrijetijdssector – ook bij aan een duurzame en veerkrachtige samenleving. “Daarvoor is wel een systemische verandering nodig”, zegt Ko Koens, lector New Urban Tourism. Hij is dan ook blij om die verandering in gang te zetten binnen de nieuwe SPRONG-groep Gastvrije Transities. Met steun van Regieorgaan SIA door toekenning van een subsidie van 2 miljoen euro, werkt Inholland de komende acht jaar samen met drie andere hogescholen.

Nationaal en internationaal blijft de vrijetijdssector groeien. Daar is niet iedereen blij mee. Op plekken waar sprake is van overtoerisme levert het spanningen op met de omgeving. Bovendien kan toerisme een flinke wissel trekken op milieu en klimaat. “Het is zaak om de weeffouten in toerisme aan te pakken en toe te werken naar een systemische transitie om de potentiële maatschappelijke waarde van toerisme te benutten”, stelt Ko.

Transitie in gang zetten
Ko noemt verschillende voorbeelden waarin de vrijetijdssector zijn maatschappelijke waarde bewijst. Zoals een Amsterdams hotel dat zijn deuren openstelt voor tijdelijke thuislozen. Of rondvaarttochten waarbij afval uit de gracht wordt gevist. “Met de nieuwe SPRONG-groep Gastvrije Transities kunnen we zulke initiatieven opschalen en de transitie in het vrijetijdsdomein in gang zetten.”

SPRONG-groep Gastvrije Transities
De SPRONG-groep Gastvrije Transities is een samenwerking tussen NHL Stenden Hogeschool, Breda University of Applied Sciences, HZ University of Applied Sciences en Inholland. “Het is heel goed dat we ons onderzoek samenbrengen en met een gezamenlijke bril kijken naar de vraag hoe toerisme werkt en hoe we transities kunnen initiëren, faciliteren en versnellen”, zegt Ko. “Het sluit aan op eerdere vormen van samenwerking waartoe we met Inholland het initiatief hebben genomen: het Expertise Network Sustainable Urban Tourism en het Lectorenplatform Duurzaam Stedelijk Toerisme, waarin we onderzoeken hoe toerisme waarde kan toevoegen aan een stedelijk gebied.”

Vier thematische arena’s
Binnen de groep Gastvrije Transities voert elke hogeschool haar eigen praktijkgericht onderzoek uit binnen de eigen regio gericht op een eigen overkoepelend transitiethema. Zo concentreert Inholland zich binnen de Metropoolregio Amsterdam op regeneratieve gebiedsontwikkeling. De hogescholen stellen elk een transitiemanager aan om kennis van deze vier zogeheten arena’s met elkaar en met het werkveld te delen en te helpen toepassen.

Penvoerder NHL Stenden Hogeschool
NHL Stenden Hogeschool voert de leiding over de samenwerking. Stefan Hartman is er hoofd van het European Tourism Futures Institute (ETFI). “In de vrijetijdssector zijn vooral kleinere organisaties actief. Voor hen is het lastig om grote maatschappelijke vraagstukken aan te pakken of hun initiatieven breed te delen. Door de samenwerking in de SPRONG-groep hebben wij de organisatiegraad om te helpen hun impact te vergroten. De SPRONG-subsidie biedt ons rust en ruimte om onze samenwerking vorm te geven en de tijd die nodig is voor de transitie: na vier jaar volgt opnieuw een periode van vier jaar waarin we elkaar als hogescholen én het werkveld beter kunnen vinden en spin-offprojecten realiseren.”

Leren van elkaar
Stefan ziet Inholland als een logische partner. “Voor de transitie in de vrijetijdssector gaat het om voorlopers, mensen die het verschil maken. Dan kun je niet heen om iemand als Ko. Bovendien is het van toegevoegde waarde dat Inholland zich met praktijkgericht onderzoek richt op de grootstedelijke omgeving met vraagstukken rond bijvoorbeeld placemaking. Daar kunnen de hogescholen in de andere regio’s veel van leren, zoals Inholland kan leren van bijvoorbeeld het thema duurzaamheid dat sterk speelt in onze Friese regio. Door de thematische en regionale verdeling vullen we elkaar mooi aan.”

