Waarom blijven meiden en vrouwen in wijken als Meerwijk-Schalkwijk achter in sportdeelname? Volgens onderzoeker Daphne Heemskerk van het Sport- en beweeglab Meerwijk ontbreken daarvoor de juiste voorwaarden. “Als die niet kloppen, is meedoen simpelweg geen optie.”

Het Sport- en beweeglab Meerwijk is een samenwerking tussen het lectoraat Kracht van Sport en Bewegen van Hogeschool Inholland, SportSupport Kennemerland, de gemeente Haarlem, Buurts en partners in de wijk. In dit living lab werken bewoners, studenten en professionals samen aan vraagstukken rond gezondheid, sociale cohesie en gelijke kansen. Doel is sport en bewegen voor iedereen toegankelijk te maken en daarmee mentale en fysieke gezondheid te stimuleren.

Binnen een van de programmalijnen onderzoekt Daphne waarom regulier sportaanbod voor veel meiden en vrouwen niet aansluit bij hun wensen en behoeften. En wat er nodig is om deze groep wel te bereiken. Het onderzoek wordt mede gefinancierd door de gemeente Haarlem en het Kenniscentrum Sport en Bewegen.

Juiste omstandigheden
“Het probleem is niet motivatie”, zegt Daphne. “Deze groep weet dat bewegen gezond is en wil ook graag sporten. Maar deelname valt of staat met passende voorwaarden. Als je inclusie echt serieus neemt, moet je soms accepteren dat groepen behoefte hebben aan een eigen setting. Anders blijven ze buiten beeld.”

De voorwaarden zijn concreet. “Vrouwen willen sporten met alleen andere vrouwen, zonder dat mannen kunnen meekijken. Daarnaast spelen praktische drempels een rol. Veel vrouwen kennen het aanbod niet of kunnen het niet vinden door taal- en digitale barrières. Ook betaalbaarheid speelt mee.” Er is wel passend aanbod, benadrukt ze, maar dat wordt niet altijd gevonden. “En dat geldt niet alleen voor vrouwen zelf, maar ook voor professionals in de wijk. Daar valt nog winst te behalen.”

Ladies only
Bij kickboksschool Bouzidi Gym, naast de Spaarnehal in Meerwijk, is dat passende aanbod er. Twee keer per week is er een ladies only-bokszakles met vrouwelijke trainers. Voor de les vertrekken de laatste mannen, daarna gaat de deur dicht. Binnen zijn alleen vrouwen. “Het begint bij een plek waar vrouwen zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn”, zegt eigenaar en voormalig professioneel kickbokser Mourad Bouzidi. “Wat ook helpt is dat veel vaders en partners mij kennen en weten dat het hier goed geregeld is.”

Die vertrouwensbasis zie je terug in de opkomst: per les doen zo’n vijfentwintig vrouwen mee en de vraag naar extra lessen is groot. Voor veel deelneemsters is het meer dan sport, het is ook een moment voor zichzelf en om elkaar te ontmoeten. Bovendien heeft bewegen een positief effect op het mentale welzijn. “Het is hier gezellig, we zijn onder vrouwen én het is om de hoek”, vertelt een deelneemster. “Daardoor kan ik elke week meedoen. Je bouwt zelfvertrouwen op en voelt je sterker, ook buiten de sportschool.”

Spin in het web
Wat maakt deze aanpak anders? “In het lab blijven inzichten niet op papier staan”, zegt Daphne. “Wat uit onderzoek naar voren komt, testen we direct in de praktijk en zetten we door.” Het motto? Niet praten over, maar met de mensen die hier wonen.

Ze is veel in de wijk te vinden, sluit aan bij bestaande groepen en brengt mensen en organisaties met elkaar in contact. “Weten mensen je eenmaal te vinden, dan komen ze zelf met vragen of ideeën. Zo ontstaan nieuwe initiatieven als vrijzwemmen, yoga, damesfitness en dans.” Het doel is uiteindelijk dat dit netwerk zelfstandig kan functioneren.

Vervolgonderzoek
De programmalijn met beweegactiviteiten voor meiden en vrouwen van het Sport- en beweeglab loopt door tot eind 2027. Het onderzoek naar de wensen, behoeften en barrières van vrouwen is afgerond en heeft al tot nieuwe activiteiten geleid. Maar over meiden is nog veel onduidelijk; dit onderzoek loopt daarom door tot juli 2026.

Daphne: “Voor vrouwen weten we wat werkt en wat daarvoor nodig is. Dat willen we straks ook voor meiden kunnen zeggen. Het voornemen is vanaf augustus 2026 de effecten van ingezette en in te zetten acties te bepalen in vervolgonderzoek.”

De praktijk vraagt soms om concessies, weet Mourad. Hij is afhankelijk van een klein team vrouwelijke trainers en van de locatie. “Door de geplande sloop van de Spaarnehal moeten we op termijn verhuizen. Als de kosten daardoor stijgen, komt het laagdrempelige karakter van de dameslessen in het gedrang.”

Ondersteuning
Het succes bij Bouzidi Gym onderstreept hoe belangrijk het is om goed te luisteren naar wat er in de wijk nodig is, vindt Haarlems wethouder sport Eva de Raadt. Zij kwam onlangs kijken bij een ladies only-les. “Voor mij is het uitgangspunt dat elke Haarlemmer kan sporten, ongeacht achtergrond, leeftijd of sekse. Als regulier aanbod niet werkt, moeten we uitzoeken wat wél werkt. Initiatieven zoals deze gym laten zien hoe een veilige en afgeschermde setting het verschil maakt. Dat verdient onze ondersteuning.”

De Regio Deal NHN richt zich op het verbeteren van brede welvaart in de regio. In totaal is € 65 miljoen beschikbaar, verdeeld over drie programmalijnen: Beter Leren, Beter Werken en Beter Leven. Projecten komen alleen in aanmerking voor subsidie als partijen uit verschillende domeinen samen optrekken. Zo worden verbindingen gelegd tussen de verschillende lijnen en tussen organisaties, die elkaar beter weten te vinden en aanvullen.

Één verhaal, één netwerk, één route
Binnen de lijn Beter Leren werken Inholland, het Talland College en Vonk nadrukkelijker samen als één beroepsonderwijscollectief. Damienne Leijen van Inholland, Fabian Koning van het Talland College en Catelijne Zandbergen van Vonk halen ideeën op binnen hun organisaties, stemmen die onderling af en bepalen welke initiatieven kansrijk zijn. Als programmalijnmanager begeleidt Catelijne initiatiefnemers bovendien bij het indienen van hun plannen.

In het begin was dat nog zoeken. Inmiddels is er een werkwijze ontstaan waarin de instellingen elkaar tijdig betrekken en goed zicht hebben op aanvragen. “We trekken steeds meer samen op en spreken dezelfde taal”, zegt Catelijne. “Met één verhaal, één loket en één netwerk wordt de route naar onderwijs en werk voor inwoners en werkgevers overzichtelijker en toegankelijker.”

Uitgaan van wat de regio nodig heeft
Dat is hard nodig, benadrukt Fabian. Noord-Holland Noord kampt met vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en uitstroom van jongeren. Tegelijkertijd verandert werk razendsnel en vragen beroepen om nieuwe vaardigheden. In sectoren als zorg, techniek en logistiek stapelen vacatures zich op, terwijl werkzoekenden niet altijd de juiste aansluiting vinden. “Die mismatch kun je alleen samen oplossen”, zegt hij.

Onderwijs speelt daarin een sleutelrol. “Het gaat niet meer alleen om het opleiden van 16-, 17-jarigen voor een beroep dat ze veertig jaar lang uitoefenen”, legt hij uit. “Het draait erom mensen te helpen zich hun hele leven te blijven ontwikkelen en zo duurzaam inzetbaar te blijven. Daarom zoeken mbo en hbo, onderwijs en bedrijfsleven elkaar op, over grenzen en doelgroepen heen.” Dat krijgt vorm in flexibel en modulair onderwijs, duidelijke leerroutes en trajecten die direct aansluiten op wat de regio vraagt.

Onderdeel van de oplossing
Samenwerking vraagt ook om scherpte in keuzes. Bij aanvragen van partners kijken de onderwijsinstellingen kritisch of een project bijdraagt aan de regio, past bij hun rol en of het uitvoerbaar is. “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing, niet alleen van de uitkomst”, zegt Damienne. “Dat betekent dat we vanaf het begin meedenken, maar ook eerlijk zijn over wat we wel en niet kunnen waarmaken.”

“Die houding vergt soms geduld van partners, maar zorgt er ook voor dat het onderwijs als serieuze en betrouwbare partner wordt gezien. En het mooie is: of je nu met Inholland, Vonk of het Talland College spreekt: de lijn is hetzelfde.”

Samen bouwen aan de praktijk
Hoe dat er in de praktijk uitziet, blijkt uit projecten die vanuit de Regio Deal worden opgezet. Een veelbelovend voorbeeld is FlexMatch. Dit initiatief brengt in kaart wat iemand kan, wil en nodig heeft voor werk, en vertaalt dat naar passende leertrajecten. Soms over meerdere onderwijsinstellingen heen. “Het kan straks zomaar zijn dat iemand modules volgt bij Vonk, het Talland College én Inholland”, zegt Fabian. “Zo werk je stap voor stap toe naar een nieuw beroep.

Die werkwijze zie je ook terug in andere initiatieven. Sommige worden gezamenlijk opgepakt, zoals Entree NH, waarin het Talland College en Vonk samenwerken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Andere projecten komen vanuit één instelling, maar sluiten aan op dezelfde regionale opgaven, zoals Logmotion rond transport en logistiek of Food Next van Inholland, een fieldlab waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan innovaties in voedselproductie, circulariteit en digitalisering. Daarbij wordt telkens gekeken hoe andere partners kunnen aansluiten.

Ook op technologisch vlak wordt samengewerkt. Door gezamenlijk te investeren in toepassingen als XR, VR en immersive learning hoeven instellingen niet allemaal afzonderlijk hetzelfde te ontwikkelen. “Door kennis en faciliteiten te delen, kunnen lerenden ervaring opdoen met technologie die straks het verschil maakt in hun werkveld”, aldus Damienne.

Samen vooruit
De beweging is ingezet. Onderwijs en arbeidsmarkt groeien naar elkaar toe, met één gezamenlijke ambitie: een regio waarin iedereen mee kan doen en talent zich kan ontwikkelen. Ook in de samenwerking worden duidelijke stappen gezet. “We opereren steeds minder als losse eilanden en meer als partners met een gezamenlijke opdracht”, zegt Damienne.

Volgens Fabian vraagt dat om blijvende verandering. “Die manier van samenwerken moet overal landen. Niet alleen aan de bestuurstafel, maar juist ook binnen de organisaties zelf.” Heldere communicatie en betrokkenheid van collega’s zijn daarbij onmisbaar.

Voor Catelijne zit de grootste winst in wat er al staat. “We bouwen aan een netwerk dat ook op lange termijn blijft bestaan. Niet alles lukt meteen; soms moeten plannen worden aangescherpt of opnieuw ingediend. Maar we gaan vooruit. En met elke stap wordt zichtbaarder wat samenwerken echt oplevert.”

Frank Lommers, locatiedirecteur van Hogeschool Inholland Alkmaar, is uiteraard een trots man. “Het is een geweldige beloning voor de inzet van alle teams en studenten en het geeft aan dat het goed zit met de kwaliteit van ons onderwijs. Overigens scoren ook andere opleidingen heel goed, sommige komen net een paar tienden tekort om het predicaat Topopleiding te krijgen. Nu is dat op zichzelf overigens geen doel, want we werken elke dag aan het verbeteren van ons onderwijs zodat de studenten het maximale uit zichzelf halen en, zoals wij zeggen, skills voor het leven ontwikkelen.”

Nauwe samenwerking
“Het mooie vind ik dat beide Associate Degrees zijn ontstaan vanuit de vraag van bedrijven en organisaties in de regio, mede wegens krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn wel cursussen en trainingen, maar er was een tekort aan veelomvattende, verdiepende opleidingsmogelijkheden voor hun medewerkers. Deze opleidingen zijn dan ook ontwikkeld in nauwe samenwerking met het werkveld en ook nu nog is ‘de praktijk’ nauw betrokken bij beide opleidingen. Geweldig dus dat deze Ad’s als Topopleiding zijn aangemerkt. Dat is goed voor Alkmaar en omgeving, voor onze hogeschool en natuurlijk vooral een groot compliment voor de collega’s en de studenten – want zíj maken die topopleiding.”

De Ad Sociaal Werk is, zoals teamleider Pascal Milhous het omschrijft: “Een deeltijdopleiding voor werkende professionals in de gehandicaptenzorg, die zich graag verder willen ontwikkelen.” De opleiding is relatief jong: in februari 2024 startte de eerste groep, inmiddels volgen zo’n 100 studenten de tweejarige opleiding. Pascal: “In de zorg nemen zowel de vraag als de complexiteit toe. Het vergroten van zelfregie staat centraal en het zogenoemde ‘multidisciplinaire samenwerken’ neemt een grotere rol in. De vraag naar gespecialiseerde professionals is dan ook groot, deze Ad biedt mensen die al in het werkveld actief zijn de kans om zich daarin te ontwikkelen.”

Meer uitdaging
Eén van die ‘student-professionals’ is Kirsten Monné. Zij is bij De Hartekamp Groep werkzaam als senior lid van het specialistisch wijkteam Beverwijk/Heemskerk. “Ik vind het belangrijk mezelf te blijven ontwikkelen, te blijven leren. Na veertien jaar zocht ik meer uitdaging en ben ik van Wonen overgestapt naar het Specialistische Wijkteam. De ene keer begeleid ik een gezin met een dochter met autisme, de andere keer een jongen met een licht verstandelijke beperking en verslavingsproblemen. Deze nieuwe rol betekende voor mij een heel andere manier van werken, een andere wereld. Ik heb veel meer te maken met andere instanties en doorverwijzers.”

“Vooral in het werken met gezinnen met kinderen miste ik bepaalde kennis. Het was de praktijkopleider bij De Hartekamp die me op deze opleiding bij Inholland wees. Die sluit heel mooi aan, vooral door de specialisatie in de gehandicaptenzorg, waar we met steeds complexere casuïstiek te maken hebben. Het feit dat het geen vier- maar een tweejarige opleiding was, trok me de drempel over. Het is niet niks om naast werk en gezin een studie te gaan volgen, maar ik krijg er energie van. We hebben een fijne klas, met veel mensen uit het veld. We wisselen veel ervaringen uit en dat is echt een meerwaarde. Het mooie vind ik dat ik de kennis die ik hier opdoe, meteen de volgende dag kan toepassen in de praktijk.”

Autonomie en vrijheid
Ook de Ad Maintenance is sterk praktijkgericht, zo zegt teamleider Hugo Verlaat: “Net als bij de Ad Sociaal Werk, is er in de opleiding veel flexibiliteit om in te spelen op de behoefte en werkomgeving van de studenten. In het begin is de opleiding vrij gestructureerd, dus een vast programma met basiskennis en -vaardigheden. Daarna hebben studenten veel autonomie en vrijheid in het bepalen van het doorlopen van het onderwijsprogramma: in tempo flexibel en afhankelijk van de opdracht waar ze aan werken. Dat zijn beroepsauthentieke opdrachten waarmee hun leeruitkomsten worden aangetoond. Studenten geven dit vorm met beroepsproducten waar de opdrachtgevers zich in herkennen. In de vorm van ‘learning labs’ vindt verder veel kennisuitwisseling plaats en bespreken we zaken waar onze studenten in de praktijk tegenaan lopen. Dat maakt dat de opleiding direct relevant is en aansluit bij hun dagelijkse werk.”

“De voltijds-Ad is een goede brug voor studenten die al een relevante mbo-4-diploma op zak hebben, of voor havisten en vwo’ers die praktijk en theorie willen combineren. Terwijl de deeltijd de kans biedt voor mensen die al in een technische omgeving werken, bijvoorbeeld met productiemachines, civiele installaties, wapensystemen bij een technische dienst, waterzuiveringsinstallaties, enzovoorts. Hier ontwikkelen zij zich verder door dieper in te gaan op de theorie en theoretische modellen ten behoeve van beschikbaarheidsverbetering. Én verbinden hieraan de praktijk door vast te stellen wat ‘het juiste is om te doen’ voor het onderhoud binnen de technisch omgeving van de organisatie. Bijvoorbeeld met betrekking tot voorraadbeheer, of in het voorspellen van de levensduur en vervanging van machines en machineonderdelen. Daarbij zijn de deeltijd- en voltijdopleiding aan elkaar verbonden, wat als extra waarde met zich meebrengt dat startende en ervaren professionals vanuit verschillende generaties met elkaar in aanraking komen en van elkaar leren en ook zichzelf te waarderen.”

Goed arbeidsperspectief
“Ik werk zelf relatief kort als teamleider bij Inholland, maar één van de dingen die me opvalt is dat studenten veel aandacht krijgen en dat zij zowel kennis als begeleiding krijgen aangeboden, precies op het moment dat zíj dat nodig hebben. In de tijd dat de studenten op school zijn, hebben we ruimte om een relatief grote groep docenten in te zetten. Met dus die grote vrijheid om zelf de opleiding in te vullen. Er is vanuit het werkveld grote behoefte aan veelzijdige onderhoudsengineers die én in de praktijk kunnen werken én de vaardigheden hebben om onderhoud te plannen, coördineren en te begeleiden. In die zin is de bekroning als topopleiding een enorme opsteker, die hopelijk ook een positief effect heeft op de instroom, want het is een hele interessante opleiding met een heel goed arbeidsperspectief.”

De opleiding Sportkunde bestaat twintig jaar. Het werd op 20 januari gevierd tijdens het Sportkunde-congres waar studenten, alumni, docenten en werkveldpartners samen kwamen voor een dag vol verdieping, ontmoeting en reflectie. Van leefstijl en aangepast sporten tot vitaliteit, gezondheidsmanagement en maatschappelijke impact: theorie en praktijk raken elkaar voortdurend en komen soms letterlijk in beweging.

Voeding en leefstijl zijn belangrijke onderdelen van de opleiding. In zijn openingslezing laat voedingswetenschapper Coen Dros (Erasmus MC) zien hoe belangrijk het is om beweringen hierover uit (sociale) media kritisch te beoordelen. Hij leert deelnemers hoe je nagaat of claims wetenschappelijk worden ondersteund. Ook Eva Creuzberg en Jellie Zuidema, onderzoekers bij Inholland, stellen een kritische vraag: hebben we wel extra eiwitten nodig in ons dagelijks dieet? Zij laten deelnemers kennis maken met verschillende – soms onbekende – eiwitbronnen.

Aangepast sporten: keuzevrijheid en serieus genomen worden
Indringend is de workshop over aangepast sporten, met bijdragen van atleet Iris van Loon en Inge van Liefland van Stichting het Gehandicapte Kind. Iris: “Ik wilde en kon veel meer, maar een sportvereniging vinden is ingewikkeld als een prothese hebt. Afwijzingen van verenigingen doen echt iets met je zelfvertrouwen.” Haar verhaal maakte duidelijk dat inclusie niet gaat over apart aanbod, maar over keuzevrijheid en maatwerk. Ook Inge benadrukt dat inclusief sporten vraagt om een andere mindset én een stevig netwerk van sportaanbieders, gemeenten en ondersteunende organisaties.

In de workshop hydrotherapie laat oefentherapeut Femke Jansen zien hoe bewegen in warm water mensen met pijnklachten, mobiliteitsproblemen of chronische aandoeningen kan ondersteunen.

Werken aan vitaliteit
Sportkunde gaat ook over gezondheidsmanagement en vitaliteit. Dr. Paul Kuijer (Amsterdam UMC) toont aan hoe kleine, praktische interventies grote impact kunnen hebben. Met zijn ‘beweegsnacks’ – korte beweegmomenten van vijf tot tien minuten – maakt hij duidelijk dat duurzame inzetbaarheid niet ingewikkeld hoeft te zijn.

Femke Verkerk-Venema, uitgeroepen tot Vitaliteitsmanager van het Jaar en alumnus van Sportkunde, laat zien hoe zij bij BAM werkt met het Huis van Vitaliteit. Vitaliteit gaat daarbij verder dan fysieke gezondheid en omvat ook mentale belasting, financiële zorgen en mantelzorg.

Alumni Sam van den Berg en Nick Groot benadrukken dat vitaliteit alleen werkt wanneer deze aansluit bij de cultuur van een organisatie.

Sport en maatschappij: impact maken
De middagsessie Sport & Maatschappij gaat over maatschappelijke impact. Evert van Rest, onderzoeker bij het lectoraat Kracht van sport en bewegen, benadrukt dat de maatschappelijke waarde van sport en bewegen inmiddels ruimschoots is aangetoond, maar dat niet iedereen daarvan profiteert. Sportverenigingen zijn vaak nog onvoldoende toegankelijk voor diverse doelgroepen.

Living labs in onder andere Haarlem Meerwijk en Zaandam laten zien hoe het anders kan: door inwoners zelf te betrekken bij het ontwikkelen van aanbod en hen eigenaar te maken van initiatieven. Okrah Donkor, oprichter van Triple Threat, benadrukt het belang van verantwoordelijkheid en communityvorming: “Give them the keys to the gym.” Vierdejaarsstudenten lieten in hun workshops zien hoe zij persoonlijke ervaringen, wetenschappelijke inzichten en concrete beleidsvoorstellen weten te verbinden.

Méér dan een jubileum
Tussen de sessies door was er volop ruimte voor ontmoeting. In de foyer spraken studenten, alumni, docenten en werkveldpartners elkaar. Denny Rijk, manager Opleiding bij Sportkunde: “Het Sportkunde-congres laat zien waar twintig jaar Sportkunde voor staat: denken én doen, wetenschap én menselijkheid, ambitie én aandacht. Niet als eindpunt, maar als stevig fundament voor de volgende twintig jaar.”

Het is een dagelijks terugkerende vraag voor velen: hoe zet je een maaltijd op tafel die zowel lekker als gezond is? Robin van den Berg voegt daar nog een derde ingrediënt aan toe: duurzaam. Want met zijn lectoraat Food, Health & Technology wil hij zich inzetten voor een versnelde transitie naar een duurzaam voedselsysteem met behulp van technologische innovaties. In zijn met enthousiasme doordrenkte lectorale rede schetste hij zijn plannen en diste hij enkele smaakvolle voorbeeldprojecten op, waarvan een groep studenten de toehoorders daadwerkelijk iets gezonds, duurzaams en lekkers lieten proeven.

Zonder spiekbriefjes en met een bewonderingswaardig gemak neemt Robin de goedgevulde zaal in Hogeschool Inholland Amsterdam mee in zijn lectorale rede. Ook al heeft hij geen enkele onderwijskundige ervaring, hij voelt zich helemaal op zijn plek in onze hogeschool, zo vertelt hij. Met zijn ruime ervaring in wetenschappelijk onderzoek en productontwikkeling in de voedselindustrie is Robin een lector met een missie. “Met het lectoraat Food, Health & Technology richt ik me op de volgende onderzoeksvraag: hoe en waar kunnen technologische innovaties op het gebied van voeding de transitie naar een duurzamer voedselsysteem ondersteunen en versnellen.”

Transitie van dierlijk naar plantaardig
Voor Robin staat het buiten kijf dat we aan een duurzamer voedselsysteem moeten werken. “Door groei van de wereldbevolking is 56 procent meer voedsel nodig. Tegelijkertijd is er geen ruimte om meer land te gebruiken voor voedselproductie en moeten we de uitstoot van broeikasgassen omlaag zien te krijgen. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen, is inzetten op technologische innovatie en op de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Hiervoor is samenwerking vereist in de voedselproductieketen. Van producent tot consument: iedereen heeft een rol in de transitie.”

Praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking
Naast samenwerking binnen de keten pleit Robin voor een praktijkgerichte aanpak. Dat verklaart mede zijn enthousiasme als kersverse lector. Want bij Inholland ligt immers de focus op praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking, zowel binnen als buiten onze hogeschool. Door deze samenwerking en met praktijkgericht onderzoek wil Robin werken aan drie waarden van voedsel. “Het moet én gezond én duurzaam én lekker zijn. Want als de smaak niet op orde is, wordt gezond en duurzaam voedsel niet geaccepteerd.”

Duurzame en gezonde voedselkeuzes
De transitie naar een duurzaam voedselsysteem is een te groot onderzoeksgebied voor het lectoraat. “Om echt impact te kunnen maken richten we ons op specifieke deelgebieden”, zegt Robin. “Het eerste gaat over duurzame en gezonde voedselkeuzes. Binnen dit thema doen we bijvoorbeeld consumentenonderzoek en onderzoek naar gezond en duurzaam voedselaanbod.” Een mooi voorbeeldproject is Aan tafel: een wijkkeuken als gezond, duurzaam en sociaal knooppunt waarin samen wordt gewerkt met het domein Gezondheid, Welzijn & Sport.”

Van dierlijk naar plantaardig
Het tweede deelgebied gaat over de eiwittransitie van dierlijk naar plantaardig. “Hier letten we op smaak, gezondheidsvoordelen en een duurzaam voedselsysteem”, zegt Robin die verder vertelt over het opzetten van het Fieldlab Food Processing & Handling, een samenwerking met het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, het mkb-netwerk TechValley en mbo-instelling Vonk.

Voorkomen van voedselverspilling
Ook het derde en laatste thema van het lectoraat vereist samenwerking: het voorkomen van voedselverspilling. Want hoe kun je, naast het voorkomen van afval, de reststroom van een ander omzetten tot een nieuw voedselproduct? Een mooie oplossing komt van een van de studententeams dat deelnam aan de minor Food Challenge Ondernemen. Matthijs (Technische Bedrijfskunde), Nina, Toméu en Terri (alle drie Food Commerce & Technology) kreeg de uitdaging om een duurzaam, gezond en lekker product te ontwikkelen als voorbeeld voor de switch van dierlijk naar plantaardig. Met hun studentenbedrijf Maniteto’s ontwikkelden zij reepjes knolselderij met shoarmasmaak. Daarmee pakken ze ook voedselverspilling aan, omdat ze hun snack maken van afgedankte knolselderij.

Belangrijke rol voor studenten
“Met projecten zoals Maniteto’s tikken we het liefst alle boxen aan”, zegt Robin. “We gaan voor duurzame en gezonde voedselkeuzes, zetten in op de eiwittransitie en willen voedselverspilling voorkomen.” Een voorwaarde is dat studenten een rol krijgen in de projecten. “Door hen te betrekken leren ze wat er speelt in het werkveld. En door veel mooie projecten te draaien en daarmee naar buiten te treden kunnen we weer nieuwe studenten werven om verder te werken aan de transitie.”

Duurzame en veerkrachtige samenleving
“Samen eten verbindt”, zegt Jeroen van den Berg, voorzitter a.i. van het college van bestuur van Inholland, na afloop van de rede. “En dat verbindende element komt terug in wat Robin bij Inholland doet: onderzoek, onderwijs en praktijk met elkaar verbinden. Het lectoraat sluit bovendien aan bij transitie naar een duurzame, veerkrachtige samenleving waar we ons als hogeschool voor inzetten. Het gaat over kansengelijkheid door te werken aan gezond, duurzaam, lekker én betaalbaar eten, over een gezonde leefomgeving en over een verantwoorde economie waarin we rekening houden met de natuur en toekomstige generaties.”

Smakelijke borrel
Ter bekrachtiging van Robins installatie als lector overhandigt Jeroen hem een draagteken; een kunstwerk dat eveneens staat voor samenwerking en verbinding. En dan is het tijd voor de netwerkborrel met uiteraard de innovatieve snack van de studenten van Maniteto’s. Immers: the proof of the pudding is in the eating. Het blijkt niet alleen een gezonde en duurzame snack, maar ook zeer smakelijk.

Heb je de lectorale rede gemist? Bekijk de rede hier of bekijk de sfeerimpressie.

