De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

Onlangs vond de jaarlijkse Inhollandse Nieuwe plaats. Dit is een succesvol event voor eerstejaars studenten van de opleidingen Civiele Techniek, Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed. Tijdens deze avonden presenteerden zij hun werk aan familie, vrienden en docenten. De expositie werd gevolgd door een prijsuitreiking. Dit moment markeert de eerste 100 dagen van hun studie. En het bood bezoekers een kans om het harde werk van de studenten te bewonderen, inzicht te krijgen in het onderwijs en gezamenlijk trots te zijn op de groei die zij al hebben doorgemaakt.

Een avond vol trots en innovatie
Bij elke opleiding die onder de Bachelor Built Environment valt werd een prijs uitgereikt voor het beste project. De avond startte met een expositie, waar bezoekers de projecten konden bewonderen en stemmen op hun favoriet. Vervolgens gaven studenten korte pitches en vond de prijsuitreiking plaats. Het werk van de studenten werd tijdens de Inhollandse Nieuwe gepresenteerd met posters, video’s en maquettes, verspreid over twee avonden in Alkmaar en Haarlem. De avonden werden afgesloten met een borrel om informeel met elkaar na te praten.

De eerste 100 dagen
Tijdens de eerste maanden van hun studie werkten studenten aan praktijkgerichte projecten:

• Civiele Techniek-studenten ontwierpen een jachthaven met sluis en fietsbrug.
• Bouwkundestudenten maakten een ontwerp en 3D-model van een onderzoekershuis in de duinen.
• Bouwmanagement & Vastgoed-studenten ontwikkelden een stedenbouwkundig plan met woningtypes en verkaveling.

Prijswinnaars

• Haarlem – Bouwmanagement & Vastgoed: ‘Triangulum’ van Florian Gorissen, Milan Seves, Nikki van Blokland, Chergeo Pracht en Max Duijnisveld. Hun ontwerp integreerde de driehoekige vorm van de kavel in een sterk totaalconcept. “We hadden niet verwacht dat we zouden winnen, maar we hadden het stiekem wel gehoopt. We zijn ontzettend blij en vooral trots op het eindproduct, de samenwerking en de creativiteit die we hebben laten zien", aldus de studenten.
• Haarlem – Bouwkunde: Patricia Melchers, Myke van Duin en Deninnio Abendanon wonnen met een innovatief en bouwkundig sterk ontwerp voor een onderzoekershuis.
• Alkmaar – Civiele Techniek: ‘Inlevend civiel’ van Tristan Feller, Bink Ketting, Rob Knol, Gijs de Vreugd en Thijs Willemse. Hun draaibrug viel op door originaliteit en technische finesse.
• Alkmaar – Bouwkunde: Niels van Dam, Sem van Overbeeke, Manon Visser, Miranda Nibbering en Fabian Buis wonnen met een doordacht en visueel sterk gepresenteerd ontwerp.

Waarom Inhollandse Nieuwe?
Dit evenement geeft studenten de kans om hun werk te presenteren en trots te zijn op hun prestaties. Familie en vrienden worden betrokken bij hun leerproces, wat de band met de opleiding versterkt. Inhollandse Nieuwe weerspiegelt de visie van Hogeschool Inholland op samen leren en bouwen aan de toekomst.

De recente editie van Inhollandse Nieuwe toont de sterke start van onze eerstejaars studenten en hun potentie voor de toekomst.

"Eind september hebben wij drie dagen doorgebracht op Texel voor onze minor Omgevingsbewust Ontwerpen. Het eerste bezoek van een reeks. We hebben waardevolle inzichten opgedaan”, vertelt Max Maarssen, student Bouwmanagement en Vastgoed enthousiast. Een gemotiveerde groep studenten is aan de slag gegaan met een actueel vraagstuk vanuit de gemeente Texel. De meeste studenten komen uit het vierde jaar van de Built Environment-opleidingen aan Hogeschool Inholland en ook een studente van de opleiding Management van de Leefomgeving van Stenden Hogeschool uit Leeuwarden doet mee.

“Tijdens ons bezoek hebben we het eiland verkend, zijn we in gesprek gegaan met diverse stakeholders en hebben we waardevolle inzichten opgedaan. Natuurlijk was er ook ruimte voor een gezellige onderlinge tijd, wat de teamspirit verder versterkte”, gaat Maarssen verder. Na deze inspirerende start zijn de studenten enthousiast aan de slag gegaan met de uitwerking van het onderzoek. In de komende maanden bezoeken zij Texel nog twee keer, in november en januari. Tijdens het laatste bezoek in januari presenteren zij de bevindingen aan alle betrokken stakeholders. Om zo een bijdrage te leveren aan een passende oplossing voor de woningbehoefte op het eiland. 

Tot innovatieve oplossingen komen
“Wij kijken ernaar uit om samen met onze partners en de inwoners van Texel een bijdrage te leveren aan deze belangrijke maatschappelijke uitdaging!", vertelt docent Miriam Uitterhoeve enthousiast. Dit vraagstuk is voortgekomen uit een woningbehoefteonderzoek waaruit blijkt dat er op Texel een tekort van maar liefst 750 woningen is. De studenten van de opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek en Bouwmanagement & Vastgoed werken samen in dit uitdagende project. Het interdisciplinaire karakter van deze minor stelt studenten in staat om vanuit verschillende invalshoeken naar de problematiek te kijken en tot innovatieve oplossingen te komen.

Heb je een vraag over de minor Omgevingsbewust Ontwerpen kun je contact opnemen met:

Miriam Uitterhoeve

E: miriam.uitterhoeve@inholland.nl 

T: +31614448189

Dát de introductieweek zo leuk is dat je die absoluut niet wilt missen, wisten de ouderejaars al. Zij zetten zich dan ook met hart en ziel in om nieuwe studenten dezelfde gave ervaring te geven. Bovendien, zo weet Dominique, is de introductie heel belangrijk voor eigenlijk de rest van je studie. Dominique heeft met succes haar studie Creative Business afgerond, maar wilde graag nog één keer meedraaien met de organisatie van de introductiedagen van ‘Creatro’. “Waarom ik dat doe? Kijk om je heen! Zelf heb ik ook zó’n leuke introductie gehad, dat wil ik anderen ook meegeven. Bovendien heeft de introductie een enorme impact, onder meer voor de ‘hechting’. Je raakt meteen verbonden aan je studie én je studiegenoten en onderzoek laat dan ook zien dat een goede hechting zorgt voor minder uitval later in de studie.”

Een goede start
Een soortgelijk iets zegt derdejaars Sportkunde-student Britt, die vanuit de organiserende studievereniging MoveMental coördinator van de introdagen is. Ze veegt het zweet van haar voorhoofd en zoekt de schaduw op, want het zijn intensieve dagen met veel indrukken en minder slaap. Toch twijfelde ze geen moment om ook dit jaar deel te nemen aan de organisatie: “Je geeft eerstejaars een goede start al voordat ze met hun studie beginnen. Tijdens de introweek leer je zoveel mensen kennen en maak je kennis met de leuke kant van studeren. Daarnaast is het voorbereiden en organiseren heel erg leuk én iets dat je met deze studie kunt gaan doen, dus daar kun je alvast ervaring mee opdoen”.

De verschillende opleidingen volgen allemaal hun eigen programma, waarbij zowel studie-inhoudelijke onderdelen op het programma staan als kennismaking en gezellige activiteiten. Zo zijn er gastcolleges, businesscases, een ‘moneymaker-speurtocht’, Crazy88, workshops, boottochten door de stad, strandbezoeken, sporttoernooien en natuurlijk ook kroegentochten om alvast de leukste Haarlemse uitgaansgelegenheden voor studenten te leren kennen.

Studenten ontmoeten
De organisatie is in handen van de studieverenigingen van de verschillende opleidingen (zie kader onderaan bericht), in samenwerking met de studentenroeivereniging Amphitrite en studentenkroeg 't Haerlems Studenten Gildt, waar laatstejaars Pabo-student Sven Bosman voorzitter is: “Onze kroeg is ‘voor en door studenten’, een beetje als een clubhuis: we bieden een gezellige en veilige plek waar je andere studenten kunt ontmoeten. Tijdens de introductieweek helpen we alle studieverenigingen met de organisatie en kunnen we ‘brandjes blussen’, bijvoorbeeld als er ergens handjes tekortkomen. Een mooie gelegenheid om de nieuwe studenten te leren kennen en ’t Gildt te promoten.”

