Hoeveel vrijheid kun je studenten eigenlijk geven? Hoe verhouden persoonlijke ontwikkeling en toetsbare leerdoelen zich tot elkaar? In de derde – en laatste – aflevering van onze podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ gaat host Rianne samen met lector Jürg Thölke in gesprek met Reuben Wijnberg, teammanager van de Living Labs binnen Creative Business. In dit artikel gaan we dieper in op die spanning, aangevuld met inzichten van collega’s van Inholland over wat het vraagt om met vertrouwen leiding te geven in leren en ontwikkeling.

Buiten de gebaande paden

In de podcast vertelt Reuben hoe studenten in de Living Labs zelf hun leerdoelen mogen kiezen. Dat klinkt eenvoudig, maar levert soms verrassende keuzes op. “Een student besloot bijvoorbeeld Egyptisch te leren koken en ontdekte zo meer over haar eigen identiteit en achtergrond. Fantastisch om te zien hoe zoiets een springplank kan worden naar zelfvertrouwen en richting”, zegt hij.

Die vrijheid roept ook vragen op. Want hoe begeleid je studenten die ineens buiten de gebaande paden stappen? En hoe combineer je persoonlijke leerdoelen met de eisen van het onderwijs? Zoals Reuben het scherp samenvat: “Er is niks mis met knuffelen met lama’s, zolang dat maar een diepere leerervaring oplevert.”
 

Spanningsveld in het onderwijs

Jürg benadrukt in het gesprek dat authentiek leiderschap bij studenten niet vanzelf ontstaat. “We besteden nog steeds te weinig aandacht aan persoonlijke ontwikkeling in het onderwijs. Terwijl jonge mensen straks te maken krijgen met complexe vraagstukken, waarin juist hun authenticiteit en reflectievermogen cruciaal zijn.”

Rianne vraagt zich af hoe docenten in dat spanningsveld hun rol kunnen pakken: enerzijds de regels en kaders van het onderwijssysteem, anderzijds de ruimte voor persoonlijke ontwikkeling van studenten. Hoe creëer je balans? Wat betekent dit voor de relatie tussen student en docent?

“Als docent balanceer je voortdurend tussen loslaten en leidinggeven,” zegt Mark Jacobs, docent bij de AD Crossmediale Communicatie. “Studenten vragen ruimte, maar soms hebben ze juist houvast nodig. We coachen on the job.”
 

Leiderschap vraagt leiderschap

Mark ziet dat er binnen zijn opleiding veel aandacht is voor persoonlijke ontwikkeling en reflectie. “Bij de AD Crossmediale Communicatie zijn bijna de helft van de leeruitkomsten gericht op reflecteren, feedback geven, professionele identiteit en persoonlijke ontwikkeling”, vertelt hij. “We werken met beroepsauthentieke vraagstukken, omdat studenten recht hebben op ongelijk onderwijs – passend onderwijs dat recht doet aan waar ze als individu staan in hun ontwikkeling.”

Dat vraagt situationeel leiderschap van docenten: weten wanneer je ruimte geeft en wanneer je stuurt. “We vragen van studenten wendbaarheid, maar dat vraagt ook wendbaarheid van docenten. Soms moet je ‘leading from behind’ zijn en studenten ruimte geven, en soms juist meester zijn en even richting geven of sturen als de situatie dat vraagt”, aldus Mark.
 

Verantwoordelijkheid van de student

Pabo-student Josefien Klaase, voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, deelt in de podcastaflevering haar visie: volgens haar mag het onderwijs zeker bijdragen aan authentiek leiderschap, maar ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor persoonlijke ontwikkeling bij de student zelf.

“Veel studenten weten nog niet precies welke kant ze op willen, of proberen te voldoen aan een beeld van wie ze zouden moeten zijn”, vertelt Martijn Mesman, docent en onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership. “Als docenten kunnen we hen uitnodigen om daarover na te denken: wie ben ik, wat vind ik belangrijk, en hoe kan ik keuzes maken die echt bij me passen? Het onderwijs kan die zoektocht niet overnemen, maar wél faciliteren met een leeromgeving die uitnodigt tot reflectie. Daarbij is het belangrijk dat we dicht bij de leefwereld van studenten blijven. Authentiek leiderschap klinkt soms abstract, maar uiteindelijk gaat het erom dat studenten groeien als mens; in hun eigen tempo, op hun eigen manier.”

Petra Biemans, lector Human Capital, waarschuwt daarbij voor te veel nadruk op reflectie. “Wees spaarzaam met authentiek leiderschap”, zegt ze. “Studenten worden gek van reflecteren als er te weinig nieuwe inhoud of gedrag is om op te reflecteren. Dan wordt reflecteren een doel op zich in plaats van een middel om te leren. Doe het alleen als het nut en toegevoegde waarde heeft.”
 

The Trip: een succesvol praktijkvoorbeeld

Martijn ontwikkelde samen met collega’s The Trip, een serious game die studenten helpt om op een laagdrempelige en aansprekende manier te reflecteren op hun persoonlijke ontwikkeling. In de game maken studenten een virtuele wereldreis en worden ze geconfronteerd met herkenbare situaties uit hun eigen leefwereld. Die leiden tot vragen als: wat vind ik belangrijk, hoe reageer ik in bepaalde situaties en waarom eigenlijk? De inzichten die ze opdoen, nemen ze mee naar de fysieke les, waar ze in groepen verder reflecteren en met elkaar in gesprek gaan.

“We merkten dat het moeilijk was om authentiek leiderschap te concretiseren in het onderwijs”, vertelt Martijn. “The Trip is geen heilige graal, maar het helpt studenten wel om op een andere manier met reflectie bezig te zijn. In plaats van een verplichte terugblik op het afgelopen jaar, beleven ze situaties die dichtbij hen staan. Dat maakt het gesprek tussen student en docent veel opener.”

Inmiddels wordt The Trip ingezet bij meerdere opleidingen binnen het domein Creative Business en het domein Techniek, Ontwerpen en Informatica. Martijn: “Sommige studenten vinden het meteen geweldig, anderen moeten even wennen. Maar vrijwel iedereen zegt na afloop dat het ze aan het denken heeft gezet. Eén student zei: ‘Ik vind dat jullie persoonlijke ontwikkeling eigenlijk moeten afschaffen, maar als het blijft, dan is The Trip de beste manier om het te doen.’ Dat vond ik een prachtig compliment.”

Benieuwd hoe Reuben, Jürg en Rianne deze spanningen verkennen en welke tips ze hebben voor docenten en studenten? Beluister aflevering 3 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.

We zijn benieuwd naar jouw kijk op de plek van authentiek leiderschap in het onderwijs. Laat het ons weten in de reacties!

Hoe blijf je jezelf in een tijd waarin AI en andere nieuwe technologie razendsnel onze werkelijkheid veranderen? Kun je nog je eigen koers houden als je dagelijks wordt overspoeld met prikkels, informatie en verleidingen? In de tweede aflevering van onze podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ gaat host Rianne samen met lector Jürg Thölke in gesprek met Richard John, docent Business Innovation, Design Thinking en AI en lid van de AI Taskforce van Hogeschool Inholland. In dit artikel verdiepen we dat gesprek met visies van collega’s van Inholland: hoe kijken zij aan tegen de rol van authentiek leiderschap in een digitale wereld?

Zorgen bij studenten

In de podcast vertelt Jürg hoe technologie ons al eeuwenlang uitdaagt. Hij vergelijkt de huidige AI-golf met het vuur van Prometheus: iets dat warmte en licht kan geven, maar ook huizen kan verwoesten. “Het tempo van de digitale ontwikkelingen is zo hoog dat we vaak alleen nog reageren, in plaats van bewust kiezen hoe we ermee omgaan”, zegt hij.

Richard ziet van dichtbij hoe studenten experimenteren met AI. Hij vertelt over hun enthousiasme, maar ook over hun zorgen: “Sommige studenten vragen zich letterlijk af of hun studie nog wel zin heeft. Of ze straks nog een plek hebben op de arbeidsmarkt.”

Petra Biemans, lector Human Captial, denkt dat die angst bij jongeren niet nodig is: “Er verdwijnen natuurlijk een aantal banen, maar er komen ook weer allerlei nieuwe banen bij. In de praktijk valt de snelheid waarmee dit soort veranderingen plaatsvinden mee.  Neem bijvoorbeeld de ‘paperless office’. Dat werd in de jaren tachtig van de vorige eeuw al voorspeld maar dat is nu pas realiteit.”
 

Diepgewortelde beroepsidentiteit

Petra benadrukt dat technologie niet alleen beroepen verandert, maar ook de mensen die ze uitoefenen. “Technologie verandert niet alleen wat we doen, maar ook wie we zijn als professional.” Ze noemt als voorbeeld de zorgverlener, wiens werk steeds meer verandert van zorgen voor mensen naar mensen helpen bij zelfzorg – een coachende rol. Of de accountant die tegenwoordig meer een adviseur is dan een rekenaar. “Zodra de kern van een beroep verschuift vraagt dat om een ander type mens. Beroeps- en professionele identiteit is vaak dieper geworteld in mensen dan we denken.”

Ook Laura Vos, programmamanager AI, ziet dat AI de beroepspraktijk fundamenteel verandert. ”Het beïnvloedt de gewenste leeruitkomsten, maar ook het onderwijs en de toetsing. AI is niet zomaar een tool die je implementeert. Als we het niet doordacht inzetten, verstoort het de kern van het onderwijs: dat studenten echt leren wat ze moeten leren, dat onze toetsen valide blijven en dat een diploma ook daadwerkelijk iets zegt over de vaardigheden van die student.”
 

Menselijk en authentiek blijven

Pabo-student Josefien Klaase, voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, deelt in de podcastaflevering haar ervaring met AI. Ze vertelt daarnaast dat ze ziet dat veel jongeren hun denken deels uitbesteden aan AI en ze vraagt zich af hoe zij daarin menselijk en authentiek kunnen blijven.

