“Bro, kijk naar je eigen wenkbrauw dan!” Het klinkt misschien vreemd, maar dit was toch echt een van de reacties tijdens de Startup Showcase, een initiatief van Start Up Campus Haarlem (SUCH). Tijdens deze showcase bij Hogeschool Inholland Haarlem kregen studentondernemers de kans om via een poster zichzelf en hun onderneming te pitchen en zo tegelijkertijd hun netwerk uit te breiden.

De wenkbrauwopmerking werd gemaakt bij Art of Junk, waar Tijn zijn werk presenteert. Hoewel Tijn Sportkunde studeert, draait zijn presentatie om het verwerken van afval in kunst. In zijn werk wil hij laten zien dat kleine, dagelijkse voorwerpen die niks meer betekenen, samen iets moois kunnen opleveren. Tijn: “Het idee ontstond toen ik bij een restaurant zat met allemaal werken van allemaal verschillende artiesten aan de muur. Er zat geen samenhang in en niks ‘eigens’ van het restaurant. Toen dacht ik: wat zou het tof zijn als hier kunst hing gemaakt met spullen van het bedrijf zelf. Dan combineer je recyclen met iets persoonlijks.”

Zijn creativiteit kan Tijn volop kwijt in zowel de kunst als in zijn opleiding Sportkunde. Maar van zaken als ondernemen, marketing en verkoop wist hij weinig af. Tijn: “Daarom heb ik me gemeld bij SUCH, zij helpen me daarin op weg en die stap had ik nodig. Deze expositie is de eerste keer dat ik me publiekelijk presenteer en ik was wel wat gespannen voor de reacties. Vooral op het verhaal achter Art of Junk, niet zozeer of mensen het mooi vinden of niet. Ik merkte al snel dat die onzekerheid vooral in mijn eigen hoofd zit, het zal altijd zo zijn dat mensen ‘er wat van vinden’, dus deze ervaring geeft wel zelfvertrouwen.”

Liebesbrief
De poster die elke studentondernemer maakte, werkt als middel om met anderen in gesprek te raken. Zoals de poster van Ani, die triggert door het gebruik van veel foto’s en slechts de tekst ‘Liebesbrief an das Leben’. Ani, visual artist en tweedejaars student Creative Business: “Zowel voor als achter de schermen zijn vrouwen in kunst en muziek minder gerepresenteerd. In mijn ervaring moeten vrouwen harder werken om in kunst of muziek serieus genomen te worden. Daarom is mijn ambitie om een collectief te creëren, met vrouwen als rolmodel en voorbeeld, die met trots laten zien wat we doen.”

“Ik vind het superinteressant wat we bij SUCH doen, met allemaal mensen om me heen die initiatief willen nemen. Naast school wil ik méér leren, onder meer rondom leiderschap en ondernemerschap. Daar wil ik me in ontwikkelen, in groeien, beter worden. Zo krijg ik bij deze showcase veel feedback op wat ik doe, is het een soort oefening in presenteren en kan ik tegelijkertijd mensen mijn werk laten zien. Ook kan ik mijn Nederlands oefenen. Verder wilde ik nieuwe contacten opdoen, vooral bij het Conservatorium, en dat is gelukt. Ik heb al met de nodige muziekstudenten gepraat – en juist voor hen wil ik iets doen.”

Educatieve game
Een ander aspect van de muziekindustrie komt aan bod bij Scaleset, het startup-initiatief van Maiko (Creative Business), Monique en Ferdi (Business Innovation). Zij bouwen een educatieve game waarin beginnende singer-songwriters, dj’s en gamers keuzes maken, die invloed hebben op het verdere verloop van hun carrière. Maiko: “Artiesten zijn vaak creatieve mensen, die veel weten van de muziekkant maar minder van de zakelijke kant. In deze game geven we daar aandacht aan en willen we spelenderwijs bewustzijn creëren over de keuzes die je moet maken en alle ‘randzaken' die komen kijken bij je carrière, zoals juridische zaken, marketing en sales. Dat is iets waar veel muzikanten op stuklopen.”

Scaleset is ontstaan vanuit het International Music Industry Lab van Inholland, waar actuele vraagstukken uit de muziekindustrie worden onderzocht en aangepakt. Maiko: “We hebben onlangs ook meegedaan aan de Pitch Battle van Inholland. Net als bij dit evenement krijgen we zo feedback op zowel de inhoud van Scaleset als de manier waarop we ons presenteren. Door ons hier en op andere plaatsen te presenteren, willen we ook in contact komen met mogelijke financiers en human partners, zoals mensen van platenlabels of game developers. Bovendien spreken we hier veel studenten die de muziek- of game-industrie in willen, precies onze doelgroep. We verzamelen alvast hun mailadressen, zodat we ze op de hoogte kunnen houden.”

Onverwacht resultaat
Ondertussen stijgt op de achtergrond een drone op, doet een kleurige reisvideo de bezoekers likkebaardend verlangen naar het ontdekken van Zuidoost-Azië via de lokale keuken en nodigt een strakke, Formule-1-achtige poster technische studenten op zelf een auto te ontwerpen en te bouwen. De hele week ervaren al deze en alle andere startende ondernemers de waarde van ‘op mensen afstappen’ en het, soms onverwachte, resultaat dat dat oplevert. Zoals het spontane gesprek over kunst en recyclen van het studentengroepje dat nog altijd naar het ‘wenkbrauw-kunstwerk’ staat te kijken en concludeert: “O, dit heet Art of Junk. Nou, ik vind dit geen junk hoor”. Waarop een ander besluit met: “Mooi man, beetje cultuur snuiven op school.”

Hoe maak je als jonge student van de Caribische eilanden een goede studiekeuze, als je duizenden kilometers verderop woont? Om die vraag te beantwoorden bezochten leerlingen van middelbare scholen van de Caraïben, onlangs Inholland Amsterdam en later ook Inholland Den Haag en Rotterdam. Deze hbo-tour maakt deel uit van een bredere samenwerking, georganiseerd door SEA (Stategic Education Alliance). Binnen SEA bundelen elf hogescholen in Nederland hun krachten om Caribische studenten beter te begeleiden naar en tijdens hun studie.

