Opnieuw zorgt aanhoudende droogte voor problemen met Nederlandse dijken. Zo treffen Waterschappen in het westen van het land steeds meer scheuren aan en moeten in Zuid-Holland vanwege scheuren twee waterkeringen worden versterkt. Ook vorig jaar zagen we de gevolgen van droogte voor onze dijken. Het onderstreept hoe klimaatverandering onze waterveiligheid voor nieuwe uitdagingen stelt. En daarmee de blijvende relevantie van onderzoek waar Hogeschool Inholland aan heeft gewerkt voor en met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK): hoe kunnen drones en AI helpen om problemen met dijken sneller op te sporen? 

De regen van deze dagen is welkom, maar maakt de gevolgen van wekenlange droogte niet direct ongedaan. Door klimaatverandering vraagt waterveiligheid steeds meer aandacht. Niet alleen vanwege toenemende neerslag en de stijging van de zee- en grondwaterspiegel, maar ook door perioden van droogte waardoor sneller scheuren in dijken kunnen ontstaan. 

1.600 kilometer dijk inspecteren
HHNK beheert bijna 1.600 kilometer aan dijken. Twee keer per jaar lopen medewerkers al die dijken langs om ze te inspecteren. Dat is een arbeidsintensief proces. “Daarmee wordt de vraag relevant hoe we het arbeidsintensieve werk van dijkinspectie efficiënter kunnen organiseren”, zei Dennis Elling, product owner bij Business Intelligence, Data Science en Geo van HHNK, daar vorig jaar over. “Technologische toepassingen zoals AI kunnen een uitkomst bieden. Met inzet van data- en risicogestuurde dijkbewaking vergroten we onze efficiëntie en effectiviteit.” 

Dus de vraag die HHNK en Inholland enkele jaren geleden stelden: kan dit werk worden ondersteund door drones met camera’s en AI in te zetten?

Drones detecteren scheuren
In 2020 begon HHNK samen met het lectoraat Data Driven Smart Society van Inholland een onderzoek met het detecteren van scheuren in dijken die gevoelig zijn voor droogte. De onderzoekers labelden scheuren en lieten er een drone met een camera overheen vliegen. Zo trainden ze een neuraal netwerk om aan de hand van beelden zelf scheuren te herkennen. 

Uit deze proof of concept bleek dat met AI scheuren in dijken konden worden opgespoord. Het resultaat was zo veelbelovend dat HHNK er de Waterinnovatieprijs voor ontving. Daarna ging het onderzoek verder. De ambitie was om tijdens één dronevlucht meer informatie te verzamelen over de toestand van een dijk. 

Meer zien in één dronevlucht
Want niet alleen scheuren kunnen iets zeggen over mogelijke risico’s. Ook ongewenste begroeiing en dieren kunnen van belang zijn voor een dijkinspectie. Muskusratten bijvoorbeeld graven gangen en holen en kunnen daarmee een dijk verzwakken. Het idee was daarom om AI zo te ontwikkelen dat tijdens één dronevlucht verschillende mogelijke aandachtspunten konden worden herkend. 

Om te onderzoeken of AI ook dieren op een dijk kon detecteren, ging Noah Tuil, student Applied Mathematics/Data Science, voor HHNK aan de slag met schapen. Hij onderzocht of een drone met een infraroodcamera de dieren kon herkennen. Daarbij keek hij onder meer naar de vlieghoogte en -snelheid, de benodigde beeldresolutie en het AI-model. 

“Het is mooi dat een machine objecten kan herkennen en dat het model echt werkte”, vertelde Noah destijds. “Ik had niet verwacht dat er iets positiefs uit zou komen. Dit was namelijk mijn eerste kennismaking met objectherkenning. En ik heb veel geleerd over machine learning en deep learning.” 

Voor schapen bleek de beeldherkenning te werken. Daarmee was de techniek er nog niet. Docent-onderzoeker Erik Ellinger gaf destijds aan dat kleinere en beweeglijkere dieren een volgende uitdaging vormden. “Nu is onderzoek nodig hoe je bijvoorbeeld muskusratten opspoort, want die zijn veel kleiner en beweeglijker dan schapen.” 

Nog altijd urgent
De droogte van vorig jaar maakte al duidelijk hoe relevant dit onderzoek was. Dat waterschappen nu opnieuw scheuren in dijken aantreffen, onderstreept die urgentie nog eens.Het onderzoek liet tegelijkertijd zien dat een werkend AI-model niet automatisch betekent dat de technologie direct in de dagelijkse praktijk kan worden ingezet. Er speelden ook vragen rond privacy en beeldherkenning, de vegetatie op dijken en de manier waarop de technologie kon worden ingepast in het werkproces van dijkinspecteurs. 

Juist in die verbinding tussen technologie en praktijk zag HHNK de meerwaarde van de samenwerking met Inholland. Zoals Jeroen Baars het destijds verwoordde: “De studenten verrijken ons met hun kennis van algoritmen en wij kunnen hen in contact brengen met de praktijk.”

Roland van der Poel is de nieuwe directeur van de faculteit Natuur en Techniek (NTE) van Hogeschool Inholland. “Met Roland halen we een ervaren onderwijsman in huis met kennis in het hoger-, middelbaar beroepsonderwijs en het voorgezet onderwijs,” aldus collegevoorzitter Jeroen van den Berg over de komst van Roland. Hij start op 1 oktober 2026 bij Inholland.

Roland is zijn carrière begonnen als docent geschiedenis, economie en aardrijkskunde in het voortgezet onderwijs. Daarna heeft hij binnen diverse onderwijsinstellingen managementrollen vervuld. Momenteel is hij werkzaam als directeur van de Rotterdam Academy, een samenwerking tussen Zadkine, Albeda en Hogeschool Rotterdam, waar Ad-opleidingen worden aangeboden.

“Met zijn kennis en ervaring in het onderwijsvak verwachten we dat Roland een uitstekende bijdrage kan leveren aan het verder brengen van de faculteit Natuur en Techniek,” zegt Jeroen van den Berg. “Hij is een teamspeler en uit de gesprekken kwam zijn enthousiasme voor het onderwijs duidelijk naar voren. Ik heb alle vertrouwen in dat hij de faculteit met visie en energie verder zal versterken. Ik kijk uit naar de samenwerking!”

Samen bouwen aan een faculteit die toekomstbestendig is
“Een geweldig mooie uitdaging,” reageert Roland enthousiast op zijn nieuwe baan. “De opleidingen binnen de faculteit Natuur en Techniek zijn verbonden aan veel actuele maatschappelijk thema’s. Dat maakt deze faculteit van groot belang voor de beroepsbevolking van de komende jaren. Ik kijk ernaar uit om samen met de opleidingen, docenten, onderzoekers en alle andere collega’s verder te bouwen aan een faculteit die toekomstbestendig is en die studenten optimaal voorbereidt op de uitdagingen van morgen. Met sterk onderwijs en praktijkgericht onderzoek leveren we zo een bijdrage aan de ontwikkeling van professionals én aan de transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. Daar doe ik graag aan mee!”

Roland start op 1 oktober aanstaande. Tot die tijd blijft Frank Lommers actief als interim-directeur van de faculteit NTE. In de maand september wordt gezorgd voor een zorgvuldige overdracht.

“Je test, loopt vast, verbetert en verkoopt”, aldus Bas, student Technische Bedrijfskunde aan de HvA. “Met echte euro’s en echte verantwoordelijkheid.” Dat praktische karakter was voor hem doorslaggevend. “Bij andere minoren blijft het vaak bij marktonderzoek. Hier ontwikkel je prototypes, vind je partners en breng je je product echt op de markt. Je praat met bedrijven en ontdekt of je idee werkt.”

Zijn team ontwikkelde een magnetische ritssluiting die mensen met dementie of Parkinson helpt zelfstandig hun jas te sluiten, de MagnoZip. En dat verliep niet altijd even soepel. “Onze eerste ontwerpen werkten niet. Maar door feedback serieus te nemen en scherp te blijven op het probleem, kwamen we er toch.” De grootste kick? “Een afspraak bij een van de grootste zorgorganisaties in Noord-Holland. We verwachtten een klein gesprek, maar zaten met acht mensen aan tafel, die kritische vragen stelden over kostenefficiëntie en veiligheid. Met als resultaat direct twee afnames. Dan besef je: dit is serieus.”

Ieder team heeft een eigen finance-, marketing-, sales-, productie- en algemeen directeur. Bas leerde als de ceo professioneel communiceren, strategische keuzes maken en soms gewoon lef hebben. “Dat je iets bouwt vanaf nul, met startkapitaal en omzet… Zo’n totaalplaatje had ik niet verwacht.”

‘Het succes ging sneller dan we aankonden’
Een Facebookoproep bleek het begin van een rollercoaster. Dat overkwam Tessa, student Technische Bedrijfskunde en ceo van Open-It, een compacte multitool voor het openen van flesjes, blikjes en pillendoordrukstrips voor mensen met verminderde handkracht. “Ik vroeg mensen met Parkinson, ALS en reuma waar zij tegenaanlopen. Meer dan 200 reacties gaven wel aan dat dit een probleem is dat mensen raakt.”

Na een onzekere start sloeg het onverwacht om. “Binnen zes dagen draaiden we break-even. En in één weekend verkochten we zo’n 500 producten, goed voor € 7.000 omzet. Fantastisch, maar ook stress! We hadden nauwelijks voorraad en zaten dagenlang zelf pakketjes te assembleren. Iedereen vond het een luxeprobleem. Maar zo voelde het niet."

Terugkijkend zat juist daar de groei. “Je komt jezelf tegen. Ik wilde alles zelf oplossen, maar dat kan niet. Je moet leren loslaten en vertrouwen op je team. Want zonder team red je dit niet.” Open-It heeft inmiddels een KvK-inschrijving en werkt aan een doorstart richting Europa. “We gingen door diepe dalen, maar hebben grote hoogtes bereikt. De minor is het drukste halfjaar van je studie, maar ook het allerleerzaamste.”

‘Niemand durfde. Dus stond ik daar’
Ook het team van Tamim, student Bouwmanagement en Vastgoed, kreeg een realitycheck. Hun eerste idee - een telefoonhouder voor winkelwagens - strandde na marktonderzoek. “Dat was wel even slikken.” Met nog maar een enkele weken te gaan, vonden ze een nieuw ‘probleem’: jaarlijks belandt 1,5 miljoen kilo kauwgom op straat. Hun oplossing werd GumMate, een klein bakje om (uitgekauwde) kauwgom tijdelijk in te bewaren.

Tamim organiseerde zelf een pilot bij Talland College om het concept te testen. “Spannend, want je hebt nog geen eindproduct, maar moet mensen wel overtuigen.” De uitkomst gaf vertrouwen: 73% van de studenten wilde GumMate gebruiken. “Je leert dat niemand het voor je doet. Je moet initiatief nemen, zelf deadlines stellen en de regie pakken. Als dat lukt, voelt dat zó goed.”

Zijn persoonlijke hoogtepunt kwam tijdens de finale in de Kapelkerk. “De winnaar mag door naar de landelijke competitie van Jong Ondernemen, maar niemand bij ons durfde te pitchen. Dus stapte ik naar voren. Één dag voorbereiding en we wonnen de derde prijs! Ver buiten mijn comfortzone ontdekte ik dat ik veel meer kon dat ik dacht. Dat vergeet ik niet meer.”

Doorzetten en bijsturen
Die ontwikkeling herkent Isa Smit direct. Als student Technische Bedrijfskunde volgde ze de minor zelf, en afgelopen semester was ze projectmanager en aanspreekpunt voor de teams. Haar kantoor groeide uit tot de huiskamer van de minor, waar studenten binnenlopen om te sparren en ideeën te delen. “Je leert hier dingen die je de rest van je carrière meeneemt. Zoals omgaan met tegenslag en dat ondernemen nooit volgens plan gaat, maar dat je altijd kunt bijsturen.”

Volgens Bas ligt het geheim in de persoonlijke sfeer. “Het contact met andere studenten en begeleiders is ongelooflijk waardevol. Je blijft hangen op school, kijkt bij elkaar mee en ontwikkelt jezelf continu. De minor is superintensief, en precies daarom zo goed.”

Met het nieuwe onderzoeksproject Werken met Gevoel bouwt het lectoraat Robotica van Inholland voort op eerder onderzoek én geeft het een stevige impuls aan technologische innovatie in Noord-Holland Noord. In samenwerking met regionale maakbedrijven wordt onderzocht hoe robots niet alleen kunnen ‘kijken’, maar ook beter kunnen ‘voelen’. Dat is belangrijk voor sectoren waar het steeds lastiger wordt om mensen te vinden voor zwaar, vies of gevaarlijk werk. 

Volgens projectleider Cock is dit het juiste moment om deze stap te zetten. De vraag vanuit de industrie is actueel en de technologie is inmiddels ver genoeg ontwikkeld. Waar krachtregeling vroeger vooral was voorbehouden aan hooggespecialiseerd onderzoek, wordt het nu steeds beter toepasbaar in de dagelijkse praktijk van regionale MKB-bedrijven. 

Sterke regionale verankering 
Een bijzonder aspect van Werken met Gevoel is de sterke regionale betrokkenheid. Alle deelnemende bedrijven zijn gevestigd in Noord-Holland Noord. Het gaat om eindgebruikers, systeembouwers en brancheorganisaties zoals Metaalunie en FME. Samen vormen zij een netwerk waarin kennis niet alleen wordt ontwikkeld, maar ook actief wordt gedeeld met andere bedrijven in de regio. 

Daarnaast zijn kennisinstellingen aangehaakt, waaronder TU Delft voor specialistische kennis over regelalgoritmes. Ook Inholland Academy en het Talland College spelen een rol bij het ontwikkelen van lesmodules, zodat de opgedane kennis breder beschikbaar komt voor bedrijven en professionals in de regio. 

Van praktijkvraag naar digitale tweeling 
In het eerste projectjaar wordt gewerkt aan concrete regionale vraagstukken van onder andere Arie Haaghort Champignons, EKB/Aqualectra en AgrinServ. Deze praktijkcases vormen de basis voor het ontwikkelen van een zogeheten digitale tweeling: een virtueel model van het robotproces dat helpt voorspellen hoe nauwkeurig, snel en kwalitatief een taak kan worden uitgevoerd. 

Belangrijk daarbij is dat het gaat om vraagstukken waarvoor geen kant-en-klare oplossingen bestaan. Als een oplossing eenvoudig te koop zou zijn, zouden bedrijven deze niet bij Inholland neerleggen. Juist de complexiteit — zoals het ruimtelijk regelen van kracht bij wisselende vormen of materialen — maakt dit onderzoek vernieuwend en relevant. Door eerst de volledige ‘pijplijn’ van een robotproces in kaart te brengen en per stap technische keuzes te onderbouwen, wordt gewerkt aan een kennisbasis die ook voor andere toepassingen inzetbaar is.

In deze fase worden technische bouwstenen geïnventariseerd, oplossingen vergeleken en vastgelegd in een doorzoekbare kennisstructuur. Parallel daaraan ontstaat een eerste architectuur voor de digitale tweeling en worden de eerste use-cases daadwerkelijk getest. Door te doen en te experimenteren, groeit de kennis het snelst. 

Leren en innoveren tegelijk 
Het Innovatielab van Inholland speelt een centrale rol in het project. Hier bouwen studenten en onderzoekers samen aan proefopstellingen met industriële robots. Studenten werken aan actuele vraagstukken uit de regionale beroepspraktijk en zien hoe hun kennis direct wordt toegepast. Dat zorgt voor motivatie én voor onderwijs dat nauw aansluit op de arbeidsmarkt in Noord-Holland Noord. 

Wat Werken met Gevoel voor veel betrokkenen inspirerend maakt, is dat het onderzoek bijdraagt aan een doorbraak die al lang in de lucht hing: krachtregeling die niet alleen theoretisch werkt, maar ook praktisch toepasbaar is in kleinere series en variërende productieprocessen. Precies het type innovatie dat past bij de maakbedrijven in de regio en bij de rol van Inholland als kennispartner.

Hoe zorgen we ervoor dat Nederland ook in de toekomst voorop blijft lopen in de microchipindustrie? De afgelopen weken liet Hogeschool Inholland zien hoe onderwijs, praktijk en partners daarin samen optrekken. Tijdens recente events namelijk het ZIE 2026 in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam en de opening van de onderwijs cleanroom in Delft, maakten we zichtbaar hoe we werken aan het opleiden van nieuw technisch talent. 

De activiteiten zijn onderdeel van het landelijke Programma Beethoven (zie kader), waarin overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen investeren in de groei van de semiconductorsector en het opleiden van voldoende technisch talent. 

Ontmoeting op Zuid Holland Industrie Event 
Tijdens ZIE 2026 (Zuid-Hollands Industrie Event) was Inholland aanwezig met een eigen stand op het paviljoen van het Semicon Learning Point. Hier stond de ontmoeting tussen onderwijs en industrie centraal. Studenten van de minor Space Engineering gingen in gesprek met bedrijven uit de hightech sector en lieten zien hoe hun werk in satelliettechnologie raakt aan de semiconductorindustrie. Denk aan precisietechniek en systems engineering, vaardigheden die essentieel zijn in beide domeinen. 

Leren in de cleanroom 
Bij de opening van de onderwijs cleanroom in Delft werd duidelijk hoe belangrijk praktijkgerichte leeromgevingen zijn. In deze gecontroleerde, zeer schone omgeving leren studenten werken onder omstandigheden die direct aansluiten op de praktijk in de semiconductorindustrie. 

De faciliteit werd geopend door burgemeester Alexander Pechtold en Elisabeth Minnemann, voorzitter van het college van bestuur van de Haagse Hogeschool. Aansluitend presenteerden Inholland-stagiairs Sherif Bleiksloot en Sietze Bosse hun werk in de Space Lab booth. Voor opleidingen zoals de Inholland-opleiding Aeronautical & Precision Engineering biedt deze omgeving nieuwe kansen om studenten optimaal voor te bereiden op het werkveld.

De Regio Deal NHN richt zich op het verbeteren van brede welvaart in de regio. In totaal is € 65 miljoen beschikbaar, verdeeld over drie programmalijnen: Beter Leren, Beter Werken en Beter Leven. Projecten komen alleen in aanmerking voor subsidie als partijen uit verschillende domeinen samen optrekken. Zo worden verbindingen gelegd tussen de verschillende lijnen en tussen organisaties, die elkaar beter weten te vinden en aanvullen.

Één verhaal, één netwerk, één route
Binnen de lijn Beter Leren werken Inholland, het Talland College en Vonk nadrukkelijker samen als één beroepsonderwijscollectief. Damienne Leijen van Inholland, Fabian Koning van het Talland College en Catelijne Zandbergen van Vonk halen ideeën op binnen hun organisaties, stemmen die onderling af en bepalen welke initiatieven kansrijk zijn. Als programmalijnmanager begeleidt Catelijne initiatiefnemers bovendien bij het indienen van hun plannen.

In het begin was dat nog zoeken. Inmiddels is er een werkwijze ontstaan waarin de instellingen elkaar tijdig betrekken en goed zicht hebben op aanvragen. “We trekken steeds meer samen op en spreken dezelfde taal”, zegt Catelijne. “Met één verhaal, één loket en één netwerk wordt de route naar onderwijs en werk voor inwoners en werkgevers overzichtelijker en toegankelijker.”

Uitgaan van wat de regio nodig heeft
Dat is hard nodig, benadrukt Fabian. Noord-Holland Noord kampt met vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en uitstroom van jongeren. Tegelijkertijd verandert werk razendsnel en vragen beroepen om nieuwe vaardigheden. In sectoren als zorg, techniek en logistiek stapelen vacatures zich op, terwijl werkzoekenden niet altijd de juiste aansluiting vinden. “Die mismatch kun je alleen samen oplossen”, zegt hij.

Onderwijs speelt daarin een sleutelrol. “Het gaat niet meer alleen om het opleiden van 16-, 17-jarigen voor een beroep dat ze veertig jaar lang uitoefenen”, legt hij uit. “Het draait erom mensen te helpen zich hun hele leven te blijven ontwikkelen en zo duurzaam inzetbaar te blijven. Daarom zoeken mbo en hbo, onderwijs en bedrijfsleven elkaar op, over grenzen en doelgroepen heen.” Dat krijgt vorm in flexibel en modulair onderwijs, duidelijke leerroutes en trajecten die direct aansluiten op wat de regio vraagt.

Onderdeel van de oplossing
Samenwerking vraagt ook om scherpte in keuzes. Bij aanvragen van partners kijken de onderwijsinstellingen kritisch of een project bijdraagt aan de regio, past bij hun rol en of het uitvoerbaar is. “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing, niet alleen van de uitkomst”, zegt Damienne. “Dat betekent dat we vanaf het begin meedenken, maar ook eerlijk zijn over wat we wel en niet kunnen waarmaken.”

“Die houding vergt soms geduld van partners, maar zorgt er ook voor dat het onderwijs als serieuze en betrouwbare partner wordt gezien. En het mooie is: of je nu met Inholland, Vonk of het Talland College spreekt: de lijn is hetzelfde.”

Samen bouwen aan de praktijk
Hoe dat er in de praktijk uitziet, blijkt uit projecten die vanuit de Regio Deal worden opgezet. Een veelbelovend voorbeeld is FlexMatch. Dit initiatief brengt in kaart wat iemand kan, wil en nodig heeft voor werk, en vertaalt dat naar passende leertrajecten. Soms over meerdere onderwijsinstellingen heen. “Het kan straks zomaar zijn dat iemand modules volgt bij Vonk, het Talland College én Inholland”, zegt Fabian. “Zo werk je stap voor stap toe naar een nieuw beroep.

Die werkwijze zie je ook terug in andere initiatieven. Sommige worden gezamenlijk opgepakt, zoals Entree NH, waarin het Talland College en Vonk samenwerken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Andere projecten komen vanuit één instelling, maar sluiten aan op dezelfde regionale opgaven, zoals Logmotion rond transport en logistiek of Food Next van Inholland, een fieldlab waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan innovaties in voedselproductie, circulariteit en digitalisering. Daarbij wordt telkens gekeken hoe andere partners kunnen aansluiten.

Ook op technologisch vlak wordt samengewerkt. Door gezamenlijk te investeren in toepassingen als XR, VR en immersive learning hoeven instellingen niet allemaal afzonderlijk hetzelfde te ontwikkelen. “Door kennis en faciliteiten te delen, kunnen lerenden ervaring opdoen met technologie die straks het verschil maakt in hun werkveld”, aldus Damienne.

Samen vooruit
De beweging is ingezet. Onderwijs en arbeidsmarkt groeien naar elkaar toe, met één gezamenlijke ambitie: een regio waarin iedereen mee kan doen en talent zich kan ontwikkelen. Ook in de samenwerking worden duidelijke stappen gezet. “We opereren steeds minder als losse eilanden en meer als partners met een gezamenlijke opdracht”, zegt Damienne.

Volgens Fabian vraagt dat om blijvende verandering. “Die manier van samenwerken moet overal landen. Niet alleen aan de bestuurstafel, maar juist ook binnen de organisaties zelf.” Heldere communicatie en betrokkenheid van collega’s zijn daarbij onmisbaar.

Voor Catelijne zit de grootste winst in wat er al staat. “We bouwen aan een netwerk dat ook op lange termijn blijft bestaan. Niet alles lukt meteen; soms moeten plannen worden aangescherpt of opnieuw ingediend. Maar we gaan vooruit. En met elke stap wordt zichtbaarder wat samenwerken echt oplevert.”

Tijdens ons jaarlijkse Smart Farming mini‑symposium op maandag 9 februari stond één centrale vraag centraal: hoe houden we de landbouw toekomstbestendig in een tijd waarin arbeid schaars wordt, duurzaamheid steeds urgenter wordt en technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen? Agrariërs, lectoren, onderzoekers, studenten en techniekspecialisten van projectpartners kwamen samen in museum Broekerveiling om inzichten, ontwikkelingen en praktijkvoorbeelden te delen. 

Slimmer werken met technologie 
Volgens associate lector Smart Farming Jeroen Wildenbeest staat de agrifoodsector voor grote uitdagingen. Arbeid wordt steeds duurder en schaarser, terwijl de eisen vanuit maatschappij en overheden toenemen. De oplossing ligt volgens Jeroen niet in harder werken, maar in slimmer werken: van preventief naar gericht ingrijpen, van handmatig naar datagedreven en van gevoel naar onderbouwde beslissingen. Technologie neemt daarbij werk niet altijd weg, benadrukte hij, maar verandert vooral de aard van het werk. 

Onderwijs speelt een belangrijke rol in die transitie – nieuwe werkprocessen vragen nieuwe beroepen en skills. Binnen de onderzoekslijn Smart Farming werken onderzoekers en studenten van verschillende opleidingen en leerjaren aan concrete praktijkvraagstukken, variërend van data‑analyse tot slimme toepassingen. De groeiende belangstelling vanuit het werkveld blijkt uit meerdere lopende projecten en diverse nieuwe subsidieaanvragen. 

Van perenbomen tot bloembollen: technologie in de praktijk 
Binnen het Smart Farming Peren 2.0 project wordt gewerkt aan een systeem dat perenbomen digitaal in kaart brengt via 3D‑modellen. Deze modellen vormen de basis voor algoritmen die snoeiregels toepassen, zodat het snoeien in het veld uiteindelijk volledig autonoom door een cobot op een kar kan plaatsvinden. Begin maart volgt een LIVE demonstratie van de ontwikkelingen tot nu toe bij partnerteler D&W Vriend in Hem. 