Actief betrokken studenten
“Voor de positionering van Inholland in het vrijetijdsdomein is de samenwerking heel goed”, zegt Ko. “De nieuwste inzichten vanuit de SPRONG-groep kunnen we meteen benutten voor ons onderwijs en voor onze partners in het werkveld. Studenten zijn in onze Urban Leisure & Tourism Labs actief betrokken bij onderzoeksprojecten rond cases die echt en daardoor heel aantrekkelijk zijn. In de Metropoolregio Amsterdam willen we onze labactiviteiten verder opschalen.”

Metropoolregio Amsterdam
De Metropoolregio Amsterdam is al langere tijd partner van Inholland. “We hebben al eens samen met Inholland studentenopdrachten uitgezet”, zegt programmamanager Toerisme Tim Putting. “Met Inholland willen we aan de slag om toerisme duurzamer te maken. Toerisme kan een positieve rol spelen bij de ontwikkeling van ons gebied. We hebben in samenspraak met partners een strategische agenda opgesteld, onder meer om de brede welvaart van inwoners te bevorderen en ervoor te zorgen dat draagvlak voor toerisme blijft bestaan. Bijvoorbeeld door toeristenstromen te sturen of door te onderzoeken op welke manier toeristenbelasting ingezet kan worden om duurzamer bezoekersgedrag te stimuleren. Hopelijk kunnen we via de SPRONG-groep leren van andere regio’s in Nederland en kan de nieuw aan te stellen transitiemanager nieuwe initiatieven in onze regio onder de aandacht brengen en uitbreiden.”

Naast de vier hogescholen, zijn de volgende partners betrokken:
CELTH, NBTC, Metropoolregio Amsterdam, Provincie Noord Holland, Provincie Friesland, Ontwikkelingsgroep Friesland, BéBouw Midreth Brabant, Provincie Noord Brabant, Provincie Zeeland en Ontwikkelingsregio Zeeland.

De eerste Inholland Vintagemarkt in Alkmaar was een succes! Georganiseerd door studenten van de minor Sustainable Fashion, trok het evenement hogeschoolstudenten, medewerkers én bezoekers van buitenaf. Er werd volop tweedehandskleding gescoord, kennisgemaakt met duurzame startups en genoten van de gezellige sfeer, compleet met oliebollen en chocomel.

Het idee voor de vintagemarkt kwam voort uit het besef dat de mode-industrie een van de meest vervuilende sectoren ter wereld is. Derdejaarsstudenten Puck Stam (Leisure en Eventmanagement Inholland Amsterdam), Sam Deinum (Business Studies Inholland Haarlem) en Boudewijn Bos (Business Studies Inholland Alkmaar) wilden anderen bewustmaken van de impact van fast fashion. Puck: “Uit ons onderzoek bleek dat (kleding)duurzaamheid nog niet erg leeft bij studenten. Met de markt wilden we op een toegankelijke manier laten zien hoe kleine stappen al een groot verschil maken.”

Bekijk hier de 📹 aftermovie 👇

De markt was onderdeel van de minor Sustainable Fashion, die studenten praktische inzichten biedt in de verduurzaming van de mode-industrie. “De minor heeft mijn kijk op mode compleet veranderd”, vertelt Sam. “Na het zien van bergen verbrandende kleding in Afrika en Chili, wist ik: mijn koop- en retourneergedrag moet anders.” Boudewijn: “De workshops, gastsprekers en het werken voor echte opdrachtgevers zoals Hogeschool Inholland Alkmaar en YAYA, geven je een nieuw perspectief. Deze minor is superleerzaam.”