Gezondheid en welzijn hebben alles met elkaar te maken, zeker als het gaat om preventie. Want een goede sociale omgeving helpt om fysieke en mentale problemen te voorkomen. Tijdens het najaarsevent van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn op 24 november brak keynotespreker Carla Kolner daarom een lans voor ‘rechtvaardige preventie’ voor mensen in een kwetsbare (sociaal-economische) positie. Het is precies waar het Centre of Expertise (CoE) zich op richt in uiteenlopende praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Elf ervan passeerden de revue.

Gonneke Willemsen is directeur van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn en bestuursvoorzitter van het CoE. Ze is blij met het instellen van de CoE Programmaraad. Daarin denken en praten partners uit het werkveld mee over het CoE-programma. “We brengen kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers actief samen om kennis te delen, te ontwikkelen en te verspreiden. We willen een langdurige samenwerking aangaan om zo de belangen van cliënten mee te nemen en impact te maken met onderzoek. Daarbij hebben we vooral aandacht voor mensen in kwetsbare posities.” Dit komt later duidelijk naar voren als dagvoorzitter Niels Hermens, bestuurslid van het CoE en lector Empowerment en Professionalisering, het podium geeft aan onderzoekers om hun projecten te pitchen.

Gezonder leven én kwaliteit van leven
Maar eerst is het woord aan keynotespreker Carla Kolner, programmacoördinator Samenspel Sociaal Gezond bij Hogeschool Utrecht. Ze deed promotieonderzoek naar de vraag hoe het sociaal domein en de (publieke) gezondheidszorg beter kan samenwerken voor preventie bij mensen in kwetsbare posities. “Juist zij hebben veel baat bij preventie.”

Ze constateert een mismatch tussen de benaderingen van beide domeinen. “De gezondheidslogica is gericht op langer en gezonder leven. Maar bij welzijn ligt de focus op de kwaliteit van (samen)leven. Taal, begrippen en werkwijzen verschillen daardoor.”

Gelijkheid en sociale kwaliteit
Carla pleit voor meer interdisciplinaire samenwerking in preventie waarbij er zowel aandacht is voor gezondheid als voor sociaaleconomische factoren. “Preventie, gelijkheid en de sociale kwaliteit van de samenleving moeten samengaan. Mensen hebben een goede sociale basis nodig. Een sociale infrastructuur die goed functioneert redt levens.”

Meer interdisciplinaire samenwerking
Jasmijn Holla, lector Kracht van Sport en Bewegen en bestuurslid van het CoE ziet al een toenemende samenwerking tussen het sociaal en het zorgdomein. “Kijk bijvoorbeeld naar de sociaal-medische netwerken in Amsterdam. Daarin werken onder meer huisartsen en welzijnscoaches samen en wordt het sociale netwerk ingezet om de druk op huisartsenzorg te verminderen.” Het is goed dat studenten nu al leren om interdisciplinair samen te werken, zoals studenten Verpleegkunde dat bijvoorbeeld doen onder aanvoering van het lectoraat Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg.

Gezondheid geen prioriteit
“Kiezen voor gezondheid is een privilege voor mensen die het al goed hebben”, brengt Carla in haar keynote naar voren. Godfried Lambriex is het daarmee eens. Hij is lid van de programmaraad van het CoE en bestuurslid van Buurts, een Haarlems initiatief om de krachten van inwoners, vrijwilligers en andere organisaties te bundelen. “Kijk naar de stress in sommige families”, zegt hij. “Bijvoorbeeld vanwege geldproblemen. Dan is er geen rust in je hoofd om gezonde keuzes te maken en liggen de prioriteiten ergens anders.”

CoE-Stimuleringsronde
Ieder jaar geeft het CoE een aantal onderzoeksprojecten een financieel zetje in de rug om (interdisciplinair) onderzoek op het gebied van preventie in zorg en welzijn te kunnen starten of doorontwikkelen. Ze richten zich allemaal op een leefomgeving die gezondheid en welbevinden bevordert, ongelijkheid aanpakt en het leven van mensen in kwetsbare posities bevordert. Het afgelopen jaar ging het in de achtste Stimuleringsronde om elf projecten. Deelnemers van het najaarsevent konden tijdens de netwerklunch langs verschillende projecttafels om in gesprek te gaan met de onderzoekers. Maar voordat het zover was, kregen de onderzoekers onder strakke begeleiding van dagvoorzitter Niels vier minuten de tijd om hun project te pitchen. Zoals onderzoek naar een gezond voedingsaanbod op de basisschool, waar vooral kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie baat bij hebben.

Mentale gezondheid jongeren
De mentale gezondheid van jongeren is een groeiende zorg, zo komt in de pitches duidelijk naar voren. Onderzoekers laten in hun presentaties over projecten zoals ‘Leefstijl in de GGZ’, ‘Sociale mediagebruik van jongeren in de GGZ’ en ‘Mentale gezondheid van hoogbegaafde jongeren’ zien hoe ze in co-creatie met professionals en cliënten praktische interventies ontwikkelen. Mentale gezondheid is ook een groot probleem in de muziekindustrie: 70 tot 80 procent van de professionals kampt met mentale problemen. Een van de onderzoeksprojecten, ‘Heal the healer’, richt zich op dit probleem en ontwikkelt lesmateriaal voor studenten die later in deze sector willen werken.

Gezondheidscoaches en andere interventies
Een al bestaande interventie is om met kwetsbare jongeren de zee in te gaan en lekker te surfen. Dat is niet alleen leuk, maar versterkt ook hun mentale welzijn, zo blijkt duidelijk uit een filmpje. Het project ‘Hang Loose’ moet uitwijzen hoe deze aanpak algemener ingezet kan worden. In Zaandam Oost loopt inmiddels ook een initiatief: gezondheidscoaches helpen inwoners bij vragen over leefstijl en gezondheid. Een bekende manier om mensen met overgewicht te helpen is de Gecombineerde Leefstijl Interventie. Maar die sluit minder goed aan bij mensen met een lagere sociaaleconomische positie. De ontwikkeling van een leefstijlapp moet daarin helpen, vertelt een betrokken onderzoeker. The BOX 2.0 is een ander voorbeeld waarin technologie centraal staat: het is thuismonitoring voor patiënten met reumatische auto-immuunsysteemziekten die anders heel vaak naar het ziekenhuis moeten.

Samen leren en vernieuwen
Er komt ook een mooi voorbeeld voorbij van interprofessioneel samenwerken: het project ‘Leren en innoveren in de oncologische zorg’. Hiervoor is een leer- en innovatienetwerk (LIN) opgezet: een lerende gemeenschap, waarin studenten verpleegkundigen, praktijkopleiders en docenten samen leren, onderzoek doen en innoveren om interventies voor leefstijlverandering in te bedden in de klinische praktijk. Net zomin als oncologie staat de specialistische ggz op zichzelf, zegt een andere onderzoeker. Onderzoek richt zich op de vraag hoe patiënten veilig kunnen terugschakelen naar lichtere zorg.

Nieuwe Stimuleringsronde
Het CoE financiert elk jaar praktijkgerichte onderzoekprojecten met een Stimuleringsbudget van ongeveer 400 duizend. Binnenkort maakt het bekend welke projecten in de negende Stimuleringsronde worden ondersteund en op 1 januari 2026 van start kunnen gaan. “We ontvingen maar liefst achttien voorstellen met een totale aanvraag die ons budget ruim overschreed”, zegt Gonneke. “In het voorjaar van 2026 hopen we de tiende Stimuleringsronde aan te kondigen zodat we in het najaar weer mooie aanvragen in behandeling kunnen nemen.”

“Kun je als lector activistisch zijn?” Het is een retorische vraag die Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Hogeschool Inholland, stelt vlak voor de inauguratie van Monique van der Veen als lector Samenwerken aan Mondgezondheid. Retorisch, want even hiervoor heeft Monique een zeer vurig betoog gehouden over het belang van een gezonde mond en de collectieve verantwoordelijkheid om daar preventief aan bij te dragen. “Iedereen moet gelijke kansen hebben op een goede mondgezondheid”, is haar pleidooi. En daarvoor wil Monique samenwerken, binnen en buiten het zorgdomein.

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Download hier het redeboekje en krijg een indruk van de sfeer in de aftermovie.

“Samenwerken begint met een goed gesprek van mens tot mens, met alle zorgverleners, burgers, onderzoekers en beleidsmakers”, zegt Monique. Vandaar de titel van haar rede ‘Een ‘goed gebekt’ gesprek over samenwerken aan mondgezondheid’. Daarin zet ze uiteen wat het belang is van een goede mondgezondheid, hoe die samenhangt met je algemene fysieke en mentale gezondheid en hoe belangrijk het daarom is dat je je mond gezond houdt. “Ik zorg voor mijn mond en mijn mond zorgt voor mij.”

Slechte mondgezondheid als leefstijlaandoening
Ondertussen staat de mondgezondheid van mensen ernstig onder druk. Het is normaal geworden om regelmatig te snoepen, te snacken en iets zoets te drinken. Monique ziet een slechte mondgezondheid dan ook als een leefstijlaandoening. “Er is een overweldigend aanbod van ongezond voedsel, vooral in achterstandswijken waar armoede, stress en een beperkte toegang tot zorg bijdragen aan een slechtere mondgezondheid.” Want gezond eten is relatief duur en door geldgebrek gaat niet elke volwassene naar de tandarts. Mondzorg zit immers niet in het basispakket. “We hebben te maken met een systemisch probleem. Dan is het problematisch om de verantwoordelijkheid van een goede mondgezondheid bij het individu te leggen.”

Samenwerken voor preventie
Monique schetst hoe mondzorg los is komen te staan van de reguliere zorg. “Mondzorg bevindt zich op een eiland en drijft af richting open zee. Het wordt tijd dat we mondzorg een volwaardige plek geven binnen de zorg. Samenwerken aan een gezonde leefstijl en de preventie van leefstijlaandoeningen is samenwerken aan mondgezondheid.” Met het lectoraat zoeken Monique en haar collega-onderzoekers de samenwerking op binnen en buiten het zorgdomein. “Het gaat om participatief actieonderzoek op basis van co-creatie en systeemgericht denken waarbij we samenwerken met allerlei partners, maar ook met burgers om hun stem te versterken. Door onderzoek in én met de praktijk maken we resultaten direct toepasbaar. Studenten zijn betrokken zodat zij leren om in interprofessionele settings samen te werken.”

Gezond opgroeien en ouder worden
Het lectoraat richt zich op gezond opgroeien en gezond ouder worden met speciale aandacht voor het terugdringen van gezondheidsverschillen. Naast (jonge) kinderen en ouderen ligt de focus op de transitie naar volwassenheid. “Zo ontwikkelt het lectoraat een praktijkrichtlijn voor preventieve mondzorg met speciale aandacht voor jongvolwassenen in hun overgang naar zelfstandigheid waarbij ze zelf hun mondzorg moeten verzekeren.” Het valt onder de eerste onderzoekslijn: een gezonde leefomgeving voor een gezonde mond. De tweede onderzoekslijn van het lectoraat gaat over interprofessioneel samenwerken aan de gezondheid. Een voorbeeldproject daarvan richt zich op interprofessionele samenwerking rond mondgezondheid van kwetsbare ouderen die ondersteuning krijgen van de thuiszorg.

Aandacht voor kwetsbare mensen
Monique eindigt haar rede met een uitgebreid dankwoord. Het is tekenend voor de kersverse lector, vindt Gonneke Willemsen, directeur van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland. “Samenwerken staat centraal in het lectoraat en dat zie je terug in de zaal. Veel spelers in de keten zijn aanwezig. Monique zoekt hen op. Het lectoraat past bij onze hogeschool om samen te werken aan de transitie naar een veerkrachtige en duurzame samenleving en een gezonde leefomgeving met aandacht voor kwetsbare mensen.”

Lector en hoogleraar
Ook Inholland-collegelid Marije Deutekom ziet de verbindende kracht van Monique. “Je doet je werk nu al met zoveel mensen samen. Deze samenwerking zit al in jou, omdat je niet alleen lector bent maar ook hoogleraar bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. Samen met anderen wil je het verschil maken. We zijn trots dat je bij ons bent. We gaan nog heel veel van je horen.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Download hier het redeboekje en krijg een indruk van de sfeer in de aftermovie.

30 september 2025 vond bij Hogeschool Inholland Amsterdam de officiële kick-off plaats van het onderzoeksproject Systeemingrepen met Impact voor de Nieuwe Ouderenzorg (SINO). Binnen dit project werken ontwerpers, zorgorganisaties, kennisinstellingen en technologiepartners samen om te onderzoeken hoe we de zorg voor ouderen toekomstbestendig kunnen organiseren en hoe ontwerpkracht - meer specifiek Systemisch Co-Design - daarin een sterkere rol kan spelen.

We hebben in onze samenleving te maken met dubbele vergrijzing: niet alleen vormen ouderen een groter deel van de bevolking, ook de gemiddelde leeftijd van de groep ouderen neemt toe. De zorgvraag wordt dus groter terwijl het aantal mensen dat zorg kan verlenen kleiner wordt. Daardoor is de vraag ontstaan: hoe kunnen we die groeiende zorgvraag op een slimme, veerkrachtige en menselijke manier opvangen?

Ontwerpgericht werken
De komende 2,5 jaar werkt het projectteam – onder leiding van Wina Smeenk, lector Societal Impact Design en penvoerder namens Hogeschool Inholland – samen aan concrete systeeminterventies die bijdragen aan een betere verweving van formele en informele zorg. Dit vanuit de visie dat ouderenzorg, als verantwoordelijkheid van ons allemaal, integraal onderdeel is van het alledaagse leven. Het project is onderdeel van het landelijke programma Ontwerpkracht & Transities van CLICKL, dat onderzoekt hoe de creatieve industrie maatschappelijke transities kan versnellen.

“Dit project helpt ons om inzicht te krijgen in hoe verschillende ontwerpinterventies samen kunnen bijdragen aan duurzame verandering in de zorg voor ouderen, een vraagstuk van de samenleving en niet alleen van de zorg”, vertelt Henriëtte Neuteboom van brancheorganisatie ActiZ. “Zorgen voor ouderen gaat niet alleen om  gezondheidszorg maar is veel breder, en die zorg doen we samen met ouderen, de mantelzorgers, het netwerk, welzijnsorganisaties, et cetera.

Onderzoek naar kansen in zorgsysteem
Tijdens de kick-off werd ingezoomd op de eerste fase van het project: het verkennen van bestaande interventies en het vormgeven van de samenwerking binnen het consortium. De partners – waaronder ActiZ, morgenmakers, Precies!, Simac, Greenberry, Sociaal Werk NL, ESC, Marieke Rietbergen en Studio Laura Koenen – onderzoeken gezamenlijk waar in het zorgsysteem de meeste versnelling en impact te behalen is.

SINO richt zich niet op nog een nieuwe toolkit of losse pilots, maar op duurzame samenwerking, leren van eerdere initiatieven en het ontwikkelen van samenhangende interventie-sets die daadwerkelijk kunnen worden opgeschaald. Ook de rol en professionalisering van ontwerpers zijn een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Fiona Jongejans van social design bureau morgenmakers: “We willen meer inzicht krijgen in hoe wij als ontwerpers onze rol kunnen invullen binnen het complexe systeem van de ouderenzorg. Daarnaast levert het project nieuwe kennis en kennisproducten op waarmee ons werkveld hun ontwerpkracht kan vergroten.”

Empathische en creatieve professionals
Het project loopt van september 2025 tot december 2027. De opgedane kennis wordt ingebed in het onderwijs binnen Inholland, onder andere in de opleidingen Social Work en Creative Business, en draagt zo bij aan het opleiden van professionals die met een ontwerpende aanpak en empathie systeemvraagstukken durven aanpakken.

Op maandag 13 oktober stond de Haarlemse vestiging van Hogeschool Inholland in het teken van zichtbaarheid, innovatie en de toekomst van medische beeldvorming. Tijdens het MIRO-seminar kwamen studenten, alumni, docenten en professionals samen rond het thema ‘In beeld en in positie – nieuwe rollen voor de MBB’er van morgen’. Het was een bijzondere editie: de Master Medical Imaging / Radiation Oncology (MIRO) wordt per 2 februari 2026 officieel bekostigd. “Vandaag vieren we niet alleen dat MIRO bekostigd is,” zei opleidingsmanager Noortje Jonker in haar openingsspeech. “We vieren ook dat professionals in dit vakgebied zichtbaar worden in hun kennis, hun stem en hun invloed.” 

Zichtbaarheid als sleutel 

De keynote van Zabeth van Veen, imago-expert, maakte indruk. Met humor en scherpte liet ze zien dat zichtbaarheid in de zorg geen ijdelheid is, maar een voorwaarde voor vertrouwen, samenwerking en leiderschap. “Wie niet zichtbaar is, wordt over het hoofd gezien – ook als je wél het talent hebt,” benadrukte ze. 

Inspiratie en ambitie 

Tijdens de parallelsessie ‘Ambities na MIRO’ vertelden alumni Wilhelm den Toorn en Daniëlle Vialle hoe de master hun loopbaan veranderde. Van onderzoek naar protonentherapie tot leiderschap binnen de NVMBR: hun verhalen lieten zien dat doorgroeien binnen het vakgebied écht mogelijk is. Ook Serious Gaming en AI stonden op het programma. Stephan Kloër liet deelnemers ervaren hoe spelprincipes het leervermogen versterken, terwijl Ingrid Kuijper in haar workshop ‘Bots & Betrokkenheid’ liet zien hoe AI en menselijke maat hand in hand kunnen gaan. 

MIRO in beweging 

Tijdens de informatiesessie van Noortje Jonker en Monica Buijs kregen bezoekers inzicht in de zes uitstroomprofielen van de master. Hun boodschap: de bekostigde master combineert masterschap en meesterschap – verdieping, zelfstandigheid en innovatie in één. De dag eindigde met een panel onder leiding van Iris Sutherland, waarin docenten, alumni en studenten reflecteerden op de toekomst van de MBB’er. Vooruitblik: de eerste lichting bekostigde studenten start op 2 februari 2026, en het volgende MIRO-seminar is gepland op 5 oktober 2026. “Vandaag staan we niet alleen in beeld, maar ook in positie,” besloot Noortje Jonker. “Want dit is wat er gebeurt als onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar écht vinden.”

Onbevangen
Jur: “Als je door de ogen van gisteren blijft kijken, zie je niet wat er morgen gebeurt. Het levert zoveel op als je onbevangen kunt kijken en open staat voor wat er op je af komt. De zorg kan daarin het verschil maken, bijvoorbeeld door de mens te zien. Niet de patiënt. Toen ik uiteindelijk in een revalidatiecentrum terechtkwam, werd mij gezegd dat ik nooit meer zou kunnen afstuderen. Een conclusie op basis van wat er gebeurd was. Inmiddels ben ik wel degelijk afgestudeerd en heb ik veel kracht geput uit die opmerking. Ga je iemand een kant op duwen, of ga je hem steunen? Als je de toekomst wilt meemaken, dan moet je helpen om hem te maken, is mijn motto."

Maar hoe kijk je dan met die frisse blik? En hoe kan die helpen om de zorg toekomstbestendig te maken? Robin Bremekamp, bestuurder van Omring: “Wij geloven dat technologie écht nodig is om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Maar dat kunnen wij niet alleen, daar hebben we partners als Inholland en Vonk bij nodig. Daarom ben ik blij dat er hier vandaag zoveel docenten en studenten aanwezig zijn.”

Johnny Reuvers, clusterdirecteur Nursing bij Inholland, vult aan: “Onze studenten zijn de toekomst, zij moeten het gaan doen. Natuurlijk is technologie belangrijk, maar we hebben vooral mensen nodig om de zorg beter te maken. De instroom van studenten zorg en welzijn loopt terug. Dat is een grote uitdaging voor ons als onderwijsinstelling, maar ook voor de maatschappij. Daarom ben ik heel blij dat we hier vandaag praten over hoe de zorg eruit ziet in 2035 en welke plek technologie, innovatie én menselijk contact daarin krijgen.”

Verbinding
Wat vragen die ontwikkelingen van de zorgprofessional van morgen? Keynotespreker Henk Herman Nap is programmaleider digitale zorg bij Vilans. In zijn visie moet technologie zorgen voor verbinding, niet voor vervreemding. Nap: “Innovatie en technologie kunnen bijdragen aan zelfstandigheid en kwaliteit van leven. Maar dan is het wel belangrijk dat je die innovaties samen met de mensen uit de praktijk ontwikkelt en ook de belemmeringen onderzoekt. Neem bijvoorbeeld spraakrapportage. Die is ontwikkeld om de administratiedruk te verlagen en wordt inmiddels op een aantal plekken gebruikt. Onderzoek laat zien dat het drie keer sneller is dan de gebruikelijke methode en dat de foutmarge heel laag ligt. Dat is fijn. Mensen moeten er even aan wennen, maar naar mate je het meer gebruikt, gaat dat steeds gemakkelijker. Er zijn echter ook belemmeringen; een aantal mensen vindt het ongemakkelijk om hardop tegen een apparaat te praten. Dat is belangrijk om te weten bij de implementatie van zo’n systeem. Mijn boodschap is vooral: wees realistisch en hoopvol in je digitale enthousiasme.

”Marije Holstege is bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Zij staat tijdens het symposium op de informatiemarkt en geeft een break out-sessie om studenten en docenten te vertellen over haar werk en vooral over hoe belangrijk het is om kennis te delen. Marije: “Nieuwe ideeën ontstaan niet alleen, die maken we samen. Daarom is Inholland bijvoorbeeld aangesloten bij Medical Delta, een transdisciplinair samenwerkingsverband met meer dan duizend deelnemers. Ook de samenwerkingen met het beroepsonderwijs van Talland en Vonk dragen hier aan bij. Samen maak je betere plannen. Studenten zijn daarin belangrijk omdat zij een frisse kijk hebben en onze blik verruimen.”

Kennisdelen
Kennisdelen stond ook centraal in de andere drukbezochte break out-sessies in Hoorn. Studenten, docenten en zorgmedewerkers laafden zich aan alle informatie over het implementeren van zorgtechnologie, leren in de zorg, het belang van ambassadeurs en bijvoorbeeld de laatste innovaties op het gebied van robotica. Ook studenten zijn enthousiast over wat ze deze middag meekrijgen. Vooral het verhaal van Jur Deitmers zet hen aan het denken: “Ik begrijp wel wat hij zegt over de toekomst. Het is heel moeilijk om je voor te stellen hoe het is als je geen verleden meer kent. Maar het kan wel helpen om op een andere manier naar de toekomst te kijken. Ik ga dat ook maar eens proberen”, aldus één van hen.

De masterstudenten hebben hun opleiding afgesloten met hun mastereindproducten die allen een bijdrage leveren aan vraagstukken in de geboortezorg. Alle afgestudeerden presenteren de resultaten van hun eindproduct begin volgend jaar bij een door hen zelf georganiseerd symposium.

Unieke samenwerking tussen hogescholen
Twee jaar geleden ging de ‘joint degree master’ van start; een unieke samenwerking tussen Zuyd Hogeschool, Hogeschool Inholland en Hogeschool Rotterdam. Met deze praktijkgerichte deeltijdmaster verdiepen werkende verloskundigen hun kennis en ontwikkelen ze de vaardigheden om het voortouw te nemen in trajecten rond het implementeren van preventie- en zorginnovaties. Ook stelt de opleiding verloskundigen in staat om bestuurlijke taken op zich te nemen, te onderhandelen met stakeholders of te starten met promotieonderzoek. Het is een verbredende én verdiepende periode van twee jaar.

De master is uniek omdat het de eerste master is binnen de gezondheidszorg die als joint degree wordt aangeboden. De drie opleidingen Verloskunde dragen vanuit vier locaties in Nederland evenredig veel bij aan de master op het gebied van onderwijs en organisatie. Hiermee is één nationale master gecreëerd, specifiek bedoeld voor verloskundigen. Op die manier is voor deze beroepsgroep een opleidingsroute gerealiseerd met mogelijkheden om vanuit de bachelor, via de Master of Science Verloskunde een PhD te kunnen starten. Meerdere masterverloskundigen hebben inmiddels rollen opgepakt rondom samenwerking, zorgvernieuwing en onderzoek. Precies waarvoor deze master is bedoeld.

Meer lezen over hoe de master eruitziet en hoe de verdeling tussen de hogescholen is vormgegeven? Lees dan dit eerdere bericht op Iris: Nieuwe unieke master Verloskunde ontwikkeld.

De masteropleiding Medical Imaging/Radiation Oncology (MIRO) mag vanaf 2 februari 2026 officieel als bekostigde deeltijdopleiding worden aangeboden vanuit Hogeschool Inholland. Het ministerie van OCW heeft op 29 augustus 2025 ingestemd met de aanvraag. Deze belangrijke stap volgt op het positieve advies van de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs van 18 augustus jongstleden. De bekostiging geldt specifiek voor de deeltijdvariant van de opleiding in Haarlem.

“Dit is een droom die uitkomt,” zegt Noortje Jonker, opleidingsmanager van de master MIRO. “Na jaren van bouwen en samenwerken is deze bekostiging een kroon op het werk van velen. Maar het is vooral een enorme stap vooruit voor toekomstige zorgprofessionals én hun patiënten. De studie wordt zo veel toegankelijker.”

Wat betekent dit concreet?
Studenten kunnen vanaf februari 2026 de master MIRO volgen tegen wettelijk collegegeld. Dit vergroot de toegankelijkheid van de opleiding voor (aankomend) zorgprofessionals binnen het vakgebied medische beeldvorming en radiotherapie. De volgend stap is dat de inschrijvingen binnenkort in Studielink worden opengesteld.

“We hebben deze opleiding altijd ontworpen met de praktijk voor ogen,” vult Jasper Leijten, tevens opleidingsmanager aan. “Die verankering in het werkveld was cruciaal – en nu werpt dat zijn vruchten af.”

Bouwend op stevige basis
Sinds 2012 is de MIRO als private opleiding aangeboden via Inholland Academy. Samen met het lectoraat Medische Technologie is de opleiding in die tijd opgebouwd, doorontwikkeld en stevig verankerd in het werkveld. Dat fundament betaalt zich nu uit in een bekostigde toekomst binnen het publieke stelsel van het hoger onderwijs.

“Deze bekostiging laat zien dat investeren in innovatie loont,” aldus een van onze betrokken docenten. “MIRO is nooit een standaardopleiding geweest. We combineren technologie, mensgerichtheid en praktijk – dat maakt ons uniek.”

Deze stap was alleen mogelijk dankzij de toewijding van velen. Collega’s van Inholland Academy, het lectoraat Medische Technologie, (gast)docenten, beleidsadviseurs, studenten en werkveldpartners hebben zich jarenlang ingezet voor deze opleiding. Hun kennis, betrokkenheid en geloof in de waarde van MIRO maken dit resultaat mogelijk.

Een nieuwe lector die haar rede uitspreekt op onze nieuwe Amsterdamse locatie en een nieuw aandenken krijgt ter ere van haar inauguratie. Hoe mooi kun je het jaar starten? De aanwezigen in de goedgevulde Bijlmerzaal op de hoogste verdieping hadden er dan ook zin in. Ze namen energiek deel aan de paneldiscussie en luisterden met volle aandacht naar de persoon om wie het allemaal draaide: Harmieke van Os-Medendorp, lector Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg. Harmieke zet uiteen dat er op het vlak van innovatie, samenwerking en leefstijl veel te winnen valt in deze zorg.

Het lectoraat van Harmieke is vanaf het begin diep geworteld in de zorgpraktijk. Zij werkt namelijk zowel voor Inholland als het Spaarne Gasthuis. “Wij vinden dit daarom een ontzettend mooi lectoraat”, zegt Gonneke Willemsen, directeur domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland. “Door onderzoek kunnen we de kennis van het werkveld verdiepen en naar het onderwijs brengen voor onze toekomstige professionals.” Margreet de Geus, manager HR en Academie van het Spaarne Gasthuis merkt nu al het grote belang van het lectoraat. “Het helpt om onze professionals toekomstproof te maken en onze zorg verder te verbeteren.”