Er is een aantal activiteiten voor alle studenten samen, zoals het slotfeest bij het Haarlemse poppodium Patronaat. En op de woensdagavond kwamen alle studenten bij elkaar op het binnenplein van Inholland Haarlem. Dat was voor de gelegenheid omgetoverd tot een soort festivalterrein, compleet met foodtrucks en een karaoke-fietskar waarmee Kenneth & Andor de studenten tot zingen proberen te bewegen. En het lukte de twee entertainers ook dit jaar om iedereen – letterlijk – op de been te krijgen. Daar waar de studenten na een warme middag in de stad enigszins vermoeid binnen kwamen sjokken, stonden ze na een minuut of tien alweer  te zingen en te dansen.

Ontdooien
Kasper, als vierdejaarsstudent Business Studies één van de organisatoren: “Dat is altijd zo mooi om te zien. Hoe mensen in het begin nog niemand kennen en een beetje twijfelachtig naar elkaar kijken. En hoe iedereen zó snel ontdooit tijdens deze dagen en er echt een groep ontstaat. Dat zie je hier nu gebeuren en is aan het eind van de week helemaal zo. Mijn eigen ervaring is bovendien dat je meteen mensen tegenkomt met wie je een klik hebt en waarmee je de rest van je studie optrekt. Je begint ook niet op nul op je eerste studiedag, je hebt zeker al 4 of 5 mensen waar je goed mee kunt en dat maakt dat je je in je klas alvast vertrouwd voelt.”

De organiserende studenten zijn dus enthousiast, maar wat vinden de deelnemende eerstejaars er eigenlijk van? Lynn en Jasmijn, beide ‘verse’ Creative Business-studenten, zijn in ieder geval enthousiast. Ze hebben elkaar net leren kennen maar komen over alsof ze al lang vriendinnen zijn. “Je leert meteen mensen kennen, weet wie-wie is en we hebben de stad een beetje leren kennen. De begeleiders zijn ook heel leuk en je praat zo tussendoor ook met hen over de studie. En het is vooral ook heel gezellig.”

Het regent zonnestralen
Een tafeltje verderop heeft Sen net een loepzuivere versie van ‘Het regent zonnestralen’ ten gehore gebracht. De nieuwe student Tourism Management vormt een groepje met een vijftal anderen. Drie van hen kenden elkaar al en komen uit Haarlem, de andere drie sloten moeiteloos aan (“Het zijn gewoon gezellige gasten”). Ook voor hen geldt dat ze de indruk wekken dat ze elkaar al lang kennen: er worden over en weer grappen gemaakt en plaagstootjes uitgedeeld. En, zo zegt een van hen, ‘deze week is echt veel leuker dan ik had gedacht’. Een vervolgvraag over wat zijn verwachtingen dan waren gaat verloren in het feestgedruis, want Kenneth & Andor hebben een volgende groep studenten aan het zingen gekregen – en daar doen de mannen luidkeels aan mee. “Dit is een noodgeval, help me uit de brand…!”.

Het tekent de sfeer van de introductieweek, die ondanks het boordevolle programma bijzonder ontspannen en relaxed verliep. En dan ‘regende het ook nog eens zonnestralen’. Voor de nieuwe studenten van Inholland Haarlem een fantastisch begin van hun studententijd.

Organisatie

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

In de media
Op woensdag 28 augustus kwam NH Nieuws langs bij Inholland Haarlem om opnames te maken over onze introductieweek en docent Social Work Sheila Gopie, Pabo-student Sven Bosman en eerstejaarsstudent MBRT Jacky van Nobelen te interviewen. Bekijk hier het artikel en de video over Haarlem als studentenstad.

Ook dit jaar schitterden de studentondernemingen van Hogeschool Inholland tijdens de landelijke verkiezing van stichting Jong Ondernemen, gehouden in het Beatrix Theater in Utrecht. De titel Best Student Company van het jaar 2024 was voor team Hulpey, dat nu door mag naar de Europese finale op Sicilië begin juli. Team Saga Medical Solutions behaalde niet alleen een eervolle tweede plaats, maar sleepte bovendien de prestigieuze FedEx Award én Delta Cargo Innovation Award in de wacht. In de teams deden studenten mee van Inholland Alkmaar, Haarlem en van NHL Stenden Hogeschool Leeuwarden.

Ieder jaar organiseert Jong Ondernemen de verkiezing voor beste Student Company van Nederland, waarbij de minor Innoveren & Ondernemen van Inholland Alkmaar consequent uitblinkt. Al jaren domineren hun teams de landelijke finale, en ook werd de Europese titel al eens veroverd. Tijdens de multidisciplinaire minor leren derde- en vierdejaarsstudenten wat het betekent om zelf te ondernemen. In vijf maanden tijd ontwikkelen ze een duurzaam en innovatief concept, stellen zelf een ondernemingsplan op, werven aandeelhouders en brengen hun product daadwerkelijk op de markt. Zo ontwikkelen ze belangrijke ondernemende vaardigheden zoals flexibiliteit, creativiteit en het vermogen om kritisch en probleemoplossend te denken en samen te werken. Daarbij wordt er nauw samengewerkt met Ondernemend Alkmaar, BDO-accountants en het Inholland Innovatielab.

Kracht in een handomdraai
“Deze overwinning is de kers op de taart”, juicht student-ondernemer Caspar Mooijman (Bouwmanagement & Vastgoed) van Hulpey. “Sicilië stond al vanaf dag één in onze roadmap, maar dat die droom, na maandenlang keihard werken, dan echt uitkomt - dat is echt onwerkelijk.” Het team bestaat verder uit Kaj Otten, B’Elanna van der Park, Meike Kruijer (Technische Bedrijfskunde) en Wiebe Sluijter (NHL Stenden). Zij ontwikkelden het Sleutelmaatje, een hulpmiddel voor mensen met reuma of handproblemen dat sleutels omdraaien in het slot vergemakkelijkt. “Er bestonden al enkele minder goed functionerende oplossingen, maar ons product is eenvoudiger in gebruik, universeel en volledig duurzaam.”

Het multidisciplinaire aspect pakte binnen hun team heel goed uit: hun persoonlijkheden, achtergronden en specialiteiten sloten perfect aan en iedereen pakte een eigen rol. “Uniek aan de minor is dat je in een veilige omgeving gaat ondernemen. Fouten maken mag, dat is ontzettend leerzaam.” Hoogtepunten? “Dat we tweehonderd stuks hebben verkocht en uiteraard de titel. Dat je zo’n succesvolle startup hebt opgezet, dat is een wel heel mooie opstap voor je carrière."

Streven naar een duurzame zorgsector
Ook voor Saga Medical Solutions overtrof de finale elke verwachting. “Het was superindrukwekkend!” zegt Samuel Poldervaart (Bouwkunde). “Die buzz van het daar zijn, onze pitch, alle geïnteresseerden die op je af komen.” Samen met Eddie Arenoe (Elektrotechniek), Richard Pureveen, Levi Vreeker en Mees Jansen (Technische Bedrijfskunde) richtte hij Saga op. “Nederlandse zorginstellingen zijn jaarlijks verantwoordelijk voor 8 megaton CO2-uitstoot - dat is 7% van het totaal! Daarom willen we een van de grote veroorzakers van afval, het veel gebruikte kartonnen nierbekkenbakje, vervangen door een circulair alternatief, dat bovendien makkelijk schoon te maken is.” Saga staat al geregistreerd bij de KvK, met uitbreidingsplannen voor Europa en daarbuiten.

“Je leert vooral door te dóen”, benadrukt mede-oprichter Richard. "Je kunt wel van alles bedenken vanachter je bureau, maar zelf de markt opgaan met een half-af product om feedback op te halen, is andere koek. Dan sta je soms trillend op je benen. Uiteindelijk is ondernemen ook een confrontatie met jezelf: wat zijn mijn sterktes, zwaktes, hoe reageer ik? Die persoonlijke ontwikkeling vind je nergens anders.”

Circulair innoveren en ondernemen
Met maar liefst zeventien teams en meer dan honderd deelnemers blijft de minor groeien. "We focussen steeds meer op circulair innoveren. Dat spreekt duidelijk aan, ook buiten Inholland, wat het interdisciplinaire karakter versterkt en ons programma verrijkt”, aldus Nol Graas, samen met Annemarie Hoffman en Claudia Breuls coördinator van de minor. “Het draait allemaal om ondernemende vaardigheden, die je zowel intern als extern kunt inzetten, en om het leren toepassen van innovaties binnen een bedrijf op een circulaire manier.”