Richard legt uit hoe belangrijk kritisch denken en zelfreflectie in dit digitale tijdperk zijn geworden: “Wie weet wie hij is en wat hij wil, kan AI sturen in plaats van zich te laten sturen.” “Het gaat erom dat we zelf nadenken over wat we van AI willen”, vult Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, aan. “In plaats van klakkeloos te accepteren wat grote techbedrijven ons aanbieden, kunnen we ons afvragen hoe we AI vormgeven op een manier die recht doet aan onze waarden en diversiteit.”
 

Kennis en reflectie

“Zelf kritisch blijven denken en gevoel hebben bij wat juist en niet juist is, kan alleen als je beschikt over basiskennis”, zegt Petra. “Zorg als student dat je die basiskennis vanuit je opleiding op orde hebt, zodat je weet waar je het over hebt en je niet afhankelijk opstelt ten aanzien van systemen.”

Ook Laura ziet kritische reflectie als een essentiële pijler. “Om AI verantwoord in het onderwijs te kunnen inzetten, moeten we vanuit Inholland de juiste voorwaarden scheppen: duidelijke kaders, voldoende scholing voor AI-geletterdheid en een solide AI-infrastructuur.” Tegelijkertijd vraagt de opkomst van AI om een herziening van het curriculum. “Onderwijs, toetsing en leeruitkomsten moeten worden aangepast aan de AI-ontwikkelingen. Daarbij is het belangrijk om ook vast te leggen wanneer AI wel of niet gebruikt kan worden.”

Daarbinnen is ook aandacht nodig voor scholing in AI-geletterdheid van studenten, zegt Laura. “Ze moeten begrijpen wat de mogelijkheden en risico’s zijn, en de output kritisch leren beoordelen. Alleen dan kunnen ze AI bewust gebruiken en niet te snel meegaan in de verleiding ervan.” Petra: “Digitale vernieuwing is een verandertraject, geen knop die je omzet. Mensen hebben tijd en begeleiding nodig om er echt iets mee te doen. Authentiek leiderschap betekent ook dat je dat proces serieus neemt.”

Benieuwd wat Richard en Jürg te zeggen hebben over hoe je als mens in deze digitale tijd trouw blijf aan je eigen waarden? Over wat het betekent om je eigen koers te bepalen, ook als AI steeds meer taken van ons overneemt? Beluister aflevering 2 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.
 

Ook zijn we benieuwd naar jouw kijk op de wisselwerking tussen authenticiteit en het gebruik van technologie. Laat het ons weten in de reacties!

Hoe vind je je plek in een samenleving die razendsnel verandert? Hoe kunnen studenten zich verhouden tot prestatiedruk, maatschappelijke onzekerheid, polarisatie en de constante aanwezigheid van sociale media? In de eerste aflevering van onze driedelige podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ onderzoeken host Rianne en lector Jürg Thölke samen met Ouafila Bejja-Essayah, docent-onderzoeker diversiteit en inclusie, wat authentiek leiderschap betekent in deze tijd. In dit artikel zetten we de belangrijkste inzichten uit het gesprek op een rij, aangevuld met reflecties van collega’s binnen Hogeschool Inholland.

De essentie van authentiek leiderschap
Volgens Jürg draait authentiek leiderschap in de huidige samenleving om het vermogen om in contact te blijven: met jezelf, met anderen en met wat er om je heen gebeurt. “Niet alleen weten wat belangrijk is, maar het ook durven handelen wanneer het erop aankomt.” Hij ziet hoe lastig dat is in een tijd waarin studenten worden afgeleid, overvraagd of juist geremd door de druk die ze ervaren. “Authentiek leiderschap vraagt om vertraging, reflectie en het vermogen om lastige gesprekken niet te vermijden, maar juist op te zoeken”, zegt Jürg.

“Het voeren van lastige gesprekken gaat samen met ongemak en dat is iets dat mensen liever uit de weg gaan”, legt Marieke Slootman, associate lector Veerkrachtig ontwikkelen in inclusieve pedagogische contexten, uit. Toch is het aangaan van dat ongemak essentieel: “Ongemak hoort bij groei en verbinding vanuit vertrouwen. We zijn zo gewend geraakt aan stelligheid en nooit fouten mogen maken, dat openheid soms voelt als een risico. Terwijl juist dát nodig is: niet ingaan op de reflex van verdediging, maar luisteren, vragen stellen en nieuwsgierig blijven.” 
 

Studenten zijn maatschappelijk betrokken
Volgens Ouafila zijn studenten veel meer bezig met maatschappelijke ontwikkelingen dan vaak wordt gedacht. “Als je doorvraagt, zie je dat ze zich echt zorgen maken over waar de wereld naartoe gaat.” Maar in de onderwijspraktijk wordt die betrokkenheid niet altijd gezien. “School wil gevoelige onderwerpen vaak neutraliseren”, zegt ze. “Daardoor zien we studenten niet zoals we ze eigenlijk zouden moeten zien.”

Senka Rebac, docent-onderzoeker Authentiek Leiderschap, ziet dat het gesprek in haar lessen ontstaat wanneer ze het persoonlijk maakt: “Veel studenten weten simpelweg niet wat er werkelijk speelt, maar zodra ik maatschappelijke vraagstukken concreet maak en vertaal naar hun dagelijkse leven, zie ik dat interesse en betrokkenheid onmiddellijk toenemen.” 
 

Prestatiedruk en ruis
In de voorbereiding van de podcastaflevering zag Rianne dat bijna de helft van de studenten zich vaak gestrest voelt. Veel studenten ervaren hoge verwachtingen, onzekerheid over de toekomst en sociale druk. Ouafila herkent dat direct: “Het werkveld vraagt om veerkrachtige studenten, maar de druk stapelt zich enorm op. Studenten moeten veel keuzes maken, terwijl ze daar niet altijd de tools voor hebben.” In de podcast vertelt Ouafila dat ze werkt aan onderwijsinstrumenten die studenten helpen de juiste tools te ontwikkelen.

Marieke vult aan dat veerkracht niet alleen een individuele eigenschap is, maar iets dat ontstaat in relatie: “Je kunt studenten geen veerkracht aanleren als je zelf moeilijke gesprekken uit de weg gaat. Ze leren het alleen als wij het voorleven: luisteren, twijfelen, een fout durven maken.” Senka deelt een voorbeeld van hoe zij dat in haar lessen aanpakt: “Toen ik mijn studenten vroeg hun telefoon weg te leggen in de les deelde ik mijn eigen gevoel daarover. Dat veranderde de energie, want ik sprak ze aan van mens tot mens en niet van docent tot student. Door mijn kwetsbaarheid te tonen, ontstond ruimte voor hen om ook te openen. In die ruimte kunnen we ons bewust worden van patronen die meespelen.” Ze zegt: “Kwetsbaarheid en veerkracht gaan over het loslaten van de façade van perfectie en het openen van ruimte voor echtheid en vertrouwen.” 
 

Inner Development Goals bieden richting
Grote maatschappelijke vraagstukken kunnen overweldigend zijn voor studenten, vindt ook Pabo-student en voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, Josefien Klaase. Zij vraagt in de podcast aan Jürg en Ouafila hoe de jonge generaties vanuit authentiek leiderschap positief kunnen bijdragen aan de samenleving van nu.

De Inner Development Goals (IDG’s) helpen hier volgens Jürg en Ouafila bij door grote maatschappelijke thema’s te verbinden aan persoonlijke vragen en waarden. In de podcastaflevering leggen ze uit wat deze IDG’s zijn en hoe deze verhouden tot de Sustainable Development Goals (SDG’s).

Jürg: “De SDG’s gaan over het ‘wat’. De Inner Development Goals gaan over het ‘hoe’.” Ze helpen studenten reflecteren op gedrag, waarden en hun rol in de samenleving. Ouafila ziet in de praktijk dat dit werkt: “Het wordt kleiner en persoonlijker. Studenten ontdekken dat ze wél invloed hebben, maar dat die begint bij hoe ze zichzelf begrijpen en verhouden tot anderen. Dat vermogen wordt belangrijker dan ooit, juist in een samenleving waar verandering de norm is en waar jongeren zich soms afvragen of ze wel een plaats hebben.” 
 

De beperking van ‘professionaliteit’
In veel westerse systemen wordt professionaliteit nog gezien als rationeel, taakgericht en emotieloos. Maar zowel Marieke als Senka benadrukken dat dit vandaag niet meer werkt. Senka verwoordt het scherp: “We hebben geleerd dat emotie en professioneel zijn twee gescheiden werelden zijn. Maar er bestaat geen relatie zonder emotie. En maatschappelijke vraagstukken los je niet op met alleen cognitieve kennis. Daarvoor heb je zelfkennis nodig, bewustzijn van je patronen en de moed om je te verbinden met de ander.”

Marieke sluit zich daarbij aan en wijst op een belangrijk misverstand: “Authentiek leiderschap wordt soms uitgelegd als: ‘dit is wie ik ben, deal er maar mee’. Maar authentiek zijn betekent juist blijven ontwikkelen, blijven verbinden. Niet verharden, maar open blijven.” Dat is precies waar de samenleving om vraagt: samenwerken aan grote uitdagingen. Om samen te werken, moeten mensen zich kunnen relateren aan elkaar en daarvoor is innerlijk werk nodig: bewustzijn, reflectie, emotioneel contact kunnen maken.
 

Een gedeelde verantwoordelijkheid
“Authentiek leiderschap is niet iets dat je oplegt, maar iets dat je mogelijk maakt”, zegt Jürg. “Onze taak is om omgevingen te creëren waarin studenten kunnen groeien. De rest gebeurt in hun eigen tempo.” Ouafila benadrukt dat dit vraagt om balans: “Sommige studenten vragen structuur, anderen ruimte. Authentiek leiderschap betekent dat je meebeweegt en samen zoekt naar wat werkt.”

Marieke: “Studenten leren dit alleen als zij het ons zien doen. Laten we daarom als professionals oefenen in openheid, fouten durven maken en moeilijke gesprekken voeren. Niet alleen voor hen, maar ook voor onszelf.” Meer over authentiek leiderschap in het onderwijs hoor je in aflevering 3.

Benieuwd hoe Jürg en Ouafila authentiek leiderschap duiden in de huidige samenleving? Beluister aflevering 1 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.

