Tijdens een feestelijk en betekenisvol moment in het World Horti Centre in Naaldwijk heeft associate-lector Gerry Kouwenhoven van Hogeschool Inholland twee onderzoekspublicaties overhandigd aan minister Femke Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dit gebeurde bij de officiële lancering van het programma ‘Voor de volgende generatie’ en het online platform Bedrijfsovernamewijzer.nl. De publicaties van Gerry gaan over de sociaal-emotionele, juridische en economische uitdagingen rond bedrijfsovername in de agrarische sector. 

Het platform biedt voor het eerst één centrale plek waar jonge agrariërs, zij-instromers én bedrijfsoverdragers, maar ook niet-overnemende familieleden, adviseurs en docenten,  terechtkunnen voor advies, begeleiding en inspiratie. Van praktische informatie tot familiegesprekken: de drempel om het stokje over te nemen wordt verlaagd. Gerry’s nieuwste publicatie, met praktijkverhalen van ondernemers, is speciaal voor deze gelegenheid aangeboden aan de minister. 

Generatiewissel onder druk  
In 2025 staat naar verwachting slechts 10 procent van alle landbouwbedrijven in Nederland onder leiding van iemand jonger dan 40 jaar. Tegelijkertijd heeft een meerderheid van de oudere ondernemers (55+) geen opvolger klaarstaan. De drempels voor jonge ondernemers zijn hoog, variërend van financiering tot familiegesprekken. De Bedrijfsovernamewijzer helpt die drempels te verlagen. 

Minister Wiersma noemde het programma “essentieel voor het behoud van waardevolle kennis en ondernemerschap binnen de sector.” Ze benadrukte dat bedrijfsovername veel meer is dan een zakelijke transactie: “Het gaat ook over families, toekomstkeuzes en liefde voor het vak.” 

Onderzoek als basis voor praktijkgerichte oplossingen 
Hogeschool Inholland draagt actief bij aan deze ontwikkeling. Associate-lector Gerry Kouwenhoven doet binnen het lectoraat Investeren in circulaire land- en tuinbouw onderzoek naar toekomstbestendige verdienmodellen, duurzame bedrijfsvoering en de rol van ondernemerschap in de noodzakelijke transitie van het voedselsysteem. 

Uit haar onderzoek blijkt dat bedrijfsovername in de praktijk vaak vastloopt op de sociaal-emotionele aspecten. Zelfs wanneer de cijfers kloppen, blijven gesprekken binnen families soms jarenlang muurvast zitten. Vertrouwen, tijd en begeleiding zijn daarin cruciaal. Onafhankelijke begeleiders spelen een sleutelrol. Ze helpen verwachtingen en zorgen bespreekbaar te maken en kunnen overnames vlottrekken die anders zouden vastlopen. Volgens Gerry verdient hun rol een structurele plek in beleid, naast het juridische en financiële advies. 

Daarnaast pleit ze voor meer ruimte voor zij-instromers: mensen zonder agrarische achtergrond die bewust kiezen voor een boerenbedrijf. Deze groep krijgt vaak te maken met scepsis van banken en overdragers, terwijl zij juist vernieuwingskracht meebrengen. Ook jonge opvolgers die wel willen overnemen maar een andere koers kiezen dan hun ouders — denk aan korte ketens, nieuwe teelten of circulaire verdienmodellen — verdienen ondersteuning. Juist die keuzes sluiten aan bij maatschappelijke opgaven, maar vragen om ruimte en vertrouwen. 

Van onderzoek naar impact  
Voor Inholland is de bijdrage aan het programma meer dan een eenmalig moment: het laat zien hoe praktijkgericht onderzoek en onderwijs samen optrekken om maatschappelijke impact te maken. “De uitdagingen in de land- en tuinbouw raken aan de kern van wat wij belangrijk vinden als hogeschool,” vertelt Gerry. “Het gaat om de balans tussen economie, ecologie en sociaal welzijn. En het vraagt om een nieuwe mindset waarin ondernemers, studenten en kennisinstellingen samen optrekken.” 

Gerry benadrukt dat studenten hierin een sleutelrol kunnen spelen. “Zij zien zelf ook hoe urgent de veranderingen zijn. Wat mij hoopvol stemt, is hun intrinsieke motivatie om bij te dragen aan een betere wereld. Door hen te betrekken bij praktijkgericht onderzoek, geven we die betrokkenheid richting én impact.” 