Duurzame ondernemers
Het evenement bood niet alleen studenten een podium, maar ook lokale ondernemers die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben. Björn Mulder van het bekroonde schoenenrecyclingbedrijf de Mulders wijst op de kloof tussen bezorgdheid over het milieu en ons koopgedrag: “80% zegt het milieu belangrijk te vinden, maar slechts 1,3% houdt dat in gedachten bij het kopen. We moeten jongeren leren dat duurzaamheid in hun keuzes zit.” Momenteel wordt 0% van de schoenen uit textielbakken gerecycled, terwijl 90% naar ontwikkelingslanden gaat en vaak wordt verbrand. Daarom introduceerde hij recyclebakken in hun Alkmaarse winkel, zodat in samenwerking met de Recyclefabriek 99% van elke schoen hergebruikt kan worden.

Erik Rozen van Sock by Sock legde bezoekers uit dat duurzaamheid niet duur hoeft te zijn: “In plaats van sokken weg te gooien als je er eentje kwijt bent, kun je ze ruilen of verschillende sokken dragen. Duurzaamheid draait om het doorbreken van gewoonten en het zaaien van ideeën die op lange termijn impact maken.”

Studenteninitiatieven
Ook studenten van de minor Innoveren & Ondernemen waren aanwezig, met producten zoals laptophoezen van gerecyclede wetsuits en kaarsen van frituurvet. Nol Graas, coördinator van de minor: "Studenten bedenken zelf een product en starten een bedrijf om het op de markt te brengen, met duurzaamheid als ontwerpvereiste. In het begin ging het vooral om gerecycled (verpakkings-)materiaal, maar nu zien we steeds meer circulaire producten. Studenten begrijpen de SDG-doelen en het wordt steeds makkelijker om hen hierbij te betrekken."

Daarnaast werd een fiets-opknapstation geopend, een initiatief van Business Studies-studenten en Stichting Global Goals, waar studenten hun eigen fiets kunnen repareren. “Inholland Alkmaar zet zich sterk in voor verduurzaming en wil fiets- en OV-gebruik stimuleren” zegt Business Studies-student Nienke Nooij. “Nu zijn studenten de grootste fietsgebruikers in Nederland, dus fantastisch om hen daarbij te ondersteunen.”

Studentbetrokkenheid
"Dit project past perfect bij wat wij als hogeschool belangrijk vinden: de student als partner, samenwerking met de regio en bevordering van een duurzame samenleving”, vinden Kristan de Geus en Michelle Buijs van Inholland Alkmaar. “Het brengt onderwijs, ondernemers en overheid bij elkaar en creëert een waardevol netwerkmoment. Wat wil je nog meer?"

Ambitiecoördinator Duurzaamheid Inholland Evi Rozendal ziet de vintagemarkt als een prachtig voorbeeld van hoe duurzaamheid in de praktijk kan worden gebracht: “Inholland heeft grote duurzame ambities, maar die moeten we wel omzetten in actie. Van boven naar beneden, en vice versa, door de hele organisatie heen. Dit soort initiatieven is precies wat we nodig hebben!”

Geslaagde opzet
Met zo’n twintig kraampjes en een gevarieerd aanbod was de vintagemarkt prima geslaagd. Verpleegkunde-studenten Madeleine en Mariëlle waren verrast door de leuke tweedehands items en gemoedelijk sfeer. “Het heeft ons echt aan het denken gezet. Hoe tof is het dat iemand anders blij wordt van wat jij niet meer draagt?”

De drie student-organisatoren Sam, Puck en Boudewijn blikken dan ook tevreden terug op het evenement. “Studenten staan steeds meer open voor tweedehandskleding en vinden het niet meer eng of vies. Mooi ook dat er mensen van buiten de hogeschool waren, het laat zien dat hier behoefte aan is. Dit is zeker voor herhaling vatbaar.”

Lectoraten, living labs en expertisenetwerken: het kenniscentrum van het domein Creative Business van Hogeschool Inholland zit op het snijvlak van theorie en praktijk. Het is de plek waar onderzoek, onderwijs en de praktijk samenkomen. Sinds kort heeft het kenniscentrum een nieuwe naam gekregen: ARC. Applied Research x Creativity. Wat betekent dat? Wat zijn living labs en lectoraten? En wat kan ARC betekenen voor docenten en studenten van Creative Business?