Ook in de bloembollensector wordt volop geïnnoveerd. Binnen Groene Tulp en Fieldlab Bol ontwikkelen studenten methoden om ziekten en plagen vroegtijdig op te sporen met visiontechnologie en data‑analyse, zodat telers minder hoeven te spuiten en duurzamer kunnen telen. Vergelijkbare ontwikkelingen vinden plaats in projecten als Smart Farming Broccoli, waar studententeams werken aan het voorspellen van groei en het selectief oogsten via vision en nauwkeurige sensortechnologie.

Precisielandbouw: leren van data 
Dat data het hart vormen van moderne landbouw werd opnieuw duidelijk in de presentatie van aardappelteler Jacob van den Borne. Zijn bedrijf verwerkt gegevens uit satellieten, bodemsensoren, drones, trekkers en opbrengstmetingen tot één geïntegreerd systeem, “Ground Control”. 

Daarmee worden activiteiten per perceel gepland en geoptimaliseerd. Vanaf het in kaart brengen van rijpaden tot het monitoren van biomassa: elke stap wordt ondersteund met data‑gedreven inzichten. 

De aanpak laat zien dat precisie- landbouw geen hype is, maar een manier van werken die continu leren mogelijk maakt. Het registreren van handelingen, iets wat volgens Van den Borne al generaties gebeurt, is daarbij essentieel om opbrengsten en processen te verbeteren.

Robotica in de witlofteelt 
Ook in de witlofteelt worden grote stappen gezet. Robin van der Veeken presenteerde bij AgrinServ een automatisch systeem dat witlofpennen herkent en positioneert met behulp van visioncamera’s en delta‑robots. 

De techniek wordt verder doorontwikkeld om ook het uitsnijden van witlof te automatiseren – een uitdagende taak omdat het juiste snijpunt per teler kan verschillen. De robot werkt consistent, maar het overtuigen van gebruikers blijft een belangrijk onderdeel van de implementatie. 

Uitdagingen bij adoptie en opschaling 
Ondanks de vele innovaties is de brede toepassing van Smart Farming in Nederland nog niet vanzelfsprekend. Innovatiemanager Mathijs Koper (Greenport NHN) wees op knelpunten in de sector zoals bv versnipperde systemen, gebrek aan standaarden, onduidelijkheid over eigendom en beperkte datavaardigheden. Veel boeren zien de meerwaarde van technologie wel, maar de stap van experiment naar grootschalige toepassing is vaak lastig.

Samenwerken aan de kringlooplandbouw van morgen

Binnen de kringlooplandbouw staan efficiëntie, duurzaamheid en integratie met de bestaande natuurlijke systemen centraal. Deze manier van telen vraagt juist om technologieën die de natuurlijke bronnen efficiënter benutten. De hiervoor gevraagde technische aanpassingen en scholingskosten gaan vaak gepaard met hoge investeringen. Aan de andere kant nemen de eisen vanuit overheid en samenleving toe. 

Hoe gaat de teler van morgen dit allemaal managen? 

Het symposium maakt duidelijk dat technologie niet alleen een hulpmiddel is, maar een noodzakelijke schakel in een duurzamere en efficiëntere landbouw. Door studenten, onderzoekers en partnerondernemingen samen te brengen, ontstaat een vruchtbare voedingsbodem voor innovaties die zowel economisch als ecologisch perspectief bieden. 

Het Lectoraat Robotica kondigde aan haar activiteiten op het gebied van Smart Farming verder uit te breiden, met meer projecten, nieuwe partners en een groeiend netwerk van professionals. De landbouw van de toekomst vraagt namelijk niet alleen om nieuwe technologieën, maar vooral om samenwerking, kennisdeling en durf om te vernieuwen.

Hogeschool Inholland gaat samen met bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden bouwen aan de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS). Deze campus wordt een plek waar innovatieve maakindustrie, kennisontwikkeling en talentontwikkeling samenkomen. Studenten, onderzoekers en professionals uit de industrie werken er samen aan technologische innovaties en nieuwe productiemethoden. 

Met de campus versterken de partners de technologische industrie in Zuid-Holland en investeren zij in het opleiden van de vakmensen die deze sector de komende jaren hard nodig heeft. De samenwerking werd op 12 maart bekrachtigd met de ondertekening van een samenwerkingsakkoord door 30 regionale partners, op initiatief van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH).  

‘Technologische innovatie begint bij mensen’ 
Namens Inholland ondertekende collegevoorzitter Jeroen van den Berg: “Technologische innovatie begint bij mensen. Op de MICS brengen we talent, kennis en praktijk samen om talent te ontwikkelen en nieuwe ideeën tot leven te brengen. Zo versterken we de technologische industrie in de regio én dragen we bij aan een duurzame en veerkrachtige samenleving.” 

Voor Inholland sluit deze samenwerking aan bij de ambitie om met onderwijs en praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan die samenleving. Onze productie- en consumptiepatronen brengen welvaart, maar leggen ook druk op de aarde en vergroten ongelijkheid. Daarom is het belangrijk om technologische innovatie te verbinden met duurzame oplossingen. 

Voorzitter van de MRDH, Jan van Zanen (burgemeester Den Haag): “Dit akkoord laat zien waartoe we in deze regio in staat zijn wanneer we onze krachten bundelen. Samen bouwen we aan een sterke maakindustrie en een toekomstbestendige economie."  

Mechatronica als motor van innovatie
Mechatronica, de combinatie van mechanica, elektronica en slimme software, vormt het hart van moderne technologie. Toepassingen zijn zichtbaar in lucht- en ruimtevaart, halfgeleiderindustrie, agrifood en de maritieme sector. Denk aan systemen die satellieten laten functioneren, precisietechnologie voor microchips en robots die gewassen verzorgen. 

Nederland heeft internationaal een sterke positie, maar staat voor de uitdaging om innovaties op te schalen naar productie. Dat vraagt om nieuwe technologie, samenwerking en voldoende technisch talent. De campus speelt juist op dat snijvlak een rol. 

Een plek waar werken, leren en innoveren samenkomen
De campus wordt een open ecosysteem waar bedrijven, onderwijs en onderzoek samenwerken aan innovaties en praktijkvraagstukken. In campusgebouw Spectrum komt een hybride techniekcentrum met gedeelde faciliteiten. Partners werken hier aan productietechnologie, robotica en automatisering, onder meer in gezamenlijke fieldlabs. De campus verbindt met locaties als het Innovatie District Delft, RDM Campus en de Duurzaamheidsfabriek en versterkt zo het regionale ecosysteem. Tegelijk staat talentontwikkeling centraal: studenten en professionals leren in een realistische werkomgeving en kunnen zich blijven ontwikkelen. 

De rol van Hogeschool Inholland en Programma Beethoven
Hogeschool Inholland speelt een belangrijke rol in het opleiden van technologische professionals. Als kernpartner binnen Programma Beethoven werkt Inholland mee aan het versterken van de Nederlandse microchipsindustrie, die de basis vormt voor technologie zoals medische apparatuur en energiesystemen. 

Vanuit expertise in onder andere lucht- en ruimtevaarttechnologie draagt Inholland bij aan het opleiden, om- en bijscholen van praktijkgerichte professionals. Door onderwijs, onderzoek en samenwerking te verbinden, wordt gewerkt aan innovatie, vakmanschap en technologische zelfstandigheid.  

Meer informatie over het programma vind je op onze website. 

“Hij doet het! Hij doet het!” Inholland Alkmaar zinderde tijdens de regiofinale van FIRST^© LEGO^© League 2025-2026 van spanning en enthousiasme. Kinderen van 9 tot 15 jaar gingen op archeologische ontdekkingsreis, met zelfgebouwde LEGO-robots, slimme prototypes en een flinke dosis doorzettingsvermogen.
 

FIRST^© LEGO^© League is een wereldwijd onderwijsprogramma dat in 110 landen ruim 600.000 kinderen bereikt. In Noord-Holland Noord is Inholland regiopartner en gastlocatie van de Challenge-divisie. Hier bouwen en programmeren teams hun eigen robot én werken zij aan een innovatievraagstuk binnen het jaarthema UNEARTHED. De centrale vraag: wat leren we van het verleden om de toekomst slimmer en duurzamer te maken?

Kiezen voor techniek
De spanning is voelbaar bij de wedstrijdtafels. Robots zoeven over de mat en voeren hun missies met uiterste precisie uit. “Voor mij zijn het vooral de gezichten van de kinderen”, zegt Miriam Lof, coördinator vanuit het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica van Inholland. “Die concentratie, elkaar aanmoedigen, de blijdschap als iets lukt. Dat is elk jaar weer fantastisch om te zien.”

Volgens Miriam is het veel meer dan knutselen met LEGO. “Het is een compleet programma. Ze doen onderzoek, werken samen, presenteren en denken creatief. Als oud-leerkracht weet ik: dit kan reguliere lessen vervangen. De leercurve is enorm.” En dat is belangrijk in een regio met veel technische bedrijven en een tekort aan vakmensen. “Laat je kinderen vroeg zien hoe breed techniek is, van zorg tot agri-sector, dan prikkel je ze. Kiezen er later twee voor techniek, dan is dat al winst.”

Techniek in actie
Op het Kaj Munk College in Hoofddorp is FIRST^© LEGO^© League onderdeel van de Digital Discoveries-leerlijn. ICT-docent Josh Bakker ontwikkelde die om leerlingen voor te bereiden op een digitale, AI-gedreven wereld. “Digitale kennis is essentieel”, zegt hij. “Vier uur per week werken leerlingen projectmatig aan programmeren, AI en technologie. In dit programma komt alles samen. Juist dat samen oplossen bedenken vind ik de meerwaarde.”

Dat blijkt uit het innovatieproject van Dunja en Esmee. Hun team bedacht een VR-bril waarmee je onder de grond kunt kijken zonder te graven. “We vroegen ons af hoe je weet wat er in een berg zit”, zegt Dunja. Hun bril maakt scans die verborgen structuren zichtbaar maken, zonder schade aan natuur of erfgoed. “Als je zomaar een grot openmaakt, kan die instorten. Dat is slecht voor dieren die daar leven.” Esmee knikt: “Het leukste is dat je echt iets nieuws maakt. En dat je het steeds kunt verbeteren.”

Leren door proberen
Bij de wedstrijdtafels is vierdejaarsstudent Technische Informatica Lasse vandaag hoofdscheidsrechter. Teams krijgen punten voor missies, maar ook voor eerlijkheid en plezier. “Sociale normen tellen net zo hard mee.” Ooit stond hij hier zelf als deelnemer. “Als klein broekie. Op precies deze plek. En nu studeer ik hier!

Het mooiste vind ik het ‘debuggen’: iets proberen, aanpassen, opnieuw testen. Wat deze kids doen lijkt misschien simpel, maar het legt wel de basis.” Zo wordt een nieuwe generatie voorbereid.

Meer dan een wedstrijd
Ook de leerlingen van de Anne Frank School zijn razendenthousiast. “Eerst kon ik alleen simpele dingen programmeren”, vertelt een van hen. “Nu kan ik dit gewoon allemaal. En lukt iets niet, dan zoek je stap voor stap waar het misgaat en pas je het aan.” “Hopelijk winnen we”, roepen teamgenoten, “maar dit is sowieso een van de leukste dagen van school!”

Voor leerkracht Ismail Karatas draait het om meer dan de uitslag. “Ze leren programmeren, maar vooral plannen, samenwerken en omgaan met teleurstelling. Winst en verlies horen erbij.” In twaalf weken ziet hij het zelfvertrouwen groeien. “Ze presenteren voor een jury en houden zich staande in een onbekende omgeving. Digitale vaardigheden zijn tegenwoordig een voorwaarde om mee te doen in de maatschappij. Maar zonder sociale vaardigheden kom je er niet. Hier versterken die twee elkaar. Dat is de echte winst.”

Rijker naar huis
De Champions Award - en daarmee een ticket voor de landelijke finale - ging naar Op de Kade uit Amsterdam (Montessorischool). Het tweede ticket, samen met de Core Values Award, was voor De Carica Papaya’s van het Kaj Munk College uit Hoofddorp. Andere prijzen gingen onder meer naar De Chosen One (Robot Design Award), De Verliezers van het Kaj Munk College (Robotprestatie Award), Robotic Dreams (Innovatieproject Award) en De Groene Gravers uit Zaanstad (Jury Award).

Maar beker of niet: iedereen ging rijker naar huis. Miriam: “Hier zie je wat er gebeurt als kinderen samenwerken aan echte vraagstukken. Ze ontdekken hoe breed techniek is en wat ze ermee kunnen. Ze graven in het verleden. Ze bouwen aan de toekomst. En onderweg ontdekken ze hoe veel ze al kunnen.”

Grote winnaar was Verdiax, het studentbedrijf dat met de Vinco een biologisch afbreekbaar incontinentieproduct ontwikkelde voor de uitvaartzorg. Een gesloten en gevoelige sector, maar juist daar zagen de vijf studenten hun kans. “Er is een duidelijke trend richting natuurbegraven”, zegt ceo Tim (student Technische Bedrijfskunde). “Maar niemand denkt na over de plastic luier ónder de kleding. Dat kan anders, dachten wij. En dat werkt.” Inmiddels werken uitvaartondernemers in 26 steden en alle 12 provincies met de Vinco en liggen er plannen klaar om de productie te automatiseren. “Door op te schalen kunnen we de prijs verlagen en grotere impact maken.”

Cmo Tessa (student Facility Management) vult aan: “Het voelt onwerkelijk dat we gewonnen hebben. In een branche waar we niks van wisten, hebben we tóch een product neergezet waar iedereen blij mee is. Ik ben ontzettend trots, ook op het team dat we geworden zijn.” Alle teamleden worden in het pak gestoken door Hoes Tailors in Alkmaar (gesponsord door Ondernemend Alkmaar) en gaan door naar de landelijke finale van stichting Jong Ondernemen.

Midden in de praktijk
De jury had het niet makkelijk, want het niveau lag hoog. De tweede prijs ging naar Open-It, met een duurzame tool voor mensen met verminderde handkracht. GumMate, met een oplossing tegen kauwgomvervuiling, eindigde als derde. Daarnaast werden zes awards van elk € 250 uitgereikt door regionale partners, onder meer voor circulariteit, financiën en sales. Extra mooi: Verdiax won naast de hoofdprijs ook drie awards voor innovatie, marketing en dashboard.

“Ondernemen is dé motor voor maatschappelijke vooruitgang”, zegt Frank Lommers, jurylid en vestigingsdirecteur van Inholland Alkmaar. “Wat hier gebeurt, is onderwijs in het hart van wat Nederland en de regio nodig hebben. Bedrijven, overheid, onderwijs, studenten en ouders komen hier samen om te vieren wat er is gemaakt. Ik heb veel ondernemers getraind, maar zo gedegen als deze studenten hun verhaal vertellen, daar word je bijna stil van.”

Veerkracht
Alle finalisten komen voort uit de minor Innoveren & Ondernemen. Hier bedenken studenten van binnen en buiten Inholland in twintig weken een product, bouwen een prototype, zoeken aandeelhouders en brengen het op de markt. Geen fictieve cases, maar dus echte bedrijven met echte klanten.

Oud-deelnemer en projectmanager Isa Smit ziet van dichtbij wat dat met studenten doet. “In het begin sta je met paniek in je ogen, want je moet iets bedenken dat innovatief én duurzaam is. En een paar maanden later heb je je eerste verkoop. Dat moment is goud.” Studenten leren vooral door te doen, benadrukt ze. “Plannen lopen altijd anders dan je denkt. Je moet bijsturen, omgaan met tegenslagen en samenwerken. En werkt iets niet? Terug naar de tekentafel. Zo bouw je veerkracht op en leer je niet alleen ondernemen, maar ook leiderschap, communicatie en lef.”

Springplank
Opvallend is het hoge aantal studentondernemingen dat na afloop doorgaat. Dit jaar geeft bijna de helft van de teams aan een doorstart te maken via Fabriek C, de community voor jonge ondernemers in Alkmaar. Bestuursvoorzitter Jur Stam begon ooit zelf in de minor. “Na afloop is iedereen enthousiast, maar daarna sta je vaak ineens alleen. Binnen Fabriek C onderneem je als onderdeel van een netwerk. Je blijft elkaar zien, deelt kennis en krijgt nieuwe energie.” Gesteund door partners als Rabobank en de gemeente Alkmaar werkt Fabriek C zo als springplank naar de buitenwereld. “Daardoor blijft die ondernemersgeest niet hangen in een schoolproject, maar wordt het echt iets blijvends.”

Persoonlijke groei
Aan het einde van de avond kijken de winnaars van Verdiax alweer vooruit. “Dit is nog maar het begin”, zegt Tessa. “We gaan ons inschrijven bij de KvK en met z’n vijven door. We hebben geleerd groot te dromen, en nu gaan we het waarmaken.”

Dat vertrouwen is niet uit de lucht gegrepen: de afgelopen vijf jaar werd de best student company-competitie van Jong Ondernemen gewonnen door een Inholland Alkmaar-team. “Dat zegt wel iets”, lacht teamgenoot en cso Puck (student Leisure & Event Management). “Je wordt in de minor continu gepusht om door te gaan. Daardoor groei je enorm, als ondernemer én persoonlijk. Ik heb zoveel meer zelfvertrouwen nu. Dit was een onvergetelijk avontuur.”

Meer weten over de minor Innoveren & Ondernemen of Fabriek C? Of wil je zelf ook starten met de minor in september? Neem dan contact op met Nol Graas of Annemarie Hoffman.

De jury was onder de indruk van zowel de kwaliteit van de afstudeerwerken als van de ondernemingsplannen die zij mocht beoordelen. Daarbij vielen onder meer de maatschappelijke relevantie in combinatie met de relatieve eenvoud op, zo vertelde Nielen, tevens bestuurslid bij de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHNW). De KHNW tekende samen met Hogeschool Inholland Haarlem, Startup Campus Haarlem en het Rengelinkfonds voor de organisatie van het event.

Stimuleren in ondernemerschap
Sprekers op de boeiende en inspirerende avond waren Jos Ahlers, die een optimistisch verhaal hield over de toekomst waarin Gen Z het voor het zeggen krijgt, en Barthold Hooft Graafland – social enterpreneur en alumnus van de Nationale Denktank. De laatste gaf twee tips voor succesvol ondernemerschap: consistentie wint het altijd van intensiteit en discipline wint het altijd van ambitie. Matthijs de Winter, teamleider Creative Business bij Inholland Haarlem, benadrukte het belang van de omgeving van de student, zowel op school als thuis.

Ook de winnaars van de Student Ondernemersprijs 2025 kwamen aan het woord: Timo Brouwers en Laurens Dulmers van Reachmate, een hulpmiddel voor mensen in een rolstoel. “Het winnen van die prijs heeft ons enorm gestimuleerd in ons ondernemerschap. Vrij kort daarna hebben we ons bedrijf formeel opgericht en zijn we verdergegaan met productontwikkeling en marketing. Inmiddels zitten we in de volgende fase, schalen we de productie op en hebben we ambities om naar het buitenland te gaan.”

Voor de Afstudeerprijs beoordeelde de jury een veertiental afstudeerwerken. Daarbij kwam uiteindelijk Robbert Louter, student Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, als winnaar uit de bus. Zijn onderzoek richtte zich op de relatie tussen groenvoorzieningen en de gezondheid van bewoners in Alkmaar. Met als belangrijkste conclusie dat de kwaliteit van het groen meer impact heeft op de gezondheid dan de hoeveelheid groen. De jury complimenteerde hem met hoe hij een grote hoeveelheid datagegevens wist te combineren, deze op wijkniveau kon uitzetten én wist te vertalen naar een dashboard waarin de data inzichtelijk wordt voor beleidsmakers. Eervolle vermeldingen waren er voor Jelle Wurpel (Bouwmanagement & Vastgoed / Ruimtelijke ontwikkeling, Haarlem) en Senna Slot (Business Studies, Haarlem).

And the winner is…
Ook bij de Student Ondernemersprijs stond de jury voor een lastige taak. Paul Nielen: “Het was soms alsof we verschillende stukken fruit van dezelfde fruitschaal moesten vergelijken. Van een platform voor kledingruil tot een game om beginnend muzikanten en artiesten op weg te helpen tot een herinneringsarmband voor mensen met dementie. Toch sprongen er voor ons drie ondernemingen uit. Open-It, dat een ergonomische 5-in-1-oplossing heeft gemaakt voor mensen met artrose of verminderde grip, en Verdiax, dat biologisch afbreekbaar incontinentiemateriaal heeft ontwikkeld voor de uitvaartbranche. And the winner is…”. Maar voordat Nielen dat zei, presenteerde hij een verrassingsprijs voor de top-3: een driedaagse ‘natuurlijk leiderschap’, aangeboden door de Foundation for Natural Leadership.

Zo bleef de zaal nog even in spanning, maar uiteindelijk sprak Nielen het verlossende woord en bleek InfraCover de nummer één van de jury. Melvin Valk, een van de studenten uit de groep: “We waren echt zó nerveus, mijn hart ging steeds sneller kloppen. Zo gaaf om dan onze naam te horen en deze prijs te winnen, zeker omdat de concurrentie groot was.” InfraCover ontwikkelt en produceert herbruikbare afdekhoezen voor verkeersborden. Dat lijkt een kleine markt, maar de studenten becijferden dat er maar liefst 106 miljoen verkeersborden in Nederland zijn, waarvan gemiddeld zo’n 1% buiten gebruik is. Die worden nu afgedekt met vuilniszakken en duct tape, wat na gebruik wordt weggegooid.

Innoveren en Ondernemen
Melvin en zijn medestudenten gaan het bedrag van 1.500 euro dat bij de prijs hoort gebruiken om nader onderzoek te doen, hun product verder te ontwikkelen en een VOF op te richten en in te schrijven bij de KVK. Ze geven dan ook aan dat de minor Innoveren en Ondernemen, waar het idee ontstond, en het hele traject in aanloop naar de prijsuitreiking de groep enorm heeft gestimuleerd. Melvin: “Inholland heeft ons heel goed geholpen om te kunnen starten, we zijn daarin echt goed begeleid. Onze docenten en coaches boden de structuur, daarbinnen kregen we alle ruimte. We zijn in dat traject ook een paar keer op ons bek gegaan – en vervolgens weer overeind geholpen. Dat heeft bijgedragen aan onze zelfverzekerdheid en heeft heel veel positieve energie gegeven.”

Op de afsluitende borrel werd er volop nagepraat door docenten, studenten, relaties en professionals uit het werkveld. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van de organiserende vestiging Hogeschool Inholland Haarlem, vertelde daarbij hoe de avond haar met trots vervulde: “Ik ben echt onder de indruk van de manier waarop onze studenten naar de wereld kijken, aan de slag gaan met actuele uitdagingen en vanuit een geheel eigen blik komen met direct toepasbare oplossingen. Een avond als deze maakt zo goed duidelijk wat Inholland doet en welke impact onze studenten maken in de maatschappij. Daarmee zetten ze ook meteen de relevantie van onze hogeschool en ons onderwijs voor de directe omgeving op de kaart.”

Frank Lommers, locatiedirecteur van Hogeschool Inholland Alkmaar, is uiteraard een trots man. “Het is een geweldige beloning voor de inzet van alle teams en studenten en het geeft aan dat het goed zit met de kwaliteit van ons onderwijs. Overigens scoren ook andere opleidingen heel goed, sommige komen net een paar tienden tekort om het predicaat Topopleiding te krijgen. Nu is dat op zichzelf overigens geen doel, want we werken elke dag aan het verbeteren van ons onderwijs zodat de studenten het maximale uit zichzelf halen en, zoals wij zeggen, skills voor het leven ontwikkelen.”

Nauwe samenwerking
“Het mooie vind ik dat beide Associate Degrees zijn ontstaan vanuit de vraag van bedrijven en organisaties in de regio, mede wegens krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn wel cursussen en trainingen, maar er was een tekort aan veelomvattende, verdiepende opleidingsmogelijkheden voor hun medewerkers. Deze opleidingen zijn dan ook ontwikkeld in nauwe samenwerking met het werkveld en ook nu nog is ‘de praktijk’ nauw betrokken bij beide opleidingen. Geweldig dus dat deze Ad’s als Topopleiding zijn aangemerkt. Dat is goed voor Alkmaar en omgeving, voor onze hogeschool en natuurlijk vooral een groot compliment voor de collega’s en de studenten – want zíj maken die topopleiding.”

De Ad Sociaal Werk is, zoals teamleider Pascal Milhous het omschrijft: “Een deeltijdopleiding voor werkende professionals in de gehandicaptenzorg, die zich graag verder willen ontwikkelen.” De opleiding is relatief jong: in februari 2024 startte de eerste groep, inmiddels volgen zo’n 100 studenten de tweejarige opleiding. Pascal: “In de zorg nemen zowel de vraag als de complexiteit toe. Het vergroten van zelfregie staat centraal en het zogenoemde ‘multidisciplinaire samenwerken’ neemt een grotere rol in. De vraag naar gespecialiseerde professionals is dan ook groot, deze Ad biedt mensen die al in het werkveld actief zijn de kans om zich daarin te ontwikkelen.”

