"In Iran hadden mijn grootouders een vakantiehuis midden in het dorp. Als kind ging ik daar heel graag naar toe. Het gaf mij rust. Vanuit het huis zag ik de dorpskinderen naar school lopen. Elke dag, minstens één of twee kilometer, in de hitte. Als ik groot ben, dacht ik toen, wil ik minister worden. Want een minister kon - in mijn kinderogen - veel bereiken. Ik wilde er dan voor zorgen dat iedereen de kans heeft om het beste uit zichzelf te halen. En kan doen wat hij of zij wil.

Toen ik laatst voor onderzoek in Zuid-Afrika was, kwam dat gevoel in volle hevigheid terug. Wij verbleven in Stellenbosch: het Wassenaar van Zuid-Afrika. Het is heel Europees ingericht: de boulevard, de prachtige natuur - noem maar op. Puur genieten!  Maar dan rijd je van Kaapstad naar Stellenbosch en kijk je naar buiten. Eerst dacht ik: wat is dit nou? Aan de ene kant van de weg zie je prachtige villa’s met alles erop en eraan. En aan de andere kant liggen de townships. Ik kende dat niet. In Nederland heb je ook van die plekken waar oude auto’s, afval en andere troep wordt gedeponeerd. Ik dacht dat het zoiets was. Maar nee. Het waren plekken waar mensen woonden. En niet zo’n beetje mensen ook.

Eén witte bedelaar
En dan ga je dineren in een van die prachtige wijnlanden en zie je op korte afstand de lichtjes in de townships. En dan realiseer je je dat die mensen helemaal niet dezelfde mogelijkheden hebben als andere, witte Zuid-Afrikanen. Niks gelijke kansen! De inwoners daar hebben nergens recht op: niet op onderwijs, niet op zorg, op niets. Dat verbaasde me: de westkust van Zuid-Afrika is een welvarend gebied. Maar ik begreep de borden langs de weg opeens wel. In Nederland staat er dan iets als Let op, tien minuten vertraging. Maar daar staat: let op, hier niet uit de auto stappen - het is gewoon niet veilig genoeg. Ook ik voelde me onveilig. Ik durfde niets alleen te doen. Terwijl….als je nadenkt begrijp je wel waarom zoveel bewoners van de townships bedelen of zelfs beroven. Als je niks hebt, is het misschien logisch dat je dat doet om je kinderen te eten te geven, om in leven te blijven. De apartheid is bijna dertig jaar geleden verdwenen. Op papier.

Even relativeren
In Nederland hebben alle politieke partijen het over kansengelijkheid. Ik denk dan altijd: waar hebben we het hier over? Hier kan iedereen naar school, heeft iedereen recht op zorg en wordt ook je sport nog vergoed als je ouders dat niet kunnen betalen. Wel hebben sommigen meer mogelijkheden dan anderen. Denk bijvoorbeeld aan het schooladvies: daarbij wordt gekeken naar de sociale achtergrond van kinderen. Ik wil zeker niet de problemen van mensen die het moeilijker hebben bagatelliseren. Maar toch…wel even relativeren. Hier in Nederland gaat niemand dood van de honger. En die kinderen in Iran moesten misschien een eind lopen, maar ze konden wél naar school. Gelijke kansen betekent niet dat je iedereen gelijk moet behandelen. Als je dat doet, doe je de een tekort en voor de ander doe je teveel. Je moet écht kijken naar de situatie en op basis daarvan handelen.

Een nieuw doel voor een betere wereld
Ik vind dat we op wereldniveau aandacht moeten vragen voor die kansengelijkheid - net zoals we dat doen voor het klimaat en voor duurzaamheid. Voeg één goal toe aan de 17 doelen voor een betere wereld van de Verenigde Naties. Dat verbreedt onze kansen voor de toekomst. Ga maar na hoeveel talenten nu onaangeboord blijven! Niet alleen in de Zuid-Afrikaanse townships, maar ook in andere delen van de wereld wordt misschien maar vijf procent benut van het totale potentieel. Talenten die ons kunnen helpen bij het aanpakken van de grote uitdagingen waar de wereld voor staat. Ik weet dat ik met dit blog weinig kan bereiken. Maar alles begint met bewustwording. Daar hoop ik op bij onze studenten.  Zij zijn de toekomst!"

“Praten over inclusie is een trend, maar hoe handelen we ernaar? Wat hebben we nodig om niet meer te kijken naar huidskleur, religie, naam, kledingstijl? Laat je net als ik inspireren door de film Tarzan.”

“Ze lopen mijn kamer binnen en gaan zitten aan tafel. Op advies van hun studieloopbaanbegeleider kloppen deze twee studenten bij me aan. Ze zijn verdrietig: ‘In elke klas waar we nieuw komen, vragen medestudenten en docenten waar we oorspronkelijk vandaan komen. Terwijl we in Nederland zijn geboren.’ Door die steeds terugkerende vraag voelen ze zich niet helemaal thuis, terwijl Nederland hun thuisland is. Waarom krijgen ze deze vraag?”

Met de beste bedoeling en toch wringt het
“Ik realiseer me dat een simpele vraag uit belangstelling of een opmerking veel impact kan hebben. In dit voorbeeld doen zowel de vraagsteller, als de ontvangers hun best en toch wringt er blijkbaar iets. Het gaat hier niet om wie is er schuldig aan het wringende gevoel, maar om hoe kunnen we dat veranderen? Dat is waar inclusie, volgens mij, over gaat.”

Hoe handelen we inclusief?
“Om echt iets te veranderen, is het belangrijk om te weten wat we precies verstaan onder inclusie. Wij roepen het alsmaar en hoe harder we roepen, hoe meer ik erachter kom hoe groot het probleem is. Praten over inclusie is een trend, belangrijker is: hoe handelen we ernaar? Wat hebben we nodig om niet meer te kijken naar huidskleur, religie, naam, kledingstijl, enzovoorts? En hoe richten we het onderwijs daarop in, zodat het van begin af aan geen probleem is voor kinderen?”

Tarzan als inspiratie
“Ik stel voor dat we allemaal de verantwoordelijkheid nemen om iedereen als gelijkwaardig mens te zien. Niet meer en minder dan dat; alleen de mens met dat mooie hart. Daarbij denk ik aan een scène uit de film Tarzan, waarin hij verdrietig is, omdat de apenkinderen hem niet accepteren. Tarzan rent weg en moederaap vindt hem aan de oever van een rivier. Hij kijkt naar zichzelf in het water en plakt klei op zijn gezicht.”

“‘Waarom doe je dat?’, vraagt ze. ‘Ik ben zo anders’, antwoordt de jongen. ‘Dat ben je niet’, zegt moederaap met zachte stem. Vervolgens wijst ze Tarzan op zijn ogen, neus, oren, handen en hart. ‘We zijn precies hetzelfde’, concludeert moederaap terwijl Tarzan in haar armen kruipt voor een stevige knuffel.”

“Wij mensen zijn allemaal hetzelfde én we zien er anders uit. Voor iedereen ligt er een taak om in plaats van naar de verschillen te zoeken te kijken maar naar de gemeenschappelijke dingen. Dan is het bijvoorbeeld niet meer nodig om anoniem te solliciteren op een stageplek of een baan. Of om vrouwen en meiden lastig te vallen, omdat ze zich ‘te sexy' zouden kleden.”

“Die taak neem ik als moeder, docent, autochtoon, allochtoon, directeur, vrouw en dochter; altijd. Doe je mee?”

"Mijn reis door Japan liet me zien hoe waardevol het communitygevoel is. Japanners zijn zo betrokken bij hun land; het is hun eigen thuis waar ze goed voor zorgen. Dat wil ik in Nederland en bij Inholland ook: laten we meer de waarde van het collectieve belang zien, want dat geeft meer voldoening en dát is positief voor de gezondheid."

Behalve de mooie natuur zag ik in Japan nog iets anders heel moois. Ik geef wat voorbeelden. Mijn man en ik staan bij de bushalte te wachten. Tussen de mensen zien we een vrouw die netjes is aangekleed, ze heeft duidelijk een kantoorbaan. De bus komt over tien minuten, waarop zij een plastic tasje tevoorschijn haalt en op het perk neerlegt. Op haar knieën gaat ze erop zitten om onkruid weg te halen. Ik sta verbaasd, dit doen de burgers hier gewoon, want dan ziet het er weer netjes uit.

Nergens staat een prullenbank
Ander voorbeeld: een vrouw laat haar hond uit en die plast tegen een paal op de stoep. Zij haalt een spuitbusje uit haar tas en sprayt op de paal, zodat het niet zo gaat stinken. Ook nemen Japanners altijd hun afval mee naar huis om het daar weg te gooien. Nergens in het land staat een prullenbank.

Allemaal engeltjes
Japan kent bovendien geen werkloosheid en geen armoede. Mensen schamen zich als zij werkloos zijn en blijven én het is onbeschoft om iemand zonder werk geen baan aan te bieden. Japanners zijn ervan overtuigd dat iedereen wel wát kan. Daarom heeft iedereen een baan zijn er zo veel mensen om alles op orde te brengen. Bij de metro bijvoorbeeld; als je je boekje pakt om iets op te zoeken, komt er meteen iemand naar je toe om te helpen en om mee te lopen naar de juiste metro. Nog tien keer buigen ze voor je, alsof het allemaal engeltjes zijn.

Dienend aan mensen
Deze cultuur van Japanse mensen vind ik schitterend. Ze hebben een sterk communitygevoel en zien het hele land als hun eigen thuis waar ze goed voor zorgen. Ze willen dienend zijn aan mensen, vertelde de gids me. ‘Het individu heeft minder betekenis, het collectief juist heeft veel’, zei hij.

Zorgen voor het collectief betekent ook dat de mensen in Japan zorgen voor ouderen. Ook al wonen ze sober, ze hebben alle voorzieningen en faciliteiten en ze leven echt mét elkaar in een community. Deze ouderen zijn ondanks hun leeftijd actief; ze doen wat ze kunnen, leven een betekenisvol leven en krijgen minder Parkinson en dementie. Kortom, bij een community horen, heeft een positief effect op je gezondheid.

Hier is minder communitygevoel
Hier in Nederland doen we het anders. De overheid heeft alles goed geregeld met uitkeringen, zodat mensen geen honger hoeven hebben, maar dat zorgt niet voor een sociale community zoals in Japan. Ik hoop dat wij meer de waarde van het collectieve belang gaan zien, want dat geeft meer voldoening en dat is weer positief voor de gezondheid. Kortom, in Nederland en bij Inholland mogen we dit gaan dóen: zet het collectief op de eerste plaats. Dat helpt ons om samen de schouders onder uitdagingen te zetten. En geloof me, studenten komen dan met plezier naar school.

Alles regel hebben een keerzijde
Overigens, hoewel het communitygevoel in Japan perfect is geregeld zie ik ook een keerzijde. Er zijn in Japan héél veel regels en die moeten strikt worden nageleefd. Daardoor hebben mensen geen ruimte om creatief te denken. Balans is dus waar het om gaat."

Hoewel banken in het leven zijn geroepen om met investeringen de economie te stimuleren, zie ik hen tegenwoordig vooral controleren. Wat zou de rol van de banken moeten zijn anno nu? Dat was een van de vragen die gesteld werd tijdens de kick-off van het onderzoeksproject Pop-up research (PUre)  op 23 maart.

Ik zit in de auto en luister naar BNR Nieuwsradio. Ik hoor een item over de ondergang van Silicon Valley Bank in de VS en de miljardenovername van de Zwitserse bank Credit Suisse. De geschiedenis van 2008 gaat zich herhalen, schiet het door mijn hoofd. Toen begon de bankencrisis. Ik maak me zorgen en vraag me af: wat was de bedoeling van alle maatregelen op basis van de bankencrisis? Zijn destijds wel goede maatregelen genomen? Hebben we die goed kunnen uitvoeren?

Waarvoor zijn banken op aarde?
Even terug naar het begin, want wat is het bestaansrecht van de banken? Waarvoor zijn ze op aarde? In de eerste plaats zijn banken in het leven geroepen om transacties te bevorderen. In andere woorden, investeren in bedrijven in Nederland om te zorgen dat de economie meer gaat draaien. Als je daar nu naar kijkt, zijn banken huiverig om financiering te geven, vooral aan mkb-bedrijven. Terwijl Nederland leunt op het mkb. Dus als banken er niet voor hen zijn, waarvoor zijn ze er dan?

Persoonlijk contact leidt tot vertrouwen
In de loop der tijd zijn er naast investeren veel activiteiten bijgekomen, zoals sparen, hypotheken en digitaliseren. Ook is de fysieke bank verdwenen, die is niet meer te zien in het straatbeeld. Als je iets nodig hebt, moet je bellen voor een afspraak op kantoor waar je willekeurig iemand tegenkomt. Kortom, de bank is niet meer míjn bank, want het persoonlijke contact is er veel minder. Terwijl juist persoonlijk contact leidt tot vertrouwen.

Controleren als hoofdtaak
In mijn ogen zijn zekerheid bieden en veilig kunnen bankieren een te groot onderdeel in wat banken tegenwoordig doen. Hebben de regels voor veiligheid geleid tot minder witwassen? Dat vraag ik me af. Criminelen vinden wel hun weg. Het lijkt wel of controleren hun hoofdtaak is geworden. Dat staat haaks op de ondernemende rol waarvoor zij ooit zijn opgericht: het stimuleren van de economie door het investeren in bedrijven. Daarom vraag ik me af: wat is anno nu het bestaansrecht van de banken? Controle of ondernemen?

Effect op de BV Nederland
Dit was een van de vragen die we aan elkaar stelden tijdens de kick-off van het onderzoeksproject PURe. Tussen de ruim 30 gasten waren ondernemers, bankiers, mensen van de vereniging van banken en van de consumentenbond en onderzoekers. Allemaal mensen met een drukke agenda die een halve dag vrij hadden gemaakt om mee te denken en te praten over onderzoeksvragen voor het project.

We toetsten tijdens de kick-off welke vragen en zorgen er leven in de bankenwereld en de middag bracht ons nieuwe inzichten. Samen met studenten gaan we dit onderzoeken: wat is het effect op de ‘BV Nederland’ van de overheidsmaatregelen op de bankenwereld naar aanleiding van de financiële crisis uit 2008? Onder de BV Nederland verstaan we alle ondernemers en consumenten.

‘Fijn dat ik ben uitgenodigd’
Het is mooi om het er met allerlei partners over te hebben; over welke uitdagingen zij ervaren die nu in de maatschappij spelen. Ook was er commitment om samen te kijken naar die uitdagingen. “Wat fijn dat ik uitgenodigd ben, want ik kan nu meepraten”, zeiden vele van hen. Daarom zat ik er met een trots gevoel, want we doen het met z’n allen.

Beeld: Bart Stoutjesdijk, student Creative Business

Het studiejaar zit erop; dit zijn mijn drie hoogtepunten en een minpunt van afgelopen jaar.

Hoogtepunt 1: Zoveel geslaagde studenten!
Zoveel studenten hebben dit jaar hun diploma gehaald, ondanks alle coronaperikelen en de stress over de oorlog in Oekraïne. Dat is voor mij altijd weer de kers op de taart. Daar doen we het uiteindelijk met z’n allen voor. Ik wil alle geslaagde studenten van harte feliciteren, net als hun docenten en begeleiders. 

Lieve studenten, jullie kwamen binnen als een rups in een cocon en vliegen uit als een prachtige vlinder. We moeten jullie nu loslaten. Dat doet pijn, maar we hebben er alle vertrouwen in dat jullie gaan schitteren en een hele mooie toekomst tegemoet gaan!

Hoogtepunt 2: Nieuw onderwijsconcept
Binnen het economisch-juridische domein hebben we dit studiejaar heel veel zaken aangepakt. Eigenlijk zijn dat allemáál hoogtepunten voor mij. Als ik er dan toch een paar uitkies, denk  ik bijvoorbeeld aan alles wat wij dit jaar hebben gedaan om ons onderwijs en onderzoek in samenwerking met het beroepenveld verder vorm te geven. Binnen Business Studies en Finance hebben we gewerkt aan een nieuw onderwijsconcept waarmee we volgend studiejaar beginnen. Het werken in labs en het doen van onderzoek zijn daarin ingebouwd. Studenten hebben de vrije keuze om uit verschillende minoren buiten hun opleiding te kiezen. Zo kan bijvoorbeeld een finance-student die later graag in de zorg wil werken een minor in de zorgsector volgen.

Internationalisering is ook onderdeel van de curricula geworden. Dat wordt op verschillende manieren vormgegeven. Zo werken we in het Lab Slow Fashion met onder meer Braziliaanse bedrijven samen. Maar dat is niet de enige buitenlandse mogelijkheid. Door uitbreiding van onze samenwerking met diverse buitenlandse universiteiten wordt het voor meer studenten mogelijk om internationale ervaring op te doen.