Mooi voorbeeld van een jonge agrariër is Jarno Rip. Hij is 22 jaar oud en komt uit Pijnacker. “Ik ben vierdejaarsstudent Tuinbouw en Agribusiness student aan Inholland Delft. Ik werk momenteel in het sierteeltbedrijf van mijn vader. In de toekomst wil ik ons familiebedrijf overnemen en voortzetten.”
 

Als Tuinbouw & Agribusiness-student aan Hogeschool Inholland krijg je niet alleen theorie, maar leer je die ook meteen toepassen. Het project Green Juniors geeft vierdejaarsstudenten de kans om actuele vraagstukken voor echte opdrachtgevers aan te pakken. “De koppeling tussen theorie en praktijk is fantastisch”, zegt student Casper Arkesteijn. “Je ontdekt de uitdagingen die in de tuinbouw spelen, terwijl je tegelijkertijd waardevolle ervaring opdoet voor je toekomst.”  

Binnen de Green Junior-projecten werken studenten direct samen met experts. Het resultaat? Ze ontwikkelen praktijkvaardigheden, dragen bij aan duurzame oplossingen én breiden hun netwerk uit. En voor de bedrijven levert het frisse ideeën en bruikbare onderzoeksresultaten op.  

Duurzame bedrijfsovername 
In opdracht van Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw, onderzochten studenten hoe opvolging in tuinbouwbedrijven tegenwoordig plaatsvindt en hoe bedrijfsadviseurs de kans op succes kunnen vergroten. Dit project is onderdeel van het living lab Duurzame bedrijfsovername. “Vroeger gingen familiebedrijven meestal van generatie op generatie over, maar steeds vaker nemen nu externe investeerders de overname op zich”, legt student Véronique Berbée uit. “Wat betekent dit voor de toekomst van het bedrijf en de sector? Want het lijkt misschien simpel, maar een bedrijfsovername brengt veel uitdagingen met zich mee, zowel voor degene die het overdraagt als voor degene die het overneemt.”  

De studenten keken daarbij niet allen naar de financiële maar ook naar de sociaal-emotionele en juridische kant van het proces. Ze interviewden bedrijfsadviseurs en organiseerden een expertmeeting waarin praktijkvoorbeelden werden besproken. Wat bleek? “Goede begeleiding is essentieel! Veel overnames mislukken door onuitgesproken verwachtingen, zoals een vader die het bedrijf niet los kan laten of kinderen die een andere koers willen varen. Daarom is het belangrijk om álle betrokkenen aan tafel te krijgen.”  

Verder maakt ook de groeiende invloed van externe investeerders transparantie noodzakelijk. “Pas op dat de ‘groene vingers’ niet uit het bedrijf verdwijnen”, waarschuwt Véronique. Maar bedrijfsovername schept ook kansen voor verduurzaming en innovatie: “Het is hét moment om je bedrijf toekomstbestendig te maken.” De studenten zetten de uitkomsten van hun onderzoek om in een uitgebreide rapportage. 

Circulaire meststoffen 
Voor een ander project, en als onderdeel van het lectoraat Levende Teelsystemen en fieldlab Circulaire Meststoffen, gingen studenten aan de slag met nieuwe bemestingsstrategieën voor de paprikateelt. Hiervoor werd in samenwerking met Van der Knaap uit Poeldijk, een bedrijf dat voedingsoplossingen maakt uit organische reststromen, gekeken naar duurzame alternatieven voor ijzerchelaat, een stof die essentieel is voor de opname van ijzer door planten.  

Student Casper legt uit hoe ze te werk gingen: “We hebben gedurende 12 weken verschillende ijzeroplossingen getest op 336 paprikaplanten in een proefkas bij Vertify in Naaldwijk. Elke week hebben we de effecten daarvan op de groei, kleur en vruchtzetting van de planten gemeten. Samen met mbo-studenten van Lentiz verzamelden we monsters en analyseerden we de gegevens. Het doel was om uit te zoeken of circulaire meststoffen met alternatieven voor ijzerchelaat hetzelfde resultaat kunnen leveren als traditionele meststoffen. Welke bemestingsmethode werkt het beste? En hoe kunnen we dit het meest effectief inzetten in de teelt?”  
 