For English press here

In de tweede aflevering van deze podcastserie geven Roos Gerritsma, associate lector bij het kenniscentrum, lab-lead van het Urban Leisure & Tourism Lab en PD-kandidaat, en Koos Zwaan, lector innovatie in de muziekindustrie en lab-lead van het International Music Industry Lab,  antwoord op deze vragen.

Heb je vragen of wil je meer weten over de mogelijkheden om met het kenniscentrum samen te werken? Neem gerust contact op met de lectoren of met Hilda Bakmaz.

Maatschappelijke uitdagingen vragen om interdisciplinaire samenwerking en dat was de opzet van het Erasmus+ Blended Intensive project “Regenerative Cultural Practices” dat het Inholland-domein Creative Business organiseerde in Ercolano in Zuid Italië, afgelopen herfst.  Zo’n 60 studenten van onder andere richtingen toerisme, creative business, social work, landschapsarchitectuur, en zelfs biologie van vier verschillende universiteiten kwamen samen om te werken aan een duurzamer en socialer toerisme in Ercolano, een arme voorstad van Napels.

Click here for English version

In postindustriële omgevingen zoals de metropool Napels, kan toerisme een weg naar ontwikkeling bieden. Tenminste, als de valkuilen van niet-duurzaam stedelijk bestuur kunnen worden vermeden (Horgan en Koens, 2024). Het stimuleren van de dialoog tussen studenten en lokale gemeenschappen stimuleert het identificeren van oplossingen die voldoen aan de unieke behoeften van het gebied, waardoor studenten begrijpen hoe regeneratief cultureel erfgoedbeheer alternatieve ontwikkelingspaden kan bevorderen (Gerritsma en Horgan, 2024).

Ercolano heeft veel te bieden op het gebied van natuur en cultureel erfgoed, echter de lokale gemeenschap profiteert hier niet altijd van, en voelt zich ook geen eigenaar. Het erfgoed wordt  beheerd en geëxploiteerd door een kleine groep mensen en ook zij worstelen met het vraagstuk hoe dit kostbare erfgoed “te delen met de gemeenschap”. Op zoek naar nieuwe perspectieven werden studenten uitgenodigd om te werken aan een reeks concepten die de kwaliteit van leven en plaats kunnen verbeteren, in nauwe samenwerking met lokale maatschappelijke organisaties.

Het samenwerken binnen verschillende disciplines, verschillende academische niveau’s en bovendien verschillende culturen ging niet zonder slag of stoot. Studenten hadden echt  de tijd nodig om elkaar te leren kennen en te begrijpen, terwijl ze tegelijkertijd onder druk stonden om binnen een paar dagen een prototype te ontwikkelen.

Maar juist ongemak zorgt voor persoonlijk groei en het leren omarmen van verandering. Als onze studenten ‘changemakers’ moeten worden, dan is het belangrijk dat we ze hier in trainen.

Uiteindelijk mochten de studenten hun ontwerpen presenteren aan een groep van lokale experts en stakeholders, die verrast waren door de creativiteit en frisheid van sommige ideeën.  

Zo zorgde dit project voor een verdieping van het begrip weerbaar, omdat het niet alleen de weerbaarheid van de lokale gemeenschap en natuur onderzocht, maar ook de eigen weerbaarheid van de student en het deelnemende team.

Dit BIP-programma was het hoogtepunt van een aantal maanden nauwe samenwerking met partners van de Universiteit van Napels Federico II, Munster Technological University Cork en Vilnius Technical University en onze lokale partner Variable K. die onze missie voor bottom-up sociale transformatie inspireerde en ondersteunde. Het resultaat was een intensief, interdisciplinair programma dat online masterclasses combineerde met praktijkervaring in het veld.

Het Blended Intensive Programme (BIP)-model maakt korte, intensieve programma's mogelijk die gebruikmaken van innovatieve manieren van leren en lesgeven, in hybride omgevingen. Door nieuwe en flexibelere mobiliteitsvormen mogelijk te maken, kunnen BIP's studentenmobiliteit openstellen voor alle achtergronden, studiejaren en opleidingen. Daarnaast leent het thema zich zeer goed om over de domeinen heen, samen te werken. Aan deze BIP namen, naast de docenten van CRB, ook collega’s deel van Social Work en TOI. De volgende editie zal in mei 2025 worden georganiseerd door de collega’s van het domein TOI en heet “Regenerative Placemaking, The Power of Nature”.