Hoogtepunt 3: Samenwerking: op alle fronten
Door intern én met de partners en het beroepenveld in de regio samen te werken kunnen we niet alleen onze studenten meer mogelijkheden bieden, maar ook een grotere bijdrage leveren aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Samen sta je immers sterk. Binnen ons Domein Business, Finance & Law willen we veel van elkaar leren en met elkaar delen, zodat wij gezamenlijk onze studenten breed kunnen opleiden. Zo’n interdisciplinaire samenwerking vereist verdere professionalisering van de teams. Ik wil dat zij – en niet het managementteam - dat invullen. Terugkijkend ben ik heel trots op de manier waarop de teamleiders dat hebben opgepakt.

Dat samenwerking met het beroepenveld mooie dingen kan opleveren, bewijst het Lab Lombardijen. Dat is een coöperatie tussen BFL, het zorgdomein en de gemeente Rotterdam. Doel is Rotterdammers te helpen een duurzame bestaanszekerheid op te bouwen.

En ten slotte hebben we mooie stappen gezet in de verdere ontwikkeling en realisering van doorlopende leerlijnen. Voor sommige studenten zijn wij het eindstation, voor andere een tussenstation. Met de aanpalende opleidingsinstituten (Albeda, Zadkine en Erasmus Universiteit) zijn afspraken gemaakt. Daardoor kunnen mbo-studenten sneller hun hbo-diploma Rechten halen, onze eigen  HBO-Rechten-studenten makkelijker aansluiting vinden bij de universitaire rechtenstudie en worden andersom afgehaakte Erasmus-rechtenstudenten bij ons opgevangen.

Minpuntje
Wat het minpunt is van afgelopen jaar is dat studenten wel op school mogen komen, maar dat velen dat nog niet doen. En zij vallen misschien straks uit. Terwijl wij het onderwijs zo graag samen met hen willen vormgeven.

Studenten, kom daarom naar school! Zodat wij jullie volgend studiejaar ook weer live kunnen boeien en binden!

Ik wens alle mensen bij Inholland een geweldige zomervakantie toe. Rust lekker uit en geniet! En de net-afgestudeerden wens ik veel succes toe. We hopen jullie nog vaak als alumni te mogen begroeten!

In deze tijd van globalisering heeft elk land te maken met een multiculturele bevolkingsgroep. Diversiteit verrijkt. Maar als het niet gepaard gaat met inclusie en burgerschap wordt het gevaarlijk. Dan leeft iedereen náást in plaats van mét elkaar en kan het leiden tot separatisme. Dat voorkomen is de verantwoordelijkheid van iedereen in Nederland, ook van ons binnen Inholland.

Toen mijn man en ik dertig jaar geleden vanuit Iran naar Nederland kwamen, had ik geen idee wat mensen hier normaal en niet normaal vonden. Andersom kenden Nederlanders onze Iraanse normen en waarden niet. Dat leidde in het begin nogal eens tot verwarring. 

Zo werden we eens op de koffie uitgenodigd door een oudere dame. We mochten een koekje pakken uit de trommel. Eentje maar: daarna ging de trommel weer dicht. Raar vonden we dat. En een beetje onbeschoft: in Iran staat de hele tafel vol koek en gebak en mag iedereen pakken wat-ie wil.  Gelukkig is het tussen ons en de gastvrouw helemaal goed gekomen. Zij heeft ons opgenomen in haar gezin: haar kinderen zijn broer en zus voor mij. En toen mijn dochter op haar verjaardag werd geboren, was ze zó blij! ‘Dit is het mooiste cadeau dat je me kon geven: een laatste kleinkind!’

Geschokt
Hadden wij van beide kanten niet opengestaan voor elkaars ‘vreemde’ gewoonten en ons best gedaan om elkaar te begrijpen, dan had ik nooit zo’n prachtige Nederlandse familie gehad. Andersom hadden zij ook niks van onze cultuur geleerd. Wij zijn elkaar daar dankbaar voor. Daarom raakte het me zo toen ik – notabene in de themaweek Inclusie - een Turkse studente hoorde zeggen dat ze zo blij was dat ze hier Turkse klasgenoten had: kon ze eindelijk met gelijkgestemden praten. Blijkbaar voelde ze zich alleen thuis bij mensen met dezelfde achtergrond als zij. Ik vind dat schokkend.  

Zij mét ons
Diversiteit staat bij Inholland hoog in het vaandel. Terecht, want er schuilt heel veel kracht in. Maar als het niet samengaat met inclusie wordt het een grote ellende. Dan leef je langs elkaar heen zonder elkaar te begrijpen en zonder van elkaar te leren. Dan wordt het niet zij mét ons, maar zij náást ons. Of in het ergste geval: zij tégen ons.

Vind je balans
Diversiteit moet ook samengaan met burgerschap. Je mag zijn, doen en denken wat je wilt, met respect voor ieders normen en waarden zonder die te veroordelen. Een voorbeeld van mezelf: ik kan in Iran niet in een korte rok en zonder hoofddoek over straat, naar school of naar werk. Dat is daar niet de norm en dat heb ik te accepteren. Met andere woorden, wij mogen allemaal een balans vinden tussen onze eigen normen en waarden, die we bijvoorbeeld vanuit onze cultuur hebben meegekregen, en daar waar we zijn. 

Neem zelf het initiatief
Dat willen wij onze studenten ook bijbrengen. Onze school heeft allerlei instrumenten om diversiteit en inclusie handen en voeten te geven en daarnaast mogen we ook van onderaf beginnen. Inclusie is ieders verantwoordelijkheid en daarin is het belangrijk om elkaar te bevragen op welke keuzes we maken, want er schuilt altijd meer achter dat wat we zien.  

Als onderwijsinstelling hebben wij de plicht om dat heel goed bij de studenten te laten landen. Zodat zij ook in gesprek gaan met studiegenoten met een andere kleur, smaak of mogelijkheden. En de deur voor hen openzetten: “Kom maar, dan gaan wij samen aan dat project werken.” Neem zelf het initiatief. Dat geeft je zoveel kracht. 

Het heeft mij gebracht waar ik nu ben. Ik voel me geen vreemde al heb ik hier geen eigen familie. Ik voel me thuis in Nederland!

In mijn werk weet ik heel goed dat het westerse consumptie- en productiepatroon funest is voor mensen aan de andere kant van de wereld. Toch kocht ik een nieuwe tv in plaats van de oude te laten repareren. Durf jij eerlijk te kijken naar je koopgedrag?

Een tijdje geleden ging mijn televisie kapot. Zal ik hem laten repareren of koop ik gewoon een nieuwe? Ik maakte een kosten-batenanalyse: repareren zou me 300 euro kosten; een nieuwe kocht ik al voor 500, plus garantie. De keuze was snel gemaakt: er pronkt nu een nieuw toestel in onze slaapkamer.

Dit raakt me
Ik kijk ’s avonds lekker vanuit mijn bed naar mijn gloednieuwe tv en aan de andere kant van de wereld zijn straatarme mensen de dupe van mijn aankoop: zij zitten tussen het afval dat al ons ‘geconsumeer’ en ‘geproduceer’ oplevert. De grondstoffen in hun land raken uitgeput. Ik zie hun ellende dagelijks op diezelfde tv. Dat raakt me.

Bizarre beslissing
Waarom heb ik dat nou zo gedaan? Een bizarre beslissing eigenlijk voor iemand die op haar werk juist heel erg bezig is met duurzaamheid en het belang van een circulaire economie en recyclen. Maar privé ben ik enorm van het consumeren. En ga ik uit gewoonte liever voor de gemakkelijkste, snelste en goedkoopste oplossing.

Begin bij jezelf…..
Kortom, in theorie weten we best hoe belangrijk het is om verspilling tegen te gaan om de wereld, het klimaat en de komende generaties te redden. In de praktijk realiseren we ons onvoldoende dat we bij onszelf moeten beginnen om dat te veranderen. (Een lesje voor mezelf.)

…bij de producenten van de toekomst…
Binnen het economisch domein van Inholland is een duurzame, circulaire economie een heel groot thema. Dit sluit aan bij de duurzame doelen, zoals nummer 12: Verantwoorde Productie en Consumptie. Onze studenten zijn de toekomstige producenten. Zij leren bij ons hoe zij op een andere manier kunnen produceren en hoe funest goedkope productie is. Hoe ze verspilling kunnen tegengaan, hergebruik kunnen stimuleren en milieuvriendelijke spullen kunnen maken. Met die kennis in het achterhoofd zullen zij bewuster gaan produceren en kan de circulaire economie echt van de grond komen.

…en bij de toekomstige consumenten
Onze studenten zijn ook de toekomstige consumenten. Hoewel ze zich best zorgen maken om het milieu en de klimaatverandering, vertaalt dat zich lang niet altijd in hun gedrag. Niet elke jongere is zich bewust van zijn of haar ecologische voetafdruk. Kijk maar eens wat er gebeurt als er een nieuwe iPhone op de markt komt. Vaak is het: hup, de oude eruit en de nieuwe erin. Nieuwe kleding is online ook snel gekocht, en die is vaak niet zo milieuvriendelijk geproduceerd.

Living Lab Slow Fashion
In ons LAB Noord hebben we een project SLOW Fashion - Sustainable Business Models. Daar kunnen BFL-studenten ervaren dat het ook anders kan. In dit nieuwe lab leren ze hoe ze met tweedehandskleding en spullen ook in de mode- en textielsector duurzaam kunnen produceren en daar nog eerlijk aan kunnen verdienen ook.

Met dit living lab - en in de rest van ons onderwijs – hopen wij binnen Inholland een bijdrage te leveren aan een eerlijke economie en een duurzame wereld. Ik weet hoe lastig het is om je gedrag te veranderen. Laat staan het gedrag van de hele westerse wereld! Goed onderwijs is daarom belangrijk. 

Waar kan jij het anders doen?
Deze week is de Week van de Circulaire Economie. Laten we daarom vooral met elkaar verder praten over dit onderwerp en ons bewust worden van ons eigen gedrag. Met mijn verhaal over mijn nieuwe tv nodig ik je uit om eerlijk te kijken naar jouw koopgedrag: waar kan jij het anders doen?

Ik ben enorm geschrokken van de coronarellen in Rotterdam en andere steden van een aantal weken geleden. Het kwam bij mij misschien nog heftiger binnen, omdat ik als tienjarige de revolutie in Iran meemaakte. Ook die begon met opstootjes en rebellie. De kapotte straten, de vernielde huizen, de brandende auto’s: het maakte me als kind doodsbang. Die beelden raak je nooit meer kwijt.

Verliefd op dit land
In Nederland had ik zo’n explosie van agressie nog nooit gezien. Ik ben juist verliefd geworden op dit land, omdat de mensen zo goed voor elkaar zorgen en er voor elkaar zijn. Die solidariteit heeft ons kleine landje groot gemaakt. Laat corona ons die kracht alsjeblieft niet afpakken!

Rellen is nooit de oplossing
Ik begrijp heel goed dat iedereen alle beperkende maatregelen zat is. Ik ook. En ik snap ook dat er mensen zijn die er extra door gedupeerd worden. Maar rellen is dan toch niet de oplossing? Je maakt je eigen stad kapot. We willen juist investeren in de toekomst, óók in die van jongeren. Het is zo zonde om die tijd te moeten besteden aan het herstellen van schade.

Bovendien heeft protesteren tegen een natuurramp helemaal geen zin. Daar kun je je niet tegen verzetten. Er zijn immers geen duidelijke schuldigen aan te wijzen. Boos worden op een virus levert niet zoveel op…

Verdrietig
Het maakt mij verdrietig om te zien hoe de saamhorigheid die zo hoort bij Nederland steeds verder afbrokkelt. De kloof tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden is groot. Ook op school. Sommige mensen voelen zich daar niet veilig, omdat niet iedereen zich aan de regels wil houden. Anderen voelen zich beknot in hun vrijheid als ze gedwongen worden een prik te halen.

Toch wil ik op iedereen binnen de school een beroep doen om de maatregelen wél op te volgen, hoezeer we ook balen van die mondkapjes, van het afstand houden en al die andere beperkingen.

Polarisatie is het allerergste
Juist in deze moeilijke tijden moeten we voor elkaar blíjven zorgen. Ook als je zelf jong en weerbaar bent. Je naasten zijn dat misschien niet. Moet je daar dan geen rekening mee houden? Polarisatie, tegenover elkaar staan, is het aller-, allerergste wat een land kan overkomen. We hebben het kunnen zien in de landen waar de polarisatie om welke reden dat ook tot stand is gekomen.

Ga met elkaar in gesprek
Ik wil binnen onze school de dialoog tussen al die verschillende groepen mensen op gang brengen. Daarom starten wij de komende weken met een serie online gesprekken over corona en de gevolgen ervan. Als kick-off filmen we een dialoog over de coronamaatregelen en de bijzondere tijd die we nu doormaken.

Hartstikke anti-vaccinatie
Daarin ga ik in gesprek met iemand die een totaal andere mening heeft dan ik. Die dus hartstikke anti-vaccinatie is. Ik wil echt naar mijn gesprekspartner luisteren – met respect voor diens mening – en zijn standpunten serieus nemen. Ik wil het hebben over hoe we op een respectvolle manier onderwijs vormgeven voor iedereen. Dat we met elkaar meedenken daarin.

Door de nadruk te leggen op wat ons bindt in plaats van wat ons scheidt, kunnen we meer begrip voor elkaar opbrengen. Dat brengt ons dichter bij elkaar.

Als je je verhaal deelt met anderen kom je verder. Zeker als je ergens tegenaan loopt. Wees niet te trots. Probeer niet alles in je eentje op te lossen. Ga met anderen in gesprek en heb het daarover. Dan zul je zien dat je niet alleen staat. Deze mooie les leerde ik door een gesprek met een van de regionale partners van Inholland.

Iedereen heeft een zwakke plek. De mijne is dat ik vind dat ik alles moet kunnen. En dat alles ook nog eens 100% perfect moet zijn en liefst gisteren al af. Natuurlijk werkt dat niet zo. Dan ga ik knokken om het toch voor elkaar te krijgen. Daar baal ik wel eens van. Ik heb dan het gevoel dat het anderen makkelijker lukt. Dat het gras van de buren groener is dan dat van mij.

Het gras is niet altijd groener
Laatst sprak ik iemand wiens gazon in mijn ogen ook veel groener was. Tijdens dat gesprek kwamen we van het een op het ander. En toen bleek dat zij in haar werk met precies dezelfde uitdagingen te maken heeft als ik:

• Wij werken beiden als leidinggevende in een grote organisatie.
• We hebben beiden een visie en een missie.
• We willen graag alle medewerkers aan de organisatie binden, ieders wensen honoreren en iedereen tevreden houden.
• En we ervaren alle twee dat dat best ingewikkeld kan zijn.

Ik vond het fijn daarover met haar te praten. Het was een openbaring voor mij dat het gras elders lang niet altijd beter groeit.

Je staat niet alleen
Die wederzijdse herkenning voelde voor ons allebei als steun in de rug. Grappig hoe je er al pratend achter kunt komen dat je niet alleen staat. De manier waarop anderen met dingen omgaan kan jou ook verder helpen. We kwamen alle twee hartstikke vrolijk uit dat gesprek. Ook omdat we op meer punten raakvlakken ontdekten. Zij heeft net als ik in haar werk te maken met financieel-economische vraagstukken. Wij staan allebei voor de vraag hoe wij kunnen bijdragen aan een duurzaam economisch systeem, waarin bestaande producten zo lang mogelijk worden hergebruikt.

Krachten bundelen
Omdat mijn gesprekspartner– vanuit haar werk - ook het belang van een andere economische toekomst ziet, kunnen gaan we elkaar daarin versterken. We spraken af onze krachten te bundelen. Mensen binnen onze organisaties hebben de ruimte gekregen om die samenwerking verder te verkennen. Voor studenten en medewerkers levert het ongetwijfeld nieuwe mogelijkheden op. Ik zie het als een belangrijke taak om onze studenten bewust te maken van de meerwaarde van zo’n circulaire economie. Als dat lukt, dan zullen ze die inzichten straks meenemen in hun werk. Daarmee helpen ze mee aan de oplossing van problemen als uitbuiting van arbeiders en uitputting van de aarde.

Mooie les
En ik? Ik neem de persoonlijke les die ik uit dit gesprek haalde graag ter harte. Het maakte mij nog eens duidelijk hoeveel profijt je kunt hebben van een goede samenwerking. Dat verlicht niet alleen je eigen taak, maar geeft je vaak ook nieuwe inzichten. Twee kunnen én weten immers meer dan één.

Ik geef deze mooie les graag door aan onze studenten. Want in elke baan en in elk bedrijf komen ook zij later allerlei uitdagingen tegen. Samen kom je verder!

Domein- en vestigingsdirecteur Fabian van der Horst over zijn eerste 99 dagen als verbinder en vernieuwer bij Hogeschool Inholland Delft

"Ik hoor je denken, dat heet toch ‘mijn eerste 100 dagen’? Klopt, maar ik wil benadrukken dat ik graag mentaal zo fris wil blijven als in de eerste weken. Ik wil me elke dag blijven verwonderen, elke dag grenzeloos nieuwsgierig zijn naar wat collega’s beweegt, elke dag energie tanken door op te trekken met studenten en elke dag de dadendrang van ondernemers opzoeken. 