"Het leuke is dat ze allemaal hun eigen expertise en kennis meebrengen en van daaruit samen een onderneming opbouwen”, vindt Annemarie. “Neem Hulpey; ze vonden de perfecte taakverdeling, werkten samen met sleutelspeciaalzaken door heel Nederland, en kwamen met een product dat onder meer de zelfredzaamheid van ouderen ondersteunt, wat het maatschappelijk hartstikke relevant maakt. Ook team Saga opereerde vanaf het begin superprofessioneel: ze hebben hun alternatieve nierbekkenbakje continu doorontwikkeld, in overleg met diverse grote zorginstellingen. Hun doorzettingsvermogen heeft al heel veel waardevolle contacten voor de toekomst opgeleverd.” Claudia besluit: “We zijn apetrots op beide teams met hun spatzuivere pitches en prachtige producten. Ze hebben het fantastisch gedaan!”

Resultaat van jarenlange samenwerking
De minor-opleiding is tot stand gekomen na vijf jaar intensieve samenwerking tussen Hogeschool Inholland en diverse Texelse organisaties. In totaal waren er in die periode vijf Hackathons vanuit Inholland op Texel met thema’s als mobiliteit, huisvesting en duurzaamheid. Met de komst van de minor-opleiding zal de Hackathon voortaan een vast onderdeel worden binnen de nieuwe opleiding. Studenten van de opleidingen Bouwkunde, Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling en Civiele Techniek van Inholland Haarlem en Alkmaar en een student Stedenbouwkunde van de HvA nemen deel aan deze minor.

“Toen we in 2016 begonnen met Texlabs om meer kennis en verjonging naar Texel te halen via vervolgonderwijs, kreeg ik overal te horen dat het onmogelijk is om een hbo-opleiding te starten op Texel. Dankzij Inholland en de jarenlange onderlinge samenwerking met de gemeente Texel en TOP is dat nu toch een beetje gelukt”, zegt Pepijn Lijklema die sinds het begin van de samenwerking betrokken was vanuit Texlabs.

De start
Voor de eerste reeks starten in totaal 14 studenten met de nieuwe opleiding. Zij kwamen van 25 tot en met 27 september 2023 voor het eerst op Texel in het kader van deze minor. De studenten hebben daar veldwerk gedaan en zijn in gesprek gegaan met Texelaars en stakeholders om zoveel mogelijk te leren en informatie te verzamelen over Texel en de uitdagingen ten aanzien van huisvesting. Hun onderzoek valt onder de kennislijn Goed wonen & leven passend in een toeristische economie die is opgesteld vanuit de gemeente Texel, TOP, OSG De Hogeberg en de Kenniswerkplaats Texel.

De uitwisseling
De studenten komen op 13 november terug naar het eiland om extra informatie op te halen en in gesprek te gaan met Texelaars, stakeholders en experts om hun eerste analyse en oplossingen te toetsen. De hbo-studenten zullen als tegenprestatie workshops geven aan leerlingen van de OSG De Hogeberg. Ook zullen de Inholland-studenten dan kennismaken met een groep studenten van Universiteit Utrecht die afgelopen juni hun onderzoek deden op Texel voor de opleiding Global Sustainability Science.

De afsluiting
Een vast onderdeel van de opleiding is de Juttersactie. De studenten zullen in de slotdagen op 8 en 9 januari 2024 het eiland op ludieke wijze betrekken bij het voltooien van hun minor-opleiding, waarna zij hun eindpresentaties van hun minor ‘Omgevingsbewust Ontwerpen’ gaan geven.

Elke opleiding heeft zijn eigen programma, waarbij de studenten ‘herkenbaar’ zijn aan hun eigen kleur shirt. Zo lopen de studenten Sportkunde in een roze shirt, terwijl Creative Business geel draagt. Soms hebben de studenten een gezamenlijke activiteit en vormen ze met al die shirtjes een kleurrijk geheel. Bijvoorbeeld op de woensdag, als ruim 700 introgangers en begeleidende studenten samenkomen op het Centre Court, het ‘binnenplein’ op de campus van Inholland Haarlem. Na een dag vol activiteiten in de stad staan hier de foodtrucks en koude drankjes klaar en kunnen de studenten hun voeten even rust geven na een dag vol activiteiten in stad en streek. Met de nadruk op even, want Kenneth & Andor zetten de boel al snel op stelten met hun ‘Karafotofiets’. De twee oud-studenten van Inholland Haarlem fietsten vol enthousiasme in glitterjasjes tussen de tafels door om iedereen aan het zingen te krijgen. En dat moet wel hard: pas als er met minimaal 140 decibel gezongen wordt, wordt er een foto gemaakt.

Week met impact
Dominique Caspers, student International Creative Business, kijkt het tevreden aan. Ze verzorgt samen met de rest van haar team dé introductie voor de nieuwe studenten van Creative Business: Creatro. Ook is ze eindverantwoordelijk voor het slotfeest van de Introductieweek voor alle nieuwe studenten en begeleiders in het Patronaat. “Kijk die vreugde, daar doe je het toch voor? Ik ben al een paar jaar actief in de organisatie en weet inmiddels wat voor impact zo’n week maakt. Ik heb meer dan eens terug gehoord dat studenten heel schuchter waren en in de Introweek zijn losgekomen. Het mooiste vind ik dat je het echt met elkaar doet, zowel de nieuwe studenten als wij als organisatie. We zijn niet hetzelfde, maar we hebben wel hetzelfde doel: een spetterende studiestart. Wij mogen daarin als organisatie de toon zetten.”

Bij Sportkunde-studenten Iris, Marieke en Floor lijkt dat goed geslaagd. Iris en Floor kenden elkaar al, Marieke nog niet. Maar ze zit nu tussen de andere twee in alsof de drie elkaar al jaren kennen. “We hebben al zoveel nieuwe studenten leren kennen en de begeleiders zijn heel leuk. Onze uitvalsbasis is deze week de IJsbaan Haarlem, waar we ook slapen. De eerste opdracht die we kregen was om zelf een tent op te bouwen van stokken en een stuk zeil, zonder instructie of verdere uitleg. Dat was een leuke en goede manier om al samenwerkend mensen te leren kennen.” De rest van de week was gevuld met onder meer bowlen, oud- Hollandse spelletjes, een Crazy88 door Haarlem, een proud-to-be-fout-feest en natuurlijk een kroegentocht.

Vrienden voor het leven
Andere opleidingen gingen onder meer suppen, lasergamen, roeien en bubbel-voetballen, speelden ‘Expeditie Robinson’ en volgden gastcolleges of seminars. “We beginnen al in oktober met de voorbereidingen”, vertelt Jolle Snaas. Jolle heeft net zijn opleiding Informatica afgerond, maar wilde absoluut nog meehelpen aan de organisatie van de Introweek. “Voor veel studenten is dit de eerste kennismaking met Haarlem en met het studentenleven. Ik vind het heel leuk om te zorgen dat ze dat in een veilige sfeer en omgeving kunnen doen en een onvergetelijke tijd hebben. Zelf heb ik vier jaar geleden tijdens de Introweek vrienden leren kennen waar ik nu nog mee bevriend ben. Ik heb het zo naar mijn zin gehad, dat ik dat ook voor anderen wil organiseren.”

Het zou zomaar kunnen dat Willem, één van de nieuwe studenten Bouwkunde, over een paar jaar hetzelfde zegt. Net als Jolle heeft hij al een paar mensen ontmoet waarmee het goed klikt. “Het is wel fijn dat je al voordat je in het studielokaal zit de nodige mensen kent. En ik kende Haarlem eigenlijk ook nog niet zo goed, leuk om alvast een indruk te hebben van de stad en van de school.”

Zo zit de sfeer er goed in en straalt het plezier van de gezichten. Bij de nieuwe studenten, maar zeker ook bij de organiserende ouderejaars. “Voor ons als organisatie is het ook een soort introweek”, zegt Rogier van den Berg, student Sportkunde. “Echt leuk om al die nieuwe studenten te leren kennen en de hele tijd zulke enthousiaste reacties te krijgen. De hele organisatie kost best een hoop tijd, maar je komt in een soort ritme en haalt er veel voldoening uit.”