<sub>Verwijzingen
Gerritsma, R., & Horgan, D. (2024). De Urban Leisure and Tourism Labs als broedplaatsen voor interventies op het gebied van duurzaam toerisme: het delen van inzichten vanuit onderwijskundig onderzoeksperspectief op regeneratieve placemaking in Amsterdam en Rotterdam. Toeristische interventies, 129-140.

Koens, K., Stompff, G., Vervloed, J., Gerritsma, R., & Horgan, D. (2024). Hoe diep is uw lab? Inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van living labs in het toerisme. Tijdschrift voor Destination Marketing & Management, 32, 100893.</sub>

Megan Lips (20) is student Creative Business bij Hogeschool Inholland Rotterdam en is haar eigen marketing & social mediabedrijf FocusWorx gestart. Start Up Campus Haarlem ging in gesprek met haar.

Click here for English version

Mezelf uitdagen om uit mijn comfortzone te gaan
“Ik ben een sociale en hardwerkende ondernemer. Als ik een idee heb, wil ik dat gelijk doen. Ik ben inderdaad ook wel een beetje ongeduldig maar mijn ongeduld helpt mij om snel in actie te komen en kansen te grijpen. Door mezelf uit te dagen om uit mijn comfortzone te gaan, groei ik."

“Ik hou ervan om op een persoonlijke manier te werken met klanten. Zo kan ik goed luisteren en denk ik mee. Samen ontdekken we waar de klant tegen aanloopt en op welke manier ik dat kan aanvullen. Als ik ergens binnenstap ervaren ze dat als een frisse wind. Ik ben dan nog wel jong, maar ben al vanaf mijn achtste bezig met filmpjes maken en heb meer uur in social media gestoken dan menig ander. Het creatief bezig zijn zit gewoon in me!”

"Daarom past de opleiding Creative Business zo goed bij mij. Hiervoor heb ik het vwo gedaan, maar moet er niet aan denken om de hele dag in de theorie te zitten. Ik zit nu echt goed op mijn plek.”

Focus voor het beste resultaat
“Mijn bedrijf FocusWorx is een online marketingbedrijf gespecialiseerd in social media. Door in gesprek te gaan met mijn klanten brengen we de beste mogelijkheden in kaart. Misschien is social media niet altijd de beste optie. De naam zegt het al, focus werkt. Ik laat mijn klanten doen waar zij goed in zijn en ik ontzorg hen op het gebied van online marketing. Zo leggen we beide de focus op waar we goed in zijn en komen we tot het beste resultaat."

“Op dit moment help ik uiteenlopende bedrijven. Wat ik merk is dat ik het leuk vindt als er mensen samenkomen. Dat er beweging is of als een bedrijf iets anders durft te doen. Daar kom ik het best tot mijn recht met verfrissende en creatieve ideeën. Mijn aanpak is echt hands-on. Als ze met mij in zee gaan, regel ik alles van a tot z.”

Denk aan fotografie, contentcreatie van bijvoorbeeld visuals, korte filmpjes of reels. Ik kan ook het hele social mediabeheer overnemen, dan maak ik een social mediakalender en zorg ik dat alles op de juiste dag en tijd is ingepland. Het liefst maak ik content die zorgt voor organische groei, maar soms heb je gewoon een extra boost nodig via advertenties. Ook dat kan ik inrichten zodat het echt een totaal pakket is.”