De kamer uit, de 'werkvloer' op
Sinds vandaag hang ik mijn directeurskamer op de tweede verdieping dan ook aan de wilgen. Je kunt me de helft van week vinden op de levendige ontmoetingsruimte op de begane grond tussen de studenten. Daar ontmoet ik graag iedereen in een omgeving waar studenten, medewerkers, onderzoekers en ook bedrijven elkaar inspirereren en samenwerken. Sticky campus, elke dag doorleven wat voor moois we binnen aan onderwijs en buiten met bedrijven doen.

Besmet met het innovatievirus
Waar je mee omgaat raak je mee besmet. Dat is zo klaar als een klontje. Tijdens de introductieweken ben ik met de studievereniging opgetrokken om alle nieuwe studenten een warm welkom te heten. Daar zit zo veel passie en gedrevenheid, ongelofelijk. Voor studenten en door studenten, daar gaat het om. Als geboren vooruitgangsoptimist is het in zo’n omgeving van leren = durven onmogelijk om niet besmet te raken met het innovatievirus. De uitdaging voor het onderwijs en collega's zal er de komende jaren in liggen om echt een luisterend oor te bieden en de regie meer in handen van studenten te brengen en hen te begeleiden.

En weet je wat minstens zo besmettelijk is? De betrokkenheid van gepassioneerde collega’s. Ik heb grote bewondering voor de persoonlijke sfeer die ik proef tijdens het bijwonen van diploma-uitreikingen en lessen die ik heb bijgewoond. 

Opschalen met ondernemers en onderzoek
De andere helft van mijn tijd werk ik graag buiten aan de organisatie. Om vernieuwing en inspiratie van buiten naar binnen te brengen. Ik sta versteld….van alle mooie samenwerkingen die daar al zijn. Voor een separate mkb-ondernemer valt het op dit moment nog niet mee in verbinding te treden met welke onderwijsinstelling dan ook. Maar er zijn vele mooie triple helix-samenwerkingsverbanden die als een stekkerdoos dienen voor diverse stekkers op de as van ondernemen, onderwijs en onderzoek. Zoals Greenport, Food Innovation Community Amsterdam, Food Innovation Academy, Amcel Electrochemistry, Green Campus, Metropoolregio’s en ga zo maar door.

In dit soort ecosystemen wordt innovatie grootschalig gestimuleerd met tientallen miljoenen die beschikbaar worden gesteld voor praktijkgericht onderzoek. Om te komen tot disruptieve oplossingen voor maatschappelijke issues. Plak daar de executiekracht van ondernemend Nederland tegenaan met studenten om het uit te voeren en je hebt goud in handen zou ik zeggen. Beetje meer focus en aandacht voor opschalen kan daarbij in mijn ogen helpen. Want nu is er veel goedbedoelde wildgroei met kleine initiatieven en versnippering wat ten koste gaat van maatschappelijke impact. Uiteraard in de context van grenzeloos dromen en experimenteren waar succesvolle mislukkingen een onderdeel van zijn.

Hallelujah?
Is alles dan hallelujah? Nee natuurlijk niet. Ik verwonder me gelukkig elke dag over het reilen en zeilen binnen een onderwijsorganisatie, want die is best anders dan in een omgeving waar met name ondernemers actief zijn. Ik ga graag aan de slag met experimenteren, fouten maken en bijsturen. Die ruimte en vertrouwen wil ik iedereen mee geven.

Ik ben voor overlegminderen en inspireermeerderen. Als je de kunst van samenwerken verstaat, hoef je toch nauwelijks te overleggen. Naast overleg zijn er nog veel andere soorten van samenwerken die veel leuker en effectiever kunnen zijn. Daar geloof ik in.

Ik moet ook wennen aan vele eilanden die separaat opereren wat er voor zorgt dat veel moois onbekend en onbemind blijft. Elke dag zoek ik naar ambassadeurs, verbinders, satéprikkers en samenhang om storytelling en storydoing naar een hoger niveau te brengen. 

'Heerlijk, de flow is goed'
En weet je wat, ik vind het HEERLIJK. Want er is ook winst te behalen uit ongemak en dat zorgt ervoor dat ik mezelf elke dag kan stretchen en opnieuw kan uitvinden. De flow is goed, ik geniet van de samenwerking binnen en buiten, elke dag is anders, ik voel me welkom en dagelijks leer ik bij en voel ik me weer eeuwig student.

Ik hoop jullie snel weer te treffen en ga nu weer luisteren naar mijn favoriete lied van The Doors: Light My Fire." 

"Vorige week ben ik gestart in mijn nieuwe functie als directeur van het Domein Agri, Food & Life Sciences en de locatie Delft bij Hogeschool Inholland. Na ruim 20 jaar vanuit het bedrijfsleven en de Rabobank in de triple helix gewerkt te hebben aan vernieuwing en verbinding op gebied van innovatie, voedseltransitie, energietransitie, welzijn en duurzaamheid, brak het moment aan om mijn passie als vooruitgangsoptimist te continueren vanuit de kant van onderwijs en onderzoek. 

Ontmoetingen
In mijn eerste week val ik direct met mijn neus in de boter. De zon schijnt, ik proef een positieve stemming, studenten komen naar school, en collega’s ontmoeten elkaar weer wat vaker live dan via een scherm. Een warm welkom met bloemen, veel inspirerende kennismakingsgesprekken. Ik heb een biotech lab-les bijgewoond met studenten, pitches in de aula, studenten startups die VR flightsimulators bouwen, knappe koppen die autonome composieten vliegtuigen de lucht in brengen, een award voor de lector van het jaar op gebied van innovaties in het groene domein en ga zo maar door. Mindbubbling!

In mijn eerste meeting als bestuurslid bij de Greenport heb ik vanuit Inholland mee mogen werken aan de aanstaande lancering van de meest veelbelovende groene incubator van Nederland. Een geweldige fieldlab in Zuid-Holland bij World Horti Center, waarbij bedrijven samenwerken aan innovaties met hbo-, wo- en mbo-onderwijs en -onderzoek.

Die donderdag was ik bij een interessante heisessie met de vier groene hogescholen van Nederland op een inspirerende plek bij topsportcentrum Papendal. In het food & agri-domein spelen grote maatschappelijke vraagstukken. De dynamiek in de sector is groot en de behoefte aan gekwalificeerde professionals is groter dan wat het groene onderwijs momenteel weet af te leveren. Dit vraagt een adequaat antwoord van de groene hogescholen. 

Bedrijfsleven schreeuwt om praktijkgerichte professionals
Tijdens een interview met studenten voor hun nieuwsbrief viel me op hoe wendbaar zij zich tonen in deze coronatijd en samen met Inholland tal van initiatieven ontplooien voor het welzijn van de studenten. Blije studenten, daar gaat het om! Die vormen het innovatieve motorblok voor ‘BV Nederland’.

Ik kon het niet laten een oproep te doen aan de studenten om in beweging te komen en zich te laten horen voor de challenge ‘bring a student’. En om in dialoog te gaan over wat we kunnen verbeteren om hun vrienden enthousiast te maken om zich bij Inholland aan te melden. De maatschappelijke vraagstukken en het bedrijfsleven schreeuwen namelijk om veel meer praktijkgerichte professionals van de toekomst. Samen kunnen we dat waar maken met een gezonde dosis verandervermogen, veel experimenten, flexibiliseren, vernieuwing, lef en een frisse startup mentaliteit. En last but not least met plezier! Elke dag genieten zorgt voor de beste vitamines.

Foodinitiatieven
De week eindigde met de stuurgroep Food Feeding the Future waar foodbedrijven worden gekoppeld aan foodopleidingen met studenten, docenten en lectoren. Inholland speelt daarin een vitale rol en ik zie veel kansen bij de mooie initiatieven en acties die de komende twee jaren zijn gepland.

Op mijn handen zitten?
Wat een week, vol inspiratie en energie. Ben er nog van aan het bijkomen en nagenieten. Had me voorgenomen 100 dagen op mijn handen te gaan zitten en alles rustig op me af te laten komen. Dat wordt nog een uitdaging. Daar is het allemaal te leuk en te zinvol voor."

Willem Peddemors (één van onze docenten) vroeg me wat ik vond van het afschaffen van de scriptie bij het afstuderen, naar aanleiding van een opinieartikel hierover in de Volkskrant. Nico Keuning betoogt in het artikel ‘Universiteiten, verlos studenten van die onmogelijke scriptie’ dat de scriptie te moeilijk zou zijn voor studenten én teveel werk voor de docenten. Hij verwees daarbij ook nog naar de wederwaardigheden van Inholland rond 2010 en het boek van Eelco Runia over ‘genadezesjes’.

Ik vind niet dat de scriptie zaligmakend is. Dit is lang niet de enige manier om een student te kunnen laten afstuderen. Tegelijk ben ik ook niet voor het afschaffen ervan. En al helemaal niet omdat het schrijven van een scriptie te moeilijk zou zijn of voor docenten teveel werk zou opleveren. Dat zijn precies de verkeerde argumenten. Als wij iets geleerd hebben van wat ons bij Inholland in 2010 is overkomen, is het dat een scriptie goed te doen is voor studenten als het onderwijsprogramma (dus de héle bachelor- of masteropleiding) hen voorbereidt op wat de scriptie van hen vraagt. Bij Inholland hebben we alle opleidingen stevig herzien, met veel aandacht voor onderzoekvaardigheden en reflectie op het beroep. Studenten die dit hele programma doorlopen hebben, doen het beter: het studierendement is bij Inholland flink toegenomen. De grote hoeveelheid langstudeerders is sterk afgenomen. Natuurlijk is de afstudeerperiode voor docenten een drukke tijd, maar ik hoor hen vooral trots zijn op de resultaten.

Beroepspraktijk richtinggevend voor het onderwijs
Eigenlijk gaat het daar helemaal niet om. De echte vraag draait om hoe we beoordelen of een student het niveau heeft behaald dat bij een bachelor- of masterdiploma hoort. Wat zijn de kwalificaties die behoren bij een startbekwame professional en hoe kunnen we die toetsen? Daarvoor zijn vele manieren denkbaar.

De toetsing hoort wat mij betreft thuis in een afstudeerprogramma waar een scriptie een onderdeel van uit kan maken, maar waarbij vele andere vormen eveneens denkbaar zijn. Zeker in het hbo willen we immers ook een indruk krijgen van het beroepsmatig handelen – dat is vaak niet op te schrijven, maar wel te zien in de praktijk.

Wat toont dat je klaar bent voor de arbeidsmarkt?
Bij studenten die afstuderen als bijvoorbeeld docent, verpleger, werktuigbouwkundige, architect, of social media-expert kun je je voorstellen dat ook andere zaken kunnen aantonen dat iemand klaar is voor de arbeidsmarkt. Daarbij is het denkbaar dat de student een eindwerk aflevert, waaruit niet alleen de beroepsvaardigheid en het professioneel handelen blijken, maar ook de reflectie hierop én hoe dit relateert aan de bestaande kennisbasis. Dan is de scriptie bijzaak en het beroepsproduct – het advies, de behandeling, het ontwerp, de chatbotfunctie, et cetera – de tastbare verwezenlijking. In de kunsten en bètastudies is dit reeds lang de praktijk – in andere vakgebieden vindt dit steeds meer ingang. Ik vind dat een goede zaak.

In zijn algemeenheid zien we dat het loont om veel meer vanuit de beroepspraktijk na te denken over hoe we het onderwijs inrichten. Dat raakt lang niet alleen aan de scriptie, maar aan alles wat we doen. Niet alleen omdat het werkveld daarom vraagt – met alle transformaties die zich voltrekken op de arbeidsmarkt, ligt het voor de hand voorbij de theorie te denken. Maar ook omdat het voor studenten vaak veel motiverender is.

Bij ons hebben we dit samengevat onder de noemer ‘Inholland professional’: een beeld van de afgestudeerde in de context van zijn beroep. Hoe zien we onze toekomstige professionals en wat betekent dit voor hoe wij ons onderwijs vormgeven? En wat vraagt dit van ons als docenten en de hogeschool? Dit betekent niet alleen iets voor het onderwijs en het afstudeerprogramma, maar voor alles wat we doen: laatst hadden we met de afdeling Finance, Control en Centrale Studentenadministratie ook een hele dag over wat de Inholland professional voor de ondersteuning betekent.

Het afstudeerprogramma als meesterproef
Dat gezegd hebbende, is deze tijd van het jaar altijd spannend. We kunnen wel zeggen dat de reis meer betekenis heeft dan de bestemming, maar het diploma blijft belangrijk. Het is hét tastbare bewijs van iets bereikt hebben. Voor veel studenten is het nog steeds het eerste wat zij noemen, als je ze vraagt naar waarom ze studeren. Het diploma is een startbewijs, de entree naar de arbeidsmarkt; of naar een betere of andere baan als je al werkt; een erkenning van het talent dat je in huis hebt. Voor jezelf, voor je familie en voor je toekomstige werkkring.

De rol van het afstudeerprogramma valt niet te onderschatten in de opmaat naar het diploma: het is een uiterste inspanning – een meesterproef. In dit laatste onderdeel van de studie kun je als student laten zien wat je waard bent en kun je niet zelden ook je eigenheid kwijt: datgene wat jij als professional kunt en wilt toevoegen. Ik vind het goed dat dit een serieuze inspanning vraagt – of dat nu door middel van de scriptie is of een ander soort programma. Die inspanning vraagt om wederkerigheid: ook de begeleider investeert erin. Als de prestatie is geleverd en voldoende is bevonden, is het gevoel van trots groot – aan beide zijden.

Kortom, wil je de voldoening voelen van een verdiend diploma, dan vraagt het afstuderen om een serieuze insteek en inspanning van alle betrokkenen. Daar gaan we voor. Ik wens al onze studenten en docenten daarom veel succes met de laatste loodjes van dit collegejaar. No guts, no glory: #lerenisdurven.

Zaterdag was het Dodenherdenking. Voor mij is 4 mei altijd een beetje een gekke dag: mijn broer is jarig, wat vraagt om een feestje, maar om acht uur ’s avonds, is altijd de herdenking. Ondanks de verjaardag van mijn broer hebben we die nooit overgeslagen. Niet toen ik klein was en ook niet nu ik volwassen ben. Als student heb ik als vertegenwoordiger van studentenorganisaties officiële herdenkingen in de stad bijgewoond, als bestuurslid van een politieke partij heb ik ook weleens een krans gelegd namens de lokale afdeling. De stilte van twee minuten is altijd indrukwekkend, als je met heel veel mensen samen komt.

In ons gezin was de oorlog altijd dichtbij
Maar meestal herdenk ik thuis. Voor de TV en dan kijken we naar de plechtigheid op de Dam. Waar denk ik aan die twee minuten? Ik denk aan familie. In mijn stamboom komt alles samen. Er waren familieleden die in de Tweede Wereldoorlog lid werden van de SS en omgekomen zijn aan het front in Rusland. Niet dat daarover gesproken werd, maar als je ouder wordt kom je erachter. Een De Ranitz was collaborateur: hij werkte als waarnemend secretaris generaal op het ministerie van Cultuur tijdens de bezetting. Na de oorlog werd hij veroordeeld. Maar er waren ook familieleden die verzet boden. Mijn grootvader werd als gijzelaar gevangen gezet in St. Michielsgestel.

De familie van mijn moeder werd zwaar getroffen. Haar vader was joods. Vrijwel zijn hele familie is vermoord in Auschwitz en Sobibor. In de Hollandse Schouwburg in Amsterdam vind je hun namen terug. Mijn opa zelf was militair in Indonesië en kwam in een gevangenkamp terecht in Japan. Zijn latere vrouw, mijn oma, zat in een Japans interneringskamp in Indonesië. De halfbroer van mijn moeder werd van zijn eigen moeder en broertje gescheiden omdat hij al twaalf was en kwam in een kamp met andere mannen terecht. Mijn moeder is na de oorlog geboren, in Indonesië, maar heeft de schade die in haar familie voelbaar was – er werd niet over gesproken – altijd gevoeld en meegedragen. Mijn oom kon in Nederland, waarnaar ze terugkeerden na de onafhankelijkheidsoorlog, niet meer aarden en emigreerde naar Amerika. Jaren later vertelde hij mij over zijn ervaringen. In ons gezin was de oorlog dus altijd dichtbij.

Gedenken in vrijheid en vrede
Dat geldt niet voor mijn kinderen. Gelukkig maar. Ik ben blij dat zij niet opgroeien met de schaduwen die mijn families getekend hebben. Zij kennen niet het grote zwijgen, de schaamte, de schade, de verwijdering door de verschillende keuzes die mensen hebben gemaakt. Ik ben blij dat de grote trauma’s die in mijn familie aanwezig waren, in mijn generatie hebben kunnen helen. Ik kan mijn familie gedenken in vrijheid en vrede. Ik heb niet anders gekend.