De overgang van de Caribische eilanden naar Nederland is niet alleen letterlijk een grote stap, maar ook figuurlijk. Verschillen in taal, cultuur en onderwijs maken het lastig om je goed voor te bereiden op het hbo. "Ik denk dat deze tour heel belangrijk is voor ons, omdat het je ogen opent en je een beeld geeft van hoe het leven hier is en wat je kunt verwachten," vertelt een leerling tijdens het bezoek in Amsterdam.

Een warm welkom in Amsterdam 
Tijdens het bezoek van het Radulphus College, de grootste middelbare school van Curaçao, aan Inholland Amsterdam kregen de leerlingen volop de kans om zich te oriënteren. In workshops ontdekten ze opleidingen als Business Innovation en Tourism Management, en gingen ze actief aan de slag. "Met Business Innovation heb ik nu een nieuwe opleiding gevonden die ik graag wil doen," zegt de 16-jarige Brigitte Antracost enthousiast. “Ik vond het echt leuk. We waren heel actief bezig en ik vond dat nice. Ik heb veel informatie gekregen en vond het in het algemeen erg interessant, dus het voelt goed.”

Van inspiratie naar oriëntatie 
Naast de leerlingen waren ook hun begeleiders onder de indruk van de aanpak. Lerares Marleen Hendriks: “Ik vond het leuk dat jullie begonnen met informatie geven en ze daarna snel aan het werk hebben gezet. Zo konden ze direct ervaren hoe een hbo-opleiding werkt. Dat ze in groepen moesten werken en ook moesten durven praten en presenteren, vond ik heel waardevol.”

Creativiteit aan boord: SAIL als oefenpodium 
Een bijzondere workshop werd verzorgd door Margit Bosch van de SAIL Academy. In het kader van SAIL Amsterdam 2025 bedachten de leerlingen creatieve manieren om de Zuid-Amerikaanse culturen tijdens dit evenement zichtbaar te maken. De ideeën varieerden van Latin dansshows tot foodtrucks met Zuid-Amerikaanse hapjes. "Goed om me te verdiepen in de onderwerpen," zegt leerling Dave Lewens, net na de workshop Toerisme. “Dat helpt me om te kiezen wat ik wil doen in de maatschappij, welke opleiding ik kan kiezen en wat ik wil worden.”

Vestigingsdirecteur Bas van Sprew benadrukt het belang van dit soort initiatieven: “Studiekeuze is ontzettend belangrijk. En er valt veel te kiezen. Het is daarom heel goed dat dit georganiseerd wordt. Wij zijn blij dat het Radulphus College een bezoek heeft gebracht aan Hogeschool Inholland Amsterdam. We hebben de leerlingen leerzame en inspirerende middagen bezorgd en goed laten zien waar Inholland voor staat en hoe wij hier lesgeven.”

Inholland trots op Caribische bezoekers 
De hbo-tour is een initiatief van SEA, die zich inzet om Caribische studenten al vanaf havo 4, vwo 5 of mbo-3/4 te helpen bij hun studiekeuze. SEA richt zich op drie fases: voorbereiding & studiekeuze, de overstap & eerste 100 dagen, en begeleiding tijdens de studie. Deze tour focust op de eerste fase: het goed informeren van jongeren, zodat zij bewust en voorbereid aan hun studie kunnen beginnen.

Ook Den Haag inspireert
In Den Haag kreeg de Saba Comprehensive School (SCS) een warm welkom. De opleiding International Creative Business had een inspirerend programma opgezet, waarbij de studenten hun creatieve en leiderschapsvaardigheden konden ontdekken. “Ik heb mijn studenten nog nooit zo betrokken gezien,” vertelt een begeleidende docent van SCS enthousiast.

Tijdens de workshops maakten de leerlingen kennis met diverse video- en audiotechnieken en kregen ze de kans om hun eigen ervaringen in Nederland vast te leggen. Deze praktische aanpak liet hen nieuwe talenten ontdekken. “Ik heb vandaag nieuwe kanten van mijn leerlingen gezien en hoop dit verder te ontwikkelen als we terug in Saba zijn,” voegt een andere docent toe.

Ook de studenten zelf stapten uit hun comfortzone en werkten met veel plezier aan de verschillende opdrachten. “De opdracht was om een dag in het leven van een hbo-student te laten zien, en dat hebben we goed kunnen ervaren,” vertelt een van de deelnemers tevreden.

Leerlingen Dr. Albert Schweitzer School Curaçao bezoeken Inholland Rotterdam
Als onderdeel van hun studiereis gingen leerlingen van de Dr. Albert Schweitzer School uit Curaçao langs bij Inholland Rotterdam. Na een warme ontvangst met lunch op de Plaza, ging de middag verder met een speelse introductie via het HBO Ganzenbordspel. Aansluitend kregen de leerlingen van verschillende opleidingen uitleg over de studie-inhoud en mogelijkheden binnen Inholland.

De dag werd afgesloten met een presentatie over studeren in Nederland met studenten van CAMBES Caribbean United—de Inholland-community voor en door Caribische studenten. CAMBES staat voor verbinding, herkenning en ondersteuning van studenten met roots in het Caribisch gebied, binnen én buiten de hogeschool. 

Hoe kan Hogeschool Inholland een neuro-inclusieve leeromgeving creëren voor alle studenten en medewerkers? In april spraken ongeveer 35 collega’s en studenten hierover tijdens de Community of Practice Diversiteit (CoP Diversiteit). Dit keer was het thema 'Neurodiversity & Inclusion'. Jonathan Evans, docent bij de opleiding Creative Business, sloot aan om de bekendheid van dit onderwerp te vergroten en praktische tips te delen. “Neuro-inclusie en een Inholland-brede aanpak zijn belangrijk,” zegt hij. 

For the English version, click here

Jonathan werkt momenteel fulltime als senior en coach bij het domein Creative Business. In september start hij twee dagen per week als onderzoeker, samen met Joke Hermes, lector Inclusion and the Creative Industries, gericht op inclusie binnen dit domein. Het was voor hem bijzonder om, samen met laatstejaars Business Innovation student Flann, als co-host deel te nemen aan de CoP over neurodiversiteit en inclusie. “Drie jaar geleden werd ik op 33-jarige leeftijd gediagnosticeerd als autistisch. Deze CoP was een van de eerste gelegenheden waarbij ik hierover kon spreken met een grote groep mensen op mijn werkplek,” legt Jonathan uit. “Het is belangrijk om betrokkenheid over bepaalde kwesties over te brengen aan medewerkers en studenten van Inholland." 