Er is altijd wel een manier die werkt
“Als klanten met mij hebben samengewerkt hoop ik dat ze trots zijn op hoe hun bedrijf online gepresenteerd wordt en ook dat het boven verwachting was. Ik probeer altijd de verwachtingen te overtreffen. Als je meetbaar en zichtbaar resultaat kunt realiseren voor een klant, word ik daar extra gemotiveerd van. Voor een lokale dansschool maakte ik een videoreeks om nieuwe leden te werven. Toen dit daadwerkelijk ook gebeurde, vond ik dat natuurlijk heel leuk. Dat is echt waarvoor ik het doe.
Wat ik doe is langer termijn gericht, dat moet ik mezelf vaak toespreken. Als er niet direct resultaat ontstaat, wil ik niet gefrustreerd raken maar ben ik wel non-stop aan het onderzoeken waar het dan aan ligt. Er is altijd wel een manier die werkt. Ik ga door totdat het lukt.”

SUCH is de reistijd écht waard
“Sinds september doe ik mee aan het groeiprogramma bij Start Up Campus Haarlem. Ik loop stage bij mijn eigen bedrijf en dit is echt een perfecte combinatie. Ik werd getipt op SUCH door stagebegeleider Wim Jagtenberg. Hij zei ‘dit is écht wat voor jou’ en ik ben zo blij dat hij dat heeft gezegd. Bij SUCH vind ik precies wat ik nodig heb. In de groep zitten allemaal andere jonge ondernemers en stellen we met elkaar doelen. De sfeer is echt superleuk en iedereen denkt met elkaar mee. Zo heb ik laatst een fotoshoot gedaan voor JumboGym, een bedrijf van andere ondernemers uit de groep. Het is heel waardevol om maandelijks een paar uur met andere jonge ondernemers te zitten. Iedereen brengt een andere kijk en ervaring in. SUCH is de reistijd écht waard.”

Je moet er wel hard voor werken
“Als je teveel in je hoofd blijft zitten, komt een idee niet van de grond. Bij mij is het begonnen toen ik het boek Master Your Mindset van Michael Pilarczyk las. Als je iets heel graag wilt, dan komt het goed. Maar je moet er wel hard voor werken."  

"Het is heel spannend buiten je comfortzone, maar dat is de enige manier om te groeien en stappen te maken. Als stok achter de deur heb ik mijn eigen reflectiecanvas gemaakt. Daar heb ik mijn jaar- en maanddoelen opgeschreven en check ik iedere week waar ik sta. Zo weet ik precies wat ik deze maand heb bereikt, geleerd en waar ik dankbaar voor ben. Door meer bewuste keuzes te maken kom ik letterlijk verder in mijn leven.”

Digitale leiders van de toekomst
De wereld verandert razendsnel, in gang gezet door grootschalige bedrijven. Hoe beïnvloedt dit de manier waarop professionals in de toekomst samenwerken? Hoe bewaken we het welzijn van mensen? Het is van groot belang om de digitale leiders van de toekomst te empoweren, want, in de woorden van keynotespreker en AI-expert Rodger Werkhoven: “AI won't replace you. Someone using AI will”.

Daarom zoekt Inholland de samenwerking op met het internationale bedrijfsleven, de overheid, maatschappelijke organisaties en andere kennisinstellingen. Met de organisatie van DigiQuest Amsterdam is daarin een mooie stap gezet. “Aan de ontwikkeling van kennis en vaardigheden van jonge professionals op het gebied van nieuwe technologieën hopen we met een evenement als DigiQuest te kunnen bijdragen”, motiveerde docent en organisator Richard John dit initiatief van Inholland. “Gesterkt met deze skills krijgen ze de kans om samen een mooie, gezondere en duurzamere maatschappij te creëren.”

Drie competities
Tijdens het event vonden drie competities plaats: de Future of Work Arena, waaraan twaalf studententeams van Inholland deelnamen, de Emerging Technology Olympiad met 85 deelnemers uit zestien verschillende landen, en het Gen Z lab.

Monique Jongerden, Steven Baardman, Jeno Vallenduuk en Maiko van Veen wonnen de eerste competitie met een concept dat (onontdekte) kunstenaars helpt hun carrière een kickstart te geven en meer structuur voor zichzelf te creëren. Het team wil werken aan een meer rechtvaardige muziekindustrie: iedereen verdient een kans op een mooie carrière in de muziek, ongeacht je achtergrond.