Meer uitdaging
Eén van die ‘student-professionals’ is Kirsten Monné. Zij is bij De Hartekamp Groep werkzaam als senior lid van het specialistisch wijkteam Beverwijk/Heemskerk. “Ik vind het belangrijk mezelf te blijven ontwikkelen, te blijven leren. Na veertien jaar zocht ik meer uitdaging en ben ik van Wonen overgestapt naar het Specialistische Wijkteam. De ene keer begeleid ik een gezin met een dochter met autisme, de andere keer een jongen met een licht verstandelijke beperking en verslavingsproblemen. Deze nieuwe rol betekende voor mij een heel andere manier van werken, een andere wereld. Ik heb veel meer te maken met andere instanties en doorverwijzers.”

“Vooral in het werken met gezinnen met kinderen miste ik bepaalde kennis. Het was de praktijkopleider bij De Hartekamp die me op deze opleiding bij Inholland wees. Die sluit heel mooi aan, vooral door de specialisatie in de gehandicaptenzorg, waar we met steeds complexere casuïstiek te maken hebben. Het feit dat het geen vier- maar een tweejarige opleiding was, trok me de drempel over. Het is niet niks om naast werk en gezin een studie te gaan volgen, maar ik krijg er energie van. We hebben een fijne klas, met veel mensen uit het veld. We wisselen veel ervaringen uit en dat is echt een meerwaarde. Het mooie vind ik dat ik de kennis die ik hier opdoe, meteen de volgende dag kan toepassen in de praktijk.”

Autonomie en vrijheid
Ook de Ad Maintenance is sterk praktijkgericht, zo zegt teamleider Hugo Verlaat: “Net als bij de Ad Sociaal Werk, is er in de opleiding veel flexibiliteit om in te spelen op de behoefte en werkomgeving van de studenten. In het begin is de opleiding vrij gestructureerd, dus een vast programma met basiskennis en -vaardigheden. Daarna hebben studenten veel autonomie en vrijheid in het bepalen van het doorlopen van het onderwijsprogramma: in tempo flexibel en afhankelijk van de opdracht waar ze aan werken. Dat zijn beroepsauthentieke opdrachten waarmee hun leeruitkomsten worden aangetoond. Studenten geven dit vorm met beroepsproducten waar de opdrachtgevers zich in herkennen. In de vorm van ‘learning labs’ vindt verder veel kennisuitwisseling plaats en bespreken we zaken waar onze studenten in de praktijk tegenaan lopen. Dat maakt dat de opleiding direct relevant is en aansluit bij hun dagelijkse werk.”

“De voltijds-Ad is een goede brug voor studenten die al een relevante mbo-4-diploma op zak hebben, of voor havisten en vwo’ers die praktijk en theorie willen combineren. Terwijl de deeltijd de kans biedt voor mensen die al in een technische omgeving werken, bijvoorbeeld met productiemachines, civiele installaties, wapensystemen bij een technische dienst, waterzuiveringsinstallaties, enzovoorts. Hier ontwikkelen zij zich verder door dieper in te gaan op de theorie en theoretische modellen ten behoeve van beschikbaarheidsverbetering. Én verbinden hieraan de praktijk door vast te stellen wat ‘het juiste is om te doen’ voor het onderhoud binnen de technisch omgeving van de organisatie. Bijvoorbeeld met betrekking tot voorraadbeheer, of in het voorspellen van de levensduur en vervanging van machines en machineonderdelen. Daarbij zijn de deeltijd- en voltijdopleiding aan elkaar verbonden, wat als extra waarde met zich meebrengt dat startende en ervaren professionals vanuit verschillende generaties met elkaar in aanraking komen en van elkaar leren en ook zichzelf te waarderen.”

Goed arbeidsperspectief
“Ik werk zelf relatief kort als teamleider bij Inholland, maar één van de dingen die me opvalt is dat studenten veel aandacht krijgen en dat zij zowel kennis als begeleiding krijgen aangeboden, precies op het moment dat zíj dat nodig hebben. In de tijd dat de studenten op school zijn, hebben we ruimte om een relatief grote groep docenten in te zetten. Met dus die grote vrijheid om zelf de opleiding in te vullen. Er is vanuit het werkveld grote behoefte aan veelzijdige onderhoudsengineers die én in de praktijk kunnen werken én de vaardigheden hebben om onderhoud te plannen, coördineren en te begeleiden. In die zin is de bekroning als topopleiding een enorme opsteker, die hopelijk ook een positief effect heeft op de instroom, want het is een hele interessante opleiding met een heel goed arbeidsperspectief.”

Op donderdag 29 januari 2026 vindt in de GK Kapelkerk in Alkmaar de finale plaats van de minor Innoveren & Ondernemen van Hogeschool Inholland Alkmaar. Tijdens deze avond presenteren acht studentbedrijven hun zelf ontwikkelde, duurzame en innovatieve producten aan een professionele jury en aan het publiek.

De minor Innoveren & Ondernemen richt zich op leren door doen. Studenten doorlopen een volledig ondernemerschapstraject: van het identificeren van een probleem en het ontwikkelen van een product tot verkoop, marketing en financiële onderbouwing. De finale vormt het afsluitende hoogtepunt waarin studenten laten zien hoe jong talent echt impact kan maken.

Tijdens de avond worden meerdere prijzen en awards uitgereikt. De jury bestaat uit Marieke Vink van de Rabobank, Maud Immink van Anton Groep en Frank Lommers van Inholland.

De finale vindt plaats van 19:00 tot 22:00 uur aan de Kapelsteeg 3 in Alkmaar. Medewerkers, studenten en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom. Meld je hier aan!

Meer weten over de minor? Neem contact op met Nol Graas of Annemarie Hoffman.

Hoe kunnen we voedselverspilling tegengaan, nog vóórdat het product op ons bord ligt? In het vakblad Nieuwe Oogst vertelt associate lector Jeroen Wildenbeest van het lectoraat Robotica van Hogeschool Inholland hoe technologie boeren helpt verspilling al aan de bron te voorkomen.

Binnen de onderzoekslijn Smart Farming werken onderzoekers, studenten en bedrijven samen aan innovatieve oplossingen die de landbouw efficiënter, duurzamer én toekomstbestendiger maken. Denk aan sensoren en robots die de groei van gewassen monitoren, of data-analyses die helpen voorspellen wanneer de oogst precies rijp is. Zo wordt de inzet van grondstoffen geoptimaliseerd en neemt de verspilling af.

“Met slimme technologie kunnen we verspilling voorkomen nog vóórdat het ontstaat,” vertelt Jeroen Wildenbeest, associate lector Robotica. “Door metingen in de bodem en het gewas te combineren, krijgen boeren beter inzicht in wat hun planten nodig hebben. Zo kunnen ze preciezer telen en alleen oogsten wat écht rijp is.”

In het artikel in Nieuwe Oogst wordt ingegaan op verschillende projecten waarin Inholland samenwerkt met bedrijven en andere kennisinstellingen. De focus ligt daarbij op praktische toepassingen die direct bijdragen aan een duurzamere landbouw – van bodemoptimalisatie tot slimme teeltsystemen.

Door deze kennis te delen met het werkveld en studenten actief te betrekken, draagt het lectoraat bij aan innovatie in de agrarische sector. Zo groeit niet alleen de technologie, maar ook het bewustzijn over hoe we als samenleving slimmer met voedsel kunnen omgaan.

Lees het volledige artikel in Nieuwe Oogst: Pak voedselverspilling al aan bij de wortels.

Met de Fastlane IT Cybersecurity bekrachtigden Hogeschool Inholland en het ROC van Amsterdam – Flevoland (ROCvA-F) op 18 december officieel een programma om mbo’ers een snellere overgang naar het hbo te bieden. “Dit mhbo-traject is een nieuwe versnelde doorstroomroute binnen onze samenwerking met het ROCvA-F”, zegt collegelid Marije Deutekom van Hogeschool Inholland. “Het is een belangrijke stap om de kloof tussen mbo en hbo te verkleinen, studiesucces van studenten te vergroten en om specifiek met dit programma versneld bij te dragen aan het vakgebied cybersecurity dat van grote maatschappelijke betekenis is." 

Het programma biedt mbo-studenten niveau 4 de mogelijkheid de laatste twee jaar van hun driejarige mbo-opleiding te combineren met hbo-onderwijs. In deze twee jaar volgen de mbo-studenten één dag per week les bij Inholland en daarmee ronden ze het eerste jaar van de Associate degree (Ad) Cybersecurity af. Hierna kunnen ze in slechts één jaar het volledige Ad Cybersecurity-diploma behalen. Dit mhbo-programma verkort hun studie met één jaar. Daardoor versnelt hun instroom op de arbeidsmarkt of kunnen ze sneller doorstromen naar de hbo-opleiding Business IT & Management. 

Exclusieve kans voor mbo-studenten
Deze exclusieve samenwerking tussen Inholland en het ROCvA-F opent op een toegankelijke wijze de deur naar hbo-onderwijs voor mbo-studenten die twijfelen over hun kansen en aansluiting binnen het hbo. Of voor mbo’ers die juist behoefte hebben aan meer uitdaging binnen hun opleiding.  

‘Dit traject helpt me mijn ambities te verwezenlijken’
Per september is de eerste lichting mbo-studenten van start gegaan met het mhbo-programma. Hieraan doen 25 gemotiveerde studenten mee. Mahrosh Abbas heeft voor het mhbo-traject gekozen om haar bredere kennis binnen ICT uit te breiden. “Het geeft mij een grondig begrip over de basiskennis binnen networking en de fundamenten van system security. Ik heb een heel ander beeld gekregen over IT en mij gerealiseerd dat de basis IT’er over deze kennis moet beschikken, in welke branche je ook zit. Dit traject heeft mij al zeer geholpen, en helpt nog steeds, om mijn ambities voor de toekomst te verwezenlijken, want cybersecurity is een booming vakgebied. Ik raad het dan ook zeer aan voor mbo-studenten die hun it-kennis willen verbreden en verdiepen.” 

Enorme vraag cybersecurity professionals
Het traject sluit nauw aan op de dringende behoefte aan cybersecurity-specialisten en biedt mbo-studenten de uitdaging en opleiding die ze nodig hebben om zich succesvol in de sector te ontwikkelen. 

“Belangrijk is het dat mbo-studenten voelen dat ze welkom zijn binnen het hbo, dat ze erbij horen en er thuishoren. Met het mhbo-programma laten we dat bij Inholland ervaren én dragen we tegelijkertijd bij aan de enorme vraag naar cybersecurityspecialisten", aldus Boudewijn Boelman, opleidingsmanager bij het domein Techniek, Ontwerpen en Informatica van Inholland. 

“In een tijd waarin digitale dreigingen steeds complexer worden, is goed cybersecurity-onderwijs essentieel. Binnen het mhbo Cybersecurity-traject bij MBO College Zuidoost dagen we studenten uit om al tijdens hun mbo-opleiding met hbo-onderdelen te werken. Zo doen zij diepgaande kennis op en krijgen zij een realistisch beeld van hun vervolgopleiding. Dat geeft studenten vertrouwen en vergroot hun kans op succes,” zegt Jeff Zwijsen, opleidingsmanager ICT bij MBO College Zuidoost, onderdeel van ROCvA-F. 

Navid Madani, directievoorzitter MBO College Zuidoost van het ROCvA-F benadrukt: “Het mhbo-programma biedt onze mbo-studenten de kans om hun zelfvertrouwen te vergroten, zich sneller te ontwikkelen en goed voorbereid de arbeidsmarkt op te gaan. Deze samenwerking biedt een mooie kans voor onze studenten om laagdrempelig kennis te maken met het hbo-onderwijs en met meer vertrouwen door te stromen naar het hbo."

Vergroten van inclusieve onderwijskansen
Door de gezamenlijke expertise op het gebied van onderwijs en maatschappelijk rol om mensen voor te bereiden op de arbeidsmarkt, streven beide instellingen ernaar om studenten optimaal op te leiden op de toekomst. Marije Deutekom: “We zijn trots op deze vorm van samenwerking, die niet alleen de mbo-hbo-overgang versoepelt en versnelt, maar ook bijdraagt aan het creëren van inclusieve onderwijskansen.” 

 Inholland en ROC van Amsterdam: een sterke samenwerking
De samenwerkingsovereenkomst is bekrachtigd door Frank Lommers, Inholland directeur a.i. van het domein Techniek, Ontwerpen en Informatica en de locatie Alkmaar, en Navid Madani, directievoorzitter MBO College Zuidoost van het ROCvA-F. 

 Meer informatie
Wil je meer weten over het Fastlane IT Cybersecurity programma? Bezoek de ROCvA-F website. Benieuwd naar het Ad Cybersecurity traject bij Inholland? Check de website.   

Het is een dagelijks terugkerende vraag voor velen: hoe zet je een maaltijd op tafel die zowel lekker als gezond is? Robin van den Berg voegt daar nog een derde ingrediënt aan toe: duurzaam. Want met zijn lectoraat Food, Health & Technology wil hij zich inzetten voor een versnelde transitie naar een duurzaam voedselsysteem met behulp van technologische innovaties. In zijn met enthousiasme doordrenkte lectorale rede schetste hij zijn plannen en diste hij enkele smaakvolle voorbeeldprojecten op, waarvan een groep studenten de toehoorders daadwerkelijk iets gezonds, duurzaams en lekkers lieten proeven.

Zonder spiekbriefjes en met een bewonderingswaardig gemak neemt Robin de goedgevulde zaal in Hogeschool Inholland Amsterdam mee in zijn lectorale rede. Ook al heeft hij geen enkele onderwijskundige ervaring, hij voelt zich helemaal op zijn plek in onze hogeschool, zo vertelt hij. Met zijn ruime ervaring in wetenschappelijk onderzoek en productontwikkeling in de voedselindustrie is Robin een lector met een missie. “Met het lectoraat Food, Health & Technology richt ik me op de volgende onderzoeksvraag: hoe en waar kunnen technologische innovaties op het gebied van voeding de transitie naar een duurzamer voedselsysteem ondersteunen en versnellen.”

Transitie van dierlijk naar plantaardig
Voor Robin staat het buiten kijf dat we aan een duurzamer voedselsysteem moeten werken. “Door groei van de wereldbevolking is 56 procent meer voedsel nodig. Tegelijkertijd is er geen ruimte om meer land te gebruiken voor voedselproductie en moeten we de uitstoot van broeikasgassen omlaag zien te krijgen. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen, is inzetten op technologische innovatie en op de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Hiervoor is samenwerking vereist in de voedselproductieketen. Van producent tot consument: iedereen heeft een rol in de transitie.”

Praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking
Naast samenwerking binnen de keten pleit Robin voor een praktijkgerichte aanpak. Dat verklaart mede zijn enthousiasme als kersverse lector. Want bij Inholland ligt immers de focus op praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking, zowel binnen als buiten onze hogeschool. Door deze samenwerking en met praktijkgericht onderzoek wil Robin werken aan drie waarden van voedsel. “Het moet én gezond én duurzaam én lekker zijn. Want als de smaak niet op orde is, wordt gezond en duurzaam voedsel niet geaccepteerd.”

Duurzame en gezonde voedselkeuzes
De transitie naar een duurzaam voedselsysteem is een te groot onderzoeksgebied voor het lectoraat. “Om echt impact te kunnen maken richten we ons op specifieke deelgebieden”, zegt Robin. “Het eerste gaat over duurzame en gezonde voedselkeuzes. Binnen dit thema doen we bijvoorbeeld consumentenonderzoek en onderzoek naar gezond en duurzaam voedselaanbod.” Een mooi voorbeeldproject is Aan tafel: een wijkkeuken als gezond, duurzaam en sociaal knooppunt waarin samen wordt gewerkt met het domein Gezondheid, Welzijn & Sport.”

Van dierlijk naar plantaardig
Het tweede deelgebied gaat over de eiwittransitie van dierlijk naar plantaardig. “Hier letten we op smaak, gezondheidsvoordelen en een duurzaam voedselsysteem”, zegt Robin die verder vertelt over het opzetten van het Fieldlab Food Processing & Handling, een samenwerking met het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, het mkb-netwerk TechValley en mbo-instelling Vonk.

Voorkomen van voedselverspilling
Ook het derde en laatste thema van het lectoraat vereist samenwerking: het voorkomen van voedselverspilling. Want hoe kun je, naast het voorkomen van afval, de reststroom van een ander omzetten tot een nieuw voedselproduct? Een mooie oplossing komt van een van de studententeams dat deelnam aan de minor Food Challenge Ondernemen. Matthijs (Technische Bedrijfskunde), Nina, Toméu en Terri (alle drie Food Commerce & Technology) kreeg de uitdaging om een duurzaam, gezond en lekker product te ontwikkelen als voorbeeld voor de switch van dierlijk naar plantaardig. Met hun studentenbedrijf Maniteto’s ontwikkelden zij reepjes knolselderij met shoarmasmaak. Daarmee pakken ze ook voedselverspilling aan, omdat ze hun snack maken van afgedankte knolselderij.

Belangrijke rol voor studenten
“Met projecten zoals Maniteto’s tikken we het liefst alle boxen aan”, zegt Robin. “We gaan voor duurzame en gezonde voedselkeuzes, zetten in op de eiwittransitie en willen voedselverspilling voorkomen.” Een voorwaarde is dat studenten een rol krijgen in de projecten. “Door hen te betrekken leren ze wat er speelt in het werkveld. En door veel mooie projecten te draaien en daarmee naar buiten te treden kunnen we weer nieuwe studenten werven om verder te werken aan de transitie.”

Duurzame en veerkrachtige samenleving
“Samen eten verbindt”, zegt Jeroen van den Berg, voorzitter a.i. van het college van bestuur van Inholland, na afloop van de rede. “En dat verbindende element komt terug in wat Robin bij Inholland doet: onderzoek, onderwijs en praktijk met elkaar verbinden. Het lectoraat sluit bovendien aan bij transitie naar een duurzame, veerkrachtige samenleving waar we ons als hogeschool voor inzetten. Het gaat over kansengelijkheid door te werken aan gezond, duurzaam, lekker én betaalbaar eten, over een gezonde leefomgeving en over een verantwoorde economie waarin we rekening houden met de natuur en toekomstige generaties.”

Smakelijke borrel
Ter bekrachtiging van Robins installatie als lector overhandigt Jeroen hem een draagteken; een kunstwerk dat eveneens staat voor samenwerking en verbinding. En dan is het tijd voor de netwerkborrel met uiteraard de innovatieve snack van de studenten van Maniteto’s. Immers: the proof of the pudding is in the eating. Het blijkt niet alleen een gezonde en duurzame snack, maar ook zeer smakelijk.

Heb je de lectorale rede gemist? Bekijk de rede hier of bekijk de sfeerimpressie.

Bij Hogeschool Inholland wordt praktijkgericht onderzoek steeds vaker ingezet om directe impact te maken in het werkveld. Twee collega’s van onze hogeschool vertelden in het weekblad C2W hoe zij betrokken zijn bij professioneel-doctoraatstrajecten (PD’s) op het gebied van materialen en energietransitie.  Deze trajecten slaan een brug tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven — met concrete verbeteringen in de praktijk als resultaat.

“Een PD is geen onderzoek dat in de bureaula verdwijnt. Het is bedoeld om de praktijk echt te veranderen, met kennis die direct toepasbaar is,” aldus Jasmijn.

Een PD is een leer- en onderzoekstraject voor professionals die werken aan innovaties binnen de beroepspraktijk. Waar een traditioneel promotietraject zich focust op wetenschappelijke kennis, draait het bij een PD om handelingskennis: weten hoe je iets kunt verbeteren of vernieuwen in de praktijk.

Voor de chemiesector betekent dit bijvoorbeeld onderzoeken hoe productieprocessen duurzamer kunnen, of hoe grondstoffen efficiënter kunnen worden benut. Dit doen we samen met bedrijven, onderzoekers en studenten.

Dit is ook direct de kracht van PD-trajecten, de samenwerking met het bedrijfsleven. De onderzoeksvragen zijn praktijk gestuurd, waardoor de oplossingen direct een relevante toepassing hebben. Daarnaast vloeien de verworven inzichten terug naar het onderwijs: studenten werken aan actuele cases, en docenten verwerken de resultaten in hun lesmateriaal en projecten.

“We bouwen letterlijk bruggen tussen onderzoek, onderwijs en industrie,” vertelt Rogier.  “Het mooie is dat iedereen leert: de professional, de studenten én de organisatie zelf.”

Voor de domeinen Techniek, Ontwerpen & Informatica (TOI) en Agri Food & Life Sciences (AFL) sluiten PD-trajecten naadloos aan bij onze gezamenlijke ambitie: impactvolle innovaties realiseren op het snijvlak van technologie, duurzaamheid en maatschappelijke vraagstukken. Ze laten zien hoe hogescholen niet alleen kennis toepassen, maar deze ook zélf ontwikkelen — in nauwe samenwerking met de praktijk.

Lees het volledige interview op ScienceLink.

Bij Nova Electric Racing draait alles om samenwerken, leren én grenzen verleggen. Dit studententeam, bestaande uit zo’n vijftien studenten (van de opleidingen Aeronautical Engineering en Luchtvaarttechnologie) van Hogeschool Inholland en de TU Delft, bouwt aan een volledig elektrische race­motor. Het is meer dan een project, het is een plek waar studenten leren, bouwen en groeien.

Van passie naar praktijk
Teammanager Marina Anchuelo Sanfeliu vertelt met enthousiasme over haar rol: “Ik werk met studenten uit allerlei disciplines en landen. Samen bouwen we niet alleen aan een motor, maar ook aan een community. Iedereen leert hier van elkaar – over techniek, communicatie, samenwerken en doorzetten.”

De diversiteit binnen het team is groot. Ongeveer de helft van de teamleden komt van Hogeschool Inholland, de andere helft van TU Delft. “Die mix werkt juist heel goed,” vertelt Marina. “We hebben verschillende achtergronden en manieren van denken, en dat maakt het team creatief en sterk.”

Leren door te doen
Nova Electric Racing begon ooit als een team dat racete met brandstofmotoren. Inmiddels ligt de focus volledig op elektrisch racen. “We geloven dat de toekomst in duurzame energie ligt,” zegt Marina. “We bouwen de motor zelf, van nul af aan. Daarbij willen we ook natuurlijke vezelcomposieten gaan gebruiken in plaats van koolstofvezel, om het ontwerp nog duurzamer te maken. Alles wat we doen, doen we met oog op de toekomst.”

Binnen het team leren studenten niet alleen technische vaardigheden, maar ook hoe ze leidinggeven, samenwerken en omgaan met uitdagingen. “Er zijn geen docenten die ons precies vertellen wat we moeten doen. We ontdekken het zelf. Dat is soms moeilijk, maar daardoor leer je juist het meest.”

Een team met drive
De sfeer binnen Nova is hecht. “We werken hard, maar we maken ook tijd voor elkaar,” vertelt Marina. “We organiseren gezellige momenten, bespreken hoe het met iedereen gaat, wat zorgt voor meer motivatie. Iedereen hier heeft een passie voor motoren en techniek, dat verbindt ons.”

En dat harde werk blijft niet onopgemerkt. Nova Electric Racing won eerder de Innovation Award tijdens een internationale studentenwedstrijd in het Verenigd Koninkrijk en blijft doorgroeien. Momenteel werkt het team aan de vierde generatie elektrische motor, die ze volgend jaar willen presenteren.

In de Nederlandse tuinbouwsector heerst een hardnekkig spanningsveld: enerzijds is er de drang naar innovatie en verduurzaming, anderzijds een terughoudendheid om kennis te delen. Vooral kleinere en middelgrote telers ervaren een drempel om hun zorgvuldig opgebouwde kennis en data openbaar te maken. Toch lijkt juist daar een belangrijke sleutel te liggen voor het versterken van de sector als geheel.

 In onder andere Groenten en Fruit Actueel en Food & Agri Business deelt lector Biomimicry Mauro Gallo deze visie in zijn opiniestuk “Kennisdeling is de sleutel voor een toekomstbestendige tuinbouw”. En benadrukt hij dat samenwerking en het delen van kennis essentieel zijn om de glastuinbouw duurzamer, innovatiever en weerbaarder te maken. Wanneer er een cultuur ontstaat waarin telers, onderzoekers en onderwijsinstellingen actief informatie uitwisselen, kunnen technologische ontwikkelingen sneller hun weg vinden naar de praktijk.

 Onderzoeksprojecten zoals Flappy, dat met bio-geïnspireerde drones gewasdata verzamelt om plagen en ziekten te detecteren en te herkennen, en de daaruit voortkomende HortiDatabase, waarin kennis over plagen en ziekten wordt gedeeld, laten zien hoe gezamenlijke data-inzet kan leiden tot beter onderbouwde teeltbeslissingen. Voor alle telers, ook voor middelgrote en kleinere telers. Met deze kennis kunnen telers sneller en effectiever reageren om hun gewassen te beschermen tegen. Zo illustreert het artikel dat toekomstbestendigheid niet alleen uit techniek komt, maar vooral uit vertrouwen, openheid en de moed om kennis te delen binnen de sector.

 Lees het hele artikel hier:  Groenten en Fruit Actueel

Stel je een samenleving voor waarin digitale en fysieke werelden helemaal met elkaar verweven zijn. Waar artificial intelligence (AI) en virtual reality (VR) net zo vanzelfsprekend zijn als je smartphone. Spannend? Misschien ook een beetje beangstigend. Maar vooral: een kans om samen na te denken hoe we technologie op een menselijke en creatieve manier inzetten.