Paneldiscussie over leefstijl
Voor verbetering van de zorg kun je niet om de inbreng van patiënten heen. Dit komt mooi naar voren in de paneldiscussie met oncologieverpleegkundige Lisette Bruijnis (OLVG en bestuurslid van V&VN Oncologie), lector Jasmijn Holla (Kracht van Sport en Bewegen) én Linda Medendorp als lid van de Patiëntenraad van KWF. Het panel en de zaal reageren op stellingen van dagvoorzitter Christiaan Ponsen (hoofd Strategie, Programma's en Projecten bij het Spaarne Gasthuis), zoals: “een gezonde leefstijl is de individuele verantwoordelijkheid van de patiënt”. Jasmijn is het daarmee oneens en wijst op de leefomgeving die ons verleidt tot ongezond gedrag. Vanuit een duidelijke visie, met een sterk multidisciplinair netwerk en door goed advies kunnen zorgprofessionals patiënten wel helpen. “Maar je moet erg oppassen dat je thuis niet terugvalt in oude gewoonten”, waarschuwt Linda.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Een andere stelling werpt de vraag op of je in het ziekenhuis niet te laat bent voor leefstijladvies en de focus dan niet behandelen moet liggen. “Omdat het gesprek in de spreekkamer gaat over de behandeling is het goed dat verpleegkundigen het juist wel over leefstijl hebben”, vindt Lisette. Linda is nog stelliger: “Leefstijl is onderdeel van de behandeling. Onderzoek bewijst dat.” Maar hoort leefstijlzorg eigenlijk niet thuis in de eerste lijn en het sociale domein? De zaal is verdeeld over deze laatste stelling. “Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het ziekenhuis en iedereen die zich rond de patiënt begeeft”, zegt Lisette. Linda ziet het ook zo. “Mijn droom is dat er ketenzorg komt in de oncologie.” Jasmijn verwijst naar LOFIT: een veelbelovend onderzoeksproject naar een leefstijlloket om leefstijl te integreren in geneeskundige behandelingen. “Langdurige leefstijlcoaching hoort uiteindelijk terecht te komen in de eerstelijnszorg.”

Preventie door leefstijlverpleegkunde
Leefstijl is een belangrijk onderdeel van Harmiekes lectoraat. “Oncologische zorg is complex,” zo zet ze in haar rede uiteen, “doordat kanker veel voorkomt en dus veel zorg vraagt, door de impact van de behandeling op het leven en door gezondheidsverschillen van/tussen patiënten. Ik wil met praktijkgericht onderzoek persoonsgerichte zorg verbeteren en daarmee de kwaliteit van leven van patiënten verhogen.” Een ongezonde leefstijl wordt niet alleen geassocieerd met verschillende vormen van kanker, door een gezonde leefstijl kun je behandelingen ook beter volhouden. Logisch dat preventie door leefstijlverpleegkunde een onderzoekslijn in het lectoraat. Maar wat is de rol van de verpleegkundige hierin en hoe geef je gepersonaliseerd leefstijladvies?

Interprofessionele samenwerking en innovatie
Uit de paneldiscussie kwam naar voren dat leefstijlcoaching een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Hiermee komt een andere onderzoekslijn om de hoek kijken: interprofessionele samenwerking in de netwerkzorg. “Het gaat om passende zorg dichtbij de patiënt die start in het ziekenhuis en zich steeds sneller naar de thuisomgeving verplaatst. Verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten hebben hierin een belangrijke rol. Maar wat is die rol, welke kennis en vaardigheden heb je nodig voor deze netwerkzorg?” Passende en toekomstbestendige zorg kan volgens Harmieke niet zonder innovaties. Hier stipt ze de derde en laatste onderzoekslijn aan. “We doen onderzoek naar wat digitale innovaties kunnen bijdragen, zoals monitoring op afstand en robotzorg. Hoe kijken verpleegkundigen hier tegenaan, wat vraagt dit van hen?”

Opening Leer- en Innovatienetwerk
Het lectoraat vliegt de vraagstukken aan door mensen uit de zorg en andere professionals, onderzoekers, patiënten, docenten en studenten bijeen te brengen voor participatief actieonderzoek en ontwerpgericht onderzoek. Bijvoorbeeld in het Leer- en Innovatienetwerk (LIN) dat het lectoraat op 24 september opent in het Spaarne Gasthuis. Volgens Daphne Thijssen-Timmer, lid van de Raad van Bestuur van het Spaarne Gasthuis, leeft het lectoraat enorm in haar organisatie. “Door jou wordt onze ambitie als topklinisch ziekenhuis, waarin innovatie en onderwijs centraal staan, tastbaar in de praktijk.”

Kennispartner in de regio
Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland, zegt tot slot: “Ik ben blij dat Inholland met het lectoraat haar rol pakt als kennispartner in de regio. Als hogeschool zetten we ons in voor de transitie naar een veerkrachtige, gezonde samenleving met nadruk op het adaptieve vermogen van mensen. Dat laat je met dit lectoraat zien en daar zijn we trots op.” Ze gaf Harmieke iets nieuws: een teken als bewijs van haar inauguratie als lector dat ze op haar kleding kan dragen.

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Download het redeboekje.

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

“Studeren is méér dan alleen colleges volgen”, benadrukt Tessa Liefting, voorzitter van de studievereniging voor Technische Bedrijfskunde (sv TBK). “Wil je het meeste uit je tijd bij Inholland halen? Word dan actief binnen een studievereniging. Je ontmoet andere studenten, legt contact met bedrijven en ontwikkelt jezelf – niet alleen als professional, maar ook als persoon.”

Van studiereis tot banenmarkt
Bij sv-TBK is iedereen welkom. De vereniging organiseert met hulp van een aparte activiteitencommissie onder meer de introductieweek op Terschelling, bedrijfsbezoeken, feest op de Partyboot, en binnen- en buitenlandse studiereizen naar plekken zoals Groningen en Lissabon. “Onze activiteiten zorgen ervoor dat je snel contact hebt met jaargenoten én ouderejaars, die je later weer kunnen helpen bij vakken en vragen. Tegelijkertijd bouw je een waardevol netwerk op met bedrijven, bijvoorbeeld via onze eigen banenmarkt: het grote Mix & Match-evenement.”

"Actief deelnemen zorgt voor meer plezier en betrokkenheid, waardoor je je snel thuis voelt op de hogeschool. En omdat TBK relatief kleinschalig is, kennen studenten en docenten elkaar goed. De studievereniging versterkt dat hechte gevoel nog eens extra. Tijdens mijn eerste studiereis kende ik bijna niemand, maar na drie dagen bowlen, bedrijfsbezoeken en een kroegentocht in Groningen had ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij. En die vriendengroep bestaat nog steeds. Juist dát maakt je studententijd zo de moeite waard."

Bouwen aan je netwerk
Nienke Nooij, secretaris van sv-BFL, richt zich met haar vereniging op het verbinden van studenten binnen het domein Business, Finance & Law én breder. “We willen studenten extra ondersteuning bieden en hen helpen met het opbouwen van vaardigheden en een professioneel netwerk. Kom vooral langs als je ergens tegenaan loopt, onze deur staat altijd open.”

BFL organiseert studiegerelateerde activiteiten zoals gastcolleges en workshops, maar ook gezellige evenementen zoals spelletjesavonden en weekenden weg. “Relaties zorgen ervoor dat je als student verbonden en gemotiveerd blijft”, zegt Nienke. “Dat is echt een redder, nu en in je toekomstige carrière.”

Haar persoonlijke missie: de regio onder de aandacht brengen. "Veel studenten denken dat alleen de Randstad kansen biedt, maar ook onze regio heeft fantastische mogelijkheden om te werken, wonen en recreëren. Met ons Connect2Business-event, een toegankelijke bedrijvenmarkt met regionale werkgevers, laten we studenten volop kennismaken met lokale carrièremogelijkheden."

Een warm welkom voor en door studenten
Van recenter datum is sv-Nova Nexus - een studievereniging voor studenten Social Work, Verpleegkunde en Pabo die nog in de opstartfase zit. Oprichters zijn Social Work-studenten Qwen de Vries, Sarina Veul en Karine Broersen. "Wij voelden ons vanaf dag één ontzettend welkom op Inholland. Dat gevoel willen we graag doorgeven", zegt Sarina.

Nova Nexus begint kleinschalig en laagdrempelig, met een eigen ontmoetingsplek waar studenten kunnen werken en elkaar helpen bij studievraagstukken. Qwen: "Onze droom is dat alle studenten zich op hun plek voelen, lid worden en ervaren hoe waardevol en informatief onze activiteiten zijn. Groepsgevoel en nieuwe verbindingen maken, daar mikken we op.”

Samen sterker
Naast deze drie studieverenigingen kent Inholland Alkmaar nog meer initiatieven: ASEV (voor engineers), Virplaca (Bouwmanagement & Vastgoed, Bouwkunde), studentenvereniging A.S.V. Omnivas en natuurlijk Stichting Alkmaarse Studentensociëteit (SAS/SooS), dé plek voor sociale activiteiten. Verder ondersteunt het Studentsucces Centrum (SSC) studenten bij hun studie en welzijn. Samen vormen al deze initiatieven de ‘studentpartners van Inholland Alkmaar’, die gezamenlijke evenementen organiseren zoals het succesvolle zomerfeest en kerstgala.

Nienke legt uit hoe dat ontstond: “We werden gek van alle miscommunicatie tussen verenigingen. Jeffrey Oostenrijk (destijds voorzitter van SAS/SooS) en ik (toen nog voorzitter van Omnivas) besloten daarom alle verenigingen bij elkaar te brengen in één WhatsApp-groep. We dachten: waarom allemaal afzonderlijke eilandjes zijn, als we ook gewoon bruggen kunnen bouwen? Vanuit een niet-lullen-maar-poetsenmentaliteit zijn we zelf aan de slag gegaan. Want het verschil maak je zelf!”

Tijd van je leven
Studieverenigingen zijn absoluut bepalend, vindt Tessa. "Je studeert niet alleen, maar doet vrienden op voor het leven en bouwt meteen aan je toekomst. Dus sluit je aan, ga mee op reis en maak van je studententijd de mooiste tijd van je leven!"

Op 1 september start het landelijke onderzoeksnetwerk SPIRIT – Technologie voor Bemensbare Zorg. Het netwerk is mogelijk dankzij subsidie van het Regieorgaan SIA. Tientallen organisaties werken samen, waaronder Hogeschool Inholland, met als doel om duurzame, praktijkgerichte oplossingen te ontwikkelen die de zorg toekomstbestendig en bemensbaar houden. “Er gebeurt al veel op dit gebied. Zaak is om kennis te bundelen en van elkaar te leren”, zegt Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie.

De zorgsector staat onder toenemende druk. Door vergrijzing, personeelstekorten en een stijgende zorgvraag komt de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg steeds meer in het gedrang. Tegelijkertijd biedt technologische vooruitgang kansen om zorg slimmer en mensgerichter te organiseren. Binnen het landelijke Samenwerkingsverband voor Praktijkgericht Innovatieonderzoek in Regionale Infrastructuren voor Technologie (SPIRIT) gaan meer dan vijftig partners samenwerken aan oplossingen om de werkdruk te verlichten, personeel optimaal in te zetten, gezondheid en zelfredzaamheid te bevorderen en zorg te verplaatsen naar de leefomgeving.

Aansluiten op wat er al is
“Met SPIRIT bouwen we voort op het landelijke lectorenplatform PIT, waarin we ons inzetten om door innovatie, onderzoek en samenwerking de zorgpraktijk verder te verbeteren”, zegt Marije. “SPIRIT sluit ook aan op andere bestaande netwerken, zoals de living labs van Medical Delta.” Zo is een vruchtbare samenwerking mogelijk met het Medical Delta Living Lab TIPIZ dat gericht is op implementatie van technologie en het Medical Delta Living Lab 'Blended rehabilitation' | Medical Delta dat gericht is op inzet van technologie om revalidanten en zorgprofessionals te helpen binnen bestaande zorgpaden. Marije Holstege is één van de Leading Lectoren in PIT en beide Living Labs.

Inholland nauw betrokken
Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur, is blij dat Hogeschool Inholland nauw betroken is bij SPIRIT. “Het draagt niet alleen bij aan de professionalisering van onze onderzoekers en docent-onderzoekers, maar ook van onze studenten. Zij behoren tot de generatie die meer dan ooit met technologie in de zorg gaan werken. Hoe passen ze die toe in de praktijk, en welke competenties heb je daarvoor nodig?” Andersom kan Inholland als brede hogeschool ook veel domeinoverstijgende kennis inbrengen, zoals het domein Technologie, Ontwerpen en Informatica met bijvoorbeeld het lectoraat Robotica.

Impact op de praktijk
SPIRIT verbindt onderzoek en innovatie voor technologie in de zorg dat op verschillende plekken in Nederland wordt uitgevoerd. “Doel is om kennis te delen en meer uniformiteit te krijgen zodat resultaten beter kunnen worden vergeleken en met elkaar kunnen worden gedeeld”, zegt Marije. “Impact in de praktijk staat voorop. Bijvoorbeeld door gezamenlijke methodiek voor ontwerp-, implementatie- en evaluatieonderzoek te ontwikkelen en nauw samen te werken met zorgprofessionals en cliënten.”

Subsidie van Regieorgaan SIA
Voor de eerste vier jaar ontvangt SPIRIT 2 miljoen euro subsidie van Regieorgaan SIA. Door eigen bijdragen verdubbelen de consortiumpartners dit bedrag. Na vier jaar is verlenging met nog eens vier jaar mogelijk. Zo werken de partners aan een robuuste kennisinfrastructuur waarin hbo-, mbo- en wo-instellingen, zorginstellingen en bedrijven samen werken aan het bemensbaar houden van zorg.

Professionaliseren en talent ontwikkelen
Het programma is opgebouwd uit werkpakketten voor onder meer netwerkvorming, impact in de praktijk, impact in het onderwijs en kwaliteitsborging. Marije geeft mede leiding aan het werkpakket gericht op professionalisering en talentvorming van degenen die bezig zijn met onderzoek en innovatie. “Een belangrijk onderdeel is het opzetten van een TalentCommunity. Hier stimuleren we het delen van kennis en expertise van praktijkonderzoekers, talent- en loopbaanontwikkeling en het komen tot een gezamenlijke onderzoek-methodiek voor innovaties.Tevens sluit SPIRIT mooi aan bij de pijlers van het Centre of Expertise Preventie en Zorg en Welzijn en bij en het ZHIA-thema Gezondheid, Zorg en Welzijn."

Hoe bieden we ook morgen nog goede oncologische zorg, nu de vraag groeit door de toenemende vergrijzing en de druk toeneemt door het tekort aan verpleegkundigen? Harmieke van Os-Medendorp, lector Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg bij Hogeschool Inholland, deelt haar visie op woensdag 17 september tijdens haar lectorale rede. Met een scherpe focus op leefstijl, netwerkzorg en digitale innovatie wil zij verpleegkundigen en studenten toerusten om verschil te maken in de oncologische praktijk.

Vorig jaar april startte Harmieke als lector. Het was niet alleen een kennismaking met onze hogeschool, maar ook met het Spaarne Gasthuis. Ze verdeelt haar tijd gelijk over beide organisaties, waardoor onderwijs, onderzoek en praktijk in haar werk vanzelfsprekend samenkomen. “In de eerste maanden heb ik me verdiept in de vragen waar professionals in de oncologische zorg tegenaan lopen”, zegt ze. “De praktijk is het vertrekpunt. Daar ligt de sleutel om de kwaliteit van de zorg en het onderwijs onderbouwd en doelgericht te verbeteren.”

Positieve ontwikkelingen
Aandacht voor de kwaliteit is nodig omdat de druk op de oncologische zorg toeneemt. Kanker komt vaak voor, ook omdat mensen ouder worden, en dankzij de medische vooruitgang wordt kanker in steeds meer gevallen een chronische ziekte. Tegelijkertijd neemt het personeelstekort in de zorg toe. Gelukkig signaleert Harmieke ontwikkelingen die een uitkomst kunnen bieden. “Denk aan passende zorg dichtbij de patiënt, de toenemende interdisciplinaire samenwerking en de beweging waarin patiënten een meer actieve rol krijgen, zoals het toedienen van medicatie en thuismonitoring.” Deze ontwikkelingen vragen om een herziening van hoe we zorg organiseren én beleven – met de patiënt als actieve partner en de professional als verbindende schakel in een steeds complexer netwerk.

Innovaties in de praktijk
Bij het Spaarne Gasthuis kan Harmieke zien hoe innovaties in de dagelijkse praktijk uitpakken. “We hebben bijvoorbeeld een beweegkamer op de verpleegafdeling waar we patiënten helpen om in conditie te blijven tijdens hun behandeling. Ook apps kunnen daarin ondersteunen. Op het gebied van digital health is er al heel veel beschikbaar. Met mijn lectoraat richt ik me op de vraag hoe we die innovaties succesvol naar de praktijk kunnen brengen.”

Leefstijl en netwerkzorg
Innovaties, en met name digitale innovaties, vormen één onderzoekslijn van Harmiekes lectoraat. “Een andere gaat over leefstijl. Door goede voeding, bewegen en slaap kun je een behandeling beter volhouden, waardoor de kwaliteit van leven toeneemt.” En dan is er nog de onderzoekslijn waarin netwerkzorg centraal staat: hoe breng je verschillende disciplines, uit het zorgdomein, maar ook uit het sociale domein rond en met een patiënt samen? En wat is daarin de rol van informele zorg? “Deze interdisciplinaire benadering bevordert kwaliteit, effectiviteit en efficiëntie van zorg.”

Samenwerking Inholland en Spaarne Gasthuis
Bij alle drie de thema’s richt de focus zich op de verpleegkundige of verpleegkundig specialist: welke rol heeft die om werk te maken van innovatie, leefstijl en netwerkzorg? “Dankzij de samenwerking tussen Inholland en het Spaarne Gasthuis is het lectoraat echt gegrond in de praktijk. Ik heb nauw contact met de zorgprofessionals in het ziekenhuis en weet zo waar zij tegenaan lopen. Waarom dit bij het Spaarne Gasthuis kan? Omdat het Spaarne Gasthuis een topklinisch ziekenhuis is dat naast reguliere zorg ook gespecialiseerd is in complexe behandelingen, wetenschappelijk onderzoek en het opleiden van zorgprofessionals. Onderwijs en onderzoek zijn dus belangrijke pijlers. In dit lectoraat vloeien de werelden van praktijkgericht onderzoek, onderwijs en topklinische zorg naadloos samen”

Leer- en Innovatienetwerk
Op de verpleegafdeling Oncologie richt het lectoraat een Leer- en Innovatienetwerk (LIN) in. “Hier leren professionals, onderzoekers, docenten en studenten met en van elkaar.” Het lectoraat wil ook de kennis uit het praktijkgerichte onderzoek naar het onderwijs brengen, bijvoorbeeld met een project rond simulatieonderwijs. “Studenten bereiden zich voor op hun stages door realistische situaties te oefenen met simulatiepoppen.”

Passende zorg
Onderzoekers, docenten, studenten, professionals en ook vrijwilligers in de zorg: allemaal vormen ze een lerend netwerk. Maar Harmieke wil één groep zeker niet buiten beschouwing laten: de patiënten. “Ze denken mee over de thema’s en de invulling ervan. Als het bijvoorbeeld gaat om leefstijl is hun perspectief natuurlijk heel belangrijk. De vraag is hoe we ondanks alle uitdagingen passende zorg kunnen leveren. Passende zorg is persoonsgerichte zorg en daarin zijn patiënten geen lijdend voorwerp. We moeten deze zorg in nauwe samenwerking met hen en hun naasten organiseren.”

Aanmelden lectorale rede
Op woensdag 17 september om 13.30 uur spreekt Harmieke haar rede uit bij Hogeschool Inholland Amsterdam. Benieuwd naar haar verhaal? Meld je aan.

Bas van der Vliet, organisator vanuit Inholland Alkmaar, windt er geen doekjes om: “Binnen vijf jaar dreigt een tekort van bijna 200.000 zorgprofessionals. Door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte moeten we slimmer gaan werken, zonder de menselijke maat te verliezen.” Medeorganisator en dagvoorzitter Bart Zwagemaker (Omring) vult aan: “Het symposium laat zien wat er mogelijk is als onderwijs, praktijk en onderzoek de handen ineenslaan. Die kruisbestuiving is precies wat we nodig hebben om de zorg vooruit te helpen.”

Ruimte voor technologie én menselijkheid
In break-outsessies, op de informatiemarkt en zelfs via een VR-bril die het perspectief van een patiënt weergaf, werden deelnemers uitgedaagd om anders naar zorg en technologie te kijken. De rode draad? Technologie moet naadloos aansluiten bij en vanzelfsprekend onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.

Volgens associate lector Zorgrobotica Margo van Kemenade verandert de rol van de zorgprofessional namelijk ingrijpend. “Minder handen aan het bed, méér ruimte voor menselijk contact. Laat technologie het zware, vieze en repetitieve werk overnemen, zodat er weer tijd is voor een arm om iemand heen. Dat lukt alleen als zorgverleners zélf aangeven wat wel en niet werkt."

Durven doen
Twee keynote-sprekers hielden het publiek een spiegel voor. Nico van Meeteren, directeur van Topsector Life Sciences & Health en hoogleraar aan het Erasmus MC, pleitte voor een omslag van toekomstbestendig naar toekomstbehendig: wendbaar omgaan met verandering. “Stop met eindeloos vergaderen en ga dóen. Richt de zorg in rondom gezondheid in plaats van ziekte, en verbind die met formele netwerken en met de informele initiatieven in buurten en wijken.”

Innovator Sjoerd Emonts schetste een toekomstbeeld voor 2040 vol virtuele ziekenhuizen, gezondheidsapps en robotassistenten – technologieën die vandaag al bestaan. “Over zestien jaar zijn veel innovaties van nu gemeengoed. De vraag is: durven we onze comfortzone te verlaten en deze ook echt te omarmen?”

Co-creatie als sleutel
“Inzet van technologie vraagt om een evidence based aanpak. Je kunt het niet zomaar ‘erbij plakken’”, waarschuwde Marije Holstege van lectoraat Geriatrische Revalidatie (Inholland/Omring) tijdens het levendige panelgesprek. Daarin werd met zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers en opleiders besproken hoe technologie écht kan bijdragen aan betere zorg. Hun belangrijkste conclusie: technologische innovaties hebben pas impact als je ze sámen ontwikkelt én evalueert - met zorgverleners, cliënten en naasten. Alleen dan sluiten oplossingen aan bij wat er in de praktijk nodig is.

Marije: “Het vraagt om een herontwerp van zorgpaden, bijvoorbeeld via blended zorg, een slimme mix van digitaal en persoonlijk contact. Zo kijken we naar herstel thuis: wat werkt, voor wie en waarom? Dat moet leidend zijn, niet de techniek op zich.”

Ybranda Koster, opleider bij de Master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) – vanaf 1 september Master Digitale Transformatie in Zorg en Welzijn - van Inholland, ziet hoe studenten daarin het verschil kunnen maken. “Technologie moet zo vanzelfsprekend worden dat we het nauwelijks nog benoemen. Daarom leren onze studenten niet alleen hoe iets werkt, maar vooral ook hoe ze anderen meenemen in verandering.”

Studenten als verbinders
Ook studenten van Inholland waren van de partij. Lorne, eerstejaars AHIP-student en werkzaam bij Erasmus MC, merkt hoe AI steeds meer technische taken overneemt in de radiotherapie. “Daardoor ontstaat ruimte voor meer aandacht voor het menselijke aspect. Maar ik zie ook weerstand: veel collega’s houden vast aan oude routines. Mijn taak is om die brug te slaan, door te luisteren, uitleg te geven hoe technologie ons werk beter maakt, en kleine stappen te zetten.”

Vierdejaarsstudent Verpleegkunde Shirley herkent de veranderende praktijk. “De zorgprofessional van de toekomst is flexibel en ontwikkelingsgericht. Dankzij praktijkgerichte lessen en de nauwe koppeling met het werkveld, voel ik me echt voorbereid vanuit mijn studie. Vandaag gaf me zóveel motivatie om die toekomst ook echt vorm te gaan geven.”

Hoe zorg je ervoor dat kwetsbare mensen toegang krijgen tot goede mondzorg? Deze vraag stond centraal tijdens een online multiplier event van het Erasmus+ Oral Health Project.  Met als antwoord: drie nieuwe onderwijsmodules. Ze zijn ontwikkeld om studenten beter voor te bereiden op persoonsgerichte mondzorg, met nadruk op interprofessionele samenwerking.

“Het gaat niet alleen over tanden,” benadrukt Berno van Meijel, lector GGZ-verpleegkunde bij Hogeschool Inholland. “Mondgezondheid raakt aan voeding, communicatie, mentale gezondheid en zelfvertrouwen. Als we mondzorg loskoppelen van de rest van de zorg, missen we de kans om levenskwaliteit echt te verbeteren.”

Drie modules, één doel: interprofessionele samenwerking
Tijdens het event werden drie nieuwe onderwijsmodules gepresenteerd. Wat ze met elkaar gemeen hebben? Ze stimuleren samenwerking tussen studenten Verpleegkunde, Social Work en Mondzorgkunde — disciplines die elkaar in de praktijk hard nodig hebben. Door al tijdens de opleiding bruggen te slaan tussen vakgebieden, worden toekomstige zorgprofessionals beter toegerust om samen te werken aan integrale zorg voor kwetsbare doelgroepen.

Victor Assunção (Universiteit van Lissabon) trapte af met een module gericht op studenten Verpleegkunde en Sociaal Werk. “Verpleegkundigen en sociaal werkers hoeven geen tandarts te worden om impact te maken,” zei hij. “Hun kracht zit in signaleren, rapporteren en opkomen voor goede zorg.” Tools zoals de Oral Health Assessment Tool helpen studenten om problemen vroeg te herkennen.

Daarna nam Nicolas Giraudeau (Universiteit van Montpellier) het over met een module voor studenten Mondzorgkunde. Zijn focus: leren omgaan met patiënten met cognitieve of fysieke beperkingen. “Veel tandartsen zijn niet gewend om samen te werken met andere zorgprofessionals,” vertelde hij. “Maar die samenwerking is essentieel voor volledige en passende zorg.”

De derde module werd gepresenteerd en ontwikkeld door Luís Francisco Soares (Instituto Politécnico de Leiria) en Claar van der Maarel – Wierink (Academic Centre for Dentistry Amsterdam (ACTA)), en draaide helemaal om interprofessioneel werken. “Goede zorg is zelden een solotaak,” stelde Luís. “Wanneer disciplines samenwerken, verbeteren de behandelresultaten aanzienlijk.”

Modules klaar voor gebruik in het onderwijs
Jolien van der Geugten, onderzoeker bij het lectoraat GGZ-verpleegkunde, liet zien hoe de modules gemakkelijk in bestaande curricula zijn in te passen. Denk aan platforms als Moodle en Edusources.nl. “We hebben gezorgd dat je ze flexibel kunt inzetten: als volledige cursus of in losse onderdelen die passen bij je onderwijspraktijk.”

Ze riep docenten op om de materialen niet alleen te gebruiken, maar ook naar eigen inzicht aan te passen. “Samen maken we onderwijs dat écht aansluit bij wat kwetsbare mensen nodig hebben.”

Samen veranderen we de zorg
Deelnemers waren het roerend eens: mondzorg verdient een vaste plek in de opleiding van álle zorgprofessionals. “Het Erasmus+ Oral Health Project is niet zomaar een onderwijsproject,” sloot Berno van Meijel af. “Het verandert de manier waarop we naar zorg kijken. Door samenwerking centraal te stellen, maken we verschil voor mensen die dat het hardst nodig hebben.”

