Als collega’s van Harm Smit kunnen we niet geloven dat hij na de zomervakantie niet met ons aan het nieuwe studiejaar van Creative Business in Rotterdam begint. Tot onze verslagenheid is hij plotseling overleden tijdens een vakantie met zijn gezin in Frankrijk.

Harm zou in oktober van dit jaar 67 worden. Hij zou na afloop van het eerste semester van dit studiejaar met pensioen gaan. Voor de vakantie sprak hij er zelfs nog over om zijn pensioen uit te stellen. Hij bleef graag werken met studenten, mocht ze graag uitdagen en prikkelen om niet de makkelijkste weg in te slaan. Harm was kritisch, empathisch en betrokken. Voor hem stond de groei en ontwikkeling van studenten centraal. Zij waren zijn prioriteit meer nog dan de opleiding en de hogeschool.

Harm is in 2005 begonnen bij de opleiding Media en Entertainment Management. Zijn aandachtsgebieden waren film en televisie. Hij studeerde geschiedenis aan de universiteit en studeerde aan de Filmacademie in Amsterdam. Voor de overstap naar het onderwijs werkte hij mee aan film- en televisieproducties voor onder andere de VPRO. Die ervaring nam hij mee in de begeleiding van de studenten die de film of televisie minoren kozen. In de aanloop naar zijn pensioen waren collega's en studenten al materiaal aan het verzamelen voor een afscheidsfilm met Harm als protagonist. We hadden ons een heel ander afscheid van hem voorgesteld.

Harm was als lid van ons team betrokken bij ons als zijn collega's. Hij kon in gesprekken scherp analyseren en wist in één zin tot de kern van de zaak te komen. Op zijn beurt bloeide Harm op als hij als collega en mens werd gezien, serieus genomen en gewaardeerd om de kennis en ervaring die hij meebracht. Dat hij zo plotseling uit ons midden is weggerukt is een groot gemis voor ons als zijn collega's en vrienden en voor onze studenten. Ons medeleven gaat uit naar zijn zoon Jan Engel, dochters Lea en Alma en echtgenote Christine.

Nu AI zo ongeveer elke kennisvraag beantwoordt, wat leert het hbo studenten dan nog? Lector Guido Stompff schreef er een boek over: ‘Design doing’. Het boek is bedoeld voor iedereen in het hbo die studenten wil leren omgaan met complexe praktijkvraagstukken. Niet alleen via uitgebreide analyses, maar door te maken, te testen en gaandeweg te leren.

Design doing: leren door creëren

Design doing is een benadering waarbij studenten niet wachten tot ze alles begrijpen voordat ze aan de slag gaan. Het principe is: als je niet weet wat te doen, begin dan met iets kleins. Verbeeld een idee, kijk wat er gebeurt en pas het aan. Kennis ontstaat zo vanuit de praktijk door te handelen, te duiden en te verdiepen. Guido omschrijft het treffend: "You cannot analyze your way out." Basistheorie is hierbij een instrument: je zet het in op het moment dat een experiment je iets leert over het probleem.

Die aanpak vraagt om een andere kijk op onderzoek, zegt Guido: “Design doing vervangt geen grondig onderzoek, het is ander onderzoek. De norm is niet een survey van honderd respondenten, maar de kwaliteit van je ontwerp, welke test je hebt gedaan en wat je ervan leerde.”

De rol van AI

Het boek gaat ook in op de verhouding tussen design doing en AI. Waar AI snel en indrukwekkend output levert, ontbreekt de verankering in de echte wereld. Stompff pleit er niet voor AI buiten de deur te houden, maar om het als partner in te zetten. “Laat het honderd ideeën genereren, kies er één, maak variaties en test ze”, zegt Guido. “Het echte leren zit in het doen met echte mensen, echte problemen, echte feedback.”

Docente Charlotte Beukers ondervond dit in haar eigen praktijk. Haar belangrijkste inzicht: “Wanneer een student omschakelt van een verkoopmindset – het eigen concept verdedigen – naar een onderzoeksmindset, verandert feedback van kritiek in een waardevolle bron van informatie", zegt ze.

"Helder overzicht van de belangrijkste stappen"

Ook docenten Petra Beukelman en Pam van Monfort werkten al met het boek en de methode: “Design Doing biedt een helder overzicht van de belangrijkste stappen binnen design thinking en maakt deze direct praktisch toepasbaar. Dankzij de hands-on aanpak en toegankelijke schrijfstijl is het boek goed te volgen, vooral voor studenten die net beginnen. Kortom, het is een praktisch en overzichtelijk boek dat motiveert om design niet alleen te begrijpen, maar vooral ook te doen.”

‘Design doing’ is verkrijgbaar via Uitgeverij Boom.

De tweede fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is afgerond. Studenten van de Associate degree Crossmediale Communicatie van Inholland werkten de afgelopen maanden aan ontwerpend onderzoek, concepten, campagneboeken en prototypes rond de digitale en immersieve beleving van graffiti-erfgoed. Hun resultaten zijn gepresenteerd tijdens de eindpresentaties bij OBA Next Lab, de EdTech-dag van Inholland (1 juni) en de European Summit Libraries at the Heart of Europe in OBA Oosterdok (4 juni).

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte staat dit erfgoed onder druk. Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab hoe de collectie digitaal geconserveerd en opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt: op een immersieve en mobiele manier, eerst in Amsterdam en daarna mogelijk in heel Europa.

Wat is er gedaan?

In de eerste projectfase legde het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vast met 'gaussian splatting', een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. In de tweede fase bouwden studenten hierop voort. Zij deden ontwerpend onderzoek, ontwikkelden concepten en campagneboeken en testten prototypes in de praktijk, onder meer bij OBA Next Lab, dat werkt aan de bibliotheek van de toekomst. De belangstelling voor de combinatie van erfgoed, technologie en praktijkgericht onderwijs was groot.
 

Vier kansrijke concepten

De opbrengst van fase 2 bestaat uit vier uitgewerkte concepten die concrete aanknopingspunten bieden voor de volgende fase:

1: Next Stop DGL 

Vertaalt het archief van de Dutch Graffiti Library naar een reizende immersieve ervaring, vormgegeven als een metroreis langs verhalen, makers en locaties. Het concept leent zich voor een mobiele opstelling in bibliotheken in Amsterdam, Nederland en Europa. 
 

2: Echt of Vals 

Een speels en educatief kaartspel dat bezoekers op een laagdrempelige manier laat nadenken over graffiti en erfgoed.

3: Zien wat er st(r)aat 

Dit is een ruimtelijke en visuele interventie met kingsize letters D, G en L als herkenbaar publieksanker.

4: Behind the Tag 

Dit laat zien hoe promotie, wayfinding, storytelling en publieksactivatie slim kunnen worden verbonden aan een fysieke graffiti-experience.

Naar een minimum viable product

De derde en laatste projectfase loopt van juni tot en met september 2026. Daarin werken de partners toe naar één of meer fysieke Minimum Viable Products (MVP's), gebaseerd op de sterkste studentvoorstellen. De kracht van het project zit in de samenwerking tussen de Dutch Graffiti Library (inhoud en community), Inholland (onderwijs, onderzoek en ontwerppraktijk) en OBA Next Lab (experimentele publieksruimte).

“Graffiti is vluchtig van aard. Juist daarom is het waardevol om deze kunstvorm blijvend vast te leggen. Met deze concepten laten we zien dat je het niet alleen kunt bewaren, maar ook opnieuw kunt laten beleven”, zegt projectontwikkelaar Mark Jacobs. “We waren benieuwd hoe graffiti-cultuur resoneert bij de generatie van onze studenten. De concepten die zij hebben bedacht laten dat goed zien: ze kwamen met frisse, eigenzinnige manieren om dit erfgoed te delen. Dit geeft ons in de volgende fase echt iets om uit te kiezen en door te ontwikkelen.”

Sterke online community opbouwen
Het doel van de opdracht was om een bredere doelgroep te bereiken, een sterke online community op te bouwen en ervoor te zorgen dat de Pauluskerk hier uiteindelijk zelfstandig mee verder kan. Samen met medestudenten richtte Tessa zich op de vraag hoe de Pauluskerk haar activiteiten en verhaal kan vertalen naar herkenbare en consistente content op TikTok en Instagram. De studenten gingen hier enthousiast mee aan de slag, wat resulteerde in diverse creatieve en bruikbare eindproducten voor de opdrachtgever.

Meer dan alleen content maken
Tessa gaf aan dat ze bewust koos voor de Pauluskerk, omdat ze het werk van de organisatie mooi vindt en er graag meer over wilde leren.“Het maakte indruk op mij dat we niet zomaar content maakten, maar werkten aan een maatschappelijk verhaal.” Tijdens de opdracht ontdekte ze ook hoe belangrijk het is om content te testen bij de doelgroep. Dit zorgde ervoor dat de content die was gemaakt meer overkwam bij de doelgroep. Ook de stadstour, waar de opdracht mee startte, bleef haar bij: “Wat ik vooral meeneem, is dat je gewoon wat liever mag zijn voor dakloze mensen op straat. Dat hebben zij echt nodig.”

De stad door andere ogen bekijken
Tijdens deze stadstour werd de schaduwkant van Rotterdam zichtbaar gemaakt en kregen de studenten meer context bij het werk van de Pauluskerk. Dit hielp hen om de opdracht niet alleen als een contentvraagstuk te zien, maar ook als een maatschappelijk verhaal dat zorgvuldig en respectvol verteld moet worden. Opdrachtgever Roos Hendrikse gaf aan dat de tour hierin belangrijk was en dat studenten beter het perspectief van dakloze mensen leerden kennen: “Studenten zijn in het hoofd gekropen van dakloze mensen, en juist dat maakt zo’n opdracht waardevol.” Volgens haar is daarom de grootste winst van de opdracht dat studenten echt betrokken zijn geraakt bij het thema: ”Zij leerden niet alleen content maken, maar ook nadenken over de impact van communicatie."

Vierdejaars Communicatiestudenten organiseerden de opdracht
Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij zijn vierdejaars studenten Communicatie bij Inholland Rotterdam en organiseerden de opdracht op eigen initiatief. "Vanuit onze opleiding kregen wij de ruimte om zelf een praktijkopdracht op te zetten voor eerstejaars studenten. Via een gemeenschappelijke vriendin die vrijwilliger is bij de Pauluskerk in Rotterdam kwamen wij in contact met deze maatschappelijke organisatie. Zo ontstond het idee om eerstejaarsstudenten te laten werken aan het communicatievraagstuk van de Pauluskerk.

Deze samenwerking werd waardevol voor alle betrokken partijen: de eerstejaars kregen de kans om te werken voor een echte opdrachtgever, de Pauluskerk ontving nieuwe ideeën en concrete content, en wij deden als vierdejaars ervaring op met begeleiden en coachen."

Tekst geschreven door Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij

Hoe gaat een hogeschool om met studenten die anders denken, leren en voelen? Onderzoekers Jonathan Evans en Flann Naji van Hogeschool Inholland stellen die vraag op een creatieve, interactieve en confronterende wijze. “De vraag is niet: hoe passen we neurodivergente studenten aan het standaard schoolsysteem aan? Maar: hoe maken we het schoolsysteem zelf flexibeler, menselijker en inclusiever voor iedereen?”

“Er is steeds meer bewustzijn over neurodiversiteit”, zegt Jonathan. "Mensen hebben er vaker van gehoord, weten beter wat het inhoudt en we kruipen langzamerhand uit het beeld dat neurodivergentie een ziekte is die je moet genezen.” Neurodivergent betekent dat iemands brein informatie anders verwerkt dan gemiddeld. Wie wél binnen dat gemiddelde valt, heet neurotypisch. Neurodiversiteit is de overkoepelende term: het idee dat al die verschillende breinen samen de natuurlijke variatie van de mensheid vormen.

Er ontstaat dan ook een positievere kijk op wat een a-typisch brein kan betekenen. Zo wordt steeds vaker benadrukt dat neurodivergente mensen heel sterk zijn in andere dingen dan neurotypische mensen, zoals hyperfocussen op specifieke taken of patronen herkennen. "Maar daarmee ligt de nadruk ook in dit meer vooruitstrevende paradigma nog steeds op de productiviteit van de neurodivergente persoon”, zegt Jonathan. Wij zien liever een focus op de neurodivergente persoon als volwaardig mens, productief of niet. En op het veranderen van de structuren in de samenleving, zodat er plek is voor iedereen.”

De verkeerde vraag
Die focus op productiviteit in de neurodivergente mens, zegt Flann, zie je ook in het onderwijs. Goedbedoelde ondersteuningsstructuren zijn vaak gericht op de vraag: hoe kunnen we deze persoon helpen onafhankelijk te worden en een baan te vinden? Flann: “Maar dat is de verkeerde vraag. Sommige van deze mensen zullen nooit onafhankelijk zijn. En, is dat nodig? Tel je dan pas mee? De juiste vraag zou zijn: hoe kunnen we zorgen dat ook neurodivergente mensen een plek vinden binnen de samenleving waar ze op hun gemak zijn, gelukkig zijn en zo veel mogelijk zelfregie hebben?”

Flexibel en empathisch
Jonathan en Flann proberen de geesten rijp te maken voor iets wat lijkt op het Universal Design for Learning (UDL) en compassionele pedagogiek, een bijzonder flexibel systeem waarbij alle studenten hun studie naar eigen inzicht kunnen inrichten.

“Je kunt dan bijvoorbeeld kiezen hoeveel studiepunten je wilt halen binnen een semester”, vertelt Flann. “En of je de vakken live volgt of online. Of je een gewoon examen doet, een presentatie geeft, een poster maakt of iets anders wat goed bij jouw vaardigheden past.” Daarnaast kan een keuzemenu ook helpend zijn voor neurodivergente medewerkers; met opties als thuiswerken, het gebruik van noise canceling koptelefoons, ingeroosterd worden op bepaalde tijden of zelfs de mogelijkheid tot een dutje tussendoor.