Het project leverde waardevolle onderzoeksdata en een veelbelovend adviesrapport op. “Circulaire ijzermeststoffen lijken niet onder te doen voor de traditionele”, aldus Casper. “In deze tijd waarin het gebruik van circulaire middelen en duurzame alternatieven in de tuinbouw steeds belangrijker wordt, is dit een flinke stap vooruit.”  

Absolute aanrader 
Casper is enthousiast over de resultaten die ze hebben behaald: “Bij Van der Knaap waren ze heel tevreden over onze proef. Het is echt tof om te zien dat ons werk ertoe doet.” Hij raadt de opleiding Tuinbouw & Agribusiness dan ook aan iedereen aan: “De praktijkervaring die je hier opdoet is van onschatbare waarde, en de vraag naar afgestudeerden is enorm! Of je nu kiest voor de teelt- of businesskant, de mogelijkheden zijn eindeloos.” 

Ook Véronique is positief over haar studie: "Bij Inholland werk je met echte bedrijven en je bezoekt vaak hun locaties, bijvoorbeeld tijdens excursies. Als Tuinbouw-student word ik gewoon ontzettend blij van een kas of bloemenbedrijf. Die dynamische sfeer vind ik geweldig! Juist de veelzijdigheid van de opleiding maakt het bijzonder.”  

Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw, is de honderdste gebruiker van Research Drive van Inholland. “Toen ik hoorde dat ik de honderdste gebruiker was, dacht ik meteen: 'Al zoveel?' Dat laat wel zien hoe snel het gaat!”

Research Drive, ontwikkeld door SURF, is een cloudgebaseerde dataopslagdienst speciaal voor onderzoekers. “Het helpt ons niet alleen om data veilig op te slaan, maar ook om die makkelijk te delen met collega’s van andere hogescholen. Voor Living Lab Duurzame Bedrijfsovername is dat essentieel, want dit is een omvangrijk project waarin verschillende partijen gegevens verzamelen.”

Research Drive: efficiënt samenwerken en veilig data delen
Gerry benadrukt hoe Research Drive bijdraagt aan efficiënte samenwerking en gegevensbeveiliging. “Zeker bij gevoelige data is het een uitkomst.” In Research Drive kunnen onderzoekers eenvoudig samenwerken met andere onderzoekers en partners, en de ruwe data veilig opslaan, waardoor de kwaliteit van het onderzoek verbetert.

Ruimte voor verbetering
Hoewel Gerry zeer tevreden is over het gebruik van Research Drive, ziet ze ook ruimte voor verbetering: “Het zou fijn zijn als de interface iets gebruiksvriendelijker werd gemaakt, vooral voor nieuwe gebruikers. Het is een krachtig hulpmiddel, maar kan soms wat overweldigend zijn.” Ze geeft aan dat een intuïtievere structuur en ondersteuning bij het eerste gebruik het proces verder zouden kunnen optimaliseren.

Onderzoekproject Bedrijfsovername in Balans
Gerry is projectleider van het onderzoek Bedrijfsovername in Balans, de derde fase van Living Lab Duurzame Bedrijfsovername. Dit vierjarige project richt zich op duurzame bedrijfsovernames in de agrarische sector en verbindt financiële, juridische, sociale, emotionele en omgevingsfactoren. “Het onderzoek sluit aan op twee eerdere bedrijfsovernameprojecten”, zegt Gerry. “Deze keer is de vraagstelling breder en het project complexer, onder andere door de samenwerking met zeven hogescholen en een groot consortium van bedrijven en organisaties. Dat maakt het uitdagend, maar ook ontzettend waardevol.”

De samenwerking tussen de verschillende disciplines is essentieel voor het succes: “We werken vanuit drie onderwijsdomeinen van Inholland: Agri, Food & Life Sciences, Business, Finance & Law en Creative Business. Dat biedt een heel nieuwe invalshoek. Met methoden zoals Social Impact Design en het gebruik van cultural probes leren we ook als onderzoekers deze creatieve onderzoekstechnieken.”