Unieke perspectieven van neurodiverse mensen 
Neurodivergente mensen hebben unieke perspectieven die buiten de neurotypische normen vallen. Het gaat hierbij niet alleen om autisme, maar ook om ADHD, obsessieve-compulsieve stoornis, dyslexie en andere vormen van neurodiversiteit. Veel mensen worden laat of niet gediagnosticeerd, vooral vrouwen, etnische minderheden en LGBT+ mensen. Jonathan benadrukt het belang van bewustwording en actie over dit onderwerp. “Door je uit te spreken, breng je een positieve verandering teweeg," zegt hij. 

Uitdagingen en voorrechten 
Jonathan zelf kreeg te maken met verschillende uitdagingen na zijn late diagnose. “Toen ik de diagnose kreeg, viel veel op zijn plek, maar het is ook een proces van ups en downs,” vertelt hij. Hij benadrukt het belang van een ondersteunend netwerk en begripvolle leidinggevenden. “Het is mogelijk om te floreren als neurodivergent persoon, maar er moeten neuro-bevestigende voorwaarden zijn om dit mogelijk te maken." 

Aanpassingen binnen Inholland 
Binnen Inholland kunnen er kleine aanpassingen worden gemaakt om neurodivergente mensen tegemoet te komen. Denk hierbij aan toegankelijkere gebouwen, betere bewegwijzering, visualisaties op de website en prikkelvrije ruimtes. Estelle Kleuskens, een oud-student International Creative Business, schreef haar scriptie over hoe de fysieke ruimtes van Inholland verbeterd kunnen worden. 

Toekomstvisie voor Inclusie 
Jonathan hoopt dat alle Inholland-opleidingen inclusie een plek in hun onderwijsprogramma kunnen geven. “Een inclusieve, Inhollandbrede aanpak is belangrijk. Het inbedden van onderwijsmodellen zoals 'Universal Design for Learning' en 'Compassionate Pedagogy' zou helpen.” Hij benadrukt dat de verantwoordelijkheid voor onderwerpen als neurodiversiteit niet bij een paar ambassadeurs moet liggen, maar dat een universele aanpak nodig is. 

Hanna zit goed op haar plek. Het hbo voelt vertrouwd voor haar. “Als kind volgde ik Freinetonderwijs: aan de hand van thema’s gingen we als leerlingen bijvoorbeeld de stad in en werkten we samen aan uitdagende vraagstukken. Precies zoals we dat nu met onze hbo-studenten doen.”

Waarde toevoegen
Hanna ging na haar studie Onderwijskunde/HRD aan de slag bij Hogeschool Rotterdam waar ze ruim veertien jaar werkte als docent, onderzoeker en adviseur. Vanwaar al die verschillende rollen? “Ik vond het belangrijk om als onderwijskundige ook ervaring op te doen met de praktijk in de klas. Met je voeten in de klei. Zo heb ik eigenlijk altijd gewerkt: een combinatie van hogeschoolbreed advieswerk en een functie in onderwijs of onderzoek. Zodat je weet waar je het over hebt en wat er speelt. In mijn beleving kan ik zo het meeste waarde toevoegen aan een organisatie.”

Een mooie kans bij Hogeschool Inholland
Na veertien jaar bij Hogeschool Rotterdam daagde Hanna zich uit en maakte de overstap naar de rijksoverheid. Dat beviel minder goed, ze had niet het gevoel dat ze van toegevoegde waarde kon zijn.

Hanna wilde terug naar het hbo en zo begon ze drie jaar geleden bij onze hogeschool als onderwijskundig beleidsadviseur. “Het was een heel interessante tijd, want onze hogeschool was bezig met de ontwikkeling van het huidige Strategisch Plan. Ik kon het college van bestuur in dit traject ondersteunen. Daarnaast richtte ik me op onderwijsvernieuwing en adviseerde ik opleidingen daarover.”

Onderwijsvernieuwing bij Creative Business
Als adviseur zag ze hoe het domein Creative Business onderwijsvernieuwing in de praktijk bracht. “Daar ging ik echt op aan. Het strategisch plan van onze hogeschool lag er inmiddels en ik wilde ervaren hoe het in onze domeinen werkt. Bij Creative Business gebeurt iets unieks in het hbo. Derde- en vierdejaarsstudenten mogen vrij kiezen uit onderwijstracks en daarmee de manier waarop zij leren. Toen ik een vacature zag voor onderwijskundige bij Creative Business, ben ik daarvoor gegaan.”

Elkaar versterken
Bij het domein Creative Business werkte Hanna anderhalf jaar mee aan de ontwikkeling van de Creative Future voor de opleidingen Communicatie, Facility Management en Business Innovation. Toen de ontwikkelfase grotendeels voorbij was, keek Hanna weer om zich heen. “Ik weet waar ik goed in ben. Ik ben degene die iemands briljante idee graag verder brengt. Daarin vind ik mijn werkplezier en maak ik me nuttig. Voor de implementatie moet je iemand anders hebben. Zo doet iedereen waar die goed in is en versterken we elkaar.”

Lerende organisatie
Sinds deze zomer is Hanna adviseur Human Resource Development (HRD) bij onze hogeschool. “Wat ik mooi vind aan Inholland is dat we steeds meer werken met lerende netwerken. Je hoeft het allemaal niet alleen uit te vinden. Werken, leren en innoveren komen steeds meer samen. We zoeken elkaar vaker op als collega’s rondom thema’s. Daarbij ervaren we soms ook hoe lastig het is om samen te werken. Precies zoals studenten dat ervaren. Dat spreekt mij aan en ik hoop dat we als collega’s door gaan met deze beweging. Ik wil als HRD-adviseur bijdragen om van onze hogeschool een lerende organisatie te maken.”

Nieuwe klussen
Zo draagt Hanna bij aan de leergang voor ‘changemakers’: collega’s die verspreid over onze hogeschool met onderwijsvernieuwing bezig zijn. Zij zijn onderdeel van een steeds groter lerend netwerk van veranderaars binnen Inholland. Daarnaast zet zij zich in voor docentprofessionalisering en organisatieontwikkeling. “We hebben een prachtig aanbod in ons leerportaal. We hebben veel in huis en kunnen zoveel leren van elkaar. Mijn manier van leren is om mezelf te blijven uitdagen en nieuwe klussen aan te pakken dwars door de organisatie. Ik ga heen waar ik van toegevoegde waarde kan zijn. Ik gun al mijn collega’s dat ze daarvoor de ruimte krijgen en pakken.”