Van studenten voor studenten
Omdat de organisatie van de Introductieweek in handen ligt van de studie- en studentenverenigingen is het echt iets ‘van studenten voor studenten’. “Dat heeft als bijkomend voordeel dat de Introweek bijdraagt aan ledenwerving”, aldus Michael de Weerd, student Business Studies en voorzitter van het Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem. “Naast dat je in je studententijd veel leert, is het natuurlijk ook een gezellige tijd. Zo helpen het damesdispuut O.D.D.C.N en het herendispuut O.H.D.C.N. mee en komen ze langs bij onze activiteiten en zorgen ze voor een goede sfeer. Wij houden wel van een feestje.” Michael is nog nauwelijks uitgesproken of zijn maten springen samen met een aantal eerstejaars op de tafel om mee te blêren met de Karafotofiets. “Dit is een noodgevááááál…!!!”

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.

-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.

- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

Yvonne Leegwater, Kennismakelaar Praktijkbureau van het domein Business, Finance & Law, was vanuit Inholland betrokken bij de organisatie. “Stadmakers dragen bij aan oplossingen op grote thema’s als zorg, groen, voedsel en circulariteit. Hogeschool Inholland heeft zich als doel gesteld te werken aan een duurzame leefomgeving en veerkrachtige samenleving. Dat doen we onder meer door veel samen te werken met de beroepspraktijk én door onze studenten te laten werken aan actuele vraagstukken. Net als de Stadmakers werken we aan grote vraagstukken die om oplossingen vragen en proberen we dat op kleine schaal toe te passen, in dit geval in Haarlem.”

Verstrekkende gevolgen
Een mooi voorbeeld hiervan is het Living Lab Sustainable Fashion van de opleiding Business Studies. In dat lab wordt onderzoek gedaan naar nieuwe (houdbare) verdienmodellen voor één van de meest vervuilende industrieën ter wereld. Docenten Lisette Bakker en Tamara Schoon namen de bezoekers van het Stadmakerscongres mee in de verstrekkende gevolgen van ‘fastfashion’ en ‘lekker online shoppen’. “Er is zoveel nieuwe kleding dat we de hele wereldbevolking vijf jaar lang iedere dag een nieuw kledingstuk kunnen laten dragen. Daarmee jagen we grondstoffen er in een enorm tempo doorheen en dan hebben we het nog niet eens over het transport en de arbeidsomstandigheden.”

Ronduit indrukwekkend waren de filmpjes met tientallen meters hoge afvalbergen in onder meer Ghana en Chili. Lisette: “Door de toename van polyester, is de tweedehandskleding die naar andere landen gaat bij aankomst vaak al beschadigd of valt zelfs uit elkaar. Zo gaat er jaarlijks 60.000 ton kleding naar Chili, waarvan 85% clandestien op een dump eindigt. Het duurt 200 jaar voordat die polyester kleding is afgebroken. Of het wordt verbrand met alle rookvervuiling tot gevolg. Daartegenover zetten Lisette en Tamara dat er langzaam een transitie gaande is binnen de kledingindustrie. “Maar er moet ook iets gebeuren in consumentengedrag. Vanuit het Living Lab Sustainable Fashion  willen we studenten en burgers trainen en coachen om ‘changemaker’ te zijn.”

Creatieve oplossingen
De bezoekers van de workshop stelden vragen, deelden hun ervaringen en kennis en wisselden ideeën en gedachten uit om tot een oplossing te komen. Ook gingen zij actief aan de slag in de ‘stropdassen-challenge’. Op speelse en gestructureerde wijze werden zij geïnspireerd om tot creatieve oplossingen te komen voor hergebruik. Dat resulteerde in de meest uiteenlopende plannen, van het knopen van scheepstouw tot herbruikbare eetzakjes tot vloerbedekking tot isolatiemateriaal.

Ook bij de workshop ‘Heel Haarlem Hittebestendig’ werden de deelnemers aan het werk gezet. De introductie kwam hier van Ted van der Klaauw (docent Bouwmanagement & Vastgoed / Ruimtelijke Ontwikkeling, domein Techniek, Ontwerpen & Informatica). Hij vertelde hoe klimaatverandering zorgt voor hittestress, met name in de steeds meer versteende steden. Dit leidt ertoe dat steden veel meer warmte vasthouden dan de (groene) omgeving rondom de stad. Daardoor ontstaan lokale temperatuurverschillen van 3 tot 7 graden, met uitschieters tot wel 10 graden. In vakjargon: het Urban Heat Island-effect.

Meest versteende stad
Ted: “De trends die al decennia bezig zijn zetten door en nemen toe. Het wordt heter, droger en natter. Die laatste twee lijken met elkaar in tegenspraak, maar zijn beide waar. Als het regent is dat lang en hard, terwijl ook droge periodes langer duren en extremer zijn. Dat duurt soms wel maanden. Dus: mislukte oogsten, de natuur die hieronder lijdt en minder drinkwater. Ook overlijden er meer mensen, zijn er gezondheidsrisico’s en vinden dieren minder water.” Ted van der Klaauw vertaalde zijn verhaal met foto’s en voorbeelden naar Haarlem en omgeving. Zoals het snikhete stationsplein van ‘de meest versteende stad’ Haarlem waar nauwelijks bomen te vinden zijn. “Ook in Haarlem is op de hittekaart duidelijk zichtbaar dat de stad fors warmer is dan het buitengebied, in het bijzonder de binnenstad en de Waarderpolder.”

Voor dat laatste gebied mochten de deelnemers oplossingen bedenken. Bijvoorbeeld het toevoegen van meer schaduwplaatsen, het toevoegen en/of openhouden van ‘open zones’ voor de wind (een windcorridor), ruimte voor fietsers, onverharde parkeerplaatsen en meer groen in de vaak volledig versteende straten. Bij deze workshop waren mensen met veel kennis van de thematiek aanwezig, waaronder een strategisch beleidsadviseur van de gemeente, een gemeenteraadslid, een architect en een aantal betrokken burgers. Er werden gegevens uitgewisseld en de presentatie van Ted van der Klaauw werd opgevraagd om ook elders met deze thematiek aan de slag te gaan.

Toevoegen aan de stad
Tot slot presenteerde Creative Business zich op het congres. Frank Schoutens vertelde hoe de opdrachten die studenten tijdens die opleiding krijgen, ingezet kunnen worden voor allerlei partijen in de stad – van het verzorgen van videoproducties tot en met creatieve oplossingen op macro-, meso- of microniveau. Daar ontstonden, net zoals op de rest van de dag gebeurde, allerlei nieuwe contacten, netwerkjes en plannen – van vaag tot heel concreet. Reden genoeg voor Yvonne Leegwater om tevreden terug te blikken. “Verbindingen zoeken, letterlijk een plek hebben tussen de andere Stadmakers en kijken wat wij, met onze studenten, toe kunnen voegen aan stad en samenleving. Mooi om te zien hoe dat weer nieuwe dingen in beweging zet en onze studenten daarmee onderdeel worden van een nieuwe generatie die het echt beter wil en gaat doen in onze wereld – nu en morgen.”

Intensief, maar ongelooflijk leerzaam. Zo beschrijft Inholland-student Wietse uit Haarlem het project. “Juist het samenwerken in een groep maakt het zo interessant. Hoe denken die andere studenten? Wat weten zij? Welke inzichten krijgen zij mee vanuit hun opleiding? Het is in die zin een goede voorbereiding op de praktijk, omdat je ook dan te maken kan krijgen met verschillende nationaliteiten en persoonlijkheden. De Vlaamse studenten zijn wat bescheidener, wij wat directer, maar je leert alle meningen te respecteren en af te wegen. Uiteindelijk bereik je altijd overeenstemming.”

Wil je samen een mooi project kunnen neerzetten, dan is samenwerking superbelangrijk, weet ook Vastgoedstudent Lars uit Antwerpen inmiddels. “Zodat er nergens misverstanden ontstaan. In het begin is het een beetje zoeken hoe je elkaar moet benaderen, maar gaandeweg ga je elkaar begrijpen en begin je elkaar te verstaan. Het leuke is dat je op nieuwe manieren naar een project leert kijken en veel nieuwe connecties maakt. En daarbij is Haarlem een heel plezante stad.”

De opdracht in Haarlem
Het project Bouwmanagement en Vastgoed wordt sinds 2019 aangeboden, met om en om een onderwerp in Haarlem en in Antwerpen. Ted van der Klaauw is docent bij Inholland Haarlem: “Dit jaar betrof het een Haarlemse opdracht, in samenwerking met de gemeente Haarlem, over gebiedsontwikkeling rondom locatie Spaarneboog, een van de deelgebieden in de zone Spaarndamseweg. De gemeente Haarlem heeft de ontwikkelingsvisie voor dat gebied inmiddels gereed en nodigt marktpartijen uit om binnen de ontwikkelkaders met initiatieven te komen. Onze studenten kruipen bij dit project in de huid van de gebiedsontwikkelaar en komen met een eigen ontwikkelplan. Zij leren zo een locatie in de bestaande stad te herontwikkelen, rekening houdend met de wensen en belangen van alle stakeholders.”