We zijn benieuwd naar jouw kijk op de grote thema’s in de samenleving en hoe authentiek leiderschap daarin helpend kan zijn. Laat het ons weten in de reacties!

Op vrijdag 28 november neemt Jürg Thölke, lector Authentic Leadership, afscheid van Hogeschool Inholland. Jürg was in totaal twintig jaar lector, onder meer bij onze hogeschool, en heeft authentiek leiderschap en een systemische blik op huidige vraagstukken mede op de kaart gezet in onderzoek en onderwijs. Hij was betrokken bij tal van initiatieven, zoals het Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC) en het project Students as Partners. “Ik ‘leef’ de onderwerpen waarmee ik bezig ben. Ik zit nog vol plannen en ideeën.”

Jürg heeft zich bij Inholland altijd gericht op authentiek leiderschap. Maar wat is dit eigenlijk? “Authentiek leiderschap is een zoektocht naar de beste versie van jezelf”, zegt hij. “Maar, en dat is heel belangrijk, in verbinding met de wereld om je heen. Want ik geloof dat de wereld, ondanks de komst van internet en sociale media, kampt met verbindingsproblemen. Mensen staan onvoldoende in verbinding met zichzelf, met elkaar en met de omgeving en de natuur om zich heen. Daardoor kunnen ze ook niet gericht handelen als het gaat om de vraagstukken waar we gezamenlijk mee te maken hebben.”

Authentiek leiderschap
Authentiek leiderschap biedt een tegenwicht aan krachten als polarisatie, haat, verslaving aan en misbruik van technologie. “We moeten mensen leren om als bewust mens vanuit empathie en compassie de verbinding aan te gaan. Daarbij is leiderschap geen vaste functie, maar een rol die iedereen kan pakken. Het is de verantwoordelijkheid van Inholland om dit studenten mee te geven. Want naast kennisoverdracht en het leren van praktische vaardigheden, gaat het in het onderwijs om socialisatie en identiteitsontwikkeling om als bewust, volwassen mens in deze wereld te staan met een eigen moreel kompas.”

Studentparticipatie
Aansluitend daarop heeft Jürg zich hard gemaakt voor de Students as Partners-beweging (SaP) binnen Inholland. “Wat zijn de aard en de kwaliteit van de relatie tussen docent en student? Kun je werkelijk relateren? Daar heb ik me vooral voor ingezet. Want het gaat om het leren dat plaatsvindt in de ruimte tussen student en docent en dat vraagt om het vormgeven en ontwikkelen van de relatie zelf.” Jürg en zijn collega’s hebben de SaP-radar gelanceerd, een workshop in spelvorm om opleidingen te helpen in te zoomen op partnerschappen en wenselijke relaties met studenten.

Systemisch perspectief
Jürg is dankbaar dat hij zijn kijk op leren en authentiek leiderschap heeft kunnen inbrengen bij Inholland. Dat geldt ook voor het systemisch perspectief in onderzoek en onderwijs. “Door vraagstukken te bekijken vanuit verschillende perspectieven van betrokkenen, door aandacht te hebben voor wat zich onzichtbaar afspeelt in boven- en onderstroom, en door ze te zien als onderdeel van een groter systeem, kan er meer begrip van en grip op deze vraagstukken ontstaan.” Het systemisch bewustzijn en de verbinding tussen betrokkenen heeft Jürg kunnen inbrengen in verschillende initiatieven van het Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC), een samenwerking tussen Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool, Hogeschool Utrecht en Hogeschool Rotterdam. “Dankzij deze samenwerking is er meer verbinding mogelijk rond maatschappelijke vraagstukken en staan we sterker om bijvoorbeeld subsidies aan te vragen en projecten op te starten.”

Inner Development Goals
Een voorbeeld van kruisbestuiving binnen ESC is de ESC-IDG Hub. Dit project startte in het lectoraat van Jürg en is inmiddels ondergebracht in het netwerk. De Hub brengt professionals, onderzoekers en studenten samen om bewustzijn en persoonlijke vaardigheden te versterken die nodig zijn om bij te dragen aan duurzame transities. De Inner Development Goals sluiten aan bij de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. “Realisatie daarvan vraagt een andere manier van ons verhouden tot groei, tot natuur en tot elkaar”, zegt Jürg. “Het IDG-raamwerk beschrijft vaardigheden voor denken, samenwerken en handelen. Authentiek leiderschap en systemische principes komen daarin goed terug.”

Toekomstplannen
Er zijn nog zoveel meer projecten waar Jürg trots op is, zoals het online persoonlijke ontwikkelingsprogramma The Trip of de leergang Connected Creativity. Wat Jürgs plannen zijn? “Ik leef de onderwerpen waar ik mee werk. Vanuit een andere positie en op nieuwe manieren wil ik hieraan verder bijdragen, onder meer via het platform voor systemisch werk in de praktijk, Compass-ion. Mijn systemische blik kan ik niet uitzetten. Ik geloof in de kracht van het collectief en in authentiek leiderschap, en ik wil mensen daarin blijven begeleiden, omdat dit de enige weg is naar een leefbare toekomst voor iedereen.”

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is er een bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam waarin Jürg reflecteert op zijn periode als lector en in gesprek gaat met collega’s, studenten en mensen uit zijn netwerk over authentiek leiderschap in relatie tot verschillende thema’s. Lees hier meer en meld je aan.

Na twintig jaar als lector, waarvan vijf jaar aan Hogeschool Inholland bij het lectoraat Authentic Leadership, neemt Jürg Thölke afscheid van deze rol. Zijn pionierswerk bracht het systemisch perspectief en authentiek leiderschap stevig in het hoger onderwijs en verbond deze thema’s met actuele maatschappelijke vraagstukken. “Authentiek leiderschap is een zoektocht naar de beste versie van jezelf, in verbinding met de wereld om je heen.”

Authentiek leiderschap in de praktijk
Jürg sluit zijn lectoraat op persoonlijke wijze af: in gesprek met collega’s, studenten en partners over hoe en waarom authentiek leiderschap concreet vorm krijgt in het onderwijs en daarbuiten. Denk aan de vraag hoe je vanuit authentiek leiderschap omgaat met AI, hoe werkelijk betekenisvolle relaties en ontmoetingen in het onderwijs ontstaan, en hoe ieders eigen beweging kan bijdragen aan grotere maatschappelijke vraagstukken. “Hoe verhouden wij ons, als docent, student of creatieve professional, tot de snelle ontwikkelingen in onderwijs, technologie en samenleving?”

Systemisch perspectief
Jürg is zeer betrokken geweest bij het Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC) en belicht authentiek leiderschap in deze bijeenkomst ook vanuit het systemische perspectief: hoe verhouden wij ons – als docent, student of creatieve professional – tot de snelle ontwikkelingen in onderwijs, technologie en samenleving? Hoe blijven we in verbinding met onszelf, met anderen en met de wereld om ons heen? Welke voorbeelden van authentiek handelen laten zien wat dat concreet betekent?

ESCalator
Deze bijeenkomst wordt vormgegeven in samenwerking met ESC, als een ESCalator: sessies die ESC regelmatig organiseert om samen te leren over onderwerpen die raken aan systemisch codesign. Tijdens deze bijzondere Escalator openen we samen een ruimte voor verbinding. Het programma is inhoudelijk én persoonlijk; geen stappenplannen maar een gezamenlijke verkenning waarin we waarnemen, oefenen en elkaar ontmoeten – eerlijk, soms confronterend, kwetsbaar en met aandacht. Aansluitend volgt een persoonlijk afscheid van Jürg met ruimte voor reflectie, dankbaarheid en samenzijn.

Datum en locatie
Vrijdag 28 november 2025, 14.00 -16.00 uur in Pakhuis de Zwijger, Amsterdam.

Aanmelden
Je bent van harte welkom om hierbij aanwezig te zijn: Meld je hier aan

De samenleving staat voor grote uitdagingen zoals armoede, huisvesting, klimaatverandering, om er maar een paar te noemen. Om landen wereldwijd te helpen deze thema’s duurzaam aan te pakken, formuleerden de Verenigde Naties in 2015 zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen: de Sustainable Development Goals (SDG’s). Philippa Collin deed binnen het Kenniscentrum ARC – het onderzoekscentrum van het domein Creative Business van Hogeschool Inholland – onderzoek naar hoe we deze doelen tot leven brengen. Haar overtuiging: “Samenwerking is de basis om werken aan de SDG’s op gang te krijgen. Het is onze taak om studenten de taal te leren om over samenwerken te praten.”

English? Read more here

Eind augustus legde Philippa haar werkzaamheden bij Inholland neer om te genieten van een vervroegd pensioen. De afgelopen jaren werkte zij aan projecten over persoonlijke ontwikkeling in relatie tot duurzame verandering. Zij richtte zich op de vraag: hoe stimuleer je studenten om actief bij te dragen aan een duurzamere wereld? Haar onderzoek leidde tot mooie projecten, waaronder twee internationale samenwerkingen: Games for Goals en de ESC-IDG Hub. In beide projecten stond samenwerking centraal. Niet alleen als middel, maar ook als doel op zich.

Games for Goals

In het project Games for Goals werkten vier Europese hogescholen uit Nederland, Duitsland, België en Portugal samen met drie NGO’s aan het ontwikkelen van educatieve spellen, bedoeld om basisschoolleerlingen kennis te laten maken met de SDG’s.

De samenwerking verliep in jaarlijkse ‘mobilities’: intensieve projectweken waarin internationale studententeams samen een spel ontwierpen rond een duurzaamheidsvraagstuk. Zij ontwikkelden in totaal drie spellen die inmiddels vertaald zijn in vijf talen en vrij beschikbaar zijn, net als een bijbehorende methodologie over goed duurzaamheidsonderwijs.

Een resultaat om trots op te zijn, maar volgens Philippa was het proces net zo waardevol als het product. "Studenten leerden samenwerken in een internationale context, ontdekten impliciete culturele waarden en maakten kennis met andere opvattingen over leren, docentschap en motivatie. Zo zagen sommige partners uit andere landen de student vooral als producent van een eindresultaat, terwijl we bij Inholland juist ruimte willen creëren voor persoonlijke groei en intrinsieke motivatie koesteren."