Inholland-collegelid Mieke van den Berg gaat deze maand in gesprek met Flann Naji. Hij doet de opleiding Business Innovation en weet uit ervaring, door hersenletsel bij geboorte, hoe het is om te studeren met een functiebeperking. Hij heeft zeg maar een ‘ander brein’ en richt zich in zijn afstudeerscriptie voor het lectoraat Diversiteitsvraagstukken op neurodiverse studenten en medewerkers. Wat is het eigenlijk, is Inholland ‘safe’ genoeg voor deze doelgroep en hoe kan neurodiversiteit organisatieprocessen en/of projecten versterken? 

Mieke: “Flann, kun je iets over jezelf vertellen?”
Flann: “Ik ben Flann, ik ben half Nederlands, een kwart Irakees en kwart Iers. Dat laatste komt van mijn vader, hij had een Iraakse vader en een Ierse moeder. Ik spreek goed Nederlands, maar het liefst praat ik in het Engels. Mijn onderzoek, waar we zo ook over gaan praten, is ook in het Engels.” 

“Mijn hele leven woon ik al in Amstelveen. Ik ben nu 27 jaar oud en ben geboren in het VU-ziekenhuis. Bij mijn geboorte heb ik hersenletsel opgelopen door zuurstoftekort. Dat heeft er waarschijnlijk toe geleid dat ik dyslectisch ben, in het autistisch spectrum zit en een aantal motorische stoornissen heb. Je kunt zeggen dat ik echt wel een functiebeperking heb. Op dit moment woon ik nog bij mijn ouders en dat vind ik prima. Op dit moment kan ik nog niet alleen leven. Dat gaat later wel gebeuren, maar nu focus ik me eerst op de afronding van mijn studie. Bovendien zijn studentenkamers in Amsterdam onbetaalbaar en een rommelige, drukke omgeving is niets voor mij.” 

“Toen ik klein was, wilden ze me naar het speciaal onderwijs sturen omdat er geen plek voor mij was in het reguliere onderwijs. Maar mijn ouders wilden dat niet en stuurden me daarom naar een internationale school. Ik heb mijn hele jeugd op de British School of Amsterdam doorgebracht. Daar droeg iedereen een uniform, ik dus ook. Tot mijn 19^e jaar heb ik elke dag een stropdas gedragen. Ik kijk er met een goed gevoel op terug, het was een heel interessante omgeving, veel mensen met een internationale context en veel gelijkgestemde mensen. Na het afronden van mijn middelbare school ontstond in 2015-2016 de grote migrantencrisis, toen er veel mensen uit Syrië naar Nederland vluchtten. Ik heb toen een tussenjaar genomen en gewerkt bij een opvang voor vluchtelingen in de Bijlmer. In het oude ING-gebouw waar 500 vluchtelingen verbleven. In de drie maanden dat ik daar werkte, heb ik ontzettend veel ervaring opgedaan. Ik had mijn hele leven in een bubbel van geprivilegieerde mensen geleefd en toen bevond ik me ineens in een totaal andere bubbel. Toen het Centraal Opvang Asielzoekers (COA) de opvang overnam, ging ik met daklozen werken, ernstig zieke daklozen. Ook dat was een fascinerende ervaring voor mij. Het was echt een heel heftige wereld met kwetsbare mensen. Mijn tussenjaar heeft me heel veel gebracht, ik moest uit mijn comfortzone. In het begin was ik heel verlegen en niet zo sociaal, maar in de heel sociale wereld van de hulpverlening werd ik vanzelf socialer. De mensen die daar werkten en met wie we werkten, dat waren echt andere mensen dan de mensen die ik tot dan toe had ontmoet.” 

Mieke: “Je studeert nu aan de opleiding Business Innovation. Wat betekent deze opleiding voor jou?”
Flann: “Bij Business Innovation heb ik geleerd hoe je een idee daadwerkelijk de realiteit in brengt. Een idee verzinnen is niet zo moeilijk, maar het daadwerkelijk omzetten tot iets concreets in de praktijk is veel moeilijker. Dat is ook wat de opleiding zo interessant maakt. Design thinking, prototyping, dat doen we daar. Op dit moment zit ik in mijn zesde jaar, ik heb al mijn vakken gehaald en ben nu bezig met mijn afstudeeropdracht bij het lectoraat Diversiteitvraagstukken. Ik heb wat studieachterstand opgelopen doordat ik na al mijn vakken te hebben afgerond teveel last had van mijn chronische depressie en even moe was van innoveren. Nu neem ik rustig de tijd om mijn scriptie af te ronden.” 

“De overgang van het tussenjaar naar Hogeschool Inholland vond ik best moeilijk. In mijn eerste jaar had ik alleen maar ruimte voor mijn studie, verder deed ik niets anders. Nu werk ik ook weer als vrijwilliger bij de daklozenopvang, dat doe ik erbij.” 

Mieke: “In jouw afstudeerscriptie voor het lectoraat Diversiteitvraagstukken focus je je op neurodiverse studenten en medewerkers. Wat was de aanleiding voor dit onderzoek?” 
Flann: “In mijn onderzoek kijk ik hoe neurodiversiteit door Hogeschool Inholland beter benut kan worden. In hoeverre doet Inholland dat al? Ik wil laten zien dat neurodiversiteit ook waardevol is voor een organisatie als Inholland en wil met het onderzoek aantonen hoe neurodiversiteit organisatieprocessen of projecten kan versterken.” 

“Ik heb inmiddels 34 interviews gedaan met medewerkers van de opleidingen Business Innovation, Applied Mathemetics en Facilitair Management. Ik heb alleen medewerkers van Inholland geïnterviewd. Studenten gaan immers weer weg.” 