Internationale samenwerking
“Bij gebiedsontwikkelingsprojecten in de praktijk draait alles om de samenwerking van partijen met verschillende achtergronden: ontwikkelaars, bewoners, gemeente”, benadrukt Azeddine Bouhadan, docent uit Antwerpen. “Dat moet organisch groeien, of het nu om samenwerking tussen gemeente en ontwikkelaars, tussen twee hogescholen of studenten onderling gaat. En hoe leer je dat beter dan in dit soort schoolprojecten? Daarbij zijn naast kennisoverdracht zeker ook soft skills belangrijk. Hoe ga je met elkaar om? Met situaties? Hoe maak je je aanpasbaar? Aanvankelijk zijn de studenten nog wat afwachtend, maar op een gegeven moment gaan ze samen denken en schetsen en begint het te bruisen. Aan het eind nemen ze dan steevast geëmotioneerd afscheid van elkaar.”

Frisse ideeën
Voordat de studenten live samenkomen in Haarlem en Antwerpen hebben ze al diverse analyses gemaakt van de locatie, het beleid, de markt. Docent Ted: “Tijdens de driedaagse in Haarlem maakten ze vervolgens in groepen een eigen (ontwikkel)visie voor het plangebied in de vorm van een moodboard en vlekkenplan. Daarna presenteerden ze in Antwerpen gezamenlijk hun eindproduct, bestaande uit een promotieplan of verkoopbrochure met filmpje en diverse bijlagenrapporten. Haarlemse student Hailey is enthousiast: “Er is zoveel vrijheid in wat je kunt doen! Bijna alles mag en natuurlijk probeer je dan binnen de gestelde kaders je eigen visie te brengen. Zo hebben we een idee voor een groot groen wandelpark op een van de daken - ik denk niet dat iemand van vijftig dat ooit zou bedenken.”

De kracht van innoveren
Juist in die creativiteit ligt de grote meerwaarde van de studenten, vindt docent Azeddine. “Studenten zijn jong, fris en hebben geen ballast. Telkens opnieuw weten ze zowel de opdrachtgever als onszelf te verrassen en te inspireren. Maar de meerwaarde zit ‘m ook in de kennisuitwisseling tussen de hogescholen. Binnen de Antwerpse vastgoedopleiding is er bijvoorbeeld weinig ruimte voor het concept gebiedsontwikkeling, dus dat maakt het voor de Vlaamse studenten dit jaar extra interessant. Alles in dit project ademt de kracht van samenwerken en innoveren.”

In het project in Haarlem verplaatsten de studenten zich in de positie van een particuliere belegger die bekend is met de bouwbranche. Zijn opdrachtgever is op zoek naar een geschikte locatie voor het realiseren van vijftig tot tachtig woningen. De projectgroep ging op zoek naar een goede plek, door die te toetsen op verschillende punten. Daarnaast maakten de studenten een stedenbouwkundig plan en stelden ze hierover een rapport op. De plannen van de elf groepen in Haarlem werden met soms enige zenuwen maar op professionele wijze aan het publiek -waaronder familie, vrienden en docenten- gepresenteerd.

Vooraf aan al deze presentaties gingen zeven weken flink bikkelen vooraf, vertelt Jasper Lots, student Bouwmanagement & Vastgoed, die met zijn projectgroep dook in de mogelijkheden voor een bouwterrein aan de Leidsevaart in Bennebroek. Tijdens hun presentatie was veel groen en gebruik van de waterpartijen te zien. En een megagroot jacht, dat je zou kunnen aanleggen als je er een huis kocht en bij het publiek een glimlach op de gezichten toverde. Jasper: “Het was ontzettend leuk om te doen. We hadden een fijne groep, we waren goed gematcht en konden prettig samenwerken. Ik heb mijn klasgenoten een stuk beter leren kennen, heel leuk! Iedereen bracht genoeg in en stond open voor elkaars ideeën. Het presenteren ging ook wel goed. Het is leuk om even aan de bouwwereld te proeven. Ik ga de komende jaren nog leren wat er goed bij me past, maar vooralsnog vond ik alles echt interessant om te doen. Een plan uitwerken en samenwerken met gemeenten, lijkt me geweldig.”

Er werden drie prijzen uitgereikt. Een aanmoedigingsprijs, een docentenprijs en een publieksprijs. Die laatste ging naar groep 9, die een villawijk in Almere-Overgooi ontwierp. Bibian Wegman zat in deze groep: “Onze medestudenten zeiden al dat ze onze maquette zo mooi vonden. Iedereen had huisjes van piepschuim, wij maakten ze met een 3D-printer, dus dat gaf net even een andere indruk. Het project was een flinke uitdaging, we hadden een villawijk in Almere en onze kavels waren groter dan de kavels van de anderen. We moesten ook rekening houden met sociale woningbouw die er moest komen. Het begon met veel bellen met de gemeente en met een makelaar. En daarna dus het maken van de maquette. De bomen heb ik gemaakt, heel gedetailleerd met piepschuim en met een tandenstoker er puntjes op gezet. We zijn er dagen mee bezig geweest, maar dat was het waard. We zijn er ongelooflijk trots op! Het begint meteen te borrelen: ja, ik heb de goede studie gekozen.”

Ook docent Ted van der Klaauw is blij met wat zijn studenten hebben neergezet: “Het is fantastisch om te zien hoeveel ze al in zeven weken hebben bereikt. We konden twee jaar lang door corona geen maquettes maken, maar nu konden ze wel hun creativiteit gebruiken. Je ziet dat ze het ook leuk vinden om zo’n plan in beeld te brengen. Ze moesten eerst analyseren, afspraken maken met de gemeente en een makelaar. Met al die informatie gingen ze op projectdagen zelf schetsen. Dan zie je dat ze allemaal ook nog eens digitaal kunnen tekenen en uiteindelijk een goed presentabel plan kunnen maken. We zijn onder de indruk van onze studenten. Het ontwerp van de winnaar van de publieksprijs zat stedenbouwkundig goed in elkaar, net zoals het plan. En de uitvoering was met oog voor detail. Het groen, de boompjes en de wegen. Hun plan was ook goed aangepast op de locatie. Daardoor sprongen ze eruit.”

“Het plan van groep 8 in Purmer-Zuid -dat de docentenprijs won- vond ik leuk omdat ze in de maquette creatief waren met foto’s van gras en foto’s van openbare verharding. Het was een marktconform en realistisch plan", vertelt Van der Klaauw. "De laatste groep had gekozen voor het Beemsterpark, zij wonnen de aanmoedigingsprijs. Het was een mooie symmetrische maquette, met gebogen straten. Een prima plan, goed uitgewerkt en het klopte ook qua maatvoering.”

In Alkmaar was de opdracht voor de studenten van Bouwkunde het ontwerpen van een ‘onderzoekshuisje’ in de Castricumse duinen. Docent Tamar Bessem: “Vanuit het gebouw moesten onder meer de sterren en de milieu-impact van vliegtuiglawaai worden onderzocht. Daarnaast moest het demontabel zijn en geen schade aan de natuur achterlaten. Er moesten circulaire materialen worden gebruikt. Het waren zes groepen met studenten en iedereen koos voor houten constructies. Iedereen ging ook voor creatieve ontwerpoplossingen en duurzame energietechnieken, met zonnepanelen en warmtepompen.”

De groep die de docentenprijs won maakte een ontwerp waarin alle elementen van de opdracht aan bod kwamen. Ze ontwierpen een rond gebouw, heel bijzonder en creatief. Tess Onderwater zat in deze winnende groep, die zich ’t Kwalletje noemde: “Ik ben heel blij dat ons vele werk beloond is. Het was ontzettend leuk om te doen!”

De studenten Civiele Techniek in Alkmaar hadden van Advies- en ingenieursbureau Prommenz in Schagen de opdracht gekregen een uitbreiding van de jachthaven in Andijk met 750 ligplaatsen en 10 drijvende woningen te ontwerpen. Deze opdracht omvatte de indeling van de jachthaven, ontwerp en dimensionering van een dam, een beweegbare brug, steigers en drijvende woningen. Naast berekeningen en tekeningen hebben de projectgroepen ook een filmpje gemaakt van het projectgebied met alle ontworpen objecten.

Kortom, succesvolle projecten van onze eerstejaarsstudenten die al goed op weg zijn naar het maken van nieuwe bouwplannen voor in de toekomst.