Die gesprekken over waarden leidden tot iets essentieels: “Studenten leerden samen reflecteren, afstemmen en onderlinge verschillen bespreekbaar maken. Ze hebben geleerd om echt te luisteren, om aannames los te laten en om samen tot iets nieuws te komen. Ze ontwikkelden een gezamenlijke werkcultuur en een gemeenschappelijke taal. Die ervaring is minstens zo waardevol als het spel dat ze maakten.”

ESC-IDG Hub

Veel studenten – en ook docenten – voelen zich overweldigd door de omvang van maatschappelijke thema’s als klimaatverandering, sociale ongelijkheid en de transitie naar een circulaire economie. Ze willen iets betekenen, maar weten vaak niet waar te beginnen.

Om daar verandering in te brengen, is in samenwerking met het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design de IDG Hub opgericht: een interactieve ontmoetingsplek waar onderzoek wordt gedaan naar waar mensen zich zorgen over maken én waarin zij graag in beweging komen. Tegelijk is de hub een plek waar maatschappelijke transities en duurzaamheidsvraagstukken gezamenlijk en systemisch worden aangepakt vanuit Inner Development Goals (IDG’s).

Samen met collega’s ontwikkelde Philippa een praktische training voor studenten om deze innerlijke vaardigheden te verkennen. De training bestond uit een korte introductie, gevolgd door interactieve werkvormen en reflectiemomenten. De opzet was laagdrempelig, maar het effect groot. “Studenten herkenden zich in de thema’s. Ze gingen opener met elkaar om, voelden zich meer verbonden met zichzelf, met anderen en de wereld om hen heen. Dat creëerde vertrouwen en handelingsperspectief.”

De ESC-IDG Hub hanteert een dynamische benadering waarin de student centraal staat. “De kloof tussen weten en doen is groot. De IDG’s helpen studenten die kloof te overbruggen met zichzelf als vertrekpunt”, vertelt Philippa. “Het gaat niet om méér weten, maar om jezelf beter leren kennen, zodat je in actie durft te komen. Vanuit je eigen waarden, in je eigen discipline.”

Van binnen naar buiten: samenwerking als veranderkracht

Wat beide projecten met elkaar verbindt, is het besef dat duurzame samenwerking niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om bewustzijn, taal, oefening en moed om in beweging te komen. Al is het stap voor stap. “Door studenten te begeleiden in hun persoonlijke ontwikkeling en hen serieus te nemen als partner in het leerproces, ontstaat ruimte voor echte samenwerking. En die samenwerking is noodzakelijk voor duurzame ontwikkeling en het creëren van een wereld waarin wij willen leven”, aldus Philippa.

Wat gebeurt er als studenten uit verschillende landen elkaar ontmoeten in een virtuele wereld om samen te leren, creëren en verkennen? Dat ontdekten studenten van Hogeschool Inholland (Urban Leisure & Tourism Lab Amsterdam) en de Latvian Academy of Culture tijdens ‘Connected Creativity in VR’, een internationaal onderwijsproject waarin virtual reality (VR), creativiteit en samenwerking samenkwamen.

Twee weken lang werkten Nederlandse en Letse studenten samen aan een internationale opdracht in virtual reality. Niet in een fysiek klaslokaal, maar in een gedeelde digitale omgeving, ontworpen als virtuele speeltuin. Via avatars in platforms zoals VRChat onderzochten zij hoe een creatieve ruimte van de toekomst eruit zou kunnen zien in het jaar 2050. De opdracht daagde studenten uit om over hun eigen grenzen heen te denken en gezamenlijk nieuwe vormen van creativiteit te verbeelden. 

Samenwerken over grenzen 
Het project vond plaats binnen een COIL-traject (Collaborative Online International Learning). Doel was om internationale samenwerking mogelijk te maken zonder fysieke reis, en tegelijk te onderzoeken hoe VR kan bijdragen aan interculturele communicatie, artistieke expressie en vernieuwend onderwijs. 

“VR bood niet alleen de mogelijkheid om met elkaar te werken op afstand”, vertelt Farah, student Tourism Management aan Inholland. “Het gaf ook vrijheid om te experimenteren, om jezelf op een andere manier te laten zien.” 

Het project werd geïnitieerd door Kasia Głowicka, onderzoeker bij het Inholland-lectoraat Authentic Leadership en ontwikkelaar van het curriculum voor creativiteit (Comenius Senior Fellow, 2023). Voor dit project ontwikkelde ze een specifieke reeks VR-sessies en zocht ze de samenwerking met haar Inholland-collega Esther Bouw (lectoraat Design Thinking), Ieva Zemīte (Latvian Academy of Culture) en Avinash Changa (WeMakeVR).

Dankzij een innovatiesubsidie vanuit de VIS-regeling van het ministerie van VWS werd de brug geslagen tussen onderwijs en praktijk. Avinash bracht zijn expertise in immersieve storytelling in, waarmee studenten werden geïnspireerd om VR te verkennen als zintuiglijk, poëtisch en expressief medium. 

Immersieve creativiteit 
De resultaten waren verrassend creatief én cultureel rijk. Zo ontwierp een team een virtuele “galerie walk” waarin je begin aan antiek kunst en volgt naar moderne Nederlandse dans club. Een ander team bouwde een storytelling-theater over de toekomstige tekening claslocaal met holografische decors. Eén groep presenteerde zelfs een immersief gedicht waarin zwevende woorden, geluid en beweging samenkwamen in een live VR-performance. 

Maar het belangrijkste resultaat lag in de ervaring zelf. Studenten leerden samenwerken in een internationale context, ontwikkelden digitale én sociale vaardigheden, en groeiden in zelfvertrouwen. “Ik was in het begin huiverig”, zegt een deelnemer, “maar al snel voelde het presenteren als avatar juist bevrijdend.” 

Ook de verbinding tussen studenten bleek sterk. Veel deelnemers hielden contact na afloop, en sommige samenwerkingen groeiden zelfs uit tot vriendschappen. 

De toekomst van leren 
“Connected Creativity in VR” laat zien hoe technologie, creativiteit en internationale samenwerking elkaar kunnen versterken. Door letterlijk buiten de eigen realiteit te stappen, ontdekten studenten nieuwe manieren van denken, samenwerken en maken. Een project dat vooruitblikt op het onderwijs van morgen én er al een voorproefje van geeft.

Press here for English

De toekomst van duurzaamheid begint bij jezelf. Met trots presenteert het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESC) de ESC-IDG Hub. Dit platform, dat 27 januari gelanceerd is, brengt professionals, onderzoekers en studenten samen om vaardigheden te ontwikkelen en oplossingen te bedenken voor duurzaamheidsuitdagingen. De hub is toegankelijk via www.esc-idghub.nl. Als onderdeel van deze hub reist tevens een expositie rond die tot 6 februari te bezoeken is in de Expo-ruimte bij Inholland, Amsterdam.

For English press here

Vertrekpunt voor innovatie
De ESC-IDG Hub richt zich op het aanpakken van maatschappelijke transities en duurzaamheidsuitdagingen. Het platform combineert de ontwikkeling van individuele vaardigheden en capaciteiten met systemisch co-design, een methode om complexe problemen, zoals klimaatverandering, sociale ongelijkheid en transities naar een circulaire economie, op een gestructureerde creatieve manier samen aan te pakken.

Veel mensen voelen zich overspoeld door de omvang van dergelijke thema’s en weten niet waar te beginnen. Daarom heeft authentic leadership een belangrijk plek in de ESC-IDG Hub. IDG staat voor Inner Development Goals en benadrukt hoe persoonlijke groei bijdraagt aan het realiseren van een duurzame samenleving en de Sustainable Development Goals (SDG’s). Het biedt een vertrekpunt: From being to acting.

Samenwerking en persoonlijke ontwikkeling

De ESC-IDG Hub speelt in op de dringende behoefte aan ontwikkeling en richt zich op drie belangrijke doelstellingen:

• Bewustwording creëren bij studenten en docenten over het belang van innerlijke ontwikkeling in relatie tot maatschappelijke transities.       
• Community-building: het opzetten van een netwerk waarin studenten en docenten onder andere ervaringen, oefeningen en tools kunnen uitwisselen.
• Integratie in het onderwijs: praktische handvatten bieden om IDG’s te integreren in lesprogramma’s en projecten binnen het hoger onderwijs.

Jürg Thölke, lector Authentiek Leiderschap en betrokken bij de ESC-IDG Hub, licht toe: “In de kern kunnen we maatschappelijke uitdagingen alleen het hoofd bieden door bewustwording van onszelf én van onze plek in de wereld. Dat het thema voldoende onder de aandacht wordt gebracht en genormaliseerd, is essentieel. Deze hub is daar een belangrijk onderdeel van en helpt ons nadenken, ontwikkelen en van elkaar te leren. Zodat we samen meer impact kunnen realiseren.”
 

Reizende expositie als plek voor verbinding
Naast de lancering van een online platform, waar geïnteresseerden zich kunnen abonneren op de WhatsApp-groep om op de hoogte te blijven van de verschillende activiteiten, is er een fysieke expositie. Deze interactieve expositie geeft bezoekers een blik op de projecten en methodieken van de hub en heeft enerzijds als doel het ophalen van informatie bij bezoekers voor de verdere uitwerking van onderwijsinterventies, en anderzijds het creëren van een plek voor ontmoeting en verbinding.

Philippa Collin, onderzoeker en projectleider van de ESC-IDG Hub licht toe: “Met deze hub willen we verbindingen versterken en een lokaal ecosysteem op gang brengen waarin onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar vinden. De expositie speelt hierin een belangrijke rol: het biedt inspiratie, laat bezoekers nadenken over hun eigen bijdrage en helpt hen de link te leggen met hun intrinsieke motivatie. Uiteindelijk hopen we dat iedereen in het onderwijs, zowel studenten als docenten als andere medewerkers, zichzelf een rol ziet spelen in de grote maatschappelijke transities die voor ons liggen.”