Innovatieve aanpak
Wat het onderzoek Bedrijfsovername in Balans bijzonder maakt, is de vernieuwende aanpak. “Met de inbreng en expertise van lector Wina Smeenk kunnen we Social Impact Design toepassen. Voor veel onderzoekers is dit een nieuwe aanpak, waar we vooral voor hebben gekozen om de verbinding te maken. Zoals Einstein al zei: blijf je hetzelfde doen, dan krijg je dezelfde resultaten. Dus we hebben nu een frisse benadering gekozen.” Gerry is enthousiast over de resultaten tot nu toe en ziet veel potentieel: “We leren voortdurend en ik ben er zeker van dat we met deze aanpak echte impact gaan maken.”

Tijdens het vierjarige traject communiceren de onderzoekers tussentijdse resultaten. “Het zou zonde zijn om pas na vier jaar iets te laten zien, terwijl er nu al zoveel gebeurt,” legt Gerry uit. Recente inzichten zijn al gepresenteerd tijdens een groot congres in Spanje, en producten en bevindingen worden direct in de praktijk getest.

‘Gebruik ook Research Drive’
Gerry moedigt andere onderzoekers aan om Research Drive te gebruiken. Niet alleen omdat het moet, maar vooral om zorgvuldig om te gaan met data: “De ondersteuning vanuit Inholland is geweldig, zowel technisch als qua samenwerking. Het is echt een tool die meer bekendheid zou moeten krijgen binnen de hogeschool.”

Op dinsdag 3 oktober was de kick-off van het onderzoek Bedrijfsovername in Balans, de derde fase van Living Lab Duurzame Bedrijfsovername. Bijna alle participanten waren aanwezig. Het is de start van een vier jaar lange samenwerking van lectoren en onderzoekers van zeven hogescholen, tien consortiumpartners uit alle delen van het land en verdeeld over de verschillende agrarische sectoren en verschillende rollen. Ook vanuit de klankbordgroep waren vertegenwoordigers aanwezig van onder andere SIA, het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, LTO Nederland, Flynth en Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK). 

Tijdens de bijeenkomst bruiste het van de energie. In het ochtenddeel bespraken we de onderzoeksactiviteiten van komende periode: van een plan van aanpak tot een werkplan. In het middagdeel toetsten we de werkplannen bij de praktijkvertegenwoordigers. Na de lunch proostten we samen op het mooie onderzoeksproject. 

In het onderzoek werken we aan de hand van vijf onderwerpen die stevig met elkaar verbonden zijn. We focussen ons op het hele bedrijfovernameproces in de agrarische sector waar verdienmodellen, het financiële traject, de sociaal emotionele aspecten, de competenties en vaardigheden van alle betrokkenen, handelingsperspectief en de omgeving belangrijke succes- of faalfactoren zijn. Om vooral niet te doen zoals we altijd al deden (zoals Einstein stelde), is de aanpak van het onderzoeksproject écht anders. We gebruiken societal impact design als verbindende methode. 

Vanuit Inholland participeren we vanuit de drie domeinen Agri, Food & Life Sciences, Business, Finance & Law en Creative Business. Het onderzoek wordt gefinancierd door ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Regieorgaan SIA.

Lees hier meer over het onderzoek.

“Een belangrijk moment in de verduurzaming van bedrijven in de land- en tuinbouw is het moment waarop de nieuwe generatie op de plek komt van de oude generatie: de bedrijfsovername.” Aldus Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw bij Inholland. Ze onderzoekt, samen met studenten, land -en tuinbouwbedrijven en andere hogescholen de rol van bedrijfsadviseurs bij zo’n overname.

Paul Daniels, Algemeen secretaris Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs: “De agrarische sector beweegt al decennialang mee met datgene wat van hen verwacht wordt. Alleen gaan die veranderingen op dit moment ongelofelijk snel. De wil bij boeren en tuinders om te verduurzamen is er, maar ze willen ook zeker zijn van hun voortbestaan.” Veranderingen in de bedrijfsstrategie zorgt voor onzekerheid daarover. Bedrijfsadviseurs kunnen helpen deze onrust weg te nemen en de nieuwe generatie boeren en tuinders goed in positie te brengen. Daarmee kan de sector zich verder duurzaam ontwikkelen.