Wil je aan de slag?
Ben je docent of zorgprofessional? Gebruik de modules in jouw onderwijs en draag bij aan een zorgpraktijk die mensen centraal stelt. Ben je student Verpleegkunde, Social Work of Mondzorgkunde? Pak je kans om samen te leren — en samen te zorgen.

De opname van het event en de lesmaterialen vind je via Edusources.nl.

Wat gebeurt er als je studenten en zorgprofessionals samen een wetenschappelijk artikel laat ontleden? Je krijgt geen klassieke leesclub, maar een dialoog waarin allerlei inzichten elkaar versterken. Onder aanvoering van het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie en de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) ontstond een leerervaring die verder ging dan de theorie. Wetenschappelijke inzichten konden naar de dagelijkse zorg praktijk vertaald worden.

"We wilden de krachten van onderwijs, onderzoek en praktijk écht bundelen", zegt Ineke Stolte, docent methoden van onderzoek bij AHIP. De masteropleiding van Inholland leidt professionals op die werken op het snijvlak van zorg en ICT, met focus op digitale innovaties in de praktijk. “In het eerste jaar leren onze studenten al kritisch naar wetenschappelijke artikelen kijken, via zogeheten journalclubs. Marije Holstege, bijzonder lector geriatrische revalidatie, deed iets soortgelijks: zij organiseerde al een leesclub met professionals van GRZPLUS, het innovatiegerichte samenwerkingsverband van Omring en Zorgcirkel. Waarom zouden we die niet samenbrengen?”

Samen kritisch kijken
De eerste gezamenlijke leesclub vond in november vorig jaar online plaats. Besproken werd een recent artikel naar de ervaringen van behoefte van zorgprofessionals rond het gebruik van apps en beeldbellen (mobile health genoemd) bij geriatrische revalidatie. Ook de auteur van het artikel was aanwezig. Ineke: “Dat maakte het extra interessant. Hij gaf eerst een korte toelichting over de onderzoeksmethode en de aanleiding. Daarna gingen studenten en zorgmedewerkers in kleine groepjes in gesprek: wat staat er precies in zo’n artikel, en wat kun je ermee in je eigen praktijk? Tot slot stelden we de auteur nog wat gerichte vragen. Dat werkte ontzettend goed.”

Theorie wordt praktijk
"Wat het zo leuk maakte, was dat we een concreet advies gaven aan de zorgverleners", zegt Winette Siepel, tweedejaarsstudent AHIP. Ze werkt als testcoördinator bij het Isala ziekenhuis en richt zich op e-health en zorgtechnologie. "In eerdere leesclubs bleven we vaak in de theorie. Nu moesten we onze kennis echt vertalen naar bruikbare aanbevelingen. Dat gaf zoveel meerwaarde. Ja, het is spannend om ineens voor ervaren zorgprofessionals te presenteren, maar al snel merk je dat iedereen hetzelfde doel heeft: samen de zorg verbeteren." Wat haar betreft mogen er vaker dit soort leesclubs worden georganiseerd, liefst met meerdere zorgorganisaties. “Dit versterkt het gesprek tussen onderzoek en praktijk.”

Leren van elkaars perspectief
Ook de zorgprofessionals van Omring waren enthousiast, vertelt bijzonder lector Marije. “Onze medewerkers leren beter hoe ze wetenschappelijke artikelen kunnen interpreteren en vertalen naar hun eigen praktijk. Tegelijkertijd brengen de AHIP-studenten hun academische kennis en praktijkervaring uit uiteenlopende zorg- en ICT-omgevingen mee. Die mix leidt tot scherpe, verrassende inzichten.”

Volgens Marije zit de kracht in het samenbrengen van die verschillende perspectieven. "Voor professionals is het een scholingsmoment: ze leren kritischer kijken naar onderzoek en leren hoe de resultaten te vertalen naar de eigen praktijk. En studenten oefenen in het overbrengen van complexe informatie aan mensen uit het werkveld. Zo ontstaat er een echte kruisbestuiving – met concrete verbeteringen voor de zorg als resultaat."

Tastbare uitkomsten
De leesclubs zijn meer dan een leerzame bijeenkomst: het is een investering in de zorg van morgen, benadrukt Marije. “Elke leesclub levert een factsheet op met samenvatting en aanbevelingen. Die publiceren we en bespreken we in het managementteam van GRZPLUS met het doel een plan te maken voor toepassing van de inzichten. Op die manier vertalen we de inzichten uit het artikel én de discussie naar concrete verbeteracties in de praktijk. Soms worden ze zelfs meegenomen in promotietrajecten binnen het Medical Delta Living Lab Blended Rehabilitation.”

Investeren in toekomstbestendige zorg 
Juist nu is de verbinding tussen onderzoek, praktijk en onderwijs belangrijker dan ooit, benadrukken alle betrokkenen. Marije: “De zorg verandert in rap tempo. Onderzoek kan een vliegwiel zijn voor innovatie – maar dan moet je wél de tijd nemen om stil te staan bij wat echt werkt.” Ineke vult aan: “In een tijd van vergrijzing, personeelstekorten en digitalisering is samenwerken essentieel. Evidence based practice en kritisch blijven nadenken helpt om zorgprocessen slimmer, efficiënter en menselijker te maken. Alleen zo houden we de zorg werkbaar en toekomstbestendig.”

Leerpunten en vervolg
Voor studenten bleek het presenteren aan professionals leerzaam en uitdagend. Ineke: "We merkten dat onze studenten soms wat dominant waren in de discussies. Zij zijn gewend methodologisch kritisch te denken. Volgende keer laten we de professionals eerst hun inzichten delen, zodat de dialoog nog gelijkwaardiger wordt." Al met al was de leesclub zo’n succes dat een vervolg niet lang op zich laat wachten. De volgende sessie staat gepland voor november 2025, opnieuw met deelname van studenten én zorgprofessionals.

Hoe geef je leefstijladvies dat aansluit bij mensen met kanker? Dat is de vraag waarmee Marcelle Rittershaus Kuijpers, docent-onderzoeker bij het lectoraat Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg, haar onderzoeksvoorstel indiende. En met succes: haar project ‘Gepersonaliseerde leefstijladviezen in de oncologische verpleegkundige zorg in het ziekenhuis’ is bekroond met een Anna Reynvaan prepromotiebeurs voor praktijkgericht verpleegkundig onderzoek. 

In het onderzoek staat de praktijk centraal. Marcelle wil samen met verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten onderzoeken hoe leefstijladviezen beter kunnen aansluiten op de behoeften van patiënten die behandeld worden met de intentie om te genezen. Wat hebben zorgverleners nodig om leefstijladvies écht op maat te kunnen geven? En hoe ervaren zij deze rol in het zorgproces? 

“Verpleegkundigen zitten dicht op de patiënt. Zij zien waar leefstijladvies kan bijdragen aan herstel en kwaliteit van leven. Maar dat vraagt wel om handvatten, ruimte en samenwerking,” vertelt Marcelle. “Met dit onderzoek hopen we bij te dragen aan meer persoonsgerichte, haalbare adviezen die ook daadwerkelijk opgevolgd worden.” 

Academische verpleegkunde in beweging 
De prepromotiebeurs is onderdeel van de Anna Reynvaan-beurzen, een samenwerking tussen Amsterdam UMC, Hogeschool van Amsterdam en – sinds dit jaar – Hogeschool Inholland. Samen willen deze instellingen praktijkgericht onderzoek in de verpleegkunde versterken en zicht geven op doorstroom naar promotietrajecten. De prijzen zijn vorige week uitgereikt door dr. Karen Kruijthof, vicevoorzitter van de Raad van Bestuur van Amsterdam UMC. 

De ronde van 2025 kent drie beurzen: een prepromotiebeurs, een promotiebeurs en een postdocbeurs. Nieuw dit jaar is dat ook het domein Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW) met vijf lectoraten, meedoet aan deze samenwerking. Daarmee ontstaat een stevig netwerk waarin onderzoek, onderwijs en praktijk elkaar versterken.   

Verbinding van mens, praktijk en wetenschap 
De Anna Reynvaan prepromotiebeurs is bedoeld voor verpleegkundigen met een (bijna) afgeronde masteropleiding, die onderzoek willen doen in aansluiting op een lectoraat binnen het domein GSW van Inholland. De begeleiding gebeurt door een lector en een promotor van Amsterdam UMC, met het doel om door te stromen naar een promotietraject. 

Met haar onderzoek laat Marcelle zien hoe belangrijk het is om de praktijk te verbinden met wetenschap, en de mens centraal te blijven stellen – of dat nu de patiënt is, of de zorgverlener. 

Ben jij klaar voor de toekomst van zorg en welzijn? 
Denk mee, praat mee en laat je inspireren tijdens hét event van het jaar, georganiseerd door Hogeschool Inholland en Omring. In één middag duik je in slimme innovaties, digitale transformatie én de ethische dilemma’s van morgen. Van keynote talks tot interactieve sessies — dit symposium is dé plek waar zorg, welzijn en technologie samenkomen. 

SYMPOSIUM | SAMEN VINDINGRIJK IN ZORG & WELZIJN 
🗓️ Dinsdag 10 juni | 13.00 – 17.30 uur 
📍 Cultuurkoepel Heiloo 
👉 Meld je hier aan voor het symposium! 

📅 PROGRAMMA 
12.15 uur – Inloop met koffie, thee en lekkers

13.00 uur
Welkom door dagvoorzitter Bart Zwagemaker
Opening door Jolanda Buwalda (Voorzitter Raad van Bestuur Omring) & Gonneke Willemsen (Directeur Domein Gezondheid, Sport & Welzijn, Hogeschool Inholland)

13.15 uur
Keynote door Nico van Meeteren (Health Holland)
“Van toekomstbestendig naar toekomstbehendig – op weg naar een andere manier van werken”

13.45 uur
Paneldiscussie met experts uit onderwijs, zorg & onderzoek

14.15 uur
Break-outsessies – ronde 1
Kies jouw topic (meer info onderaan!)

15.00 uur
Pauze – tijd voor koffie, connecten & inspiratie

15.30 uur
Keynote door Sjoerd Emonts (BeBright)
“Versterken van digitaal verandervermogen – hoe digitaal ben jij eigenlijk?”

16.15 uur
Break-outsessies – ronde 2

17.00 uur
Borrel met bites – napraatmoment met goede vibes en lekkere snacks  

Het programma wordt omlijst door pianospel van een student van het Conservatorium van Hogeschool Inholland.

BREAK-OUTSESSIES
 

🌍 Hoe pak jij je rol als professional bij inzet van innovaties?
Actieve sessie over de reis naar de zorg van morgen
Door: Ybranda Koster & Rob Doms (masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) Hogeschool Inholland)

🔌 Zorgdomotica as a service
Tech meets care: hoe werkt dat eigenlijk?
Door: Edwin Rademakers (KPN) & Chantal van Ginkel (Omring)

🏠 Zorg en welzijn via een scherm 
Kan de tablet écht het verschil maken voor thuiswonende ouderen?
Door: Huub Purmer & Petra Boersma (Lectoraat Empowerment & Professionalisering en lectoraat Gezondheid & Welzijn van kwetsbare ouderen, Hogeschool Inholland)

📲 Slimmer en beter thuis revalideren
Met apps, beeldzorg en blended werken
Door: Astrid Preitschopf & Aurélie Oosterlynck (Lectoraat Geriatrische Revalidatie, Hogeschool Inholland/Omring)

🤖 Robotica en ethiek
Interactieve workshop over zorgrobotica & ethiek
Door: Margo van Kemenade (Lectoraat Robotica, Hogeschool Inholland)

Verder
📚 Boeiende informatiemarkt met kennis uit onderzoek, praktijk en onderwijs

🕶️ VR-beleving door de ogen van de revalidant
Stap in de wereld van de patiënt via een virtual reality-demo
Door: Anne Lubbe (Ontwikkelpraktijk UNO, Amsterdam UMC)

Voor wie? 
Voor iedereen met een frisse blik en passie voor gezondheid, zorg, welzijn & innovatie. 

Het symposium is mede mogelijk gemaakt door de Inholland masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP).

We hopen je te zien op 10 juni! 

Hogeschool Inholland & Omring 

Mensen met de ziekte van Korsakov verkeren vaak in een uitzichtloze situatie. Door overmatig alcoholgebruik en een slecht eetpatroon zijn ze fysiek, cognitief en mentaal er zo slecht aan toe, dat ze permanent opgenomen moeten worden. Regiebehandelaar en docent Winne Kramer besloot haar PhD af te breken voor een professional doctorate (PD) bij Hogeschool Inholland om te werken aan een oplossing in de praktijk. “Ik wil in de praktijk iets doen aan vroegsignalering en een betere behandeling.”

Winne heeft een lange geschiedenis als verpleegkundige en verpleegkundig specialist. Sinds vier jaar is ze regiebehandelaar bij zorgorganisatie QuaRijn op de afdeling gespecialiseerd in begeleiding en behandeling van mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast is ze docent bij de Master of Advanced Nursing Practice van Inholland. “We zien dat mensen naast een alcoholverslaving ook regelmatig psychische gezondheidsproblemen hebben”, zegt ze. Het maakt Korsakov een veelkoppig monster en de behandeling buitengewoon complex. “Het vakgebied staat nog in de kinderschoenen en veel professionals in de zorg, het welzijnswerk, politie en justitie herkennen de symptomen niet.”

Doorvragen bij patiënten
Preventie is ook heel lastig, weet Winne. “Mensen komen er niet graag voor uit dat ze te veel drinken. Vaak kloppen ze met een andere vraag aan bij de huisarts. Maar als je als arts er niet helemaal de vinger achter kunt krijgen, zou ik willen adviseren om door te vragen: hoe zit het met je alcoholgebruik, vind je dat je daarin hulp nodig hebt? Uit onderzoek dat ik eerder deed komt naar voren dat deze mensen verlangen dat deze vragen worden gesteld.”

Praktijkgerichte PD
Het wetenschappelijk onderzoek waar Winne op doelt, was voor haar academische promotie. Na drie jaar besluit ze daarmee te stoppen en te kiezen voor een praktijkgericht PD-onderzoek. “De nood is te hoog. Ik merk het aan den lijve, want als regiebehandelaar ben ik eindverantwoordelijk voor iemands leven. De diagnose Korsakov is namelijk een levenslang. Je komt op een gesloten afdeling terecht en de meeste patiënten komen daar niet meer uit. Een patiënt zei eens tegen mij: ‘Ik had liever een gevangenisstraf, dan had ik tenminste uitzicht om ooit vrij te komen.’ Dat doet veel met me. Als we eerder kunnen ingrijpen en voorkomen dat het zover komt, kunnen we deze mensen een betere kwaliteit van leven geven. We voorkomen daarmee ook andere problemen, zoals verkeersongevallen door dronkenschap en huiselijk geweld.”

Nieuwe kliniek opzetten
Winne zet zich sinds 1 februari vier jaar fulltime in voor haar PD-onderzoek. Het eerste jaar staat in het teken van stellen van de probleemanalyse, het beschrijven van de Korsakov-patiënt als persona en het in kaart brengen van diens klantreis. Op basis van de uitkomsten start ze begin volgend jaar bij QuaRijn een kliniek met tien bedden voor verbeterde diagnostiek, herstel en revalidatie. Deze Observatie Sreenings Unit zal op basis van data en ervaringen van patiënten en professionals steeds verder worden verbeterd. “We willen hiermee voorkomen dat patiënten van het kastje naar de muur worden gestuurd. Nu is het namelijk vaak zo dat zij bij de verslavingszorg de opdracht krijgen eerst aan hun psychische problemen te werken, terwijl de ggz pas een behandeling start als zij nuchter zijn. Onze kliniek zal een gat vullen in de klantenreis. Niet alleen in onze regio, maar ook nationaal én internationaal kan ons prototype worden overgenomen.” Daarnaast zal Winne vanuit haar onderzoek coaches, welzijnswerkers en andere professionals voeden met kennis om problematisch alcoholgebruik vroegtijdig te signaleren.

Co-design
Het is duidelijk, Winne heeft een complex probleem te pakken. “En daarom nodig ik stakeholders van diverse domeinen uit om mee te werken aan de oplossing door co-design: huisartsen, politiemensen, thuiszorgmedewerkers, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen. Het is praktijk- en ontwerpgericht, want ik doe geen onderzoek om het onderzoek. Ik wil met de methode van design thinking telkens weer terugkeren naar het beginpunt: hebben we een antwoord op de behoefte uit de praktijk of is er nog meer nodig?” Verschillende (associate) lectoren zijn betrokken, zoals Robbert Gobbens, van Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en Wilma Swildens van Interprofessionele zorg in de GGZ, (Robbert en Wilma zijn verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn) Guido Stompf van Design Thinking en Niels Hermens van Empowerment & Professionalisering, plus Sjenny Winters van QuaRijn en Erik Oudman van Korsakovcentrum Slingendael.

Studenten betrekken
Winne betrekt ook graag studenten bij haar onderzoek. “Ik zou willen zien dat studenten onderzoek meer gaan omarmen, want voor een betere behandeling in de praktijk is onderzoek nodig. Het onderzoek moet dan ook leuk en praktijkgericht voor hen zijn. Iets wat ze bijvoorbeeld kunnen doen op het nieuwe Observatie Sreenings Unit. Daarmee wil ik ook het stigma wegnemen rond psychiatrie die ik zie bij professionals. Ze vinden psychiatrische patiënten ingewikkeld en weten niet wat ze moeten zeggen. Dat stigma moeten we doorbreken, want vroeg of laat kom je deze patiënten tegen, ook mensen die overmatig drinken. Dan is het belangrijk dat je hoe te handelen. Want vroegsignalering begint bij de zorgopleidingen.”

Creatief-agogisch werken is een innovatieve leerlijn binnen het eerste studiejaar Social Work bij Inholland Haarlem. Studenten leren creatieve middelen zoals drama, beeld, sport en muziek bewust in te zetten bij de begeleiding van cliënten. In de muziekmodule verdiepten zij zich onder meer in artiesten die een relatie hebben met het sociale domein, zoals zangeres S10 (psychiatrisch verleden) of Frans Bauer (laaggeletterdheid op het woonwagenkamp). “Wat zegt zo’n levensverhaal over iemand? Welk ander perspectief brengt dat?”, zegt docent en leercoach Marika de Witt. “We wilden onze studenten verder laten kijken dan standaard doelenlijstjes. Door creatief te denken kun je mensen écht in hun kracht zetten.”

Begeleiders van morgen
De LFB STERKplaats Haarlem, gevestigd bij Hogeschool Inholland Haarlem, maakt deel uit van het landelijke LFB, een belangenorganisatie voor en door mensen met een licht verstandelijke beperking. Zij ontwikkelen zich hier tot ervaringsdeskundigen, waarbij ze hun eigen verhalen inzetten om anderen te ondersteunen en te vertegenwoordigen. Binnen het onderwijs speelt de STERKplaats een unieke rol. Marika: "Praten mét cliënten is zoveel waardevoller dan praten óver hen. Door deze gelijkwaardige samenwerking leren onze Social Work-studenten rechtstreeks van ervaringsdeskundigen en ze ontdekken wat cliënten belangrijk vinden. Zo vormen we samen de begeleiders van morgen."

Inspireren met muziek 
STERK-studenten Camea en Rico deelden hun passie voor muziek via een interactieve quiz en een indrukwekkend optreden. Voor Camea werkt muziek therapeutisch: “Als ik zing, voel ik rust en verdwijnen (negatieve) gedachten even helemaal. Na een ongeluk een keer merkte ik hoe door te zingen mijn pijn zelfs wegtrok. Dat is iets moois voor begeleiders om te weten.” Haar muzikale bijdrage gaf haar extra zelfvertrouwen: “Het applaus na mijn liedjes was het hardste ooit! Soms twijfel ik aan mezelf, maar dit gaf mijn zelfbeeld echt een boost. Ik ben zó trots!”

Ook Rico wilde de studenten vooral laten ervaren hoe krachtig muziek kan zijn: “Muziek roept allerlei emoties op: verdriet, blijheid, energie. Zelf word ik heel vrolijk van op een podium staan. Het is belangrijk dat toekomstige begeleiders zien wat muziek met mensen doet. Hopelijk hebben we hun hersenen flink laten kraken.”

Creatieve meerwaarde 
Muziek is een fantastisch middel om mensen hun eigen verhaal te laten vertellen en verbinding te maken, vinden Social Work-studenten Jalda en Sevgi. "Zelfs als je geen zin hebt om te praten, kun je je uitdrukken via muziek”, zegt Jalda. "Deze aanpak is zoveel leuker dan alleen maar theorie en standaardmethodes. We zien nu hoe je cliënten op een positievere manier kunt begeleiden."

De STERK-presentatie maakte diepe indruk. Sevgi: “Hun zelfvertrouwen was inspirerend. Terwijl wij als 'gewone' jongeren vaak piekeren over onzekerheden, laten zij zien hoe bevrijdend het is om jezelf te (durven) zijn, zonder gêne. Daar kunnen wij nog veel van leren.”

STERKplaats als brug
Voor vierdejaarsstudent Social Work en LFB-stagiair Nino van Rijn is de samenwerking tussen de STERKplaats en Inholland van grote waarde: "Wij vormen de brug tussen theorie en praktijk. Rico en Camea lieten vandaag letterlijk zien wat muziek met cliënten doet. Hopelijk krijgen de studenten hierdoor ideeën voor hun toekomstige werk als professional. Normaal gaat zo’n presentatie vooral over leven met een beperking en ervaringsdeskundigheid, maar vandaag stonden muziek en persoonlijke interesses centraal. En dat werkte goed: eerstejaarsstudenten zijn meestal wat stug en aftastend, maar dat lieten ze al snel los om voluit met Rico’s Nederlandse hits mee te blèren.”

Met pijn in zijn hart neemt Nino binnenkort afscheid als stagiair van de STERKplaats: “Ik ga het team ongelooflijk missen. Ik heb mensen hier hun dromen zien waarmaken, ondanks hun eigen twijfels. En hún groei heeft mijzelf ook geholpen.”

Oog voor talent 
Sevgi vat de dag treffend samen: "Deze middag maakte duidelijk wat een enorm positieve uitwerking muziek op iedereen heeft. Het mooiste was dat de STERK-studenten óns iets waardevols hebben geleerd – niet andersom! Ze lieten zien dat iedereen talent heeft en dat je daar als toekomstig sociaal werker altijd oog voor moet hebben."

Op dinsdag 11 maart was het tijd voor een bruisende editie van Proost & Connect in het Studentsucces Centrum van Inholland Alkmaar. Collega’s kwamen samen om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en vooral om zich te laten inspireren. De sterren van de middag? Colleen Clinton en Henk Kruizinga, die met hun inspirerende presentaties het publiek wisten te boeien.

Onderzoeksvaardigheden bij eerstejaars Pabo-studenten
Hoe help je eerstejaarsstudenten hun onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen? Dat was de prikkelende vraag die centraal stond tijdens de sessie van Colleen Clinton. Ze nam ons mee in het vernieuwde curriculum van de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo Alkmaar), waarin studenten veel beter leren onderzoek te doen dat direct aansluit op hun eigen praktijk in de klas. De gedeelde inzichten en ervaringen zorgden voor waardevolle discussies en nieuwe perspectieven.

De impact van Virtual Reality op onderwijs
Henk Kruizinga bracht technologie naar de voorgrond met een demonstratie vanuit de EdTech community. Met een VR-simulatie konden collega’s zelf ervaren hoe het is om met een virtueel persoon in gesprek te gaan en zo hun gesprekstechnieken te oefenen. Dit leidde tot boeiende gesprekken over de rol van technologie in het onderwijs en hoe VR een waardevolle toevoeging kan zijn in trainingen. Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over VR-simulatie bij de opleiding Social Work: lees hier meer.

Benieuwd naar hoe VR-simulatie wordt ingezet in de opleiding Social Work? Lees hier meer.

Samen vooruit!
Dank aan alle aanwezigen voor jullie enthousiasme en actieve bijdrage! Door deze inspirerende sessies ontstonden mooie gesprekken en nieuwe ideeën. We kijken nu al uit naar de volgende editie, waarin we opnieuw samen kunnen proosten en inspireren. Tot de volgende keer!

De uitslag van de verkiezingen is bekend van de personeelsgeleding van de deelraden AVAG, Creative Business en Gezondheid, Sport & Welzijn èn de studentgeleding van de deelraden Business, Finance & Law, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn en Techniek, Ontwerpen en Informatica.

De verkiezingscommissie heeft de uitslag vastgesteld volgens artikel 17 van het MR-reglement. De volgende kandidaten zijn gekozen:

Deelraad AVAG/personeelsgeleding:
Carien Baas
Mireille Boink
Pim Koelma
Karali Volger

Deelraad Business, Finance & Law/studentgeleding:
Samir el Fanani
Elise Roelvink
Alaina Sheik Zahoeri
Nick Vermeulen
Marco van Vliet

Deelraad Creative Business/personeelsgeleding:
Ouafila Bejja-Essayah
Karen van Wermeskerken-den Boer
Neeltje Mooring
Wil van Norden
Marius Zimmerman

Deelraad Creative Business/studentgeleding: loting
Charlotte de Beukelaer
Sophie Geul
Sierra Keil
Henry Meulemeesters
Jette Zuidwijk

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/personeelsgeleding:
Enzio Bakker
Sietske Bos
Garrick Jansen
Astrid de Nijs
Ellen Servaas

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/studentgeleding:
Nojin Benjamin
Jaimy Groeneveld
Sophie Koster
Vikash Narain Narain
Ikran Osman

Deelraad Techniek, Ontwerpen en Informatica/studentgeleding:
Boudewijn Galjaart
Leendert ten Have
Shan Jambo
Tycho Mallee
Bas Mussert

Kandidaten, die op dit moment niet gekozen zijn, blijven kandidaat voor een eventueel volgende tussentijdse vacature. De zittingstermijn van de nieuwgekozen leden start op 1 april 2025.

De volledige uitslag van de verkiezingen kun je hier bekijken. Tegen deze uitslag kan binnen zeven dagen na de publicatie schriftelijk en gemotiveerd bezwaar worden aangetekend bij het College van Bestuur (MR-reglement , artikel 18.1).

Al vele jaren zet Connie te Grotenhuis zich met hart en ziel in voor de masteropleidingen Advanced Nursing Practice, Advanced Health Informatics Practice en Physician Assistent van Hogeschool Inholland. En sinds dinsdag mag Connie zich ook de Ondersteuner van het jaar 2025 noemen. Connie ontving de welverdiende award uit handen van collegelid Jeroen van den Berg, tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Inholland Den Haag. 

Ondersteunende collega’s zijn net zo onmisbaar voor goed onderwijs als docenten. Elke dag weer zorgen ze samen met docenten dat lessen op rolletjes lopen en dat studenten kunnen rekenen op goede dienstverlening. Connie werd dinsdag verkozen tot meest inspirerende voorbeeld. Aan de ondersteunerprijs is een bedrag van 2.500 euro verbonden, te besteden aan innovatie van het eigen werk (of dat van het team/de afdeling). 

Jeroen en de rest van de jury kozen de uiteindelijke winnaar uit meerdere voordrachten, allen voorgedragen door collega’s van stafdiensten en domeinen. In bijzijn van medegenomineerden Richard Visscher en Funda Zararsiz hoorde Connie de uitslag, gevolgd door een daverend applaus. Jeroen van den Berg: “Deze ondersteuner van het jaar is de personificatie van onze kernwaarden persoonlijk en dichtbij. Ze is betrokken, communicatief en empatisch, zonder focus te verliezen. Met samenwerken als bijzondere kwaliteit krijgt ze ontzetten veel waardering van zowel collega’s als studenten.”    