Tot 6 februari is de expositie te bezoeken in de Expo-ruimte van Inholland, Amsterdam. Daarna start de expositie aan een reis langs andere partners van het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design: Inholland Haarlem, Inholland Den Haag, Hogeschool Utrecht, Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam. De exacte expositiedata worden vermeld op de website. 

Meer weten over ESC-IDG Hub?
Iets groots aanzwengelen begint vanuit iets kleins in jezelf. Zij die van betekenis willen zijn en hun eigen mogelijkheden willen onderzoeken om een bijdrage te leven aan maatschappelijke transities, kunnen zich aansluiten bij de hub via www.esc-idghub.nl of neem voor meer informatie contact op met projectleider Philippa Collin via philippa.collin@inholland.nl.

Dit najaar gaat de opleiding Leisure & Events Management gebruikmaken van ‘The Trip’. Deze serious game laat studenten een virtuele wereldreis maken om te werken aan persoonlijke ontwikkeling. Docent en onderzoeker Martijn Mesman werkt al een aantal jaar aan dit concept, met een subsidie van het Rengelink fonds in samenwerking met IJsfontijn, en gaat het vanaf dit schooljaar inzetten als leermiddel. Michiel Dijkstra is ook docent bij deze opleiding en heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van The Trip.

Op weg naar een passende professionele toekomst
Martijn en zijn collega’s merkten dat eerstejaars studenten het lastig vonden om dieper in te gaan op hun persoonlijke ontwikkeling. Wanneer ze dit wel deden, bleken studenten heel waardevolle inzichten op te doen. Martijn: “Veel studenten kiezen voor een brede opleiding, omdat ze nog niet precies weten welke kant ze op willen. Ook zijn ze geneigd toe te werken naar een vooraf geschetst toekomstbeeld over wie ze kunnen of moeten zijn als professional, terwijl dat niet past bij hoe ze zijn als persoon. Door hen na te laten denken over hoe ze zijn, wordt het makkelijker om te bepalen welke professionele toekomst bij hen past. Dat is de gedachtegang geweest voor het veranderen van de leerlijn van het Professionele Ontwikkelingsprogramma.” Hij ontwikkelde The Trip om het gesprek over persoonlijke ontwikkeling op een toegankelijke en behapbare manier op gang te brengen.

Wat maakt The Trip aantrekkelijker?
Martijn heeft vanuit zijn rol als onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership veel gesproken met studenten en docenten om te achterhalen wat er beter moest. Martijn: “Studenten gebruikten hiervoor een digitale omgeving die niet aansprekend was. Nu hebben we een leeromgeving die structuur biedt en er veel aantrekkelijker uitziet. We bespreken thema’s als hoe je omgeving je beïnvloedt, maar ook stress, onzekerheid en planning. De studenten maken opdrachten in de leeromgeving, die we vervolgens in de training klassikaal en in groepen bespreken.”

Michiel vult aan: “Het vak Professionele Ontwikkeling is nu meer ontwikkeld vanuit de student in plaats van de docent. De opdrachten zijn kort en toegankelijk. Het is echt gebaseerd op en aangepast aan de leefwereld van de student. Vaak denken studenten dat ze de enige zijn met bepaalde problemen. Sommige opdrachten vragen van hen om met ouders en vrienden in gesprek te gaan, in plaats van stukken theorie te lezen. Dan komen ze er ineens achter dat de hele klas en zelfs mensen buiten de studie tegen dezelfde uitdagingen aanlopen. Hopelijk helpt dat ze en spreekt deze vorm dus meer aan.”

Vervolgonderzoek en ambitie
In samenwerking met het lectoraat Teaching, Learning & Technology vervolgt Martijn het onderzoek, met als belangrijkste doel om het leereffect en de ervaring van studenten met de eerste versie van The Trip vanaf oktober te monitoren. Het is Martijns ambitie om binnen zo veel mogelijk onderwijsomgevingen de drempel te verlagen om het gesprek over persoonlijke ontwikkeling aan te gaan.  

Uiteindelijk hopen zowel Martijn als Michiel dat The Trip in de toekomst gebruikt kan worden bij andere opleidingen binnen Inholland en wie weet daarbuiten.

De vreugde was groot toen Hogeschool Inholland de Comeniusbeurs kreeg toegekend voor het project Students as Partners (SaP). Want hiermee kunnen de lectoraten Studiesucces, Authentic Leadership en Design Thinking werk maken van een belangrijke doelstelling: studenten op allerlei vlakken laten meedoen en meebeslissen. Het vergroot de betrokkenheid, welzijn en studiesucces van studenten. Bovendien zijn ze beter voorbereid op hun rol als professional, maakt het het onderwijs beter en draagt de hogeschool zo bij aan een veerkrachtige samenleving. Inmiddels zijn acht pilots van start gegaan. Zo doen studenten onder meer mee bij het ontwikkelen van een geheel nieuw curriculum voor de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo). 

Het nauw betrekken van studenten heeft onnoemelijk veel voordelen: voor de kwaliteit van het onderwijs, voor docenten en voor de studenten zelf. Ze voelen zich gehoord, gewaardeerd en betrokken bij de leergemeenschap, het verhoogt hun welzijn, motivatie en tevredenheid en het leidt tot betere studieprestaties. “Bovendien draagt het bij aan veerkracht”, zegt lector Studiesucces Rutger Kappe. “Door hun actieve betrokkenheid worden studenten in hun kracht gezet en uitgedaagd. Hoe laat je je stem horen, hoe ga je diverse samenwerkingsrelaties aan, hoe ga je om met veranderingen en geef je sturing aan je opleiding? Blijf je staan, zet je door, overwin je tegenslagen? Door actief te participeren word je enorm goed voorbereid op de uitdagingen van later.” En die veerkracht geldt net zo goed voor ons onderwijs: met SaP versterken we elkaar en bewegen we flexibel mee met veranderingen. 

Studenten laten meebeslissen 
Studentparticipatie kent talloze vormen waarvan sommige al praktijk zijn. Denk aan het vragen van de mening van studenten of hen consulteren via opleidingscommissies en medezeggenschap. Je kunt hen actief laten participeren, zoals steeds vaker gebeurt in labomgevingen. “Maar de meest vergaande vorm, studenten laten meebeslissen, zie je niet zo veel”, zegt Rutger. “Juist daar willen we met het SaP-project meer ervaring mee opdoen. Welke vaardigheden hebben studenten maar ook docenten hiervoor nodig? Wat vraagt dit van ons als hogeschool? Hoe moeten we onze organisatiestructuren hierop aanpassen? En hoe ver kun je eigenlijk gaan? Je kunt studenten niet bij alle onderwerpen volledig betrekken. Dat heeft niet altijd meerwaarde.” 

Vehikel voor onderwijsvernieuwing 
Jürg Thölke, lector Authentic Leadership, ziet het herdefiniëren van de relatie tussen enerzijds de student en anderzijds de docent en het onderwijsinstituut als kern voor beter onderwijs. "Als we toekomstbestendig onderwijs willen waarin we studenten opleiden tot verantwoordelijke professionals die complexe vraagstukken aangaan, dan voldoet de traditionele kennisoverdracht van docent naar student niet meer. Je moet vooral ook aandacht geven aan zaken als persoonsvorming en socialisatie. SaP gaat over het leren omgaan met elkaar op basis van gelijkwaardigheid en is daarmee een vehikel voor onderwijsvernieuwing." Voor deze vernieuwing heeft Jürgs lectoraat workshops en de partnerschapsradar ontwikkeld: een tool om met elkaar op een speelse manier over partnerschap in dialoog te treden en gezamenlijk concrete stappen te verkennen om verandering in gang te zetten. 

Design thinking 
Ook Guido Stompff, lector Design Thinking, ziet SaP vooral als motor van onderwijsvernieuwing. “Het is een logische stap om studenten hier actiever bij te betrekken. Ze brengen iets unieks in, namelijk hoe zij het onderwijs ervaren, waar ze tegenaanlopen, wat ze missen. Bij vernieuwing ervaren betrokkenen veel onzekerheid. Zo is onduidelijk wat de problemen precies zijn en wat uiteindelijk gewenst is, laat staan hoe dat te bereiken. Daarom leren we docenten en studenten ontwerpende vaardigheden aan. Het mooie van het proces is dat ik professionals zie zitten in plaats van studenten. Zij nemen de oorspronkelijke opdracht niet voor lief als gaandeweg duidelijk wordt dat het vraagstuk ergens anders ligt. Dit is echt professioneel gedrag dat ze later in het werkveld meenemen.” 

Zestien pilotprojecten 
Inmiddels zijn in het SaP-project acht pilots van start gegaan waarin studenten als gelijkwaardige partners optreden. Vanaf volgend jaar september volgen acht nieuwe pilots. Zo helpen studenten bijvoorbeeld mee om een deel van het onderwijs van de opleiding Social Work te ontwikkelen en werkt een andere groep aan een pre-universitair programma. Elders wordt onderzocht hoe studenten de rol van coach kunnen opnemen in living labs en is het bij de Studentsucces Centra (SSC) de vraag hoe we studenten nog meer eigenaarschap kunnen geven en zij het pakken.  

Curriculum pabo 
Eén van de grootste pilots loopt bij de Pabo. Studenten, leraaropleiders van de hogeschool en uit de praktijk zijn drie jaar geleden begonnen om de opleiding opnieuw vorm te geven. Doel is om de opleiding niet alleen aantrekkelijker en minder vol te maken, maar ook om die beter te laten aansluiten op de praktijk. Het idee om studenten daarbij te betrekken kwam niet vanzelf van de grond, maar dankzij de Comeniusbeurs is er nu meer tijd en geld beschikbaar om ieders betrokkenheid te financieren. Zo zaten studenten eind november als gelijkwaardige partners in gemengde teams aan tafel in Alkmaar voor twee ontwerpdagen. 

Goed geluisterd
Eén van de betrokken Pabo-studenten is Raoul den Hartog. “Of ik tegenover docenten en leraaropleiders mijn mond durfde open te doen? Gelukkig heb ik daar niet snel moeite mee. We hadden het over datapunten (beoordelingsmomenten bij het programmatisch toetsen, red.). Ik zei dat ik in de datapuntenmix het moment mis waarop de al aanwezige kennis van de individuele student wordt meegenomen. Niet iedereen is immers hetzelfde.”  