Oorlog en terreur nooit weggeweest
Maar oorlog is niet weg en ook niet lang geleden. Tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië, zagen we verschrikkelijke beelden van mensen in kampen. Wat ik zag leek precies op de beelden van gevangenkampen uit de Tweede Wereldoorlog. Er leek niets veranderd. De zoon van goede vrienden diende als militair in Afghanistan. Het was voor hem niet makkelijk weer te aarden in Nederland. Het heeft hem veel tijd gekost om los te komen van wat hij had meegemaakt. Ik denk ook aan hem op 4 mei en hoe bijzonder het is dat hij bereid was zijn leven te geven voor onze vrijheid en de vrede in een ander land.

Bovendien moeten we constateren dat geweld tegen mensen om wat zij geloven maar al te actueel is. Wellicht geen oorlog in de klassieke definitie, maar wel terreur. In Christchurch keerde zich dat tegen moslims tijdens het gebed. In Sri Lanka tegen christenen, tijdens de Paasdienst. En zeer recent ook in de Verenigde Staten bij een aanslag op een synagoge, waarbij antisemitisme de drijfveer was.

Oorlog en terreur vergroten alles uit, laat ons de extremen van ons mens zijn zien – zowel het kwade als het goede. In mijn dagelijks leven lijkt dat ver weg, maar door aanslagen en het effect dat dit heeft op ons eigen gevoel van veiligheid, komt het toch dichtbij. Onze saamhorigheid en onze vrijheid zijn niet vanzelfsprekend. Ons handelen is niet vrijblijvend. Elke dag maken we keuzes, die bepalend kunnen zijn voor de toekomst. Wel of niet de helpende hand te bieden. Wel of niet iemand het voordeel van de twijfel te geven. Wel of niet op te komen voor de rechten van anderen – anderen die niet zijn zoals jij, niet hetzelfde vinden en niet hetzelfde willen doen, maar die wel het recht hebben op dat andere. Ook als dat op gespannen voet staat met je eigen overtuigingen. Wel of niet gebruik te maken van ons stemrecht, bijvoorbeeld straks voor het Europees Parlement.

Iets kleins maakt soms het verschil
Soms zit het goede doen in iets heel kleins en is de stap helemaal niet groot. Iemand groeten, iemand bedanken, iemand aanmoedigen. Voor mij iets kleins, voor een ander soms het verschil tussen iets en niets, tussen acceptatie en discriminatie, tussen geluk en ongeluk. Geen enkele bestuurder, teamleider of docent weet precies met welke handeling je verschil maakt voor de mensen voor wie je er bent. Op hoop van zegen maken we er het beste van. Achteraf blijkt dat het vaak die kleine dingen zijn, die mensen zich herinneren als waardevol en waar ze je jaren later nog eens voor bedanken.

Daar denk ik ook aan op 4 mei: aan de kleine dingen. Aan wat een mens een goed mens maakt. Een “Mensch”, zoals mijn moeder altijd zei. Of in een spreekwoord dat weliswaar afgezaagd is, maar daarom niet minder waar: wie goed doet, goed ontmoet. Misschien ben ik naïef, maar ik hoop dat daarmee onze samenleving de vrede kan blijven bewaren.

Zo’n veertig Inholland-studenten hebben onlangs tijdens een hackaton op Texel een bijdrage geleverd om het eiland zelfvoorzienend te maken. De studenten, van opleidingen in onder andere techniek, agri, toerisme, bedrijfskunde en creative business, gingen samen aan de slag en ontdekten dat circulariteit lang niet alleen vraagt om nieuwe technologie, maar vooral om ander gedrag van mensen. Ze deden aanbevelingen over hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen. Ze behaalden resultaat omdat ze het samen deden, direct in contact met de stakeholders op Texel, waarbij ze verschillende oplossingen uit het eigen beroepsprofiel konden inzetten met technologie als hulpmiddel. Zo’n project is exemplarisch voor hoe wij als Inholland onze bijdrage willen leveren.

Een jaar geleden sloot de minister van OCW een sectorakkoord met het hbo. Daarin hebben we afgesproken om verder te investeren in de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Daarvoor kwamen onder andere de studievoorschotmiddelen vrij. Elke hogeschool zou, passend bij de eigen strategie en context, plannen presenteren over de besteding van die middelen: een kwaliteitsafspraak. Afgelopen vrijdag heeft Inholland haar voorstel voor een Kwaliteitsafspraak (met instemming van de medezeggenschap) ingestuurd naar de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO).

Sudoku
Het inhoudelijk vormgeven van die afspraak duurde bijna een jaar. Dat lijkt lang, maar is het niet als je bedenkt welke sudoku we te maken hadden met elkaar. Het gaat immers om veel meer dan het bestemmen van geld. Als hogeschool positioneren we ons in een drievoudige helix: we dienen niet alleen de overheid; we richten ons ook op de vragen van de markt en de maatschappij. Bovendien hebben onze eigen mensen – docenten en studenten – zo hun prioriteiten. Voor het maken van de Kwaliteitsafspraak is draagvlak van al deze partijen een voorwaarde. En gelukkig maar, want betrokkenheid van binnen en buiten is voor een hogeschool altijd de voorwaarde voor succes.

De midterm review die we in 2018 van ons Instellingsplan gemaakt hebben, geldt als sterke basis voor de Kwaliteitsafspraak. We kiezen er bewust voor om prioriteiten te stellen waar de studievoorschotmiddelen aan besteed worden. We hebben immers de hele instellingsbegroting om het totaal van onze strategie te verwezenlijken. De Kwaliteitsafspraak focust op innovatie in het onderwijs waar studenten niet alleen iets van merken, maar waar zij ook bij betrokken zijn.

Inholland levert een bijdrage aan de duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Deze missie en profilering blijft centraal staan. Ook onze aanpak (persoonlijk & dichtbij en inclusief) en mentaliteit (leren=durven) veranderen niet. De hackaton op Texel heeft dat laten zien. Zo willen we verder. De midterm review maakte duidelijk dat we kunnen leren van dit soort best practices die er binnen Inholland zijn en hoe we ze vormgeven in ons onderwijs. Bovendien kunnen we al doende verder innoveren. Daarom gaan we hierin investeren.

Aan de slag
Als je onze studenten vraagt wat ze fijn vinden, zijn ze duidelijk: ze willen de praktijk het liefst zo direct mogelijk ervaren. Zelf beroepsproducten opleveren, beroepstaken uitoefenen, aan de slag met echte vragen die nu spelen in het werkveld: dat maakt tastbaar waar het om draait en geeft betekenis. Het doet ertoe. Ook geven studenten aan dat ze uitgedaagd willen worden om zelf aan de slag te gaan, dat ze het zelf mogen (en moeten) ontdekken. Activerend onderwijs dus. En dan niet in hun eentje, maar samen met anderen en met docenten die er zijn als je ze nodig hebt. Ze willen zich thuis voelen – in de hogeschool en in hun klas. In zo’n leergemeenschap kom je verder. Tenslotte is technologie niet meer weg te denken. Alle beroepen waarvoor we opleiden worden erdoor geraakt en wij als onderwijsinstelling natuurlijk ook.

Onze Kwaliteitsafspraak
Die vier lijnen vind je dus terug in onze Kwaliteitsafspraak: beroepsproducten, activerend onderwijs, leergemeenschappen en technologie. In de manier waarop we innoveren gaan ze vaak hand in hand. Dat laten de best practices zien: we draaien niet aan één geïsoleerde knop. Het gaat om een integrale aanpak. Alle domeinen en opleidingen krijgen de kans stappen te zetten, passend binnen de visie van de hogeschool, het domein en onze profilering. We willen bovendien samen met studenten gaan kijken naar wat werkt: we maken ruimte voor participatief designgericht onderzoek, met en door studenten. Ook stellen we budget beschikbaar voor studenten om eigen plannen voor te dragen, in het studenteninitiatieven fonds.

Onderwijsintensiteit
Daarmee zet Inholland alle middelen die bij de Kwaliteitsafspraak horen in voor één thema (uit de zes die de minister had benoemd): Onderwijsintensiteit. Dit thema past het best bij wat wij als Inholland willen versterken en bij waar we voor staan. Natuurlijk moeten we daarvoor ook investeren in de andere thema’s die de minister heeft benoemd (zoals bijvoorbeeld professionalisering), maar dit is wat wij als hoger doel voor onze inzet benoemen; andere thema’s zijn daaraan ondersteunend en geen doel op zich. Intensief en uitdagend onderwijs, daar mogen onze studenten ons op aanspreken.

Op 28 mei komt de NVAO bij ons langs om ons voorstel te toetsen. Wij zien ernaar uit. We zijn natuurlijk al begonnen, want we doen het niet voor Minister maar voor onze stakeholders, onze hogeschool en onze studenten. The future starts now.

Kwaliteitsafspraak 2019-2024 (pdf)

Mij wordt weleens gevraagd of ik een voorbeeld heb. Een held of heldin die ik als rolmodel zie. Ik vind dat een lastige vraag, want ik heb niet zo iemand. Dat wil zeggen – niet iemand in de categorie supervrouw- of man. Zo iemand die op een voetstuk staat, categorie popster, staatsvrouw of topsporter. Die mensen kan ik wel bewonderen – ik noem een Madonna, Angela Merkel of Yvonne van Gennip (nu weet je meteen hoe oud ik ben). Maar zij zijn voor mij nooit degene geweest waar ik me aan opgetrokken heb.

Er zijn wel veel mensen om me heen die ik helden vind. Laat ik me tot vrouwen beperken, omdat het Internationale Vrouwendag is vandaag. Maar zij staan niet op het wereldtoneel en zijn vaak helemaal niet zichtbaar. Dan denk ik aan mijn vriendin, die haar carrière jarenlang stil zette, omdat ze twee kinderen kreeg met autisme. Of ik denk aan mijn baas, toen ik net zelf leidinggevende werd, die mij de ruimte gaf om te groeien en open was over haar eigen dilemma’s, waardoor steun geven iets wederkerigs was. Ik denk aan mijn schoonmoeder van 87 die ondanks haar kwaaltjes, als je haar vraagt hoe het met haar gaat, altijd zegt: “Stralend!” En ik denk aan mijn dochter die haar coming out als biseksueel vergezelde van een boze uitroep dat het eigenlijk belachelijk was dat ze het moest vertellen, want zei ze me: “Jij zegt toch ook niet als je iemand tegen komt ‘Hallo, ik ben Jet en ik ben hetero?’ Dus wat een onzin eigenlijk dat ik met zoiets privé te koop zou moeten lopen.”

Helden en heldinnen laten zich elke dag zien. En voor mij zit dat heldendom in kleine dingen, niet in het grote. Het gaat er niet om of je het gemaakt hebt, maar om wat je betekent voor andere mensen, of je de moed erin houdt, je eigen pad durft te kiezen of soms van dat pad durft af te wijken als de omstandigheden dat noodzakelijk maken. Dat dwingt respect af. Dat soort keuzes durven maken en ervoor te staan, maakt je voor mij een held of heldin.

Internationale Vrouwendag staat soms erg in het teken van vrouwen naar de top. Daarmee lopen we het risico de heldinnen van alle dag niet te zien. Daarmee missen we de betekenis van dagelijkse moed. Ik zie die dagelijkse moed vrijwel elke dag om me heen, bij onze docenten die zich inzetten voor onze studenten. Bij de ondersteuners die ons onderwijs mogelijk maken. Bij lectoren die zich zeer betrokken voelen bij de maatschappelijke vraagstukken die zij onderzoeken en dan gelukkig worden van de verbeteringen die ze in de praktijk helpen realiseren.

Kortom, vandaag vier ik graag de dagelijkse heldinnen (en helden) – in mijn privéleven en in mijn werk. Het goede nieuws is: we zijn met velen, veel meer dan wanneer we alleen de top beschouwen. Onze impact is soms klein, soms groot en belangrijker nog, treft doel!

Duizenden scholieren lieten vorige week in Den Haag op het Malieveld hun stem met de roep om meer actie om klimaatverandering tegen te gaan en vervuiling een halt toe te roepen. Die scholieren zijn ónze studenten van de toekomst. Terecht dat zij aandacht vragen voor de acties die ondernomen moeten worden om hun toekomst veilig te stellen. Wij hebben de wereld in bruikleen en geven hem door aan de volgende generaties.

Het was ook dié dag (7 februari, red.) dat ik mede namens Inholland het Manifest Circulair & Onderwijs van de Amsterdam Economic Board tekende. Samen met mij tekenden vrijwel alle andere onderwijspartners in de stad, van universiteiten tot basisonderwijs. Het Haagse protest zette de ondertekening van het manifest extra kracht bij.

Gelukkig konden we bij de ondertekening vaststellen dat er in het onderwijs veel initiatieven worden ontplooid om duurzaamheid en hergebruik vaste onderdelen van ons werk te maken. Er werden veel mooie voorbeelden genoemd, variërend van nieuwe opleidingen in circulair werken tot het hergebruik van plastic op de basisschool. Tegelijk is er ook nog ontzettend veel werk te verzetten: de urgentie die de scholieren voelen, voelen wij ook. Als hogeschool worden we daarin, zoals zo vaak, dubbel getrakteerd: als organisatie kunnen wij veel zelf doen om te verduurzamen. Daarnaast is de circulaire economie in het werkveld een factor die daarmee een plek verdient in ons onderwijs.

Duurzaamheid hoog in het vaandel
Als organisatie zijn we daar al een tijd mee bezig. Zo hebben we veel geïnvesteerd in energiebezuinigende maatregelen in al onze gebouwen; we doen aan afvalscheiding en als we diensten inkopen, selecteren we bedrijven die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan. Onze streefdoelen hebben we tot nu toe steeds gehaald. Ook als we straks gaan bouwen in de Amsterdamse Sluisbuurt streven we zoveel mogelijk naar een klimaatneutraal gebouw. Het bureau dat is geselecteerd voor het ontwerp, cepezed, heeft hierin een goede reputatie. Ook bij renovatie, zoals in Alkmaar, investeren we hier fors in. Maar het gaat naast gebouwen, natuurlijk vooral om de mensen. Dit raakt aan De Gezonde Samenleving, één van de profilerende thema’s. Een visitatiepanel dat ons onlangs bezocht heeft aanbevolen dat we hier nog explicieter aandacht aan mogen besteden. Dat gaan we zeker doen.

Onze maatschappelijke opdracht
De grote opdracht ligt natuurlijk in het onderwijs dat we maken. Dat geldt voor de technische en agrarische opleidingen, die je als vanzelf te binnen schieten als je het hebt over duurzaamheid. Zij hebben binnen de visie Duurzame oplossingen programma’s gelanceerd, zoals Feeding & greening megacities en Living in an urban delta. Hierin staat circulariteit voorop. Grote maatschappelijke vraagstukken waar ons onderwijs en onderzoek zich dagelijks op richt. Van de natuur zelf kunnen we nog veel leren: zij is zelf circulair en zeer efficiënt. Als we dat kunnen nabootsen, kunnen we energiezuiniger en misschien zelfs klimaatneutraal werken en betere oplossingen bedenken: biomimicry, zoals we dat noemen, is daarom de derde programmalijn.

Maar met productontwikkeling binnen techniek en agri- of lifesciences, komen we er niet. Het gaat niet alleen om technische innovatie. Als we niet weten hoe we innovaties kunnen toepassen of niet leren om ons afval in te zetten voor hergebruik, verandert er niet veel. We kunnen wel wc’s maken waar geen chloor voor nodig is om ze te reinigen (die bestaan al), maar als we niet leren het bleekmiddel te laten staan in de wc, levert de innovatie niets op. Uiteindelijk gaan zaken alleen veranderen als we het menselijk gedrag weten te beïnvloeden. Studies die zich daarop richten, zijn dus erg relevant.

Gelukkig zien we dat ook niet-technische opleidingen vanuit hun eigen professie bijdragen aan de circulaire economie. Zo leren studenten aan de Pabo passend lesmateriaal ontwikkelen voor kinderen op de basisschool, over wetenschap en techniek – we kennen de wc-rol als favoriet hergebruik artikel, maar er kan nog veel meer.

Studenten hebben belangrijke rol in Circulaire transitie. #klimaatmars Bestuurders onderwijsinstellingen werken samen. Vandaag te gast bij @roctop1 @AmEcBoard #circulairtalent @JetdeRanitz @Inholland pic.twitter.com/9BL2LXjeQ2

— Amsterdam Econ Board (@AmEcBoard) February 7, 2019

Een opleiding als Business Studies kijkt naar welke verdienmodellen kunnen worden gemaakt voor circulair werken. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat duurzaamheid geen kostenpost is, maar juist waarde oplevert, bijvoorbeeld door zaken anders op te nemen in een jaarrekening? De toerismeopleiding onderzoekt hoe activiteiten voor toeristen zo kunnen worden ontworpen dat het bezoek minder belastend is voor de omgeving of laat toeristen kennis maken met restaurants die zelf het voedsel verbouwen en andere circulaire ondernemers.