‘Jemig, gaat dit over mij?’ 
“Om deze prijs te winnen, dat is echt de kers op de taart, de ultieme waardering die je kunt krijgen”, reageerde een trotse Connie. “Het is heel fijn om een leuke baan te hebben waar je op je plek bent. Waar je kunt samenwerken met leuke collega's die kwaliteitsgericht zijn en die goed werk willen leveren. Daarbij heb ik ook altijd de kans gekregen om nieuwe dingen te ontdekken, en nieuwe dingen te proberen. Het is nooit 100 jaar hetzelfde wat je moet doen. En dan nu die prijs, met al die dingen die over je gezegd worden. Dan denk je wel: jemig, gaat dat over mij?” 

Een onmisbare steunpilaar voor studenten
Volgens collega’s is Connie te Grotenhuis voor studenten van genoemde masters hét gezicht van hun opleiding. Met haar warme ontvangst, grondige kennis en vleugje humor weet ze potentiële studenten direct aan de opleiding te binden. Ze beantwoordt niet alleen geduldig vragen, maar zorgt ook dat het aanmeldproces soepel verloopt, met goed geïnformeerde en gemotiveerde studenten als resultaat. Naast haar rol als eerste aanspreekpunt is Connie verantwoordelijk voor het beheer van de webpagina's en coördineert ze communicatie met studenten, van informatiemarkten tot open dagen. Haar persoonlijke benadering en oprechte interesse maken dat studenten zich welkom voelen en een sterke band opbouwen met Inholland.  

Een empathische verbinder met oog voor detail
Connie excelleert in het organiseren van evenementen zoals Open Dagen, alumnidagen, en internationale samenwerkingen. Tijdens de interprofessionele internationale week in samenwerking met Amerikaanse universiteiten speelde haar vloeiende Engels en haar organisatorische talent een sleutelrol in het succes. Haar empathische karakter blijkt ook binnen het team: ze biedt steun aan collega’s die het moeilijk hebben en neemt initiatief om verbeteringen door te voeren in werkprocessen. Tijdens gesprekken met studenten over gevoelige onderwerpen, zoals klachten of fraude, blijft Connie kalm, betrokken en oplossingsgericht, waardoor zij vertrouwen wint bij studenten en collega’s.  

Innovatief, betrokken en een echte teamspeler
Connie is continu op zoek naar nieuwe mogelijkheden om processen te optimaliseren en de samenwerking binnen het team te versterken. Zo introduceerde ze verbeteringen in het aanmeldproces van studenten en neemt ze ideeën van collega’s mee in de uitvoering. In coronatijd zorgde ze dat het onderwijs online vlekkeloos verliep, waarbij ze alle details tot in de puntjes regelde. Haar nieuwsgierigheid naar nieuwe technologieën en communicatiestrategieën maakt haar tot een inspirerende collega. Of het nu gaat om prioriteiten stellen, feedback geven, of evenementen organiseren: Connie’s enthousiasme en nauwkeurigheid zorgen voor rust, efficiëntie en een hechte samenwerking. Ze is niet alleen een teamworker, maar ook een verbinder die iedereen om zich heen inspireert en motiveert. 

:

Volgende stappen 
Tijdens een posterpresentatie op de Dag van het Sportonderzoek zijn de voorlopige resultaten gedeeld. Deze worden verder uitgewerkt in wetenschappelijke artikelen. In maart volgt het definitieve programmaontwerp, waarna de pilotfase start. Jongeren gaan dan zelf ervaren wat het programma voor hen kan betekenen. 

“Ons doel is om een echte impact te maken in het leven van deze jongeren,” blikt Willemijn vooruit. “Het is geweldig om te zien hoe boksen hen een gevoel van kracht en controle geeft. Dit is nog maar het begin. 
Wordt vervolgd!” 

Meer weten? Lees hier meer over het onderzoek.

Joyce Kors verdedigt donderdag 12 december haar proefschrift ‘Optimizing Autonomy-Supportive Consultation, An investigation in the context of prenatal consultations in maternity care’ aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In haar onderzoek richt Joyce zich op de interactie en besluitvorming tijdens prenatale consulten in de geboortezorg. Met haar bevindingen legt ze de basis voor trainingen die zorgprofessionals kunnen helpen om deze gesprekken nog beter vorm te geven. Om zo bijvoorbeeld te werken aan betere ondersteuning voor aanstaande ouders bij het maken van keuzes. Joyce is beleidsadviseur bij AVAG (opleiding Verloskunde, Inholland), onderwijskundige en van oorsprong verloskundige.

De geboortezorg is de afgelopen jaren complexer geworden. Aanstaande ouders krijgen te maken met steeds meer keuzes, zoals prenatale screening, leefstijlinterventies en de invulling van hun bevalling. Tegelijkertijd staat de zorg  onder druk door capaciteitstekorten en veelvuldige overdrachten. Dit maakt het begeleiden van keuzes soms lastig en kan leiden tot minder goede ervaringen van patiënten, vooral als het gaat om communicatie en keuzevrijheid.

Wat is autonomie-ondersteunende zorg?
In haar proefschrift introduceert Joyce het concept van autonomie-ondersteunende consultvoering (Autonomy-Supportive Consultation). Dit idee, gebaseerd op de Self Determination Theory, gaat over het vervullen van drie psychologische basisbehoeften van patiënten: autonomie, competentie en verbondenheid. Als zorgprofessionals hier aandacht aan besteden, voelen patiënten zich beter in staat om weloverwogen keuzes te maken ten aanzien van hun gezondheid.

 Ruimte voor verbetering in de dagelijkse praktijk
Joyce analyseerde de praktijk in vijf studies, waaronder observaties en een literatuuronderzoek. Ze ontdekte dat veel zorgprofessionals patiënten al keuzevrijheid bieden, maar dat er nog stappen gezet kunnen worden. Vooral moeilijke onderwerpen worden soms vermeden, terwijl juist die bespreekbaar maken een groot verschil kan maken in persoonsgerichte zorg.

Trainingen en een 'brave space’
Om zorgprofessionals te ondersteunen, pleit Joyce voor trainingen waarin ze leren hoe ze gesprekken effectiever kunnen voeren en hoe ze een 'brave space' kunnen creëren. Dit is een veilige omgeving waarin gevoelige onderwerpen openlijk besproken kunnen worden, met respect en steun voor de patiënt.

Een stap naar persoonsgerichte geboortezorg
Met haar proefschrift draagt Joyce bij aan een toekomst waarin de behoeften en autonomie van de patiënt centraal staan. Haar inzichten zijn niet alleen waardevol voor de geboortezorg, maar ook voor professionals in andere sectoren. Onderzoek laat zien dat mensen beter in staat zijn gedragsveranderingen vol te houden wanneer dit eigen autonome keuzes zijn.

Kom naar de promotie!
De promotie van Joyce Kors vindt plaats op donderdag 12 december om 9.30 uur in de Aula van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Iedereen met interesse is welkom om dit bijzondere moment mee te maken, zowel fysiek als via de livestream. Haar proefschrift is vanaf november digitaal beschikbaar via de website van AVAG.

Een stap naar persoonsgerichte geboortezorg
Met haar proefschrift draagt Joyce bij aan een toekomst waarin de behoeften en autonomie van de patiënt centraal staan. Haar inzichten zijn niet alleen waardevol voor de geboortezorg, maar ook voor professionals in andere sectoren. Onderzoek laat zien dat mensen beter in staat zijn gedragsveranderingen vol te houden wanneer dit eigen autonome keuzes zijn.

 Kom naar de promotie!
De promotie van Joyce Kors vindt plaats op donderdag 12 december om 9.30 uur in de Aula van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Iedereen met interesse is welkom om dit bijzondere moment mee te maken, zowel fysiek als via de livestream. Haar proefschrift is vanaf november digitaal beschikbaar via de website van AVAG.

Het proefschrift van Joyce is vanaf november digitaal beschikbaar via de website van AVAG.

Vragen? Mail Joyce.

Hoe werken we samen aan een gezonde en inclusieve stad? Deze vraag stond dinsdag 5 november centraal tijdens het najaarsevent van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn van Hogeschool Inholland. Een deel van het antwoord ligt in het ontmoeten van en luisteren naar elkaar. En dat is precies wat partners uit het werk- en kennisveld deden. Ze gingen met elkaar in gesprek en inspireerden elkaar met de nieuwste inzichten van uiteenlopende projecten die door het Centre of Expertise zijn ge(co)financierd.

Volgens Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland, is werken aan een gezonde en inclusieve stad hard nodig. “De leefbaarheid is in het geding en er is ongelijkheid op allerlei vlakken. Er is sprake van bewegingsarmoede en het welzijn van jongeren staat onder druk. Het Centre of Expertise wil bijdragen aan een gezond leven en gelijke kansen, juist voor mensen in een kwetsbare situatie. Verschillende domeinen van Inholland en verschillende werkveldpartners werken interdisciplinair samen om complexe vraagstukken rond gezondheid, welzijn en preventie aan te pakken.”

Gehonoreerde projecten
Als kennis- en innovatieplatform brengt het Centre of Expertise kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers bijeen om kennis te delen, te ontwikkelen en te verspreiden. Het voert een programma uit om de samenwerking te bevorderen en onderzoek en onderwijs met elkaar te verbinden. Elke jaar financiert het Centre of Expertise onderzoeksprojecten in een stimuleringsronde. “We stimuleren activiteiten en hebben van de zeventien aanvragen er acht gehonoreerd waarvan drie projecten voorwaardelijk ”, zegt Gonneke Willemsen, directeur van het Inholland-domein Gezondheid, Sport en Welzijn, die samen met Jasmijn Holla, lector Kracht van sport en bewegen, en Niels Hermens, associate lector Empowerment & Professionalisering in het bestuur zit van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn.

Bovengronds sociaal rioleringsstelsel
Wie veel ervaring heeft met bevordering van gezondheid en welzijn in de stad, is Klasien Horstman, hoogleraar Filosofie van de Publieke Gezondheidzorg aan de Universiteit Maastricht en keynotespreker op het event. “Ik pleit voor een ‘bovengronds sociaal rioleringsstelsel’”, zegt Klasien. Want zoals de aanleg van riolering in de negentiende eeuw een collectief arrangement was dat voor iedere burger in de stad goed uitpakte, ziet ze ook bovengronds graag verbindingen ontstaan van pleinen, straten, parken, tuinen en cafés waar mensen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. “Het zorgt voor vertrouwen, veiligheid, mogelijkheden om te leren, zorgzaamheid, hoop, doorbraak uit eigen bubbels en democratie.”

Sociale problemen niet individualiseren
Als onderzoeker investeert Klasien al jaren in drie Maastrichtse buurten waar bewoners doen aan ‘sociaal rioleren’: ondersteund door professionals pakken ze zelf collectief vraagstukken in hun buurt door micropolitiek handelen. “Onder meer door samen kennis maken en door de focus op de publieke ruimte en tussenruimten in plaats van sociale problemen te individualiseren kunnen we ongelijkheid tegengaan.”

Belang van tussenruimten
Femke Kaulingfreks, lector Jeugd & Samenleving bij Inholland en bijzonder hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam, onderschrijft het belang van tussenruimten waar onderzoekers en bewoners een relatie van wederzijdse betekenis aangaan. “Stel niet de extern geformuleerde problemen van bewoners maar de door hen gevoelde behoeften centraal. Zoals in Amsterdam-Noord waar een bewonerscollectief meepraat over tenders van de gemeente voor de ruimteontwikkeling.”

Studenten betrekken
Samira Bouchibti, opgavemanager gezondheid binnen het Pact Zaandam-Oost, haakt aan op Klasiens betoog om sociale vraagstukken niet te individualiseren. “Het zorgen voor naasten en helpen van buren is ons de laatste decennia in deze maatschappij afgeleerd. Nu zullen we dit, mede door personeelstekorten, moeten omarmen.” Samira gaat daarbij uit van positieve gezondheid. “Wat zeggen de mensen zelf nodig te hebben om gezond te blijven of te worden? Luister naar hen en betrek studenten erbij, zodat die tijdig leren van de problematiek in de wijk.”

Gezonde leefomgeving
Dat het streven naar gezondheid belangrijk is, staat voor senioronderzoeker Judith Jelsma van het Amsterdam UMC als een paal boven water. “Anders loopt ons zorgstelsel vast. Bovendien draagt een gezond leven bij aan levensgeluk.” Miriam Uitterhoeve docent en kwartiermaker gebouwde omgeving binnen het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, bekijkt de gezonde leefomgeving vanuit het bouwkunde perspectief “Zo werken we op Texel  samen met studenten en bewoners aan oplossingen om de leefbare omgeving toekomstbestendig te maken.” In de inspiratiesessie die zij ook later die middag verzorgde deed zij een oproep aan het sociaal domein om dit soort vraagstukken voortaan samen op te pakken. 

Projecten Centre of Expertise
Het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn ondersteunt diverse praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Vorig jaar zijn acht nieuwe projecten gehonoreerd, variërend van de ontwikkeling van een online Veerkrachttool voor jongeren tot de inzet van kunstmatige intelligentie in de radiologie. Deze initiatieven richten zich op het verbeteren van de mondzorg bij ouderen, het toepassen van eHealth voor patiënten met reumatische auto-immuunziekten en het bevorderen van doorstroom in de geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar ecosociaal werk voor kwetsbare groepen en de leefstijl van jongeren in de GGZ. Over de recent toegekende projecten communiceren we binnenkort meer.

Ondervoeding bij ouderen
Twee projecten richten zich op het onderschatte probleem van ondervoeding bij ouderen. “De oorzaken kunnen heel divers zijn, ook psychisch en sociaal, en hebben ook allerlei gevolgen voor de gezondheid”, zegt docent-onderzoeker Eva Creutzberg van het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en het VITALIS-project. “Ondervoeding kun je uiterlijk niet zien. Daarom is vroegtijdige screening heel belangrijk.” Omdat ondervoeding met zoveel verschillende aspecten in het leven van ouderen te maken heeft, doen studenten van maar liefst vijf verschillende hogescholen mee, zoals van Social Work en Sportkunde van Inholland. “Zij leren van elkaar, van de omgang met ouderen en krijgen in de praktijk meer inzicht in de problematiek.”

Voedingszorg door thuiszorgteams
Jellie Zuidema is als promovenda werkzaam bij hetzelfde lectoraat en het project PLINT Ondervoeding dat een samenwerking is met het domein Agri, Food & Life Sciences van Inholland. “Ons doel is om de voedingszorg door thuiszorgteams te optimaliseren. We werken in Leer- en Innovatienetwerken waar docenten, studenten, zorgteams en eventueel andere betrokkenen samen leren en innoveren in de zorg. Aan de hand van interviews met thuiszorgteams hebben we per LIN een onderzoeksthema centraal gesteld, zoals bijvoorbeeld samenwerken met andere professionals en ondervoeding screenen met een tool. Wat we zagen? De bewustwording van ondervoeding is onder zorgprofessionals, docenten en studenten toegenomen. Dat is winst.” En het past precies bij wat Marije Deutekom al benadrukt: interdisciplinair leren door toekomstige professionals.

De Keuzegids hbo 2025 is vandaag gepubliceerd. De opleidingen Muziek en Finance & Control in Haarlem en Verloskunde in Amsterdam en Groningen zijn beloond met een kwaliteitszegel ‘topopleiding’. Evenals de Associate degrees Maintenance in Alkmaar en Electronic Music in Haarlem. Wat betreft de algemene score van Hogeschool Inholland blijft er ruimte voor verbetering. 

“Allereerst feliciteren wij met trots de opleidingen die als topopleiding zijn bekroond in de gids. Een welverdiende eer voor hun kwaliteit en inzet,” zegt collegevoorzitter Bart Combee in een reactie. “De NSE liet op veel fronten een stijging zien van tevredenheid. Dit betekent dat we als lerende organisatie goed bezig zijn met de verbeteringen, onder andere in de roosteraanpak. Laten we dat vasthouden! En als we dan ook verbetering zien in de doorstroom van studenten en het diplomarendement kunnen verhogen, kan het zijn dat we in de Keuzegids dat volgend jaar ook terug zien.” 

In de 2025-editie van de keuzegids krijgt Hogeschool Inholland in de algemene ranking 54 punten samen met de hogeschool van Utrecht en de hogeschool van Amsterdam. Daarop volgen De Haagse Hogeschool met 55,5 punten en Hogeschool Rotterdam met 57,5 punten. Wederom is Avans Hogeschool de hbo-instelling met de meeste punten (68,5). 

De ‘toppers’ van Inholland
Met de opleiding Muziek én de Associate degree Electronic Music bewijst het Conservatorium van Inholland wederom topopleidingen in huis te hebben. De opleiding Muziek is in zijn soort de beste opleiding van Nederland, en dat al tien jaar op rij. Dit keer met een score van 89 punten. Studenten zijn vooral positief over inhoud, docenten en de sfeer. De Ad Electronic Music is met maar liefst 96 punten de nieuwe topper van het Conservatorium. Dezelfde dubbele plussen daar voor inhoud, docenten en de sfeer.  

Ook toegetreden tot het ‘assortiment topopleidingen’ is Finance and Control in Haarlem. De opleiding krijgt een totaalscore van 76 punten. Studenten zijn positief over inhoud, docenten, toetsing, sfeer en de voorbereiding op hun loopbaan. Verder mag de Associate degree  Maintenance van Inholland Alkmaar zich voor het eerst bezegelen met het stempel topopleiding. Deze technische werktuigbouwkundeopleiding krijgt 78 punten toebedeeld. Ook hier lof voor alle genoemde onderdelen, en een dubbele plus voor de sfeer. 

Net als vorig jaar komen de Verloskunde-opleidingen in Groningen en Amsterdam ook weer als winnaar uit de bus. De topopleidingen krijgen respectievelijk 83 en 81 punten. In Groningen zijn studenten opvallend positief over docenten, met verder plussen voor alle andere aspecten. In Amsterdam zijn studenten vooral positief over docenten, toetsing en sfeer. 

Onderzoeksverantwoording Keuzegids hbo 2025 
De jaarlijks verschijnende Keuzegids hbo is een uitgave van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (CHOI) en is bedoeld om studiekiezers te helpen bij hun studiekeuze. De redactie biedt een overzicht van de sterke en de zwakke punten van Nederlandse hogescholen en hun opleidingen op basis van diverse cijfers en onderzoeksresultaten. Zo is gekeken naar de hoeveel studenten doorstromen naar het tweede jaar en hoeveel studenten hun diploma na vijf jaar halen. Wat betreft de studentoordelen is gekeken naar een aantal vragen uit de Nationale Studenten Enquête 2024. Er is gekeken naar inhoud, toetsing, docenten, voorbereiding op loopbaan en sfeer. De studentoordelen wegen voor de bachelor 71,4% mee, de studiesuccescijfers voor 28,6%. Vervolgens krijgt een opleiding een aantal sterren, van 1 ster is zwak tot 5 sterren is uitstekend. Opleidingen en onderwijsinstellingen die in de Keuzegids als beste beoordeeld worden, krijgen een speciaal kwaliteitszegel toegekend. 

Inzage Keuzegids hbo 2025
De Keuzegids hbo 2025 is via deze link beschikbaar voor iedereen van Hogeschool Inholland.  Ook kun je de link altijd terugvinden via het Informatieportaal. 

Monique van der Veen is op 1 november als lector ‘Samenwerken aan Mondgezondheid’ begonnen bij Hogeschool Inholland. En die samenwerking is hard nodig volgens Monique. “Er is te weinig aandacht in de zorg voor mondgezondheid, terwijl mondaandoeningen zoals cariës de meest voorkomende leefstijlaandoeningen zijn en een van de meest kostbare ziekten in Nederland.” Met haar lectoraat wil ze de mondgezondheid bevorderen en gezondheids- en welzijnsrisico’s verminderen door samen te werken met betrokkenen rond de preventie van andere leefstijlaandoeningen. Monique is tevens hoogleraar en sectiehoofd bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA).

Het belang van goede mondgezondheid krijgt weinig aandacht. Gek, want vrijwel iedereen heeft wel eens de nadelen ondervonden van een verminderde mondgezondheid, zoals bloedend tandvlees of cariës. En soms zijn de klachten nog veel ernstiger, weet Monique. “Een slechte mondgezondheid kan leiden tot pijn, ziekteverzuim, schaamte, sociale isolatie, maar is ook geassocieerd met obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten en andere leefstijl- of welvaartsziektes.”

Sociaal-economische component
Mondgezondheid heeft ook een sociaal-economische component. “Anderhalf miljoen volwassen Nederlanders kunnen de tandarts niet betalen”, zegt Monique. “Bovendien gaat het bij velen mis als ze oud en kwetsbaar worden. Voor thuiswonende, zorgbehoeftige ouderen is de gang naar de tandarts lastig. Ze zijn ook zelf niet goed meer in staat hun mond te verzorgen. En bij opname in het verpleeghuis heeft 70 procent van de ouderen met een eigen gebit een zeer slechte mondgezondheid.”

Ongezonde voeding
Onze mondgezondheid hangt ook nauw samen met onze leefstijl en wat we eten en drinken. Monique ziet dat in heel Nederland het voedingspatroon de laatste decennia is veranderd. “Overal om ons heen wordt ongezonde voeding aangeboden en gepromoot en worden we verleid om ongezonde keuzes te maken. Daarbij zijn we genetisch geprogrammeerd om suiker, zout en vet lekker te vinden. Het gevolg is dat veel kinderen en volwassenen continu snacken. Als je ongeveer zeven eetmomenten hebt op een dag, moet daar een goede mondhygiëne tegenover staan door tweemaal daags met fluoridehoudende tandpasta te poetsen. Anders steken mondaandoeningen de kop op. En die zie je steeds meer.”

Kostbare ziekten
Een slechte mondzorg is dus een veelkoppig probleem met grote gevolgen. Niet alleen voor ieders persoonlijke gezondheid en welzijn. “Mondaandoeningen staan op de derde plaats van meest kostbare ziekten in Nederland”, weet Monique. “Aan mondaandoeningen wordt jaarlijks meer geld besteed dan aan aandoeningen zoals beroertes, coronaire hartziekten of diabetes.”

Interdisciplinaire aanpak
Om dit veelkoppig probleem aan te pakken pleit Monique voor een interdisciplinaire benadering. Behalve cliënten dienen ook zorg- en welzijnsprofessionals doordrongen te zijn van goede mondzorg. “Nu zie je bijvoorbeeld dat diëtisten mensen met obesitas aanraden om vaker per dag kleine porties te eten. Uit oogpunt van de mondzorg is dat niet verstandig. Hier is dus meer samenwerking gewenst, zoals dat vanuit mondzorgperspectief ook moet gebeuren met onder meer huisartsen, jeugdgezondheidsartsen, orthopedagogen en sociaal werkers. De verschillende aspecten van gezondheid en welzijn kun je niet los van elkaar zien. Uit oogpunt van preventie moet je alert zijn op allerlei signalen. Ook het feit dat ik hoogleraar ben, maakt dat ik de kennis die ik opdoe in het praktijkgerichte onderzoek bij Inholland direct kan toepassen in academisch onderzoek, en andersom. Dat is een ook mooi voorbeeld van een interdisciplinaire aanpak.”

Preventie leefstijlaandoeningen
Met haar lectoraat wil Monique samenwerken met de stakeholders die betrokken zijn bij de preventie van andere leefstijlaandoeningen. “Gezondheids- en welzijnsrisico’s kunnen we verminderen door een gezamenlijke aanpak en met gebruik van elkaars inzichten. Hoe kunnen we oplossingen ontwikkelen die gezonde keuzes bevorderen op individueel niveau, op organisatieniveau, zoals bij zorgaanbieders, zorgverzekeraars en gemeentes, en op landelijk niveau?” Hiervoor maakt ze gebruik van het kennis- en innovatienetwerk van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn, waar haar lectoraat programmatisch aan bijdraagt.

Gezondheid en welzijn van kinderen
De focus van het lectoraat ligt op kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen, die voor de mondverzorging afhankelijk zijn van anderen, en volwassenen met gebrekkige toegang tot mondzorg. Zo richt het onderzoeksproject MetaHealth zich op het samenspel tussen overgewicht, tandbederf en een lage sociaaleconomische positie waarbij stakeholders samen interventies te ontwikkelen voor de gezondheid en welzijn van kinderen.

Kwetsbare ouderen
Een ander voorbeeld is ORANGE-FORCE. “Het is een meerjarig project van ORANGEHealth, een consortium van alle mondzorgkunde- en tandheelkunde-opleidingen in Nederland”, zegt Monique. “Doel is om tot een betere samenwerking te komen tussen de mondzorg en algemene gezondheidszorg rond kwetsbare ouderen. Het gaat ook hier weer om bewustwording bij zorgverleners dat patiënten een mond hebben. En dat problemen in de mond kunnen leiden tot het mijden van hard voedsel, ondervoeding en verslechtering van de gezondheid. Neem daarom bij de intake voor thuiszorg of verpleeghuis de mondzorg mee en wees je bijvoorbeeld bewust van het effect van medicatie op de mond.”

Onderwijs
Monique werkt al sinds 2009 als onderzoeker én docent bij Inholland. “Ik vind het belangrijk om in mijn onderzoek altijd de vertaalslag te maken naar de praktijk, bijvoorbeeld door evidence based practice in te brengen in het onderwijs. Zo geef ik het vak bijzondere doelgroepen, waarin studenten Mondzorgkunde leren hoe bijvoorbeeld kwetsbare ouderen, verslaafden en andere mensen die voor de dagelijkse mondzorg afhankelijk zijn van anderen het beste mondzorg kunnen krijgen. Ze lopen onder meer snuffelstages in de thuis- en verslavingszorg, zien daar hoe wordt omgegaan met mondzorg en hoe belangrijk het is om samen te werken met andere professionals. Hun bevindingen kunnen we vervolgens weer gebruiken voor ons onderzoek.”

Maatschappelijk betrokken
Gedreven door haar maatschappelijke betrokkenheid zet Monique haar werk bij Inholland voort als lector. “Lang niet altijd kunnen mensen iets doen aan hun gezondheidsproblemen. Want het systeem veroorzaakt die en houdt de problemen in stand. Ik wil daar iets aan doen en ben bereid daarvoor desnoods tegen heilige huisjes te schoppen.”

Elke student heeft die ene docent. Degene die met geduld, passie en persoonlijke aandacht net dat extra zetje geeft, die een college tot leven brengt of je inspireert om verder te kijken. Voor de Wij Inholland award 2024-2025 zijn drie van deze bijzondere docenten genomineerd voor de titel Docent van het Jaar. Wie sleept dit jaar de felbegeerde award in de wacht?

Ieder jaar zien we bij Inholland veel collega’s die bijzonder werk verrichten. De meest indrukwekkende zetten wij in het zonnetje tijdens de uitreiking van de Wij Inholland awards. De awards voor de Docent van het jaar en Onderzoeker van het jaar 2024-2025 reiken we uit tijdens de Dag van Het Onderwijs & Onderzoek op donderdag 14 november aanstaande in Haarlem. De genomineerden voor de Onderzoeker van het jaar maken we later deze week bekend. Stemmen op je favoriete onderzoeker en docent kun je in de week van 4 november.

Maak kennis met de genomineerden!

Hans Rader, docent en coördinator Basis Didactische Bekwaamheid (BDB), domein Onderwijs & Innovatie (O&I)
Hans Rader, docent en coördinator van de opleiding Basis Didactische Bekwaamheid (BDB), maakt van elke les een leerervaring voor zowel nieuwe docenten als voor zichzelf. Sinds de start van de BDB in 2015 leidt hij beginnende docenten op en helpt hen om met vertrouwen een verschil te maken voor hun eigen studenten. Hans stimuleert docenten zich blijvend te ontwikkelen, ook na de BDB en dat vooral samen te doen als onderwijsteam. De jury prijst Hans om zijn open blik en aanpassingsvermogen: “Hij weet zijn lessen perfect af te stemmen op de behoefte van zijn cursisten, zonder het doel uit het oog te verliezen.”