Jonathan: “Heel belangrijk is ook: vertrouwen. Ons systeem lijkt ervan uit te gaan dat je niet erg betrouwbaar bent en gecontroleerd moet worden. Maar onze ervaring is het tegenovergestelde: neurodivergente mensen zijn zeer gedreven en gemotiveerd.”

Neurodiversiteit belichamen en ervaren
Om dit gesprek over neurodiversiteit uit de vorm van boeken en teksten halen, ontwikkelen Jonathan en Flan steeds weer bijzondere, creatieve en interactieve onderzoeksvormen. Variërend van de Neurodivergent Mondays en de Media Club tot aan een keuzevak voor masterstudenten rondom Participatief Actieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam.

“We willen het wetenschappelijk onderzoek naar neurodiversiteit uit de ivoren toren halen en naar de samenleving brengen”, zegt Jonathan. “In het bijzonder naar de community van neurodivergente personen.” “We bestuderen niet alleen de gemeenschap; we zijn er onderdeel van”, vult Flann aan.

De Neurodivergent Mondays noemen Jonathan en Flann 'het hart van hun werk'. Als onderdeel van het programma van ObA Next Lab Sluisbuurt organiseerden ze het afgelopen jaar elke maandag een open bijeenkomst, waar ze steeds een andere invulling aan gaven. Jonathan: “De ene keer was het een drop-in sessie waar mensen spontaan konden langskomen om met ons over neurodiversiteit te praten. Andere keren kozen we een specifieke aanpak.”

Recent hield het onderzoeksduo een boekenclub over neurodiversiteit. Een andere keer hebben ze een emotion networking sessie gedaan, een dialoogvorm voor gevoelige onderwerpen. En met voormalig Inholland-collega Rosa Mul hebben ze deze dialoog een zintuiglijke dimensie gegeven, door het onderwerp vanuit de zintuigen te mappen. Jonathan: “We proberen steeds de bredere gemeenschap te betrekken bij de Neurodivergent Mondays en dit te doen op de manier van ‘playful learning’. Ik denk dat we daar goed in zijn geslaagd. We hebben veel verschillende ervaringen gehad met het brede publiek.” 

Ondergerepresenteerde regisseurs en acteurs
Voor de Media Club - ook onderdeel van ObA Next Lab Sluisbuurt - hebben Jonathan en Flann films gecureerd van neurodivergente regisseurs en acteurs, een sterk ondergerepresenteerde groep in de filmwereld en op tv. In de Media Club worden deze film getoond en gezamenlijk besproken.

Over het algemeen zijn dit korte, low budget films, vertelt Jonathan, omdat er weinig middelen zijn in dit deel van de filmwereld. “Maar er zijn belangrijke uitzonderingen, zoals de duurdere en langere film ‘I Swear’, over de ervaring van een persoon met Gilles de la Tourette, een vorm van neurodivergentie die nóg meer gemarginaliseerd is.”

Sensorische muur
Deze creatieve onderzoeksvormen van Jonathan en Flann zijn nu ook te zien in de tentoonstelling ‘Neurodiversity: as Experienced and Embodied’, die ter gelegenheid van Neurodiversity Pride Week (11-18 juni) te zien is bij Hogeschool Inholland Amsterdam. Waar ze bezoekers willen laten ervaren hoe het is, ook lichamelijk, om als neurodivergente persoon door het leven te gaan.

Ze willen de neurodivergente persoon tevoorschijn laten komen vanuit een belichaamde, zintuiglijke ervaring en verschillende persoonlijke items. Flann: “We hebben een sensorische muur gecreëerd, waarbij de bezoeker verschillende objecten kan bekijken en aanraken, waaronder een stuk van het tapijt dat overal op locatie Amsterdam ligt (een nieuw, schoon stuk!)."

“We wilden bijvoorbeeld laten zien dat heel gewone alledaagse dingen als het oppervlak van een bureau of tapijt, maar bijvoorbeeld ook de manier waarop een stoel aanschuift bij een bureau een neurodivergente student of collega bovenmatig kunnen opvallen en zelfs irriteren”, vertelt Flann.

Iets wat je gewoon bént
Daarnaast is er een heel georganiseerd notitieboek te zien van een student die weet dat zij problemen heeft met organiseren. Flann: “Zij heeft heel bewust verschillende kleuren gekozen en een heel specifiek format waarin zij aantekeningen maakt om te dealen met haar ADHD.” Zo wil de tentoonstelling de ervaring van neurodivergentie ook delen als 'iets wat je gewoon bent’. “Neurodivergentie is niet goed, niet slecht, maar onderdeel van de natuur”, stelt Flann.
 
De expositie is vanaf donderdag 11 juni tot 9 juli te bezoeken in de EXPO-ruimte op de tweede verdieping bij Hogeschool Inholland Amsterdam.

Foto's gemaakt door: Kees van Dijk

Luka over het vinden van een stageplek als neurodivergente student
Het supergestructureerde notitieboekje uit de tentoonstelling is van Luka Jansen, student Medische Beeldvorming en stagiair bij het Lectoraat Diversiteitsvraagstukken. Zelf heeft ze ADHD en is ze chronisch ziek. Voor haar stage onderzoekt Luka hoe het neurodivergente studenten vergaat bij het vinden van een stage en het voltooien ervan. Voor dit onderzoek heeft ze een tiental studenten geïnterviewd. Daarnaast liep het vinden van de juiste stage voor haarzelf ook stroef.

“Er is een reden waarom ik vanuit een medische studie bij het lectoraat Diversiteits-vraagstukken ben terechtgekomen. De eerste twee jaar viel mijn studie mee. Wat wel pittig was: ik had dertien vakken tegelijk. Dus ik moest echt héél goed plannen.” Tijdens haar middelbareschooltijd had Luka veel coaching en begeleiding gehad, waar ze profijt van had tijdens de eerste jaren van haar studie (denk aan het notitieboekje!). “Maar in mijn derde jaar werd ik ook chronisch ziek en dat maakte het heel moeilijk om aan een stage te komen.”

De school wilde wel zoeken naar een stage van minder dagen, vertelt Luka. “Ze zagen vier dagen nog wel lukken, maar drie of twee dagen zou lastig worden. En omdat de stage ook dichtbij moest zijn, omdat een lange reistijd voor mij te vermoeiend was, zou het extreem lastig worden, zeiden ze. Dat zie ik ook veel terug in mijn onderzoek. Voor veel neurodivergente studenten is het moeilijk om fulltime stage te lopen. Ik heb alles en iedereen erbij gehaald: decaan, teamleider, ergotherapeut, maar het lukte me niet om een stageplek te vinden.”

Buiten de school wist Luka ook niet waar ze terecht kon. “Toen mijn diplomatermijn van 10 jaar steeds dichterbij kwam, en er maar geen beweging in kwam, heb ik me op eigen houtje helemaal suf gegoogeld en uiteindelijk de hulporganisatie ECIO gevonden. Zij hebben mij aan deze stage bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken geholpen. Maar vanuit mijn studie kwamen er veel vragen. Lector Machteld de Jonge heeft enorm haar best moeten doen om mijn studie zover te krijgen dat ze instemden met deze onderzoeksstage.”

Machteld, lector Diversiteitsvraagstukken vertelt over inclusie binnen Inholland
Diversiteit en inclusie staan in Nederland onder druk, stelt Machteld de Jong, lector Diversiteitsvraagstukken. “Ik zie tegelijkertijd twee bewegingen. Enerzijds trekken mensen zich terug in hun eigen bubbel. Anderzijds, zijn mensen meer dan ooit op zoek naar erkenning. Op het vlak van neurodiversiteit is er wel een enorme emancipatieslag geweest. Jongeren zitten er helemaal niet mee om te zeggen: “Ik heb ADHD” of “Ik zit op het autistisch spectrum”.”

Machteld ziet ook steeds meer dat als je het binnen je organisatie anders organiseert, neurodivergente personen veel mogelijkheden hebben om te floreren. “Je wilt als organisatie - en al helemaal als school - neurodivergente mensen bij het gesprek betrekken. Het voegt een belangrijke nuance toe. Dat Flann en Jonathan onderdeel zijn van ons lectoraat is heel betekenisvol en als team leren we veel van hen. We krijgen de mogelijkheid door hun ogen te kijken naar onderwijsprocessen, naar de organisatieinrichting en de belevingswereld van neurodivergente mensen.”

Ze vindt het goed hoeveel ruimte Inholland biedt aan het leren over het thema inclusie. “Naast een Taskforce Diversiteit & Inclusie en een Community of Practice Diversiteit en Inclusie, zijn wij als lectoraat vrij om datgene te onderzoeken waarvan wíj denken dat het nuttig is voor de hogeschool en de samenleving. Dat is mooi; onderwijs en onderzoek zijn belangrijk als middel om inclusie te stimuleren.”

“Je test, loopt vast, verbetert en verkoopt”, aldus Bas, student Technische Bedrijfskunde aan de HvA. “Met echte euro’s en echte verantwoordelijkheid.” Dat praktische karakter was voor hem doorslaggevend. “Bij andere minoren blijft het vaak bij marktonderzoek. Hier ontwikkel je prototypes, vind je partners en breng je je product echt op de markt. Je praat met bedrijven en ontdekt of je idee werkt.”

Zijn team ontwikkelde een magnetische ritssluiting die mensen met dementie of Parkinson helpt zelfstandig hun jas te sluiten, de MagnoZip. En dat verliep niet altijd even soepel. “Onze eerste ontwerpen werkten niet. Maar door feedback serieus te nemen en scherp te blijven op het probleem, kwamen we er toch.” De grootste kick? “Een afspraak bij een van de grootste zorgorganisaties in Noord-Holland. We verwachtten een klein gesprek, maar zaten met acht mensen aan tafel, die kritische vragen stelden over kostenefficiëntie en veiligheid. Met als resultaat direct twee afnames. Dan besef je: dit is serieus.”

Ieder team heeft een eigen finance-, marketing-, sales-, productie- en algemeen directeur. Bas leerde als de ceo professioneel communiceren, strategische keuzes maken en soms gewoon lef hebben. “Dat je iets bouwt vanaf nul, met startkapitaal en omzet… Zo’n totaalplaatje had ik niet verwacht.”

‘Het succes ging sneller dan we aankonden’
Een Facebookoproep bleek het begin van een rollercoaster. Dat overkwam Tessa, student Technische Bedrijfskunde en ceo van Open-It, een compacte multitool voor het openen van flesjes, blikjes en pillendoordrukstrips voor mensen met verminderde handkracht. “Ik vroeg mensen met Parkinson, ALS en reuma waar zij tegenaanlopen. Meer dan 200 reacties gaven wel aan dat dit een probleem is dat mensen raakt.”

Na een onzekere start sloeg het onverwacht om. “Binnen zes dagen draaiden we break-even. En in één weekend verkochten we zo’n 500 producten, goed voor € 7.000 omzet. Fantastisch, maar ook stress! We hadden nauwelijks voorraad en zaten dagenlang zelf pakketjes te assembleren. Iedereen vond het een luxeprobleem. Maar zo voelde het niet."

Terugkijkend zat juist daar de groei. “Je komt jezelf tegen. Ik wilde alles zelf oplossen, maar dat kan niet. Je moet leren loslaten en vertrouwen op je team. Want zonder team red je dit niet.” Open-It heeft inmiddels een KvK-inschrijving en werkt aan een doorstart richting Europa. “We gingen door diepe dalen, maar hebben grote hoogtes bereikt. De minor is het drukste halfjaar van je studie, maar ook het allerleerzaamste.”

‘Niemand durfde. Dus stond ik daar’
Ook het team van Tamim, student Bouwmanagement en Vastgoed, kreeg een realitycheck. Hun eerste idee - een telefoonhouder voor winkelwagens - strandde na marktonderzoek. “Dat was wel even slikken.” Met nog maar een enkele weken te gaan, vonden ze een nieuw ‘probleem’: jaarlijks belandt 1,5 miljoen kilo kauwgom op straat. Hun oplossing werd GumMate, een klein bakje om (uitgekauwde) kauwgom tijdelijk in te bewaren.

Tamim organiseerde zelf een pilot bij Talland College om het concept te testen. “Spannend, want je hebt nog geen eindproduct, maar moet mensen wel overtuigen.” De uitkomst gaf vertrouwen: 73% van de studenten wilde GumMate gebruiken. “Je leert dat niemand het voor je doet. Je moet initiatief nemen, zelf deadlines stellen en de regie pakken. Als dat lukt, voelt dat zó goed.”

Zijn persoonlijke hoogtepunt kwam tijdens de finale in de Kapelkerk. “De winnaar mag door naar de landelijke competitie van Jong Ondernemen, maar niemand bij ons durfde te pitchen. Dus stapte ik naar voren. Één dag voorbereiding en we wonnen de derde prijs! Ver buiten mijn comfortzone ontdekte ik dat ik veel meer kon dat ik dacht. Dat vergeet ik niet meer.”

Doorzetten en bijsturen
Die ontwikkeling herkent Isa Smit direct. Als student Technische Bedrijfskunde volgde ze de minor zelf, en afgelopen semester was ze projectmanager en aanspreekpunt voor de teams. Haar kantoor groeide uit tot de huiskamer van de minor, waar studenten binnenlopen om te sparren en ideeën te delen. “Je leert hier dingen die je de rest van je carrière meeneemt. Zoals omgaan met tegenslag en dat ondernemen nooit volgens plan gaat, maar dat je altijd kunt bijsturen.”