Daar draait het om tijdens het Society 5.0 Festival op 15 en 16 oktober in Amsterdam. Voor collega’s en studenten van Inholland is het festival gratis te bezoeken. Je kunt je hier registreren. Twee dagen lang kun je je laten inspireren door talks, panels, installaties en workshops. En: Inholland is er volop bij. Verschillende collega’s uit Kenniscentrum ARC, het kenniscentrum van het domein Creative Business, leveren een inhoudelijke bijdrage aan het programma.

Wat is Society 5.0?
De term Society 5.0 verwijst naar een nieuwe maatschappelijke fase. Waar de jagers-verzamelaars (1.0), de agrarische samenleving (2.0), de industriële revolutie (3.0) en de informatiesamenleving (4.0) al achter ons liggen, staat Society 5.0 voor een samenleving waarin digitale en fysieke werkelijkheden volledig versmelten. Het gaat daarbij niet alleen om technologische innovatie, maar vooral om de vraag: hoe bouwen we een duurzame, inclusieve en mensgerichte toekomst?

Die zoektocht sluit goed aan bij de missie van Inholland. Als partner in  het Centre of Expertise Creative Innovation (CoECI), zijn we medeorganisator van dit jaarlijkse festival.

Koos Zwaan: Reimagining AI
Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, is nauw betrokken bij de inhoud van het festival. Hij maakt deel uit van het programmateam en leidt de workshop Reimagining AI: Abundant, Playful & Just, waaraan hij zelf ook deelneemt samen met partner Thunderboom.

In deze interactieve sessie onderzoeken de deelnemers hoe AI opnieuw bedacht kan worden: niet als product van grote techbedrijven, maar als technologie die artistieke vrijheid, inclusie en ecologische bewustwording centraal stelt. “Het gaat erom dat we zelf nadenken over wat we van AI willen”, zegt Koos. “In plaats van klakkeloos te accepteren wat grote techbedrijven ons aanbieden,  kunnen we ons afvragen hoe we AI vormgeven op een manier die recht doet aan onze waarden en diversiteit.”

De workshop begint met een gezamenlijke oefening: welke taken zou je overlaten aan AI, en welke juist niet? Daarna volgen creatieve metaforen, zoals AI als assistent of partner, om het denken over technologie open te breken. Tot slot discussiëren de deelnemers over alternatieve AI-toekomsten.
 

Kasia Glowicka: technologie als partner voor cultuur en creativiteit
Componist en onderzoeker Kasia Glowicka neemt deel aan het panel How Artists Use Immersion to Bring Heritage Alive. Naar aanleiding van de installatie Otherwords reflecteert zij, samen met andere kunstenaars, op de rol van immersive technologie, met name VR, bij het tot leven brengen van cultureel erfgoed.

Kasia verbindt in haar werk muziekcompositie met moderne technologie en onderzoekt hoe AI en VR het creatieve proces kunnen verrijken. Met studenten uit Amsterdam en Riga werkte ze eerder samen aan het VR-project Connected Creativity, met als doel om internationale samenwerking mogelijk te maken zonder fysieke reis, en tegelijk te onderzoeken hoe VR kan bijdragen aan interculturele communicatie, artistieke expressie en vernieuwend onderwijs. 

Voor haar is de kern helder: “In creativiteit verwerken we emoties. Dat is wat ons mens maakt. We zijn bang dat AI onze creativiteit – en dus ons menszijn – overneemt. Mijn doel is om AI als partner te zien, niet als vervanger. Technologie moet onze mogelijkheden vergroten, niet verkleinen.”

Jacco Gardner: vergeten beloftes van machine-creativiteit
Ook muzikant, componist en artist-researcher Jacco Gardner, PD-kandidaat binnen het lectoraat van Koos Zwaan, heeft een bijzondere bijdrage aan het festival. Zijn performance ‘The Forgotten Promise of Machine Creativity’ laat zien dat er in de jaren 80 al experimentele systemen bestonden die een andere benadering van kunstmatige intelligentie voorstonden: niet als vervanger, maar als versterker van menselijke creativiteit.

Met zijn installatie brengt Gardner deze ‘vergeten machines’ opnieuw tot leven. Daarmee laat hij zien dat technologie ook op een andere manier vormgegeven kan worden; één waarin menselijke verbeeldingskracht centraal blijft staan. Zijn werk sluit direct aan bij de kernvraag van Society 5.0: hoe kunnen we hybride werkelijkheden actief vormgeven, in plaats van ons te laten sturen door technologische ontwikkelingen?

Jacco: “Mijn live performance demonstreert hoe AI kan functioneren als archeologische vertaler in plaats van creatieve vervanger. Het gebruik van AI legt hierbij juist de focus op het uitlichten van onze innovaties uit het verleden en hun potentieel, in plaats van deze volledig te vervangen door nieuwe AI innovaties.”

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

“Studeren is méér dan alleen colleges volgen”, benadrukt Tessa Liefting, voorzitter van de studievereniging voor Technische Bedrijfskunde (sv TBK). “Wil je het meeste uit je tijd bij Inholland halen? Word dan actief binnen een studievereniging. Je ontmoet andere studenten, legt contact met bedrijven en ontwikkelt jezelf – niet alleen als professional, maar ook als persoon.”

Van studiereis tot banenmarkt
Bij sv-TBK is iedereen welkom. De vereniging organiseert met hulp van een aparte activiteitencommissie onder meer de introductieweek op Terschelling, bedrijfsbezoeken, feest op de Partyboot, en binnen- en buitenlandse studiereizen naar plekken zoals Groningen en Lissabon. “Onze activiteiten zorgen ervoor dat je snel contact hebt met jaargenoten én ouderejaars, die je later weer kunnen helpen bij vakken en vragen. Tegelijkertijd bouw je een waardevol netwerk op met bedrijven, bijvoorbeeld via onze eigen banenmarkt: het grote Mix & Match-evenement.”

"Actief deelnemen zorgt voor meer plezier en betrokkenheid, waardoor je je snel thuis voelt op de hogeschool. En omdat TBK relatief kleinschalig is, kennen studenten en docenten elkaar goed. De studievereniging versterkt dat hechte gevoel nog eens extra. Tijdens mijn eerste studiereis kende ik bijna niemand, maar na drie dagen bowlen, bedrijfsbezoeken en een kroegentocht in Groningen had ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij. En die vriendengroep bestaat nog steeds. Juist dát maakt je studententijd zo de moeite waard."

Bouwen aan je netwerk
Nienke Nooij, secretaris van sv-BFL, richt zich met haar vereniging op het verbinden van studenten binnen het domein Business, Finance & Law én breder. “We willen studenten extra ondersteuning bieden en hen helpen met het opbouwen van vaardigheden en een professioneel netwerk. Kom vooral langs als je ergens tegenaan loopt, onze deur staat altijd open.”

BFL organiseert studiegerelateerde activiteiten zoals gastcolleges en workshops, maar ook gezellige evenementen zoals spelletjesavonden en weekenden weg. “Relaties zorgen ervoor dat je als student verbonden en gemotiveerd blijft”, zegt Nienke. “Dat is echt een redder, nu en in je toekomstige carrière.”

Haar persoonlijke missie: de regio onder de aandacht brengen. "Veel studenten denken dat alleen de Randstad kansen biedt, maar ook onze regio heeft fantastische mogelijkheden om te werken, wonen en recreëren. Met ons Connect2Business-event, een toegankelijke bedrijvenmarkt met regionale werkgevers, laten we studenten volop kennismaken met lokale carrièremogelijkheden."

Een warm welkom voor en door studenten
Van recenter datum is sv-Nova Nexus - een studievereniging voor studenten Social Work, Verpleegkunde en Pabo die nog in de opstartfase zit. Oprichters zijn Social Work-studenten Qwen de Vries, Sarina Veul en Karine Broersen. "Wij voelden ons vanaf dag één ontzettend welkom op Inholland. Dat gevoel willen we graag doorgeven", zegt Sarina.

Nova Nexus begint kleinschalig en laagdrempelig, met een eigen ontmoetingsplek waar studenten kunnen werken en elkaar helpen bij studievraagstukken. Qwen: "Onze droom is dat alle studenten zich op hun plek voelen, lid worden en ervaren hoe waardevol en informatief onze activiteiten zijn. Groepsgevoel en nieuwe verbindingen maken, daar mikken we op.”

Samen sterker
Naast deze drie studieverenigingen kent Inholland Alkmaar nog meer initiatieven: ASEV (voor engineers), Virplaca (Bouwmanagement & Vastgoed, Bouwkunde), studentenvereniging A.S.V. Omnivas en natuurlijk Stichting Alkmaarse Studentensociëteit (SAS/SooS), dé plek voor sociale activiteiten. Verder ondersteunt het Studentsucces Centrum (SSC) studenten bij hun studie en welzijn. Samen vormen al deze initiatieven de ‘studentpartners van Inholland Alkmaar’, die gezamenlijke evenementen organiseren zoals het succesvolle zomerfeest en kerstgala.

Nienke legt uit hoe dat ontstond: “We werden gek van alle miscommunicatie tussen verenigingen. Jeffrey Oostenrijk (destijds voorzitter van SAS/SooS) en ik (toen nog voorzitter van Omnivas) besloten daarom alle verenigingen bij elkaar te brengen in één WhatsApp-groep. We dachten: waarom allemaal afzonderlijke eilandjes zijn, als we ook gewoon bruggen kunnen bouwen? Vanuit een niet-lullen-maar-poetsenmentaliteit zijn we zelf aan de slag gegaan. Want het verschil maak je zelf!”

Tijd van je leven
Studieverenigingen zijn absoluut bepalend, vindt Tessa. "Je studeert niet alleen, maar doet vrienden op voor het leven en bouwt meteen aan je toekomst. Dus sluit je aan, ga mee op reis en maak van je studententijd de mooiste tijd van je leven!"

In twintig weken een werkende windturbine bouwen en die presenteren op een internationaal podium: studenten van de minor Energietransitie van Hogeschool Inholland deden het tijdens de International Small Wind Turbine Contest (ISWTC 2025) in Nantes, Frankrijk. Een intensief avontuur vol techniek, teamwork en internationale contacten.

 
De minor Energietransitie is bedoeld voor derde- en vierdejaars Werktuigbouwkunde (WTB), Elektrotechniek (ET) en Technische Informatica (TI). Studenten werken in multidisciplinaire teams aan projecten zoals de ontwikkeling van een kleine windturbine voor Sub-Sahara Afrika of een waterstoflader als alternatief voor batterijen in campers. "Ze ontdekken dat ze hun kennis kunnen toepassen en écht bijdragen aan de energietransitie", aldus de minorcoördinatoren Henny van der Zee en Robert Zoetmulder. “Dat motiveert enorm.”

Kleine windturbine
Werktuigbouwkunde-student Jort Hover leidde het team dat aan de windturbine werkte en uiteindelijk naar Frankrijk ging. "We begonnen helemaal from scratch, met elf studenten uit drie disciplines", vertelt hij. “De WTB’ers ontwierpen het frame en de mechanische onderdelen; de jongens van Elektrotechniek splitsten zich op: één groep bouwde de generator, de andere verzorgde de beveiligingen, zoals zekeringen die bij overbelasting ingrijpen. Iedereen bracht zijn eigen expertise in, en dat werkte super. Je moet je niet bemoeien met andermans vakgebied, maar samen zorgen dat alle puzzelstukjes passen.”

Semih Can Karakoç, student Technische Informatica, ontwikkelde de Human-Machine Interface. "Heel gaaf, want zo kon je live op je telefoon zien hoe de turbine presteerde", zegt hij enthousiast. Het eindresultaat? Een werkende turbine van 1,60 meter in diameter en 1,5 à 2 meter hoog, die in de windtunnel zo’n 4700 toeren per minuut haalde. "Toen stonden we wel even te juichen", glimlacht Jort. “Alleen viel de energieopbrengst wat tegen: 17,5 watt bij 15 m/s windsnelheid.”

Internationaal podium
De reis naar Nantes zat vol hoogtepunten: de windtunneltest, presentaties voor een internationale jury en spreken op de Wind Energy Science Conference met zo’n 190 onderzoekers en studenten in de zaal. "Best spannend", geeft Jort toe, “vooral om technisch Engels te gebruiken. Maar iedereen wist dat we studenten waren, dat maakte het een stuk relaxter.”

Ook buiten het technische programma was de ervaring onvergetelijk. Semih: “De laatste avond gingen we met teams uit Canada, Egypte en Denemarken op stap. Echt geweldig! Zulke ontmoetingen vergeet je niet. Misschien zouden we het een volgende keer realistischer aanpakken qua tijd en planning, maar wat we hier nu samen hebben bereikt, daar zijn we ontzettend trots op.”

Leren voor de toekomst
Docenten Henny en Robert zijn enthousiast over de minor. "Studenten leren hier niet alleen techniek, maar ook samenwerken, plannen, budgetteren en omgaan met tegenslagen", legt Robert uit. "En dat alles in een sector die staat te springen om technisch talent." De minor onderscheidt zich door de technische diepgang. “Waar andere programma’s breed blijven, gaan wij juist de details in. Onze studenten nemen actuele kennis en vaardigheden mee waar de arbeidsmarkt direct op zit te wachten.”

Voor Semih en Jort was het avontuur niet alleen leerzaam, maar ook een springplank naar stages, banen en vervolgprojecten. "Je leert hier dingen die je nergens anders krijgt, zelfs niet binnen de opleiding. En die kennis kunnen we straks goed gebruiken in de energietransitie", zegt Semih. Jort knikt: “En als je dan met je team in een busje naar Frankrijk rijdt, meedoet aan een internationale competitie en met je eigen windturbine de show steelt, dan weet je: dit zet je niet alleen trots op je cv, maar neem je de rest van je leven mee."

We lopen de trappen af van Inholland en vrijwel meteen stelt Manuel de vraag: hoe ervaar jij het hier? Ik antwoord dat dit stukje Rotterdam rauw en rommelig oogt, met de entree naar metrostation Wilhelminaplein als donkere, onaantrekkelijke tunnel. Terwijl we stilstaan bij de ingang van de metro-entree doet Manuel een korte analyse: 

“Er staat altijd onkruid. Dat heeft alles te maken met het eigenaarschap over dit stuk openbare ruimte. Het is onduidelijk wie er verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer? Deze sticker van de RET op het hek duidt aan dat het waarschijnlijk van de RET is. Dit is een onoverzichtelijk, donker en rommelig pad. Je ziet niet wie er om de hoek staat, aan geen van beide kanten. Het voelt onveilig. En die wirwar aan stickers? Dat is voor mij een vorm van plakvandalisme: vervuilend, vaak politiek, en steeds vaker polariserend.”

‘Ontwerp van tussenfase wordt vergeten’
We nemen afscheid van de Veemstraat en lopen richting Entrepotgebied. Manuel vertelt over het veiliger maken van gebouwen, woningen en buitenruimte door zowel in het ontwerp, als het beheer van de gebouwde omgeving expliciet rekening te houden met veiligheid. Het valt hem op hoe vaak wordt vergeten om een plan te maken voor de tussenfase: de fase tussen het afbreken van bestaand gebied en het opbouwen van het nieuwe. “In die tussenfase wordt een gebied bijna altijd vergeten, terwijl gebruik en beheer dan óók aandacht moet krijgen.”

Toiletpot op straat
Richting het Entrepotgebied staan we stil op een pleintje dat open zicht geeft van het water in de Rijnhaven naar het water in het Entrepotgebied. Dat is ruimtelijk goed bedacht volgens Manuel, alleen is de inrichting van dit pleintje minder goed gelukt. Auto’s en werkbusjes staan er geparkeerd, een toiletpot staat buiten naast de voordeur en de bloembakken zijn verwilderd. Ook de grote ramen, bedoeld als ‘ogen op de straat’, zijn dichtgeplakt met posters van de mondzorgkliniek. Daardoor is het zicht vanuit het gebouw op de openbare ruimte volledig verdwenen. “Nogmaals, de architect kan het mooi bedenken, maar in het beheer, gebruik en onderhoud ervan gaat het vaak mis”, zegt Manuel.

Kinderen én ouderen gebruiken park samen
Lopend naar onze bestemming pleit Manuel voor het multifunctioneel en flexibel gebruik van ruimte, waar kinderen, jongeren, ouderen én gezinnen gebruik van maken. Daar is het Hefpark een prachtig voorbeeld van. Hij noemt het een common place in tegenstelling tot public space: “In de Hefwijk woont 80 procent mensen met een niet-westerse achtergrond. Die vullen en gebruiken het Hefpark met elkaar. Vroeger gebeurde dat vaak: op een stuk grond verbouwde de een pompoenen en de ander liet er kippen scharrelen.”

Veilig, leuk en gemoedelijk
Het Hefpark heeft een bestuur en een van de regels is: geen alcohol in het park. De gebruikers doen alles zelf, zoals het plaatsen van de ecologische speeltoren en nu het bouwen van toiletten van restmaterialen. "Het park is inclusief, want allerlei verschillende mensen gebruiken het. Om iedereen aan te trekken, moet het park diversiteit bieden, zoals het volleybalveld, moestuintjes, perenbomen, de speeltuin en de BMX-baan. We zien dat mensen met verschillende achtergronden en leeftijden elkaar hier spontaan ontmoeten. Daardoor is het er veilig, leuk en gemoedelijk." Manuel ergert zich niet aan het afval in het Hefpark. “Niks is perfect.”

Hefpark als onderzoeksveld 
In het internationale onderzoek naar common places waar Manuel aan meewerkt, is het Hefpark onderzoeksgebied. Volgens Manuel gaat dat over hoe het er reilt en zeilt: wat zijn de succesfactoren, de belemmeringen en de verbeterpunten? Daarin wordt onder andere gekeken naar zichtlijnen, veiligheidsgevoel, doorstroom, aantrekkelijkheid, sociale binding en economische duurzaamheid (door zelf eten te verbouwen, hebben mensen goedkoop gezond voedsel).

Op 26 juni kwamen 32 lectoren en (docent)onderzoekers uit het domein van de Gebouwde Omgeving samen in Grasso – Space for Digital Minds in ’s-Hertogenbosch. Tijdens deze bijeenkomst stonden actuele uitdagingen zoals verdichting, digitalisering, duurzaam bouwen en maatschappelijke betrokkenheid centraal, en is gezamenlijk gewerkt aan verdere samenwerking en kennisdeling. 

De dag begon met een plenaire sessie, waarin Anita van Pol (directeur van de Academie voor Duurzaam Gebouwde Omgeving, Avans), Nienke Fabries (directeur Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht, Avans), Ingrid Janssen (lector Duurzaam Gebouwde Omgeving, Avans) en Perica Savanovic (lector Gebouwde Omgeving, Hogeschool Inholland) reflecteerden op de rol van praktijkgericht onderzoek in maatschappelijke transities. 

Wat er die dag aan inzichten werd opgehaald, werd samengevat in de bijdrage van Ingrid Janssen:  

Daarna volgde de posterpresentatie ‘Ranking the Stars’, waarin lopend onderzoek binnen het netwerk werd gedeeld. In de parallelsessies gingen deelnemers vervolgens dieper in op specifieke thema’s. 

De sessie over Urban Living Labs, gemodereerd door Cecilia Chiappini (Avans/Zuyd), ging in op de kracht van lokale leeromgevingen waarin praktijk, onderzoek en beleid samenkomen. Met bijdragen van Ad Schenkels (Avans), Nurhan Abujidi en Herwin Sap (Zuyd) werd verkend hoe deze labs bijdragen aan gebiedsontwikkeling én onderwijsvernieuwing. De sessie over een leven lang ontwikkelen in de gebouwde omgeving, onder leiding van Perica Savanovic en Ellen Kerbusch (Zuyd), stond in het teken van de vraag hoe kennisinstellingen flexibel kunnen inspelen op de leerbehoeften van professionals in een snel veranderende sector. 

Volgens Perica Savanovic ligt de kracht van de kennisdag in het gezamenlijk optrekken: 

Hij ziet bovendien kansen in meer thematische variatie, concrete casussen en het betrekken van bestuurlijke partners in toekomstige edities. 

De dag werd afgesloten met een netwerkborrel waarin nieuwe verbindingen en vervolgplannen zijn ontstaan. Met deze opbrengsten zetten we opnieuw stappen richting toekomstbestendig onderwijs en praktijkgericht onderzoek in de gebouwde omgeving. 

Hoe geef je als land invulling aan de eis van de NAVO om vijf procent van je BBP te investeren in veiligheid? Volgens Rogier Nijssen, lector Slimme Materialen voor de Energietransitie bij Hogeschool Inholland, zouden windparken op zee en energiezekerheid daar nadrukkelijk onder moeten vallen. “Drones, communicatie, radar en voertuigen kunnen niet zonder een goed werkend energiesysteem.”

 In zijn opiniestuk in Trouw laat Rogier zien dat veiligheid vandaag de dag veel verder gaat dan het aanschaffen van extra wapens of voertuigen. De transitie naar de duurzame en veerkrachtige leefomgeving raakt direct aan onze nationale en internationale veiligheid. Zonder betrouwbare, goed beschermde stroomvoorziening zijn zelfs de modernste defensiemiddelen kwetsbaar en onbruikbaar. “Wie de wind op zee alleen ziet als een investering in het klimaat, mist het bredere plaatje.”

Nijssen benadrukt dat sabotage van energie-infrastructuur – zoals onderzeese kabels – relatief eenvoudig is en grote gevolgen kan hebben. Daarom pleit hij voor structurele investeringen in slimme, sabotagebestendige materialen, batterij-eilanden, drijvende energiehubs én het behoud van technologische kennis in Nederland. Alleen zo bouwen we aan een toekomstbestendig, onafhankelijk én veerkrachtig energiesysteem.

Lees het volledige opiniestuk van Rogier Nijssen in Trouw.

Bas van der Vliet, organisator vanuit Inholland Alkmaar, windt er geen doekjes om: “Binnen vijf jaar dreigt een tekort van bijna 200.000 zorgprofessionals. Door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte moeten we slimmer gaan werken, zonder de menselijke maat te verliezen.” Medeorganisator en dagvoorzitter Bart Zwagemaker (Omring) vult aan: “Het symposium laat zien wat er mogelijk is als onderwijs, praktijk en onderzoek de handen ineenslaan. Die kruisbestuiving is precies wat we nodig hebben om de zorg vooruit te helpen.”

Ruimte voor technologie én menselijkheid
In break-outsessies, op de informatiemarkt en zelfs via een VR-bril die het perspectief van een patiënt weergaf, werden deelnemers uitgedaagd om anders naar zorg en technologie te kijken. De rode draad? Technologie moet naadloos aansluiten bij en vanzelfsprekend onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.

Volgens associate lector Zorgrobotica Margo van Kemenade verandert de rol van de zorgprofessional namelijk ingrijpend. “Minder handen aan het bed, méér ruimte voor menselijk contact. Laat technologie het zware, vieze en repetitieve werk overnemen, zodat er weer tijd is voor een arm om iemand heen. Dat lukt alleen als zorgverleners zélf aangeven wat wel en niet werkt."

Durven doen
Twee keynote-sprekers hielden het publiek een spiegel voor. Nico van Meeteren, directeur van Topsector Life Sciences & Health en hoogleraar aan het Erasmus MC, pleitte voor een omslag van toekomstbestendig naar toekomstbehendig: wendbaar omgaan met verandering. “Stop met eindeloos vergaderen en ga dóen. Richt de zorg in rondom gezondheid in plaats van ziekte, en verbind die met formele netwerken en met de informele initiatieven in buurten en wijken.”

Innovator Sjoerd Emonts schetste een toekomstbeeld voor 2040 vol virtuele ziekenhuizen, gezondheidsapps en robotassistenten – technologieën die vandaag al bestaan. “Over zestien jaar zijn veel innovaties van nu gemeengoed. De vraag is: durven we onze comfortzone te verlaten en deze ook echt te omarmen?”

Co-creatie als sleutel
“Inzet van technologie vraagt om een evidence based aanpak. Je kunt het niet zomaar ‘erbij plakken’”, waarschuwde Marije Holstege van lectoraat Geriatrische Revalidatie (Inholland/Omring) tijdens het levendige panelgesprek. Daarin werd met zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers en opleiders besproken hoe technologie écht kan bijdragen aan betere zorg. Hun belangrijkste conclusie: technologische innovaties hebben pas impact als je ze sámen ontwikkelt én evalueert - met zorgverleners, cliënten en naasten. Alleen dan sluiten oplossingen aan bij wat er in de praktijk nodig is.

Marije: “Het vraagt om een herontwerp van zorgpaden, bijvoorbeeld via blended zorg, een slimme mix van digitaal en persoonlijk contact. Zo kijken we naar herstel thuis: wat werkt, voor wie en waarom? Dat moet leidend zijn, niet de techniek op zich.”

Ybranda Koster, opleider bij de Master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) – vanaf 1 september Master Digitale Transformatie in Zorg en Welzijn - van Inholland, ziet hoe studenten daarin het verschil kunnen maken. “Technologie moet zo vanzelfsprekend worden dat we het nauwelijks nog benoemen. Daarom leren onze studenten niet alleen hoe iets werkt, maar vooral ook hoe ze anderen meenemen in verandering.”