‘Het is geweldig deze erkenning te krijgen’
Zelf zegt Hans over zijn nominatie: "Toen ik hoorde dat ik genomineerd was, was mijn eerste reactie er een van ongeloof en ongemak. Waarom ik? Ik wist er helemaal niets van, en we doen het toch als team? Maar het is natuurlijk geweldig om zo'n erkenning te krijgen. Ik werk met startende en zittende docenten aan hun professionalisering, op gebieden zoals toetsing, kwaliteitsbewustzijn en blended learning. Vooral dat laatste – de balans vinden tussen verschillende leermethoden en tools – is voor mij een kans om theorie en praktijk te verbinden. Ik probeer dan ook altijd zélf de principes toe te passen die we aan docenten meegeven, zoals actief leren en feedback-methodes. Leren en ontwikkelen doe je immers door dingen te doen, fouten te maken en daarvan te leren.”

‘BDB is een prachtige proeftuin’
“De BDB is wat dat betreft een prachtige proeftuin: we werken met nieuwsgierige en leergierige collega’s die zelf willen experimenteren, bijvoorbeeld met het oefenen van gespreksvaardigheden met een AI-avatar. Dat vraagt een zekere durf, ook omdat we cursisten aanmoedigen om buiten de gebaande paden te treden en nieuwsgierig te blijven. Als iets mislukt, is dat alleen jammer als je er niets van leert. Dat ‘practice what you preach’-principe zie ik als een essentieel onderdeel van mijn werk, en dat is waar we cursisten graag in meenemen. Ik zie het dan ook als een mooie erkenning dat dit nu ook in de voordracht zo gewaardeerd wordt."

Esther Hospes, docent bij de masteropleiding Advanced Nursing Practice, domein Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW)
Voor de masterstudenten Advanced Nursing Practice is Esther Hospes een ware rots in de branding. Deze gepassioneerde docent, die zelf Voeding en Diëtetiek studeerde en een master Health Sciences deed, begeleidt haar studenten bij hun praktijkonderzoek en weet telkens weer een sterke verbinding te leggen tussen theorie en praktijk. Haar coachende manier van lesgeven en vermogen om studenten persoonlijk te benaderen, maken haar een rolmodel voor onderwijs waarin zowel persoonlijke aandacht als vakkennis centraal staan. “Ze inspireert haar studenten om verder te kijken, met creativiteit en een open houding voor elke student,” aldus de jury.

Toen Esther hoorde dat ze genomineerd was, schrok ze aanvankelijk. “Eerlijk gezegd had ik het totaal niet verwacht en dacht meteen: waarom ik? Het voelde wat ongemakkelijk, want ik kan genoeg collega’s bedenken die dit net zo verdienen. . Als docent en voorzitter van de examencommissie ben ik altijd op zoek naar het waarom: waarom werken we op deze manier, hoe draagt het bij aan wat we willen bereiken? Het helpt me scherp te blijven en te focussen op kwaliteit en verbetering.”

‘Ik help studenten graag in mogelijkheden te denken’
“In mijn lessen leg ik de nadruk op interactie en probeer ik de studenten op een creatieve manier te betrekken. Vaak begin ik met een onverwachte opdracht, iets dat misschien los lijkt te staan van de lesstof, maar altijd een link heeft met een leerdoel. Het houdt iedereen scherp en maakt de lessen actiever. Mijn vragen zijn bedoeld om studenten verder te helpen denken en hen aan te moedigen in mogelijkheden te denken. Hun praktijkgerichte onderzoeken leiden niet alleen tot nieuwe inzichten, maar dragen vaak bij aan het verbeteren van de zorg die zij bieden. Dat is mooi om te zien."

Yvonne Zoetigheid, docent Verpleegkunde, domein Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW)
Met meer dan twintig jaar ervaring in de zorg en het onderwijs is Yvonne een drijvende kracht in het verpleegkundig domein. Als docent én opleidingsadviseur helpt zij studenten het complexe werkveld van de zorg te ontdekken en hun leiderschapsvaardigheden te ontwikkelen. Haar positieve toon en diepgaande kennis van het regionale zorglandschap geven studenten de basis om hun eigen pad te kiezen. De jury prijst Yvonne’s vermogen om structuur en flexibiliteit samen te brengen: “Ze is een dynamisch baken van rust, die vertrouwen geeft en studenten helpt hun weg te vinden, welke opleidingsachtergrond ze ook hebben.”

‘De nominatie is een enorme verrassing en een eer’
“De nominatie was een enorme verrassing voor me en voelt echt als een eer”, zegt Yvonne over haar nominatie. “Ik zie het als een mooie erkenning voor het hele team van de hbo-verpleegkunde op onze locaties in Amsterdam en Alkmaar. Zelf werk ik al 27 jaar bij de hogeschool, begonnen als coördinator van het contractonderwijs voor verpleegkunde in 1997. Na jarenlang opleidingsadviseur van het contractonderwijs te zijn geweest werk ik nu binnen het cluster Nursing als opleidingsadviseur en PPO-coach van deeltijdstudenten. Mijn passie ligt bij het opleiden en begeleiden van studenten die straks hun weg vinden in dit prachtige beroep. Opleiden doen we echt samen, met de praktijk: zo werk ik veel samen met werkveldpartners en verzorg ik bijvoorbeeld workshops voor praktijkopleiders over flexibel opleiden, zodat zij studenten beter kunnen begeleiden.”

‘Mijn studenten waarderen het persoonlijke contact enorm’
“Wat ik zo waardeer in mijn werk, is de kans om studenten te helpen hun professionele en persoonlijke kant te ontwikkelen. Als leercoach ben ik betrokken bij hun traject en help ik hen in te zien wat hen drijft, wat goed gaat, en wat ze nodig hebben om zich verder te ontwikkelen. Mijn ervaring als coach/counselor en mijn achtergrond in de zorg pas ik vaak toe, bijvoorbeeld door hen te helpen bij het herkennen van stressklachten of het stellen van haalbare doelen. Ook een veilige leeromgeving is iets waar ik actief aan werk, onder andere door een vragenlijst mede te ontwikkelen, in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam, waarvan de resultaten direct bijdragen aan een verbeterd leerklimaat. Mijn studenten waarderen het persoonlijke contact enorm; ze voelen zich gesteund, en dat is misschien wel het grootste compliment dat ik kan krijgen!"

Over de jury
De genomineerde docenten zijn gekozen door de jury, onder voorzitterschap van Marije Deutekom, lid van het college van bestuur. In hun selectie lette de jury op thema’s als maatschappelijk relevante vraagstukken, bijdragen aan een duurzame samenleving en flexibiliteit in het onderwijs. Naast Marije Deutekom maakten ook Kathelijn Rijkels (stafdirecteur Onderwijs- en Onderzoeksbeleid & Juridische Zaken), Silvana Herben (winnaar Docent van het Jaar 2023), Bea Becht (HMR-lid), Willem Potjer (studentlid HMR), Eric Wiersma (HMR-lid), Machteld de Jong (lector Diversiteitsvraagstukken) en Conny Rijkers (stafdienst Communicatie & Human Resources) deel uit van de jury. De jury roemt de genomineerden om hun vermogen om studenten te raken en het onderwijs persoonlijk en toegankelijk te maken.

Laat ons weten wie jouw favoriet is?
Komende donderdag maken we de genomineerden bekend voor de categorie 'Onderzoek'. Vanaf maandag 4 november kan je via Iris je stem uitbrengen op jouw favoriete kandidaat. Stemmen kan tot 8 november.

Bart en zijn collega Eline Rampen, manager zorg- en bedrijfsvoering bij Omring, traden op als dagvoorzitters. “Het is geweldig om deze bijeenkomst binnen de hogeschool te organiseren. Margo's masterclass over zorgrobotica was een echte verrijking. Haar focus op ethische aspecten inspireerde enorm en bood verrassende nieuwe inzichten.”

Digi doen, digi worden, digi zijn 
De maatschappij staat voor een grote uitdaging. We worden gelukkig steeds ouder, maar dat leidt tot een toenemende zorgvraag, terwijl de arbeidsmarkt in Noord-Holland Noord krimpt. Bart legt uit: “Technologie moet ons helpen, naast andere aanpakken. Veel oplossingen zijn al beschikbaar, zoals slimme incontinentiematerialen en de Medido medicijndispenser, een kastje dat op gezette tijden medicatie verstrekt. Maar het implementeren ervan kost tijd. Vaak blijven conventionele en nieuwe werkwijzen nog lang naast elkaar bestaan. Dit is duur en onhoudbaar, zoals gastspreker Jiska de Witt van Be Bright benadrukte, die eveneens bijdroeg aan het managementforum van Omring.”

De bijeenkomst was gericht op inzicht krijgen in de huidige positie binnen het digitaliseringsproces. “Ik wilde iedereen laten ervaren waar we staan. Digitalisering verloopt in drie fasen: digitaal doen, digitaal worden en digitaal zijn. In de eerste fase gebruik je nieuwe dingen zoals apps als hulpmiddel, in de tweede begin je vernieuwingen te integreren in je werk, en in de laatste fase is de nieuwe techniek onmisbaar en heb je oude werkwijzen achtergelaten. Maar: zelfs bij Omring hebben we nog veel te winnen, ook al zijn bijvoorbeeld onze samenwerkingspartners enthousiast over onze koploperspositie.”

Robotica in de zorg
In dat licht sprak Margo van Kemenade, associate lector Robotica bij Inholland, over robotica in de zorg. “Ik wil het woord 'robot' normaliseren. Het is geen eng mensachtig figuur dat eigen beslissingen neemt, maar techniek die ons helpt. Alles wat een robot doet, is door ons ingevoerd en gebaseerd op algoritmes.” Ze wees daarbij op ethische dilemma’s: “Vraag zorgverleners welke taak ze absoluut niet aan een machine willen toevertrouwen, dan zeggen ze vaak: wassen. Dat vinden we kille techniek, zeker wanneer iemand naakt en kwetsbaar is. Maar als je het vraagt aan een 85-jarige zelfstandig wonende man die een beetje hulp nodig heeft, kan het zijn dat hij het als vernederend ervaart om bloot tegenover jonge (vrouwelijke) zorgverleners te staan. Hier komen autonomie en eigenwaarde om de hoek kijken.”

De discussie hierover is ontzettend belangrijk, benadrukt Margo. “Als je een stap opzij zet, verandert ineens je perspectief. Ik merk een grote veranderbereidheid bij Omring en hoop dat dan ook dat ik die paradigmashift heb kunnen meegeven. Gezien het huidige zorgtekort hebben we techniek nodig, dus laten we dan innovaties inzetten die voor iedereen voordelen bieden.”

Slimmer en samen 
Naast slimmer werken is samenwerking essentieel. Een mooi voorbeeld hiervan is het bijzondere lectoraat Geriatrische revalidatie van lector Marije Holstege, die zowel bij Omring als Inholland actief is. Het lectoraat heeft als doel is kwetsbare personen na een ziekenhuisopname optimaal en duurzaam te laten revalideren. Het richt zich op het verbeteren van deze revalidatie met oplossingen op het gebied van digital health, blended care en innovatieve interventies. “Dit is dé plek voor co-creatie”, zegt Margo. “Hier gaan techniek en praktijk hand in hand. De focus ligt op ontwikkelingen zoals de robot 'Isha', die geriatrische revalidatie thuis ondersteunt. Studenten van Inholland zijn actief betrokken bij het praktijkgericht onderzoek. Dit leerproces is waardevol voor zowel onze studenten als de zorgverleners bij Omring, die profiteren van de sterke verbinding tussen onderwijs en praktijk.”

De toekomst is nu 
Medido medicijndispensers, slimme matrassen en sensorisch incontinentiemateriaal – het is er al en het wordt ook gebruikt, besluit Bart. “Dit is geen toekomstmuziek meer, dit is nu.” Margo voegt toe: “Met de samenwerking tussen Omring en Inholland verkleinen we de kloof tussen techniek en zorg. Omring loopt voorop; we lopen sámen voorop. Dan is het van belang om een open dialoog te blijven voeren. Blijf elkaar bevragen over waarom dingen zo zijn en blijf ook nieuwsgierig! Zo werken we samen aan de zorg van de toekomst.”

De Veerkracht-praatplaat gebruiken
De gratis Veerkracht-praatplaat is een hulpmiddel voor alle professionals die met jongeren (16-27 jaar) werken om met hen te praten over hun uitdagingen en de hulpbronnen die zij hebben om hiermee om te gaan. De praatplaat is opgebouwd uit drie onderdelen: uitdagingen op verschillende leefgebieden, het steunsysteem van de jongere en als derde hoe verder na het gesprek. De interactieve praatplaat is eenvoudig in gebruik. Wel is er een handleiding bij gemaakt met extra informatie die handig is om te lezen voordat je de plaat de eerste keer gebruikt. 

Hier vind je de online Veerkracht-praatplaat en handige informatie daarbij.

Wil je graag zelf of met jouw team kennismaken met de Veerkracht-praatplaat in een korte online of offline workshop? Stuur dan een mailtje.

De digitale Veerkracht-praatplaat is een samenwerking van Augeo Foundation en Hogeschool Inholland.

Morgen is het Wereld Mentale Gezondheidsdag (10 oktober), een dag waarop we extra stilstaan bij de impact van mentale gezondheid op ons dagelijks leven. Een belangrijke oorzaak van stress bij jongeren is financiële onzekerheid. Docent en onderzoeker Paula Smith richt zich met haar promotietraject op het voorkomen van schulden bij jongeren door het inzetten van co-creatie en gezamenlijke besluitvorming. “Overheden en onderwijsorganisaties moeten geen beleid over jongeren maken, maar met jongeren.” 

Ze wordt daarin begeleid door promotor Femke Kaulingfreks, hoogleraar bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) en lector Jeugd en Samenleving bij Inholland, Floris Vermeulen, universitair hoofddocent bij de faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de UvA en Nadja Jungmann, ook hoogleraar bij de UvA en lector Schulden en Incasso bij Hogeschool Utrecht. “Gemeenten hebben vaak wel geld en middelen, maar uit mijn vorige onderzoek ‘Jongeren, geldstress en vraagverlegenheid’ bleek dat jongeren daar nauwelijks weet van hebben, laat staan dat ze er gebruik van maken”, vertelt Paula. “Er is dus van alles beschikbaar, maar jongeren vinden nog onvoldoende hun weg naar het aanbod. Daar hoop ik met mijn onderzoek een positieve bijdrage aan te leveren.”

“Uit cijfers van BKR* blijkt dat betalingsachterstanden bij jongeren tot dertig jaar de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Die achterstanden zorgen voor stress en dat heeft invloed op hoe je eet, slaapt en daarmee ook op studieresultaten of prestaties op het werk. Je gaat van dag tot dag leven en hebt het gevoel dat je helemaal vastzit.” Het lastige, volgens Paula, is dat schulden maken heel normaal is. “Een creditcard, studieschuld, een hypotheek. Het is allemaal heel gewoon. Tel daarbij op dat veel jongeren geen baanzekerheid hebben, wonen voor hen meestal te duur is, het inkomen vaak aan de lage kant is en we leven in een wereld van kopen, kopen, kopen. En dan vinden we het vreemd als jongeren financieel in de knel komen.”

* Een extra toelichting van Paula: "Ten opzichte van 2022 zijn de leningen bij jongeren tussen 18 en 35 jaar iets afgenomen, behalve als het gaat om de studielening. Maar die is weer iets gezakt sinds de invoering van de prestatiebeurs. Een paar kanttekeningen daarbij: BKR registreert niet alle kredieten, zoals informele schulden en betalingsachterstanden bij achteraf betaalbedrijven. Bovendien rapporteert het CBS weliswaar minder studieschulden maar wel hogere studieschulden."

Te ingewikkeld
In haar onderzoek richt Paula zich op het voorkomen van schulden. “Dat is een flinke uitdaging”, geeft ze toe. “Brieven en mail blijken voor deze groep onvoldoende effectief. Dat ligt deels ook aan hoe de brieven en berichten geschreven worden. “Het is vaak te ingewikkeld. Houd het eenvoudig en duidelijk. Dan komt de boodschap niet alleen beter over bij jongeren, maar ook bij mensen die de Nederlandse taal minder goed beheersen of laaggeletterd zijn.” Gemeenten en organisaties moeten volgens Paula op zoek naar hoe zij jongeren het best kunnen benaderen. “En degenen die dat het best kunnen zeggen, zijn de jongeren zelf.”

Afspiegeling
Voor haar promotie werkt Paula samen met de gemeente Haarlem, de gemeente Amsterdam, onderwijsorganisaties en ontwerpbureau Afdeling Buitengewone Zaken dat de co-creatiesessies gaat begeleiden. In Haarlem ligt de focus op het maken van financieel jongerenbeleid en in Amsterdam wordt een preventief ontwerp voor het onderwijs ontwikkeld. Nu zijn er in deze gemeenten, net als in veel andere gemeenten in Nederland, al jongerenraden die gevraagd worden om mee te denken of input te leveren op beleid, maar volgens Paula is dit te beperkt. “Zo’n jongerenraad bestaat vaak uit jongeren die meer dan gemiddeld betrokken zijn. Dat is mooi, maar wil je álle jongeren bereiken, dan moet je om tafel met een afspiegeling van de totale jongerengemeenschap. Dus met mbo’ers, hbo’ers, jongeren met een vluchtachtergrond, jongeren met een beperking en jongeren die financieel kwetsbaar zijn”.

Talloze scenario’s 
Dit is waarschijnlijk een van de grootste uitdagingen, erkent Paula, want hoe krijg je verschillende jongeren bij elkaar én zorg je ervoor dat iedereen zich veilig voelt om deel te nemen aan deze sessies? “Ik heb hier lang aan geschreven en talloze scenario’s uitgedacht. Ik wil bijvoorbeeld samenwerken met jongeren in de rol van co-onderzoeker en ontwerper. Daar wil ik ze het liefste ook voor betalen, want daarmee laat je zien dat je ze serieus neemt en dat hun tijd en investering van waarde is. Tegelijk denk ik dat het aan de gespreksleider is om te zorgen voor een veilige setting waarin iedereen gelijkwaardig is, ongeacht achtergrond. Maar,” voegt ze eraan toe, “we moeten daarin wel flexibel zijn. Niet alles zal lukken en misschien moeten we onderweg ons onderzoek aanpassen op basis van voortschrijdend inzicht, maar ook dat draagt bij aan het onderzoek.”

“Wat ik vooral hoop,” zegt Paula, “is dat er in Haarlem over vier jaar een supergoed jongerenbeleid ligt en op de Amsterdamse scholen een ontwerp is ontwikkeld dat aansluit op de leefwereld van jongeren én helpt in de voorbereiding op hun financiële toekomst. Uiteindelijk hoop ik natuurlijk dat jongeren daardoor minder snel te maken krijgen met schulden en geldproblemen.”

De LFB is een belangenorganisatie vóór en dóór mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB), gericht op het versterken van hun positie. In een van de twaalf STERKplaatsen in Nederland krijgen zij de mogelijkheid om ervaringsdeskundige te worden en hun verhalen in te zetten om anderen te ondersteunen en te vertegenwoordigen. Dit gebeurt door aan tafel te zitten met gemeenten en (school)besturen en door zelf trainingen en workshops te verzorgen. Ook organiseren ze regelmatig kenniscafés over actuele thema's voor hun achterban.

Op uitnodiging van de STERKplaats kwam de landelijke werkgroep ‘Toekomstagenda gehandicaptenzorg’ naar Haarlem om de praktijk van dichtbij te bekijken. Dit overheidsprogramma verenigt verschillende organisaties en ministeries om de positie van mensen met een verstandelijke beperking te verbeteren. De STERK-studenten vertelden zelf aan de werkgroep wat ze doen. “Heel goed dat wij, die normaal in de beleidsstukken zitten, echt eens zien wat het betekent om een LFB STERK-student of ervaringsdeskundige te zijn”, zegt Ginette Klein van koepelorganisatie IederIn. “Want wat hier gebeurt, daar draait het uiteindelijk allemaal om!”

‘Je bent niet je beperking’
Sinds 2021 is de STERKplaats gevestigd bij Inholland Haarlem. Hier werken zeven mensen met een beperking en een dagbestedingsindicatie aan hun ontwikkeling, onder wie Anies, Rico, Chavelly, Marouschka en Destiny. Begeleid door LFB-coach Mirjam Tempelman en stagiair Nino van Rijn, vierdejaarsstudent Social Work. Mirjam: "Het doel van de STERKplaats is om mensen het zelfvertrouwen te geven om verder te kijken dan hun beperking. Geen ‘nee’ accepteren, maar zoeken naar wat wél kan. En de fysieke locatie binnen Inholland biedt daarbij veel voordelen: iedereen kan makkelijk binnenlopen, wat het toegankelijk en laagdrempelig maakt. Zo biedt het een veilige omgeving, ook voor stagiairs, om ervaringen te delen."

Ongemak wegnemen
“Deze samenwerking helpt ook om de blik op mensen met een verstandelijke beperking te verruimen”, benadrukt Mariya Ramzan, opleidingsmanager bij Social Work. Er werken al meerdere Inholland-opleidingen met de STERKplaats samen. “Als hogeschool vinden we het belangrijk dat toekomstige zorgprofessionals al vroeg in hun opleiding in contact komen met mensen met een LVB. Zodat ze niet alleen óver hen leren, maar ván en mét hen.”

Anies voegt daaraan toe: “Onze gastlessen zijn zo gewaardeerd dat ze inmiddels een vast onderdeel vormen van het Social Work-, Sportkunde- en MBRT (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)-curriculum. Wij helpen studenten hun ongemak te overwinnen en leren hoe ze het beste met ons om kunnen gaan. Met mijn cerebrale parese (spasticiteit) ben ik soms moeilijk te verstaan en het uittrekken van alleen al mijn jas kost een kwartier. Het is handig om te weten dat je dus extra tijd moet inplannen als je mij onder de scanner wilt krijgen.”

Leren en ontwikkelen
Het STERK-team werkt en leert samen. Enerzijds door het geven van trainingen en presentaties, anderzijds via de nieuwe branche-erkende opleiding tot ervaringsdeskundige LVB. “We willen het beroep ervaringsdeskundige LVB steviger neerzetten”, licht LFB-manager Joost Blommendaal toe. “Daarom hebben we een professionaliseringsslag gemaakt met deze opleiding, zodat alle STERK-trainers dezelfde basisvaardigheden hebben en klanten weten wat ze aan hen hebben." STERK-studenten Destiny en Marouschka zijn dolenthousiast: "We leren zoveel! En op ons eigen tempo, dat is ook tof. Wij lopen meestal voorop met de lessen, maar helpen ook heel graag anderen.”

Wat neemt men mee?
Karlijn Jonker (VWS) ziet het belang van ontwikkeling en talent: “Mooi om te zien dat iedereen vanuit eigen talent en interesses meedoet. De STERK-mensen voelen zich gezien en gewaardeerd, terwijl de Inholland-studenten leren met hen om te gaan. Dat vormt een prachtige wisselwerking.” Joris Berkhof (OCW) is onder de indruk van de gelijkwaardigheid en samenwerking binnen het team: “Wat kun je wel, waar kun je aan bijdragen? Dit is hoe ervaringsdeskundigheid inclusie in de maatschappij kan vergroten!” LFB-directeur Ellis Jongerius, zelf ook met een verstandelijke beperking, besluit: “Het blijft lastig om precies uit te leggen wat de STERKplaats doet. Daarom is het extra leuk om deze mensen, die meestal alleen over dit onderwerp nadenken, onder te dompelen in hoe wij hier samenwerken en alles doen.”

“Sociaal werkers hebben de kracht om op lokaal niveau echt verschil te maken. Studenten moeten leren dat rechtvaardigheid niet alleen een ideaal is, maar een dagelijkse missie. Door samen te werken met mensen in hun directe omgeving kunnen ze bijdragen aan betere leefomstandigheden.”

Dit standpunt, verwoord door Leonie le Sage, lector Professionele Identiteit aan Hogeschool Rotterdam, vormde de kern van de Nederlands-Vlaamse Conferentie Onderzoek Sociaal Werk en Pedagogiek. De conferentie werd georganiseerd op 19 en 20 september in Rotterdam door het Platform Lectoren Sociaal Werk in samenwerking met Hogeschool Inholland en Hogeschool Rotterdam.

Onderzoekers uit Nederland en Vlaanderen presenteerden hun bevindingen over hoe sociaal werkers en vooral studenten rechtvaardigheid in de praktijk kunnen brengen. Centraal stond de vraag hoe zij ongehoorde groepen een stem kunnen geven, lokale kennis kunnen inzetten en ondanks beperkte middelen effectief kunnen bijdragen aan een rechtvaardigere samenleving.

Voorbereiden op maatschappelijke uitdagingen
Volgens Richard de Brabander, lector Ecosociaal werk en medeorganisator vanuit Inholland Rotterdam, is het bevorderen van sociale rechtvaardigheid cruciaal, vooral in een tijd van toenemende polarisatie. “We moeten sociaal werkers – en onze studenten – hierop voorbereiden. Ondanks volle agenda’s en beperkte middelen moeten zij leren om rechtvaardigheid na te streven in hun dagelijks werk.”

Morele dilemma's in het sociaal werk
Een van de hoogtepunten van de conferentie was de keynote van Thomas Kampen, hoogleraar Sociaal Werk aan de Universiteit voor Humanistiek, die sprak over de morele dilemma's waar sociaal werkers mee te maken krijgen. Kampen benadrukte dat sociaal werkers vaak botsen met beleid dat haaks staat op hun persoonlijke en professionele waarden. Studenten moeten daarom worden voorbereid op het omgaan met deze ‘gespleten loyaliteit’. Hoe blijven ze trouw aan hun waarden, terwijl ze beleid uitvoeren dat daar soms tegenin gaat?

Een sociaal-ruimtelijk perspectief voor rechtvaardigheid
Op de tweede dag van de conferentie sprak Griet Roets, professor Sociaal Werk aan de Universiteit Gent, over het belang van een sociaal-ruimtelijk perspectief. Ze pleitte voor een actieve benadering van sociaal werk, waarbij studenten leren institutionele barrières te doorbreken en verandering te realiseren. “We moeten collectief blijven vechten voor structurele veranderingen. Studenten spelen daarbij een belangrijke rol.”

Van onderzoek naar onderwijs: toepasbare kennis
De conferentie legde een sterke nadruk op het verbinden van onderzoek met het onderwijs. Onderzoekers werden uitgenodigd om praktijkgerichte oplossingen te presenteren die direct toepasbaar zijn in zowel het werkveld als in de klas. Deze focus op toepasbaarheid is volgens de deelnemers essentieel, vooral voor studenten die nog aan het begin van hun carrière staan. Zij moeten leren hoe ze concrete impact kunnen maken met de kennis die ze opdoen tijdens hun opleiding.

Studenten als kritische denkers en veranderaars
In de afsluitende paneldiscussie bespraken Maja Rocak (Fontys/Zuyd Hogeschool), Bart van Bouchaute (Arteveldehogeschool), Jeanet de Jong (BPSW) en Richard de Brabander de rol van studenten in het kritisch reflecteren op beleid. Van Bouchaute riep op tot verzet tegen status-quo-bevestigend onderzoek en benadrukte dat studenten een sleutelrol spelen in het doorbreken van vastgeroeste structuren. “Studenten kunnen met hun frisse blik helpen om sociaal werk opnieuw vorm te geven, op een manier die echt recht doet aan het ideaal van rechtvaardigheid.”

Rechtvaardigheid als dagelijks streven in de praktijk
De conferentie toonde aan dat studenten een cruciale rol spelen in het streven naar een rechtvaardige samenleving. Ze leren niet alleen om kritische denkers te zijn, maar ook om praktische oplossingen te bieden en daadwerkelijk verandering te realiseren. Zo wordt rechtvaardigheid niet alleen een onderwerp van studie, maar een dagelijks streven in hun toekomstige werk als sociaal werkers.