Mieke: “Interessant jouw onderzoek. Was het makkelijk om collega’s te vinden die mee willen doen met jouw onderzoek?” 
Flann: “Het was niet heel makkelijk om medewerkers te vinden die ik kon interviewen. Wat interessant is, ik heb niemand gesproken met een angststoornis of depressie. Terwijl dit volgens de statistieken heel vaak voorkomt. Ik heb gemerkt dat er veel stigma’s zijn rond neurodiversiteit. Veel mensen zeggen: ik ken niemand maar ik denk wel dat een paar van mijn collega’s dat hebben.“ 

Mieke: “Je bent heel open over jezelf. Dat valt mij op. Heb je dat in gesprek met medewerkers ook gezien? Zijn mensen snel bereid over neurodiversiteit te praten als het henzelf aangaat?” 
Flann: “Het is niet makkelijk over neurodiversiteit te praten. Ik heb ook alleen de mensen die echt mee wilden doen gesproken. Opvallend was ook dat ik een generatieverschil zag: de oudere generatie docenten praat er minder makkelijk over in vergelijking tot de jongere generatie die meer open is. En omdat het toch een gevoelig thema is, wilde ik geen druk zetten. Het hielp natuurlijk wel dat ik zelf neurodivers ben. Ik zeg dingen die mensen herkennen en dat helpt om zelf ook meer open te praten.”  

“Uit mijn onderzoek kwamen drie groepen mensen naar voren: collega’s die zelf neurodivers zijn,  collega’s die iemand met neurodiversiteit in de familie hebben en collega’s die onbekend zijn met neurodiversiteit. De eerste twee groepen praten makkelijker en meer open over neurodiversiteit.”  

Mieke: “Kun je eigenlijk zeggen dat iedereen een uitdaging heeft op neurodiversiteit?“ 
Flann: “Ja, ik denk het wel, maar ik wil wel graag verschil maken want iedereen heeft wel zijn struggles in het leven maar de mensen die neurodivers zijn hebben wel meer uitdagingen omdat dingen die vanzelfsprekend zijn voor anderen voor hen dat niet zijn.”  

“Mij is ook opgevallen in het onderzoek dat er sprake kan zijn van discriminatie binnen neurodiversiteit. Als iemand met een Marokkaans-Nederlandse achtergrond zich moeilijk concentreert dan is hij vervelend terwijl als iemand anders dat heeft er begrip voor is. Hier speelt intersectionaliteit ook een rol en zie je hoe ingewikkeld dit is.”  

Mieke: “Hoe ver ben je met je onderzoek?”  
Flann: “Mijn oorspronkelijke idee was om een onderzoek te doen over op welke manier Inholland gebruik kan maken van de voordelen van neurodiverse perspectieven. Mijn uitgangspunt was dan ook om in de gesprekken deze voordelen naar boven te halen, maar op dat niveau van gesprek en denken zijn we nog niet. Het is zelfs zo dat niet iedereen makkelijk over neurodiversiteit praat of zich bewust is van de consequenties voor studenten of medewerkers die neurodivers zijn. Ik heb daarom mijn focus verschoven naar te kijken hoe we Inholland een betere plek kunnen maken voor mensen met neurodiversiteit. Een safe space. We zijn een stap dichterbij als we een open gesprek kunnen voeren hierover.”  

Mieke: “En wat zijn volgens jou de voordelen van neurodiverse collega’s voor Inholland? “ 
Flann: “Mensen die neurodivers zijn, hebben een ander perspectief op de werkelijkheid en dat kan aanvullend zijn op bestaande perspectieven. Bijvoorbeeld bij het ontwerpen van het nieuwe gebouw van Inholland in Amsterdam. Mensen die neurodivers zijn, zijn bovendien vaak ook heel perfectionistisch en willen alles zeer goed doen.”  

“Het is wel heel belangrijk dat je als organisatie rekening houdt met de mogelijkheden en grenzen van mensen die neurodivers zijn. Dat gebeurt nu nog niet altijd, als je dat wel doet, dan zorg je er echt voor dat iedereen zich erbij hoort voelen en ook eigen perspectieven durft in te brengen. Ik ben bijvoorbeeld een heel goede student, maar dat komt ook omdat er rekening met mij wordt gehouden. Dat zit in kleine dingen zoals het krijgen van meer tijd om projecten af te maken bijvoorbeeld, maar als je dat doet dan levert het wel veel op.”  

Mieke: “Wat kan Inholland nog beter doen om de krachten van neurodiverse studenten en collega’s te benutten?” 
Flann: “Bovenal gaat het er toch om dat er nog een stigma ligt rond neurodiversiteit. Mensen praten niet graag over autisme, adhd, angststoornissen of depressies. Daarom is het zo belangrijk dat er ruimte is om contact met elkaar te maken, dat daar echt tijd voor is. In de opleidingen of bij het SSC heeft iedereen vaak te weinig tijd en dan lukt het niet. Het is ook belangrijk dat het perspectief van het benutten van neurodiverse collega’s niet door een enkeling wordt ondersteund, maar dat het breed in de organisatie wordt ingebed. Tijd vrij maken om kennis en bewustzijn te vergroten van studenten en collega’s die niet neurodivers zijn en daarnaast het onderwijssysteem zo inrichten dat er genoeg tijd en ruimte is om optimaal te functioneren in het systeem. Daar past geen haast of tijdsdruk bij. Het gaat vaak ook om kleine dingen zoals iemand een kleine rustige ruimte geven om in te werken.”  “Of misschien wil iemand het liefst alle lessen in de ochtend of juist in de middag, omdat dat beter bij hun dagritme past. Het gaat vaak om kleine interventies die een groot effect hebben, maar waar mensen nu vaak niet om vragen. Veel mensen die neurodivers zijn, hebben een grote kans op een burn-out, dat zou je hiermee kunnen voorkomen.” 

Mieke: “En bij studenten: wat zouden we daar beter en anders moeten doen?”  
Flann: “Ik ben me ervan bewust dat ik maar bij drie opleidingen heb gekeken, maar ik zie wel heel mooie initiatieven. Bijvoorbeeld methodes hoe je studenten kunt identificeren met neurodiversiteit. Of een studiecoach met een specialisme op neurodiversiteit. Het is ook belangrijk dat opleidingen onderling deze kennis en ervaringen delen. Dat gebeurt nu nog te weinig, zelfs als ze in hetzelfde gebouw zitten.” 

“En dat is ook een lastig aspect aan mijn onderzoek. Ik heb nu alleen de mensen kunnen betrekken die geïnteresseerd zijn in dit onderwerp. De mensen die er geen oog voor hebben die heb ik niet geïnterviewd. Dus het kan zijn dat er nog veel meer behoefte is aan ondersteuning en kennis op het terrein van neurodiversiteit.”  