De internationale competitive Emerging Technology Olympiad werd gewonnen door het team ‘BackTrack AI’ uit Hong Kong. Wereldwijd hebben 130 miljoen tieners last van scoliosis, een gedraaide wervelkolom. Vroegtijdige herkenning hiervan is cruciaal om het probleem te kunnen verhelpen, maar daar zijn medische professionals voor nodig en speciale apparatuur, waardoor een beoordeling vertraging kan oplopen. Dit team heeft een prototype ontwikkeld dat met behulp van een speciaal classificatie-algoritme aan de hand van foto’s van ruggen op een snelle en eenvoudige wijze mogelijke scoliosis kan ontdekken.

Gen Z Lab
Maar liefst 235 havo-leerlingen en mbo-studenten verkenden hoe ze met behulp van opkomende technologieën maatschappelijke uitdagingen konden aanpakken. Voor SAIL Amsterdam 2025 bedachten ze innovatieve oplossingen om bij bezoekers van dat grootschalige evenement duurzaam gedrag te stimuleren op het gebied van mobiliteit, afvalverwerking en consumering. Zij werden daarbij begeleid door studenten Business Innovation van Inholland en de SAIL Academy. Een idee over afvalscheiding kwam als winnend concept uit de bus.

Na afloop van het evenement trok Richard John deze conclusie: “Deze dagen hebben we veel creativiteit gezien en zijn er waardevolle connecties gemaakt, tussen (internationale) studenten, maar ook tussen student en bedrijfsleven. Eén ding is mij duidelijk geworden: "The future is already here - and it's in good hands!"

Nuno Bastos Martins (25) is student International Creative Business in Haarlem en verhuisde van Portugal naar Nederland. Hij is zijn eigen videoproductiebedrijf begonnen en maakt content voor hotels. SUCH sprak met hem.

Click here for English version

Geen woorden maar daden
“Ik kom uit een ondernemersfamilie. Mijn ouders hadden verschillende soorten bedrijven, zoals restaurants en meubelzaken. Als kind was ik altijd in de buurt en observeerde ik hun gedrag. Maar ik hielp ook mee door eten en koffie te serveren aan de tafels. Ik vond het heerlijk."

"Ik zou mezelf omschrijven als hardwerkend, ambitieus en eerlijk. In een team probeer ik altijd mijn ideeën en creativiteit in te brengen. Ik kijk naar de klant zodat we hun verwachtingen kunnen overtreffen. In een team ben ik meestal degene die de stap vooruit zet en initiatief neemt om iets te beginnen. Maar ik heb graag controle over mijn eigen tijd en inkomen en daarom was mijn eigen bedrijf starten een makkelijke keuze. Soms vind ik het moeilijk om werk uit handen te geven, als ik het zelf ook kan doen. Het kost best moeite om me comfortabel te voelen in die positie. En in dat geval zeggen daden meer dan woorden. Met mijn bedrijf wil ik de hoogste kwaliteit content leveren en dat komt met betrouwbaar en effectief gedrag van mezelf en de mensen met wie ik werk.”

Het draait allemaal om connecties
“Ik ben mijn eigen videoproductiebedrijf begonnen waar ik hoge kwaliteit content maak voor voornamelijk hotels. Er is veel concurrentie in onze markt. Als je wilt opvallen, moet je je specialiseren en een sterk portfolio opbouwen. Ik kies daarom voor hotels. Het is een markt waarin ik ook kan reizen. Reizen is een van mijn passies. Dus hotels van over de hele wereld kunnen mij bijvoorbeeld invliegen, in hun hotels laten verblijven en ik zorg voor de best mogelijke beelden. Hotels hebben het hele jaar door content nodig, dus dat geeft me veel mogelijkheden om tussen alle seizoenen door te reizen. Een van mijn laatste shoots was in Tsjechië, waar ik huurappartementen fotografeerde. Het was echt een leuke ervaring en de klant was tevreden met het resultaat. Dat is het belangrijkste."