Scholieren Malieveld meer dan welkom
Dit zijn mooie voorbeelden en zo zijn er gelukkig veel. Maar als we dit echt een standaard onderdeel willen laten zijn van alles wat we doen – en daarmee de scholieren van het Malieveld gerust kunnen stellen, dan is er nog veel te doen. Bij Inholland zijn deze scholieren meer dan welkom. Voor onze toekomstige studiekiezers, voor onze huidige gemeenschap én de mensen die ons lief zijn. Het is een agenda die niet makkelijk is, maar wel hoopgevend. Immers, de voorbeelden die er nu al zijn laten zien dat het kan. Leren is doorzetten als anderen opgeven. We geven de moed niet op: #lerenisdurven.

Als College van Bestuur zijn we het jaar goed begonnen. Natuurlijk hadden we eerst de ronde langs alle vestigingen om alle collega’s gelukkig nieuwjaar te wensen. Het is altijd fijn om iedereen weer te zien. Het voelt eigenlijk nog steeds als vakantie, zo leuk is het.

De eerste echte daad die we hebben gesteld, was zelf weer gaan leren. Immers: “leren = doorleren, bijleren en soms weer afleren”. We kregen een cursus Office 365. Ik vond mezelf al best wel handig, maar ik kan jullie verklappen dat ik weer heel wat nieuwe dingen heb opgestoken (aan de slag met Teams, Delve, de fijne kneepjes van Sharepoint) en ook een aantal zaken mag gaan afleren (Whatsapp als ik met het CvB wil chatten, bijvoorbeeld). Het is allemaal geen rocket science, maar je moet toch je manier van werken aanpassen, jezelf ertoe zetten dat nieuwe programma onder de knie te krijgen en jezelf afvragen waarom je eigenlijk zo gehecht bent aan bepaalde software. Dat je af kunt knappen op vormgeving, terwijl de functionaliteit prima is. Van die dingen…

Met kerst sprak ik mijn broer over onze kinderen. We hadden het over onze opvoedmethoden. Of liever, het gebrek eraan: als we moe zijn, zetten we ze voor een scherm en dan is het eindelijk even stil. Mijn kinderen keken dan vroeger naar een Disneyfilm op dvd (inmiddels zijn ze ook YouTube verslaafd; ik maak me geen illusies). Maar de kinderen van mijn broer zijn een stuk jonger en hij vertelde dat zijn zoon van 4 een Disneyfilm niet uit kan kijken. Dat duurt te lang. Door alle filmpjes op de mobiel en tablet is hij zo gewend aan snelheid en snel doorklikken, dat het te moeilijk is om zo’n lange spanningsboog vast te houden. Nog los van onze opvoedingsskills, zegt ons dat iets over hoe kinderen de digitale wereld ervaren. Wat hun verwachtingspatroon is, én hoe zij informatie verwerken. Dat betekent nu al iets voor ons als hogeschool, voor ons onderwijs en onze docenten. Kun je nagaan hoe het is, als zij over tien tot vijftien jaar het hbo binnen komen lopen.

Naar een nieuw leermanagementsysteem
Ik wil maar zeggen, mijn cursus Office 365 is nog maar het begin. Er is enorm veel te leren over wat voor nieuwe digitale hulpmiddelen er allemaal zijn voor het maken van onderwijs, hoe jongeren opereren in die digitale wereld en wat voor hen aansprekend is. Hoe we de dingen kunnen aanbieden en presenteren, zodanig dat zij zich uitgedaagd voelen. Gelukkig zij er heel wat opleidingen bij Inholland goede stappen aan het zetten op dit terrein. Daarnaast introduceren we in 2019 het nieuwe leermanagementsysteem: de nieuwste versie van Moodle. Vanaf eind januari gaan alle opleidingen die Moodle gebruiken over naar deze nieuwe versie. Met het vernieuwde Moodle kan het onderwijs beter ondersteund worden en is meer innovatie mogelijk. Uiteraard maken we daarbij graag gebruik van de expertise van onze lector Jos Fransen die onze onderzoekslijn Teaching, Learning & Technology aanvoert, evenals die van vooruitstrevende collega’s die intensief gebruik maken van Moodle.

Het is veel werk, voor ons allemaal. Daar ben ik me terdege van bewust. Maar als mijn kleine neefje me iets laat zien, is dat we ons het niet kunnen veroorloven om stil te staan. We moeten ons blijven ontwikkelen op dit punt, anders ervaren studenten onze hogeschool straks als ‘old skool’. Het vernieuwde Moodle helpt ons niet alleen bij het zetten van stappen in die richting; het biedt ook mogelijkheden die ons het leven makkelijker zouden kunnen maken, als we er goed gebruik van maken. Daar ben ik echt nieuwsgierig naar. Overigens doen we dat niet alleen: in de Versnellingsagenda werken we samen met andere hogescholen en universiteiten om hierin van elkaar te leren en samen meters te maken.

Digitale didactiek en pedagogiek
Als ik eerlijk ben, ligt de grote uitdaging niet in de implementatie van de techniek. Die ligt in het integreren van dit soort systemen en andere digitale hulpmiddelen (zoals oefentoetsen en ander studiemateriaal, digitale portfolio’s, vaardigheidstrainingen, enquêtes bouwen en uitzetten, dataverzameling en -analyse) in hoe we lesgeven en onderzoek doen. Het vraagt om digitale didactiek en pedagogiek. Een nieuwe visie op hoe we onderwijs maken en geven en daarbij ook de student zelf veel meer kunnen bieden dan nu, omdat dit met behulp van technologie veel makkelijker en efficiënter kan worden gepersonaliseerd.

Het zal jullie dan ook niet verrassen dat dit één van de aandachtspunten wordt in onze strategie voor de komende jaren. In de midterm review op ons Instellingsplan hebben we geconstateerd dat we hier meer op in moeten zetten. De kwaliteitsafspraak die we gaan maken met de minister biedt ons de ruimte om het te doen. Onze studenten in de Hogeschool Medezeggenschapsraad vinden dat ook belangrijk. Zij zien veel kansen voor ons als hogeschool en ik ben het met ze eens.

Wat Office 365 betreft: we hebben na ons eerste uur maar meteen en vervolgcursus aangevraagd (want de theorie wilde niet zo goed beklijven). Met vooral veel oefeningen en ‘hoe te doen’. De praktijk in, want daarvan leren we snel en veel. Zo zie je maar, als bestuurder ben je niet anders dan een hbo-student. Ik blijf het zeggen: leren is durven!

En dat is niet zo gek. Nederland is weliswaar een rijk en welvarend land, maar ook hier voeren we discussie over de staat van de democratie. Ook in Nederland is er sprake van armoede. Hier spelen studenten en de hogeschool op in met de Associate degree Sociaal Financiële Dienstverlening in Den Haag. Studenten van deze opleiding werken nauw samen met de sociale dienst van Den Haag in de schuldhulpverlening. Zij staan samen met andere Haagse partners aan de basis van het Schuldenlab. Onlangs is in aanwezigheid van Koningin Máxima de intentie ondertekend om op basis van onze ervaringen landelijk schuldenlabs in te gaan richten.

Recht op onderwijs: jezelf ontwikkelen
Tijdens een interview met studenten op onze vestiging in Rotterdam, geven studenten hun visie op het recht op onderwijs. Zij vinden de toegankelijkheid van het onderwijs heel erg belangrijk. Zij onderstrepen het belang voor hen persoonlijk: zij willen met onderwijs zichzelf ontwikkelen, ze willen hulp ontvangen als het niet vanzelf gaat en zij willen voor zichzelf en hun medestudenten een gelijk speelveld waarin ieders talent tot ontplooiing kan komen. En ze zien dat dit niet vanzelfsprekend is. Gelukkig onderschrijft onze minister van Onderwijs dit in haar recent verschenen brief aan de Tweede Kamer over gelijke kansen.

Voor Inholland is dit een opdracht waar we ons al langer geleden aan verbonden hebben. Met de toegankelijkheid zit het bij ons wel goed: studenten van alle soorten en maten weten ons te vinden. Van mbo’ers tot vwo’ers, eerste generatie in het hoger onderwijs tot kind van hoogopgeleide ouders, met of zonder migratie-achtergrond, voor het eerst aan de studie of bezig met een tweede of derde poging, van 16 jaar tot lang en breed volwassen, van langstudeerders tot honoursstudenten. Wij zijn blij met hen allemaal en zijn op elke student even trots wanneer we het diploma mogen uitreiken.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het allemaal vanzelf gaat. Elke student heeft in potentie iets anders van ons nodig. Immers, studenten hebben wel allemaal gelijke rechten, maar ze zijn geen van allen hetzelfde. Om hen allemaal in staat te stellen datzelfde einddoel – het diploma – te bereiken, moeten wij hen dus juist verschillend behandelen. Daarover sprak onze lector Machteld de Jong overtuigend in haar recente lectorale rede. Wat passend is, blijft evenwel een zoektocht. Daarbij gaat het niet alleen om onderwijskundige ingrepen in hoe we de studie vormgeven, maar ook over begeleiding. En het gaat over rechten en plichten, over de grenzen aan de ruimte. Daarom zijn we de afgelopen jaren, en ook volgend jaar nog, bezig met het herzien van de Onderwijs- en Examenregeling (OER): die regeling geeft immers onze eigen omgeving vorm en zorgt dat verschil maken niet kan leiden tot willekeur.

Hoe zegeviert het recht?
In toenemende mate wordt bij dit soort vraagstukken ook gekeken naar de toegankelijkheid van het recht, bijvoorbeeld door onze lector Ineke van den Berg. We kunnen wel mooie regels maken, maar als degenen voor wie ze bedoeld zijn er hun weg niet in kunnen vinden, dan zegeviert het recht uiteindelijk niet. Dit is binnen Inholland één van de aanleidingen geweest om met het OER aan de slag te gaan: vereenvoudiging. We vonden de regelingen te ingewikkeld geworden en voor studenten te complex om snel antwoord te kunnen vinden op hun vragen.

Als we kijken naar het recht in Nederland, dan zien we hier een grote taak voor hbo-studenten. Steeds vaker constateren we dat burgers hun weg niet meer kunnen vinden. Bijvoorbeeld als het gaat om het verkrijgen van toeslagen, als je een laag inkomen hebt. Of het organiseren van zorg voor een naaste. De regels zijn zo complex door steeds nieuwe wetgeving, dat zelfs hoogopgeleide professionals erin verdwalen. Terwijl de regelingen vaak bedoeld zijn voor mensen met minder opleiding, minder geld en niet zelden mensen die ook kampen met laag geletterdheid (of digitale ongeletterdheid). En je wordt er soms op onverwachte manieren mee geconfronteerd: er zijn werkgevers die ons vertellen dat zzp’ers in de bouw hun contracten niet meer lezen, omdat ze die te ingewikkeld vinden. Daardoor kennen ze hun rechten onvoldoende, met soms vervelende gevolgen voor alle betrokkenen.

Opleiding HBO-Rechten brengt het recht dichterbij
Studenten van onze opleiding HBO-Rechten richten zich juist op het dichterbij brengen van het recht voor wie dat nodig heeft. In toenemende mate gebruiken zij daarbij ook nieuwe technieken. Want digitalisering werpt niet alleen drempels op, maar biedt ook kansen. In een filmpje kun je bijvoorbeeld makkelijker uitleggen wat er precies in contracten staat. Een simpele infographic kan ook helpen. Dat noemen onze juristen ‘legal design thinking’: het recht op creatieve wijze presenteren, zodanig dat het weer dichterbij komt. Alle opleidingen HBO-Rechten in Nederland werken samen om dit in de opleidingen te brengen en met hun studenten zo het recht invulling te geven. Ik vind dat een schoolvoorbeeld van mooi hoger beroepsonderwijs. (tekst gaat door onder foto's)

Dus is het nog nuttig, zo’n Dag van de Rechten van de Mens? Ik ben het eens met onze studenten dat het niets aan relevantie heeft ingeboet. Straks ga ik dat kracht bij zetten door mee te schrijven bij de actie van Amnesty International waar onze hogeschool vandaag met studenten ruimte voor maakt op diverse vestigingen. Zo draag ook ik mijn steentje bij aan rechten voor iedereen.

Als je met mensen praat over de uitdagingen voor de toekomst gaat het al heel snel over de invloed van technologie op ons werk. Veel beroepen veranderen door nieuwe technologische toepassingen en natuurlijk ook het onderwijs zelf. Ik ben een alfa, dus ik voelde wel behoefte hier meer over te leren. Toen ik de kans kreeg om mee te gaan met de @SURFnl studiereis naar EDUcause, een jaarlijkse conferentie over IT in het hoger onderwijs in de Verenigde Staten, greep ik die met beide handen aan.

Veel van wat ik heb gezien en gehoord, was niet nieuw. De dilemma’s van onze Amerikaanse collega’s delen wij. Ook in de VS is de studentenpopulatie zeer gevarieerd, is studiesucces moeilijk te beïnvloeden en is het niet altijd duidelijk welke data precies bijdragen aan succesvolle verbeteracties. De grootste zorgen hebben onze collega’s over first generation students die als eerste in het gezin gaan studeren, studenten met een biculturele achtergrond (black, hispanic) en studenten uit gezinnen waar thuis geen of weinig geld is. Uit de cijfers blijkt dat zij minder vaak instromen in het hoger onderwijs en dat hun resultaten lager liggen als ze wel gaan studeren. Dat is heel herkenbaar. Als ik stiekem had gehoopt om pasklare antwoorden mee naar huis te nemen, dan kwam ik bedrogen uit. Maar ergens was het ook wel geruststellend: we lopen in Nederland niet achter – niet in de analyse en ook niet in ons denken over de wijze waarop IT kan helpen bij het vinden van de oplossingen.

Deelnemers SURF Studiereis EDUcause

Data ten behoeve van studiesucces
Veel van wat we weten over studiesucces en doelgroepen, is al gebaseerd op data-analyse. Aan beschrijvende data kunnen we veel zien. Dan gaat het bijvoorbeeld om de voorgeschiedenis van de student, familieomstandigheden, gegevens omtrent aanwezigheid, het maken van opdrachten en tentamens en de deelname aan lezingen en andere activiteiten. De stap van beschrijven naar voorspellen is echter niet makkelijk te zetten. Immers, het feit dat statistiek uitwijst dat de kans op succes kleiner is, wil nog niet zeggen dat die ene student het niet zou gaan redden. Wat je weet over de groep(en) waartoe iemand behoort, zegt nog niets over de te verwachten resultaten van het individu.

Nudges en kudos
Sommige instellingen adviseerden dus om weg te blijven bij voorspellen en de focus te leggen op leren en daarin vooral de student zelf de regie te geven. Onderwerp van debat is of we studenten moeten activeren via ‘nudges’ (systeemnotificaties en waarschuwingen) en ‘kudos’ (complimenten voor voltooide taken en andere acties). Is het paternalistisch, of sluit het juist aan bij wat studenten gewend zijn in hun social mediaomgeving en maakt het contact persoonlijk en dichtbij? Is het fijn wanneer je een melding krijgt dat je je boeken nog moet inleveren, als je net langs de bibliotheek loopt (en het wifinetwerk ziet dat je er bent), of is dat nu juist creepy?

Liever leerinformatie dan managementdata
Ook heel herkenbaar is de beweging van ‘managementdata’ naar ‘leerinformatie’. Managementinformatie gaat over onderwerpen als inschrijvingen, uitval, rendement en studenttevredenheid. Voor leidinggevenden is die informatie belangrijk, want reken maar dat je een beeld krijgt als je alles bij elkaar optelt. Maar voor een docent of student zijn dat geen bruikbare gegevens: immers, als de managementgegevens zijn opgeleverd kun je niets meer doen: de uitval heeft zich wel of niet voorgedaan of het diploma is wel of niet behaald.

Liever wil je informatie die kan leiden tot een beter resultaat als je in actie komt: de opdracht alsnog op tijd ingeleverd; het goede gesprek als het even minder gaat; de verwijzing naar de honoursclass na het behalen van een 10. Of een ander mooi voorbeeld dat ik zag: inzicht in wat je medestudenten allemaal lezen voor een bepaald vak. Zodat je kunt beoordelen waar je zelf staat, compleet met tips voor leuke verwante artikelen.

Onderwijsverrijking met technologie
Los van de analytics, kan ook het onderwijs zelf worden verrijkt met technologie. De toepassing van adaptief cursusmateriaal in een flipped classroom bijvoorbeeld: op online platforms zijn veel oefeningen te vinden die zich aanpassen aan hoe moeilijk of makkelijk je door de opgaven heen komt. Het onder de knie krijgen van basisvaardigheden, zoals taal en rekenen, gaat sneller en is beter toegesneden op individuele aandachtspunten. Ik zag ook mooie voorbeelden van scheikunde en natuurkunde op dit vlak. Als analyse, struikelpunten en vervolgstappen in de ‘echte’ les terugkomen, is de leercurve hoger.