Volgens Bas ligt het geheim in de persoonlijke sfeer. “Het contact met andere studenten en begeleiders is ongelooflijk waardevol. Je blijft hangen op school, kijkt bij elkaar mee en ontwikkelt jezelf continu. De minor is superintensief, en precies daarom zo goed.”

Voor veel mensen is een vakantie iets om naar uit te kijken. Voor mensen met een beperking begint een reis vaak met drempels en onzekerheid. Want waar begin je? Hoe vind je betrouwbare informatie? Met het zojuist verschenen boek All Aboard, de transitie naar toegankelijk toerisme, wil Veroniek Maat, Professional Doctorate-onderzoeker bij het lectoraat New Urban Tourism, dat doorbreken. Geen zware theorie, maar persoonlijke verhalen en praktische handvatten voor professionals van nu en straks.

Ongeveer twee miljoen Nederlanders hebben een hulpvraag bij reizen, fysiek, visueel, emotioneel of mentaal. “Vakantie lijkt vanzelfsprekend”, zegt Veroniek. “Maar voor een grote groep is dat het niet. Het regelen is te ingewikkeld of te spannend, waardoor ze thuisblijven. Zonde, want reizen geeft ontspanning, vrijheid en kwaliteit van leven.”

Toegankelijk toerisme gaat over meer dan een aangepaste hotelkamer. Het raakt aan informatie, vervoer, kosten, gastvrijheid en regelmatig ook zorg. Die mix maakt het complex, voor reizigers én reisorganisaties. Tegelijkertijd ligt daar een kans. “De vraag groeit, onder meer door vergrijzing en doordat meer mensen weten dat reizen met een beperking wél kan en graag via een reisorganisatie boeken. Met meer kennis en betere samenwerking kun je die drempel verlagen en de markt vergroten.”

Een boek met tools
Een klant met een beperking wil op reis. En dan? Voor veel reisorganisaties begint daar de twijfel: wat kun je bieden en waar ligt je verantwoordelijkheid? “Veel organisaties willen wel, maar weten niet hoe ze het moeten aanpakken”, zegt Veroniek. “En wie denkt dat alles in één keer goed moet, begint vaak helemaal niet.” Haar advies: maak het klein. “Begin met één klant, één aanvraag of één product.”

In het boek All Aboard komen theorie, rechten en economische inzichten samen met verhalen van reizigers. Die laten zien waar reizigers tegenaan lopen, maar ook wat wel kan. De kracht zit in de concrete tools. Zo helpt een beslisboom bij de eerste keuze: pak je een aanvraag zelf op of verwijs je door naar een specialist? Klantreismodellen en gespreksformats brengen vervolgens in kaart wat iemand nodig heeft, van zorg op locatie tot hulpmiddelen en begeleiding. Want geen beperking is hetzelfde.

 “Ook vragen als: hoe ga je om met onzekerheid of eerdere negatieve ervaringen? Door dat concreet te maken, wordt het behapbaar. De tools helpen organisaties stap voor stap keuzes te maken en toegankelijkheid te vertalen naar beleid en communicatie, bijvoorbeeld op websites.”

Branche in beweging
Die praktische insteek komt op het juiste moment. Inclusiviteit staat hoog op de beleidsagenda van de brancheorganisatie ANVR. Toch is toegankelijk toerisme nog vaak een niche. Chris Knaap (ANVR) ziet dat dagelijks. “Gespecialiseerde aanbieders hebben veel kennis, die in de reguliere sector vaak niet tot zo’n niveau ontwikkeld is. Dat heeft voor- en nadelen. De branche kent hooggespecialiseerde bedrijven, die bovendien al samenwerken met de rest van de sector, maar uiteindelijk zou het goed zijn als reizen in het algemeen toegankelijker wordt, zodat reizigers overal terechtkunnen.”

Volgens hem begint het bij bewustwording. “Toegankelijkheid moet je vanaf het begin meenemen in hoe je reizen ontwerpt en aanbiedt.” Binnen de ANVR wordt daarom ingezet op aandacht voor het onderwerp, kennisdeling en het faciliteren van vakanties met een hulpvraag, onder meer via het Platform Aangepaste Vakanties.

“Veroniek speelt daarin een actieve rol. We benutten haar kennis zo veel mogelijk en helpen die te verspreiden, zodat de kloof tussen aanbieders verkleint. Haar boek zet het onderwerp echt weer op de kaart. Dat helpt enorm.”

Opleiden voor een andere praktijk
Blijvende verandering begint in het onderwijs, zegt Roksela Miha-Manné, voorzitter van de curriculumcommissie Tourism Management bij Inholland. De professionals van morgen bepalen immers hoe de sector er straks uitziet. Bij de opleiding Tourism Management is het profiel dit studiejaar aangescherpt, met meer focus op regeneratief, smart en inclusief toerisme. “Onze hogeschool leidt zelfbewuste professionals op die creatieve, toeristische oplossingen creëren en realiseren met duurzame impact voor een mooiere wereld."

Studenten werken aan campagnes en concepten voor verschillende doelgroepen en houden daarbij expliciet rekening met toegankelijkheid. De nadruk verschuift van theorie naar praktijk: ze testen locaties en analyseren hoe toegankelijk een bestemming echt is. “Inclusie gaat niet alleen over fysieke toegankelijkheid”, benadrukt Roksela. “Het gaat ook om je welkom voelen en echt kunnen meedoen. Als studenten dat niet zelf ervaren, begrijpen ze het niet.”

De ambitie is om toegankelijkheid structureel in het curriculum te verankeren. Dat vraagt ook iets van docenten. Daarom wordt gewerkt aan ‘train-de-trainer’-programma’s en ambassadeurs binnen de opleiding. De inzichten uit All Aboard dienen daarbij als praktische leidraad en inspiratiebron.

Van niche naar norm
“Toerisme en toegankelijkheid zijn nog te vaak gescheiden werelden”, besluit Veroniek. “Terwijl ze elkaar juist nodig hebben. Met meer kennis en betere samenwerking kunnen veel meer mensen wél op reis. Dat hoeft niet ver weg, ook een weekend in Nederland kan al het verschil maken. Maar daarvoor is een andere blik nodig.” Niet de beperking van de reiziger staat centraal, maar de omgeving die meebeweegt. “Het gaat erom dat we het samen mogelijk maken. Dat iedereen eigenaarschap voelt.”

Het Blended Intensive Programme (BIP) Sustainable Banking and Finance is succesvol afgerond met een inspirerend fysiek programmaonderdeel. Gedurende twee maanden hebben 31 studenten van zes internationale universiteiten en hogescholen intensief samengewerkt aan actuele vraagstukken binnen dit thema. Het fysieke deel vond eind maart plaats in Nantes, aan de Catholique Université de l’Ouest.

Het programma vormt een waardevolle samenwerking tussen partners uit Zaragoza, Madrid, Praag en Nantes, en de hogescholen HOGENT en Inholland. Vanuit Inholland namen studenten deel vanuit de opleidingen Business Studies en Finance. Binnen het programma stonden thema’s centraal zoals Future of Banking & FinTech, Financing SMEs, Corporate Sustainability Reporting, Taxation en Socially Responsible Investments. In de online fase werkten studenten in internationale teams aan een paper, waarna zij tijdens het fysieke programma hun inzichten verder verdiepten via presentaties, debatten en reflectie op persoonlijke leerdoelen.

Naast de inhoudelijke verdieping was er volop ruimte voor internationale en culturele uitwisseling; een waardevol ervaring voor de studenten. Ben je 3^e-jaars- of eventueel 2^e-jaarsstudent Business Studies of Finance & Control en heb je interesse om in de toekomst deel te nemen aan dit BIP? Neem gerust contact op met Luc Salemans of Twan Franken. Deelname aan de BIP wordt beloond met 3 ECs en is extra curriculair, in sommige gevallen kan het binnen het curriculum passen.

AI verandert creatieve praktijken, dat is inmiddels geen nieuws meer. Maar wat het precies betekent voor de mensen die in die praktijken werken, is nog een open vraag. De nieuwe publicatie Dream a Little | On AI and Creative Practices deelt ervaringen vanuit kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en alumni van kunst- en ontwerpopleidingen uit het CoE CI-netwerk.

‘Dream a Little’ is een uitgave van het Centre of Expertise Creative Innovation (CoE CI), een netwerk dat de creatieve denk- en doekracht bundelt van vijf onderwijsinstellingen in Amsterdam: de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, de Gerrit Rietveld Academie, het Mediacollege Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland. CoE CI verbindt onderzoekers, docenten en studenten met bedrijven, creatieve makers en maatschappelijke organisaties. De centrale vraag is steeds hoe artistieke en ontwerpende methoden kunnen bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.

Voor wie de invloed van AI wil begrijpen

Dream a Little geeft de creatieve industrie een stem geven in het debat over AI. De publicatie richt zich op wie wil begrijpen hoe het vakgebied van kunstenaars, ontwerpers en creatief onderzoekers verandert en op wie wil bijdragen aan een eigen visie op de plek van AI daarin.

Aan het woord komen ook twee onderzoekers vanuit het Creative Business-domein van Hogeschool Inholland.

AI-gebruik in kunst bevordert inclusiviteit

Kim Spierenburg, onderzoeker bij het lectoraat Inclusion and the Creative Industries en kunstenaar, schreef een artikel over hoe AI bijdraagt aan inclusiviteit. En over hoe de discussie over AI in kunst niet alleen gaat over de ethische of ecologische overwegingen van technologie, maar ook over toegang en uitsluiting. Het werd een pleidooi om AI-gebruik niet vanuit vooroordelen en afkeer overboord te zetten.

De aanleiding was persoonlijk. Kim gebruikt AI in haar eigen filmwerk: ze animeert bestaand beeldmateriaal en maakte inmiddels zeven films waarin AI een rol speelt. In haar werk experimenteert ze met verschillende soorten input, van stockvideo’s tot archiefmateriaal. "Als kunstenaar met een beperking stelt AI mij in staat om weer animatiefilms te maken. Door reuma-ontstekingen moest ik hiermee stoppen, omdat het repetitieve werk fysiek te belastend werd. AI maakt het mogelijk om dat proces opnieuw vorm te geven”, vertelt Kim. 

Haar films werden goed ontvangen. Tegelijkertijd merkte ze dat in kunstkringen de weerstand groeide tegen AI-gebruik. Die ervaring vormde de aanleiding om de weerstand tegen AI-gebruik in kunst beter te begrijpen. Via online forums en bestaande studies onderzocht ze hoe die discussie zich ontwikkelt. Wat ze daarin herkende, sluit aan bij wat onderzoekers omschrijven als ‘algoritmische aversie’. Oftewel, de neiging van mensen om negatiever te reageren op iets dat met een algoritme is gemaakt dan wanneer alleen mensen betrokken waren.

Kim pleit ervoor om die reflex kritisch te bekijken: “Stop met vergelijken. Net als in andere maakwerelden kan repititief productiewerk soms geautomatiseerd worden, maar al het andere is nog steeds creatief maatwerk. Zolang AI-gebruik in de kunst wordt weggezet als bedrog, blijven juist de mensen voor wie het de meeste betekenis heeft buiten de deur staan.”

AI als creatief instrument

Ook Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, leverde een bijdrage aan de publicatie. In zijn essay plaatst hij de opkomst van AI in een bredere historische lijn van technologische innovatie binnen de muziekindustrie. Waar AI vaak wordt gezien als disruptief of bedreigend, laat hij zien dat nieuwe technologieën de sector al vaker hebben veranderd en steeds opnieuw vragen oproepen over vakmanschap, creativiteit en verdienmodellen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de waarde van AI niet in de technologie zelf zit, maar in hoe makers deze inzetten.

Vanuit zijn onderzoek naar een duurzame muziekindustrie pleit Koos ervoor om AI te benaderen als een creatief instrument dat kan bijdragen aan nieuwe vormen van artistieke expressie. Dit vraagt er echter wel om dat makers voldoende inzicht hebben in de werking, belangen en beperkingen van de technologie. Zijn conclusie is dat wij, als hogescholen, de opleiders van de volgende generatie makers daarin een belangrijke taak hebben. 

Presentatie op 16 april

Op donderdag 16 april 2026 wordt ‘Dream a Little’ gepresenteerd bij de Nederlandse Filmacademie (15.00–17.00 uur). Op het programma staan filmvertoningen, interactieve elementen en gesprekken met bijdragende auteurs. Voor alle aanwezigen is een gratis exemplaar beschikbaar. Meer informatie hierover vind je op de website van CoE CI.

Wie interesse heeft in de opleiding Creative Business bij Hogeschool Inholland, kan tijdens de komende Open Dag op 28 maart in gesprek met een innovatieve AI-toepassing: een zogeheten digital human. De digital human genaamd Indy beantwoordt vragen van studiekiezers over de opleiding. Met deze pilot verkent Inholland een nieuwe manier om studiekiezers te ondersteunen bij hun oriëntatie op een studie, ook buiten de open dagen om.

Digitale student beantwoordt vragen
Tijdens de Open Dag kunnen bezoekers met studenten en docenten in gesprek. Maar ook via een computer met Indy, een digitale student die vragen beantwoordt over onderwerpen zoals het studieprogramma, projecten, toelating en studielast. Daarnaast kunnen bezoekers een QR-code scannen waarmee zij Indy later thuis opnieuw vragen kunnen stellen.

Waarom een digitale student
Tijdens een Open Dag krijgen potentiële studenten vaak veel informatie in korte tijd. Daardoor blijven er soms vragen over, of ontstaan vragen pas later wanneer alles thuis nog eens rustig wordt bekeken. Met Indy kunnen studiekiezers ook na de Open Avond vragen blijven stellen en hun studiekeuze verder verkennen.