Het idee achter de Makathon is dat studenten vertrouwd raken om te denken en ontwerpen vanuit natuurlijke materialen als stro, hout en leem/klei. Dit is onder meer nodig vanwege de enorme klimaatopgave die er ligt, waarbij de bouwsector wereldwijd verantwoordelijk is voor zo’n 40% van de CO2-uitstoot. En dat terwijl er meer duurzame bouwtechnieken en -materialen beschikbaar zijn, die ook nog eens zorgen dat gebouwen functioneren als CO2-opslag. CO2-negatief bouwen dus. Daarnaast kan deze relatief snelle vorm van bouwen een oplossing bieden voor het grote tekort op de huizenmarkt.

Multifunctioneel en biobased
Het verkennen van deze bouwtechnieken sloot perfect aan bij de vraag van Stadsfabriek Alkmaar. De Stadsfabriek, gevestigd in een groot pand van een voormalige drukkerij, is een plek voor onder meer makers, kunstenaars, startups en sociale ondernemers. Eén van de wensen van de Stadsfabriek is een volledig biobased, multifunctioneel paviljoen dat onder meer inzetbaar is als podium, galerij, vergaderruimte en horecagelegenheid. Het paviljoen moet bovendien verplaatsbaar zijn en door de grote loodsdeuren van de Stadsfabriek passen, zodat het zowel binnen als buiten te gebruiken is.

Een flinke opgave voor de 21 studenten Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling van Hogeschool Inholland en voor de studenten van de universiteit van Kassel. Gedurende drie dagen zetten ze er hun tanden in, waarbij ze presentaties en colleges kregen van experts, om meer kennis op te doen rondom biobased bouwen en (de eigenschappen van) de diverse materialen. Tussendoor gingen de studenten zelf in workshops aan de slag, waarbij onder meer ‘bakstenen van stro’ werden gemaakt en gezaagd. Met deze blokken kunnen snel en relatief eenvoudig muurconstructies in elkaar worden gezet, waarbij stro prima isolatiemateriaal is.

Creatieve ontwerpen
Tijdens de makathon werd toegewerkt naar de presentatie van het ontwerp van iedere groep. Dit leverde creatieve ontwerpen op, zoals ‘The Puzzel House’: een modulair systeem met blokken die in elkaar te klikken zijn, zodat zowel het vervoer als op- en afbouw eenvoudig zijn. Bovendien is dit gebouw met dit systeem, afhankelijk van het aantal gebruikers en de functie, groter en kleiner te maken door extra zijdelen te bevestigen of te verwijderen. Een andere groep koos voor een ontwerp met een inpandige veranda en een schuin dak met grote ramen, voor een optimale klimaatbeheersing met gebruik van zonnewarmte en luchtstromen.

Twee groepen kwamen met een soortgelijk idee: zowel het ‘Sandwich Paviljoen’ als ‘Push it Together’ bestaat uit twee aparte delen die los inzetbaar zijn, bijvoorbeeld om een podiumopstelling te creëren voor een buitenfestival. En afhankelijk van hoe de delen tegen elkaar worden geplaatst, is het paviljoen bruikbaar als gesloten werk- en vergaderruimte of als halfopen galerie/expositieruimte. Deze beide groepen kozen voor een constructie op wielen, zodat de delen makkelijk verrijdbaar zijn. Uiteraard maakten alle groepen gebruik van natuurlijke materialen. Naast hout, stro en leem werden onder meer bamboe en kurk toegepast.

‘Een hele moeilijke beslissing’
Met hun hoogwaardige en creatieve ontwerpen maakten de studenten het de jury knap lastig om een winnaar aan te wijzen, zo gaf André van Rijswijck van Stadsfabriek Alkmaar aan: “Meestal begin je zoiets met ‘het was een hele moeilijke beslissing’. Maar dat was ook echt zo. Van de ene groep vonden we het asymmetrische ontwerp en de toepassing van ‘carbonized wood’ heel leuk, van de andere het open ontwerp dat goed past bij de huidige inrichting in de Stadsfabriek. En bij de groepen met de twee ‘losse delen op wielen’ zijn de verrijdbaarheid en de veelzijdigheid in gebruik hele sterke elementen. Persoonlijk zou ik daarom een combinatie van al die elementen het mooiste vinden, maar van deze ontwerpen vinden we het Sandwich Paviljoen het mooiste.”

De makathon werd afgesloten met een borrel om nog even na te kunnen praten en afscheid te nemen. Manon, student Bouwkunde: “Het was best pittig om zo drie lange dagen binnen te zitten, maar ook erg gezellig. Er was een afwisselend programma en het eten tussendoor was heel goed verzorgd. Zo ging de tijd snel en ik heb het erg leuk gevonden. In het begin was het contact tussen de Nederlandse en de Duitse studenten wat onwennig, maar dat ging steeds beter. We deden alles in het Engels, voor beide landen natuurlijk niet de moedertaal. Dus dan vraag je aan elkaar hoe je bepaalde dingen zegt en kom je er samen wel uit. Of we zochten een plaatje op Google of gebruikten Translate. Dan merk je op dag drie dat je elkaar beter kent en veel makkelijker contact maakt. Eigenlijk is het jammer dat het net nu we het zo leuk met elkaar hebben, alweer is afgelopen.”

De Makathon Biobased Design is geïnitieerd en georganiseerd door Anne-Marie Verheijden (Hogeschool Inholland) en Lola Meyer (docent Universiteit Kassel). Vanuit Inholland konden derde- en vierdejaarsstudenten Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling  deelnemen (van de Bachelor of Build Environment (BBE)). Er namen studenten deel van de locaties Haarlem en Alkmaar.

“Dat is altijd zó leuk om te zien”, vertelt Petra Folkertsma, allround teamondersteuner van de opleiding Informatica bij Inholland Haarlem. “Aan het begin moet het echt even loskomen, maar aan het einde gaan ze huppelend naar buiten.” Petra Folkertsma neemt bij Inholland Haarlem al een aantal jaar de organisatie van de dag voor haar rekening. Girls’ Day is een initiatief van Expertisecentrum VHTO, dat zich inzet om de participatie van meisjes en vrouwen in bèta, techniek en IT te vergroten. Daarbij zetten onder meer onderwijsinstellingen en bedrijven hun deuren open om meiden een goed en breed beeld te geven van die sectoren.

“O, dít is informatica!”
Want dat zijn momenteel overwegend mannenwerelden, zo is ook terug te zien bij Inholland. Petra Folkertsma: “Met name bij de Nederlandstalige variant Informatica zie je dat pakweg 90 procent van de studenten man is. Bij de Engelstalige variant Information Technology zie je dat wel veranderen, maar het zijn toch opleidingsrichtingen met een jongens-imago. Ook hoor ik regelmatig meiden zeggen: “Mijn vader doet voor zijn werk ook iets met computers, echt saai!”. Of: “Techniek, wat moet ik me daarbij voorstellen? Wat moet ik dan doen???” Tijdens deze dag gaat het leven en hoor je: “O, dít is informatica.”

“Na de ontvangst werd het programma landelijk digitaal afgetrapt door Eva Cleven, onder meer bekend als presentatrice van Klokhuis en bij 3FM, en als deelnemer aan Maestro en Expeditie Robinson. Bij de opening lieten ze veel filmpjes zien van vrouwen die werken in de techniek, vooral om praktische voorbeelden te geven van ‘wat je zoal kunt worden’. Want dat is veel breder dan meiden vaak denken. Van managers en labtechnologen tot mensen die werken op een windmolenpark of ergonomische oplossingen bedenken.”

Zelf aan de slag
In een drietal workshops mochten de meiden zelf aan de slag. Bij Informatica gingen ze programmeren met Louëlla Creemers (student Informatica) om zelf een ‘schuifpuzzel’ te maken. Bij Webdesign werden ze uitgedaagd om T-shirts voor een webshop te ontwerpen. En bij Bouwkunde vond een heuse Bouwbattle plaats, onder leiding van studenten Floor Pastoor (Bouwkunde) en Janna Wouda (Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling). Met name die laatste workshop werd na afloop heel goed gewaardeerd. Ook gaven de meiden aan dat ze veel hadden geleerd, onder meer ‘hoe de vakken werken en wat je ermee kunt bereiken’. Een andere deelnemer zei: “Het ging snel en was superinteressant om nieuwe beroepen te leren kennen!”.