Natuurlijk was er ook veel te vinden over augmented reality (AR), mixed reality (MR) en virtual reality (VR). Evenals (serious) gaming. De techniek op dit vlak ontwikkelt zich snel en is niet meer gereserveerd voor ‘nerds’. Waar digitalisering eerst vooral ging om het ter beschikking stellen van theorie (via online artikelen en weblectures), kunnen we nu grote stappen zetten in de ontwikkeling van beroeps- en sociale vaardigheden. In een (al dan niet gedeeltelijk) virtuele omgeving kun je skills goed oefenen. Via AR/MR/VR kun je in het menselijk lichaam kijken, een geweldsincident aanpakken, een megalomane filmset inrichten, zonder dat het tot ongelukken leidt als je beginnersfouten maakt. Bovendien kun je eindeloos oefenen, zonder al te veel meerkosten. In een game-opzet kan dit ook nog eens multiplayer, waardoor je samenwerkingsvaardigheden zich ontwikkelen. Dat is voor het hbo goed nieuws, want de ontwikkeling van beroeps- en sociale vaardigheden is ons dagelijks werk.

Leren = nieuwe energie, nieuwe kansen creëren. Dat heeft EDUcause me zeker gebracht. Eén ding is zeker: in onze kwaliteitsafspraak zullen deze zaken terugkomen. Want met de inzet van technologie kunnen we studenten een betere ervaring geven en daar doen we het voor.

Surfend op internet zie ik schommels, glijbanen, biljarttafels, cafés en boomhutten voorbijkomen. Je kunt vergaderen in huiskamers, oerwouden, spaceshuttles en keukens. Veel hout, planten en ‘mindfull’ concepten komen voorbij. Bedrijven als Google, YouTube, Booking.com, Facebook en AirbnB scoren hoog als het gaat om creatieve werkplekken waar, naast werken, van alles te beleven is. Kortom: fantastische plaatsen om te vertoeven met absoluut een hoge ‘WOW-factor’. Wie wil dat nu niet?

Waarom een WOW-werkplek?
Als onderzoeker vraag ik me af waarom een bedrijf investeert in die fantastisch uitziende werkplek: is het iets waar werknemers behoefte aan hebben, leveren mensen betere prestaties in een dergelijke omgeving en worden ze innovatiever? De bedenkers en makers weten het zeker: het kantoor is niet alleen een plek waar werknemers hun werk doen, maar moet inspireren, je moet als werknemer, klant of bezoeker de omgeving kunnen ‘beleven’. Een werkplek die stimuleert om tot innoveren en tot betere prestaties te komen. Daarnaast is ook de uitstraling belangrijk, want dat kan bijdragen aan het imago van het bedrijf.

Werkt een WOW-werkplek eigenlijk?
Natuurlijk ziet het er allemaal geweldig uit, maar leidt het ook tot betere prestaties? Zeker weten doe ik het niet, dus ben ik op onderzoek gegaan. Wat blijkt? Veel bewijs is er niet en de onderzoeken die er liggen dateren van een jaartje of wat geleden. Onderzoeken uit 2005 (De Croon e.a.) en 2008 (Batenburg e.a.) leveren geen hard bewijs; noch voor positieve, noch voor negatieve effecten. Kantoorconcepten hebben geen duidelijke invloed op zaken als welbevinden, autonomie en persoonlijke relaties. En evenmin op productiviteit en communicatie.

Er is meer. Acht jaar geleden was ‘Het Nieuwe Werken’ een hot-topic in organisatieland. Voor wie dat niet (meer) weet: HNW staat voor kantoortuinen, deels thuis werken en flexibele werkplekken. Alles ondersteund door technologie. WOW en HNW gaan dus goed samen. Sterker: WOW werkplekken kúnnen alleen maar in een omgeving waar HNW plaats vindt. Wat zegt het onderzoek uit die tijd? In het artikel Het nieuwe werken ontrafeld wordt dit beschreven. Organisaties waren destijds zeer geïnteresseerd en hadden hoge verwachtingen van HNW: uit efficiency-overwegingen, omdat het scheelt in de kosten van gebouwen en op reiskosten. Maar het levert volgens hen ook voor de medewerkers het nodige op: filemijden, vermindering van de reistijd, flexibelere werktijden, een betere werk-privébalans, meer innovatie en samenwerking, verhoging van de klanttevredenheid en meer betrokkenheid en tevredenheid van werknemers.

De praktijk blijkt echter weerbarstig: niet iedereen lukt het om in een kantoortuin of thuis veel werk te verzetten. Ze missen de rust en de structuur van vaste tijden en een eigen plek. Ook managers moeten wennen: mensen die ergens in een gebouw aan de slag zijn of misschien wel thuis, dat vergt een andere aansturing.

Wat levert het concreet op?
Als opbrengsten noemen de bedrijven vooral de praktische zaken: minder kosten en minder reiskilometers. Ook imagoverbetering en profilering worden genoemd. Maar meer innovatie en betere samenwerking? Daar zijn geen aanwijzingen voor. Jammer dus. Maar waarom dan toch WOW-werkplek?

Ik kan me er wel wat bij voorstellen: nu de arbeidsmarkt weer krap is en nog krapper wordt, moet je als werkgever erg je best doen om geschikte mensen aan te trekken, zeker als het gaat om jonge hoogopgeleide mensen gaat. Een ‘gewone’ werkplek voldoet dan natuurlijk niet en uitstraling speelt een belangrijk rol.

Eigen onderzoek naar WOW
Omdat ik geen praktijkonderzoek kon vinden, heb ik een en ander, geheel aselect, zelf getoetst in de praktijk. Eerst bij mijn dochter van bijna 15 (VWO-4 Technasium). Ze heeft er een nuchtere kijk op. Het hoeft van haar geen grijs hokje te zijn, maar ook geen speelparadijs, “want het moet praktisch zijn en je moet er rustig, zonder teveel afleiding, kunnen werken.” Die glijbanen en schommels vindt ze maar kinderachtig overigens.

Vervolgens mijn zoon van 17, die net is begonnen aan een creatieve opleiding (mbo-4 Webdesign). Voor hem hoeft het evenmin. Zo saai als vroeger moet het beslist niet, het mag best fleurig zijn maar niet al te gek. Ook voor hem geldt: je moet er vooral goed kunnen werken. Rustig én samen met anderen. “Je weet toch dat de jongeren van nu er conservatiever tegen aankijken dan de millenials!?” voegt hij er nog even aan toe.

Mijn kinderen vinden het gezocht en gewoon een truc van de bedrijven om zichzelf beter neer te zetten. Naar je werk ga je om te werken en niet om te biljarten of te schommelen, dat is hun boodschap. En ‘belevenissen’? Die verzamel je overal en dat hoeft niet per se op de werkplek te zijn. Gelukkig maar dat de meeste bedrijven het niet té gek maken, dat de Googles en Facebooks van deze wereld uitzondering en geen regel zijn. Een beetje WOW is genoeg. Als oudere werknemer kan ik gerust zijn.

Dit collegejaar is het 15 jaar geleden dat Inholland begonnen is met les geven onder die naam. Vier founding fathers (Hogeschool Alkmaar, Hogeschool Haarlem, Hogeschool Holland en Ichthus Hogeschool) fuseerden en begonnen aan een nieuw bestaan. Na jaren hard werken was het tijd voor een feestje: de Inholland Parade.

We hadden het ook ‘leren=durven’ kunnen noemen, want in ons gebouw in Haarlem traden uitsluitend Inholland-collega’s op, met ondersteuning van onze eigen mensen. Dat is best spannend, want je laat ineens een kant van jezelf zien die je normaal gesproken thuis laat – of zelfs thuis niet laat zien. Van tevoren staat niet vast dat het goed gaat. Gelukkig viel bijna alles op zijn plek. Ik heb genoten van al het Inholland talent en ik was trots op iedereen die de moed had om het podium te pakken. Mijn twee CvB-collega’s en ik kwamen in Inholland-roze uit onze comfortzone op I Will Survive in de Hermes House Band versie.

Hiermee werd het feest een metafoor voor wat we bij Inholland tot stand hebben gebracht: op eigen kracht zetten we kwaliteit neer. We durven ons kwetsbaar op te stellen en leren ervan als het anders uitpakt dan verwacht. We genieten ervan als het slaagt. Wat ik die avond vooral weer bevestigd zag, is dat het de kwaliteit en moed van al onze mensen is, die maakt dat het goed met ons gaat. In ons samenspel weten we de sfeer te creëren waarin mensen kunnen groeien en bloeien.

Waardering voor docenten
Iemand die dat goed wist neer te zetten was onze docent Désiree Buijsman. Vorige week kreeg zij een mooi podium in De Telegraaf. Désirée geeft twee dagen per week les in (belasting)recht bij Business Studies en de rest van de tijd runt ze haar eigen bedrijf. In het interview vertelt zij hoe zij zo de praktijk bij ons binnen brengt. Op hun beurt prijzen twee van haar studenten haar aanpak en haar persoonlijke benadering. Het interview werd aangevraagd omdat de journalist Désirée op een verjaardagsfeestje zo enthousiast over haar werk bij Inholland had horen vertellen. Haar enthousiasme straalt door naar de studenten en andere mensen in haar omgeving. Dit is geen toevalstreffer: over de hele breedte spreken onze studenten waardering uit voor onze docenten in de Nationale Studenten Enquête (NSE), die mede aan de basis ligt van de Keuzegids en Elsevier beoordelingen van het hoger onderwijs die vorige week uitgekomen zijn.

@JetdeRanitz @Inholland van harte allemaal met de 🔝 score in de studiekeuzegids. Mooie promo ook in dit artikel voor hybride docent! pic.twitter.com/jEJRf38NfW

— eric zwaart (@ezwaart) October 4, 2018

Het was heerlijk om op 4 oktober ’s morgens wakker te worden met allemaal fijne mediaberichten naar aanleiding van het verschijnen van de Keuzegids en daarin te lezen dat we bij de beste hogescholen van de Randstad horen. Toch wil ik me niet stuk staren op lijstjes. Uiteindelijk is het ons daar niet om te doen. Wij staan elke dag op voor de studenten en zij zijn weer hard aan het werk. Bij mij thuis is het al niet anders, met één kind in de examenklas van de havo en de ander net begonnen aan het eerste jaar bij een collega-hogeschool; de tweede kans na een eerste jaar dat eindigde met een negatief BSA (waar dochterlief het mee eens was).

Plannen aanscherpen en bijstellen
Voor mij vormt dit alles – waar we nu staan na jaren hard werken en wat ons te doen staat om de kwaliteit van ons onderwijs en onderzoek verder te verbeteren – de basis voor de midterm review die we als Inholland houden dit jaar. Daarin borduren we voort op de resultaten die we tot nu toe hebben geboekt en gaan we zaken aanscherpen om tot verdere kwaliteitsverbetering te komen. Hierin zijn vele belanghebbenden betrokken, waarvan de Hogeschool Medezeggenschapsraad niet de minste is. . Daarbij gaat het over studievoorschotmiddelen, maar vooral ook over de hele begroting. Want aan kwaliteit werken wij met alles wat we hebben.

Coming Out Day en diversiteit
Kwaliteit vertaalt zich bij ons ook in diversiteit. Vorige week nog ondertekende ik de Charter Diversiteit. Daarmee onderstrepen we dat we als werkgever streven naar meer diversiteit en inclusie binnen de hogeschool. We werken hard om van diversiteit een kracht te maken. Alleen zo kunnen wij studenten afleveren die als professional competent omgaan met een superdiverse en inclusieve samenleving.

Deze donderdag is het Coming Out Day. Een mooi moment voor ons om diversiteit en inclusie extra te benadrukken. Of je nu student of medewerker bent, iedereen moet zich hier kunnen thuis voelen. Dit vertaalt zich in ons gedrag, ons onderwijs en in het onderzoek dat we doen. Met de ondertekening van het Charter hebben we onszelf de opdracht gegeven om ook op dit punt een impuls te geven.

Het is weer examentijd. Op Twitter en Facebook zie ik vele feestelijke berichten langskomen van studenten op hun afstudeerbijeenkomst aan Inholland. Zij krijgen eer van hun werk, en wij natuurlijk ook. Het is hard werken – want voor studenten en docenten leveren die laatste loodjes vaak toch nog wel stress op – maar het resultaat mag er zijn. Bij deze feliciteer ik al onze afstudeerders van harte!

Buiten het diploma leveren de projecten die onze studenten doen natuurlijk ook inhoudelijk resultaat op. Dat de wereld er daarmee op vooruit gaat, laten de genomineerden voor de jaarlijkse Wij Inholland award voor beste studentenproject zien. Neem eens een kijkje op de website voor een staalkaart van Inholland talent. Voor 2018 kwamen de voordrachten uit de opleidingen Business Innovation, Luchtvaarttechnologie, Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Food Commerce & Technology, Verpleegkunde, Dier- en Veehouderij. Onze studenten laten zien dat maatschappelijk belang, ondernemerschap en inventiviteit goed te combineren zijn. Ze leveren direct toepasbare oplossingen voor het werkveld. Niet zelden krijgt een project daarna een vervolg als start-up. Ik ben benieuwd wie er in 2018 gaat winnen. Op de jaaropening op 6 september kunnen we onze stem uitbrengen!

Gefeliciteerd!
Niet alleen studenten studeren af. Elk jaar zijn er ook collega’s die een Master, een PhD traject of een andere opleiding voltooien in het kader van hun professionalisering. Zoals dat gaat bij mensen die werken, is vaak hun eigen omgeving het object van studie. Inholland dus. Het resultaat is een nieuw onderwijsontwerp, een advies voor de organisatie of een ander product waar we als Inholland mee verder kunnen. Als het over de governance of de organisatiecultuur gaat, doe ik daar natuurlijk zelf mijn voordeel mee. Ik heb de afgelopen jaren met enige regelmaat mogen profiteren van de inzichten van collega’s. Ik lees hun werk met belangstelling en ben blij met de spiegel die zij mij voorhouden – hun kritische blik zet me aan het denken en scherpt me bij de keuzes die ik moet maken. Ik feliciteer deze alumni en bedank ze voor hun bijdrage aan Inholland!

Mooiste compliment
Het voelt goed om het jaar af te sluiten. Niet alleen omdat ook ik toe ben aan vakantie en een beetje ‘lapzwansen’ (met dank aan Ron Bormans in zijn blog deze week). Maar ook omdat we met voldoening achterom mogen kijken. De NSE kwam in juni uit en daarbij bleek dat onze studenten Inholland voor het vierde jaar op rij een hogere waardering hebben gegeven. En dat bij een landelijke trend die juist licht daalt. Inholland scoort als brede hogeschool nu boven de benchmark in de Randstad op een groot aantal onderdelen, zoals bijvoorbeeld de inhoud van de opleiding, studiefaciliteiten, de groepsgrootte en sfeer op de opleiding. Bovendien zijn onze studenten zeer te spreken over de mate waarin ons onderwijs aansluit op de beroepspraktijk. Voor een hbo-instelling is dat wellicht het mooiste compliment dat we kunnen krijgen!

In het bestaan van Inholland markeert dit compliment een bijzonder moment. In september is het namelijk vijftien jaar geleden dat wij onder de naam Hogeschool Inholland het collegejaar begonnen. Wij waren er laat mee, na de grote fusiegolf eind jaren ’80. We zijn erom verguisd, we hebben fouten gemaakt, maar nu hebben we onze bestemming gevonden. Onze ambitie is niet om de grootste te zijn (dat zijn we gelukkig ook nooit geweest), maar om kleinschalig en goed onderwijs te bieden. Om de regio te bedienen, vanuit onze eigen kracht en in verbinding met collega-onderwijsinstellingen en werkveld. Om een bijdrage te leveren aan een duurzame, gezonde en creatieve samenleving door de combinaties die wij kunnen maken van ‘household brands’ van het hbo met bijzondere niche opleidingen en onderzoek. Hierbij staat de menselijke maat en de toegevoegde waarde van onze professionals voorop. Het zijn vijftien bewogen jaren die achter ons liggen, maar we hebben ons pad gevonden en van hieruit gaan we met volle kracht vooruit! Inholland staat als een huis. Alle reden dus om dit jubileum te vieren. Na de zomer vieren we een bescheiden feestje – de Inholland Parade in Haarlem; voor en door collega’s (ik heb nu al zin in alle optredens: allemaal eigen talent dat zich gaat laten zien).

Kortom, het is moe maar voldaan dat ik deze blog zit te tikken. Nog even de laatste zaken afronden en dan vakantie. Ik wens iedereen een mooie zomer toe!