"Als je een markt wilt betreden, draait het allemaal om connecties. Ik heb een paar connecties in Portugal, Luxemburg en Tsjechië. Ik ben me dus gaan richten op de landen waar ik al een netwerk heb. Maar omdat ik in Nederland woon, zou ik het leuk vinden om hier ook een paar goede ingangen te hebben. Hoe ik de markt benader? Ik zoek online een paar hotels die betere content kunnen gebruiken, stel mijn portfolio op, stuur wat e-mails, bel ze op en ga erheen.”

Geef je fouten toe en neem er verantwoordelijkheid voor
“Als videograaf hoop ik dat mijn klanten een gevoel van partnerschap ervaren. Als ze eenmaal met mij werken, beginnen ze me te zien als een partner van hun hotel. Natuurlijk wil ik producten van hoge kwaliteit leveren en hun verhaal kunnen vertellen met impact. Als de klant trots is op het eindproduct en ervan overtuigd is dat werken met mij de juiste beslissing was, dan heb ik goed werk geleverd. Hopelijk herkennen ze mijn waarden: Hardwerkend, ambitieus en eerlijk. Soms zijn er onvoorziene omstandigheden waar je mee om moet gaan. Ik zou zeggen: geef je fouten toe en neem er verantwoordelijkheid voor. Onderschat eerlijkheid niet als je echte partnerschappen wilt opbouwen. Als mensen later zeggen dat ze op mij konden rekenen, wanneer dan ook, en ik heb hun verwachtingen overtroffen met de resultaten, dan ben ik blij.”

Ben jij ready om samen de mode-industrie te veranderen? Studenten van het Living Lab Sustainable Fashion werken als changemakers aan een duurzame mode-industrie en nodigen je van harte uit voor de eerste editie van dé Inholland vintage-markt! Ben jij er10 december bij in Alkmaar ?

Studenten van de minor Sustainable Fashion  organiseren deze eerste editie naar het concept van de  ‘grootste vlooienmarkt van Europa’ in de IJhallen in Amsterdam. Net als in Amsterdam kun je straks in Alkmaar jouw kleding een tweede leven geven of je kunt natuurlijk ook een nieuw pareltje scoren voor de feestdagen. De studenten combineren de organisatie van de markt met een onderzoek naar hoe medestudenten tegen sustainable fashion aankijken.

De Inholland vintage-markt is de plek waar je als student en collega kleding kunt verkopen en waar iedereen welkom is om natuurlijk te kopen. Waan je in een wereld van de duurzame mode-industrie. Laat je inspireren door onze studenten. Ga in gesprek met Björn en Ralf Mulder van ‘De Mulders’, die bekroond zijn tot de Waaghalzen van 2024 voor hun visie op duurzaamheid en innovatie voor schoenen. 

Ook zijn er collega’s en studenten van het Talland College (mbo). En kun je langs bij de studenten van de minor Innoveren & Ondernemen die laten zien met welke duurzame producten zij startups zijn begonnen. Kijk ook bij Sock by Sock, geniet van DJ Boudewijn en zet je tanden in die lekkere oliebol en vind een mooi pareltje voor het kerstdiner!  

Wanneer? Dinsdag 10 december
Waar? Hogeschool Inholland Alkmaar, Evenementenzaal 
Hoe laat? Van 10.00 uur tot 14.00 uur

Europese subsidie
Het Living Lab Sustainable Fashion heeft dit jaar subsidie gekregen vanuit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Dit is goed nieuws voor ons onderzoek, ons onderwijs, onze partners, onze studenten én de mode-industrie. Want studenten in het lab ontwikkelen zich als changemakers om aan de hand van concrete vraagstukken de mode-industrie te helpen verduurzamen. 

Duurzame kleding, ben je hier al bewust mee aan de slag of houden andere zaken je meer bezig? Daar zijn de studenten van het Living Lab Sustainable Fashion erg benieuwd naar. Kom dus ook daarom naar de vintage-markt  op 10 december aanstaande en ontmoet ze live. Aan de hand van hun projecten gaan ze graag met jou in gesprek over klimaatpsychologie en duurzame mode.