“Ik zie wel dat de jongere generatie meer open is over zichzelf en zich ook meer durft uit te spreken. Maar ik zie in mijn onderzoek ook een groot verschil tussen studenten en medewerkers. Voor studenten is er veel geregeld als het gaat om neurodiversiteit en studeren, maar voor medewerkers eigenlijk niet.”  

Mieke: “Hoe ziet jouw gedroomde toekomst eruit?”
Flann: “Ik ben heel praktisch. Mijn hersenen werken zo. Nu wil ik vooral afstuderen. Ik heb goede en slechte dagen. Op basis van die dagen stel ik mijn ambities bij. Ik moet rekening houden met hoe ik mij voel. Het gaat bij mij in stapjes, als ik iets kan doen met kleine acties op een dag ben ik tevreden. “ 

Mieke: “Misschien kunnen we hiervan leren dat mensen meer stap voor stap moeten groeien?” 
Flann: “Ik word veel kalmer als ik vier wat ik wel doe dan wat ik allemaal nog niet doen. Ik vier de kleine overwinningen en wat wensen voor Inholland betreft; misschien als meer rustige ruimtes in het gebouw komen dan is het al heel wat. Kleine dingen kunnen veel veranderen.”  

“Mensen vragen vaak waarom ik zo open ben over mijn neurodiversiteit. Maar dit is de manier om hulp te krijgen. Ik moet nu eenmaal open zijn over mezelf om de voorwaarden te kunnen creëren waarin ik goed kan studeren en waarin ik me prettig voel. Maar dat betekent wel dat ik mijn privacy heb opgegeven om verder te komen.”  

“We hebben als Inholland een kans om een voorbeeldfunctie te pakken op het gebied van neurodiversiteit. Het is nog een redelijk nieuw aandachtsgebied, dus we kunnen echt iets betekenen. Echt iets doen voor studenten en medewerkers en uiteindelijk wordt iedereen gelukkiger van een inclusieve onderwijsomgeving.” 

Mieke: “Je bent wel echt een voorbeeld voor anderen op dit gebied.“ 
Flann: “En dat voorbeeld wil ik ook zijn. Ik heb het geluk gehad dat ik in een geprivilegieerde omgeving ben opgegroeid. Mijn moeder kan mij bijvoorbeeld goed begeleiden, zodat ik de kans heb om te komen waar ik nu ben. Zij is hoogopgeleid en we hebben de financiële middelen. Maar als ik mijn moeder niet had dan waar zou ik nu zijn? Ik ben succesvol geworden door mijn omgeving en de ruimte die Inholland mij bood in mijn opleiding. En dat wil ik graag ook voor anderen realiseren door mijn onderzoek.” 

Duurzaamheid, inclusiviteit en welvaartsverdeling. Zomaar drie grote en actuele vraagstukken waar bedrijven en organisaties ‘iets mee moeten’. Maar hoe vertaal je zulke abstracte onderwerpen naar de dagelijkse praktijk? Daar is creatief denken en dus een creatieve geest voor nodig, betoogt Theo Ploeg. Als learning director van het International Music Industry Lab van Hogeschool Inholland Haarlem probeert hij die manier van denken te stimuleren bij studenten. 

De achtergrond van Theo Ploeg ligt in de vormgeving, wat hij onder meer doet vanuit zijn Studio Hyperspace. Daar ligt ook de oorzaak dat hij zijn naam normaliter niet met hoofdletters schrijft: hij vindt het uit esthetisch oogpunt mooier om alleen kleine letters te gebruiken. Sinds februari 2021 is ploeg als learning director verbonden aan het International Music Industry Lab (kortweg: IMI Lab). In die rol komt veel samen van ander werk dat Theo Ploeg doet en deed. Onder meer in de design sociology en als muziekjournalistiek en docent. “Van 2000 tot en met 2011 heb ik ook in Haarlem gewoond en in die tijd ben ik een beetje verliefd geworden op deze stad, dus het is fijn om weer terug te zijn.” 

Gelijkwaardige partners 
“Het IMI Lab is bedoeld voor studenten van alle Inholland-opleidingen die direct in de muziekindustrie aan de slag willen”, vervolgt Ploeg. “Daarbij werken studenten als gelijkwaardige partners samen met partijen uit het werkveld. Zoals festivalorganisator Elrow en Buma/Stemra, de belangenbehartiger op het gebied van muziekauteursrecht. Je zou verwachten dat er voornamelijk Conservatorium-studenten in het Lab actief zijn, maar daar zou ik er juist wel wat méér van willen zien. Momenteel zijn er met name studenten van opleidingen als Business Innovation, Tourism Management en Leisure & Events Management. Dat interdisciplinaire is juist de kracht van het lab én is ook wat de muziekindustrie nodig heeft. Muzikaliteit, creativiteit, zakelijk inzicht en praktische realisatie zijn daar steeds meer met elkaar verweven.” 

Behapbare units 
“In het Lab houden we ons simpel gesteld bezig met de vraag hoe de muziekindustrie gezonder kan worden gemaakt. Bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en diversiteit, maar ook als het gaat om eerlijke betaling. Ook houden we ons bezig met hoe de industrie eruit komt te zien tegen de achtergrond van innovaties en marktontwikkelingen. Denk aan blockchain, artificial intelligence en crypto’s. Ik constateer in het algemeen dat bedrijven worstelen met de vraag ‘wat ze daar mee moeten’.” 

“Ondernemers zijn goed in wat ze doen en hebben onvoldoende kennis, tijd of aandacht om te bedenken hoe ze die abstracte onderwerpen implementeren binnen de organisatie. Soms wordt er een extern bureau ingehuurd om een rapport te schrijven, maar in mijn ogen mis je dan de benodigde interne linkjes – en dus draagvlak. Ik heb de indruk dat ‘het bedrijfsleven’ juist behoefte heeft aan mensen binnen de organisatie die in staat zijn zulke abstracte onderwerpen terug te brengen tot praktisch niveau, naar kleine, behapbare units.” 

Speculative Design 
“De manier waarop een ontwerper denkt, werkt daar naar mijn mening heel goed voor. Ik ga daarbij uit van speculative design: hoe denk je dat de wereld er over tien à vijftien jaar uitziet? Zet dat om in een ontwerp en kijk van daaruit hoe je dat terugvertaalt naar wat je nú moet doen om daar te komen. Persoonlijk of met je organisatie. Die manier van denken vraagt om je eigen manier van denken opzij te zetten, te kijken door de ogen van anderen, rekening te houden met allerlei ontwikkelingen die op ons af komen. Met dus als uitgangspunt dat je ook iets gaat dóen. We zijn sterk gewend om eerst uitgebreid na te gaan denken en pas als dat is afgerond in actie te komen – áls het al zover komt, denk aan iets als de klimaattop in Glasgow. Wat mij betreft moet vooral het ‘doen’ leidend zijn, hand-in-hand met denken natuurlijk, zoals we dat doen met de methodiek van design thinking.” 