Studenten als verbinders
Ook studenten van Inholland waren van de partij. Lorne, eerstejaars AHIP-student en werkzaam bij Erasmus MC, merkt hoe AI steeds meer technische taken overneemt in de radiotherapie. “Daardoor ontstaat ruimte voor meer aandacht voor het menselijke aspect. Maar ik zie ook weerstand: veel collega’s houden vast aan oude routines. Mijn taak is om die brug te slaan, door te luisteren, uitleg te geven hoe technologie ons werk beter maakt, en kleine stappen te zetten.”

Vierdejaarsstudent Verpleegkunde Shirley herkent de veranderende praktijk. “De zorgprofessional van de toekomst is flexibel en ontwikkelingsgericht. Dankzij praktijkgerichte lessen en de nauwe koppeling met het werkveld, voel ik me echt voorbereid vanuit mijn studie. Vandaag gaf me zóveel motivatie om die toekomst ook echt vorm te gaan geven.”

Op donderdag 26 juni 2025 vindt de zevende kennisdag van het Nederlands Lectorenplatform Gebouwde Omgeving (NL-GO) plaats bij Avans Hogeschool in Den Bosch. Onder het thema ‘Kansrijke dilemma’s in praktijkgericht onderzoek en onderwijs voor de gebouwde omgeving’ gaan lectoren, onderzoekers, studenten en opleidingsverantwoordelijken met elkaar in gesprek over actuele vraagstukken in het vakgebied.

Het programma biedt inspirerende sessies over onder andere Urban Living Labs en een leven lang ontwikkelen in de gebouwde omgeving. Tijdens de pauze (14.00 - 14.45 uur) is er een posterpresentatie waarin praktijkgericht onderzoek centraal staat. Dé gelegenheid om kennis te delen, inspiratie op te doen en nieuwe samenwerkingen te starten.

Oproep: doe mee aan de posterpresentatie!
Werk je aan onderzoek binnen de gebouwde omgeving? Meld je dan aan voor de posterpresentatie en deel je inzichten met collega’s uit het werkveld. Aanmelden kan tot 1 juni 2025 via la.dontis-vanbommel@avans.nl. Bij aanvang kun je je poster (A0-formaat en staand) inleveren.

Locatie: Grasso, Parallelweg 27, Den Bosch
Tijd: 12.30 – 17.30 uur
Aanmelden voor deelname aan de kennisdag kan via de volgende link.

Route per auto
Grasso is per auto eenvoudig te bereiken en ligt op ongeveer een uur rijden van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en anderhalf uur van Antwerpen. Stel je navigatie in op Parallelweg 30, ’s-Hertogenbosch. Parkeren kan bij Grasso en in de wijk rondom Grasso. Let op: in dit gebied is het betaald parkeren.

Route per openbaar vervoer
Grasso bevindt zich op ongeveer vijf minuten loopafstand van Centraal Station ‘s-Hertogenbosch. Kies voor de uitgang Paleiskwartier/Brabanthallen en volg het bord ‘Brabanthallen’ naar rechts. Als je het spoor aan je rechterhand houdt, ben je na ongeveer 700 meter op je bestemming.

"Dat gebeurde tijdens een speciale hackathon over dit thema, georganiseerd vanuit Inholland Research and Innovation Centre TOI in samenwerking met de Social Impact Club en Stichting Doesgoed en ondersteund door Greenchain en Werkplaats Digitaal Ondernemen. Inholland-studenten van de Pabo tot Commerciële Economie en van Agri & Food tot Techniek kwamen op 12 mei naar TAQA Theater De Vest in Alkmaar om met anderen te brainstormen. Dit gebeurde in 'sprints' samen met studenten van Talland College en Vonk, Alkmaarders, ondernemers, maatschappelijke professionals en beleidsmakers van de gemeente bedachten de studenten innovatieve oplossingen die gezonde voeding haalbaar maken voor gezinnen met een kleine portemonnee. "

Best spannend
Marthe Scheffer, Teamleider bij de Pabo in Alkmaar, was erbij. “Studenten werden verdeeld over gemengde teams en moesten zich verhouden tot volwassenen die al hele carrières hadden. Dat was soms best spannend voor ze. Ik ben trots op hoe ze hun mening durfden te geven en met mooie eigen ideeën kwamen.” Lamiya Albostanli, pabostudent in Alkmaar, deed mee aan de hackathon. “Het is leuk om iets van verschillende kanten te bekijken, iedereen heeft een ander perspectief. In mijn groepje zat een oud-directeur van basisscholen, zij vond dat we eerst les moeten geven aan ouders over gezonder eten, voordat we kinderen benaderen.”

Op een moskee waar ze als vrijwilliger lesgeeft, ontmoet Lamiya weleens kinderen die thuis ongezond eten. “We geven ze gezond ontbijt, maar je ziet dat sommige kinderen een broodje met kaas, tomaat en sla afslaan omdat ze het niet kennen. Ze vragen dan naar patat of shoarma.” Lamiya vertelde dit tijdens de hackhaton. “Mijn groepje vond het interessant om te horen, het was fijn dat ik dat kon inbrengen.”

Lodewijk van Hell, student Landschap & Environment management aan Inholland Delft, deed ook mee. “Er werd geluisterd naar mijn inbreng, en het was leuk om mensen te ontmoeten die je niet snel spreekt.” De studenten liepen bij elkaar langs, benieuwd naar elkaars ideeën. Lodewijk: “Ik vond het idee Fun Veggies erg leuk: groenten die overblijven, zoals kromme komkommers, aantrekkelijk maken door ze te vermarkten als grappige groenten.”

Waardevolle ervaring
De sfeer in het theater was goed. Marthe: “De brainstorm bruiste zo dat ik nauwelijks bij groepjes durfde in te breken.” Ze raakte geïnspireerd door de werkvorm. “Het gaf inspiratie voor ons eigen onderwijs. Studenten leren om samen te werken, te luisteren naar elkaar, en om te gaan met iemand die een andere mening heeft.” Marthe vond de middag een waardevolle ervaring voor haar pabostudenten. “Ik vind het belangrijk dat studenten zich ervan bewust zijn dat sommige mensen in andere omstandigheden leven. Dat bewustzijn past bij de veilige, inclusieve leeromgeving waarin wij studenten willen opleiden. Bovendien sluit het thema van deze hackathon mooi aan bij het vak burgerschap.”

Buurtkeuken
De dag werd afgesloten met een prestentatie door de drie teams met de beste ideeën. Een daarvan is een Buurtkeuken waar mensen samen koken en recepten uitwisselen. Doesgoed gaat de ideeën verder uitwerken. Marthe: “Eén van mijn studenten zat ook bij een winnend groepje. Geweldig, toch?”

De ruimte is allang niet meer de grenzeloze leegte waar alleen wetenschappers en sciencefictionliefhebbers zich mee bezighouden. Ze is vandaag de dag een geopolitieke arena, een economische markt én een strategische infrastructuur. In dat speelveld deelt Erik Laan, ruimtevaartdeskundige en docent bij Hogeschool Inholland, steeds vaker zijn expertise. Met zijn recente bijdragen aan onder andere NU.nl, Volkskrant, NOS, NRC, Nieuws & CO en Stand van Nederland, laat hij zien hoe ruimtevaartbeleid verweven is met onze maatschappij, waarom kennis hierover onmisbaar is binnen het hoger onderwijs en hoe het onderwijs een bijdrage levert aan het opleiden van toekomstige ruimtevaartingenieurs.

Toegang tot de ruimte: een strategische noodzaak
Erik benadrukt keer op keer het belang van de strategische autonomie voor Europa. Dat gaat over veel meer dan technologie alleen. “We moeten als Europa in staat zijn om zelf satellieten te lanceren. Niet alleen voor aardobservatie en telecommunicatie, maar ook voor navigatie en veiligheid.” In meerdere media waarschuwde hij voor de risico’s van afhankelijkheid van buitenlandse partijen, bijvoorbeeld Amerikaanse raketten of commerciële netwerken zoals Starlink. Als die toegang wordt beperkt, zijn de gevolgen direct voelbaar  van haperende navigatie tot een verminderde informatiepositie bij internationale spanningen.

Die urgentie wordt duidelijk bij het haperen van de Ariane 6, de nieuwe Europese draagraket die de opvolger is van de succesvolle Ariane 5. Tijdens een radioprogramma legde Erik uit dat de lancering op het laatste moment werd afgeblazen vanwege een technisch probleem. Toch is hij hoopvol: “Er staan dit jaar vijf lanceringen gepland, waaronder voor telecom, observatie en navigatie. Als die goed verlopen, kunnen we naar tien per jaar groeien.” Die ontwikkeling is volgens Erik essentieel om Europa minder afhankelijk te maken van de VS of commerciële reuzen als SpaceX, dat dankzij herbruikbare raketten momenteel een kostenvoordeel heeft.

Geopolitiek boven onze hoofden
Dat strategische belang beperkt zich niet tot technologische onafhankelijkheid. Erik maakt inzichtelijk hoe satellieten een cruciale rol spelen in geopolitieke spanningen. In gesprek met de Volkskrant benoemt hij de inzet van observatiesatellieten door Frankrijk, onderdeel van een groeiend netwerk dat gebruikt wordt voor optische spionage. Denk aan het monitoren van troepenbewegingen rond Oekraïne — informatie die voorheen vooral via Amerikaanse satellieten werd verkregen. “We moeten zelf die capaciteit opbouwen,” zegt hij. “Niet uit wantrouwen, maar uit realisme: je kunt je veiligheid en informatietoegang niet uitbesteden.”

Dat werd ook pijnlijk duidelijk in het conflict in Oekraïne, waar Elon Musks Starlink-netwerk werd ingezet voor communicatie maar ook weer (deels) werd uitgeschakeld. In NRC legt Erik uit dat dit een kwetsbare positie blootlegt. Europese alternatieven zoals Eutelsat staan klaar, maar kennen beperkingen in bereik en betrouwbaarheid. Het toont volgens hem aan dat ruimtevaart allang geen neutraal domein meer is. De beslissingen van een tech-ondernemer kunnen directe gevolgen hebben voor landen, zeker in tijden van oorlog.

Ruimte als gedeeld domein — of als strijdtoneel?
Er klinkt bij Erik weemoed door. Hij spreekt met spijt over de afnemende samenwerking tussen landen, waar ruimtevaart ooit juist een voorbeeldfunctie in had. “Het ISS is nu nog de enige plek waar Amerikanen en Russen samenwerken. Dat model van samenwerking raakt uit beeld, en dat is jammer. Ruimte zou een plek moeten zijn voor gezamenlijke vooruitgang, niet voor nationalistische concurrentie.”

In het interview met NU.nl haalt hij ook het juridische vacuüm aan: wie ‘bezit’ de ruimte eigenlijk? Volgens het Ruimteverdrag van 1967 kan geen enkel land territoriale aanspraken doen, maar in de praktijk schuurt die afspraak steeds meer met de werkelijkheid. De opkomst van commerciële exploitatie, militaire toepassingen en ‘ruimtewapens’ roept vragen op waar het huidige recht nog geen antwoord op heeft.

Van het klaslokaal naar de camera
Deze inzichten vanuit zijn expertise deelt Erik gelukkig niet alleen met beleidsmakers en het grote publiek, maar juist ook met studenten. Als docent bij de Nederlandstalige opleiding Luchtvaarttechnologie, Engelstalige opleiding Aeronautical Engineering en de Space Engineering Minor voor Inholland studenten van bovengenoemde bachelors en studenten van andere hbo Engineering opleidingen staat hij voor de klas met dezelfde bevlogenheid als waarmee hij spreekt in de media. De voorbeelden uit de praktijk die hij op nationale televisie toelicht, zijn al onderdeel van het onderwijs van Erik en zijn collega's.  En spelen een belangrijke rol in de samenwerking met uiteenlopende organisaties en instellingen uit de praktijk. Zo snijdt het mes aan twee kanten en wordt kennis over en weer uitgewisseld en actief toegepast.  Dat versterkt het opleiden van de volgende generatie lucht- en ruimtevaartprofessionals die gaan werken op het snijvlak van technologie, veiligheid, duurzaamheid en internationale samenwerking.

Ruimtevaart als spiegel van onze tijd
De ruimte is geen ver-van-ons-bed-show. Ze is een verlengstuk van onze infrastructuur, ons beleid en onze economie. In die zin fungeert ruimtevaart als een spiegel van de tijd waarin we leven: vol ambitie, maar ook vol dilemma’s. Erik Laan laat zien dat het onderwijs bij Hogeschool Inholland midden in deze realiteit staat — als plek waar actuele thema’s worden besproken, onderzocht en doorgegeven.

Wil je meer weten over ruimtevaart, luchtvaarttechnologie of technologische innovatie? Volg Erik Laan of ontdek hoe Hogeschool Inholland bijdraagt aan het begrijpen én vormgeven van de wereld van morgen.

"Dit is eigenlijk pas het begin", zegt Michelle Buijs, die samen met Inholland-collega's Kristan de Geus en Anneke Vaas de dag organiseerde. “We willen duurzaamheid echt op de kaart zetten in Alkmaar – niet alleen binnen de hogeschool, maar juist ook met de regio eromheen.”

Van kleding tot bewustzijn
Wat vorig jaar begon als een eenmalige vintagemarkt, groeide uit tot een compleet duurzaamheidsevent. “We wilden meer dan alleen kleren verkópen”, vertelt medeorganisator Kristan. “Het doel? Bewustwording creëren over de impact van fast fashion – en tegelijkertijd te laten zien wat je zélf kunt doen.”

De dag was meteen een kick-off voor het Green Office van Inholland Alkmaar: een virtueel duurzaamheidshart waar studenten en docenten hun ideeën kunnen indienen en samen projecten kunnen starten. “We hopen dat dit uitgroeit tot een community die echt verschil maakt”, aldus Michelle. “Dus heb je een duurzaam idee? Meld je dan hier!”

De harde waarheid achter je kledinglabel
Gastspreker en duurzaamheidsambassadeur Jennifer Hoffman schudde studenten wakker en hamerde op het kopen van kwaliteit, want dat verbetert de héle keten. Tijdens de opnames van haar programma ‘Genaaid’ voor de EO naar Myanmar zag ze de verschrikkelijke gevolgen van de kledingindustrie van dichtbij. “Fast fashion leidt niet alleen tot kinderarbeid en uitbuiting, maar tot het compleet kapot maken van een land!”, zei ze.

Volgens Jennifer is bewust kiezen belangrijker dan ooit: “Geef je je geld aan de rijke, sigaar-rokende directeuren van de Zara of H&M? Of liever aan eerlijker initiatieven zoals Terre des Hommes?” Ze benadrukte dat fast fashion is ontworpen als wegwerpproduct – gemiddeld dragen we een kledingstuk slechts zes keer. Haar tip: ”Volg op social media mensen die duurzaam denken en inspireren. En geef voor een feest eens de dresscode: ‘dat wat al in je kast hangt’.”

Laten zien dat het anders kan
Op het marktplein in de zonnige binnentuin van Inholland lieten studenten van de Sustainable Fashion-minor zien dat het anders kan. Met DIY-workshops leerden ze bezoekers kleding simpel in te nemen of te verlengen. “Zo voorkom je dat iets de kast uit vliegt omdat het net niet lekker zit”, zegt student Nikita van der Voort. “Met een paar simpele trucs maak je het weer draagbaar.”

Ook het team van Verpleegkunde had een kraam. “De zorgsector is verantwoordelijk voor meer dan 7 procent van de totale CO₂-uitstoot”, legt Doenja Rosenmöller, docent Verpleegkunde, uit. “Tegelijkertijd merken we dat klimaatverandering vooral mensen met een kwetsbare gezondheid of een lager inkomen treft. Dat vergroot de ongelijkheid in gezondheid. Dat besef willen we onze studenten meegeven – en deze markt is een mooie kans om daarover het gesprek aan te gaan. Mooi dat hier Inholland-breed aandacht voor is.”

Meer dan gezellig
De sfeer zat er goed in: livemuziek door studenten, goede koffie, duurzame koekjes en kramen vol kleding en snuffelkoopjes. Ook het Inholland Innovatielab was van de partij, met een surfplank en originele giveaway van mycelium – een biologisch afbreekbaar schimmelmateriaal. Student Juup Leis, die het interview met Jennifer Hoffman leidde, is enthousiast: “De speelse sfeer, de inhoud, het buiten-zijn – dit geeft mooie energie. En ik neem zelf ook wat handige tips mee. Zoals: voeg de zoekterm ‘duurzaam’ toe als je online shopt.”

Ook de bezoekende studenten waren positief verrast. “Goed verzorgd, leuk aangekleed, en vooral: het zet je aan het denken,” aldus een van hen. Student Noa is het daarmee eens én liep ook nog tegen een mooie vondst aan: een sportbroekje van superkwaliteit voor slechts vijf euro, terwijl het normaal het tienvoudige kost. “Tweedehands en perfect voor mij als sporter”, zegt ze blij. “Er is genoeg kleding op de wereld om zes generaties te kleden. Toch blijven we kopen. Dus van mij mag dit veel vaker worden georganiseerd."

Ruimte voor ideeën
Docent Nicole van Dinteren, betrokken bij het Green Office, ziet de dag als een startpunt. “We willen studenten en medewerkers laten zien dat zij invloed hebben. Het hoeft niet altijd groots of perfect - elk initiatief, hoe klein ook, telt mee. Daarom is het zo belangrijk dat we die ruimte bieden. Duurzaam denken begint klein; doen maakt het verschil.”

Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) beheert bijna 1.600 kilometer aan dijken. Twee keer per jaar lopen medewerkers al die dijken langs om ze te inspecteren. Vanwege klimaatverandering vergt waterveiligheid steeds meer aandacht. Kan dit arbeidsintensieve werk niet worden vereenvoudigd door drones met camera’s in te zetten? Met het Noord-Hollandse waterschap deed Hogeschool Inholland onderzoek naar de mogelijkheden van AI-gedreven dijkbewaking.

Een van de kerntaken van waterschappen is om te zorgen voor waterveiligheid. Daarom controleren ze dijken, dammen en andere objecten voordat er problemen kunnen ontstaan. “Mede door de klimaatverandering neemt de aandacht voor waterveiligheid toe, maar het inspecteren is een arbeidsintensief proces”, zegt Dennis Elling, product owner bij Business Intelligence, Data Science en Geo van HHNK. “Daarmee wordt de vraag relevant hoe we het arbeidsintensieve werk van dijkinspectie efficiënter kunnen organiseren. Technologische toepassingen zoals AI kunnen een uitkomst bieden. Met inzet van data- en risicogestuurde dijkbewaking vergroten we onze efficiëntie en effectiviteit. Deze technologie biedt daarnaast ook de mogelijkheid om in de toekomst hulp te bieden bij calamiteiten, bijvoorbeeld door mensen te lokaliseren bij overstromingen.”

Drones detecteren scheuren
In 2020 begon HHNK samen met het lectoraat Data Driven Smart Society een proef met het detecteren van scheuren in dijken die gevoelig zijn voor droogte. “We labelden de scheuren en vlogen er een drone met een camera overheen”, zegt Jeroen Baars, datascientist bij het waterschap. “Op deze manier trainden we een neuraal netwerk (of AI-systeem, red.) om aan de hand van beelden zelf scheuren te herkennen.”

Verder onderzoek door Inholland
Uit de proof of concept bleek dat er met AI scheuren in dijken konden worden opgespoord. Dit was zo’n veelbelovend resultaat, dat HHNK er de Waterinnovatieprijs voor ontving, een tweejaarlijkse prijs in de wereld van waterschappen. Maar HHNK wilde verder. “Graag detecteren we in één dronevlucht naast scheuren ook zaken als begroeiing en dieren op dijken, zoals muskusratten die gaten graven”, zegt Dennis. “We konden een deel van het onderzoek hiernaar neerleggen bij Inholland.”

Schapen leren zien
Verschillende studenten gingen voor HHNK aan de slag met AI-gedreven dijkinspectie, zoals Noah Tuil, student Applied Mathematics/Data Science. Noah onderzocht of een drone met een infraroodcamera schapen op de dijk kan herkennen. Hoe hoog en snel moet de drone daarvoor vliegen? Wat is de vereiste beeldresolutie? En heeft het AI-systeem hiervoor aanpassingen nodig? “Ik heb onderzoek gedaan naar objectherkenning en naar objectherkenning met dronefoto’s.” Vervolgens maakte Noah een objectherkenningsmodel. “Het is mooi dat een machine objecten kan herkennen en dat het model echt werkte. Ik had niet verwacht dat er iets positiefs uit zou komen. Dit was namelijk mijn eerste kennismaking met objectherkenning. En ik heb veel geleerd over machine learning en deep learning.”

Verder onderzoek nodig
“Noah heeft precies aangegeven waar er in de algoritmen aanpassingen nodig zijn om dieren te detecteren”, zegt docent-onderzoeker Erik Ellinger van het lectoraat Data Driven Smart Society. “Voor schapen blijkt beeldherkenning te werken. Maar daarmee zijn we er nog niet. Nu is onderzoek nodig hoe je bijvoorbeeld muskusratten opspoort, want die zijn veel kleiner en beweeglijker dan schapen. Ook zal HHNK de toepassing verder verfijnen en inpassen in het dagelijkse werkproces.” Daarbij komen ook praktische vragen naar voren, zoals: hoe ga je om met privacy en beeldherkenning en moet de vegetatie op dijken niet heel kort gehouden worden om scheuren en dieren beter te detecteren?

Kennis van algoritmen
“De studenten vullen ons goed aan”, zegt Jeroen. “Ze verrijken ons met hun kennis van algoritmen en wij kunnen hen in contact brengen met de praktijk. We vragen hen bijvoorbeeld om aan niet-technische mensen binnen onze organisatie duidelijk te maken hoe het systeem werkt.”

Uitdagingen door klimaatverandering
Volgens Erik is het goed dat waterschappen zich richten op de uitdagingen in de toekomst. “Vanwege klimaatverandering vergt waterveiligheid steeds meer aandacht. Denk aan toenemende neerslag, de stijging van de zee- en grondwaterspiegel, verzilting van de bodem, maar ook aan perioden van droogte waardoor sneller scheuren in dijken kunnen ontstaan. Om voor waterveiligheid te zorgen zijn AI- en datagedreven oplossingen zeer welkom om het werk van de waterschappen te ondersteunen.”

Multidisciplinaire praktijkgerichte onderzoekprojecten
Business developer en onderzoeker Daniëlle Leentjens is bezig om met andere partners in het werkveld technische toepassingen te ontwikkelen voor vraagstukken die mooi op deze samenwerking aansluiten. “Zo willen we vleermuizen met AI detecteren om vast te stellen hoe het met de biodiversiteit staat in de gebouwde omgeving. Dit doen we graag samen met een gemeente en experts zoals biologen. Dit en het werk voor HHNK zijn kenmerkend voor het multidisciplinaire en praktijkgerichte karakter van al onze onderzoekprojecten.” Want technologie om de technologie is niet van belang. Flora en fauna of zwerfafval in beeld brengen; het gaat erom hoe je met inzet van AI en data de leefomgeving beter in kaart brengt om tot praktijkgerichte oplossingen te komen die bijdragen aan een duurzame en veerkrachtige samenleving.

Onlangs vond de jaarlijkse Inhollandse Nieuwe plaats. Dit is een succesvol event voor eerstejaars studenten van de opleidingen Civiele Techniek, Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed. Tijdens deze avonden presenteerden zij hun werk aan familie, vrienden en docenten. De expositie werd gevolgd door een prijsuitreiking. Dit moment markeert de eerste 100 dagen van hun studie. En het bood bezoekers een kans om het harde werk van de studenten te bewonderen, inzicht te krijgen in het onderwijs en gezamenlijk trots te zijn op de groei die zij al hebben doorgemaakt.

Een avond vol trots en innovatie
Bij elke opleiding die onder de Bachelor Built Environment valt werd een prijs uitgereikt voor het beste project. De avond startte met een expositie, waar bezoekers de projecten konden bewonderen en stemmen op hun favoriet. Vervolgens gaven studenten korte pitches en vond de prijsuitreiking plaats. Het werk van de studenten werd tijdens de Inhollandse Nieuwe gepresenteerd met posters, video’s en maquettes, verspreid over twee avonden in Alkmaar en Haarlem. De avonden werden afgesloten met een borrel om informeel met elkaar na te praten.

De eerste 100 dagen
Tijdens de eerste maanden van hun studie werkten studenten aan praktijkgerichte projecten:

• Civiele Techniek-studenten ontwierpen een jachthaven met sluis en fietsbrug.
• Bouwkundestudenten maakten een ontwerp en 3D-model van een onderzoekershuis in de duinen.
• Bouwmanagement & Vastgoed-studenten ontwikkelden een stedenbouwkundig plan met woningtypes en verkaveling.

Prijswinnaars

• Haarlem – Bouwmanagement & Vastgoed: ‘Triangulum’ van Florian Gorissen, Milan Seves, Nikki van Blokland, Chergeo Pracht en Max Duijnisveld. Hun ontwerp integreerde de driehoekige vorm van de kavel in een sterk totaalconcept. “We hadden niet verwacht dat we zouden winnen, maar we hadden het stiekem wel gehoopt. We zijn ontzettend blij en vooral trots op het eindproduct, de samenwerking en de creativiteit die we hebben laten zien", aldus de studenten.
• Haarlem – Bouwkunde: Patricia Melchers, Myke van Duin en Deninnio Abendanon wonnen met een innovatief en bouwkundig sterk ontwerp voor een onderzoekershuis.
• Alkmaar – Civiele Techniek: ‘Inlevend civiel’ van Tristan Feller, Bink Ketting, Rob Knol, Gijs de Vreugd en Thijs Willemse. Hun draaibrug viel op door originaliteit en technische finesse.
• Alkmaar – Bouwkunde: Niels van Dam, Sem van Overbeeke, Manon Visser, Miranda Nibbering en Fabian Buis wonnen met een doordacht en visueel sterk gepresenteerd ontwerp.