De eerste reacties van bezoekers en medewerkers zijn overwegend positief. Studiekiezers ervaren de digital human als vernieuwend, toegankelijk en behulpzaam bij het verkrijgen van informatie over de opleiding Creative Business. Uit de eerste gebruikscijfers blijkt bovendien dat zelfs zeven weken na de Open Avond in totaal 729 unieke gebruikers Indy vanuit huis opnieuw geraadpleegd.

Hoe werkt Indy?
Indy maakt gebruik van AI-technieken zoals conversational AI en is vooraf getraind met de inhoud van de opleiding Creative Business. De gebruiker stelt een vraag, waarna Indy herkent wat er wordt bedoeld en dit omzet in een passend antwoord. De digital human is gekoppeld aan een kennisbank met informatie over de studie Creative Business, waaronder de studiegids.

 “Met deze digital human maken we studiekeuzevoorlichting slimmer en altijd beschikbaar. Studiekiezers kunnen ook na de Open Dag, thuis en op hun eigen moment, hun vragen blijven stellen,” zegt Bas van Spréw, faculteitsdirecteur van de Faculteit Business, Recht en Creatieve Industrie bij Hogeschool Inholland.

Pilot als startpunt
De inzet van Indy bij de opleiding Creative Business is een pilot. De technologie is voor het eerst getest tijdens de Open Avond op 4 februari. De pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met PR & Influencer bureau Hibou. “In de interactie met Indy heb je niet het gevoel dat je met een computer praat,” laat John Meulmans, partner bij Hibou weten. “We hebben haar echt ontwikkeld als een student, met een eigen persoonlijkheid die aansluit bij de doelgroep. Daardoor is ze toegankelijk en herkenbaar, en durven studiekiezers makkelijker vragen te stellen. Indy is nadrukkelijk geen vervanging van studenten of medewerkers, maar een slimme aanvulling op bestaande studiekeuzevoorlichting.”

Tijdens de komende Open Dag van 28 maart op de vestigingen van Inholland in Haarlem, Rotterdam en Den Haag wordt Indy opnieuw op dezelfde manier ingezet, zodat Hogeschool Inholland verder ervaring kan opdoen met het gebruik van de digital human tijdens studiekeuzevoorlichting.

Voor het eerst sinds jaren zien Amsterdammers weer meer voordelen dan nadelen van toerisme. Waar in 2022 ruim de helft van de inwoners vond dat de stad ‘vol’ was, zegt nu 52% dat toerisme kan groeien, mits het goed wordt georganiseerd. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van amsterdam&partners, Hogeschool Inholland en MMGY TCI Research.

De onderzoekers volgden bewonerssentiment rond toerisme in Amsterdam tussen 2018 en 2025. In die periode veranderde de houding van bewoners duidelijk: waar in 2022 nog een meerderheid van de bewoners vond dat de stad ‘vol’ was, is er nu meer openheid richting toeristen en meer bereidheid om bezoekers te verwelkomen. Inwoners erkennen de economische en culturele bijdrage van toerisme meer dan voorheen, maar zijn kritischer op de manier waarop toerisme wordt georganiseerd.

Geeske Sibrijns, onderzoeker: “Vergeleken met voorheen zijn meer Amsterdammers trots om toeristen in hun stad te zien. Bewoners zien hun stad als een speciale plek die ze graag aanbevelen. Tegelijkertijd zijn er meer zorgen, bijvoorbeeld over het verdwijnen van lokale tradities. Deze tegenstrijdige gevoelens laten ons zien dat inwoners hun stad graag willen delen, maar ook emoties kunnen ervaren, omdat hun stad te snel verandert.”

Toenemende steun voor maatregelen

Het onderzoek laat zien dat Amsterdammers niet tegen toerisme zijn. Ze willen vooral dat het op een manier wordt georganiseerd die goed is voor de stad en haar bewoners. Zij noemen onder meer:

• Beter spreiden van bezoekers over de stad (minder druk op het centrum);
• Duidelijke gedragsregels en communicatie voor bezoekers;
• Aanpassen van toeristenbelasting of tarieven;
• Routes of sturing om bezoekersstromen te leiden;
• Betere handhaving op overlast, zoals geluid, afval of drukte;
• Meer inspraak voor bewoners bij besluiten over toerismebeleid.

De steun voor dit soort maatregelen blijkt sinds 2022 te zijn toegenomen.

Zorgen blijven bestaan

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat zorgen blijven bestaan over drukte en overlast – zoals onbeschoft gedrag, afval en geluid – maar ook over het verlies van lokale cultuur en verbondenheid met de stad. Met name bewoners die al langere tijd in Amsterdam wonen ervaren druk op hun buurt en dagelijks leven.

‘82 procent van Amsterdammers vindt toerisme nog altijd een probleem’, kopt Het Parool op basis van de onderzoekscijfers, terwijl de papieren krant schrijft: ‘Helft Amsterdam kan leven met de drukte’. De soms tegenstrijdige geluiden zijn kenmerkend voor het toerismedebat, zegt Ko Koens, lector New Urban Tourism en onderzoeker bij dit project, die geïnterviewd werd door Het Parool.

“Dat bewoners positiever worden, betekent niet dat we kunnen loslaten”, vult Maya Janssen, Managing Director Insights & Marketing bij amsterdam&partners aan. “Leefbaarheid is de basis voor een aantrekkelijke stad. Als zorgen van bewoners niet serieus worden genomen, komt het draagvlak opnieuw onder druk te staan. Daarom is het juist nu belangrijk om te sturen op kwaliteit, spreiding en gedrag. Toerisme moet bijdragen aan een stad waar bewoners zich thuis voelen en kunnen meedoen.”

Over het onderzoek

Het Resident Sentiment-onderzoek combineert drie meetmomenten (2018, 2022, 2025). Respondenten uit alle stadsdelen deelden via surveys hun kijk op drukte, leefbaarheid, cultuur, economie en toerismebeleid. Het onderzoek biedt inzicht in hoe Amsterdammers de ontwikkeling van toerisme ervaren en vormt een basis voor het gesprek over hoe toerisme kan bijdragen aan een aantrekkelijke en leefbare stad. 

Lees hier meer over het onderzoek Toerismebeleving van Amsterdammers of bekijk direct de onderzoeksresultaten.

De generatie die het moet doen
Vanuit FastFeetGrinded lag er een stevige opdracht: ontwikkel een businesscase voor schoenrecycling. Het bedrijf uit Heerhugowaard verwerkt dagelijks 4 tot 5 ton afgedankte schoenen en is wereldwijd uniek in het volledig scheiden en hergebruiken van alle materialen. Dat is hard nodig: jaarlijks worden 25 miljard paar schoenen geproduceerd, waarvan slechts 1 à 2% wordt gerecycled. De rest belandt op stortplaatsen of in verbrandingsovens, vaak in Afrika en Azië.

“Duurzaamheid alleen is niet genoeg”, zegt International Salesmanager Peter Grusz. “We moeten ook iets doen met het afval dat er al is. Technologie is er al. De echte uitdaging zit in gedrag en schaal. Zonder effectieve inzameling blijft circulariteit een belofte.” Voor FastFeetGrinded is de samenwerking nadrukkelijk strategisch. “Dit is geen los onderwijsproject, maar een manier om samen met de volgende generatie nieuwe Europese circulaire modellen te testen en te versnellen.”

Europees businessmodel
Twee studentgroepen doken in de kernvraag: hoe zorg je dat jongeren hun oude schoenen inleveren in plaats van weggooien? Via een internationale enquête verzamelden zij 280 reacties. De uitkomst was confronterend: 70% vindt recycling belangrijk, maar slechts 25% handelt ernaar.

“Het probleem zit vooral in gemak”, legt exchange student Taras Dombrovskyi van West Ukrainian National University uit. “Mensen willen best recyclen, maar niet extra moeite doen.” De oplossing? Inzamelpunten op plekken waar jongeren toch al komen, zoals supermarkten en sportscholen, gecombineerd met slimme logistiek. FastFeetGrinded onderzoekt nu hoe deze ideeën kunnen doorgroeien tot een werkbaar Europees businessmodel.

Circulariteit zichtbaar maken
De opdracht bleef niet op papier. Studenten organiseerden ook een inzamelactie en bewustwordingscampagne op de campus van Inholland Alkmaar. Met een container van FastFeetGrinded, promotie via sociale media en ondersteuning van de communicatieafdeling werd circulariteit letterlijk zichtbaar gemaakt bij de ingang van de hogeschool.

“Dit was misschien wel het leukste onderdeel van het semester”, zegt Taras. “Niet alleen onderzoeken, maar echt iets dóén.” In drie maanden tijd werd uiteindelijk zo’n 50 kilo schoenen ingezameld. Minstens zo belangrijk was dat studenten en medewerkers het gesprek aangingen over recycling en verantwoordelijkheid.

Eyeopener
Voor Business Studies-student Aaron van Heumen was het internationale karakter dé reden om mee te doen. “Je spreekt Engels buitenlandse studenten en bedrijven en leert enorm veel.” Hij werkte samen met studenten van de Universiteit van Zaragoza. “Hun planning liep soms anders, maar daardoor konden we juist ideeën meenemen in ons project. En opvallend: in Spanje leeft schoenrecycling veel minder dan in Nederland.”

Hoogtepunt was de studiereis naar Zuid-Afrika. Studenten onderzochten vooraf Zuid-Afrikaanse wijnmerken en presenteerden hun advies ter plekke. Daarnaast bezochten ze sociale initiatieven, duurzame ondernemingen en volgden masterclasses. “Je denkt dat iedereen met computers kan werken, maar daar hebben mensen soms niet eens toegang. De verschillen zijn zó groot. Dat was echt een eyeopener.” De week gaf hem een bredere kijk op ongelijkheid, duurzaamheid en internationale samenwerking. “Dit is een van de tofste dingen die ik bij Inholland heb gedaan.”

Wereldburgerschap in actie
Volgens Astrid zit daar de kern van de minor. “Studenten ervaren dat hun keuzes ertoe doen, dat mondiale problemen lokale gevolgen hebben en dat samenwerking nodig is om verandering te brengen.” En ja, benadrukt ze, het is ook gewoon verrijkend. Professioneel én persoonlijk.

Ook Taras voelde dat. “Door de studietrips, de ontmoetingen met diverse gastsprekers en de samenwerking met internationale studenten ontdekte ik hoeveel we eigenlijk delen. We hebben dezelfde waarden en normen. We zijn allemaal citizens van deze wereld.”

Rutger Boxhoorn, docent Creative Business aan Hogeschool Inholland, is één van de vier finalisten voor de landelijke titel Docent van het Jaar 2026. De jaarlijkse verkiezing wordt georganiseerd door het Interstedelijk Studenten Overleg, samen met het Comeniusnetwerk. De winnaar van de elfde editie van de verkiezing wordt bekendgemaakt op maandag 30 maart. 

Rutger is verbonden aan de opleiding Creative Business in Rotterdam en levert een belangrijke bijdrage aan de onderwijsontwikkeling binnen deze opleiding. Hij werkt daarbij nadrukkelijk samen met andere opleidingen, ook op andere locaties van Inholland. Met zijn brede expertise in het creatieve en journalistieke medialandschap ontwikkelt Rutger passende media-modules. Zo bereidt hij studenten voor op de rol van creatieve maker in hun toekomstige werkveld. Zijn praktijkervaring als zelfstandig mediaprofessional houdt zijn onderwijs actueel. 

Onderwijs ontmoet praktijk tijdens Sail Amsterdam
Belangrijk voorbeeld van zijn waardevolle bijdrage is hoe Rutger onderwijs, praktijk en maatschappelijke thema’s wist te verbinden tijdens Sail Amsterdam 2025. Onder begeleiding van Rutger maakten studenten daar vijf dagen live radio. Dit in samenwerking met organisaties als ROC Amsterdam, Marineterrein en Sail Academy. Er kwamen onderwerpen aan bod als innovatie in de scheepvaart en de donkere kanten van het Nederlandse maritieme verleden. Op deze manier werd zichtbaar hoe media-onderwijs kan bijdragen aan bewustwording rond duurzaamheid, gezondheid en maatschappij. 

‘Een docent aan wie je blijft terugdenken’
“Wij zijn erg trots op Rutger als finalist voor deze mooie landelijke titel”, laat Inholland-collegelid Marije Deutekom in een reactie weten. “Hij is zo’n docent aan wie studenten nog vaak terugdenken. Niet alleen vanwege zijn energie, inspirerende lessen, creativiteit en vakkennis, maar ook door het vertrouwen dat hij studenten geeft. Hij spreekt ze aan op hun kwaliteiten en talenten en laat zien dat ze in elk werkveld verschil kunnen maken. Ook draagt hij zorgvuldig en deskundig bij aan goed onderwijs met bijvoorbeeld zijn inzet voor een bredere beoordelingsaanpak. Daarbij staat niet één toets centraal, maar kunnen studenten op verschillende manieren aantonen wat zij beheersen.” 

‘Zijn enthousiasme brengt veel energie’
Student Arinda de Tender maakte kennis met Rutger tijdens haar opleiding. Rutger begeleidde haar bij haar inzet voor Inholland Radio en de minor Event Experience. “Rutger geeft je vrijheid om je eigen leerproces vorm te geven. Zijn enthousiasme brengt veel energie met zich mee. Hij inspireert je en je voelt je gezien en gesteund. Rutger heeft me geleerd open en eerlijk te communiceren binnen een team, zonder mezelf tekort te doen. Door zijn intensieve begeleiding bij de minor heb ik geleerd hoe de professionele wereld eruitziet en welke waardevolle bijdragen je kunt leveren als jonge professional.”  