“Is deze marteling al bijna voorbij?” vroeg een collega. Zijn buurman onderdrukte een giechel. Ik probeerde me te concentreren op de muziek, wat me niet gemakkelijk afging. We waren met een groep Inhollanders bij de opening van het Holland Festival en werden getrakteerd op hedendaagse muziek. De kenners waren er na afloop laaiend over – ook de recensies waren de volgende dag juichend. Maar voor onze ongeoefende oren was het even doorzetten. Enerzijds voel ik me op zulke momenten een barbaar: ik heb er te weinig verstand van om te kunnen genieten. Anderzijds vind ik dit het leukst aan het Holland Festival: ik ga elk jaar naar een behoorlijk aantal voorstellingen en hoor en zie van alles en nog wat, waarvan ik meestal vooraf niets af weet. De grap is dat we vaak het langst napraten over de dingen die we niet konden waarderen. En daarmee heeft de kunst je dan toch te pakken.

Vaak werkt het op de hogeschool net zo: niet alles wat we aan studenten voorschotelen, wordt direct gewaardeerd. En niet alles wat we zelf moeten doen, gaat zoals we willen. Toch blijkt achteraf geregeld dat we er iets aan hebben gehad. Je merkt het niet op het moment zelf (want dan overheerst een andere emotie), maar terugkijkend kun je toch oogsten. ‘Leren=durven’ noemen we dat bij Inholland. Achterom kijken is dus belangrijk. Even de tijd nemen om stil te staan bij wat het resultaat is van alle geploeter en erop reflecteren. Alleen al om die reden ben ik elk jaar blij met het jaarverslag. Ik sta versteld van hoeveel we hebben gedaan. De laatste jaren toont het verslag vooral dat Inholland steeds beter presteert. Niet alleen is er weer veel inspirerend werk van studenten, docenten en onderzoekers afgeleverd, maar ook zijn onze studenten erg tevreden met hoe we het doen. Ik hoop dat de uitslag van de Nationale Studenten Enquête 2018 (die op 28 juni uitkomt) die trend wederom bevestigt.

Alle kengetallen op groen
Ons uitje naar het Holland Festival diende als intermezzo tijdens twee heidagen, waarin wij als College van Bestuur met de directeuren en stafhoofden gesproken hebben over de mid-term review van ons Instellingsplan. We hebben veel reflectie mogen ontvangen in de afgelopen maanden: van studenten, onze Raden van Advies en andere externe stakeholders, de Hogeschool Medezeggenschapsraad, onze Raad van Toezicht en een groot aantal collega’s. Daarnaast hebben we alle feiten en cijfers over de afgelopen periode verzameld. Alles overziend mogen we trots zijn op wat we de afgelopen periode hebben neergezet. We hebben hard gewerkt en het resultaat mag er zijn. Onze kengetallen staan op groen. Afgezet tegen de ambitie die in het Instellingsplan stond, mogen we constateren dat we een belangrijk deel van wat we wilden bereiken hebben waargemaakt. Zoals onze oud-minister Jet Bussemaker een paar maanden geleden al zei: “Inholland is terug in het hart van het onderwijs, en het onderwijs is terug in het hart van Inholland.”

En nu verder omhoog
Maar wij zijn nog niet tevreden. Nu we het plateau van ‘normaal’ hebben bereikt willen we verder omhoog. De grote lijnen van onze strategie vinden we nog steeds goed. Als onze studenten zeggen dat ‘je aan Inholland geen nummer bent’ zien wij dat als een bevestiging van ons streven naar een omgeving die persoonlijk en dichtbij is. Het is zaak dit verder te versterken: immers, voor studiesucces is een goede relatie met de student essentieel. Ook het lef om tegenslag te overwinnen, de bakens te verzetten als de inhoud daarom vraagt, door te zetten als anderen stoppen (kortom, alles waar Leren=durven voor staat), is niet alleen voor de student noodzakelijk, maar ook voor onszelf. Samen maken we stappen en betrekken daar in toenemende mate het werkveld bij. Moed en wendbaarheid is niet alleen nodig om succesvol te studeren, maar ook om je als professional te blijven ontwikkelen.

Inhoudelijk gezien leveren we als hogeschool een bijdrage aan een duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Het gaat ons om meer dan technologische innovatie, goede zorg, of verdienmodellen. Ons werk is fundamenteel in transitie, of je nu accountant wordt, of docent, of tuinbouwer. Wij constateren dat we door technologie bevraagd worden op de kern van onze professionaliteit. Het gaat daarbij niet alleen om wat technologie ons brengt, maar ook om wat de computer niet kan. Hoe meer technologie, des meer het gaat om wat het betekent een mens en een professional te zijn. Een docent wordt aangesproken op zijn pedagogische en didactische vaardigheden als de kennis ook online te vinden is, de zorgprofessional heeft tijd voor persoonlijke interactie als een robot zaken uit handen neemt, een circulaire economie komt er alleen als wij ons ook anders gaan gedragen. Het simpele feit dat de technologie er is, wil nog niet zeggen dat zaken verbeteren.

Zo bezien, is er nog een wereld te winnen. Zowel in de inhoud als in hoe we het aanpakken, hebben we vele uitdagingen. Dat is inspirerend en tegelijk moeten we daarbij net als bij het Holland Festival onze oren open blijven zetten voor ongemakkelijke klanken. Leren=durven dus. Wij gaan ervoor.

“Ik ben Jet en ik ben hetero”, zo’n mededeling zou ik niet snel doen, ook al is het een feit. Men zou toch raar opkijken als dit op 17 mei mijn dagopening zou zijn. Op die dag is het namelijk de Internationale Dag tegen Homofobie, Bifobie en Transfobie (IDAHOT). Dat zo'n dag bestaat, net als Coming Out Day later dit jaar, maakt duidelijk dat het voor leden van de LHBT-gemeenschap* anders ligt. Ik sprak hierover met Wouter (student tweedegraads Lerarenopleiding Biologie) en Sefra (eerstejaars Social Work). Ik vroeg hen waarom zulke dagen belangrijk zijn en wat het voor hen betekent. Maakt het voor hen uit of hun hogeschool er aandacht aan besteedt en waarom?

Wouter, zelf homo, kwam er pas achter dat dagen zoals IDAHOT en Coming Out Day bestaan nadat hij zelf uit de kast gekomen was. Als hij het eerder had geweten zou dat zijn eigen coming out niet hebben versneld. “Lange tijd voel je dat je anders bent. Dat bouwt een tijd op. Het kost al heel wat om voor jezelf onder woorden te kunnen brengen en erkennen dat je seksuele geaardheid niet mainstream is. Daarvoor publiekelijk uitkomen, is een grote stap”.

Gewaardeerd worden om wie je bent
Om jezelf, net als Wouter, te accepteren en ook door anderen geaccepteerd te worden, is het van belang om je seksuele geaardheid niet te hoeven verbergen. Wanneer je binnen de mal past, zoals ik als hetero, is dat misschien niet nodig. Maar wanneer je ‘anders’ bent is het wel van belang. We willen toch allemaal gewaardeerd worden om we wie echt zijn?

De waarde van dagen als IDAHOT en Coming Out Day bestaat volgens Wouter uit het feit dat veel bekende mensen en andere rolmodellen uitkomen voor hun geaardheid. Zij maken het bespreekbaar en laten zien aan mensen die nog niet zo ver zijn, dat ze niet alleen zijn. Wouter ziet zichzelf als aankomend docent ook als rolmodel: op de school waar hij nu al les geeft gebruikt hij de Coming Out Day om erover te praten. Ook bij Inholland bespreekt hij met medestudenten wat je rol als docent is rond dit soort thema’s. Hij heeft er zelfs een lesmodule voor ontworpen. “Acceptatie komt vaak voort uit zelf iemand kennen. Of het nu homo’s zijn of mensen die op een andere manier niet voldoen aan de norm. Door er open over te zijn maak ik ruimte voor jongeren die zelf worstelen met hun geaardheid en laat ik de hele klas kennis maken met mij als homo. De reactie is ook eigenlijk altijd: ‘We vinden het niet erg.’ Ik hoop dat ze daardoor ook andere mensen met een bijzondere seksuele oriëntatie zullen accepteren.”

Ook Sefra vindt ruimte voor anders zijn van belang. Zij is moslima, van Turkse afkomst, en ervaart dat haar geloof en het feit dat dit zichtbaar is aan haar kleding en hoofddoek niet altijd geaccepteerd wordt. Zij ziet de vrijheid die zij heeft om haar geloof te belijden als hetzelfde als de vrijheid van Wouter om zijn geaardheid te tonen. Eén van haar docenten is lesbisch en is daar heel open over voor de klas. Sefra waardeert dit. Voor haar valt alles samen in één woord: respect. Het geldt voor haar als mens en als professional: “Je moet elkaar de ruimte geven. Ik heb vrienden met allerlei verschillende afkomsten – op school is de diversiteit groot. Dat is juist fijn. Verschil mag er zijn.” Zelf vindt Sefra het veel leuker om te zoeken naar de overeenkomsten tussen mensen: “In ons hart zijn we vooral mens, pas daarna komt je geaardheid, etniciteit of geloof. Het is niet erg om vooroordelen te hebben – die heeft iedereen. Het gaat erom daaraan voorbij te gaan, als je met iemand kennis maakt.”

Wouter voegt toe: “Ik accepteer dat het voor sommige mensen lastig is, bijvoorbeeld als je geloof zegt dat homoseksualiteit niet mag. Ik stel mijn professionaliteit voorop. Ik heb ook weleens dat ik denk: ‘Moet dat nou?’ Dan geef je elkaar de ruimte en je laat het je professionele relatie niet beïnvloeden.”

Ook oog houden voor 'de hele mens'
Aandacht besteden aan diversiteit en aan IDAHOT is dus belangrijk. Tegelijk wil ik de hele mens blijven zien. Het feit dat Sefra moslima is en Wouter homo, is maar een klein deel van wie zij zijn. Ze hebben nog zoveel meer leuke dingen te vertellen. Bijvoorbeeld over waarom Sefra als Rotterdamse in Den Haag wilde studeren. Wat ze allemaal geleerd heeft in haar eerste stage en hoe fijn ze de zelfstandigheid vond. De activiteiten die zij allemaal organiseert met andere jongeren in haar moskee. Of hoe Wouter in de les aan de slag ging met de ‘Day of Silence’ – een dag tegen pesten op school. En wat dat losmaakte bij zijn leerlingen. Hoe mooi het is als je als docent, door je eigen kwetsbaarheid te tonen, kinderen ook in staat stelt om ervaringen te delen. Ik ben trots op hen en prijs me gelukkig dat zij zo open zijn met mij. Het voelt goed als Sefra tegen mij zegt: “Ik voel me veilig op school omdat ik ervaar dat er evenveel respect is voor mij als voor mijn lesbische docent.” En dat Wouter samen met enkele docenten wil helpen het LHBT-netwerk aan Inholland weer op te starten. Met zulke studenten heb ik vertrouwen in de toekomst!

* LHBT staat voor lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders

Vorige week publiceerde de Inspectie van het Onderwijs haar jaarlijkse ‘Staat van het onderwijs’. Een belangrijke conclusie daaruit is dat de sociaaleconomische segregatie toeneemt die ongelijke kansen in het onderwijs en inkomensverschillen dreigt te vergroten.

Deze harde boodschap geeft urgentie aan de ‘Gelijke Kansenagenda’ van minister Ingrid van Engelshoven. Ik ben blij dat zij dit thema, net als haar voorganger Jet Bussemaker, in haar sectorakkoord met het hbo prioriteit heeft gegeven. Het hbo is van oudsher de emancipatiemotor van Nederland, maar de inhoud van onze uitdaging is veranderd en krijgt extra scherpte met wat de Inspectie ons terecht als uitdaging voorschotelt.

Bij Inholland is deze opdracht niet aan dovemansoren gericht. Integendeel. Wij tellen in onze gemeenschap veel studenten met een niet-westerse komaf van verschillende generaties. Niet zelden komen zij bij ons via de mbo-route of na een mislukte studie elders. De aantallen zijn consistent met de bevolkingssamenstelling van de Randstad. Goed nieuws vinden wij: deze ambitieuze jonge mensen weten de weg naar het hoger onderwijs te vinden. En onze rendementen lijden er niet onder: ons opleidingsrendement (vanaf het begin van de opleiding) ligt hoger dan het hogeschool gemiddelde. Een nieuwe start maakt dus niet minder kansrijk. En toch vertelt de Inspectie ons dat het stapelen voorkomen had kunnen worden en dat velen hun potentieel onvoldoende kunnen benutten. Uit onze cijfers blijkt ook dat de ‘reguliere’ studenten met een havodiploma allerlei barrières ondervinden op hun pad; nominaal studeren is voor hen evenmin vanzelfsprekend.

Midterm review: de feiten op een rij
Het is niet voor niets dat ik deze (en nog veel meer) cijfers in mijn hoofd heb. We zitten namelijk midden in een midterm review van ons Instellingsplan ‘Durf te Leren’ en daarvoor hebben we de feiten op een rij gezet. We voeren gesprekken met onze Raad van Toezicht, externe stakeholders (bijvoorbeeld de leden van onze raden van advies van de vestigingen), onze collega’s, onze studenten en natuurlijk ook de Hogeschool Medezeggenschapsraad. Hoe oordelen zij over onze resultaten tot nu toe en welke uitdagingen zien zij voor de tweede helft van het Instellingsplan?

Met de Raad van Toezicht hebben we lang gesproken over wat realistische én motiverende doelstellingen zijn, in het licht van wat we al bereikt hebben. En wat daarvoor nodig is. Begrijpen we goed genoeg wat de drijvers zijn van onze kwaliteit en wat het meest bijdraagt aan studiesucces, juist gezien onze gemeenschap? Welke best practices willen we komende jaren breder gaan toepassen? Werkveldpartners wijzen ons op de arbeidsmarkt tekorten, op de invloed van ICT op zo ongeveer alles. Mbo- en vo-partners willen graag werken aan een goede doorstroom. Allemaal adviseren ze ons vooral geen tijd te verliezen.

‘We zijn wel klaar met het verleden’
Collega’s krijgen oog voor de enorme prestatie die de afgelopen jaren door hen is geleverd, samen met studenten en werkveld. Even stil staan bij de cijfers stelt ons in staat welverdiende complimenten uit te delen voor de gestaag stijgende lijn die in vrijwel alle kengetallen zichtbaar is. Voor alle accreditaties, zonder herstel. Voor de onderdelen die het oordeel ‘goed’ kregen van de visitatiecommissies. Voor succesvolle ingrepen: de visie ‘de gezonde samenleving’ die onderwijs en onderzoek focus geeft; minder vaak en effectiever toetsen; afstuderen op een beroepsproduct in plaats van theorie; geslaagde nieuwe opleidingen voor werkenden; om er maar een paar te noemen. Ze zeggen: “We zijn wel klaar met het verleden. Vanuit hernieuwde trots gaan we ervoor. Als we meer leren van elkaar, kunnen we het nog beter doen. Als je talent hebt, krijgen wij het eruit – rugzak of niet.”

Studenten willen goede communicatie en feedback
Deze week sprak ik met studenten – leden van studieverenigingen, opleidingscommissies en medezeggenschapsraden. Ze gaven mooie voorbeelden van begeleiding door docenten, maar het is duidelijk dat hierin nog te verbeteren valt. Waar de één heel tevredenis, is de ander er niet over te spreken. De verschillen tussen docenten en opleidingen zijn groot. De studenten gaven aan goede communicatie en wederzijds respect belangrijk te vinden. Het onderwijs wordt regelmatig geëvalueerd, maar niet altijd komt er feedback over wat we ermee gedaan hebben. Ik vond het fijn dat de studenten kritisch waren. Daar kunnen we verder mee. Ze konden ook veel goeds benoemen en waren blij dat we op deze manier het gesprek aangaan. “Ik vind het leuk om te horen hoe het bij andere opleidingen gaat,” aldus een student. Aan het eind van ons gesprek kregen we een compliment: “Aan Inholland ben je geen nummer. Dat moet echt zo blijven.”

Komende vrijdag is ons eerste overleg met de Hogeschool Medezeggenschapsraad over de midterm review. Vanaf het delen van de eerste beelden tot een uitgewerkt plan, compleet met begroting: samen nemen we verantwoordelijkheid. Samen bouwen we aan de hogeschool. Dat is aan Inholland nooit anders geweest, maar nu het straks moet uitmonden in een aangescherpt Instellingsplan is het weer even spannend. Dat vormt straks de basis voor ons voorstel voor een kwaliteitsafspraak. Eén ding verwacht ik in dat voorstel wel te zullen opschrijven: namelijk onze bijdrage aan de Gelijke Kansen-agenda. De vraag is niet ‘of’, maar ‘hoe’ we die het beste kunnen leveren.

Om tekorten in de zorg tegen te gaan hebben de leden van de SIGRA (zorg- en welzijninstellingen) gisteren, tijdens de Week van Zorg en Welzijn, in Amsterdam een convenant ondertekend. Ook Inholland committeert zich hieraan: samen gaan we meer hbo-studenten opleiden. We nemen in 2018 meer studenten Verpleegkunde aan en zorgen er samen met de instellingen in de Metropoolregio Amsterdam voor dat er voldoende stageplaatsen zijn en dat de begeleiding aan beide kanten bijdraagt aan succes. Zo moeten we de tekorten het hoofd kunnen bieden.