Ontwerpers en kunstenaars 
“Onlangs heb ik een workshop Creative Mind gegeven bij de Startup Campus van Inholland. Daar zag ik dat studenten, na een aarzelende start, heel goed uit de voeten kunnen met zo’n ‘doen-aanpak’. Je ziet ze van hun eigen comfortzone naar een nieuwe comfortzone gaan, dankzij de kracht van verbeelding. In die zin denk ik dat de wereld momenteel veel behoefte heeft aan ontwerpers en kunstenaars. Wanneer hun manier van denken en werken samensmelt met de theoretische inslag, komen we tot nieuwe manieren om grote onderwerpen te laten landen. Binnen het IMI Lab willen we studenten stimuleren om op die manier te kunnen denken, omdat zij de professionals zijn die hiermee aan de slag zullen moeten.” 

Het zijn onze collega's die de succesfactor vormen voor kwalitatief goed, innovatief en inclusief onderwijs en onderzoek. Maar wie is de persoon áchter de collega? Dat laten wij in de videoserie #ditbenik zien. Elke maand vertelt een andere Inholland-collega zijn of haar verhaal. 

Deze maand: Elles van Asseldonk. Met haar internationale achtergrond, nieuwsgierigheid en creativiteit zet zij onze studenten van Business Innovation in hun kracht. Zij ziet zichzelf als coach en facilitator van studenten die al vol ervaring naar de les komen: “Als je daar voor open staat, creëer je synergie en leer je van elkaar. Je stimuleert studenten nieuwsgierig te zijn, kritisch te denken en creatief te zijn. Zo vinden ze hun eigen kennis, stemgeluid, motivatie en ontwikkelen zij hun eigen kijk op de wereld”. 

Ontdek haar verhaal in deze #ditbenik-aflevering. 

Werken bij Inholland 
Onze collega´s zijn sterke persoonlijkheden, die durven te staan voor wie ze zijn. En die weten dat ze élkaar nodig hebben, met ieder hun eigen drijfveren en kwaliteiten, om maatschappelijke vraagstukken op te lossen voor een duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Daarom bieden wij bij Inholland een veilige en persoonlijke werkomgeving waarin iedere collega zich als uniek mens kan laten zien én horen. Door onze krachten te bundelen, maken we samen het verschil.  

Meer informatie over Werken bij Inholland? Ga naar de site. 

Leestijd: +- 3 minuten

Uit 500 aanmeldingen werden Tess en 18 andere studenten gekozen om deel te nemen aan de tweede etappe van Quest for Change. Met tallship Morgenster de Atlantische Oceaan over om bedrijven aan duurzame oplossingen te helpen. De Quest is verdeeld in etappes. Tijdens elke etappe van vier tot vijf weken zeilen twintig jongeren mee om zich te buigen over vraagstukken uit een bepaalde branche, zoals de textielindustrie. Bedrijven investeren in de leiders van de toekomst en krijgen er creatieve oplossingen voor terug. Tess: “Je komt met een aantal mensen die je niet kent op een schip. Het is dan heel erg uitvinden hoe dat werkt. Hoe kun je samen functioneren terwijl je eigenlijk je kont niet kan keren?”

Uit balans door zeeziekte
Wekenlang zeilden Tess en haar teamgenoten op zee zonder contact met de buitenwereld. Dat heen-en-weer-geschommel leverde soms onverwachtse problemen op. “Ik heb last van zeeziekte. Op de oceaan begon de boot te schommelen. Beneden werkten we aan de case en daar kan je dus de horizon niet zien, dus je evenwichtsorgaan raakt helemaal uit balans. Ik heb een paar dagen met een emmer rondgelopen. Verschrikkelijk!” Toch weegt dit niet op tegen alle mooie momenten. “Dagenlang zonder bewoonde wereld is heel rustgevend. Alles waar je over nadenkt of dingen waar je mee bezig bent gebeurt op het schip. Je krijgt heel veel tijd om te connecten met de mensen met wie je bent. Ik heb hele diepe vriendschappen gemaakt.”

Discipline en andere levenslessen
Een maand lang zeilen kostte Tess een maand studie. Toch is ze erg enthousiast over haar ontwikkeling. “Discipline is iets wat ik heel erg heb geleerd. Daar ben ik heel dankbaar voor. Op het schip heb je heel weinig inspraak. Er is geen keuze. De kapitein zegt wat er moet gebeuren. Daar heb ik heel erg van geleerd dat het niet uitmaakt waar ik zin in heb. Dat ik ook dingen kan doen waar ik geen zin in heb, maar toch heel belangrijk zijn.”

Daarnaast leerde Tess hoe je een nieuwe organisatie moet opzetten. “Er was niemand van de Quest for Change organisatie, dus we waren alleen met de jongeren en de crew van het schip. Het was helemaal aan ons om het wiel opnieuw uit te vinden. Je zit in een kleine community en je leert met z’n allen om te werken, elkaars rollen te waarderen en te kijken hoe je ervoor kunt zorgen dat iedereen iets van zichzelf kan inbrengen en het gevoel krijgt dat je waarde toevoegt.”

Trots overheerst
Tess is inmiddels weer thuis. Wat heeft Quest for Change concreet opgeleverd? “We hebben een rapport geschreven voor onze drie sponsoren. De vraag was hoe we het consumentengedrag kunnen aanpassen in de fashionindustrie. We hebben verschillende business- en marketingconcepten uitgewerkt, maar ook manieren om de kwestie op een politiek niveau te benaderen. Daarnaast hebben we een podcast opgenomen om de wereld te laten zien hoe het is om op zo’n schip te zitten met alle overwegingen en discussies die tijdens deze reis zijn langsgekomen. Onze resultaten gaan we presenteren aan onze sponsoren.”. Vooral het gevoel van trots overheerst. “Ik ben heel erg trots hoe we met elkaar zijn omgegaan. Het is bijzonder dat we zo liefdevol met elkaar konden opschieten, elkaar zoveel gunden en ruimte gaven om te ontwikkelen, leren en te reflecteren. Dat heeft mij heel veel gebracht. Nieuwe inzichten en vrienden voor het leven!”