Vijfendertig vierdejaarsstudenten Sportkunde van Hogeschool Inholland Haarlem begonnen hun studiejaar met een spetterende start: een studiereis naar de Paralympische Spelen 2024 in Parijs. Een unieke kans om aangepaste sporten op topniveau te beleven en de impact van aangepaste sporten te ervaren. “Dit was ongelooflijk leuk en indrukkend!” zegt studente Dione van der Greft. “Van para-atletiek, boogschieten en verspringen tot rolstoelbasketbal, goalbal en tafeltennis - allemaal op de mooiste locaties in de stad.”

De studenten met het uitstroomprofiel ‘Aangepast Sporten’ bezochten verschillende sportwedstrijden, namen deel aan rolstoelbasketbal en quadrugby, en vierden het huldigingsfeest van een drietal Nederlandse atleten in het Team NL Huis. Daarnaast voerden ze voor school opdrachten uit over inclusie en de waarde van sport, onderzochten de fysieke, sociale en financiële toegankelijkheid in Parijs of analyseerden de voorwaarden voor deelname met een blade of hardloopprothese. Ans Konijn, teamleider Sportkunde: “Veel van deze studenten hadden nog nooit een paralympische wedstrijd bijgewoond. Deze week draaide dan ook volledig om kennismaken met en begrijpen wat (aangepaste) sport met mensen doet.”

Sfeer
Elke dag zat boordevol nieuwe indrukken, aldus een enthousiaste Dione. “Het was zo tof als je je kunt voorstellen, maar dan nog beter! De wedstrijden, de enorme stadions, de luidruchtige supporters, Club France (het Franse ‘Holland House’), het Team NL Huis, en vooral de geweldige sfeer binnen onze groep maakten het onvergetelijk.” Wat opviel waren de vele classificaties voor verschillende aandoeningen: “We zagen bijna vier keer een 100 meter sprint voor dames, in plaats van de gebruikelijke één keer bij de reguliere Spelen. Verder zagen we kogelstoten, speerwerpen, verspringen en hoogspringen, en waren we bij de zeer spannende dubbelfinale van Diede de Groot en Aniek van Koot op Roland Garros.” Tussen de sportieve hoogtepunten door was er nog tijd voor onderlinge potjes voetbal, basketballen en ultimate frisbee.

Impact
Ans Konijn beaamt dat Parijs op sportief gebied echt een feest was. “In elk arrondissement waren sportpleinen met schermen waarop de Paralympische Spelen de hele dag te zien waren. En waar je zelf parasporten kon uitproberen. Bij het rolstoelbasketbal was bovendien een docent-onderzoeker van de Haagse Hogeschool, die door middel van sensoren op de rolstoelen aangaf hoe snel je rijdt, welke arm je meer gebruikt, en wat je draaisnelheid is. Fascinerend. Zo zagen onze studenten hoe deze gegevens helpen een sport te verbeteren.”

Halverwege de week volgde de studentengroep een inspiratiesessie bij Wavemakers United, een netwerk van studenten, jonge professionals en atleten dat zich richt op lokale wateruitdagingen met global impact. Waterpolospeelster Simone van de Kraats en zeiler Scipio Houtman bespraken het belang van schoon water en swimmable rivers. “Dit ging niet alleen over de Seine, maar over (drink)waterproblemen wereldwijd”, legt Ans uit. “Hoe kunnen we ons water ook voor de toekomst schoonhouden? Een uitstekende manier om studenten bewust te maken van duurzaamheid en je ecologische voetafdruk in de sport.”

Verbinding
“Dit soort uitstapjes naar het buitenland zijn ontzettend leerzaam”, benadrukt Dione. “Vorig jaar maakten we ter verkenning met een groep Sportkunde-studenten al een (try-out)reis naar Parijs. Gingen we met een rolstoel dwars door de stad om te zien hoe toegankelijk alles eigenlijk is. Niet heel erg, zo bleek. Goed om te zien hoe dat nu verbeterd is.” Voor de studiereis van 2025 is het plan om te onderzoeken wat er uiteindelijk van al die ‘olympische’ pleintjes en stadions overblijft.

Wat Dione vooral meeneemt is het besef van de enorme mogelijkheden binnen aangepast sporten. “Je kunt als sporter veel meer bereiken dan je in eerste instantie misschien denkt. Er zijn zoveel sportvarianten die ik nooit eerder had gezien. En ook de toespraken van de topsporters tijdens de huldiging blijven me bij. Over de werkelijke betekenis van een medaille: meedoen, zingeving en trots - het resultaat van onophoudelijk investeren, vallen en opstaan. Wat dat betreft verschillen paralympische en olympische sporters niet van elkaar; het ziet het er soms alleen een beetje anders uit. Samenvattend? Deze reis was een fantastische ervaring om te zien hoe sport alle mensen en nationaliteiten verbindt.”

In de media
In het Team NL Huis in Parijs schoven Vera Dekkers, docent Sportkunde en onderzoeker lectoraat Kracht van Sport, en Sportkunde-studente Pia Toffoli aan in de radiostudio van Uniek Sporten Vandaag. Op donderdag 5 september werden zij geïnterviewd en deelden ze mooie ervaringen die zij tijdens de studiereis hebben opgedaan. Luister hier de podcast van donderdag 5 september. Vanaf minuut 26 komen Vera en Pia aan het woord.

Aan het einde van hun tweede jaar kiezen Social Work-studenten een uitstroomprofiel: Welzijn en Samenleving (W&S), Jeugd of Langdurige Complexe Zorg (LCZ). Maar in de praktijk zijn deze vakgebieden niet altijd zo gescheiden, benadrukt Sheila. “Naast specialistische kennis vereist effectieve hulpverlening begrip en samenwerking met alle betrokkenen en hun taken. Hoe zit het met het systeem, de omgeving, het vangnet, van een persoon? Welke (medische) begeleiding is er? Kunnen buurtbewoners een rol spelen bij de terugkeer naar huis? Daarom integreert de nieuwe werkplaats de drie uitstroomprofielen. Aan de hand van gastprekers, werkbezoeken, actualiteiten en intervisie laten we zien hoe de verschillende vakgebieden elkaar aanvullen en overlappen. Zo stimuleren we studenten om hun kennis te verbreden, een onderzoekende houding aan te nemen en samen te werken. Dit werk doe je immers niet alleen.”

De pilot loopt tot februari en bestaat uit wekelijkse bijeenkomsten van drie uur. Op de eerste dag van het nieuwe schooljaar werd afgetrapt met een inspirerende kick-off, waarbij alvast twee boeiende gastsprekers een inkijkje gaven in de complexe wereld van hulpverlening.

Naast iemand staan
Froukje Wielenga, docent-onderzoeker bij het lectoraat GGZ Verpleegkunde, richtte zich in haar sessie op Foetal Alcohol Spectrum Disorder (FASD). Deze aandoening, veroorzaakt door alcoholgebruik tijdens de zwangerschap, kan leiden tot diverse fysieke en mentale problemen bij kinderen, zoals diverse leer- en gedragsstoornissen. Froukje: “FASD wordt vaak niet goed herkend, met verkeerde diagnoses zoals ADHD en hulp die niet goed aansluit tot gevolg. Een goede hulpverlener staat naast de (pleeg)ouders en gaat samen met hen op zoektocht naar oplossingen. Tenslotte is ieder kind anders. Deze pilot is zo waardevol omdat toekomstige hulpverleners nu al leren over FASD, waardoor zij straks beter kunnen inspelen op de behoeften van deze doelgroep.”

Veerkracht
Nina Kienhuis gaf een presentatie over eetstoornissen vanuit professioneel en ervaringsdeskundig perspectief. Daarbij benadrukte ze het belang van erkenning van diversiteit onder cliënten en de noodzaak voor het overbruggen van domeinen in de zorg. Nina: “Door de drie uitstroomprofielen te combineren, leren studenten om breder te kijken naar wat er speelt en andere professionals te betrekken. Ontzettend belangrijk bij eetstoornissen, waar fysieke, emotionele en sociale gezondheid samenkomen.” Ze moedigde aan om mensen te zien als herstelbare individuen en meer verhalen van hoop te delen, vooral gezien de mentale gezondheid van jongeren die soms eenzaam en zoekende zijn. “Zo mooi om dan de nieuwsgierigheid en betrokkenheid van deze studenten te zien.”

Onderdeel van een systeem
Wat vooral opviel was hoezeer je als hulpverlener onderdeel bent van een groter systeem, vond studente Anouk (profiel Jeugd). Anouk: “Omdat je vaak met meerdere professionals aan één casus werkt, vorm je als het ware één team. Dan is het heel nuttig om meer over de andere vakgebieden te weten, zodat je weet waar jouw kennis ophoudt en wanneer je de expertise van anderen moet inschakelen.”

Ook studente Tanisha (profiel LCZ) is enthousiast over de pilot en de mogelijkheden die het biedt voor haar ontwikkeling. “De overlap tussen vakgebieden zoals jeugdzorg en psychische problemen bij kinderen of ouders wordt duidelijk. De gastpresentaties maken pijnlijk duidelijk hoe belangrijk samenwerking is voor goede diagnostiek en behandeling. Ik kijk uit naar de rest van het jaar; dit soort workshops maken het superinteressant!”

Sterk netwerk
De nieuwe leerwerkplaats moet studenten dus prikkelen om een nieuwsgierige benadering te hanteren, gezamenlijk creatieve oplossingen te zoeken en hun persoonlijke talenten te durven benutten. Marika: “Daarvoor zoeken wij ook zelf, intern en extern, de samenwerking op met ons netwerk van collega’s, alumni en werkveldprofessionals. Iedereen is bereid om hun kennis en ervaringen te delen. Want de noodzaak voor een bredere kijk op hulpverlening wordt overal gevoeld. In die zin vormen wij een continue schakel tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk.”

In de praktijk blijkt dat echter helemaal niet altijd logisch, vertelt Anies, projectleider vanuit de STERKplaats. Anies heeft cerebrale parese (spasticiteit) en is rolstoelgebonden. Hij spreekt moeilijk en is daardoor niet altijd goed te verstaan, maar is wel sterk in communicatie. Anies merkt regelmatig dat er oplossingen vóór in plaats van mét hem worden bedacht. “Een keer had een begeleider iets bedacht waarbij ik een mobiele telefoon met mijn handen moest bedienen. Maar ik ben niet goed met de coördinatie van mijn handen, ik moet dat met mijn joystick doen. Zulke dingen zijn voor mijn leven heel belangrijk. Ik heb aanpassingen nodig om sommige dingen te kunnen doen, en ik weet zelf welke dat zijn en wat goed werkt.”

Papier of praktijk?
Dat is wat Marika de Witt betreft ook precies de bedoeling van de samenwerking, vertelt ze. Marika is docent, leercoach en profielleider Jeugd bij de opleiding Social Work. “Het is goed als de toekomstige zorgprofessionals, onze studenten dus, al vroeg leren om vanuit de behoefte van de cliënt te denken. Over het algemeen zijn mensen toch erg geneigd om snel in oplossingen te denken, of om dingen te doen omdat ze nu eenmaal altijd zo gaan. Heel fijn als dat op papier werkt, maar werkt het in de praktijk ook echt? Door onze studenten samen te laten werken met de ervaringsdeskundigen uit de STERKplaats, willen we hun onderzoekende houding versterken. Straks tijdens hun stage, of later in het werkveld, gaan ze dan hopelijk ook vragen: waaróm doen we het eigenlijk zo?”.

In het eerste semester van het nieuwe studiejaar, gaan zo’n 40 Social Work-studenten vanuit de Inholland-locaties Alkmaar en Haarlem aan de slag met het project. Daarbij krijgen ze gastlessen van Anies en/of zijn collega’s, waarna ze met een concrete technologische casus aan de slag gaan. Ervaringsdeskundigen vertellen dan hoe technologische hulpmiddelen hen helpen in het leven. En dat andere mensen met een beperking daarmee ook meer eigen regie kunnen krijgen over hun leven. Marika de Witt: “Bij een kapotte elektrische rolstoel kun je ervoor kiezen om iemand snel in een tijdelijke duwrolstoel te zetten, maar dan is die persoon wel zijn of haar zelfstandigheid en eigen regie kwijt. Als sociaal werker moet je snappen hoe belangrijk dat voor iemand is, zodat je snel tot de juiste actie kunt overgaan. Zo help je mensen om, ondanks hun beperkingen, hun leven zo optimaal mogelijk in te richten.”

Ervaringen en frustraties
“Verder valt te denken aan de inzet van apps. Is het taalniveau wel geschikt voor de gebruikers, en heeft iemand de fysieke en mentale mogelijkheden om die app te gebruiken? Het is voor onze studenten heel goed om te horen hoe de ervaringen zijn en soms ook de frustraties te horen als het iemand niet lukt. Het zijn dan ook doe-lessen, geen colleges, waarmee we vooral willen dat het denken vanuit cliëntperspectief een boost krijgt.”

Anies hoopt dat studenten wat kunnen leren van hem en van hoe hij de wereld ziet en beleeft. En daarna ook van zijn medecliënten, waarbij studenten goed kijken naar ‘de vraag’ en naar iemands individuele situatie. Anies: “Wat voor de een goed werkt, hoeft niet altijd voor de ander goed te werken. En soms heb je in 10 minuten een goede oplossing bedacht, maar vaak heeft een begeleider ook meer tijd nodig om te bedenken hoe iets moet. Niet alles hoeft snel. Zelf hoop ik dat de studenten mooie nieuwe ideeën hebben, waardoor ik zelf weer ga nadenken en iets kan leren.”

Jongeren onder elkaar
Hoewel Marika erg uitkijkt naar dit project, zal zij zelf niet bij de lessen aanwezig zijn. “Nee hoor, dan wordt het veel te ‘schools’. Jongeren onder elkaar, die moeten zich vrij voelen om samen aan de slag te gaan. Ik vind dit een leuke en verrassende onderwijsvorm, het is niet regulier. In de terugblik tijdens het toetsen hoor ik wel terug wat studenten hiervan hebben geleerd en dan hoop ik natuurlijk dat ze iets hebben opgestoken dat ze hun hele verdere carrière meenemen.”

Bij de keuze voor de nieuwe CT-scanner was Stephan Kloër betrokken. Hij is docent Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT), coördinator van het Skillslab en opleidingsadviseur. “Met de vierjarige MBRT-opleiding willen we zo goed mogelijk inspelen op de laatste ontwikkelingen in (oncologische) zorg. Daartoe hanteren we verschillende routes waarin flexibiliteit en duurzaamheid centraal staan. Voor Inholland betekent dat onder andere dat we ons snel willen aanpassen aan veranderingen in het werkveld om technisch up-to-date te blijven. Daarnaast hebben we mooie stappen gezet met praktijkleren in de vorm van zogeheten leergemeenschappen, samenwerkingen tussen Inholland en ziekenhuizen. Onze studenten hebben zo al in een vroeg stadium intensief contact met de praktijk om zich verder professioneel te kunnen ontwikkelen.”

Eenvoudige keuze
Waarom specifiek de keuze voor de SOMATOM go.Sim? Kloër: “We werken al langer samen met Siemens Healthineers. Ze hebben meerdere malen bewezen een sterke en betrouwbare partner te zijn voor onze MBRT-opleiding. In dit geval gaat het om de nieuwste CT-scanner die al in veel ziekenhuizen in Nederland wordt gebruikt. Naast de bacheloropleiding tot MBB’er (Medisch Beeldvormings- en Bestralingsdeskundige) biedt Inholland ook een Master Medical Imaging/Radiation Oncology (MIRO) aan. MBB’ers kunnen hiermee advanced practitioners worden in specialisaties als echografie, computertomografie, MRI, interventie en radiotherapie. Voor de masteropleiding wordt de nieuwe CT-scanner ook ingezet.”

Hybride visie
Doordat Inholland voor de MBRT-opleiding een ‘hybride’ visie hanteert – in elke ruimte in het Skillslab moet op meerdere wijzen de CT-scanner ingezet kunnen worden – was de keuze eigenlijk eenvoudig. Niet alleen het onderwijsprogramma voor radiologie, ook voor radiotherapie kunnen we hiermee uitvoeren. De SOMATOM go.Sim heeft bijzondere eigenschappen met een relatief grote gantry én geïntegreerde lasers voor radiotherapie. Juist door de combinatie van radiologie- en radiotherapie-onderwijs hebben we voor dit systeem gekozen. Beide werkvelden krijgen zo de nieuwste technieken. Daarnaast zijn alle CT-onderwijsprogramma’s inmiddels op applicaties van Siemens Healthineers geschreven en kon onze huidige carbon radiotherapietafel naadloos worden overgezet.”

Training en ervaring
De keuze voor, en aanschaf van, een nieuwe CT-scanner is een eerste stap, maar hoe zijn de docenten getraind en wat zijn de ervaringen tot nu toe met de nieuwe aanwinst? Kloër: “Docenten kregen eerst een intensieve training van CT-applicatiespecialist Dave Douwes van Siemens Healthineers. Na een kick-off, met uitleg over de algemene werkwijze, vonden er per vakgroep trainingen plaats waarin protocollen zijn vastgesteld en opties en mogelijkheden van de scanner met implementatie in het onderwijsprogramma zijn besproken. Docenten zijn spelenderwijs getraind in het werken met de applicatie. Zo werd er bijvoorbeeld bewust een verkeerd gebruik van parameters gepresenteerd en werden ze uitgedaagd hoe ze dit het beste konden oplossen. Op deze wijze kunnen docenten de studenten goed trainen in het gebruik van de technieken. De vorige scanner was overigens ook van Siemens Healthineers, maar had nog een oude interface. Daarbij werkt de interface van de nieuwe SOMATOM go.Sim heel intuïtief. Zowel de docenten als de studenten kunnen er in de praktijk snel mee overweg.”

Gestandaardiseerde protocollen
Op de SOMATOM go.Sim zit standaard myExam Companion waarbij gebruikers met gestandaardiseerde protocollen begeleid worden. Kloër: “In de praktijk zal dit ongetwijfeld prettig werken en veel werk uit handen nemen. Tijdens onze opleiding werken we echter niet met gestandaardiseerde protocollen. We willen dat de MBRT-studenten inzicht krijgen in wat er gebeurt als je parameters aanpast. Tijdens practica laten we ze verschillende scans maken waarbij diverse parameters wijzigen. Ze zien dan direct welke effecten dit heeft op bijvoorbeeld de spatiële resolutie, de contrastresolutie, de scantijd, dosering et cetera.

Het beroep van MBB'er verandert
Kloër tot slot: “Het beroep van MBB’er verandert snel en daar zijn we ons erg van bewust op de opleiding. Daar komt bij dat de technologie – mede door AI – steeds meer keuzes overneemt die de MBB’er voorheen zelf maakte of moest maken. Als opleiders willen we wel dat studenten begrijpen wat er gebeurt als ze wijzigingen doorvoeren. Het is niet zo maar op een knopje drukken. Het helpt dan ook enorm dat de SOMATOM go.Sim intuïtief en vriendelijk in het gebruik is. En al helemaal als we met de scanner de nieuwste technieken demonstreren, uitleggen en studenten het eigen moeten maken.”

Dit artikel is gepubliceerd op de site van Siemens Healthineers op 11 maart 2024.

Voor zijn werk om het voorschrijven van medicatie veiliger te maken heeft Jelle Tichelaar, bijzonder lector Interprofessionele Samenwerking & Medicatieveiligheid en universitair hoofddocent en klinisch farmacoloog aan Amsterdam UMC, van ZonMw een ereprijs ontvangen: een ZonMw Parel. Jelle is één van de ontwikkelaars van de verplichte landelijke eindtoets farmacotherapie. Jelle deed het onderzoek samen met Prof. dr. Kees Kramers van (Radboudumc) en met arts-onderzoeker en farmacotherapie docent bij Hogeschool Inholland Erik Donker. Erik voerde in het kader van zijn promotie het onderzoek uit rondom het ZonMw-project.

“We signaleerden dat artsen regelmatig voorschrijffouten maakten. Dat soort fouten die kunnen leiden tot schade bij patiënten”, zegt Jelle. Samen met een groep collega’s ontwikkelde hij een toets om dit soort fouten zoveel mogelijk te voorkomen.

“Omdat elke arts medicijnen voorschrijft, moet je daarop expliciet worden getoetst. Van een arts mag de patiënt bepaalde onmisbare kennis en vaardigheden verwachten. “Dus als je de toets niet haalt, dan ook geen bul”, legt Jelle uit.

Voorwaarde doorstuderen
De landelijke farmacotherapie-eindtoets van Jelle en zijn collega’s bestaat sinds 2021 en is inmiddels in bijna alle medische faculteiten een voorwaarde om door te mogen studeren. Dankzij de toets leren artsen in hun basisopleiding nu beter hoe je geneesmiddelen doelmatig voorschrijft en het effect ervan monitort.

De toets is binnen Hogeschool Inholland en Hogeschool Utrecht getest voor gebruik bij hbo-opleidingen voor andere zorgprofessionals, zoals verpleegkundig specialisten en physician assistents. Het idee is om de toets met docenten farmacotherapie uit het hele land geschikt te maken voor de specifieke beroepspraktijken. Jelle en de andere ontwikkelaars ontvingen op 11 april 2024 een ZonMw Parel voor hun werk.

Het volledige bericht lees je op de site van ZonMw.

Innovatie & Duurzaamheid
De wereld om ons heen verandert snel en vraagt om meedenkkracht. De trends rondom innovatie & duurzaamheid binnen verschillende vakgebieden volgen zich snel achter elkaar op. Om je goed voor te bereiden en in te spelen op deze trends heb je kennis nodig. Kennis die de opleidingen van onze hogeschool bieden door zich te richten op maatschappelijke thema’s zoals het creëren van een veerkrachtige samenleving en een duurzame leefomgeving. De onlangs gestarte post-hbo opleiding Energietransitie is daar het bewijs van. Tijdens de inspiratiesessies op 21 maart kunnen bezoekers vrijblijvend meer te weten komen over hoe wij impact maken om de innovatiemotor voor de regio zijn.

Het programma van 21 maart
Tijdens de Kom Binnen Bij Bedrijven Dag hebben wij een interessant programma in elkaar gezet om onze bezoekers te prikkelen met wat we te bieden hebben. Er zijn 2 verschillende inspiratiesessie, namelijk ‘Een duurzame leefomgeving dankzij onze afgestudeerden’ die ingaat op de energietransitie. En ‘De rol van onderwijs op de veerkrachtige samenleving’ en welke technologie ons bij lastige uitdagingen, zoals personeelstekort, kan helpen. Ook is er een praktische workshop rondom hbo-vaardigheden en wat je kunt verwachten rondom studeren op het hbo.

Avondprogramma                                       

• 16.00 – 16.30 uur: Keuze uit één van de inspiratiesessies of workshop hbo-vaardigheden (ronde 1)
• 16.30 – 16.50 uur: Meet & Greet met studenten en opleidingsadviseurs
• 17.00  - 17.30 uur: Rondleiding door de gebouwen
• 17.30 – 18.00 uur: Keuze uit één van de inspiratiesessies of workshop hbo-vaardigheden (ronde 2)
• 18.00 – 18.20 uur: Meet & Greet met studenten en opleidingsadviseur
• 18.30 – 20.00 uur: Interactieve les ‘Energietransitie’ door opleidingsadviseur en duurzaamheidsexpert Cinta Peerdema.

Meld je aan of deel dit met anderen

• Interesse om bovenstaande sessies bij te wonen? Meld je aan via Kom Binnen Bij Bedrijven Dagen website.
• Bij leuke bedrijven in de regio langs te gaan. Kijk dan op de Kom Binnen Bij Bedrijven Dagen website welke bedrijven open zijn voor bezoek.
• Deel onze LinkedIn post in jouw tijdlijn of schrijf een leuke reactie om het bereik te vergroten.

We maken er voor onze bezoekers een interessante avond van!

Bij exergaming wordt oefenen (exercise) gecombineerd met serious gaming. Binnen de geriatrische revalidatie, het vakgebied van Marije Holstege, wordt hiermee de revalidant op een leuke manier uitgedaagd tot (meer of langer) bewegen. Ook Tanja Nijboer houdt zich bezig met exergaming, zowel op motorisch als cognitief vlak. De master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) was benieuwd naar de waarde van exergaming en ging het gesprek aan.

Marije zet vanuit het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie in op het verbeteren van geriatrische revalidatie en herstel. "Om toekomstbestendige geriatrische revalidatie te kunnen blijven bieden, zetten we in op innovatieve interventies én digital health. Hierbij werken we binnen verschillende onderzoekslijnen samen met universiteiten, hogescholen, kennisinstellingen en de praktijk." 

Lees hier het gehele artikel uit ICT&health.

Niet alleen bij geslaagde studenten en scholieren kan de vlag uit, maar ook bij de bacheloropleidingen Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) en de masteropleiding: Medical Imaging /Radiation Oncology (MIRO). Op 11 en 12 mei zijn deze opleidingen gevisiteerd met een zeer geslaagd resultaat. In dit artikel vertellen ze meer over het proces en geven ze tips voor andere opleidingen.

“Het proces verliep heel soepel binnen het team. Voorheen was een visitatie een heel spannend traject maar doordat we al zoveel kwaliteitsinstrumenten gebruiken ook tússen visitatiemomenten door, zou de uitslag eigenlijk geen verrassing moeten zijn”, aldus Noortje Jonker, teamleider MBRT & MIRO. “Tegenwoordig is een visitatie veel meer een ontwikkelingsgericht instrument, waarbij je als opleiding bij alle onderdelen wordt betrokken. Dat zorgt voor meer ontspanning in het team. We hadden tissues klaargezet, maar deze bleken niet nodig! Het visitatiepanel werd rondgeleid door onze studenten, heeft gesproken met het werkveld en docenten en heeft zo alle informatie bij elkaar kunnen verzamelen om een goed beeld te kunnen vormen van onze opleidingen”. Renée Schuitmaker, docent & coördinator kwaliteitszorg en –onderwijs, vult aan: "We deden het traject echt met elkaar, ook het schrijven van de zelfevaluatie. Het traject bracht energie, het heeft gemaakt dat op aspecten onze werkwijze en samenwerking is verbeterd. Op de visitatiedagen zelf was het gezond spannend, maar het gaf ook een goed gevoel om de opleiding samen met studenten en het werkveld te kunnen laten zien en veel complimenten te ontvangen”.

Visitatie de beste inwerkmethode 
Noortje startte samen met haar collega Fleur Wit in juni 2022 als teamleiders en kon direct aan de slag met het visitatietraject. “In feite hadden we ons geen betere inwerkmethode kunnen wensen. Voor een visitatie moet je je opleiding volledig doorgronden en van alle ins en outs op de hoogte zijn. We zijn bij onze start direct aan de slag gegaan om er samen met het team, de coördinator kwaliteitszorg en ondersteunende staf een gezamenlijk succes van te maken. Het is wél een heel intensieve start in een nieuwe rol. 

Complimenten en aandachtspunten 
Noortje: “In het advies van het auditpanel komen veel complimenten naar voren voor de MBRT- opleiding waar we erg blij mee zijn. We hebben een mooie opleiding en dit werd bevestigd door studenten en alumni. Studenten hebben overzicht en weten wat van hen verwacht wordt. Er staat een stevig docententeam en docenten zijn laagdrempelig benaderbaar. De opleiding is stevig verbonden met andere opleidingen in het land, we zijn ook internationaal goed aangehaakt. En niet onbelangrijk: zelden hebben zij een lectoraat gezien dat zo verbonden is met de opleiding”. 

“Over MIRO is aangegeven dat het een goed georganiseerde opleiding is waarbij er veel waardering is hoe wij omgaan met het verstevigen en versterken van de positionering van de beroepsbeoefenaar en het creëren van een horizontaal en verticaal loopbaanperspectief”, vertelt Fleur Wit. “En natuurlijk zijn er ook aandachtspunten: blijven investeren in transparantie en navolgbaarheid, ethiek nog beter verweven in ons programma, maar het is een beperkt aantal punten waar we ook direct vervolgstappen mee kunnen zetten”. 