‘Mijn onderwijs staat midden in de maatschappij’
Rutger zelf zegt over zijn werk: “Studenten zeggen vaak dat ik ze energie geef, maar dat geldt andersom net zo goed! Ik ben het onderwijs toevallig in gerold, maar nooit helemaal gestopt met mijn projecten in de media en evenementen. Wekelijks ervaar ik hoe belangrijk is om actuele kennis uit het werkveld mee te nemen naar de klas. Maar ook andersom komen studenten met inzichten of oplossingen waar het werkveld direct mee aan de slag kan. Mijn onderwijs staat daarmee midden in de maatschappij, precies zoals ik dat voor ogen heb.” 

Eerder, in november 2025, werd Rutger al bekroond tot Docent van het jaar van Hogeschool Inholland. Hij kreeg zijn bijbehorende Wij Inholland-award uitgereikt tijdens de Dag van het Onderwijs en Onderzoek bij Hogeschool Inholland Haarlem.

Tweedejaarsstudenten Dier in de Duurzame Samenleving (DDS) van Hogeschool Inholland Delft werkten twintig weken aan een praktijkopdracht voor het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam. Hun missie: basisschoolleerlingen laten ontdekken hoe mensen en dieren samen de stad gebruiken. En waarom dat ertoe doet.

Ganzenpoep op het gras. Een meeuw die je broodje jat. Een rat die ’s avonds langs de containers schiet. Overlast? Of gewoon medestadsbewoners die slim gebruikmaken van de ruimte die wij met z’n allen hebben ingericht? Dat dilemma stond centraal in het project van DDS-studenten Isa, Alissa en Minke. “Neem je de mens als uitgangspunt, dan betekenen ganzen inderdaad overlast”, zegt Isa. “Maar zeg je: we zijn medegebruikers van deze stad, dan ontstaat er een andere bewustwording en mogelijkheden.”

Dier tussen twee werelden
De oorspronkelijke opdracht bouwde voort op het concept ‘Het Ganzenpad’, een nog te realiseren, interactieve educatieve wandeling in het Rotterdamse Zuiderpark, ontwikkeld door vierdejaarsstudenten DDS. Het idee is dat kinderen daar leren hoe mensen en ganzen samenleven in een druk stadspark en wat dat vraagt van mens en dier. De studenten zouden testen of die kennis aansloot bij een jonge doelgroep, maar er bleek geen klas beschikbaar om het park in te gaan. Halverwege schakelden ze daarom om en ontwikkelden een workshop voor groep 6 van basisschool De Klaver in Rotterdam-Zuid.

Minke: “We wilden het thema breder trekken en kozen nu voor álle ‘liminale dieren’: dieren die in de stad leven en profiteren van wat de mens achterlaat. Dus naast ganzen ook duiven, meeuwen, ratten, egels en mussen. Veel mensen zien ze als plaag, maar het zijn óók opruimers van de stad. En dan snap je, als ik iets op straat gooi, trekt dat dieren aan. Mooi als kinderen dat al meekrijgen.”

Op basis van literatuur over stadsdieren én over hoe kinderen leren, ontwierpen de studenten een actieve workshop met tekenen, bewegen en een quiz. “Het lastigste was het inschatten van het niveau van groep 6, we hebben tenslotte geen pabo-achtergrond”, vertelt Alissa. “Daarom kozen we voor veel interactie. En dat werkte! Ze bléven vragen stellen, hun enthousiasme was echt aanstekelijk.” De tekeningen gingen mee naar huis, zodat het gesprek ook daar verder ging.

Lab als broedplaats voor samenwerking
De opdracht voor het project kwam vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab, dat samen met studenten en partners onderzoekt hoe steden aangenaam blijven voor bewoners, bezoekers en ondernemers. “Thema’s als toerisme, veiligheid en vergroening hangen sterk samen”, legt community manager Maaike de Jong uit. “Daarom brengen we studenten uit verschillende opleidingen samen in open, maatschappelijke opdrachten.”

Die open aanpak is volgens haar kenmerkend voor het lab. “Onze opdrachten hebben geen vast eindpunt. Studenten volgen hun eigen interesses, zolang het bijdraagt aan duurzamer en rechtvaardiger samenleven. Belangrijk is dat ze een regeneratieve mindset ontwikkelen: niet alleen minder schade veroorzaken, maar actief bouwen aan een veerkrachtige samenleving waarin mens, dier en natuur naast elkaar gedijen. Als je leert dat jouw leven niet losstaat van de wereld om je heen, ben je straks een rijkere professional.”

Échte opdrachten, échte ontwikkeling
Precies die maatschappelijke verwevenheid maakt dit soort projecten zo krachtig, vindt ook docent Steven Kapteijn. “Werken voor externe opdrachtgevers betekent zelf op mensen afstappen, dingen uitzoeken, de doelgroep begrijpen en je boodschap daarop aanpassen. Dat zijn essentiële professionele vaardigheden die deze studenten meenemen naar allerlei werkvelden. Tegelijkertijd voelen ze dat wat ze doen daadwerkelijk bijdraagt. En dat motiveert."

De waarde zit ook in samenwerken over domeinen heen. “Vraagstukken rond dieren raken steeds vaker aan educatie, zorg, beleid en stedelijke ontwikkeling. Gemeenten worstelen daar nu al mee. Juist daarom is deze ervaring belangrijk. Of ze later nou aan de slag gaan als beleidsmaker, ondernemer of in het werkveld, studenten leren nu al toekomstbestendig omgaan met dieren en hun plek in de samenleving. En om die stem straks ook uit te dragen.”

Onderwijs, onderzoek en praktijk
Wat het project opleverde? Sowieso veel enthousiasme. Niet alleen bij de schoolkinderen, maar ook bij de studenten zelf. Isa: “Dit onderwerp blijft ons zó boeien, dat we er binnenkort zelfs een symposium over organiseren. Je merkt dat je er echt iets mee losmaakt, zowel bij basisschooljeugd als bij onszelf.”

Maaike zag vooral de veerkracht. "Ondanks tegenslagen bleven ze doorzetten. En het Ganzenpad-project stopt niet: een afstudeerder gaat nu kijken naar verdere implementatie- en financieringsmogelijkheden. Dat is precies waar het Urban Leisure & Tourism Lab voor staat: onderwijs, onderzoek en praktijk die elkaar versterken. En ideeën die niet eindigen in een verslag, maar doorleven in de stad.”

Grote winnaar was Verdiax, het studentbedrijf dat met de Vinco een biologisch afbreekbaar incontinentieproduct ontwikkelde voor de uitvaartzorg. Een gesloten en gevoelige sector, maar juist daar zagen de vijf studenten hun kans. “Er is een duidelijke trend richting natuurbegraven”, zegt ceo Tim (student Technische Bedrijfskunde). “Maar niemand denkt na over de plastic luier ónder de kleding. Dat kan anders, dachten wij. En dat werkt.” Inmiddels werken uitvaartondernemers in 26 steden en alle 12 provincies met de Vinco en liggen er plannen klaar om de productie te automatiseren. “Door op te schalen kunnen we de prijs verlagen en grotere impact maken.”

Cmo Tessa (student Facility Management) vult aan: “Het voelt onwerkelijk dat we gewonnen hebben. In een branche waar we niks van wisten, hebben we tóch een product neergezet waar iedereen blij mee is. Ik ben ontzettend trots, ook op het team dat we geworden zijn.” Alle teamleden worden in het pak gestoken door Hoes Tailors in Alkmaar (gesponsord door Ondernemend Alkmaar) en gaan door naar de landelijke finale van stichting Jong Ondernemen.

Midden in de praktijk
De jury had het niet makkelijk, want het niveau lag hoog. De tweede prijs ging naar Open-It, met een duurzame tool voor mensen met verminderde handkracht. GumMate, met een oplossing tegen kauwgomvervuiling, eindigde als derde. Daarnaast werden zes awards van elk € 250 uitgereikt door regionale partners, onder meer voor circulariteit, financiën en sales. Extra mooi: Verdiax won naast de hoofdprijs ook drie awards voor innovatie, marketing en dashboard.

“Ondernemen is dé motor voor maatschappelijke vooruitgang”, zegt Frank Lommers, jurylid en vestigingsdirecteur van Inholland Alkmaar. “Wat hier gebeurt, is onderwijs in het hart van wat Nederland en de regio nodig hebben. Bedrijven, overheid, onderwijs, studenten en ouders komen hier samen om te vieren wat er is gemaakt. Ik heb veel ondernemers getraind, maar zo gedegen als deze studenten hun verhaal vertellen, daar word je bijna stil van.”

Veerkracht
Alle finalisten komen voort uit de minor Innoveren & Ondernemen. Hier bedenken studenten van binnen en buiten Inholland in twintig weken een product, bouwen een prototype, zoeken aandeelhouders en brengen het op de markt. Geen fictieve cases, maar dus echte bedrijven met echte klanten.

Oud-deelnemer en projectmanager Isa Smit ziet van dichtbij wat dat met studenten doet. “In het begin sta je met paniek in je ogen, want je moet iets bedenken dat innovatief én duurzaam is. En een paar maanden later heb je je eerste verkoop. Dat moment is goud.” Studenten leren vooral door te doen, benadrukt ze. “Plannen lopen altijd anders dan je denkt. Je moet bijsturen, omgaan met tegenslagen en samenwerken. En werkt iets niet? Terug naar de tekentafel. Zo bouw je veerkracht op en leer je niet alleen ondernemen, maar ook leiderschap, communicatie en lef.”

Springplank
Opvallend is het hoge aantal studentondernemingen dat na afloop doorgaat. Dit jaar geeft bijna de helft van de teams aan een doorstart te maken via Fabriek C, de community voor jonge ondernemers in Alkmaar. Bestuursvoorzitter Jur Stam begon ooit zelf in de minor. “Na afloop is iedereen enthousiast, maar daarna sta je vaak ineens alleen. Binnen Fabriek C onderneem je als onderdeel van een netwerk. Je blijft elkaar zien, deelt kennis en krijgt nieuwe energie.” Gesteund door partners als Rabobank en de gemeente Alkmaar werkt Fabriek C zo als springplank naar de buitenwereld. “Daardoor blijft die ondernemersgeest niet hangen in een schoolproject, maar wordt het echt iets blijvends.”

Persoonlijke groei
Aan het einde van de avond kijken de winnaars van Verdiax alweer vooruit. “Dit is nog maar het begin”, zegt Tessa. “We gaan ons inschrijven bij de KvK en met z’n vijven door. We hebben geleerd groot te dromen, en nu gaan we het waarmaken.”

Dat vertrouwen is niet uit de lucht gegrepen: de afgelopen vijf jaar werd de best student company-competitie van Jong Ondernemen gewonnen door een Inholland Alkmaar-team. “Dat zegt wel iets”, lacht teamgenoot en cso Puck (student Leisure & Event Management). “Je wordt in de minor continu gepusht om door te gaan. Daardoor groei je enorm, als ondernemer én persoonlijk. Ik heb zoveel meer zelfvertrouwen nu. Dit was een onvergetelijk avontuur.”

Meer weten over de minor Innoveren & Ondernemen of Fabriek C? Of wil je zelf ook starten met de minor in september? Neem dan contact op met Nol Graas of Annemarie Hoffman.

De eerste fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is succesvol afgesloten. In januari kwamen onderzoekers, tech-professionals en partners samen in het OBA Next Lab Sluisbuurt en de Immersive Room van Inholland om de eerste digitale prototypes te bekijken en te ervaren. Deze prototypes maken het mogelijk om de inmiddels afgebroken expositie van de Dutch Graffiti Library in de Centrale Markthal digitaal terug te zien én te beleven. 

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte – zoals recent bij de Centrale Markthal – staat dit erfgoed echter onder druk. 

Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab Sluisbuurt hoe deze collectie digitaal geconserveerd én opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt op een immersieve en mobiele manier, in Amsterdam en daarna in heel Europa. 

Wat is er gedaan? 

In de eerste projectfase heeft het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vastgelegd met behulp van ‘gaussian splatting’, een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. Deze data vormt de basis voor de eerste prototypes, die: 

• te bekijken zijn via een gewone browser,
• te ervaren zijn met een VR-headset,
• en in een eerste, experimentele vorm zijn getest in de Immersive Room. 

Tijdens de bijeenkomst in januari verkenden alle partners samen hoe deze digitale vormen kunnen bijdragen aan het behoud en de toegankelijkheid van tijdelijk en locatiegebonden erfgoed. 

Vervolg 

Van maart tot en met mei bouwen studenten van de opleiding Ad Crossmediale Communicatie verder op deze prototypes. Zij onderzoeken hoe de digitale beleving kan worden verrijkt en hoe verhalen achter graffiti nog beter gedeeld kunnen worden en op immersieve wijze worden ervaren. 

Meer weten of zelf kijken? 

Bekijk de eerste prototype van de online expositie.

Het project Dutch Graffiti Library On Tour is mogelijk dankzij subsidie vanuit The Europe Challenge 2025/26. The Europe Challenge is een programma geïnitieerd door de European Cultural Foundation. Het brengt bibliotheken en lokale gemeenschappen samen om Europa’s belangrijkste transities - sociaal, digitaal en groen - aan te pakken door creatieve oplossingen te realiseren in hun eigen omgeving. De editie van 2025/26 wordt mogelijk gemaakt dankzij publieke financiering van Arts Council England, Fondazione Cariplo, en de Scottish Library and Information Council.

Kennis uit praktijkgericht onderzoek belandt nog te vaak in een rapport of artikel dat in de praktijk beperkt wordt gebruikt. Terwijl juist de vorm waarin kennis wordt aangeboden bepaalt of professionals ermee aan de slag kunnen. In het nieuwe handboek ‘Kennisproducten uit Praktijkgericht onderzoek’ laten de auteurs zien hoe onderzoekers kennisproducten – zoals kaartensets, spellen, principes, handreikingen en protocollen – bewust kunnen ontwerpen en vanaf de start kunnen meenemen in hun onderzoeksaanpak. 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd op de ESConferentie in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.
 