Lees ook het interview met Gerry over haar onderzoek naar de rol van adviseurs bij overnames.

Van de reductie van stikstof tot energiebesparing in de kassen: elk bedrijf in de land- en tuinbouw staat voor de opgave de omslag te maken naar een duurzame bedrijfsvoering. Een omslag die vaak gepaard gaat met een ander proces: de bedrijfsovername. Want juist als de nieuwe generatie het roer overpakt, komt transitie in scope. Voorwaarde is wel dat zo’n bedrijfsovername succesvol verloopt. Binnen een breed consortium van bedrijven, hogescholen en andere werkveldpartners onderzoekt Hogeschool Inholland in een living lab hoe bedrijfsadviseurs de kans op succes kunnen vergroten. 

“De bedrijfsovername is hét moment voor innovatie”, stelt Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw. “De nieuwe eigenaar bepaalt dan samen met de vorige generatie de strategie. Daarbij zie je dat de huidige generatie graag verduurzaamt, al is het maar om het bedrijf toekomstbestendiger te maken.”

Ruim 80% familiebedrijven
Een bedrijfsovername in de land- en tuinbouw is heel vaak een overgang van ouders op kinderen. “Ruim 80% van de bedrijven zijn familiebedrijven. Dat kan een bedrijfsovername extra complex maken. Want niet alleen economische, financiële en juridische elementen spelen dan een rol, maar ook sociaal-emotionele en familiaire zaken. Er kan van alles spelen binnen een familie. Een vader die het bedrijf niet kan loslaten. Kinderen die een heel andere koers willen varen maar druk voelen van de vorige generatie om te behouden wat er is.” 

Rol van de bedrijfsadviseur 
“In de eerste fase van het project Living lab duurzame bedrijfsovername zagen we hoe belangrijk een bedrijfsadviseur is om de harde maar zeker ook de zachte elementen rond een bedrijfsovername te bespreken”, vertelt Gerry verder. “Dankzij de onafhankelijke positie kan de adviseur goed het gesprek tussen overdrager, overnemer en overige familieleden faciliteren. Waar nodig zorgt die voor coaching en mediation om pijnpunten naar boven te halen en op te lossen, allemaal in het belang van het bedrijf. Ontstaat er daardoor vertrouwen in de bedrijfsovername, dan zullen ook banken en andere financiers bereidwilliger zijn om te investeren in duurzame innovaties.” 

Start tweede fase living lab
In februari 2023 is de tweede fase van het living lab gestart, gericht op de rol van de adviseur en de kritische succesfactoren van een adviesgesprek. Hogeschool Inholland werkt hiervoor samen met partners zoals Windesheim, Hogeschool Utrecht, verschillende adviseurs en adviesbureaus en mbo-scholen Yuverta en Lentiz. Zij zullen onder meer deskresearch en veldonderzoek doen, best practices ophalen en adviseurs zullen hun ervaringen delen.  

Betrokkenheid studenten 
“Binnen onze hogeschool trekken de agri- en bedrijfseconomische domeinen nauw met elkaar op”, zegt Hugo Booms, docent-onderzoeker bij Finance & Accountancy. “Studenten dragen in het living lab bij aan het onderzoek. Zij zijn namelijk de adviseurs en accountants van morgen die met toekomstige bedrijfsovernames te maken krijgen. Belangrijk is dat zij de verhalen achter de cijfers leren kennen en de vaardigheden ontwikkelen om de moeilijke adviesgesprekken aan te gaan over sociaal-emotionele zaken die een succesvolle overname kunnen belemmeren.”  

Noa Zalm is tweedejaarsstudent van de opleiding Dier in de duurzame samenleving. In september kreeg hij de kans om mee te werken aan het onderzoek van de eerste fase van het project Living lab duurzame bedrijfsovername. “Samen met drie andere studenten van mijn opleiding vormden we een projectgroep. We deden deskresearch naar de rol van adviseurs en voerden onder hen en agrarische ondernemers enquêtes en interviews uit. Hoe spelen ze bij een bedrijfsovername in op duurzame vraagstukken, bijvoorbeeld rond stikstof? Wat hebben ondernemers nodig van de adviseur en wat is nodig voor een goed advies? Vertrouwen blijkt heel belangrijk te zijn: ondernemers moeten het gevoel hebben dat het advies positieve impact heeft op hun bedrijf.” Noa wist eerder niet wat het advieswerk inhield. “Maar de vrijheid ervan vind ik wel aantrekkelijk.” 