Tweedejaarsstudent Savannah de Mes merkte dat er goed geluisterd werd naar haar inbreng. “Mooi is dat je elkaars perspectief gaat begrijpen en dat je inziet dat jij niet per se dé waarheid zegt. Ik leer hier gespreksvaardigheden in een formele context waar ik later veel aan heb. Waar ik blij om ben is dat ik mijn invloed uitoefenen kan om toekomstige studenten met een verbeterd curriculum een positieve ervaring te geven.” 

Vanzelfsprekend en bijzonder 
Steven Spaans is leraaropleider op basisschool De Meerpaal in Den Haag. Ook hij schoof aan voor herontwerp van de Pabo. “Ik begeleid vooral zij-instromers en zie waartegen zij aanlopen. Dan kun je kritiek hebben óf er als vertegenwoordiger van het werkveld en de studenten iets aan doen. Bijvoorbeeld om de onderzoekvaardigheden van de wo- en hbo-geschoolde zij-instromers echt in het assessment te laten meewegen. Ik vind het belangrijk dat studenten met dit SaP-project worden betrokken. Zij weten als geen ander wat als waardevol en als te veel wordt ervaren in het curriculum.”  

Joan Besseling, leraaropleider bij Hogeschool Inholland is het daarmee eens. “Het is vanzelfsprekend om studenten bij de ontwikkeling van het curriculum te betrekken. Maar de mate van betrokkenheid is heel bijzonder. Als docent kan ik niet invullen voor studenten hoe zij hun rooster ervaren. Dat ze zich bijvoorbeeld afvragen waarom ze herhaaldelijk moeten aantonen dat ze iets beheersen, zoals het observeren. Zo krijg je inderdaad een overvol curriculum. Zulke waardevolle punten kunnen we niet zonder studenten bedenken.” 

Martijn Mesman, onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership en docent Leisure & Events Management, heeft een subsidie toegekend gekregen van 100.000 euro vanuit het 
Rengelinkfonds. Dit bedrag wordt aangevuld door 25.000 euro vanuit Hogeschool Inholland en 25.000 euro vanuit IJsfontein, de partner die samen met het lectoraat Authentic Leadership aan dit project werkt. Zij zijn ontwerper en ontwikkelaar van spelend leren middels serious games en gamification. 

De subsidie heeft als doel een game te ontwikkelen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, waarbij het streven is een aantrekkelijkere leeromgeving te creëren, waarde en betekenis toe te voegen aan persoonlijke ontwikkeling van studenten, docenten te ondersteunen in het programma en bij te dragen aan de groei van de student als mens én professional. De ontwikkeling van deze game heeft niet alleen toegevoegde waarde voor studenten, maar beoogt ook bij te dragen aan onderzoek naar en het verrijken van de kennis en kunde over inzet van gamification binnen Inholland. 

Het project, met de naam The Trip, is inmiddels van start gegaan en heeft een looptijd van twee jaar. Er wordt op dit moment geëxperimenteerd binnen de opleiding Leisure & Events Management en ook Tourism Management gaat deelnemen. Martijn wil graag studenten actief betrekken in dit traject en ook het lectoraat Teaching, Learning & Technology wordt aanhaakt. Wanneer de experimenten succesvol zijn is het doel om op te schalen. Martijn: “Ik hoop dat deze game opleidingen in álle domeinen een innovatieve tool biedt om studenten authentieke keuzes te laten maken voor hun toekomst”.  

Lees meer over The Trip.

Kasia Głowicka, onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership en docent International Creative Business, heeft een Comenius Senior Fellow-beurs toegekend gekregen van 100.000 euro, aangevuld met een bedrag vanuit Hogeschool Inholland tot 140.000 euro. De beurs is bedoeld om onderzoek te doen naar het bevorderen van skills van de nieuwe generatie zakelijke professionals. Daarnaast heeft het lectoraat ook een subsidie voor Virtuele Internationale samenwerking (VIS-subsidie), ontvangen van het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Sport à 15.000 euro. Hiermee wordt onderzoek gedaan naar het vergroten van studiesucces door design thinking in de internationale online samenwerking van  studenten.

Comeniusbeurs voor bevorderen skills nieuwe generatie zakelijke professionals  
Het met een Senior Fellow Comenius-beurs (van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) gehonoreerde project van Kasia Głowicka, richt zich de komende jaren (tot eind 2025) op het vergroten van zelfvertrouwen van studenten, onder andere wanneer zij werken aan projecten in ervaringsgerichte omgevingen. Hogeschool Inholland creeërt deze omgevingen, zoals labs, waarin onderzoekers, werkveldpartners én studenten samenwerken aan oplossingen voor complexe maatschappelijke uitdagingen. Studenten worden hier uitgedaagd om hun bijdrage aan te leveren. 

Complexe uitdagingen dagen studenten té erg uit   
Ondanks het feit dat studenten dit waarderen, geven zij ook aan dat de omgevingen complex zijn. Ze matchen althans (nog) niet voldoende met hun persoonlijke capaciteiten. Ze voelen zich erdoor overweldigd, hebben weinig zelfvertrouwen en moeite door te zetten en hun professionele kennis toe te passen. In het onderzoek wil Kasia aan de slag met het ontwikkelen van didactieken die nodig zijn om het zelfinzicht en zelfvertrouwen van studenten te vergroten. Op zo een manier, dat de studenten binnen het Domein Creative Business opgeleid kunnen worden tot authentieke en zelfverzekerde leiders die oog hebben voor duurzaamheid.  

Kasia en haar team ontwikkelen een leeromgeving voor labs waarbinnen studenten hun vaardigheden kunnen ontwikkelen met behulp van kunstzinnige methodes als muziek, drama en beeldende kunst, Kasia: “Vijf jaar geleden had ik al het idee voor dit project, het is een droom die uitkomt. Ik werkte toen  aan het Conservatorium in Brussel, en vroeg me af hoe ik de kennis en vaardigheden vanuit de muziekwereld kon verbinden met andere velden.”

Het onderzoeksteam  
Het projectteam bestaat naast Kasia uit onder andere: Jürg Thölke, lector Authentic Leadership,  Philippa Collin, onderzoeker Authentic Leadership, Martijn Mesman, onderzoeker Authentic Leadership, Susannah Montgomery, onderzoeker Design Thinking en Maritha van Amerom, docent Creative Business.

VIS-subsidie voor vergroten studiesucces in internationaal samenwerkingsproject  
Daarnaast heeft het lectoraat voor het onderzoeksproject naar internationale feedback op het design thinkingproces een VIS-subsidie ontvangen. Hiermee krijgen Nederlandse studenten van hogescholen en universiteiten de kans om vanuit Nederland (virtueel) internationale ervaring op te doen. Hierdoor vormen fysieke, financiële, culturele of andere bezwaren minder of geen belemmering voor deelname.

“Fijn dat het belang van thema's als leiderschap en persoonlijke ontwikkeling steeds meer wordt herkend in onze opleidingen”, zegt lector Jürg Thölke in een reactie. “Zonder inzicht in jezelf als mens kunnen we de grotere en kleinere uitdagingen van deze wereld niet aan. We zijn als professionals onderdeel van deze uitdagingen en daardoor kunnen we ook deel van de mogelijke oplossingen worden.  

Studiesucces vergroten door betere integratie op campus  
In het onderzoek, dat gaat lopen tussen september en december 2023, wordt  onderzocht  hoe de inzet van internationale feedback op het design thinkingproces studiesucces kan bevorderen. Hiervoor werken tweedejaarsstudenten van de opleiding Creative Business in Den Haag samen met studenten van Business Studies van de Denison University in Ohio (VS) aan een mediaconcept dat moet zorgen voor een betere integratie van internationale studenten op de campus. Door deel te nemen aan online peer feedback-activiteiten binnen de design thinking-methode brengen de studenten het internationale perspectief in bij deze opdracht. Daarmee verbeteren ze bovendien hun creatieve innovatievaardigheden. 

Het onderzoeksteam  
Het team bestaat naast Kasia Głowicka uit Claudia Mayer (onderzoeker lectoraat Societal Impact Design en moduleleider/docent Creative Business). Ook zijn veel experts van binnen en buiten Inholland aangesloten, waaronder Jürg Thölke (lector Authentic Leadership) Guido Stompff (lector Design Thinking) en Susannah Montgomery (onderzoeker Design Thinking), Nynke Bos (lector Teaching, Learning & Technology) Lucas Rurup (directeur Inholland Den Haag en Domein Onderwijs & Innovatie), Gerco Steenbergen (Studentsucces Centrum Inholland Den Haag), Merel van Son (coördinator internationalisatie) en vertegenwoordigers van de gemeente Den Haag en Student & Stad.

Op 17 mei organiseert een groep van zes studenten vanuit diverse opleidingen, de Students as Partners Kermis (SAP-Kermis) op locatie Inholland Rotterdam. Hun doel is studenten en docenten op een leuke, interactieve en leerzame manier te laten kennismaken met het onderwerp ‘Students as Partners.’ De opdrachtgever is het Onderzoeksconsortium Welzijn & Binding. Derdejaarsstudent Tourism Management Quinty van Bennekom vertelt over de organisatie van dit evenement. 

Kom ook en meld je snel aan! 

Studenten organiseren 
Quinty werkt met studenten van de opleidingen Communicatie, Tourism Management en Creative Business samen om een mooi event neer te zetten. “We hebben allemaal onze eigen rol, zoals: marketeer, conceptontwikkelaar, producent en accountmanager. Aan ons de uitdaging om hier een leuk evenement te organiseren. We beginnen met een kort welkomstpraatje, waarna iedereen een presentatie vanuit de lectoraten kan kiezen. Daarna gaat iedereen in groepjes uiteen om kermisspellen te spelen. Bij het spelen van de spellen kun je als groep punten verdienen, waarmee je uiteindelijk een prijs kunt winnen. We sluiten gezellig af met een borrel.”   