Verbonden met het lectoraat Medische Technologie 
Het lectoraat is inderdaad op allerlei manieren betrokken bij MBRT en MIRO, vertelt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie, onder andere door reguliere overleggen met de teamleiders, met de onderzoeksgroep, de leergemeenschappen van MBRT alsook door de deelname in de raad van advies van de MIRO. Daarnaast wordt er voorlichting gegeven aan studenten en studeren er jaarlijks rond de 20 studenten bij het lectoraat af. Maar ik denk dat de belangrijkste verbinding wordt gelegd door deelname van (ex-)docenten van MBRT en MIRO in de kenniskring van het lectoraat. Dat zorgt ervoor dat de juiste thema's op de agenda komen en dat projecten worden bedacht en uitgevoerd die direct impact hebben op de MBRT en/of MIRO. Laat docenten meedenken en studenten meedoen met het opzetten en uitvoeren van onderzoek zodat dat direct ten goede komt aan hun eigen opleiding(en)”. 

Banenkans MBRT & MIRO vrijwel 100% 
Ook na het afronden van deze visitatie zitten de teams niet stil, vertelt Noortje. “Er zit ongelofelijk veel drive en kennis in onze teams. We hebben ook de ambitie om aan de slag te gaan met een curriculumvernieuwing voor de bachelor, waardoor de opleiding zich nog meer richt op studentenbinding. Bij de master MIRO zijn we aan het onderzoeken of een bekostigde variant haalbaar is. Uiteindelijk moet je als opleiding blijven vernieuwen en meegaan met je studenten en met de tijd. De vraag naar medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’er) wordt steeds groter. Wist je bijvoorbeeld dat de banenkans bij afstuderen momenteel vrijwel 100% is? Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat onze studenten werken met de meest recente techniek en om kunnen gaan met toenemende bevoegdheden als zij afstuderen.” 

Begin op tijd, wees open en betrek je team 
De laatste tips die Noortje heeft voor andere opleidingen die een visitatie zijn heel overzichtelijk: “Op tijd beginnen klinkt als een open deur, maar het voorkomt zogenoemde ‘visitatiedruk’ in je team. De proefvisitaties met de eigen Inholland auditorenpool waren een goede voorbereiding en getuigde echt van een collegiale waardering van ons werk met ruimte voor een kritisch noot. Betrek iedereen in de voorbereidingen, uiteindelijk is dit echt een teamprestatie. Geen gesloten deuren of ivoren torens, maar juist open zijn in je aanpak.“ 

Wat is je rol in de cirkel en wat is je drive om voor deze rol te gaan?  
Floor: “Mijn rol is die van verkenner. Samen met mijn mede-verkenner, Wouter Feldberg, adviseur onderzoeksbeleid bij OOB-JZ, breng ik in kaart wat we binnen onderzoek en onderwijs nu al doen op het gebied van onze profilerende thema’s Duurzame leefomgeving en Veerkrachtige samenleving. En wat ons daarin onderscheidend en herkenbaar maakt.”  

“Door op deze thema’s met ons onderzoek en onderwijs domeinoverstijgend in te zetten, dragen we als Inholland bij aan de maatschappelijke transities die voorliggen. Binnen alle domeinen gebeuren zulke mooie dingen. Maar wat verstaat iedereen nu precies onder de profilerende thema’s? Op welke aandachtsgebieden binnen deze thema’s leggen we onze focus om met elkaar in verbinding komen, van elkaar te leren en met elkaar samen te werken, en zo samen het verschil te maken? ” 

Trees: “Dat verschil maken is echt nodig. We hebben te maken met groeiende ongelijkheid, een klimaatcrisis en verlies van biodiversiteit. We staan dus voor grote maatschappelijke opgaven en die zijn stevig verankerd in het strategisch plan van Inholland. Mijn rol in de cirkel is die van onderwijzer. Mijn opdracht is om samen met andere collega’s uit het onderwijs, zichtbaar te maken wat er al gebeurt en ervoor zorgen dat mensen met mooie plannen elkaar makkelijker kunnen vinden.”  

Wat zijn je ervaringen tot nu toe, wat heb je geleerd? 
Floor: “Deze nieuwe manier van werken helpt ons om snel vooruitgang te boeken, vanuit de mentaliteit; progressie boven perfectie. We hebben vertrouwen in elkaars werk en alleen bij zwaarwegende bezwaren gaan we terug naar de tekentafel.” Trees: “We komen vanuit verschillende plekken uit de organisatie en dat werkt heel goed. Eigenlijk zijn we zelf een mooi voorbeeld van wat we voor ogen hebben met de profilerende thema’s: over de muren heen samenwerken en elkaar inspireren. We kijken welk werk er ligt en passen daar de rollen op aan, vanuit de inhoud en zoals Floor zegt op basis van vertrouwen. Het is gewoon een heel fijn cluppie. In korte tijd zijn we een hecht team geworden, waar veel energie in zit.” Floor: “Helemaal mee eens!”  

Wat zijn de concrete resultaten tot dusver? 
Floor: “Onze verkenning is bijna achter de rug. We hebben onder meer veel gesprekken gevoerd - met lectoren en onderzoekers, met docenten en teamleiders, met WIR-managers en sleutelfiguren binnen en buiten de hogeschool. Wat we terugkrijgen, is dat de twee profilerende thema’s een dusdanige samenhang kennen dat we ze niet los van elkaar kunnen zien. Met de volgende 'Inholland Onderzoekt'-campagne ligt de focus dan ook op de verhalen die laten zien waar duurzame leefomgeving en veerkrachtige samenleving elkaar versterken.” 

“Ook kwamen er uit de gesprekken vijf aandachtsgebieden naar voren, waarop we binnen ‘de transitie naar een duurzame leefomgeving en een veerkrachtige samenleving’ samen echt het verschil kunnen maken. Welke vijf dat concreet zijn, daar kunnen we eind maart meer over vertellen.” 

“De onderscheidende manier waarop we met elkaar binnen Inholland samenwerken, dat werd ook vaak genoemd. Zo zijn wij door ons brede aanbod aan inhoudelijke expertises in staat unieke crossovers te maken. Kunnen we door onze positie en vestigingen in het land, stad en landelijk gebied en alles daartussen met elkaar verbinden. En benaderen we ieder vraagstuk vanuit zowel de mens, de omgeving, als de samenleving en het ecosysteem, vanuit de overtuiging dat we alleen dan echt succesvol zijn.” 

Trees vult aan: “Ik ga de komende weken in gesprek met docenten uit alle domeinen om te toetsen op welke manier de aandachtsgebieden tot de verbeelding spreken. Wat is er nodig om deze binnen de opleidingen te versterken? Hoe zorg je voor meer bewustwording en kennis over duurzaamheid, zodat je hier je curriculum op kunt aanpassen? Hoe kun je studenten daarbij betrekken en het onderwijs en onderzoek beter met elkaar verbinden? Dat hoeft een opleiding niet alleen te doen, we moeten de krachten bundelen.” 

Wat wil je collega’s meegeven? 
Trees: “Begin klein. Het zijn grote vraagstukken, maar de beweging zit in kleine dingen. Door maatschappelijke thema’s tastbaar te maken, kun je samen met je studenten onderzoeken wat zij met hun vak voor de wereld kunnen betekenen.” Floor: “Ja, daar gaat het uiteindelijk om. En ik merk dat het zoveel oplevert om op deze manier samen te werken en gun in die zin iedereen een cluppie over domeinen heen.” 

Benieuwd naar de cirkels en de projecten waaraan wordt gewerkt? Verken dan de cirkelpagina's. Vragen en antwoorden over de strategische cirkels vind je op Weten & Regelen. 

Lees ook uit deze serie: 

Voordat je een bepaald medicijn neemt, wil je natuurlijk alles weten over de werking en bijwerking ervan op je lichaam. Maar heb je ook nagedacht over de bijwerkingen op het milieu en het klimaat? Steeds meer artsen, medisch specialisten en andere voorschrijvers staan daar inmiddels wel bij stil. Ze missen alleen nog de praktische informatie om milieu-impact als criterium mee te wegen. Via een groot Europees onderzoeksproject willen Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC met samenwerkingspartners die informatie boven water halen en in de curricula opnemen van het hbo- en universitaire onderwijs.

Click here to read this article in English. 

De zorg heeft een grote impact op het klimaat. De sector is in Nederland verantwoordelijk voor ongeveer 7 procent van de totale CO₂-uitstoot. Grofweg 40 procent daarvan is gerelateerd aan geneesmiddelen en andere chemische middelen. Niet alleen de productie en het transport, maar ook het gebruik van medicatie heeft directe milieueffecten. Zo vervliegen bij sommige inhalatoren broeikasgassen die veel sterker zijn dan CO₂. Bekend is ook dat hormonen in de pil na gebruik terechtkomen in het oppervlaktewater, waar ze massale geslachtsverandering bij vissen veroorzaken. En dit zijn nog maar enkele voorbeelden.

Milieubewuster voorschrijven
Volgens bijzonder lector Jelle Tichelaar van Interprofessionele Samenwerking & Medicatieveiligheid bij Hogeschool Inholland, is de tijd rijp om bij het voorschrijven van geneesmiddelen rekening te houden met de gevolgen voor milieu en klimaat. “Van sommige geneesmiddelen kennen we de kwalijke effecten. Je ziet het wereldwijd. Hoe bijvoorbeeld in India de resten van een bekende pijnstiller in kadavers van koeien tot massale sterfte onder gieren heeft geleid. We moeten daarom de effecten gaan onderzoeken. Maar laten we niet werkloos afwachten tot de onderzoeksresultaten binnen zijn. We moeten nu al milieubewuster omgaan met medicatie. Ook door te voorkomen dat je medicatie moet voorschrijven. Dit betekent meer inzetten op preventie, zoals het stimuleren van een gezondere leefstijl.”

Praktische handvatten
Jelle staat niet alleen. Hij merkt dat onder de huidige en aankomende professionals de bewustwording toeneemt. “Laten we nu iets met die bewustwording doen en zorgprofessionals de praktische handvatten geven waar ze echt mee uit de voeten kunnen. Bijvoorbeeld door per geneesmiddel niet alleen de effectiviteit, bijwerkingen, toepasbaarheid en kosten te registreren, maar ook de milieu-impact. Zo kun je samen met de patiënt bij gelijkwaardige geneesmiddelen een duurzame keuze maken.”

Groot Europees onderzoek
Jelle geeft leiding aan het nieuwe Europese Erasmus+project Planetary Health Education in Prescribing. Tientallen (associate) partners in Nederland en Europa werken de komende drie jaar samen om de milieu- en klimaatbelastende factoren van geneesmiddelen in kaart te brengen, te wegen en zo veel mogelijk informatie hierover per geneesmiddel beschikbaar te stellen om op te nemen in medische opleidingen.

Data ontbreken
Kiezen voor het meest milieuvriendelijke middel is nog niet zo eenvoudig. Want van verreweg de meeste middelen is de impact onbekend. “We staan nog maar aan het begin van de life cycle analyses om de totale milieubelasting van geneesmiddelen te bepalen”, zegt Susanne Waaijers, onderzoeker bij het RIVM. “We merken een groeiende kennisbehoefte bij zorgprofessionals en we willen hen ook graag voorzien van informatie, maar ook wij tasten grotendeels in het duister. Data over met name de productie van geneesmiddelen zijn er nog niet of nauwelijks. Denk daarbij niet alleen aan de stoffen die worden gebruikt, maar bijvoorbeeld ook het energieverbruik van fabrieken en het transport.”

Transparantie eisen
Volgens Waaijers tonen sommige farmaceuten een voorzichtige bereidheid om openheid van zaken te geven, maar willen dit vanwege hun concurrentiepositie pas doen als die openheid collectief geregeld wordt. Zij ziet hier een kans voor de inkoopafdelingen van zorginstellingen. “Vraag duurzaamheidsinformatie bij producenten en kies voor de partij die het meest transparant is. Wellicht brengt dit een brede beweging tot stand die producenten onder druk zet om life cycle analyses van hun producten te maken. Voor geneesmiddelen hebben we nationaal, via het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, en Europees, via het Europees Geneesmiddelenagentschap, goede systemen om gegevens te registreren. Dit biedt wellicht ook mogelijkheden voor dergelijke informatie.”

Inkoop en toepassing
Het aller duurzaamste is natuurlijk om helemaal geen of veel minder geneesmiddelen te gebruiken. “De grootste stappen die we nu kunnen zetten, is kritisch kijken naar inkoop en toepassing van medicatie”, zegt Hilde Jalving van de Europese Vereniging van Medische Oncologie (ESMO). “Schrijf alleen medicatie voor als daar echt een duidelijke indicatie voor is. Is het bijvoorbeeld wel verstandig om voor medicatie te kiezen die kankerpatiënten een levenswinst van slechts enkele weken geeft als zij daarbij ook veel last van bijwerkingen krijgen? Voorkom verspilling door medicatie telkens voor hooguit een maand mee te geven. Kijk ook hoelang patiënten nog door moeten gaan met medicatie. Onderzoek de mogelijkheden voor hergebruik. Als je kankerpatiënten goede bewaarinstructies meegeeft, blijken ze heel zorgvuldig met hun medicijnen om te gaan. En ook de wijze van toediening is belangrijk. Uit milieuoogpunt zijn tabletten te verkiezen boven infusen, want bij infusen komt extra afval kijken en reizen van patiënten naar de polikliniek.”

Duurzaamheid in farmacotherapie
Hilde is doordrongen van het belang om de impact op het milieu en klimaat te beperken. “Ook omdat een slecht milieu en klimaatopwarming risico’s vormen voor onze gezondheid.” Om huidige en toekomstige professionals deze boodschap en een concreet handelingsperspectief mee te geven, is het belangrijk dat het onderwijs dit onderwerp omarmt. Jelle geeft daar zelf invulling aan. Want naast lector is hij universitair hoofddocent en coördinator van onderwijs en onderzoek op de afdeling Interne Geneeskunde van Amsterdam UMC en docent van de masteropleidingen Advanced Nursing Practice en Physician Assistant bij Inholland. “Klinisch redeneren en met name farmacotherapie zijn lastige onderdelen voor studenten: hoe neem je in korte tijd de juiste beslissing om geneesmiddelen voor te schrijven die passen bij het ziektebeeld en de situatie van een individuele patiënt? Op basis van casuïstiek en door veel oefenen leren we hen onder tijdsdruk keuzes te maken, waarbij ze met veel factoren rekening moeten houden. Duurzaamheid is een factor die erbij komt.”

Toekomstige professionals
Jelles directe collega bij Amsterdam UMC is arts-docent en -onderzoeker Joost Piët, die bovendien de dagelijkse coördinatie doet van het Erasmus+onderzoeksproject. “Met de kennis die we vergaren over de milieu-impact van geneesmiddelen willen we onderwijsmaterialen maken en cursussen voor docenten zodat we daarmee een zo groot mogelijke groep van toekomstige professionals kunnen bereiken.” Over interesse in het onderwerp heeft Joost niet te klagen. “Nog vóór de start van het project werden we benaderd door andere universiteiten. Het leeft en dat is hoopgevend. We moeten er dan ook voor zorgen dat de kennis zich blijft ontwikkelen ook als dit project over drie jaar eindigt.”

Klimaatbewuste studenten
Waar een onderwerp als duurzaamheid van geneesmiddelen sterk leeft, is bij de CO₂-assistent: een landelijke groep geneeskundestudenten die planetary health en duurzame zorg wil integreren in het geneeskundecurriculum. “Ons streven is een groene draad door de opleiding te laten lopen. Farmacotherapie is daarbinnen een belangrijk en terugkerend thema”, zegt de inmiddels afgestudeerde arts Eva van der Heide. “Wij kunnen onder meer bijdragen door de vragen waar studenten nu mee zitten naar voren te brengen: hoe schrijf je gepast voor, hoe voorkom je verspilling? Het doel is om samen met de farmacotherapiesectie onderzoek te doen naar beschikbare literatuur over milieu-impact van medicijnen. Zo krijgen bachelorstudenten onderwijs in wat er al bekend is en kunnen ze kritisch nadenken over deze stof. Onderwijs is het beste middel voor verandering.”

Verantwoordelijkheid nemen
Tomás van Emden is de voorzitter van de CO₂-assistent aan de Vrije Universiteit Amsterdam: “Het zou mooi zijn dat informatie over de duurzaamheidsimpact van een medicijn net zoals effectiviteit en kosten terechtkomt in het Farmacotherapeutisch Kompas, een naslagwerk voor medisch professionals die voorschrijven. Ons handelen heeft effect op de planeet en daarmee op de gezondheid van iedereen.” Eva: “De impact van geneesmiddelen is weliswaar (nog) niet helemaal duidelijk, maar we kunnen niet blijven wachten. Het gaat ook om bewustzijn, kritisch nadenken en je verantwoordelijkheid nemen.”

Masterstudenten Hogeschool Inholland
Ook masterstudenten bij Hogeschool Inholland van de opleidingen tot verpleegkundig specialist en physician assistant leren op een juiste manier medicatie voorschrijven. “Ik werk in een huisartsenpraktijk”, zegt Merlynn Huisman, tweedejaarsstudent aan de Inholland-master Advanced Nursing Practice. “Daar ben ik bewust met duurzaamheid bezig bij het voorschrijven. Zo kies ik liever voor poederinhalatoren in plaats van dosisaerosolen voor COPD- en astmapatiënten. Ook geef ik gedoseerd medicijnen mee: bij de eerste uitgifte slechts een hoeveelheid voor één in plaats van drie maanden.” Collega-student Larissa van Schaik werkt in het OLVG in Amsterdam met patiënten met een auto-immuunziekte. “Voor hen schrijf ik continu medicijnen voor. Het is belangrijk om de hoeveelheden en de verschillende soorten medicatie in de gaten te houden. Kun je polyfarmacie (waarbij iemand langere tijd vijf of meer verschillende medicijnen tegelijk gebruikt, red.) verminderen? Het zou goed zijn om daar al bij het begin van je opleiding aandacht voor te krijgen, zodat er een gewoonte ontstaat om terughoudend te zijn met voorschrijven en stil te staan bij de milieueffecten van geneesmiddelen.”

Veerkracht en leiderschap
Wij blijven alleen gezond als de wereld om ons heen gezond blijft. Daarom doet de milieu-impact van geneesmiddelen ertoe. Jelle: “Ook al is onderzoek hiernaar niet ons specialisme, we nemen met het lectoraat onze verantwoordelijkheid en tonen leiderschap en veerkracht om in actie te komen en iets te verbeteren in het leven van mensen en hun leefomgeving.” Joost: “Veerkrachtig is ook dat we een beweging vormen om artsen, specialisten en andere voorschrijvers te verleiden duurzame keuzes te maken. Daarmee hopen we ook dat de farmaceutische industrie haar productie en ontwikkeling verder zal aanpassen aan de toenemende vraag naar duurzamere medicijnen.”

“Doordat je leert van professionals ontwikkel je razendsnel nieuwe vaardigheden die je niet zomaar meekrijgt vanuit school”, zegt Emine Han, vierdejaarsstudent bij de opleiding Social Work bij Inholland Alkmaar.

Team algemeen maatschappelijk werk
Emine loopt stage bij welzijnsorganisatie MEE & De Wering in Den Helder, waar zij mensen met de meest uiteenlopende achtergronden - met en zonder beperking, ziekte, psychische aandoeningen etc. - helpt met de meest uiteenlopende problemen. Dankzij haar stage weet ze hoe mooi het is om echt iets voor iemand te kunnen betekenen. Emine: “Juíst in deze tijd van woningnood, energiecrisis en toeslagenaffaire. Natuurlijk kunnen we niet alles oplossen, maar we geven mensen een steuntje in de rug en kijken samen naar wat wél mogelijk is. Op die manier draag je bij aan het welzijn van de samenleving en dat geeft zoveel voldoening.”

 Als stagiair ben je in het begin best onzeker, bekent ze. “Doe ik het goed? Begrijp ik het wel? Maar de sfeer bij MEE is heel open, iedereen helpt elkaar en we overleggen voortdurend onderling over hoe je iets aanpakt. Al die expertise op één plek, dat vind ik waanzinnig.”

Hogeschool als werkgever

Lesley is inmiddels afgestudeerd; haar stage voor Business Studies deed zij bij de afdeling Werving, Instroom en Relatiebeheer (WIR) van Inholland Alkmaar. Als eerstejaarsstudent al was Lesley sterk betrokken bij wat er gebeurde binnen de opleidingen en ze nam deel aan diverse extra onderwijsactiviteiten. Lesley: “Tijdens een netwerkbijeenkomst had ik ooit iets gehoord over stagemogelijkheden bij de eigen onderwijsinstelling. Dus toen mijn afstudeerstage in zicht kwam, besloot ik daar eerst naar te vragen. Samen hebben we bekeken welke vraagstukken er liggen en wat een geschikt afstudeeronderwerp voor mij zou zijn. Nu zijn er naar aanleiding van het Inholland-brede Strategische Plan allerlei gerichte thema’s waar de de locatie Alkmaar aan werkt, en ik heb onderzoek gedaan naar het creëren van draagvlak rondom deze strategische thema’s.”

Ze voelde zich vanaf dag één op haar plek. “Natuurlijk was het even zoeken in het begin, maar uiteindelijk vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Deze stage heeft bevestigd dat ik hier pas en dat ik me wil doorontwikkelen binnen het onderwijs.”

Tips & adviezen
Lesleys tips voor toekomstige stagezoekers? “Kies een stage die je interesseert én die je uitdaagt, daar haal je het meeste uit. En maak gebruik van je eigen netwerk: wie ken ik, wie heeft ooit al iets over stageplaatsen gezegd?” Advies voor Inholland heeft ze ook. “Laat duidelijker weten wat de stagemogelijkheden zijn binnen de opleidingen - niemand uit mijn klas wist dat dit een optie was. Zonde, want onze hogeschool is juist zo’n leuke werkgever.”

Regel je stageplaats ruim van tevoren, vult Emine aan. “Klinkt cliché, maar je brengt er zomaar zes of twaalf maanden door, dus het is prettig als je je thuis voelt binnen het team. Daarnaast is een fijne stagebegeleider met goede feedback absoluut onmisbaar.” Haar tip voor andere stagebedrijven is dan ook: “Begeleid stagiairs net zo zorgvuldig als MEE & De Wering bij mij doet. De stagetijd is zo’n waardevolle periode, echt een mooie eerste stap op het carrièrepad.”

Stagiairs in het zonnetje

Een stage is echter niet alleen belangrijk voor de student, ook (stage-)bedrijven hebben er baat bij. Stagiairs voeren vaak werkzaamheden en onderzoek uit waar organisaties zelf niet aan toekomen en hebben meestal een verfrissende kijk op de dingen. Om zowel stagiair als stagebedrijf de waardering te geven die ze verdienen, zette Inholland Alkmaar hen afgelopen zomer even in de spotlights. Met chocolaatjes, een kaart en rollende camera’s. Lesley: “Zo’n actie geeft je echt het idee dat je bijdraagt. Bovendien laat het zien hoe betrokken de hogeschool is bij de persoonlijke en professionele ontwikkeling van haar studenten.” Ontzettend leuk, vindt ook Emine. “Ik hoop dat ze dit volgend jaar nog een keer doen, want dit gevoel van erkenning gun ik iedereen!”

Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC starten samen met acht andere Europese partners een groot onderzoeksproject gericht op de milieu-impact van geneesmiddelen. Doel is om gegevens over die impact in kaart te brengen en (aankomende) professionals die geneesmiddelen voorschrijven, daarvan bewust te maken via het onderwijs. 

Click here to read this article in English.

Het driejarig project Planetary Health Education in Prescribing (PlanED Prescribing) kreeg onlangs vanuit het Europese programma Erasmus+ de subsidietoekenning van 400.000 euro. Het is de eerste grote samenwerking tussen Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC. Daarnaast zijn andere universiteiten in Nederland, Kroatië, Italië, Roemenië en Portugal als partner betrokken, evenals het RIVM. Ook is een tiental associate partners aangehaakt, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, beroepsverenigingen, de werkgroep Green Deal Duurzame Zorg 3.0 ‘Medicatie’ van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) en de CO2-assistent: een landelijke groep geneeskundestudenten die planetary health en duurzame zorg wil integreren in het geneeskundecurriculum. 

Duurzame keuzes maken in geneesmiddelen
Projectleider is bijzonder lector Jelle Tichelaar van Interprofessionele Samenwerking & Medicatieveiligheid bij Hogeschool Inholland. “De impact van geneesmiddelen op het milieu en klimaat is groot”, zegt hij. “Maar wat het precies is per medicijn, weten we in veel gevallen niet. Toch willen steeds meer artsen, specialisten en andere voorschrijvers dit weten vanwege een groeiend bewustzijn van die milieu-impact. Zij willen een praktische richtlijn hebben hoe ze daar in het voorschrijven rekening mee kunnen houden. Uiteindelijk is ieders doel om de meest duurzame keuze maken tussen twee verder gelijkwaardige geneesmiddelen.”

Zorgsector zorgt voor zeven procent van de CO2-uitstoot
Het doel van het project is om de milieu- en klimaatbelastende factoren van geneesmiddelen in kaart te brengen, te wegen en zo veel mogelijk informatie hierover per geneesmiddel beschikbaar te stellen. “We weten dat de zorgsector verantwoordelijk is voor ongeveer 7 procent van de CO2-uitstoot in Nederland”, zegt Susanne Waaijers, onderzoeker bij het RIVM. “En ook dat geneesmiddelen en andere chemische middelen voor de grootste klimaatdruk zorgen; meer dan energiegebruik in gebouwen en transport.” Geneesmiddelen kunnen daarnaast een verontreinigende werking hebben. “In het kader van de Green Deal Duurzame Zorg en de Ketenaanpak Medicijnresten uit water adviseren we de betrokken ministeries over de milieu-impact. Vanwege andere opdrachten duiken we als RIVM de komende jaren verder in dit vraagstuk over milieu-impact. We verwachten dan ook meer inzicht te geven en dit als partner in het PlanED Prescribing-onderzoek te delen.”

Nieuw onderwijsmateriaal over milieu-impact
De bedoeling van het onderzoeksproject is om informatie over milieu-impact te verwerken in nieuw onderwijsmateriaal voor geneeskundestudenten en voor masterstudenten van bijvoorbeeld Advanced Nursing Practice en Physician Assistant van de Hogeschool Inholland. “Een gezonde planeet hebben we nodig om zelf gezond te blijven”, zegt Vera van Waardenburg, manager van het cluster Nursing bij Hogeschool Inholland. “Onze partners in het werkveld vragen dat we professionals opleiden die dit vraagstuk oppakken. Het sluit ook aan bij het nieuwe profiel van de hbo-opgeleide verpleegkundige die bezig is met preventie en verpleegkundig leiderschap. Dit betekent onder meer dat je samen met de zorgvrager beslist welke geneesmiddelen je voorschrijft zodat die goed kan functioneren en daarbij ook kijkt welke impact dat heeft op de wereld. De zorg is geen eiland; dat willen we onze studenten meegeven."

Concrete handvatten voor milieubewust handelen
Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC trekken voor het onderzoeksproject nauw met elkaar op. Master- en geneeskundestudenten werken bijvoorbeeld nu al samen in interprofessionele studentenpoli’s en onderzoekers van Amsterdam UMC zijn ook onderdeel van het bijzonder lectoraat. Een van hen is arts-docent en -onderzoeker Joost Piët van Amsterdam UMC, die de dagelijkse coördinatie doet van het driejarige onderzoeksproject en van plan is te promoveren, mede op basis van de onderzoeksresultaten. “De belangstelling vanuit het onderwijs is groot, ook buiten onze organisatie. Het onderwerp leeft en dat is hoopgevend. Het zou mooi zijn om professionals concrete handvatten te geven zodat ze daadwerkelijk milieubewust kunnen voorschrijven. Hopelijk kunnen we daarmee als sector ook invloed uitoefenen op hoe farmaceuten hun medicijnen produceren.”