Kennisproduct bepaalt of kennis landt in de praktijk

Praktijkgericht onderzoek aan hogescholen is de afgelopen twintig jaar sterk volwassen geworden en heeft een eigen positie verworven in het onderzoeksveld. Tegelijk groeit het besef dat haar impact niet alleen afhangt van de kwaliteit van de kennis zelf, maar ook van de vorm waarin die kennis wordt gegoten. Kennisproducten worden nog vaak gezien als bijzaak, iets dat pas aan het einde van het onderzoek aandacht krijgt. Het handboek brengt daar verandering in door voor het eerst overzicht, taal en verdieping te bieden voor het werken met kennisproducten.

“Een kennisproduct is niet het sluitstuk van je onderzoek. Het is een ontwerpkeuze die bepaalt hoe professionals de kennis kunnen gebruiken in hun dagelijkse werk”, zegt Wina Smeenk, lector Societal Impact Design bij Hogeschool Inholland. Zij is, naast lectoren Koen van Turnhout en Daan Andriessen (Hogeschool Utrecht) en Miriam Losse (Hogeschool Saxion), één van de auteurs/redacteuren van het nieuwe handboek.
 

Stop met kennis ‘overdragen’

De auteurs beschrijven kennisproducten als middelen die leerprocessen bij praktijkprofessionals ondersteunen en kennis helpen ontlokken. Niet de behoefte van de onderzoeker om kennis te verspreiden staat centraal, maar de vraag: hoe ondersteunen we professionals in hun kenniswerk in de praktijk?
 

Rijke praktijk, kritisch onderzocht

Het boek is gebaseerd op vele praktijkvoorbeelden: succesvolle en minder succesvolle kennisproducten, kennisproducten van de auteurs zelf én van collega-onderzoekers. De makers zijn opgezocht en bevraagd: wat werkt, wat niet, en waarom?

“Die reflecties leveren de lezer concrete lessen op over valkuilen zoals de inzet van expertise en middelen voor het ontwikkelen van het kennisproduct en het onderschatten van context en gebruik”, zegt Miriam Losse, methodoloog en adviseur onderzoek bij Hogeschool Saxion. “Daarnaast biedt het handboek praktische ontwerptips voor onderzoekers die hun kennisproducten bewuster willen ontwikkelen.”
 

Geef kennisproducten een plek in het onderzoeksplan

Volgens de auteurs verdienen kennisproducten een expliciete plek in het onderzoeksontwerp. “De keuze voor een kennisvorm en uitingsvorm beïnvloedt het type onderzoek, de bewijslast en de manier waarop kennis kan doorwerken in de praktijk. Door hier vroegtijdig over na te denken, kan de bruikbaarheid en impact van praktijkgericht onderzoek aanzienlijk worden vergroot”, aldus Koen van Turnhout, lector Human Experience & Media Design, en Daan Andriessen, lector Onderzoekend Vermogen, beiden werkzaam bij Hogeschool Utrecht.
 

Drie boeken in één

Het handboek is opgezet als:

• handboek met concepten, denkwijzen en praktische ontwerptips
• inspiratieboek om ideeën op te doen voor kennisproducten
• naslagwerk voor onderzoekers die gericht willen terugzoeken

Het boek is geschreven door en voor praktijkgerichte onderzoekers aan universiteiten en hogescholen, maar is ook relevant voor practoraten, strategisch adviseurs, beleidsmakers en kenniswerkers in het bedrijfsleven.
 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd in Pakhuis De Zwijger bij de conferentie van het Expertisenetwerk Systemisch Co-design in Amsterdam.

De kledingindustrie is een van de grootste vervuilers ter wereld, onder meer door de intensieve en goedkope productie, de snelle kledingconsumptie en de microplastics die bij wassen vrijkomen. Het Living Lab Sustainable Fashion van Hogeschool Inholland Haarlem werkt samen met partners aan concrete oplossingen om de keten te verduurzamen. Onder meer in een minor waarin studenten van verschillende opleidingen en locaties samen concepten bedenken en uitvoeren. Zo maakte Romy, die communicatie studeert, samen met Business Studies-student Isabella de podcastserie ‘Draagbaar’. Deze gaat over ondernemen in de duurzame mode-industrie en is bedoeld om anderen te inspireren én te behoeden voor valkuilen.

Kennis en gedragsverandering
Sommige studenten borduurden voort op het resultaat van groepen uit eerdere minors. Zo ontwikkelde een groep een educatief lespakket over hoe microplastics via de wasmachine in het water terechtkomen. De lessen zijn ontwikkeld in samenwerking met de UvA, waarbij hun wetenschappelijke kennis door de studenten is vertaald naar de belevingswereld van kinderen. Actief en ontdekkend leren stond daarbij centraal, terwijl de kinderen ook werden aangemoedigd om het onderwerp thuis te bespreken. Een enquête onder ouders leverde op dat dit in meerdere gezinnen tot meer kennis en zelfs gedragsverandering leidde.

Allison Mol, Research en Communicatie Manager bij de UvA: “Wat ik echt heel erg leuk vind om te zien, is dat studenten verder bouwen op elkaars werk. Daardoor ontstaat er een hoogwaardig product, in ons geval een lespakket. Dat is door deze groep uitgebreid getest op onder meer basisschool De Lindeboom in Haarlem en gaan we nu in het hele land verder uitrollen, in samenwerking met weer een nieuwe groep studenten. Voor onderzoekers is het vaak ontzettend lastig om hun onderwerpen en resultaten bij een breed publiek onder de aandacht te krijgen. Dankzij de studenten lukt dat op een hele concrete en tastbare manier.”

Ruilen, pimpen en naaien
Dat lukte ook de groep die het idee voor Spaarne Swap & Stich presenteerde: een circulaire textielhub waar mensen langs kunnen gaan om kleding te ruilen, te pimpen met reststof of te leren naaien. Bij wijze van test werd het idee in pop-up vorm opgezet in Winkelcentrum Schalkwijk, waar veel nieuwsgierige bezoekers een kijkje kwamen nemen. Sommigen van hem gingen snel naar huis en om kledingstukken te halen die ter plekke werden verfraaid. Deze groep studentes werkte in opdracht van Spaarne Werkt, dat in de regio Haarlem jaarlijks maar liefst 800.000 kilo ingezameld textiel moet verwerken.

Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt: “Het team bracht een enorme verfrissende energie met zich mee. Ze hebben drie concepten voorgelegd en ik kon eigenlijk niet kiezen welke ik het beste vond. De studenten waren heel praktisch ingesteld en hebben vrijwel alles zelf gedaan, wat extra fijn is omdat we zelf niet zomaar mensen hebben die er van alles ‘bij’ kunnen doen. Momenteel zijn we met andere partijen in gesprek om te kijken hoe en waar we structureel zo’n textielhub kunnen realiseren. En de twee andere concepten heb ik ook nog maar even bewaard in mijn inbox.”

De opdrachtgevers van de andere groepen gaven soortgelijke tevreden reacties. Naast de genoemde projecten ging dat om het versterken van de community rondom het duurzame modeplatform Clean & Unique, de online tool Transparancy Tracer waarmee lokale mkb’ers hun transparantie en daarmee hun positie in de keten kunnen bepalen en een ‘drieluik’ aan zichtbare maatregelen waarmee het Nederlandse modemerk YAYA in haar winkels bewustwording creëert voor ‘true pricing’. Alles bij elkaar een inspirerende middag vol goede, concrete en haalbare ideeën die, zoals senior onderzoeker Lisette Bakker van het Living Lab het omschrijft: “zijn als het planten van zaadjes in een innovatieve proeftuin, die samen uitgroeien tot een veerkrachtig ecosysteem dat de gehele textielketen kan veranderen én die direct impact maken in de regio.”

De activiteiten van het Living Lab Sustainable Fashion zijn mede mogelijk gemaakt dankzij het stimuleringsprogramma ‘Kansen voor West’ van de Europese Unie.

Op donderdag 29 januari 2026 vindt in de GK Kapelkerk in Alkmaar de finale plaats van de minor Innoveren & Ondernemen van Hogeschool Inholland Alkmaar. Tijdens deze avond presenteren acht studentbedrijven hun zelf ontwikkelde, duurzame en innovatieve producten aan een professionele jury en aan het publiek.

De minor Innoveren & Ondernemen richt zich op leren door doen. Studenten doorlopen een volledig ondernemerschapstraject: van het identificeren van een probleem en het ontwikkelen van een product tot verkoop, marketing en financiële onderbouwing. De finale vormt het afsluitende hoogtepunt waarin studenten laten zien hoe jong talent echt impact kan maken.

Tijdens de avond worden meerdere prijzen en awards uitgereikt. De jury bestaat uit Marieke Vink van de Rabobank, Maud Immink van Anton Groep en Frank Lommers van Inholland.

De finale vindt plaats van 19:00 tot 22:00 uur aan de Kapelsteeg 3 in Alkmaar. Medewerkers, studenten en andere geïnteresseerden zijn van harte welkom. Meld je hier aan!

Meer weten over de minor? Neem contact op met Nol Graas of Annemarie Hoffman.

Vabok staat voor ‘Versterking aansluiting beroepsonderwijskolom’ en is een subsidieregeling vanuit het ministerie van OCW. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van Inholland Haarlem, vatte bij de startbijeenkomst kernachtig het doel samen: “Zorgen dat studenten goed door kunnen stromen naar vervolgonderwijs.” Dat klinkt wellicht logisch, maar zo zei Willemsen: “Je ziet in de praktijk toch dat sommige studenten aan het begin van een vervolgopleiding zeggen: ‘dit weet ik eigenlijk al wel’. Óf juist dat de stap nog te groot is. Met name voor die groepen studenten willen we kijken welke verbeteringen er mogelijk zijn. Deze regeling biedt ons die kans en we hebben hier al succesvolle ervaringen mee bij zorg, welzijn en techniek.”

Leerwinst creëren
Julia van Altena-de Jong is de programmamanager van de vabok economie. Zij begeleidt de verschillende werkgroepen, waarin docenten uit alle deelnemende onderwijsinstellingen samenwerken aan programmatische aansluiting tussen de opleidingen. Julia van Altena-de Jong: “Op die manier kun je leerwinst creëren. Dat kan zijn in tijd, dus studenten die de opleiding sneller afronden. Daarnaast kun je kwalitatieve leerwinst creëren, doordat studenten betere, gerichtere keuzes kunnen maken. Of door de voorsprong die ze hebben te benutten, bijvoorbeeld door een ander programma te volgen, waarmee ze hun kennis en vaardigheden verder verbreden en verdiepen.”

“Aan de samenwerking doet een groot aantal regionale onderwijsinstellingen mee. Vanuit het voortgezet onderwijs zijn er vijf vo-besturen betrokken: Dunamare Onderwijs, SVOK, Stichting IRIS, Stichting Fioretti-Teylingen en het Mendelcollege. In totaal zijn dat veertien scholen waarvan leerlingen met het profiel economie en ondernemen door kunnen stromen naar het mbo. Dat is in onze regio het Nova College, met vestigingen in Haarlem, Hoofddorp en Beverwijk. Zij bieden negen opleidingen in retail en economie, waarvandaan studenten naar het hbo komen. Daarmee is deze vabok het grootste regionale samenwerkingsverband in Nederland op economisch vlak.”

Betere start
Annemieke van Ede, directeur Campus Haarlem & Economie van het Nova College, zit met haar mbo-instelling ‘in het midden’ van deze samenwerking: “We zien verschillen tussen leerlingen bij de instroom: zowel in het niveau waarop zij vanuit het middelbaar onderwijs doorstromen, als in de school of regio waar ze vandaan komen. Over het algemeen gaat dat goed, maar dankzij dit vabok-programma kunnen we kijken wat we kunnen doen om leerlingen een nog betere aansluiting en dus een betere start te bieden. Bijvoorbeeld door te kijken hoe we over en weer het beste aansluiten bij het programma van specifieke scholen en/of niveaus.”

“Aan de uitstroomkant kiest bij sommige opleidingen wel zeventig procent van onze leerlingen voor een vervolgopleiding op het hbo. Ik vind het heel belangrijk dat we niet alleen zorgen dat die leerlingen bij ons hun opleiding succesvol afronden, maar ook dat ze een succesvol vervólg krijgen. In het mbo werken we met kwalificatiedossiers, grotendeels gebaseerd op landelijke richtlijnen en eisen. In het hbo is meer vrijheid voor invulling van het curriculum. Daarom is het om te beginnen goed om op de hoogte te zijn van elkaars programma en vervolgens natuurlijk te bekijken hoe we de aansluiting voor studenten verder kunnen verbeteren.”

Toegevoegde waarde
Vanuit Hogeschool Inholland zijn de locaties Haarlem en Amsterdam aangesloten, met de opleidingen Creative Business, Business Studies en Finance & Control. Eveline Huijghe, manager bij de opleiding Creative Business: “De subsidieregeling is afgestemd op ‘tekortsectoren’, dus sectoren waarin een tekort is aan vakmensen. In deze samenwerking zijn dat de sectoren retail en finance & control. Leerlingen die vanuit het mbo bij ons komen, willen zich echter vaak nog niet op één specifiek vak of beroep richten, mede daarom zijn ook de opleidingen Business Studies en Creative Business aangesloten. Zo bied je studenten brede mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen, wat het voor hen ook aantrekkelijker maakt om verder te studeren binnen het economisch onderwijs.”