Waarom Inhollandse Nieuwe?
Dit evenement geeft studenten de kans om hun werk te presenteren en trots te zijn op hun prestaties. Familie en vrienden worden betrokken bij hun leerproces, wat de band met de opleiding versterkt. Inhollandse Nieuwe weerspiegelt de visie van Hogeschool Inholland op samen leren en bouwen aan de toekomst.

De recente editie van Inhollandse Nieuwe toont de sterke start van onze eerstejaars studenten en hun potentie voor de toekomst.

Begin maart vond de derde editie van de Dag van West-Friesland plaats bij het Talland College (mbo) in Hoorn. Dit jaar draaide alles om samenwerking binnen toerisme en educatie. Met als thema ‘Keuze voor de doelgroep durven maken’ leidde directeur Wiebe Terpstra (Talland Techniek) het plenaire gedeelte. Een dag vol inspiratie, kennisdeling en waardevolle connecties!

Sterke vertegenwoordiging van Inholland 
Ook Hogeschool Inholland was volop aanwezig. Studenten van de Minor Innoveren & Ondernemen, begeleid door Wiebe Sluijter, gaven een inspirerende presentatie over ondernemerschap en innovatie. Hun inzichten maakten duidelijk hoe talent, praktijk en toekomst hand in hand gaan.

Drie inspirerende workshops Naast de plenaire sessie waren er drie workshops waarin Inholland een belangrijke rol speelde:

• Technasium: Inspireer talent met echte praktijkcasussen
  Frans Pera (OSG West-Friesland) liet zien hoe bedrijven en onderwijs kunnen samenwerken om leerlingen te motiveren met praktijkgerichte casussen.
• Aan de slag met AI
  Joost Weijers (docent Hogeschool Inholland) verzorgde een interactieve sessie over het inzetten van Artificial Intelligence in het onderwijs. Een groot succes: deze workshop was als eerste volgeboekt en werd zelfs twee keer aangeboden!
• Stagiairs in jouw bedrijf: Opleiden en begeleiden met meerwaarde
  Claudia Breuls en Arnout Schartel, beide docent bij Inholland, bespraken hoe praktijkgericht onderwijs bijdraagt aan zowel de ontwikkeling van studenten als de groei van bedrijven.

Samenwerking als sleutel tot succes 
De dag maakte opnieuw duidelijk hoe essentieel de verbinding tussen onderwijs en de praktijk is. Dankzij de samenwerking met Talland College, Westfriese Bedrijvengroep en Regio Westfriesland werd het een inspirerende en geslaagde editie.

Met veel nieuwe inzichten en frisse ideeën kijken we terug op een waardevolle dag. Dank aan alle deelnemers, sprekers en samenwerkingspartners!

Klimaatverandering en ontbossing zijn grote uitdagingen van deze tijd. Ze beïnvloeden niet alleen de natuur, maar ook hoe we omgaan met water, landbouw en infrastructuur. In Madagaskar is dit probleem goed zichtbaar: door ontbossing verandert de manier waarop regenwater wordt opgenomen in de bodem en hoe rivieren stromen. Twee studenten Civiele Techniek van Hogeschool Inholland, Sven Laan en Sam Witteveen, deden ter plekke onderzoek om beter te begrijpen hoe ontbossing de waterhuishouding beïnvloedt.

Samen met docent-onderzoeker Bob Zwartendijk en een masterstudent van de Universiteit van Antanavarivo deden Sven en Sam veldmetingen om beter te begrijpen hoe regenwater wordt opgenomen in de bodem en hoe rivieren reageren op veranderende omstandigheden. Hun metingen zijn niet alleen belangrijk voor het afstuderen van de masterstudent, maar ook voor de validatie van het hydrologische model dat Bob Zwartendijk ontwikkelt voor zijn promotieonderzoek. Het model kan voorspellen hoe de waterhuishouding in de toekomst verandert.

Wateropname en rivierstroming in kaart brengen
Tijdens het onderzoek richtten de studenten zich op twee belangrijke vragen: hoeveel water neemt de bodem op en hoe bewegen rivieren zich onder invloed van ontbossing? Met behulp van een ‘Mini Disk Infiltrometer’ onderzochten ze de doorlaatbaarheid van de bodem. Hoeveel regenwater dringt daadwerkelijk de grond in, en hoeveel stroomt direct af als oppervlaktewater? Deze gegevens zijn cruciaal voor het verbeteren van modellen die de impact van ontbossing inzichtelijk maken.

Daarnaast werden metingen verricht in rivieren, waarbij op verschillende locaties de snelheid en hoeveelheid stromend water werden geanalyseerd. Dit geeft inzicht in hoe water zich verplaatst en hoe ontbossing de natuurlijke waterbalans verstoort.

Kennis delen en onderzoek voortzetten
Naast hun eigen onderzoek deelden de studenten hun kennis met studenten van de Universiteit van Antananarivo. Samen met Zwartendijk gaven ze een workshop over de Infiltrometer, zodat lokale studenten in de toekomst zelfstandig metingen kunnen uitvoeren. Dit betekent dat het onderzoek niet ophoudt bij deze expeditie, maar op langere termijn waardevolle data blijft opleveren. Over een paar maanden zullen Malagassische studenten opnieuw metingen doen, wat de samenwerking versterkt en de resultaten verrijkt.

Internationale erkenning en samenwerking
Het onderzoek kreeg extra aandacht tijdens een wetenschappelijk symposium in Madagaskar, georganiseerd ter ere van het zestigjarig bestaan van het Laboratoire des Radioisotopes (LRI) van de Universiteit van Antananarivo. Tijdens dit symposium deelde Bob Zwartendijk zijn bevindingen over hydrologisch onderzoek, naast presentaties van wetenschappers uit Madagaskar, Frankrijk, Maleisië en Japan.

Ook de president van de universiteit en de minister van Onderwijs en Onderzoek van Madagaskar waren aanwezig. Zij spraken hun enthousiasme uit over de rol van wetenschap in de ontwikkeling van het land en benadrukten het belang van internationale samenwerking.

Bijdrage aan duurzame oplossingen
De inzichten uit dit onderzoek helpen niet alleen bij het begrijpen van de waterhuishouding in Madagaskar, maar kunnen ook bijdragen aan duurzamer waterbeheer en het nemen van effectieve maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Voor de studenten was het een unieke kans om praktijkervaring op te doen én een waardevolle bijdrage te leveren aan maatschappelijk relevant onderzoek.

De startups werden beoordeeld op innovatie, duurzaamheid, resultaat, team en pitch. Naast de podiumplaatsen waren er extra awards van 250 euro voor circulariteit, marketing, financiën, sales en beste dashboard, uitgereikt door gemeente Alkmaar, Hart van Noord-Holland & Partners, BDO Accountants, de Anton Groep en Finnit.

 Juryvoorzitter Rob Niele (Ondernemend Alkmaar) benadrukte de impact van jonge ondernemers: “Vijf van jullie kunnen zomaar tien mensen van de oudere generatie vervangen. Dit is waar ondernemend Noord-Holland op zit te wachten!”

Van idee naar realiteit
Voor de interdisciplinaire minor starten derde- en vierdejaarsstudenten van binnen en buiten Inholland hun eigen onderneming. Ze bedenken een innovatief en duurzaam concept, bouwen een prototype, zoeken aandeelhouders en brengen hun product op de markt. “Het draait niet alleen om ideeën, maar om het toepassen van innovaties binnen een bedrijf op een circulaire manier”, zegt Nol Graas, samen met Annemarie Hoffman coördinator van de minor. Studenten doorlopen het volledige ondernemersproces en ontwikkelen daarbij essentiële skills zoals samenwerken, reflecteren en ondernemend denken.

De drie beste teams stromen door naar de regionale en mogelijk landelijke finale van stichting Jong Ondernemen. De uiteindelijke winnaar vertegenwoordigt Nederland in juli tijdens de Europese finale in Athene.

# 1: Innovatie in de zorg
Cable-Clipper won met de Medi-Clip, een slimme oplossing die voorkomt dat ECG-kabels in de knoop raken, waardoor medische apparatuur sneller klaar is voor gebruik. “Tijd is geld. En dit team heeft dat perfect begrepen”, aldus de jury. Als beloning krijgen de teamleden een maatpak van Hoes Tailors, aangeboden door Ondernemend Alkmaar.

 Student Nick van der Heide is blij met de erkenning: “We hebben een maatschappelijk probleem aangepakt. Hoe tof is het dan dat zorginstellingen zeggen: dit werkt echt!”

 Het team won ook de Circulariteit Award. Student Adira van der Wel: “Het duurzame zit ‘m niet alleen in materialen, maar ook in tijdsbesparing. Minder verspilling én meer tijd voor de patiënt – dat is grote winst voor de zorg.”

#2: Duurzaam verpakken
De leden van EcoWrap Solutions pakten de tweede prijs en mogen bij Waardijk in Alkmaar een paar schoenen uitzoeken. De jury was onder de indruk van hun herbruikbare pallethoezen als alternatief voor plastic wrapfolie. “Een innovatief idee dat de verpakkingsindustrie uitdaagt. Hier liggen grote kansen.”

 Student Lieselot van Veen straalt: “Je wordt in het diepe gegooid, maar juist daar leer je het meest. Onze verschillende studieachtergronden vulden elkaar supergoed aan.” Teamgenoot Luuk Woerden voegt toe: “We hebben niet naar één sector gekeken, maar naar waar veel afval ontstaat. Door dat om te denken, hebben we een ijzersterk product ontwikkeld waarmee we maatwerkoplossingen leveren.”

 #3: Commercieel succes
Gard-Safe won de derde prijs met hun lichtgewicht klem, waarmee afzethekken snel en veilig op elke ondergrond worden geplaatst. De prijs werd uitgereikt door Jur Stam, voorzitter van stichting Fabriek C, het netwerk waarbinnen veel teams doorstarten. Hij complimenteerde alle deelnemers en noemde het niveau van de innovaties “ongekend hoog.”

 Daarnaast sleepten ze de Sales Award in de wacht vanwege hun “prachtige winsten en mooie resultaten voor de aandeelhouders”. Er waren wat tegenslagen, “maar zodra de productie en verkopen liepen, werd het pas écht leuk”, zegt student Fons Nicolai enthousiast.

Meer prijzen
De Dashboard Award ging naar team Battery Signal (waarschuwingssysteem tegen accubranden), de Financiële Award naar Onzeep (duurzame handzeep van gerecyclede ingrediënten), en de Marketing Award naar KeyGuide (slimme sleutelhulp).

Trots
Richard Oerlemans, vestigingsdirecteur van Inholland Alkmaar en directeur domein Techniek, Ontwerpen en Informatica, is trots op het succesvolle finale-evenement en de inspirerende prestaties van de studenten. Hij wijst op de ontwikkelingen binnen het onderwijs en hoe de samenwerking met bedrijven helpt om de hogeschool als innovatiemotor van de regio te versterken.

 “Fantastisch om te zien met welke inzet en ambitie de studenten hebben gewerkt. Ze maken nu al impact – en dit is nog maar het begin!”

Smaakt naar meer
Het was voor het eerst dat de minor groots werd afgesloten. Het smaakt naar meer volgens Eventmanagement-student Wiebe Sluijter, die als stagiair het finale-event bedacht, (mede)organiseerde en presenteerde. “De sfeer was geweldig, iedereen bleef hangen. Een avond én een stage om nooit te vergeten.”

 Ook coördinator Annemarie Hoffman kijkt tevreden terug. “De innovatiekracht van deze generatie is enorm – ze zijn er helemaal klaar voor.”

Bij Hogeschool Inholland Delft een succesvolle HBO-dag plaats, georganiseerd in samenwerking met De Haagse Hogeschool en Aeres Hogeschool Wageningen. Ongeveer 65 Lentiz-studenten van vier verschillende locaties – Lentiz mbo Westland, Lentiz LIFE College, Lentiz mbo Oostland en Lentiz mbo Maasland – kregen de kans om kennis te maken met het hoger beroepsonderwijs en het aanbod aan groene en economische opleidingen. Het doel van de dag? Studenten inspireren en hen helpen bij het maken van een weloverwogen keuze voor hun vervolgopleiding. Wat deze activiteit bijzonder maakt, is de samenwerking tussen drie hogescholen. De focus ligt volledig op de mbo-student: gezamenlijk bieden de hogescholen een eerlijk en breed overzicht van de mogelijkheden na het mbo.

Het hbo-landschap verkennen  
Het programma bood een mooie mix van algemene informatie en verdiepende workshops. De dag begon met een introductie over studeren aan het hbo. Onderwerpen zoals de overgang van mbo naar hbo, de balans tussen theorie en praktijk en de begeleiding die studenten kunnen verwachten, kwamen uitgebreid aan bod. "Het was top dat je eerst algemeen over het hbo kon horen en daarna bijvoorbeeld over een richting die je misschien leuk vindt," vertelde een van de studenten. 

Na de plenaire sessie konden de studenten deelnemen aan twee workshoprondes, gericht op specifieke opleidingen en vakgebieden. Dit gaf hen de mogelijkheid om een beter beeld te krijgen van richtingen die aansluiten bij hun interesses en ambities. "Ik heb wel echt wat meer een beeld of die richting bij mij past en dat ik zeker weet dat ik naar het hbo wil," deelde een student enthousiast. Daarnaast waardeerden veel studenten de interactie met huidige hbo-studenten: "Het is echt wel fijn dat je ook wat algemene dingen hoort en leert over het hbo, ook vooral van die studenten."  

Van businesscases tot duurzame innovaties  
Er waren voorlichtingen over zowel economische als groene hbo-opleidingen. Bij één van de populaire economische workshops gingen studenten aan de slag met een creatieve businesscase waarin ze een marketingstrategie moesten bedenken voor een fictief product. Dit gaf hun inzicht in het strategisch en ondernemend denken dat centraal staat bij deze richting. "Ik zit zelf een beetje te denken aan de businesskant, dus eigenlijk heel anders dan ik nu doe," vertelde een student van de opleiding Bloem & Design. "Dus het is wel echt tof dat ik daar vandaag ook uitleg over kon krijgen."  

Bij de workshops vanuit de groene hbo-opleidingen kregen studenten een inkijkje in de vraagstukken rondom duurzaamheid en innovatie. Deze vraagstukken zijn onderwerpen waar hbo-studenten zich mee bezighouden. Door praktijkvoorbeelden te analyseren, ontdekten ze welke vaardigheden en kennis belangrijk zijn, zowel op het hbo als in de sector zelf. Ook de setting op een hbo-instelling was waardevol: “Erg leuk om op een hbo-school te zijn, dat geeft een beeld van hoe je dag eruitziet als student.” Voor studenten die nog twijfelen over hun studiekeuze was de dag een goede manier om nieuwe inzichten op te doen. “Ik weet nog niet precies wat ik wil doen, maar dit helpt zeker, het geeft meer informatie over iets waarvan ik dacht dat het interessant zou kunnen zijn.”

De dag werd afgesloten met panelgesprekken waarin hb-studenten waardevolle tips deelden om medestudenten te helpen met meer vertrouwen naar de toekomst te kijken. "De tips van die studenten waren goed! Daardoor dacht ik wel echt van: Wow, ik moet er gewoon niet zo moeilijk over nadenken. Het komt wel goed!" aldus een student.

Een waardevolle dag door de ogen van een docent
Marjolijn Slikkerveer, docent van Lentiz, was eveneens enthousiast: "Het is een enorm goed initiatief waarbij veel persoonlijke uitleg mogelijk is. Studenten kunnen kiezen tussen een algemene presentatie over studeren in het hbo of een presentatie over een specifieke opleiding. Dit zorgt voor een rustige en veilige omgeving waardoor er goede inhoudelijke vragen gesteld kunnen worden."  

“Wat ik bijzonder vind aan deze dag, is dat drie hogescholen sámen optrekken om mbo-studenten zo goed mogelijk te begeleiden in hun zoektocht. Ze stellen echt de behoeften van de student centraal en laten hen zelf ontdekken wat bij hen past.”

Organisatie en terugblik 
Met tevredenheid wordt teruggekeken op de succesvolle hbo-dag. "We hebben deze dag georganiseerd om Lentiz-studenten kennis te laten maken met het hbo en het opleidingsaanbod. Mbo-studenten hebben andere vragen over doorstuderen dan havisten, en tijdens deze activiteit konden we daar goed op inspelen," vertelt een van de organisatoren. 

Wat hoopt men dat de studenten hebben meegenomen? “Een helder beeld van hoe het hbo eruitziet en welke hbo-opleidingen er zijn in het groene en economische domein.” 

De dag werd overal positief ontvangen. "Het was geweldig om dit samen met verschillende hogescholen te organiseren voor zoveel Lentiz-studenten van diverse locaties. De reacties waren erg enthousiast." Zowel studenten als docenten waren erg positief. Dit smaakt zeker naar meer!" 

De taalvaardigheid van veel studenten laat te wensen over. Dat was voor Toon Otten, taaldocent en onderzoeker bij Finance & Accountancy, aanleiding om samen met studenten van het domein Techniek Ontwerpen & Informatica (TOI) een taalfitness-app en een taalassistent in ChatGPT te ontwikkelen. Hiermee kan iedereen z'n Nederlandse taalvaardigheid verbeteren. Hij is onder de indruk wat met AI is bereikt. “Dit was anderhalf jaar geleden nog ondenkbaar.” 

Studenten van Inholland werken inmiddels met de AI-taalassistent. Reisorganisatie Corendon gaat de app testen onder 800 medewerkers op de Caribische eilanden en ook het ministerie van onderwijs en de universiteit zijn geïnteresseerd. Toon: “Taalvaardigheid is een vereiste om succesvol te zijn in je studie én het is een vereiste om je diploma te halen. Studenten werken naar de taaltoets toe, maar het is vaak ‘zweten, weten, vergeten’. Met name bij de Caribische studenten in Rotterdam waar ik les geef, maar ook bij andere subgroepen, zag ik dat het voortraject niet altijd goed is verlopen. Zij beheersen het Nederlands heel goed, maar maken toch specifieke fouten omdat ze een andere moedertaal hebben. Het algemene lesmateriaal is voor die groepen niet toereikend omdat ze het Nederlands al beheersen. Het is niet efficiënt om dat aan te bieden en zeker niet motiverend. Daar wilde ik iets mee doen.” 

Toons idee was om een taalfitness-app te ontwikkelen, geïnspireerd door de vele apps voor je fysieke gezondheid. Dit idee diende hij in bij de Taalunie. “Ik wil dat studenten iedere dag even met taal bezig zijn, net zoals je met een fitness-app doet. Je kunt bijvoorbeeld de competitie met jezelf of met anderen aangaan en je score bijhouden. De app is klaar en het is de bedoeling om aparte modules te maken voor verschillende subgroepen, zoals studenten die een Turkse of Arabische achtergrond hebben. Er is vorig jaar een pilot gedraaid met de Caribische studenten. In Rotterdam is een grote, hechte Caribische gemeenschap en we hebben ook veel docenten van Caribische komaf.” 

Hoe ben je te werk gegaan? 
“We hebben met behulp van AI een ‘contrastieve grammatica’ opgesteld. Dit wil zeggen dat we AI hebben gevraagd om het Papiaments te vergelijken met het Nederlands en aan te geven waar de grootste uitdagingen liggen. AI had het op veel punten bij het rechte eind. Bijvoorbeeld bij het gebruik van ‘de’ en ‘het’, bij het gebruik van verwijswoorden en bij de woordvolgorde in vragende zinnen. Vervolgens zijn we die antwoorden gaan checken. We hebben studenten gevraagd of dit voor hen inderdaad de grootste uitdagingen zijn en hebben ook doorgevraagd. Daarbij kwamen nog wel wat andere dingen aan het licht. Zo blijkt dat veel studenten Nederlandse gezegden en uitdrukkingen als een struikelblok ervaren. Daar had AI niet aan gedacht. Negentig procent van de leerlingen van Caribische komaf kent uitdrukkingen zoals ‘het water staat mij tot aan de lippen’ of ‘tussen wal en schip vallen’ niet. Dus als je dat in een gesprek gebruikt, weten zij niet waar het over gaat. Dat zorgt voor verwarring, omdat zij verder natuurlijk goed Nederlands spreken.” 

Wat heb je met jouw bevindingen gedaan? 
“Onze bevindingen hebben we toegevoegd aan de app. Net als de intonatie van sommige woorden en een lijst van ‘valse vrienden’. Dat zijn woorden die in beide talen voorkomen en op elkaar lijken, maar toch een andere betekenis hebben. Een bank is bijvoorbeeld in beide talen iets om op te zitten. Maar in het Nederlands is het ook een financiële instelling, terwijl je daar in het Papiaments een heel ander woord voor gebruikt. We hebben met dit onderzoek dus in kaart gebracht hoe we studenten het beste kunnen helpen. En op basis daarvan een AI-assistent gemaakt in ChatGPT, een open AI-omgeving dus. We hebben studenten gevraagd daarmee aan de slag te gaan en die resultaten zijn zeer positief.” 

Wat zijn de voordelen voor de studenten? 
“We zien dat Caribische studenten veel in hun eigen community blijven. Ze hebben daardoor niet veel contact met studenten die Nederlands als moedertaal spreken. Daardoor bleven zij dezelfde fouten maken. De AI-assistent is 24/7 een gesprekspartner die hen constant voedt met informatie en feedback. Een ander belangrijk aspect is ‘translanguaging’. Stel dat je van Curaçao komt en in Nederland rechten studeert. Dan zijn vaktermen vaak lastig te begrijpen. Natuurlijk legt een docent die uit, maar deze studenten begrijpen het dan vaak toch niet helemaal. De AI-assistent kan die uitleg in het Papiaments geven. Dat is een enorm voordeel, zo leren studenten deze begrippen veel sneller.” 

“Het was de bedoeling om die AI-assistent te integreren in de app, maar inmiddels zien we dat de assistent zelf eigenlijk aan alle behoeftes voldoet. Dat is fantastisch. Ik denk dat de manier waarop wij AI inzetten voor deze subgroepen binnen Inholland uniek is. We hebben in dit project veel geleerd en die expertise gaan we nu ook inzetten voor nieuwe subgroepen, zoals de Turkse en de Arabische studenten.” 

Waarom is die taalbeheersing zo belangrijk? 
“De lessen Nederlands worden door veel studenten gezien als bijzaak, naast de kernvakken van hun studie. Maar omdat de large language models steeds belangrijker worden, krijgt taal een steeds centralere rol. ChatGPT baseert zich op menselijke taal, daar haalt het systeem zijn informatie uit. En de informatie die jij als gebruiker eruit haalt, wordt ook in taal gepresenteerd. De menselijke taalbeheersing wordt dus steeds belangrijker. Om antwoorden te krijgen van ChatGPT moet je het systeem haarfijn uitleggen wat je bedoelt of wat je vraag is. Ik denk niet dat alle studenten en docenten daar al van doordrongen zijn. Maar dit wordt een enorme omslag, ook in het onderwijs.” 

Het woningtekort op Texel vraagt om slimme en duurzame oplossingen. Daar hebben 27 studenten van Hogeschool Inholland de afgelopen maanden hun tanden in gezet. Tijdens de minor Omgevingsbewust Ontwerpen, in samenwerking met de Kenniswerkplaats Texel, presenteerden zij op dinsdagavond 14 januari 2025 de resultaten van hun intensieve onderwijsproject. De jury was onder de indruk van de creatieve oplossingen en riep het plan ‘Straatje erbij’ uit tot winnaar.

De toekomst van Texelse woonvormen
Texel kampt al jaren met een tekort aan betaalbare woningen en geschikte huisvesting voor tijdelijke arbeidskrachten. Met dat vraagstuk gingen de studenten aan de slag. De studenten zijn afkomstig van de Inholland-opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek en Bouwmanagement & Vastgoed en een student komt van de opleiding Management van de Leefomgeving van Van Hall Larenstein Leeuwarden. Ze ontwikkelden in multidisciplinaire teams zeven uiteenlopende plannen, specifiek gericht op de behoeften en kernwaarden van het eiland. De ontwerpen werden toegepast op bestaande Texelse locaties.

“Wat een enorme dosis creativiteit, betrokkenheid en slimme oplossingen kwamen er voorbij!” aldus Gaby Boumans-Beijert, Programmamanager Stichting HR Netwerk Texel. “De plannen laten zien dat deze studenten echt meedenken met het eiland en met oplossingen komen die aansluiten bij wat Texel nodig heeft.”

Interactieve benadering: De Juttersactie
Op maandag 13 januari, de dag voor de eindpresentaties, gingen de studenten al de straat op tijdens “De Juttersactie”. Met installaties en prototypes stonden ze op verschillende plekken in Den Burg om hun ideeën te delen met de lokale bevolking. Texelaars werden uitgenodigd om feedback te geven en mee te denken. “Dat leverde waardevolle inzichten op die we direct in onze plannen hebben verwerkt,” vertelt Miriam Uitterhoeve, docent Built Environment en kwartiermaker onderwijs, onderzoek en werkveld bij Inholland.