Zowel voor docenten als studenten 
Studenten en docenten binnen Inholland zijn van harte welkom om deel te nemen aan de SAP-kermis. “De deelnemers krijgen in een paar uur tijd informatie over Students as Partners en de verschillende lectoraten”, vertelt Quinty. “Bovenal krijgen zij een inkijkje in hoe het onderwijs er in de toekomst gaat uitzien. De studenten en docenten gaan in groepen samenwerken tijdens de spellen met de kennis die zij hebben opgedaan tijdens de presentatie. Bij de presentaties hebben deelnemers de vrijheid om voor een onderwerp te kiezen dat zij interessant vinden. Bij de borrel kun je socializen met andere studenten, docenten, medewerkers, lectoraten en de organisators.”  

Deelnemende lectoraten: 

• Lectoraat Studiesucces
• Lectoraat Diversiteitsvraagstukken
• Lectoraat Jeugd en Samenleving
• Lectoraat Empowerment en Professionalisering
• Lectoraat Authentic Leadership

Over de toekomst van het onderwijs 
Quinty geeft aan wat de studenten bij Students as Partners hebben geleerd. “Students as Partners heeft ons veel bijgebracht over het toekomstige onderwijs en biedt ons de mogelijkheid om een evenement te organiseren voor de minor Event Experience. Wij willen iedereen alvast een voorproefje geven hiervan door middel van de samenwerking tijdens de spellen. Het idee dat wij op deze manier de bezoekers kunnen informeren en hopelijk ook motiveren en inspireren geeft ons echt voldoening. Het is een belangrijk onderwerp en zelf hadden we graag gehad dat in het huidige onderwijs meer een samenwerking is tussen student en docent.”  

Samenwerking tussen studenten en docenten 
Quinty wil het belang van samenwerking tussen studenten en docenten benadrukken: “Het onderwerp Students as Partners is belangrijk, omdat partnerschap iets kan veranderen in de manier waarop studenten en docenten met elkaar omgaan en hoe we samen dingen kunnen bereiken. Students as Partners kan hierdoor echt bijdragen aan het onderwijs van de toekomst.”

Wil je deelnemen aan de SAP-kermis op woensdag 17 mei? Meld je snel aan! 

Studenten komen niet alleen naar onze hogeschool om te leren. Ze willen ook onderdeel uitmaken van onze lerende gemeenschap, actief betrokken worden bij hun opleiding en gezien en gehoord worden. Dankzij het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) kan Inholland haar expertise bundelen in een domeinoverstijgend onderzoeksconsortium waarin het welbevinden van de student centraal staat. “We willen dat studenten goed in hun vel zitten en zich onderdeel voelen van onze hogeschool.”

Het kabinet maakte met het NPO geld vrij voor het welzijn van studenten en hun binding met onderwijsinstellingen, want door de coronamaatregelen kwamen die in het gedrang. “Inholland is al langer met dit thema bezig”, zegt Sanne van Herpen, senior onderzoeker bij het lectoraat Studiesucces en projectleider van het NPO onderzoeksconsortium. “Niet alleen vanuit het lectoraat Studiesucces, maar ook vanuit de lectoraten Jeugd en Samenleving, Empowerment en Professionalisering, Diversiteitsvraagstukken en Authentic Leadership.”

Welzijn en binding
Dankzij het NPO kan Inholland de expertise van al die verschillende lectoraten bundelen in een onderzoeksconsortium om te werken aan welzijn en binding en om stagediscriminatie tegen te gaan. Daarnaast zetten we het geld per domein in om bijvoorbeeld de begeleiding van studenten te versterken. “Dit is heel belangrijk, want onderwijs is veel meer dan alleen kennis opdoen”, zegt Sanne. “Het gaat ook om persoonsvorming en je goed voelen. We willen dat studenten goed in hun vel zitten en zich onderdeel voelen van onze hogeschool.”

Projecten van het consortium
Het onderzoeksconsortium voert tot en met 2023 diverse projecten uit waarover de komende tijd diverse resultaten worden gedeeld:

• Twee projecten richten zich op de doorontwikkeling van de Studentsucces Centra (SSC’s). Hoe zorgen we voor een inclusieve gemeenschap waarbij studenten gemakkelijker met hun hulpvraag bij hun SSC aankloppen? Hoe kunnen we de coaching voor en door studenten verder verduurzamen? 
• Een project pakt stagediscriminatie aan door studenten en docenten verhalen te laten delen en interventies voor docententeams te ontwikkelen. 
• De studentenwelzijnsmonitor wordt verbeterd, onder meer door studenten een persoonlijke terugkoppeling te geven en rapportages per domein te maken. 
• Onderzocht wordt hoe het gaat met veerkrachtontwikkeling en sociale integratie binnen de domeinen Gezondheid, Sport & Welzijn en Creative Business. Hoe werkt daar bijvoorbeeld het Students4Students-coachingsprogramma? 
• Er komt een dashboard studentparticipatie met het idee studenten te stimuleren extra-curriculaire activiteiten te doen, wat hun binding met hun opleiding vergroot en waarmee ze belangrijke competenties ontwikkelen. 
• Er wordt gewerkt aan studentparticipatie met een PartnerschapsRadar om studenten meer gelijke partners te laten worden in het leerproces. 
• Er zijn professionele leergemeenschapsbijeenkomsten voor alle collega’s om kennis uit te wisselen en welzijn en binding verder in de praktijk te verbeteren. Dinsdag 31 mei vindt de tweede bijeenkomst plaats over veerkracht als strategie.

Inspannen als docent
Jacqueline Meijer, docent bij Business IT & Management in Diemen woonde de eerste leergemeenschapsbijeenkomst bij in maart. “Binding en welzijn vind ik superbelangrijk. Als docent moet je je daarvoor inspannen, voor studenten in alle jaren. Door corona was dat heel lastig. Nu pakken we de draad weer op en geef ik weer op locatie les, zodat je tussendoor dingen hoort van studenten en eens naar iemand kunt toelopen.”

Doorverwijzen
Jacqueline is naast docent ook studiebegeleider. “Ik voer in die rol klassikale en individuele gesprekken en probeer goed op signalen te letten om iemand door te verwijzen naar de studiecoach, naar de ouderejaars die als buddy’s optreden of naar het SSC. Als docent en studiebegeleider moet je scherp zijn op al die mogelijkheden. Het is fijn dat die opties en nieuwe invalshoeken in de leergemeenschapsbijeenkomsten naar voren komen.”

Keten van studentondersteuning
Marije Molthoff is coördinator van de SSC’s in Amsterdam en Diemen. Nu het SSC in de basis staat, heb ik mijn focus verbreed naar het in kaart brengen van de hele keten van studentondersteuning, waar het SSC deel van uitmaakt. Het vinden van de juiste ondersteuning willen we zo eenvoudig mogelijk maken voor de student. Daarvoor is het essentieel dat collega’s goed op de hoogte zijn van alle partners in het ondersteuningsnetwerk voor studenten. Elkaar kennen en weten wie welke ondersteuning kan bieden, maakt dat je studenten goed kunt doorverwijzen. Wij voeren hier nu gesprekken over op locatie en brengen dit met een visual in kaart.”

Peer-to-peer coaching
Marije is blij met het NPO onderzoeksconsortium. “Het is fijn dat de vraag wordt opgepakt hoe we de drempel van SSC’s nog meer kunnen verlagen. Er bestaat namelijk ‘vraagverlegenheid’ bij veel studenten. Ze ervaren een drempel om een hulpvraag te stellen. Daarnaast wordt binnen het consortium onderzoek gedaan naar peer-to-peer coaching; de kern van SSC’s. Het mooie van deze coaching is dat er tussen de gecoachte en de coachende student geen hiërarchische verhouding bestaat en dat ze er allebei veel van leren. Het is fantastisch dat Inholland met het NPO onderzoeksconsortium het onderzoek van verschillende lectoraten richt op het welzijn van de eigen studenten.”

Meld je aan voor de bijeenkomst op 31 mei
Vind je welzijn en binding ook belangrijk? Ben je benieuwd hoe we als school veerkracht kunnen ondersteunen bij onze studenten? Laat je informeren en inspireren op de volgende leergemeenschapsbijeenkomst op dinsdag 31 mei van 15.00 tot 17.00 uur. 

Meld je nu aan

Onder belangstelling van maar liefst 500 online aanwezigen sprak Jürg Thölke woensdag 10 maart zijn eerste rede uit als lector Authentic Leadership van Hogeschool Inholland. Zijn boodschap? Voor de complexe vraagstukken van deze tijd zijn professionals nodig die streven naar de beste versie van zichzelf en in verbinding staan met de wereld om zich heen. “Het vraagt om een reis naar binnen en naar buiten. Het goede nieuws is, dat we allemaal de gave hebben die reis aan te gaan.”

In de publicatie van Jürgs rede staat een schrijnend citaat van Haim Ginott. Ginott overleefde de vernietigingskampen van de nazi's, gebouwd door wat hij noemt ‘geleerde ingenieurs’, waar ‘goed opgeleide artsen’ en ‘getrainde verpleegsters’ hun werk deden. “Dus ik sta wantrouwend tegenover onderwijs. Mijn verzoek is: help uw kinderen mens te worden.” Ginott, die na de Tweede Wereldoorlog zelf begon als onderwijzer, besluit: “Lezen schrijven en rekenen zijn alleen belangrijk als ze dienen om onze kinderen menselijker te maken.”

WK voetbal in Qatar
Een krachtigere opdracht voor Jürg is haast niet denkbaar. “Elke professional moet in staat zijn zijn mening te vormen. Neem de misstanden rond het WK voetbal in Qatar. Hoe verhouden we ons daartoe?” Bewust worden van jezelf en de wereld om je heen, daar draait het om in Jürgs rede. Vandaar dat hij begint met een serie persoonlijke vragen aan zichzelf: “Mag ik hier zijn, zonder mezelf te verliezen? Durf ik mezelf in de beste versie te laten zien? Kan ik deze onderzoekslijn aanvaarden dienend aan de bedoeling ervan en niet aan mijn ego?”