Bij de startbijeenkomst was volop ruimte voor ontmoeting tussen de aanwezigen van de verschillende opleidingen. Dat leverde een levendige uitwisseling op, bijvoorbeeld over de wijze waarop AI kan worden toegepast in het onderwijsprogramma. Of over het belang om studenten, met het oog op de snel veranderende arbeidsmarkt, te stimuleren in vaardigheden als nieuwsgierigheid, onderzoekend vermogen en kritisch denken. Daarmee was het, zoals één van de deelnemers het omschreef, ‘een start die motiveert tot samenwerking’. ‘Ik krijg er energie van’, zei een ander en een derde liet optekenen: ‘fijne kennismaking met gedreven en enthousiaste collega’s’. Waarna er gezamenlijk werd afgesloten met een ‘proost op de vabok!’. 

Zo gaf Giovanni Douven, onderzoeker bij het lectoraat Logistiek & Complexiteit, een presentatie over de Docking Van en de Remote Eye. Twee innovatieve oplossingen voor de installatietechnieksector rondom strengere emissieregels en groeiende personeelstekorten. Douven: “De Docking Van is een soort deelbus, 100% elektrisch, die op voorhand volledig wordt ingericht voor de klus die een installateur moet doen. Dat scheelt werk én zorgt dat de installateur in zero-emissie zones mag komen. Daarnaast is de Remote Eye ontwikkeld. Dit is een speciale bril waarmee ervaren installateurs op afstand kunnen meekijken met jonge en/of onervaren vakgenoten, om zo hun kennis te delen en over te dragen.” 

Presentaties en matchmaking
Daarnaast waren er natuurlijk vooral veel studenten van Inholland Haarlem te vinden op het MAAK-terrein in de Waarderpolder, waar C the Future plaatsvond. Zo was er een eigen tent met presentaties van studenten van het cluster Bachelor of Built Environment (BBE) dat bestaat uit de opleidingen Civiele Techniek, Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling. Ook lieten Nova College en Inholland Haarlem gezamenlijk zien hoe onderwijs en bedrijfsleven elkaar versterken, van technische uitdagingen tot procesverbetering. En er was de ‘Techport Matchmaking’, waar bedrijven uit de IJmond met derde- en vierdejaars studenten Business Studies in contact kwamen voor stages, afstudeeropdrachten of een (bij)baan.

Een ander groot programmaonderdeel was de hackaton ‘Crack the case’. Daarbij zetten studenten van verschillende onderwijsinstellingen, waaronder dus Inholland Haarlem, hun tanden in vraagstukken van acht regionale bedrijven. Vanuit de opleiding Business Studies deden hier 55 tweedejaars studenten aan mee. In groepjes verdiepten zij zich in het vraagstuk van een van die bedrijven, om vervolgens met ideeën en creatieve suggesties te komen.

Innovatie en versnelling
Bijvoorbeeld voor Innomics, dat innovatie en versnelling stimuleert bij zowel grote als kleine bedrijven. Zo hebben zij honderden startups en scale-ups die zich bezighouden met voedsel- en/of energietransitie geholpen met het overbrengen van hun verhaal. Bijvoorbeeld Bright Kitchen, The Good Roll en TommyTomato. De vraag aan studenten was om na te denken over een overkoepelend verhaal waar deze bedrijven bij aan kunnen sluiten. Een ‘narratief van narratieven’, zoals Innomics-directeur André Knol dat noemt: “Studenten hebben daarbij een frisse blik en bieden andere perspectieven. Bovendien brengen ze veel focus met zich mee.”  

“Het valt me op dat er in de groep al veel student-ondernemers zijn, die een extra stuk ervaring en expertise met zich meebrengen. Ook zijn jongeren vaak goed aangesloten bij de razendsnelle ontwikkeling van technologie en AI, waardoor ze veel sneller ‘vlieguren’ maken. Mede daardoor zijn ze van grote toegevoegde waarde en kunnen ze echt het verschil maken voor bedrijven en organisaties. Ik werk daarom altijd graag met studenten, omdat mijn ervaring is dat je met jong talent waanzinnig veel bereikt.”

Mindmappen en brainstormen
Ondertussen is een groep studenten aan het ‘mindmappen’ voor TommyTomato, dat gezonde, warme groentelunches op basisscholen aanbiedt. Het vraagstuk is hoe TommyTomato extra zichtbaarheid kan krijgen om meer basisscholen, en dus meer kinderen, aan de groentelunches te krijgen. De studenten brainstormen er op los en komen met uiteenlopende suggesties, van pop-up events en investeerdersdiners en video’s met taste-tests door kinderen. “Het is leuk om na te denken over ideeën waar bedrijven van kunnen profiteren”, zegt één van de studenten. “Zeker in het begin vliegen de ideeën alle kanten op, maar het moet ook haalbaar en betaalbaar zijn. We kijken daarom ook welke content er al is en hoe die beter ingezet kan worden. En in dit geval zijn de beslissers de schoolleiding en ouderraden, daar moeten we rekening mee houden.”

De uitkomsten van de hackaton werden gepresenteerd in korte pitches. ‘Opdrachtgever’ Geert-Jan van der Bent van Breman Wesco, een groot bedrijf in werktuigbouwkundige apparatuur en installaties, was onder de indruk van het resultaat. Breman Wesco bracht een logistiek vraagstuk in rondom slimmere inrichting en gebruik van de opslagloods. “Deze aanpak levert veel inspiratie en ideeën op om verder op te bouwen”, zo zei Geert-Jan van der Bent na de eindpresentatie. “Daarbij valt me onder meer het bedrijfskundig inzicht van de studenten op. De studenten hebben niet alleen ideeën geleverd, maar ook bedrijfseconomisch gekeken. Want uiteindelijk moeten we natuurlijk ook geld verdienen, dus goed dat ze het zo overkoepelend hebben aangepakt.”

Concreet en nuttig
Tim, één van de studenten die zich stortte op het vraagstuk van Innomics, blikt tevreden terug op de dag: “Het is erg leuk om met een concrete uitdaging van een bedrijf aan de slag te gaan, dan voelt het ook echt alsof je iets nuttigs kunt bijdragen. Los daarvan heb ik een hele leuke interactie gehad met André Knol van Innomics, onder meer over zijn bedrijf en de keuzes die hij maakt. Al met al was het een hele leuke en leerzame ochtend.”

Publicatie in Goede Zaken, Haarlems Dagblad, 14 oktober 2025

Fotocredits: (c) MAAK Haarlem, Cindy van Rees

Hoe kan AI jouw propositie als ondernemer verbeteren? Met die vraag gingen studenten van de ondernemersminor Next Gen Start-up in Haarlem aan de slag. Tijdens een interactieve workshop ontdekten ze hoe generatieve AI hen helpt om hun businessmodel aan te scherpen én nieuwe waarde te creëren. Een mooi voorbeeld van hoe we binnen Inholland samen leren door te doen – met technologie als partner in innovatie. 

AI in het onderwijs: experimenteren én ontdekken 
AI verandert hoe we leren, werken en ondernemen. Binnen Inholland verkennen we actief hoe we AI kunnen inzetten om ons onderwijs te versterken. Niet alleen door tools te gebruiken, maar juist ook door vragen te stellen: wat werkt wél, wat niet en wat vraagt het van ons als onderwijsprofessionals? 

Vanuit het Center for Teaching and Learning (CTL) én het CTL AI & Onderwijstechnologie-team werken we samen met collega’s aan toekomstbestendig onderwijs. AI is daarin een belangrijk thema: hoe zetten we het verantwoord en betekenisvol in, zodat het bijdraagt aan goed en inclusief onderwijs? 

AI in actie: de workshop ‘Business Models & Gen AI’ 
In samenwerking met de minor Next Gen Start-up vanuit het domein Business, Finance & Law ontwikkelde het CTL AI-team een vernieuwende workshop: Business Models & Gen AI – Value Creation with AI. De eerste sessie vond plaats op 2 oktober in Haarlem. 

Tijdens de workshop gingen studenten actief aan de slag. In anderhalf uur: 

• ontdekten ze hun eigen vooroordelen en valkuilen;
• pitchten ze hun startupidee aan een AI-team van ‘angel investors’;
• bouwden ze een eigen Custom GPT als teamlid. 

Met tools zoals PitchYourIdea.ai, een quiz via Lovable.dev en hun zelfontwikkelde chatbot testten ze ideeën, scherpten ze proposities aan en zagen ze waar AI hun plannen versterkte – of juist uitdaagde. 

Wat vonden de deelnemende studenten? 
Enkele enthousiaste reacties: 

• “GenAI leverde ons vooral nieuwe waardeproposities en efficiëntere processen op.”
• “Door de zelfgemaakte bot was feedback meteen bruikbaar.”
• “Ik wist niet dat je zelf een Custom GPT kon maken. Dat vond ik het leukste onderdeel.” 

Samen leren en vernieuwen
Deze workshop laat zien hoe het CTL en het onderwijs samen kunnen bouwen aan innovatie in de praktijk. Niet alleen studenten doen ervaring op met AI, ook docenten verrijken hun aanpak. Op dit moment wordt de sessie geëvalueerd met als doel te verkennen waar deze aanpak nog meer van waarde kan zijn binnen Inholland. 

Samen leren door te doen: dat geldt niet alleen voor studenten, maar ook voor ons als collega’s. Deze sessie is daar een mooi voorbeeld van: actueel, praktijkgericht en samen vormgegeven. 

Meer weten of meedoen? 

• Wil je meer weten? Mail dan het CTL AI-team via ctl@inholland.nl.
• Meer weten over de minor Next Gen Start-up? Neem contact op met coördinator Yasmin Kortselius via yasmin.kortselius@inholland.nl. 

Als lector Finance & Accountancy en boegbeeld van het kenniscentrum Business, Finance & Law heeft Hans Bossert zich jarenlang ingezet om te helpen bedrijven duurzamer te maken. “Dankzij de Club van Rome weten we al sinds de jaren ’70 dat er grenzen zijn aan industriële groei. Helaas werd lange tijd niets met die conclusies gedaan. Hoe zorg je ervoor dat jouw onderzoek wél meteen landt?” Naar aanleiding van zijn afscheid organiseerde Inholland een symposium om te ontdekken hoe je als praktijkgericht onderzoeker impact kan maken. Enkele antwoorden? Zet verschillende brillen op en weet de media te bereiken.

Inholland ontwikkelt en biedt praktijkgerichte kennis aan mensen die het verschil willen maken voor een veerkrachtige en duurzame samenleving. Dat is de missie van Inholland. “Dit willen we bereiken door kwalitatief goed onderwijs en onderzoek”, zegt Marije Deutekom, lid van het college van bestuur. “We willen een kennispartner zijn en leggen ons toe op praktijkgericht onderzoek.” Volgens Marije kunnen onderzoekers de impact van hun onderzoek vergroten door meer partnerschappen aan te gaan, maar bijvoorbeeld ook door de media op te zoeken, zoals associate lector Krista Schram en andere (associate) lectoren en onderzoekers van Inholland doen.

Impact via media
Krista doet onderzoek naar de veiligheidsbeleving van burgers en specifiek vrouwen. Hoe de openbare ruimte is vormgegeven, heeft grote invloed op hoe veilig meiden en jonge vrouwen zich voelen. Die boodschap wist ze samen met communicatieadviseurs in de media te krijgen. “Praktijkgerichte onderzoekers moeten via de media actief invloed uitoefenen op het maatschappelijke debat”, stelt ze. “Dat is een voorwaarde om impact te maken.”

Stelregels
Volgens Krista zijn er een paar stelregels om succesvol samen te werken met de media. “Schets een glashelder beeld van het probleem waar je je op richt”, zegt ze. “Maak dat probleem vervolgens voelbaar. Om die reden heb ik meiden in Rotterdam zelf hun ervaringen laten vertellen in een podcast. Maak ten slotte goed voorstelbaar wat mensen aan dat probleem kunnen doen. Bijvoorbeeld door letterlijk in een plaatje te laten zien hoe je een buitenruimte ontwerpt waarin vrouwen zich wel veilig voelen.”

Invloed op gemeentebeleid
Krista’s onderzoek bereikte via de media uiteindelijk haar doelgroepen, zoals beleidsmakers in gemeenten die het ontwerp van de openbare ruimte mede bepalen. Wat zij vertelde in mediaoptredens, kwam letterlijk terug in beleidsnotities. De gemeente Amsterdam nodigde haar zelfs uit om over beleidsverandering te praten. “Daarmee maakt Krista echt impact”, zegt Marije.

Data en informele kennis
Inholland leert studenten en stimuleert collega’s om vanuit verschillende perspectieven naar de wereld en maatschappelijke vraagstukken te kijken. Die verschillende perspectieven zijn voor praktijkgerichte onderzoekers cruciaal, vindt Mario Kieft, hoofddocent aan de Open Universiteit Nederland. Hij laat zien dat je met vijf brillen naar kennis kunt kijken. “Veel onderzoekers zijn gewend om met harde data en statische modellen te werken.” Maar wie zich daartoe beperkt, mist heel veel. “Er ontstaat ook heel veel nieuwe kennis door gesprekken bij het koffieapparaat of tijdens een gezamenlijke wandeling buiten. Voorwaarde is wel dat je diverse mensen met diverse expertises in contact brengt met elkaar.”

Nog meer brillen
Volgens Mario zijn er meer brillen waardoor je naar kennis kunt kijken. Zo is er kennis als middel om je als organisatie te legitimeren. Denk aan allerlei beleidsplannen en visies die het goed doen bij stakeholders, maar die medewerkers niet per se kennen of naleven. Ook macht speelt een belangrijke rol bij kennisontwikkeling. Heeft degene die de kennis verspreidt een prominente sociale positie? “Kennis van managers wordt belangrijk gevonden. In boekhandels vind je dan ook volop managementliteratuur. Maar zoek maar eens naar werknemersliteratuur. Daarom is Krista als onderzoeker nodig om erkenning te krijgen voor de veiligheidsgevoelens van een niet-dominante groep als meiden en jonge vrouwen.” Je hebt pas wat aan kennis als je het deelt: het is de vijfde en laatste bril voor een praktijkgerichte onderzoeker om impact te maken. “Kennis moet bekend worden. Daarvoor moet je het toegankelijk maken, bijvoorbeeld via de media of met podcasts.”