Een straatje erbij: de winnende visie
Het ontwerp “Straatje erbij” werd door de jury – bestaande uit Christien Groen (Stichting Woontij), wethouder Remko van de Belt en Cynthia Hegeman (OSG De Hogeberg) – uitgeroepen tot het beste idee. Het plan stelt voor om in elk dorp op Texel een extra “straatje” met woningen te realiseren. Hierbij is rekening gehouden met de Texelse kernwaarden zoals duurzaamheid, behoud van karakter en leefbaarheid.

“Dit plan is niet alleen haalbaar, maar ook een echte toevoeging voor Texel,” zegt wethouder Van de Belt. “Het sluit perfect aan bij de behoefte van onze dorpen.”

Andere creatieve oplossingen
Hoewel “Straatje erbij” de prijs in de wacht sleepte, spraken de overige presentaties ook tot de verbeelding. De andere studentgroepen kwamen met:

• Wonen waar je werkt: Huisvesting voor tijdelijk personeel.
• Woningopgave Texel – Een stap vooruit: Innovatieve oplossingen voor groeiende woonvraagstukken.
• Inbreiden met behoud van karakter: Wonen in dorpen zonder de unieke sfeer te verliezen.
• Betaalbare & innovatieve woonconcepten voor starters.
• Natuurinclusief wonen: Duurzame ontwerpen waarin natuur en mens samenkomen.
• Herbestemmen op Texel: Nieuwe functies voor bestaande gebouwen.

Toekomstplannen

De presentatieavond markeerde niet alleen het einde van de minor, maar ook het begin van verdere samenwerking tussen Hogeschool Inholland en Texel. “Texel ziet ons volgend jaar graag terug,” vertelt Miriam Uitterhoeve. “We kijken ernaar uit om met een nieuwe groep studenten opnieuw een waardevolle bijdrage te leveren aan dit prachtige eiland.”

De presentaties en ontwerpen zijn beschikbaar in de kennisbank van Kenniswerkplaats Texel.

“Voor de transitie naar een systeem van hernieuwbare energie moet je verschillende rollen en belangen goed zien te coördineren. Technologie is meestal niet de beperkende factor.” Dat zegt Zinzi Wits. Als industrieel ecoloog krijgt ze met een professional doctorate (PD) de kans om te onderzoeken hoe energie-ecosystemen vorm kunnen krijgen. “Ik richt me allereerst op Texel, omdat daar alle uitdagingen samenkomen.”

“Tot voor kort was ons energiesysteem centraal georganiseerd”, zegt Zinzi. “Je had enkele energieproducenten aan de ene kant en aan de andere kant grootverbruikers en consumenten zoals jij en ik. Nieuwe energiebronnen als zon en wind zorgen voor een omwenteling van deze ‘orde’. En daarnaast kunnen consumenten nu ook producenten zijn, dankzij lokale opwek van bijvoorbeeld zonne-energie. Die ontwikkelingen vragen om een herontwerp van ons energiesysteem. Om effectief gebruik te maken van de beschikbare energie en deze op te slaan en uit te wisselen, zodat we bijvoorbeeld ook in de winter onze gebouwen kunnen verwarmen.”

Energie-ecosystemen
In deze nieuwe orde kunnen zogeheten energie-ecosystemen, onderling verbonden lokale netwerken, een rol spelen. Zinzi spreekt bewust van ‘ecosystemen’, refererend aan de natuur. “Heel inspirerend vind ik bijvoorbeeld hoe mycelium werkt. Het is een ondergronds netwerk van schimmeldraden in de bodem die de uitwisseling van energie en voedingsstoffen mogelijk maakt. Via dit netwerk zijn bomen onderling met elkaar verbonden. Het geheel wordt decentraal gestuurd. Het is een interessant voorbeeld van hoe we lokale energie-ecosystemen kunnen opzetten. Dit zou ik nader willen onderzoeken.”

Onderzoek op Texel
In de zes jaar deeltijd die ze heeft voor haar PD-traject hoopt Zinzi te kunnen illustreren hoe een energie-ecosysteem eruit kan zien en integraal kan worden ontworpen. Hiervoor werktze nauw samen met de Inholland lectoraten Slimme materialen voor de energietransitie en Gebouwde omgeving en sluit ze aan op de onderzoeksagenda’s van lectorenplatform Energievoorziening in evenwicht (LEVE) en Urban Energy. Voor haar PD-traject begint ze op Texel. “Hier komen veel aspecten van de energietransitie samen. Er is bijvoorbeeld sprake van netcongestie dus meer aanbod of vraag naar stroom dan het elektriciteitsnet aankan en het eiland heeft ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen. Bewoners, bedrijven en politici realiseren zich dat ze elkaar nodig hebben om tot oplossingen te komen, onder meer voor grootschalige opwek. Of om vraag en aanbod van energie slim te koppelen en reststromen te delen. Hoe geef je dit met elkaar vorm? Welke tools kunnen daarbij helpen? Met mijn PD-onderzoek wil ik dit soort kennis ontwikkelen. Het kan ook voor heel veel andere gebieden waardevol zijn.”

Kansen benutten
Samen met werkveldpartners identificeert Zinzi de kansen voor energie-ecosystemen waarvan belanghebbenden kunnen profiteren. Ze kijkt daarbij naar milieu en techniek: hoe kun je optimaal en gebruikmaken van duurzaam opgewekte energie? Maar ook naar sociaal-maatschappelijke factoren, zoals: hoe kunnen burgers participeren? En economische, bijvoorbeeld: welke (maatschappelijke) waarde leveren organisaties in een energie-ecosysteem? Om deze kansen te benutten zal Zinzi samen met stakeholders, onderzoekers en studenten van Inholland kennis verzamelen en oplossingen ontwerpen. “Bijvoorbeeld een waterstofinstallatie die een overschot aan zonnestroom omzet in waterstof, waarbij we het restproduct zuurstof gebruiken voor waterzuivering.” Zinzi bouwt daarnaast voort op eerdere projecten van Inholland, zoals het verduurzamen van vakantieparken. “Vakantieparken bieden een prachtige omgeving om duurzame innovaties aan een breder publiek te tonen en om interventies te testen.”

Integrale aanpak
“Door een integrale aanpak wil ik het dieperliggende probleem bestrijden dat we bezig zijn met (over)exploitatie van de aarde”, zegt Zinzi. “We moeten bij ontwerp rekening houden met de mogelijkheid om grondstoffen te hergebruiken of af te breken. Laten we ook bewust zijn van de arbeidsomstandigheden en milieueffecten die de winning van schaarse materialen meebrengt. Dat vraagt om kritische reflectie op ons gebruik van energie en wat voor soort groei die ten dienste staat: regeneratie of uitputting.”

Duurzame energie eco-systemen vergroten veerkracht samenleving
Het radicaal anders vormgeven van onze energiehuishouding is nodig voor een transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving, stelt Zinzi. “Met milieu- en omgevingsbewuste ontwerp van energie-ecosystemen moeten we voorkomen dat we snel ondoordachte innovaties gaan toepassen waarmee we grondstoffen uitputten, extra afval veroorzaken en die we produceren onder slechte arbeidsomstandigheden. Om de veerkracht van de samenleving te vergroten is het belangrijk dat burgers deelnemen aan de transitie en daar betekenis aan ontlenen voor zichzelf. Om de toekomst vorm te geven moeten zij het heft in handen durven te nemen.”

Praktijkgericht toegepast onderzoek
In haar opleiding tot industrieel ecoloog heeft Zinzi geleerd om samen te werken met verschillende disciplines. Daar plukt zij nu de vruchten van. “In mijn PD kan ik veel van wat ik geleerd heb in uiteenlopende vakgebieden in praktijk brengen. En ik krijg ruimte me te ontwikkelen als expert. Ik geniet zowel van het pionieren op het gebied van praktijkgericht toegepast onderzoek, als van de rol van verbinder, natuur-geïnspireerd theoreticus en pragmatisch idealist.” Er is actie nodig, stelt ze. “Daarom ben ik blij dat ik bij Inholland met een PD kan starten, want daarin is ruimte om vanuit theoretische onderbouwing in de praktijk interventies te doen.”

Lukas Warnecke (21) is student Information Technology in Haarlem. Hij verhuisde van Duitsland naar Nederland en werkt aan zijn eigen start-up die huurders helpt hun huurcontracten te controleren via AI. Start Up Campus Haarlem ging in gesprek met hem.

Click here for English version

Van nieuwe uitdagingen krijg ik energie
“Ik zou zeggen dat ik een teamspeler ben. Ik werk graag met mensen, heb het liefst verschillende taken en nieuwe mensen om me heen. Nieuwe uitdagingen geven mij meer energie dan wanneer ik repetitieve dingen doe. Ook het werken in een groep, waar we ideeën kunnen bespreken, maakt het leuker voor mij.  Als ik een ruimte binnenkom, vind ik het leuk om naar mensen toe te gaan en met ze te praten. Ik stel veel vragen en deel ook mijn ideeën met hen. Andere perspectieven geven me waardevolle inzichten."

"Na mijn middelbare school ben ik gaan werken bij een marketingbureau en later besloot ik te gaan reizen. Ik heb al veel mooie plekken op de wereld gezien. Maar, misschien een beetje verrassend, Amerika heeft me het meeste verrast. Hun kijk op innovatie is heel uniek en zo anders dan bijvoorbeeld in Duitsland. Voor bijna elk toekomstig probleem zijn er technische mensen nodig. Als je daar op de juiste manier gebruik van maakt, zal dat innovatie op verschillende gebieden versnellen.”

AI gaat veel dingen democratiseren
“Toen ik bij het marketingbureau werkte, vond ik het leuk om met de mensen te werken. Maar het werk zelf was niet uitdagend genoeg. Ik wil werken met echte problemen die mensen kunnen helpen. Op persoonlijk vlak."

“Mijn start-up-idee is een chatbot is voor het Nederlandse recht waar mensen hun huurcontracten kunnen uploaden om te controleren of de verhuurder in overtreding is.”

“En als AI overtredingen vindt, stelt het een brief op die door een advocaat is ondertekend en door de klant naar de verhuurder en de huurcommissie kan worden gestuurd. Het kan je dus helpen om de huur te verlagen of om dingen in je huis sneller gerepareerd te krijgen.”

"De meeste mensen die problemen hebben met hun huisbaas of met de wet in het algemeen, maken eigenlijk geen gebruik van hun rechten omdat het tijdrovend en duur is om een advocaat in te huren. Mensen vinden dat vervelend, dus dat maakt het voor mij een echt probleem om op te lossen. Mijn oplossing is bijvoorbeeld in staat om veel tekst in slechts een paar seconden te scannen. Dat scheelt enorm veel tijd. Ik wil me in het begin richten op huurrecht en dan uitbreiden naar meer gebieden. Uiteindelijk denk ik dat AI veel dingen gaat democratiseren en het recht is er daar één van.”

Toegankelijk maken van recht
“Ik wil het recht toegankelijker maken voor mensen die niet de financiële mogelijkheden hebben om een advocaat te betalen. No cure no pay. Dat is voor mij een belangrijk uitgangspunt. Om mijn idee uit te bouwen en uit te voeren moet ik op zoek naar gelijkgestemde partners. In het begin zoek ik vooral technische mensen die de chatbot kunnen bouwen en trainen. Maar ik moet zeker ook advocaten benaderen om het idee te bespreken en te ontdekken hoe het ook hun werk ten goede kan komen. Ik moet een team samenstellen dat ook overtuigd is van het idee om het recht te democratiseren met AI . Als ze daarvan overtuigd zijn, en toegewijd zijn om aan dit project te werken, dan verwelkom ik hen heel graag in het team.”

Start met bouwen van prototype
“Sinds september doe ik mee aan het startprogramma van Start Up Campus Haarlem. Het is waardevol om omringd te zijn door anderen die een idee aan het ontwikkelen zijn. Dit gecombineerd met de verschillende workshops gegeven door experts, is erg leuk. Ik heb geleerd dat mijn idee vol zit met aannames. Het is goed om verschillende manieren te kennen om je ideeën te valideren. Onlangs heb ik ook meegedaan aan de Inholland Pitch Battle, die werd georganiseerd in Amsterdam. Ik kreeg de kans om mee te doen omdat ik deelnemer ben van SUCH. Deze voordelen zijn nuttig, vooral als internationale student zoals ik."

“Als je rondloopt met een bedrijfsidee in je hoofd, zou ik zeggen: ga naar SUCH! Je vindt er verschillende ideeën, mensen, bedrijfstakken en studies gecombineerd in één ruimte. Eigenlijk komt het neer op netwerken. Tijdens de pitch kwam ik een meisje tegen van een andere school en ze vertelde me dat ze iemand kent die rechten studeert maar ook geïnteresseerd is in technologie. Ze stelde voor om mij te introduceren. Als ik niet had besloten om mee te doen aan de pitch battle, was deze kans nooit op mijn pad gekomen.”

"Als je een tech-start-up hebt, heb ik gemerkt dat als je naar een evenement gaat, het belangrijk is om een werkend prototype te hebben. Als je dingen kunt laten zien, dan heb je echte dingen om over te praten en dat helpt om te ontwikkeling te versneller. Begin dus met het bouwen van een prototype.”

Een vliegende start voor de studenten vanuit de Inholland-brede minor Innoveren & Ondernemen in Alkmaar. Op 18 november presenteerden studenten hun concepten tijdens de Startup Boulevard van Hogeschool Inholland. Zo’n 20 teams pitchten hun ideeën, waarbij Team Reachmate werd bekroond voor de beste pitch en Ecofloria de prijs voor beste stand won. Later haalden de studentondernemers op de Alkmaarse markt hun eerste klanten binnen.

Welk team heeft het duurzaamste, innovatieve product bedacht, ontwikkelt en in de markt gezet? Ruim 100 studenten van verschillende opleidingen van Hogeschool Inholland en ook van daarbuiten zijn sinds september aan de slag om dit uit te denken.

Startup Boulevard
Op de Startup Boulevard op 18 november in de evenementenhal van Hogeschool Inholland Alkmaar kwam je enthousiaste studenten tegen. Zo kon je je laten informeren over bijvoorbeeld Gard-safe, een klem voor bouwhekken zodat deze niet wegwaaien. De studenten bedachten wel vier concepten voordat ze op dit innovatieve idee uitkwamen. De 3D-printer kwam eraan te pas om het product direct te produceren.

“Aannemers en fabrikanten zijn al geïnteresseerd”, vertelt Mees van den Berg, student Civiele Techniek en verantwoordelijk voor het financiële gedeelte binnen de startup. Ook kon je meer horen over de Cable-clipper. “Heb je wel eens gezien hoe de snoeren van een ECG-apparaat in de war kunnen zitten? De Cable-clipper kan de verpleegkundige meer tijd en minder frustratie om de kabelknopen opleveren”, dit vertelde Adira van der Wel, student Technische Bedrijfskunde van de startup Cable-clipper.

Beste pitch
De enthousiaste studenten van Reachmate geven tijdens de Startup Boulevard de beste pitch volgens hun medestudenten, coaches en docenten. De Reachmate is een handige, duurzame grijptool waardoor het gemakkelijker is om bijvoorbeeld een deur te openen, sleutels te pakken of een raam te sluiten. Voor mensen met een beperking biedt dit veel uitkomst en meer zelfstandigheid. De studenten wisten de krant te halen met het artikel ‘Zelf de deur dichttrekken’. “Supertof dat we in het Noordhollands Dagblad staan met een uitgebreid verhaal. Dit helpt ontzettend om aandacht te krijgen voor ons product!”, vertelt Timo Brouwer.

Beste stand
De tot ‘beste stand’ verkozen stand werd opgefleurd met bloemen. Het team van Ecofloria wil de plastic verpakking van bijgeleverde snijbloemenvoeding elimineren door deze in tabletvorm aan te bieden. Hierdoor wordt het plastic afval verminderd zonder in te boeten op kwaliteit en gebruiksgemak. “Onze visie is een wereld waarin bloemen bloeien zonder plastic afval.”

Brandgevaar verminderen
Andere innovatieve producten zijn te vinden bij het team van Battery Signal. De vijf studenten van de start-up Battery Signal hebben een innovatieve oplossing ontwikkeld om brandgevaar bij het opladen van e-bikeaccu’s te verminderen. Het idee ontstond na een reeks verontrustende nieuwsberichten over fietsaccu’s die spontaan in brand vliegen. Rodi Media schreef er direct een mooi artikel over.

Duurzame laptophoes
De studenten van de minor Innoveren & Ondernemen werken in de creatieve labs van Hogeschool Inholland Alkmaar aan de ontwikkeling van hun duurzame producten. Zo ook het studententeam van Lapsuit.“Met Lapsuit geven we afgedankte wetsuits een tweede leven als laptophoes. Zo beschermen we niet alleen laptops, maar ook het milieu door afval te verminderen. Elk hoesje vertelt een verhaal van duurzaamheid en avontuur”, legt Max Reijnders, vierdejaars student Technische Bedrijfskunde uit.

Studentondernemers halen eerste klant binnen
Zaterdag 30 november stonden acht startups op de Zaterdagmarkt in Alkmaar. Met hun producten en enthousiaste verhalen gingen de studenten in gesprek met voorbijgangers om hun eerste klanten te werven en hun verkoopvaardigheden te oefenen. De kraampjes trokken veel nieuwsgierige bezoekers, en de jonge ondernemers kregen de kans om hun producten aan de man te brengen en waardevolle feedback te ontvangen. Tijdens een van de gesprekken riep Wietse Tukkie, mede-oprichter van de ReachMate, enthousiast tegen een geïnteresseerde koper: "Met de ReachMate heb je goud in handen!" De markt zorgde niet alleen voor omzet, maar ook voor inspiratie en leerervaringen. Een geslaagde dag voor deze ambitieuze ondernemers in de dop!

Startups op Inholland-vintage-markt en Open Avond
Een aantal van de studententeams kun je met hun innovatieve en duurzame startups ook vinden op de Inholland-vintage-markt op dinsdag 10 december (10.00 – 14.00 uur) en woensdag 11 december een groot aantal teams op de Startup Boulevard bij de Open Avond van Hogeschool Inholland Alkmaar. Beide events worden gehouden aan de Bergerweg 200 in Alkmaar.

Finale Studentcompany van het jaar
In het nieuwe jaar zullen de startups met elkaar strijden voor beste studentonderneming van het jaar. Op  donderdagavond 30 januari (19.00 - 21.30 uur) in de Kapelkerk in Alkmaar, later in maart volgt de regionale competitie, en hopelijk volgen daar winnaars uit die mee kunnen dingen in de landelijke finale van Studentcompany van het jaar. De landelijke finale wordt gehouden in het Beatrixtheater in Utrecht.

De Nederlandse regering is voorstander van robotisering van de land- en tuinbouw. De inzet van robots wordt al lang gezien als een manier om arbeidsmigratie te verminderen. In het regeerakkoord is hieraan een vervolg gegeven met het innovatieprogramma ‘Robots naar de boerenpraktijk’. Cock Heemskerk, lector Robotica, en Jeroen Wildenbeest, associate lector Smart Farming, zijn positief over de intenties van het kabinet voor de sector. Maar ze plaatsen er in verschillende media ook kanttekeningen bij.

Een kritiekpunt van zowel Cock als Jeroen is dat het kabinet puur gedreven is vanuit de smalle wens om arbeidsmigratie tegen te gaan, zo stellen zij in vakbladen als Binnenlands Bestuur en Nieuwe Oogst. Als je daarnaast uitgaat van de snelle implementatie van robots, dan zullen de intenties een wensdroom blijven, betogen zij. Investeren in het volledige ecosysteem, waarbij het creëren van de juiste randvoorwaarden voorop staat, is volgens beiden het belangrijkst om meer robots in de land- en tuinbouw in te kunnen gaan zetten.

Geloof in de potentie van robots vanuit de sector
De landbouwsector gelooft in de potentie van robots. AI in het boerenbedrijf is bovendien niet nieuw, constateert Jeroen in een interview met het vakmedium Melkvee. “Maar het is geen plug & play-systeem waarmee je direct aan de slag kunt. Veel boeren gaan ervan uit dat als ze een robot kopen, die direct doet wat zij verwachten. Dat is in veel gevallen niet zo.” De kloof tussen proof of concepts en daadwerkelijk werkende robots is groot. “Er is nog altijd slechts een handvol oogstrobots actief op Nederlandse akkers”, merkt ook Cock op. Volgens beiden zal het innovatieprogramma ‘Robots naar de boerenpraktijk’ de kloof niet dichten.

Nederlandse koppositie als drijfveer
Cock en Jeroen zien liever een brede focus op het volledige ecosysteem rond robots in de land- en tuinbouw. “Zonder de juiste investeringen in zowel technologie als kennis, blijft robotisering een wensdroom”, stellen zij. Het behoud van de koppositie van onze landbouwsector zou de juiste drijfveer moeten zijn. “Dat zorgt voor een langetermijnborging van dit thema, die verder reikt dan alleen deze regeerperiode. Robotisering is niet ingevoerd binnen vier jaar tijd. Er is meer toewijding nodig om de robots echt in de boerenpraktijk terug te zien.”

Juiste randvoorwaarden creëren
Volgens hun visie zoals verwoord in Binnenlands Bestuur en Nieuwe Oogst moet het creëren van de juiste randvoorwaarden voorop staan. Ze wijzen bijvoorbeeld op een goede technologische infrastructuur om gebruik te maken van robots, aanpassing van akkers, trainen van algoritmen, passende regelgeving en standaardisatie om de doorontwikkeling van robots mogelijk te maken. Minstens zo belangrijk is de kennisdeling tussen publieke en private sector en het onderwijs. Immers, voor een hightech land- en tuinbouw zul je moeten investeren in bijscholing van professionals. “Gelukkig beschikt Nederland over een uitstekend ecosysteem van privaat-publieke samenwerkingen waarbinnen de bestaande kennis kan worden vergroot.”

Boeren opleiden
Jeroen en Cock werken in verschillende samenwerkingsverbanden van fabrikanten, boeren, onderzoekers en computerdeskundigen en ziet steeds meer boeren die geïnteresseerd zijn in het gebruik van AI. “We hebben nog veel werk te verzetten om systemen gebruikersvriendelijker te maken, boeren op te leiden en de juiste verwachtingen te wekken”, zegt Jeroen in Melkvee. Veel boeren zijn terughoudend in het delen van data terwijl dit wel nodig is om nieuwe AI-modellen te trainen. “Wil je grip hebben op toekomstige ontwikkelingen, stap dan over je angst voor data delen heen. Maak gebruik van wat er is, doe ervaring op en doe het samen.”

Potentie realiseren
Het innovatieplan voor robotisering kan slagen, concluderen Cock en Jeroen. “Met de juiste investeringen kan de potentie van robotisering binnen enkele jaren worden gerealiseerd en kan Nederland een rol als koploper nemen.”

Een liefhebber, zo kun je nieuwbakken associate lector Bart van den Bosch wel noemen. Onderzoek doen vindt hij het mooiste wat er is. “Ik wil studenten graag meenemen in hoe geweldig het kan zijn om nieuwe dingen te ontdekken.” Die nieuwe vondsten moeten wel leiden tot duurzamere technologieën, vindt Bart. “Met mijn onderzoek wil ik bijdragen aan de elektrificatie van de industrie. Samen met studenten en bedrijven ga ik chemische technologieën onderzoeken waarmee duurzame elektriciteit optimaal benut kan worden.”

Het lectoraat bij Inholland is voor Bart een parttime baan. De andere helft van de week blijft hij werken bij chemiebedrijf Avantium. “Daar maken we van CO₂, dat nu een afvalproduct is, grondstoffen voor de chemische industrie”, vertelt hij bevlogen. “Denk aan bouwstenen voor plastic, of koolstofmonoxide, waar je weer nieuwe chemicaliën van kunt maken.” Het lectoraat Toegepaste Materiaal- en Elektrochemie sluit daar naadloos op aan, vindt hij. “Ik richt mijn onderzoek op hoe de chemische industrie optimaal gebruik kan maken van duurzaam gewonnen elektriciteit. Zowel mijn werk bij Avantium als mijn onderzoek bij Inholland draagt daarmee bij aan de energietransitie.”

Hoe benut je duurzame elektriciteit optimaal?
Bart licht zijn onderzoek nader toe: “De chemische industrie gebruikt voor de energievoorziening enorme hoeveelheden fossiele grondstoffen. In een duurzaam scenario schakelt de industrie over op duurzame elektriciteit als primaire energiebron. Dit is een belangrijke component van het onderzoek: hoe kun je elektriciteit gebruiken om chemische reacties uit te voeren? Het probleem bij de elektrificatie van de industrie is echter dat de productie van zonne- en windenergie fluctueert: soms is het heel zonnig en waait het nauwelijks, soms juist andersom, soms allebei. Het is vaak niet rendabel om een fabriek alleen te laten draaien als er veel elektriciteit opgewekt wordt. Een van de grootste uitdagingen in de elektrificatie van de industrie is om vraag en aanbod van duurzame elektriciteit op elkaar af te stemmen. Om dat te bereiken gaan we bij Inholland werken aan de ontwikkeling van grootschalige batterijen om overtollige energie op te slaan. Die energie wordt weer vrijgegeven op momenten dat er een tekort is. Dergelijke batterijen kunnen in woonwijken gebruikt worden, maar ook in fabrieken.”