Meerdere meiden zeiden na afloop dat de kans dat ze zich gaan verdiepen in een technisch beroep nu groter is. Petra Folkertsma: “Precies de bedoeling van deze dag! We doen dit nu een aantal jaar en het is lastig om terug te halen wat de rol van een activiteit als deze is, maar ik zie toch af en toe meiden hier binnenkomen waarvan ik denk: “Ik heb dat koppie volgens mij eerder gezien…”. Maar ook los daarvan denk ik dat deze dag zeker helpt om meiden enthousiast te maken voor techniek. En als je dan aan het einde van het programma al die vrolijke gezichten de deur uit ziet lopen en ze zó’n leuke ochtend hebben gehad, dan denk ik: daar doe ik het voor.”

“In totaal werden er meer dan 15 van dergelijke vraagstukken ingebracht door opdrachtgevers uit het werkveld”, vertelt Ted van der Klaauw, leercoach en docent bij de opleiding Bouwmanagement & Vastgoed bij Inholland. “Denk aan gemeenten, ontwikkelaars, bouwbedrijven en woningbouwcorporaties. Een kolfje naar de hand van onze studenten, die opgaan voor hun ‘bachelor of Built Environment’. Het gaat hier om vierdejaarsstudenten die zich aan het voorbereiden zijn op hun afstuderen, van de Inholland-locaties Alkmaar, Haarlem en Delft. Er wordt gewerkt in multidisciplinaire teams, bestaande uit wisselende combinaties van studenten van de opleidingen Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, Bouwkunde, Civiele Techniek en Landscape and Environment Management.”

College in het park
Eén van die studenten is Shannon Horsten van Bouwmanagement & Vastgoed bij Inholland Haarlem. Haar team stort zich op een vraagstuk van de gemeente Haarlem om te komen tot een campusontwikkeling. Ook Hogeschool Inholland zelf werkt in Haarlem en op andere locaties aan een zogenoemde ‘campusvisie’. Shannon: “Het is heel gaaf dat je als student zijnde, waar deze gewenste ontwikkeling voor bedoeld is, daar een plan voor mag maken. Ik denk dat wij zelf ook het beste aanvoelen wat er hier beter kan. Op het huidige voorplein van de hogeschool na, is het gebied nu niet heel aantrekkelijk en zijn er weinig tot geen openbare voorzieningen. We werken daarom aan een voorstel met een parkje waar je even kunt ontspannen of wandelen in de pauze, of misschien zelfs college kunt krijgen in de zomer.”

Onderlinge samenhang
“De realisatie van nieuwe woningen, met name voor in Haarlem hoognodige sociale huur en studentenwoningen, maakt onderdeel uit van het plan. Verder denken we aan restaurants en winkeltjes, zowel voor studenten als voor de buurt. Die onderlinge samenhang kan wat ons betreft worden verbeterd. Denk aan de sportschool die nu in de hogeschool gevestigd is en ook toegankelijk is voor de buurt. Kan die bijvoorbeeld worden opgenomen in de plint van de nieuwe bebouwing en worden vergroot zodat er meer mensen gebruik van kunnen maken?”

Vraagstuk gemeente Alkmaar
Ook in het vraagstuk van de gemeente Alkmaar is samenhang met ‘de omgeving’ belangrijk, vertelt student Demi Hilterman. “Onze opdracht is het transformeren van een wat grauw bedrijventerrein naar een groen en aantrekkelijk woon-/werkgebied. Met een groene verbinding tussen het kanaal aan de ene en het Oosterhout-park aan de andere kant. We krijgen binnen die kaders alle vrijheid om met een eigen voorstel te komen. Dat is leuk, zeker omdat we heel erg out-of-the-box mogen denken. Maar ook lastig omdat er zóveel opties zijn. Denk aan architectonische keuzes en de invulling van buitenruimten, maar ook aan de gewenste woonvormen die je er over pak hem beet twintig jaar wilt hebben.”

Het kanaal de wijk in trekken
“Daarbij beginnen we natuurlijk niet op nul. Er is al bebouwing en er zijn bedrijven gevestigd, hoe kunnen die straks een plekje krijgen? We denken aan flexplekken, maar ook aan een plint met voorzieningen als een supermarkt, apotheek, et cetera, met daarboven woningen. We zijn gestart met het opstellen van een zogenoemd ‘vlekkenplan’. Dat hebben we besproken met de gemeente Alkmaar als opdrachtgever en met twee experts: een makelaar en een ontwikkelaar. Die noemen dingen waar we zelf niet aan gedacht hadden. Zoals het realiseren van een haventje, zodat je het kanaal meer ‘de wijk in trekt’. Mede op basis van de feedback moeten we nu komen tot een totaalplan, met daarbij uiteraard ook een StiKo* en een kosten-/batenanalyse.”
* StiKo betekent StichtingsKosten, oftewel de totale kosten voor de bouw van een onroerende zaak.

Andere kijk en expertise
De groep van Demi bestaat uit vier Haarlemse studenten Bouwmanagement & Vastgoed en één Alkmaarse student Civiele Techniek. “Dit is een typische Bouwmanagement-opdracht. Maar als het ontwerp echt vorm krijgt, hebben we de expertise nodig van de student Civiele Techniek voor zaken als wegen, parkeerplaatsen en ontsluiting van het gebied.” Shannon werkt met een meer gevarieerde groep, met ook studenten Bouwkunde en Landscape en Environment Management. Shannon: “Omdat je met studenten van andere opleidingen samenwerkt, die een andere kijk en expertise hebben, leer je weer van elkaar. In mijn studie Bouwmanagement & Vastgoed hebben we wel wát geleerd over digitaal tekenen van gebouwen, maar dat kunnen we niet zo mooi als de studenten Bouwkunde, om maar een voorbeeld te noemen.”

Eind januari moeten alle groepen hun definitieve ontwerp presenteren, waarmee de opdrachtgevers verder aan de slag kunnen. Docent Ted van der Klaauw voorziet dat daar weer vervolgvragen voor ‘zijn’ studenten uit voortkomen, zoals haalbaarheidsonderzoeken of adviesrapporten. “Dat past ook bij onze wens om duurzame relaties met onze partners aan te gaan. En het is voor onze studenten goed om deze opdrachten voor ‘echte’ opdrachtgevers te doen. Tijdens dit hele proces zie ik dan ook dat ze het heel serieus aanpakken en dat ze presentaties geven die leuk, leerzaam en motiverend zijn. Dat maakt me, in combinatie met het kwaliteitsniveau dat wordt geleverd, echt trots.”

Beter en professioneler
Demi: “Het is toch anders dan wanneer je het ‘voor de docent’ doet. Onze opleidingen zijn vrij persoonlijk, dus de docent ken je al vrij goed. Voor een externe opdrachtgever bereid je het toch net even beter en professioneler voor. Met ook nog eens de kans dat ons ontwerp over x jaar daadwerkelijk gerealiseerd wordt, dat zou toch te gek zijn?”. Ook Shannon kan haast niet wachten om het totaalplan te presenteren – en vooral om te zien dat het wordt uitgevoerd: “Ik denk dat ons voorstel voor de campusontwikkeling heel goed zou zijn voor de school én voor de omgeving. Het kan echt mooier worden.”

Het idee voor deze ‘Woonchallenge’ kwam van de gemeente Hoorn, dat optreedt namens de gehele regio West-Friesland. Wanneer jongeren gaan studeren of werken, vertrekken zij vaak uit deze regio. Om dit tegen te gaan, is in samenwerking met de Provincie Noord-Holland het Woonakkoord West-Friesland opgesteld, met aantrekkelijke jongerenhuisvesting als één van de speerpunten. De gemeente benaderde Kees Hermans, eigenaar van een vrijwel leegstand bedrijfsverzamelgebouw dat dateert uit de jaren 90, met het voorstel om de beoogde doelgroep te laten bedenken hoe het pand geschikt kan worden gemaakt voor jongerenvesting.

Buitenkans
Een buitenkans voor studenten Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, die worden opgeleid tot bijvoorbeeld bouwkundig adviseur, projectontwikkelaar of vastgoedmanager. In de studie speelt het toekomstbestendig maken van gebouwen, woonwijken en bedrijventerreinen een belangrijke rol. En dus gingen de 3^e-jaars in groepen aan de slag met dit prachtige praktijkproject om te komen tot een creatief én haalbaar concept. Op 8 november presenteerden zij dat aan een panel met daarin de eigenaar van het gebouw, een stedenbouwkundige, de wethouder en een beleidsambtenaar van de gemeente Hoorn en de facilitator van de challenge: Bureau Stedelijke Planning.