@Inholland aanwezig bij ondertekening Convenant @SIGRA #netwerken #samenoplossingenbedenken #tekorten #onderwijs-zorg-welzijn pic.twitter.com/raMt79NG0P

— Diana Kwast-Hoekstra (@DianaKwast) March 15, 2018

Maar het stopt niet bij zorgen voor meer instroom. Het gaat niet alleen om kwantiteit, maar juist ook om kwaliteit. Zo zijn er in toenemende mate mbo-opgeleiden die zich, nu hun taken complexer worden, willen bijscholen. Voor hen hebben wij samen met VUmc een geflexibiliseerde deeltijdopleiding Verpleegkunde ontwikkeld. Zij kunnen die opleiding niet alleen naast hun werk volgen. Het mooie is dat de eigen beroepspraktijk en de vragen die zij daar tegenkomen meteen het onderwerp van de studie zijn. 

Deze methodiek geldt natuurlijk niet alleen voor mbo-verpleegkundigen. Onze eigen afgestudeerde hbo’er Rosalind Duppen is ook een mooi voorbeeld. Momenteel werkt ze als intensive care-verpleegkundige in het OLVG in Amsterdam. Haar werk is uitdagend en vraagt veel van haar. Haar bevlogenheid voor het vak en hoe ze omgaat met de dilemma’s die ze tegenkomt op de intensive care, vind ik inspirerend. Rosalind volgt nu de master Advanced Nursing Practice, waarmee zij weer een mooie vervolgstap kan maken.

Brede blik
We proberen natuurlijk zoveel mogelijk eraan bij te dragen dat zorg niet alleen beschikbaar is in het ziekenhuis, maar ook in de wijk. Dichtbij huis en, liever nog, bij je thuis. Dat wordt in deze Week van Zorg en Welzijn nogmaals onderstreept. Er zijn niet alleen méér mensen nodig, maar het is ook nodig dat zorg- en welzijnsprofessionals goed kunnen samenwerken. Vanuit de Inholland-visie en het kenniscentrum De Gezonde Samenleving brengen we de toekomstige zorgprofessionals een brede blik bij. Breed in de zin dat we niet alleen kijken waar er een ‘pleister moet worden geplakt’, maar dat we ook kijken wie degene is aan wie wij hulp verlenen. Wat ben je voor mens, wat drijft je, wat heb je nodig? Daarvoor moet je als professional ook jezelf goed kennen: wat kan ik voor je doen, vanuit mijn expertise? Waarvoor kan ik beter een collega inschakelen? Wat kan er nog meer aan de hand zijn? Kan techniek een hulpmiddel zijn?

Een integrale aanpak
In toenemende mate is het nodig dat we daarvoor bruggen bouwen tussen zorg- en welzijnsprofessionals. Dat begint al op de hogeschool: de opleidingen Verpleegkunde, Social Work en Pedagogiek werken intensief samen. Zij verbinden zich met Sportkunde om een gezonde leefstijl te bevorderen. Zij zoeken samenwerking met een opleiding als Food Commerce & Technology als het over gezonde voeding gaat, of met Informatica om apps te ontwikkelen, met Werktuigbouwkunde en Elektrotechniek als het om robotica gaat. En met Sociaal Juridische Dienstverlening en HBO-Rechten om de sociaaleconomische problematiek erbij betrekken, bijvoorbeeld op het vlak van schuldhulpverlening. De grote vragen van onze samenleving vragen om een integrale aanpak – in de maatschappij en bij ons op de hogeschool.

Het vraagt van de professionals die wij opleiden én van onszelf dat wij ons voortdurend blijven ontwikkelen om kwantitatief en kwalitatief goed aan te sluiten bij wat de arbeidsmarkt nodig heeft.

Blijven leren
Als bestuurder vind ik dat ik zelf ook moet blijven leren. Dat doe ik door me te verdiepen in de resultaten van het onderzoek van onze lectoren, door conferenties bij te wonen en door wat we doen regelmatig te evalueren. Van nevenfuncties leer ik veel: als toezichthouder ervaar ik op een andere manier wat de vraagstukken zijn van de werkgevers die we bedienen. Tenslotte ga ik ook zelf weer naar school. Vorige week nam ik deel aan een cursus ‘Toezicht op kwaliteit’ in de zorg. Dan valt me op dat de principes voor kwaliteitszorg in onderwijs en zorg niet zo heel veel van elkaar verschillen. In beide sectoren draait het erom de bureaucratie terug te dringen. Kunnen we ook met minder toe, als we weten dat we te veel tijd kwijt zijn met vastleggen wat we doen? Wanneer moet je vertrouwen hebben en wanneer moet je handelen op ‘niet-pluis-gevoel’? Hoe zorgen we ervoor dat de gegevens die we verzamelen niet leiden tot controlezucht, maar juist de professional in staat stellen kwaliteit van zorg of onderwijs te leveren? Kunnen we accepteren dat we ongelukken niet kunnen voorkomen – dat falen erbij hoort – en dat het erom gaat de lessen te trekken?

Kortom, we moeten altijd vragen durven blijven stellen. Niet in de laatste plaats aan onszelf. Alleen dan komen we vooruit. En blijven we bescheiden: elke keer kom ik er vooral achter wat ik allemaal nog niet weet. Dat is eigenlijk wel geruststellend: het is nooit af en ik heb altijd wat te doen.

Onlangs was ik te gast bij meester Krijn in de Schilderswijk in Den Haag. Krijn Vermaas is van huis uit sociaal werker, maar geeft sinds zijn pensionering bijles aan leerlingen uit groep 7 en 8 in het Stagehuis Schilderswijk aan de Teniersstraat. Wij kwamen met elkaar in contact omdat hij graag de poster van Inholland (leren = fouten durven maken), in zijn lokaal wilde hangen. Het maakte mij nieuwsgierig naar het Stagehuis en waarom deze woorden voor de leerlingen van meester Krijn betekenisvol zijn.

Jet de Ranitz en meester Krijn.

Op een dinsdag aan het eind van de middag mocht ik aanschuiven in de klas. De leerlingen waren onrustig, maar Meester Krijn hield de wind eronder. Ze moesten nog even de oefening afmaken toen ik binnenkwam; daarna mochten ze stoom afblazen buiten op het plein met voetballen. Na de pauze kwam het laatste onderdeel: woordenschat. Niet alleen spelling, maar ook betekenis opzoeken op de computer of in een woordenboek. Mij viel op hoe serieus ze bezig waren, terwijl het ondertussen toch al tegen zessen liep.

Krullen en likes
Al zitten deze leerlingen in groep 7 en 8, hun achterstanden zijn behoorlijk. Meester Krijn gebruikt daarom veel stof van groep 5, en die stof is niet makkelijk voor hen. Hij legde me uit dat het toegeven dat je iets nog niet snapt, moeilijk is voor de kinderen. Ze schamen zich ervoor.

Kinderen motiveren lukt het best met krullen en likes. Daarom zegt meester Krijn nooit “Je had 5 fout”. Nee, het is: “Je hebt 25 van de 30 goed!” Daarom krijgen ze in de bijles veel complimenten als ze iets goed hebben gedaan en nog meer als ze hun eigen fouten in het gemaakte huiswerk hebben kunnen vinden. De meeste complimenten worden echter gegeven als ze toegeven dat ze er niks van begrijpen. Want dat is de grootste stap. Het werkt: na een tijdje verliezen de leerlingen hun schroom en gaan sneller vooruit. Ik snap nu wel waarom onze poster een snaar raakte. Meester Krijn zag hem op de glasbak toen hij flessen ging wegbrengen en dacht meteen aan zijn klas.

De leerlingen komen graag. Officieel wordt er om 17:00 uur gestart, maar ze zijn er vaak al een uur eerder. En ouders vinden het belangrijk, want op school komt het er niet van en ze weten dat een diploma de weg is naar een betere toekomst. Daarom zoeken zij actief hulp. Vaders die hun kinderen brengen bijvoorbeeld en dan zelf even naar de moskee gaan.

Meester Krijn geeft de bijlessen al acht jaar. Toch schrikt hij soms nog steeds van de achterstanden die de kinderen hebben. Met heel veel positieve feedback, ondersteuning en een beetje streng zijn, daagt hij de kinderen uit om zichzelf te verbeteren. Het duurt altijd even voor ze durven te leren, maar “de groep achters hebben het nu door en ze komen op het goede niveau”, zegt hij. “Vorig jaar gingen er zelfs drie naar het vwo. Dat brengt trots en voldoening.”

Leren in een veilige omgeving
Mij vertelt dit bezoek niet alleen wat voor leuke kinderen er in de Schilderswijk wonen en hoe gemotiveerd ze zijn om wat van hun leven te maken. Het vertelt me ook hoe belangrijk het is om een veilige omgeving te creëren waarin je kunt laten zien wie je bent en wat je moeilijk vindt. Je moet als docent heel wat uit de kast halen om de dingen vervolgens goed uit te leggen en de kinderen het zoveel mogelijk zelf te laten ontdekken; zeker als er sprake is van taalachterstand. Want taal is ook bij rekenen een struikelblok, nu veel van de sommen en methoden zo ‘talig’ zijn.

Die veilige omgeving is niet alleen belangrijk voor de leerlingen van meester Krijn. Aan het hbo is het niet anders – vandaar onze poster. Op de weg naar succes komen we vele hordes tegen. Met enige regelmaat struikelen we erover. Als we kunnen leren dat niet erg te vinden en ons er niet voor te schamen, maar op zoek te gaan naar de les die erin verborgen zit en hulp krijgen van de mensen om ons heen, dan komen we er sterker uit naar voren. Het betekent dat we moeten accepteren dat missers erbij horen en dat zo op het oog magere resultaten een enorme prestatie kunnen zijn in termen van leerwinst. Bij de kwaliteitsafspraken die we met minister Ingrid van Engelshoven gaan maken, is dat het belangrijkste principe dat ik overeind wil houden.

Extra maatwerk nodig
Het tweede waar ik de minister op zal wijzen is de hoeveelheid hulp die studenten nodig hebben om obstakels te overwinnen. Ik hoop dat de leerlingen van meester Krijn de weg naar Inholland weten te vinden. Wij zullen hen met open armen ontvangen. Maar we weten dat dit veel van ons zal vragen. Net zoals zij nu hulp nodig hebben bij de basisschool, moeten zij straks extra ondersteuning kunnen krijgen in het hbo. Dat gaat verder dan studieloopbaanbegeleiding – dat hebben we van ons project Langstuderen geleerd.

Het geldt overigens niet alleen voor de kinderen uit de Schilderswijk, als we zien hoeveel kinderen in Nederland een vorm van bijles krijgen. Extra tijd, maatwerk en oog voor de sociaaleconomische problematiek van de jongeren in de grote stad. We leren als hogeschool steeds beter hoe we onze studenten kunnen bijstaan met dat wat niet tot het curriculum behoort, maar wel in de weg zit. Als je die opdracht legt naast ons bekostigingssysteem, moet je concluderen dat het haast vrijwilligerswerk lijkt (want er komt geen geld voor). Maar het is niet gratis. Als we willen dat deze jonge mensen niet alleen van meester Krijn een kans krijgen, maar ook van ons, dan moeten we hier het gesprek over openen.

Beste minister Van Engelshoven, bij deze!

Traditiegetrouw begint het nieuwe jaar bij Inholland met een tournee van het College van Bestuur langs alle locaties. Het is een feestje om zoveel collega’s te zien en bij hen op bezoek te zijn op hun eigen locatie. Van Alkmaar tot Dordrecht zijn de regionale verschillen tastbaar en toch zijn we ook overal herkenbaar als Inholland-familie. Het was ook dit jaar weer fijn dat aan den lijve te ondervinden.

Ondersteuner van het jaar
Het leukste moment in de nieuwjaarsbijeenkomsten was de presentatie van de genomineerden van de nieuwe Wij Inholland award voor Ondersteuner van het jaar. In het hoger onderwijs is het gebruikelijk om studenten, docenten en onderzoekers in het zonnetje te zetten. Maar ons onderwijsondersteunend personeel is minstens zo gepassioneerd voor het onderwijs als de lesgevende collega’s. Sterker nog, zonder hun dagelijkse inzet – veelal achter de schermen – zou de hogeschool geen hogeschool zijn. Dat wordt niet altijd gezien. Targets voor ‘overhead’ suggereren dat ondersteuning minder waard zou zijn.

Wij wilden onze waardering voor deze collega’s tastbaar maken. Daarom was het hartverwarmend dat er een groot aantal mooie voordrachten bij de jury werd ingediend. Op de nieuwjaarsbijeenkomsten konden we de shortlist presenteren bestaande uit Nitzan Kaduri van Facilitaire Zaken & Vastgoed, Elvira Leufkens van de Bibliotheek en Izaak Pattiwael van Inholland Service Organisatie (ISO) Rotterdam. Bij de allerlaatste bijeenkomst in Haarlem waren wij bijzonder trots om Izaak de award te kunnen uitreiken.

Op koers met leren=durven
Het was tijdens de bijeenkomsten fijn dat ik kon vertellen dat het goed gaat met Inholland. Drie jaar geleden zijn we met ons Instellingsplan ‘Durf te leren’ begonnen en nu zien we dat we in vrijwel alles onze ambitie weten te verwezenlijken. Ons streven naar een duurzame, gezonde en creatieve samenleving krijgt vorm in ons onderwijs en in tal van studentenprojecten en onderzoek. We participeren volop in kenniswerkplaatsen met het werkveld. Het studierendement neemt sinds 2014 elk jaar toe. De studenttevredenheid eveneens, net als de betrokkenheid van onze medewerkers. Onze collega’s en studenten hebben er hard voor gewerkt en verdienen een groot compliment. Ik ben er heel trots op.

Het doet me verder goed om te merken dat onze insteek van leren=durven een snaar raakt. Na afloop van mijn speech bij Inholland Rotterdam kwam een decaan naar me toe en vertelde dat een student, waar het al een tijdje niet zo goed mee ging, weer moed had opgevat toen hij onze poster in de stad zag: ‘Leren=fouten durven maken’. Hij was al een tijd niet aan studeren toegekomen en schaamde zich ervoor. Er speelde ook privé het nodige. Toen hij de poster zag, realiseerde hij zich dat wij open zouden staan voor zijn verhaal. Het gaf hem het duwtje om toch weer contact op te nemen. De opleiding was blij toen hij zich weer meldde en de decaan gaat hem nu helpen de studie weer op de rails krijgen.

Leren van wat moeilijk is
De afgelopen maanden is er veel gepubliceerd over de stress die jongeren ervaren. Social media doen je soms geloven dat je alleen maar meetelt als alles perfect gaat. Er wordt van je verwacht dat je in één keer de goede studiekeuze maakt, dat je nominaal studeert en ook nog allerlei activiteiten daarbuiten ontplooit. Voor de meeste mensen gaat het echter allemaal niet zo soepel. En dat is helemaal niet erg! Als ik met collega’s spreek over momenten dat zij zelf durfden te leren (hun 101), blijkt dat we vaak het meeste opsteken van de dingen die moeilijk waren, waarbij alles anders liep dan verwacht. Ook ondernemers vertellen vaak met smaak over mislukkingen, die de basis vormden voor hun latere succes. Ons leren=durven gaat daarover: over de moed om te doen wat je hart je ingeeft, door te zetten als het moeilijk is, van mening te veranderen omdat je ontdekt dat het anders in elkaar zit dan je dacht.

Evalueren
Nu we halverwege het Instellingsplan zijn en we zoveel al hebben bereikt, is het een mooi moment om ook als organisatie in de spiegel te kijken. Leren=durven in de praktijk brengen door een mid-term review te doen. Het komend half jaar gaan we dus evalueren: wat is goed en moet vooral worden voortgezet? Zijn onze uitgangspunten nog de juiste? Of is het werkveld zodanig veranderd dat we ons aan moeten passen? Wat kan beter of anders of moeten we misschien mee stoppen? De evaluatie geeft ons de kans zaken bij te stellen voor de tweede helft van ons meerjarenplan. Op basis hiervan komen we vervolgens goed beslagen ten ijs als we het gesprek over kwaliteitsafspraken gaan voeren. Wij willen graag afspraken maken, mits die recht doen aan de lijn die we als Inholland hebben ingezet – met steeds kleine stappen gestaag vooruit. Passend bij wat voor ons werkveld, onze docenten en onze studenten een realistisch perspectief is.

Mensen als Izaak Pattiwael zijn enorm betrokken bij de studenten, bijvoorbeeld in het praktijkbureau Social Work dat Izaak ondersteunt. Laten we hopen dat als we straks kwaliteitsafspraken gaan maken, bijvoorbeeld over zoiets als overhead, dat we de mensen achter de cijfers blijven zien. Goed onderwijs maken we samen. Ik heb er zin in om er in 2018 weer een bijdrage aan te mogen leveren bij Inholland.