Impact door de juiste bril
Mario adviseert onderzoekers zich bewust te zijn van de verschillende perspectieven op kennis om impact te maken. Zo kunnen data erop wijzen dat de veiligheid is toegenomen, maar dat zegt niets over de veiligheidsbeleving van mensen. “Wil je daar iets over zeggen, dan moet je een andere bril opzetten als onderzoeker en kiezen voor gesprekken en interactie met mensen, bijvoorbeeld door actieonderzoek.” Je hebt als onderzoeker al die brillen nodig om verandering teweeg te kunnen brengen.

Resultaten framen
Zes promovendi brengen het debat op gang met stellingen over impact maken met onderzoek, zoals promovendus en associate lector Linda Snippe. Zij legt het panel de vraag voor of alleen impact kunt maken met je onderzoeksresultaten als je die op de juiste manier framet. “Impact gaat over wat ontvangers ervaren”, zegt Mario. “De vraag is niet hoe je framet, maar hoe jouw frame wordt ontvangen.” Een voorbeeld is de stikstofuitstoot. Leg je de nadruk op hoeveel boerenbedrijven uitstoten of zeg je: “dit is de uitstoot en we hebben jullie nodig om die omlaag te krijgen”? Verdiep je in het perspectief van je doelgroep en sluit je daarop aan zodat zij de waarde van het onderzoek inzien en ermee aan de slag kunnen.

Vanuit eigen waarden
"Hangt de impact van praktijkgericht onderzoek ook niet af van de kwaliteit van de relaties en netwerken waarin het plaatsvindt", legt promovendus Tamara Schoon het panel voor. “Jazeker”, zegt Alex Verkade, MT-lid van Regieorgaan SIA. “Daarom ondersteunen we bij SIA het vormen van netwerken.” Dit gebeurt bijvoorbeeld met het SPRONG-subsidieprogramma. Hiermee biedt Regieorgaan SIA de eerste financiering om aan een netwerk te bouwen zonder dat er al een concreet onderzoeksplan is. Alex reflecteert ook op de vraag of onderzoek met een missie wel neutraal of objectief kan zijn. “Je doet onderzoek altijd vanuit bepaalde waarden. Daar moet je als onderzoeker open over zijn. Het werpt ook de vraag op of ons systeem toegankelijk is voor onderzoekers met waarden die jij misschien niet deelt.”

Onderzoek met een missie
Hans Bossert is het eens met Alex. Naar zijn overtuiging streven praktijkgerichte onderzoekers per definitie naar impact. “Je hebt als onderzoeker een ideaal dat je wilt bereiken. Of zoals Krista het omschrijft: we doen onderzoek met een missie. De kunst als onderzoeker is dat je op tijd van bril kunt wisselen.” Bijvoorbeeld naar het perspectief van boeren of meiden, zodat je verandering teweeg brengt met onderzoek en het niet voor niets doet. “Dat is geen lineair proces, impact maak je gedurende het proces. In deze wereld, waarin keuzes worden gemaakt op basis van emoties en onderbuikgevoel, wordt het steeds belangrijker dat we met praktijkgericht onderzoek kennis en betekenis geven.”

Wil je meer weten over impact maken? Luister de podcast of kijk hier: Impact maken met praktijkgericht onderzoek.

Bob Scholten (20) is student Business studies in Haarlem en heeft zijn eigen autopoetsbedrijf ‘Bob Scholten detailing’ opgezet. Begonnen als hobby, nu maakt hij de mooiste auto’s schoon.

For the English version, click here

Niet alles voor waarheid aannemen
“Ik ben altijd benieuwd naar het waarom en hoe van dingen. Hoe werkt het nu echt? Waarom moet ik dit op deze manier doen? Ik neem niet zomaar iets voor de waarheid maar doe altijd eerst zelf onderzoek. Dat doe ik door in gesprek te gaan met verschillende professionals, internet af te struinen of YouTube-tutorials te kijken."

"Ik ben begonnen met een autopoetsbedrijf en daar gebruik ik allerlei chemicaliën bij. Dat ga ik niet zomaar gebruiken. Daar wil ik eerst alles van weten. Door logisch na te denken kom je al heel ver, maar veel professionals delen hun ervaringen ook via LinkedIn en Instagram. Dat helpt enorm. In het begin keek ik naar verschillende middelen en hield ik nog geen rekening met bio-afbreekbaar. Maar inmiddels heb ik middelen die goed werken, resultaat leveren én bio-afbreekbaar zijn. Dat is win-win."

"Duurzaam ondernemen is belangrijk, maar als beginner is het nog niet logisch om duurdere investeringen te maken voor duurzamere opties. Ik maak kleine stappen en daar ben ik trots op.”

Mag het wat minder
“Ondernemen is mij met de paplepel ingegoten. Ik kom uit een ondernemersfamilie. En ook veel vrienden van mij hebben ouders die ondernemers zijn. Ik denk dat je het daardoor ook makkelijker zelf gaat proberen."

"Ik heb niet zomaar een autopoetsbedrijf. Detailing is echt een ander niveau. Mijn klanten zeggen eerder ‘mag het wat minder’ in plaats van het moet beter. Ik zorg ervoor dat auto’s meer waard worden als ze klaar zijn met mijn behandeling. Een autowasstraat stelt de machines zo in, dat ze zo weinig mogelijk sop hoeven te gebruiken. Daardoor is de kans groter dat vuil van andere auto’s worden overgebracht en dit kan krassen geven. Bij mij krijg je een specifieke voorwas, zodat zoveel mogelijk vuil eraf is voordat ik überhaupt de auto aanraak. Alle hoekjes worden met een kwastje gedaan en de binnenkant wordt opgeleverd in nieuwstaat.”

Waarde van auto’s behouden
“Mijn klanten rijden auto’s in het dure segment. Zij waarderen het dat hun auto goed wordt onderhouden, zo behouden zij hun waarde. Ik zorg ervoor dat zij genieten van iedere rit omdat hun auto een plek van rust en reinheid."

"Bij de meeste vaste klanten kom ik aan huis. Mijn klanten zitten zelfs in Almere. Als starter ben ik betaalbaar, maar ik zie veel potentie in klussen zoals polijsten, coatings en dieptereinigingen. Mijn ambitie is om verschillende specialiteiten toe te kunnen voegen aan mijn aanbod. Zoals het aanbrengen van folie. Daarmee ben je beschermd tegen steenslag. Daar moet ik voor op cursus, investeren in machines, rollen en software. Daar moet ik nog even voor sparen."

"Ik krijg veel klanten via-via. Dat zie ik als een goed teken, omdat klanten mij dan aanbevelen. Ik hoop dat ze mijn services professioneel vinden en dat zij ook mijn optimistische karakter kunnen waarderen. Ik maak graag een praatje en vertel dan leuke weetjes over hun auto’s. Ook als ze overwegen om een nieuwe auto aan te schaffen, denk ik graag mee. Inmiddels heb ik veel kennis opgedaan in dit hogere segment."

"Voor de zomer ben ik nog een bedrijf ernaast gestart in autopoetsmiddelen en accessoires. Dus de chemicaliën die ik gebruik bij mijn klanten, verkopen we nu als eigen productlijn onder de handelsnaam Glozz.”

Het draait niet altijd om geld
“Bij SUCH heb ik het startprogramma én het community-programma gevolgd. Deze programma’s helpen mij om een stapje terug te doen en dan met een helikopterview naar mijn bedrijf te kijken. Soms ga ik zo op in mijn werk, dat ik dat soms vergeet. Mijn deelname geeft veel waarde aan mijn studietijd. Ik heb dan ook voor een studie bij Inholland gekozen omdat Start Up Campus Haarlem er onderdeel van is. De meerwaarde van de groep ondernemers, de verschillende workshops en een plek waar je je extra kunt ontwikkelen, zijn voor mij goud waard."

"Ik leer heel veel van de andere ondernemers in de groep, maar ook veel van mijn klanten zijn ondernemers."

"Dat zou ik ook altijd adviseren aan anderen. Praat over je ideeën met anderen. Daar kun je van leren. En gewoon beginnen. Niet te moeilijk over doen. De meeste mensen op school zijn nog jong, dus jong geleerd is oud gedaan. En ik denk altijd: het draait niet altijd om geld. Doe het vanuit passie. Je hebt een groter doel in je leven. Niemand wil de 50-jarige man zonder vrouw en kinderen in een Ferrari zijn. Dus doe wat je leuk vindt en ga ervoor!”

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

“Studeren is méér dan alleen colleges volgen”, benadrukt Tessa Liefting, voorzitter van de studievereniging voor Technische Bedrijfskunde (sv TBK). “Wil je het meeste uit je tijd bij Inholland halen? Word dan actief binnen een studievereniging. Je ontmoet andere studenten, legt contact met bedrijven en ontwikkelt jezelf – niet alleen als professional, maar ook als persoon.”

Van studiereis tot banenmarkt
Bij sv-TBK is iedereen welkom. De vereniging organiseert met hulp van een aparte activiteitencommissie onder meer de introductieweek op Terschelling, bedrijfsbezoeken, feest op de Partyboot, en binnen- en buitenlandse studiereizen naar plekken zoals Groningen en Lissabon. “Onze activiteiten zorgen ervoor dat je snel contact hebt met jaargenoten én ouderejaars, die je later weer kunnen helpen bij vakken en vragen. Tegelijkertijd bouw je een waardevol netwerk op met bedrijven, bijvoorbeeld via onze eigen banenmarkt: het grote Mix & Match-evenement.”

"Actief deelnemen zorgt voor meer plezier en betrokkenheid, waardoor je je snel thuis voelt op de hogeschool. En omdat TBK relatief kleinschalig is, kennen studenten en docenten elkaar goed. De studievereniging versterkt dat hechte gevoel nog eens extra. Tijdens mijn eerste studiereis kende ik bijna niemand, maar na drie dagen bowlen, bedrijfsbezoeken en een kroegentocht in Groningen had ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij. En die vriendengroep bestaat nog steeds. Juist dát maakt je studententijd zo de moeite waard."

Bouwen aan je netwerk
Nienke Nooij, secretaris van sv-BFL, richt zich met haar vereniging op het verbinden van studenten binnen het domein Business, Finance & Law én breder. “We willen studenten extra ondersteuning bieden en hen helpen met het opbouwen van vaardigheden en een professioneel netwerk. Kom vooral langs als je ergens tegenaan loopt, onze deur staat altijd open.”

BFL organiseert studiegerelateerde activiteiten zoals gastcolleges en workshops, maar ook gezellige evenementen zoals spelletjesavonden en weekenden weg. “Relaties zorgen ervoor dat je als student verbonden en gemotiveerd blijft”, zegt Nienke. “Dat is echt een redder, nu en in je toekomstige carrière.”

Haar persoonlijke missie: de regio onder de aandacht brengen. "Veel studenten denken dat alleen de Randstad kansen biedt, maar ook onze regio heeft fantastische mogelijkheden om te werken, wonen en recreëren. Met ons Connect2Business-event, een toegankelijke bedrijvenmarkt met regionale werkgevers, laten we studenten volop kennismaken met lokale carrièremogelijkheden."

Een warm welkom voor en door studenten
Van recenter datum is sv-Nova Nexus - een studievereniging voor studenten Social Work, Verpleegkunde en Pabo die nog in de opstartfase zit. Oprichters zijn Social Work-studenten Qwen de Vries, Sarina Veul en Karine Broersen. "Wij voelden ons vanaf dag één ontzettend welkom op Inholland. Dat gevoel willen we graag doorgeven", zegt Sarina.

Nova Nexus begint kleinschalig en laagdrempelig, met een eigen ontmoetingsplek waar studenten kunnen werken en elkaar helpen bij studievraagstukken. Qwen: "Onze droom is dat alle studenten zich op hun plek voelen, lid worden en ervaren hoe waardevol en informatief onze activiteiten zijn. Groepsgevoel en nieuwe verbindingen maken, daar mikken we op.”

Samen sterker
Naast deze drie studieverenigingen kent Inholland Alkmaar nog meer initiatieven: ASEV (voor engineers), Virplaca (Bouwmanagement & Vastgoed, Bouwkunde), studentenvereniging A.S.V. Omnivas en natuurlijk Stichting Alkmaarse Studentensociëteit (SAS/SooS), dé plek voor sociale activiteiten. Verder ondersteunt het Studentsucces Centrum (SSC) studenten bij hun studie en welzijn. Samen vormen al deze initiatieven de ‘studentpartners van Inholland Alkmaar’, die gezamenlijke evenementen organiseren zoals het succesvolle zomerfeest en kerstgala.

Nienke legt uit hoe dat ontstond: “We werden gek van alle miscommunicatie tussen verenigingen. Jeffrey Oostenrijk (destijds voorzitter van SAS/SooS) en ik (toen nog voorzitter van Omnivas) besloten daarom alle verenigingen bij elkaar te brengen in één WhatsApp-groep. We dachten: waarom allemaal afzonderlijke eilandjes zijn, als we ook gewoon bruggen kunnen bouwen? Vanuit een niet-lullen-maar-poetsenmentaliteit zijn we zelf aan de slag gegaan. Want het verschil maak je zelf!”

Tijd van je leven
Studieverenigingen zijn absoluut bepalend, vindt Tessa. "Je studeert niet alleen, maar doet vrienden op voor het leven en bouwt meteen aan je toekomst. Dus sluit je aan, ga mee op reis en maak van je studententijd de mooiste tijd van je leven!"