Oefening, discipline en moed
Niet gedachteloos handelen en onbewust veroordelen, maar wakker worden, uit je automatismen stappen en bewust kiezen. “Dit lukt alleen als we in verbinding staan met de wereld om ons heen”, stelt Jürg. “Het is een opgave waardoor jouw gave pas echt tot zijn recht komt.” Die opgave is niet eenvoudig. “Het vergt oefening, discipline, moed. Het is een reis naar binnen en naar buiten die je moet ervaren met hand, hoofd en hart.” Zo word je wakkerder, kun je vernieuwen, zie je helder wat echt gedaan moet worden vanuit een bewuste verhouding tot de wereld. “De mens die deze reis maakt, kan ik vertrouwen.”

Theatervoorstelling van studenten
Authentiek zijn is volgens Jürg de continue zoektocht naar “de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld”. Leiderschap is de rol die iedereen kan pakken om zich op zijn manier in te zetten voor een betere wereld. Professionals die authentiek leiderschap tonen kunnen zo de complexe maatschappelijke vraagstukken van vandaag oppakken. Creativiteit speelt hierin een bevrijdende, verbindende en inspirerende rol, zo laat Jürg aan de hand van voorbeelden zien. Zoals een opera gebaseerd op verhalen van vrouwen in Afghanistan en een theatervoorstelling van studenten met psychische klachten.

Empathie, geen hiërarchie
Na afloop van zijn rede laat Jürg zien hoe Inholland studenten ruimte biedt leiderschap te tonen, ervaring op te doen met hun zoektocht naar binnen en buiten en om hun creativiteit in te zetten voor actuele, maatschappelijke vraagstukken. Hij geeft het woord aan Quinty Appel, student Creative Business. Samen met studenten van verschillende opleidingen onderzochten ze manieren om mantelouders te ondersteunen. “Eindelijk kon ik mijn creativiteit uiten omdat het proces niet van tevoren was ingevuld. Ik mocht er zijn. En het werd ook best persoonlijk. De ouders voelden zich niet gehoord, zaten vast in systemen en zo voel ik me soms ook.” Ook leercoach Ouafila Bejja-Essayah van Inholland vond het project bijzonder vanwege het partnerschap en de gelijkwaardigheid. “We voelden empathie. Er was geen sprake van hiërarchie tussen docenten en studenten.”

Manager met leiderschap worden
De ruim 500 aanwezigen kunnen online hun vragen stellen. Zo vraagt lector Donald Ropes hoe je leider wordt in plaats van manager. “Een manager is een rol”, antwoordt Jürg. “Die is ook nodig. Maar bij elke rol hoort ook leiderschap. Geef studenten daarom het gereedschap om manager te zijn en leiderschap te tonen. Bij Inholland doen we dat met verschillende projecten. Niet door erover te vertellen, maar door het studenten te laten ervaren.” De vragenronde geeft graphic recorder Rooske Eerden tijd om de laatste hand te leggen aan haar visueel verslag van de woorden van Jürg, Quinty en Ouafila: authentiek leiderschap als een voortdurende dansende beweging naar binnen en buiten.

Met hart, kennis en kunde
“Je mag hier zijn”, beaamde Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur, als reactie op Jürgs vraag aan het begin van zijn rede. “Jouw voorbeelden met creativiteit en kunst om buiten jezelf en diep binnen jezelf te gaan zijn inspirerend. Jij hebt daar het hart, de kennis en kunde voor en het schrijven van verhalen en het verbeelden zijn erg belangrijke werkvormen in het onderwijs om meer te gebruiken.” Om zijn woorden symbolisch kracht bij te zetten en Jürg officieel te installeren overhandigt Peggy van Schijndel, manager Onderzoek & Innovatie bij het Domein Creative Business, het beeldje dat elke nieuwe lector ontvangt: “Veel wijsheid en werkplezier.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Bekijk de livecast terug, het visueel verslag of download de publicatie 'Gave en Opgave. Authentiek leiderschap als zoektocht naar de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld om je heen'.

De tijd dringt ... De maatschappij staat voor grote complexe opgaven. De huidige sociale en economische systemen raken aan hun grenzen. Crisissen volgen elkaar op. De roep om werkelijke maatschappelijke transformatie klinkt steeds luider. Op 10 maart aanstaande gaat Jürg Thölke ( Authentic Leadership) in zijn lectorale rede in op de zoektocht naar de beste versie van jezelf in deze sterk veranderende wereld. Wil je erbij zijn? Meld je alvast aan!

We zoeken oplossingen in het bekende, in quick fixes. Maar juist hierdoor dreigen we de essentie uit het oog te verliezen: een herbezinning op wie we in wezen willen zijn, de manier hoe we samenleven, met elkaar omgaan, werken, zakendoen, organiseren, leren, onderzoeken, denken en creëren. We dienen onszelf als mens en als maatschappij opnieuw uit te vinden. Niet terugvallen op het vertrouwde, maar samen op pad gaan naar een toekomst die we zelf creëren. Een toekomst waarin plek is voor iedereen. Hoe? Door het aanvaarden van gave (de talenten die wij hebben) en opgave (de verantwoordelijkheden die hierbij horen). Als mens en als (creatieve) professional. Dit vraagt om Authentiek Leiderschap.

Jürg nodigt jou, als (toekomstige) creatieve professional uit om samen met hem op zoek te gaan naar authentiek leiderschap. Creativiteit als gave omarmend en met de moed onszelf en onze opgave in een sterk veranderende wereld onder ogen te zien.Authentiek Leiderschap ontstaat door het durven aangaan van de reis naar binnen en naar buiten. Op zoek naar de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld om je heen. Onderwijs heeft hierin een belangrijke rol. Niet vanuit een ivoren toren, maar vanuit partnerschap. Als betrokken partij in een gezamenlijke zoektocht.

We staan als maatschappij voor grote complexe opgaves. Ook op organisatie- en persoonlijk niveau lopen we tegen ingewikkelde vraagstukken aan. Het onderwijs bereidt studenten voor op dit soort uitdagingen. “Hiervoor is een kijk op leiderschap en ‘bege-leiderschap’ nodig waarin het vermogen centraal staat om vanuit authenticiteit te verbinden”, zegt lector Authentic Leadership Jürg Thölke. Hoe? Dat is volgens Thölke de uitdaging van zijn nieuwe onderzoekslijn.

“Het is heel fijn dat ik de komende jaren mag werken aan het thema authentiek leiderschap”, zegt Thölke. “Maar ik ga niet eventjes vertellen wat leiderschap is. De onderzoekslijn is vooral een plek om samen te leren en te onderzoeken. Het gaat om de kunst van het nog niet weten. Daar is durf voor nodig. Het is best spannend de wijsheid van de groep te benutten. Hierin ligt mijn kracht en interesse: het laten ontstaan van de juiste omgeving van co-creatie. Beschouw die vorm van samenwerking gerust als een uitnodiging.”

Leiderschap als activiteit
Recent onderzoek benadrukt het belang van persoonlijke en spirituele ontwikkeling van leiders. Ze worden gezien als de belangrijkste instrumenten in de groep. Leiders ‘nieuwe stijl’ hebben een gematigd ego en ‘gerijpte’ persoonlijkheid. Het belang van de groep stellen ze voorop. Ze zijn daarin een voorbeeld voor anderen. Thölke kan zich hierin best vinden. “Maar het lastige aan deze visies is dat ze zich concentreren op individuen, ze stellen het ‘ik’ voorop. We leven echter in een netwerk van inter-afhankelijkheden. Goed leiderschap en goed volgerschap gaan hand in hand. Leiderschap is geen functie, maar een scheppende, dienende activiteit in een groep of netwerk, onafhankelijk van positie.”

Groep gorilla’s
Thölke haalt een video aan op YouTube. Een groep gorilla’s in de jungle wil een weg oversteken. Het volwassen mannetje, de silverback, gaat de groep voor. Verderop staat een vrachtwagen die wacht om door te rijden. Het mannetje gaat in het midden van de weg staan tot de groep veilig de overkant heeft bereikt. “Wie of wat is hier nou werkelijk in de ‘lead’?”, zegt Thölke. “We associëren de silverback al snel als de grote beschermheer. De kunst is om anders te leren kijken. De gorilla’s voegen zich allemaal vanuit hun positie naar de onzichtbare wetten van de groep. Ze tonen daarmee een vorm van authentiek leiderschap. Dat doen ook de moeders die de kinderen mee over de straat dragen.” Al deze apen zijn authentiek maar niet autonoom. Geen gorilla die zich afvraagt ‘wil ik wel wat we nu doen?’ “Wij mensen hebben echter bewustzijn”, zegt Thölke. “Daarbij hoort de verantwoordelijkheid om te onderzoeken welke onderliggende wetmatigheden wij automatisch gehoorzamen en willen gehoorzamen.”

Kans voor creatieve sector
Thölkes hoopvolle boodschap is dat leiderschap in en tussen iedereen zit. “We kunnen het leren. Durf om creatief te experimenteren, liefst met nieuwe vormen van samenwerken en onderzoeken. Vormen die angst reduceren en vertrouwen scheppen. Insluiten in plaats van uitsluiten.” Volgens Thölke ligt hier een kans voor professionals van de creatieve sector om bestaande denk- en doepatronen te doorbreken en de creatieve bron van mensen aan te boren. “Gelukkig ontstaan overal in en rond Inholland nieuwe interessante initiatieven. Bijvoorbeeld rond nieuwe vormen van toerisme, nieuwe producten en productieprocessen, duurzaamheid, eenzaamheid, armoede, inspirerende events of manieren om vreedzaam samen te leven.”

Partnerschappen aangaan
Wat de toekomst brengt, weten we niet. “Daarom kun je je als bege-leider nauwelijks meer verschuilen achter ‘het weten’”, zegt Thölke. “Dit is een kans om de echte kunst van het begeleiden te herontdekken. Echte partnerschappen aan te gaan met studenten, werkveld, docenten, onderzoekers. Juist dat wil ik in mijn onderzoek doen. Ontmoetingsruimtes creëren om over authentiek leiderschap en bege-leiderschap leren. En op zoek gaan naar antwoorden op de vraag ‘hoe wel?’.”