Maud Frijhoff werkte als tweedejaarsstudent van de opleiding Dier in de duurzame samenleving mee in de projectgroep. “Leuk was dat ik voor de interviews onder meer op locatie was bij de veehouder waar ik eerder stage had gelopen. En ik kon een dagje mee met een adviseur. Wat die goed moet kunnen, is meebewegen met agrarische ondernemers. Dat zijn over het algemeen praktisch ingestelde mensen die een sterke persoonlijke band hebben met hun bedrijf en direct uit de hoek kunnen komen. Als adviseur moet je daarom eerlijk communiceren en tegelijk standvastig zijn. Maar ook deskundig: want uit de enquête bleek dat de regelgeving zo complex is, dat ondernemers niet zonder een deskundige adviseur kunnen.” Net als Noa heeft Maud een beter beeld van het werk van een adviseur. “Dat je een ondernemer helpt om het bedrijf te verbeteren, spreekt mij wel aan.” 

Ervaringen vanuit de praktijk
Maarten Prins is een van de adviseurs die actief deelneemt aan het living lab. “Ik kom uit de glastuinbouw. Ik heb jarenlang gewerkt bij financiële dienstverleners en heb mkb-bedrijven geadviseerd. Inmiddels doe ik dat als zelfstandig ondernemer waarbij ik meer de zachte elementen rond bedrijfsovernames ter tafel breng. Emoties spelen bij bedrijfsovernames namelijk een belangrijke rol. Maar ook persoonlijke vragen als: wie ben jij, welke rol wil je in het bedrijf spelen? Wat is goed voor jou en voor het bedrijf? Ik ben geen onderdeel van de familie en kan dus objectiever kijken naar het bedrijf en de persoon.” Maarten kijkt ernaar uit om binnen het living lab ervaringen te delen met andere adviseurs, zodat iedereen kan leren hoe ze hun adviserende rol het beste kunnen invullen. “Interessant is ook dat studenten betrokken zijn. Het is voor hen heel goed om te ervaren wat de praktijk inhoudt; als toekomstig ondernemer om later keuzes te maken die passen bij hen als persoon of als toekomstig bedrijfsadviseur om erachter te komen wat die rol inhoudt.” 

Bedrijfsovernames binnen de agrarische sector zijn complexe processen. Vooralsnog wordt veel aandacht besteed aan het financiële,  juridische en fiscale aspect, maar het sociaal-emotionele vlak blijft nog te vaak onderbelicht, terwijl dat juist een cruciale rol speelt: het succes van een overname in de familie hangt hier grotendeels vanaf (Kwakkel, 2016). Om meer inzicht te krijgen in de sociaal-emotionele factoren die een rol bij bedrijfsovernames spelen, schreven cultureel antropoloog Marjolein van Woerkom en associate lector Gerry Kouwenhoven het essay ‘Waar gaat het fout? Een antropologisch onderzoek naar de ‘zachte’ kant van bedrijfsovernameprocessen’. Dit essay vormt onderdeel van het onderzoeksproject Living Lab duurzame bedrijfsovername. 

Gelijk verder lezen? Klik hier voor het essay.

Op basis van literatuur over bedrijfsovernames in de agrarische sector en veldonderzoek onder boeren en adviseurs, geeft het essay antwoord op vragen als: Welke emotionele en sociale factoren spelen een rol in het overname proces? Wat zijn mogelijk valkuilen en hoe kun je deze tackelen? Welke aandachtspunten zijn belangrijk voor de overdrager en welke voor de overnemer? En hoe kunnen zij elkaar hierin ondersteunen? Maar ook: Wat doet de overname van het familiebedrijf met de niet-overnemende familieleden en wat is hun rol in het proces?  

Elk agrarisch bedrijf is anders én elke familie is anders. Er bestaat dan ook geen kant-en-klare oplossing voor bedrijfsovernames. Wel zijn er inzichten en handvatten die de kans op succes verhogen. Klik hier om daar meer over te lezen in het essay van Marjolein van Woerkom en Gerry Kouwenhoven.