Er zitten grote voordelen aan de opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit, legt Bart uit. “Je bent daardoor minder afhankelijk van fossiele grondstoffen. Bovendien kun je je makkelijker richten op één bron van duurzame elektriciteit. Nu streven we overal naar een mix van zonne- en windenergie, vanwege die eerder genoemde fluctuatie. Maar wanneer je energie kunt opslaan, kun je veel gerichter kiezen: is een bepaalde locatie vooral geschikt voor windwinning? Dan wek je daar alleen windenergie op. Het maakt een mix minder noodzakelijk. Een dergelijke energievoorziening leidt tot een duurzame en veerkrachtige samenleving – precies de twee kernthema’s van Inholland.”

Onderzoek doen leer je in de praktijk
Het enthousiasme spat ervan af wanneer Bart over zijn onderzoek praat. “Ik vind het superleuk om onderzoek te doen. Dat doe ik bij Avantium, en ik ben verheugd om dit ook bij InHolland te gaan doen.” Bart kwam met Inholland in aanraking toen hij samen met de hogeschool een symposium organiseerde. “Daar leerde ik mijn huidige leidinggevende kennen en door de wederzijdse klik is het balletje gaan rollen.” Gezien het parttime karakter van zijn lectoraat geeft Bart weinig onderwijs. Wel betrekt hij studenten nadrukkelijk bij zijn onderzoek. “Ik vind het belangrijk dat het ‘ambacht’ van onderzoek doen terugkomt in het curriculum. Onderzoek doen is moeilijk te leren uit boeken, je moet echt ervaring opdoen in de praktijk. Ik kijk ernaar uit om met hen en met collega’s aan de slag te gaan, om samen ‘Inholland-technologie’ te gaan maken.”

Bij mkb-bedrijf kun je impact maken
Bart legt uit dat onderzoek doen andere vaardigheden vergt dan practica. “Bij practica leer je welke handelingen je moet doen, en hoe je die zo goed mogelijk uitvoert. Om goed onderzoek te kunnen doen en ingewikkelde vraagstukken te kunnen oplossen moet je die praktische vaardigheden combineren met theoretische vaardigheden – zoals analyseren – en met kennis. Onderzoek is waar praktijk en theorie samen komen, het is analytisch én resultaatgericht.” Bart is dan ook druk bezig om onderzoekteams op te zetten met daarin studenten van verschillende onderwijsinstellingen en ook bedrijven. “Met name mkb-bedrijven. Als hbo-instelling kun je veel betekenen voor een mkb-bedrijf, door gezamenlijk onderzoek uit te voeren. Wanneer je samen relevante en innovatieve projecten ontwikkelt, kun je beide enorm profiteren van die samenwerking.”

Rol hbo in technologieontwikkeling onderbelicht
Naast het betrekken van bedrijven vindt Bart het essentieel om met studenten van verschillende onderwijstypen in één team samen te werken. “Mijn droom is om studententeams op te zetten met mbo’ers, hbo’ers en academici, die samen technologie ontwikkelen. Die vullen elkaar namelijk aan. Universiteiten doen vrij abstract early stage-onderzoek, dus nieuwe technologieën van de grond af opbouwen. Dat gebeurt op kleine schaal; zo’n technologie heeft moet meestal nog gedemonstreerd worden op zogenoemde ‘hogere volwassenheid’.” Daar komt het hbo in beeld. “Het hbo speelt een cruciale rol in technologieontwikkeling. Wij vertalen de nieuwe technologie naar een concrete toepassing en we ontwerpen prototypes. Deze fase is wat mij betreft onderbelicht.” Ook het mbo is volgens hem een onmisbare schakel. “Zij maken de prototypes daadwerkelijk en zijn belangrijk bij het bouwen van pilots.”

Bart kan niet wachten tot de eerste onderzoeksprojecten lopen. Maar zover is het nog niet. “We zijn nu nog bezig om onderzoeksteams op te zetten en bedrijven te betrekken. Aangezien ik parttime werk bij Inholland, gaat het minder snel dan ik zou willen. Maar ik heb geduld. Als ik mijn uiteindelijke doel maar kan verwezenlijken: iets ontwikkelen wat tot een volwassen technologie kan uitgroeien, die bijdraagt aan een duurzame samenleving.”

De Associate degree  Maintenance van Inholland Alkmaar mag zich voor het eerst bezegelen met het stempel ‘topopleiding’. Dit kwam in de Keuzegids hbo 2025 naar voren. De felicitaties heeft het opleidingsteam 7 november al ontvangen voor deze topprestatie. Vrijdag 15 november is het team nog eens extra in het zonnetje gezet met taart.

Dubbele plus sfeer
De opleiding is door de Keuzegids met het kwaliteitszegel beloond omdat zij meer dan 75 punten hebben gescoord. Dit levert de bekroning ‘topopleiding’ op. Deze technische bedrijfskundige opleiding voor de maintenance branche krijgt 78 punten toebedeeld. De opleiding kreeg lof voor alle genoemde onderdelen, en een dubbele plus voor de sfeer. Extra mooi nieuws ook voor de studenten.

Andere toppers bij Inholland
In de Keuzegids hbo, die 7 november jl. is gepubliceerd, werden bij Hogeschool Inholland ook de opleidingen Muziek en Finance & Control in Haarlem en Verloskunde in Amsterdam en Groningen beloond met een kwaliteitszegel ‘topopleiding’. Evenals de Associate degree Electronic Music in Haarlem.

Onderzoeksverantwoording Keuzegids hbo 2025 
De jaarlijks verschijnende Keuzegids hbo is een uitgave van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (CHOI) en is bedoeld om studiekiezers te helpen bij hun studiekeuze. De redactie biedt een overzicht van de sterke en de zwakke punten van Nederlandse hogescholen en hun opleidingen op basis van diverse cijfers en onderzoeksresultaten. Zo is gekeken naar de hoeveel studenten doorstromen naar het tweede jaar en hoeveel studenten hun diploma na vijf jaar halen. Wat betreft de studentoordelen is gekeken naar een aantal vragen uit de Nationale Studenten Enquête 2024. Er is gekeken naar inhoud, toetsing, docenten, voorbereiding op loopbaan en sfeer. De studentoordelen wegen voor de bachelor 71,4% mee, de studiesuccescijfers voor 28,6%. Vervolgens krijgt een opleiding een aantal sterren, van 1 ster is zwak tot 5 sterren is uitstekend. Opleidingen en onderwijsinstellingen die in de Keuzegids als beste beoordeeld worden, krijgen een speciaal kwaliteitszegel toegekend. 

Wil je meer weten over de publicatie van de Keuzegids hbo 2025, lees dan ook het artikel van 7 november.

Inzage Keuzegids hbo 2025
De Keuzegids hbo 2025 is via deze link beschikbaar voor iedereen van Hogeschool Inholland.  Ook kun je de link altijd terugvinden via het Informatieportaal. 

Tijdens het Jaarcongres Greenport NHN op 16 oktober stond het thema ‘Agrifood en de arbeidsmarkt van (over)morgen’ centraal. In een boeiend gesprek met Jeroen Wildenbeest, associate lector Smart Farming bij Inholland, Sabine van den Berg van het teelbedrijf Verdonk Broccoli, en vier studenten spraken zij over de uitdagingen en kansen binnen Smart Farming, innovatie in de agrarische sector en de rol van studenten hierin. De samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en praktijk speelt een cruciale rol in het vormgeven van de toekomst van de agrarische sector.

Innovatie vanuit de praktijk
Sabine van den Berg van het teelbedrijf Verdonk Broccoli weet als geen ander hoe belangrijk innovatie is binnen de agrarische sector. Verdonk Broccoli is een van de grootste broccoli-telers in Nederland en heeft technologie omarmd om arbeidsintensieve processen efficiënter te maken.

Sabine legt uit dat de nieuwe technologieën niet alleen de bedrijfsprocessen veranderen, maar ook vragen om andere vaardigheden van medewerkers. Opleiding en scholing blijven daarom cruciaal. Ze geeft aan dat deze ontwikkelingen niet altijd van binnen het bedrijf komen, maar juist door samen te werken met partijen zoals Inholland ontstaan.

Onderwijs en praktijk verbinden
Sinds oktober 2023 is Jeroen Wildenbeest verbonden aan het lectoraat Robotica bij Inholland. Vanuit die rol zorgt hij voor het verbinden van de beroepspraktijk en het onderwijs. Zijn missie is duidelijk: samen met de industrie nieuwe oplossingen ontwikkelen én studenten klaarstomen voor de veranderende arbeidsmarkt.

Binnen het onderzoeksthema Smart Farming werken we aan innovatieve projecten die inspelen op actuele vragen vanuit de sector. Zo werken we onder andere samen met Verdonk Broccoli, waar de samenwerking met studenten van Inholland centraal staat. Studenten kunnen hier terecht met specifieke teeltvragen en veldbezoeken. Jeroen benadrukt dat continue scholing en een leven lang ontwikkelen steeds belangrijker worden in een snel veranderende wereld: “We ontwikkelen onderwijsprogramma's die studenten niet alleen nu, maar ook later in hun carrière blijven ondersteunen.”

Studenten in actie: van broccoli met blad tot slimme voorspellingen
Studenten van Inholland werken actief mee aan innovatieprojecten binnen Smart Farming. Studenten Manischa en Christodea van de opleiding Finance uit Amsterdam doen onderzoek naar de mogelijkheid om broccoli met blad te verkopen. Dit lijkt misschien een kleine verandering, maar het heeft grote gevolgen voor de duurzaamheid en houdbaarheid van het product.

Tegelijkertijd zijn studenten Ziad en Canberk van de opleiding Business IT & Management in Alkmaar bezig met een project om ziektes in de land- en tuinbouw, zoals tulpenvuur in de bollenteelt, vroegtijdig te detecteren. Met behulp van data en sensoren ontwikkelen ze een model dat voorspellingen kan doen voordat de ziekte zichtbaar wordt.

Samen werken aan innovatie
Samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en praktijk is dé manier om innovatieve oplossingen te ontwikkelen. Bij Inholland betrekken we onze studenten bij projecten uit de praktijk en zorgen we dat ze waardevolle praktijkervaring opdoen. Dat die praktijkervaring ook belangrijke input levert voor de sector zelf benadrukt Sabine van den Berg.  

Jeroen Wildenbeest voegt daaraan toe dat deze samenwerking niet alleen studenten voorbereidt op de arbeidsmarkt, maar ook de innovatie binnen de sector stimuleert: “We leren veel van de projecten waar onze studenten aan werken door onderzoek te doen, en die kennis nemen we weer mee terug in het onderwijs.”

De toekomst van smart farming
De agrarische sector staat voor grote uitdagingen, maar met de inzet van technologie en innovatie spelen een grote rol om deze sector toekomstbestendig te maken. De samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en onderzoek is essentieel om de uitdagingen in de agrarische sector aan te pakken. Door studenten actief te betrekken bij innovatieve projecten, worden zij voorbereid op de toekomst en dragen zij bij aan praktische oplossingen voor de sector.

Zo’n 150 onderzoekers, lectoren, studenten, programmamanagers en bestuurders ontmoetten elkaar op woensdag 16 oktober tijdens het symposium Hogeschoolonderzoek in Energie en Circulariteit op hogeschool Windesheim in Zwolle. Het doel van dit symposium was om de deelnemers te inspireren over de kansen en mogelijkheden van hogeschoolonderzoek en de impact daarvan.

De belangrijkste conclusie van het symposium was dat een integrale aanpak van praktijkgericht onderzoek een belangrijke rol speelt in de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Hiermee kunnen we samen met overheden en burgers echt impact maken en verbinding leggen met zowel het werkveld als het onderwijs. De professional speelt hierin een belangrijke rol en kan zijn of haar netwerk benutten om kennis te delen en op te halen en impact zichtbaar te maken. Hoe kunnen we dit nog beter samen oppakken en praktijkgericht onderzoek beter positioneren? Er was gedurende de dag veel ruimte voor discussie over dit soort onderwerpen.

De rol van docent-onderzoekers
Naast inhoudelijke kennissessies over bijvoorbeeld verdienmodellen en samenwerkingsvormen, was er ook een sessie die inging op de rol van docent-onderzoekers. Docent-onderzoekers hebben de unieke, maar ook lastige taak om een brug te slaan tussen onderwijs en onderzoek. Ze brengen studenten onderzoekend vermogen bij ten behoeve van hun toekomstige beroepsuitoefening. Tegelijkertijd dagen ze via lectoraatsonderzoek het werkveld uit en helpen ze hen vernieuwen ten behoeve van maatschappelijke opgaven en transities. Ze spelen een belangrijke rol bij de transitie van hogescholen van onderwijs- naar kennisinstellingen. De praktische invulling van deze rol verschilt sterk. Daarom werden ervaringen gedeeld om van elkaar te leren.

Posterpresentaties van onderzoekers en Professional Doctorates
Er waren ook zo’n 35 posterpresentaties van lopende onderzoeken, waaronder die van de  Professional Doctorates. Nederlandse hogescholen zijn in 2023 gestart met een pilot voor dit eigen doctoraatstraject. In dit nieuwe programma staat praktijkgericht onderzoek centraal. De posterpresentaties lieten een veelheid aan onderzoek zien, waarbij de samenhang tussen het onderzoek en de praktijk vaak duidelijk naar voren kwam. De posters van de drie Professional Doctorates waren allemaal genomineerd voor het onderzoek met de meeste impact, samen met die van een aantal andere onderzoekers.

Onderzoek met meeste impact
Rosa Kappert, senior onderzoeker bij ENTRANCE - Centre of Expertise Energy van de Hanze, heeft de prijs voor de beste pitch en poster met meest duidelijke impact gewonnen. Met haar presentatie over haar onderzoek ‘Stappenplan industriële Energy Hubs’ heeft ze de aandacht gevestigd op de aanpak van netcongestie bij bedrijventerreinen. De posters worden gebundeld en gepubliceerd via de websites van de platforms.

Het symposium werd georganiseerd door de lectorenplatforms Urban Energy, NL-Gebouwde Omgeving en Energievoorziening in Evenwicht en de HBO Thematafel Energietransitie & Circulariteit. 

Windenergie, groene energie, waterstof. Er wordt op alle fronten gewerkt aan de vernieuwing van onze energievoorziening. Aan deze ontwikkelingen zit ook een keerzijde. Al die windmolens en zonnepanelen brengen ook nieuwe afvalbergen met zich mee. Hoe daarmee om te gaan, bespraken Rogier Nijssen, lector Slimme materialen voor de energietransitie  en Jasmijn Ruijgrok, docent-onderzoeker Chemie en PD-kandidaat binnen het lectoraat, in de uitzending van Vroege Vogels bij NPO 1 afgelopen zondag.  

In 2030: 570 miljoen kilo afval door afgeschreven turbinebladen 
In 2030 is het vermogen om groene energie op te wekken verdrievoudigd. En ligt de wereld op koers wat betreft de doelstellingen zoals afgesproken op de klimaattop in Dubai. Maar door windmolens alleen al, hebben we nu in Europa elk jaar 4 miljoen kilo afval van turbinebladen. In 2030 verwacht Europa 570 miljoen kilo turbinebladen af te schrijven. Wat gebeurt met dat materiaal als het niet meer naar behoren werkt? 

‘Downcyclen’ van windmolens na gebruik 
“Recycling in de vorm van fietsenstallingen of bushaltes of tiny houses, dat is niet waar we de voorraad aan in gebruik zijnde materialen voor duurzame energie volledig mee kunnen opgebruiken”, geeft Rogier aan.  Windturbines worden nu veelal gedowncycled via mechanische recycling of wel versnippering. Hergebruik van het materiaal gaat nu niet veel verder dan het versnipperde composiet te gebruiken als vulmiddel voor laagwaardige producten zoals wegpaaltjes en golfballetjes. "Dat is zonde want er zitten sterke materialen en moleculen in die je het liefst zo goed mogelijk wil terughalen om opnieuw in te zetten”, stelt Jasmijn. 

Hoogwaardig verantwoord recyclen  
Jasmijn legt uit hoe zij binnen Inholland werkt aan modellen waarmee het mogelijk wordt om complex samengestelde materialen beter te kunnen recyclen. "Veel materialen zijn namelijk hartstikke sterk. Maar dat is tegelijk ook een valkuil, want wat doen we er mee nadat hun levensduur erop zit? Een belangrijke vraag, zeker nu we in de energietransitie zitten waarin veel sterke materialen gebruikt worden. Wij onderzoeken manieren om het netwerk binnen de epoxies, waaruit windmolenbladen veelal gemaakt worden, stuk te maken. De basismaterialen in die epoxies kun je dan weer gebruiken in nieuwe producten." 

Rol hbo in de nieuwe vormen van recycling 
Chemisch recyclen is op theoretisch niveau al mogelijk, maar in de praktijk wordt het nog niet gedaan. Jasmijn: "Daar heeft het hbo een mooie rol te vervullen; de praktische verbinding maken van de academische kant naar de industrie zelf toe. Dat moet ook, want er is haast geboden door de versnelling van de energietransitie." 

Natuurlijke materialen gebruiken in de energietransitie 
In de ideale wereld heb je geen fossiele brandstoffen meer nodig. Is dat een realistisch perspectief?  “Op de lange termijn wel”, stelt Jasmijn. Nu wordt er nog veel gebouwd met fossiele brandstoffen in windmolenbladen. De aankomende 30 tot 50 jaar hebben we daardoor nog veel fossiel afval. Afval dat kostbaar is omdat het bestaat uit hoogwaardig materiaal. “We kunnen niet doen alsof dat er niet is en ons nu alleen maar focussen op het bio-based maken van materialen. Op de korte termijn moeten we daarom focussen op het chemisch recyclen van bestaande materialen.” Op die manier kan het weer circulair worden gemaakt en gebruikt worden in een nieuwe productieketen. 

Biobased windmolens in de Noordzee vraagt om een shift in denken 
Dus biobased windmolens in de Noordzee? Dat zou mooi zijn. Zeker in combinatie met het ‘design for life’ waarin je in het ontwerpen van producten direct kijkt naar mogelijkheden om materialen na gebruik daarna ook weer een tweede leven te geven. Rogier: "De economie is nu gebaseerd op euro’s en olie. We willen kijken of je ook waarde kan toekennen aan materialen, bijvoorbeeld door de CO2-impact te koppelen aan het materiaal, constructie of techniek. Dan moet de hele wereld anders gaan nadenken. Vanuit circulariteit en met een beetje minder hebberigheid."  

Dit artikel is een compacte samenvatting van het item bij Vroege Vogels. Het hele item is na te luisteren op de website van Vroege Vogels en duurt van 2.20.25 tot 2.29.25 uur.  

Bart en zijn collega Eline Rampen, manager zorg- en bedrijfsvoering bij Omring, traden op als dagvoorzitters. “Het is geweldig om deze bijeenkomst binnen de hogeschool te organiseren. Margo's masterclass over zorgrobotica was een echte verrijking. Haar focus op ethische aspecten inspireerde enorm en bood verrassende nieuwe inzichten.”

Digi doen, digi worden, digi zijn 
De maatschappij staat voor een grote uitdaging. We worden gelukkig steeds ouder, maar dat leidt tot een toenemende zorgvraag, terwijl de arbeidsmarkt in Noord-Holland Noord krimpt. Bart legt uit: “Technologie moet ons helpen, naast andere aanpakken. Veel oplossingen zijn al beschikbaar, zoals slimme incontinentiematerialen en de Medido medicijndispenser, een kastje dat op gezette tijden medicatie verstrekt. Maar het implementeren ervan kost tijd. Vaak blijven conventionele en nieuwe werkwijzen nog lang naast elkaar bestaan. Dit is duur en onhoudbaar, zoals gastspreker Jiska de Witt van Be Bright benadrukte, die eveneens bijdroeg aan het managementforum van Omring.”

De bijeenkomst was gericht op inzicht krijgen in de huidige positie binnen het digitaliseringsproces. “Ik wilde iedereen laten ervaren waar we staan. Digitalisering verloopt in drie fasen: digitaal doen, digitaal worden en digitaal zijn. In de eerste fase gebruik je nieuwe dingen zoals apps als hulpmiddel, in de tweede begin je vernieuwingen te integreren in je werk, en in de laatste fase is de nieuwe techniek onmisbaar en heb je oude werkwijzen achtergelaten. Maar: zelfs bij Omring hebben we nog veel te winnen, ook al zijn bijvoorbeeld onze samenwerkingspartners enthousiast over onze koploperspositie.”

Robotica in de zorg
In dat licht sprak Margo van Kemenade, associate lector Robotica bij Inholland, over robotica in de zorg. “Ik wil het woord 'robot' normaliseren. Het is geen eng mensachtig figuur dat eigen beslissingen neemt, maar techniek die ons helpt. Alles wat een robot doet, is door ons ingevoerd en gebaseerd op algoritmes.” Ze wees daarbij op ethische dilemma’s: “Vraag zorgverleners welke taak ze absoluut niet aan een machine willen toevertrouwen, dan zeggen ze vaak: wassen. Dat vinden we kille techniek, zeker wanneer iemand naakt en kwetsbaar is. Maar als je het vraagt aan een 85-jarige zelfstandig wonende man die een beetje hulp nodig heeft, kan het zijn dat hij het als vernederend ervaart om bloot tegenover jonge (vrouwelijke) zorgverleners te staan. Hier komen autonomie en eigenwaarde om de hoek kijken.”

De discussie hierover is ontzettend belangrijk, benadrukt Margo. “Als je een stap opzij zet, verandert ineens je perspectief. Ik merk een grote veranderbereidheid bij Omring en hoop dat dan ook dat ik die paradigmashift heb kunnen meegeven. Gezien het huidige zorgtekort hebben we techniek nodig, dus laten we dan innovaties inzetten die voor iedereen voordelen bieden.”

Slimmer en samen 
Naast slimmer werken is samenwerking essentieel. Een mooi voorbeeld hiervan is het bijzondere lectoraat Geriatrische revalidatie van lector Marije Holstege, die zowel bij Omring als Inholland actief is. Het lectoraat heeft als doel is kwetsbare personen na een ziekenhuisopname optimaal en duurzaam te laten revalideren. Het richt zich op het verbeteren van deze revalidatie met oplossingen op het gebied van digital health, blended care en innovatieve interventies. “Dit is dé plek voor co-creatie”, zegt Margo. “Hier gaan techniek en praktijk hand in hand. De focus ligt op ontwikkelingen zoals de robot 'Isha', die geriatrische revalidatie thuis ondersteunt. Studenten van Inholland zijn actief betrokken bij het praktijkgericht onderzoek. Dit leerproces is waardevol voor zowel onze studenten als de zorgverleners bij Omring, die profiteren van de sterke verbinding tussen onderwijs en praktijk.”

De toekomst is nu 
Medido medicijndispensers, slimme matrassen en sensorisch incontinentiemateriaal – het is er al en het wordt ook gebruikt, besluit Bart. “Dit is geen toekomstmuziek meer, dit is nu.” Margo voegt toe: “Met de samenwerking tussen Omring en Inholland verkleinen we de kloof tussen techniek en zorg. Omring loopt voorop; we lopen sámen voorop. Dan is het van belang om een open dialoog te blijven voeren. Blijf elkaar bevragen over waarom dingen zo zijn en blijf ook nieuwsgierig! Zo werken we samen aan de zorg van de toekomst.”

"Eind september hebben wij drie dagen doorgebracht op Texel voor onze minor Omgevingsbewust Ontwerpen. Het eerste bezoek van een reeks. We hebben waardevolle inzichten opgedaan”, vertelt Max Maarssen, student Bouwmanagement en Vastgoed enthousiast. Een gemotiveerde groep studenten is aan de slag gegaan met een actueel vraagstuk vanuit de gemeente Texel. De meeste studenten komen uit het vierde jaar van de Built Environment-opleidingen aan Hogeschool Inholland en ook een studente van de opleiding Management van de Leefomgeving van Stenden Hogeschool uit Leeuwarden doet mee.

“Tijdens ons bezoek hebben we het eiland verkend, zijn we in gesprek gegaan met diverse stakeholders en hebben we waardevolle inzichten opgedaan. Natuurlijk was er ook ruimte voor een gezellige onderlinge tijd, wat de teamspirit verder versterkte”, gaat Maarssen verder. Na deze inspirerende start zijn de studenten enthousiast aan de slag gegaan met de uitwerking van het onderzoek. In de komende maanden bezoeken zij Texel nog twee keer, in november en januari. Tijdens het laatste bezoek in januari presenteren zij de bevindingen aan alle betrokken stakeholders. Om zo een bijdrage te leveren aan een passende oplossing voor de woningbehoefte op het eiland. 

Tot innovatieve oplossingen komen
“Wij kijken ernaar uit om samen met onze partners en de inwoners van Texel een bijdrage te leveren aan deze belangrijke maatschappelijke uitdaging!", vertelt docent Miriam Uitterhoeve enthousiast. Dit vraagstuk is voortgekomen uit een woningbehoefteonderzoek waaruit blijkt dat er op Texel een tekort van maar liefst 750 woningen is. De studenten van de opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek en Bouwmanagement & Vastgoed werken samen in dit uitdagende project. Het interdisciplinaire karakter van deze minor stelt studenten in staat om vanuit verschillende invalshoeken naar de problematiek te kijken en tot innovatieve oplossingen te komen.

Heb je een vraag over de minor Omgevingsbewust Ontwerpen kun je contact opnemen met:

Miriam Uitterhoeve

E: miriam.uitterhoeve@inholland.nl 

T: +31614448189