Als advies wil ze je graag het volgende meegeven: “Als je echt wilt leren, zet je zelf dan in een positie waarvan je niet weet wat er gaat gebeuren. Dan leer je over jezelf, waar je goed in bent en waar je jezelf in kunt verbeteren.” En wat de textielindustrie betreft is de missie van Tess nog lang niet klaar om mensen zich bewuster te maken van de rol die ze kunnen spelen om de vervuiling tegen te gaan.

“Vroeger kocht je kleding en was je er heel zuinig op. Als het stuk ging repareerde je het. Nu is het helemaal veranderd met fast fashion. Als je nu naar een feestje gaat is het normaal om een nieuwe jurk daarvoor te kopen. De textielproductie is hierdoor tussen 2000 en 2015 verdubbeld en de kledingindustrie stoot meer CO2 uit dan alle vluchten en alle boottransport bij elkaar. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen zo min mogelijk gaan kopen en als ze iets kopen, dat het dan ook duurzaam is? Mijn antwoord? Bewustwording is niet genoeg. Neem ook zelf stappen. Hoe klein ook, je kunt altijd iets moois toevoegen aan de wereld.”

Dit eerste Innovatiecafé is de beoogde aftrap van een reeks avonden waarbij onderwerpen als sociaal ondernemen, robotica, energietransitie en Haarlem Smart City aan de orde komen. Komende periode wordt bekeken welke duurzaamheidsinitiatieven in Haarlem spelen en welke ondernemingen daarin al succesvol zijn. Volgens Stephan Kooijman van de gemeente Haarlem is in het regionale bedrijfsleven veel interesse voor economische ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. Bedrijven willen vooral weten waar kansen liggen, waar het goed gaat en waar het spaak loopt, en wat de rol is van de overheid en het onderwijs. Het Innovatiecafé brengt antwoorden op dergelijke vragen in beeld.

Het eerste Innovatiecafé
Op 18 januari staat de afsluiting van de landelijke Week van de Circulaire Economie centraal. Twee bedrijven die meedoen aan dit evenement blikken hierop terug. Directeur Walter de Wit van Jan de Wit Autocars vertelt hoe een deel van zijn bussen voortaan rijdt op brandstof die CO₂-uitstoot veroorzaakt. Jonge ondernemers die nog studeren aan Hogeschool Inholland in Haarlem vertellen hoe zij naar innovatie en duurzaamheid kijken. Frénk van der Linden, duurzaamheidsambassadeur van de gemeente Haarlem, komt met een gesproken column. Singer/songwriter Melle Boddaert, student aan het Conservatorium Haarlem van Hogeschool Inholland verzorgt de muziek en brengt werk van anderen en zichzelf ten gehore.

Vooraf aanmelden
De inloop is op 18 januari vanaf 15.30 uur. De interviews worden in een pittig tempo van 16.00 tot 17.00 uur door ‘cafébaas’ Jaap Sluis gehouden. De borrel na afloop is een laagdrempelige manier om innovatiecontacten tussen vertegenwoordigers van bedrijven, overheden en het onderwijs te initiëren en/of te verder te verdiepen. De toegang is gratis. Ook belangstellenden van buiten de regio zijn welkom. Graag vooraf online aanmelden of via sluis@decoalitie.nl.

Het is de bedoeling om in 2019 váker een Innovatiecafé te houden. Volgens Hans Stroomberg van Sociëteit Vereeniging haalt zijn organisatie Het Innovatiecafé graag in huis: "Veel van onze leden zijn ondernemer of ondernemend van geest en hebben interesse in de materie. Omdat iedereen - dus ook niet-leden - welkom is, kan Het Innovatiecafé uitgroeien tot een plek waar kennis breed wordt gedeeld en ondernemers interessante contacten op kunnen doen. Oók met het onderwijs en overheden."

Locatie 
De Sociëteit Vereeniging is gevestigd aan de Zijlweg 1 in Haarlem.

In haar studie Business Innovation heeft ze gekozen voor de afstudeerrichting 'macro-innovatie' waar ze leert hoe ze business en ondernemerschap kan gebruiken als stuwkracht voor het aanpakken van maatschappelijke problemen. Tess: “Via mijn opleiding ben ik in aanraking gekomen met Clean2Antarctica, een non-profitorganisatie die laat zien hoe je met een klein begin een grote impact kunt hebben. In dit geval met de eerste zon-aangedreven expeditie naar de Zuidpool en een zeilende denktank. Na een strenge selectie ben ik uitgekozen om samen met andere studenten uit alle windrichtingen en domeinen mee te doen aan 'Leg 2' van de Quest for Change.’”

Clean2Antarctica wordt voortdurend gevolgd door Hart van Nederland, verschijnt in meerdere (internationale) kranten en is onder andere uitgelicht door National Geographic.

Leren is durven
De visie van Clean2Antarctica sluit volgens Tess aan bij de Inholland thema’s, zoals het kernthema Werken aan duurzame oplossingen, maar ook Leren = durven. Tess: “Dezelfde thema’s staan ook centraal in zowel mijn persoonlijke en professionele leven, mijn studie en de Quest for Change. Inholland staat voor leren door te durven. Leren door nieuwe dingen te proberen, moedig te zijn en flexibel zijn; leren wat de wereld nodig heeft en dat is precies wat ik met deze Quest wil bereiken.”

Over Clean2Antarctica
Clean2Antarctica is een samenwerkingsverband van gedreven mensen die zichzelf en elkaar uitdagen om op een inventieve manier een community op te bouwen om de overgang naar de circulaire economie te versnellen. Ze geloven erin dat wanneer je iets wil bereiken je daarvoor zelf een praktische stap moet maken, hoe ongemakkelijk die ook kan zijn. Niet blijven hangen in plannen en intenties maar doen! En als je niet weet hoe of wat, durf dan te experimenteren. Zij dromen van een groene, leefbare en schone wereld waarin we elkaar blijven inspireren en ontwikkelen. Een circulaire samenleving waarbij we niet alleen mensen rechten hebben maar alles wat we op aarde aanwezig is rechten heeft. 

Meer informatie of sponsor worden? Mail Tess.