De eerste groep had gekozen voor sloop/nieuwbouw. Dit omdat de gemeente Hoorn een groot tekort heeft aan studenten- en starterswoningen. Dankzij deze optie komt er ruimte voor maar liefst 372 appartementen. Bovendien, zo had de groep onderzocht, hebben jongeren voorkeur voor een nieuwbouwwoning boven het wonen in een gerenoveerd bedrijfspand. Het aantal ingetekende fietsplaatsen was nog wel onderwerp van discussie. ‘Hoeveel fietsen hebben jullie gemiddeld?’, wilde docent Marcel Wentzel weten. ‘Vijf!’ riep een student. En een ander: ‘Nul, de mijne wordt altijd gejat. Leve Amsterdam!’. Tussen de hilariteit door had de groep de boodschap begrepen: de ruimte voor berging en fietsen behoeft nadere doorrekening.

Stimuleren van ontmoeting
Een zestal groepjes kwam met een min of meer gelijk plan, namelijk het renoveren van het pand om ruimte te maken voor appartementen en studio’s. In aantal wisselend tussen de 56 en 110, al dan niet in een combi koop/huur, oplopend van 15 tot 90 vierkante meter. Daar waar de ene groep uitblonk in de differentiatie van deze wooneenheden, had een andere groep juist de focus gelegd op het stimuleren van ontmoeting door deelvoorzieningen. Weer andere groepen hadden in het bijzonder aandacht voor duurzaamheid of verbinding met de omgeving. Wat bij alle groepen terugkwam, was om op de begane grond voorzieningen te creëren die ook voor buurtbewoners toegankelijk zijn, zoals een café of restaurant, een sportschool, een arcade-hal en spa-faciliteiten.

De laatste groep die mocht pitchen, koos voor de ambitieuze insteek om Hoorn aantrekkelijker te maken voor studenten door een ‘Student Island’ te creëren. Een projectgebied waarin studenten, innovatie, onderwijs en bedrijfsleven samenkomen. Onder meer door vertical agriculture toe te passen, waarbij geëxperimenteerd kan worden met nieuwe vormen van landbouw, passend bij de grootste economische sector in de regio. Aan het project verbonden bedrijven kunnen deze succesvolle technieken vervolgens inpassen in hun bedrijfsvoering, terwijl de geoogste gewassen de basis vormen voor de menukaart van het inpandige restaurant.

Verwachtingen overtroffen
Het niveau van de concepten en van de presentaties was hoog, en dus was het een hele kluif voor de jury om te bepalen welke vier groepen er bovenuit sprongen. Marjon van der Ven, wethouder van de gemeente Hoorn: “Onze verwachtingen zijn echt overtroffen, alle groepen waren goed voorbereid, hadden goede analyses gemaakt en hebben hun concept goed verwoord. Ook aan de samenwerking tussen de verschillende partijen is goed vormgegeven.”

Stedenbouwkundige Gerhard Bos gaf als één van de aandachtspunten mee dat er niet alleen gekeken moet worden naar het gebouw zelf, maar ook naar omgeving en ontsluiting van het (parkeer)terrein. Pandeigenaar Kees Hermans redeneerde weer meer vanuit de gebruikers: “Ik ben zelf ook jong geweest, en jongeren brengen nu eenmaal geluidsoverlast met zich mee. Daar kun je in architectuur en toepassing van materialen rekening mee houden.” Voor het overige sloot hij zich aan bij wethouder Van der Ven: “Ik ben heel erg onder de indruk en vind dat jullie het geweldig hebben gedaan. Ik ben heel benieuwd naar de Woonmanifestatie in het voorjaar.”

Woonmanifestatie
Daarmee doelt Hermans op de regionale Woonmanifestatie, die wordt georganiseerd voor marktpartijen en overheden uit heel West-Friesland. Daar presenteren de vier door de jury uitgekozen groepen hun bijgewerkte/aangescherpte plan en wordt een definitieve winnaar gekozen.

Op 8 november 2021 publiceerde NH Nieuws het artikel 'Van kantoorpand naar jongerenwoningen: studenten presenteren ontwerpen' over deze woonchallenge met een video waarin onze studenten bij de start van dit project geïnterviewd werden.

Het BouwLab maakt onderdeel uit van het zogenoemde C-District. Een proeftuin voor het (regionale) bedrijfsleven om technische en innovatieve projecten te ontwikkelen rondom circulariteit en duurzaamheid. Het gebouw zelf is daar een praktijkvoorbeeld van. Het wordt opgebouwd met onderdelen van een pand dat in Almere niet meer nodig was, maar nog niet aan het eind van zijn levensduur was. Tijdens de (her)bouw in Haarlem wordt het pand verrijkt met innovatieve, duurzame toepassingen. Zo wordt het dak voorzien van verschillende soorten dakbedekkingen (natuurlijk, traditioneel, gerecycled en zonnepanelen). De zij- en achtergevel worden voorzien van modulaire gevelcomponenten en één van de zijgevels wordt uitgerust met een parametrisch ontworpen en gerobotiseerd gemetselde muur. Zo moet het Circulair BouwLab zelf een voorbeeldproject worden om te laten zien dat circulair bouwen echt mogelijk is.

Kritische succesfactoren
Van een project met zo’n totaal andere bouwaanpak, in combinatie met het grote aantal partners, valt veel te leren. Brigitte Paulissen van BeterBusiness, één van de drijvende krachten achter het project, wist van het theoretisch onderzoek dat Inholland Haarlem had gedaan naar kritische succesfactoren in circulaire samenwerking. Ze benaderde Inholland om dat aan de praktijk te toetsen, door de samenwerkingsprocessen binnen dit project onder de loep te nemen. Die handschoen werd opgepakt door Donald Ropes, lector Leren & Ontwikkelen binnen Organisaties, en Han van Kleef, associate lector Innovatie & Ondernemen. “De 8, 9 partijen die in zo’n project samenwerken, spreken allemaal een andere taal”, vertelt Ropes. “Ook hebben ze allemaal een eigen belang. Hoe je ervoor zorgt dat je dan toch succesvol kunt samenwerken, binnen een houdbaar verdienmodel? Wat gaat daarin goed, wat kan beter?”.

Het onderzoek is nog niet afgerond, maar Ropes en Van Kleef willen wel alvast wat van hun waarnemingen delen. “In het theoretische model dat we eerder hadden ontwikkeld, zijn zeven succesfactoren opgesteld. Eén daarvan is om vanaf het allereerste begin duidelijkheid te hebben over de financiële afspraken: wie doet welke investering en wat gebeurt er met de opbrengst? Dat is in de beginfase niet goed afgestemd in dit project, waardoor zoiets tijdens het hele project een terugkerend onderwerp blijft. Dat is dus een duidelijk leerpunt. Positieve zaken die ons zijn opgevallen en die níet in ons model zaten, is dat iedereen vrij flexibel is en alle betrokkenen een enorme intrinsieke motivatie hebben om er een succes van te maken.”

Wetenschap, onderwijs en bedrijfsleven
“Bezig zijn met dit onderzoek, is voor de betrokken partners al een soort interventie waarop ze kunnen bijsturen. Het eindonderzoek wordt in de vorm van een symposium met alle projectpartners gepresenteerd, waarmee we in zekere zin ook advies geven aan projectleiders en deelnemers van het project. Daarnaast publiceren we een wetenschappelijk artikel en we brengen de resultaten over hoe je complexe problemen binnen een organisatie kunt oplossen terug in ons onderwijs. We dragen dus bij aan wetenschap, onderwijs én bedrijfsleven. Alles bij elkaar vind ik dit een heel mooi voorbeeld van hoe je onderzoek inzet als motor voor organisatieontwikkeling.”

De voorlopige planning is dat het BouwLab in het voorjaar van 2022 wind- en waterdicht is.

Dit artikel is gepubliceerd in het Haarlems Dagblad op de pagina Goede Zaken op dinsdag 16 november 2021.

Drie dagen lang werkten tien teams van mbo- en hbo-studenten met leerlingen uit het voortgezet onderwijs samen aan het ontwerp van geluidadaptieve, circulaire woningen. Met behulp van Design Thinking, Scrum, VR, Blockchain en 3D-printing werd er onder begeleiding van coaches en experts gezocht naar slimme toepassingen van materiaal en technologie. Een vakkundige jury beoordeelde de resultaten.

Afscherming tegen geluid
“Geluidadaptief bouwen is een belangrijk thema binnen de gemeente Haarlemmermeer”, zegt Marjolein Steffens, wethouder van Onderwijs en locoburgemeester in de Haarlemmermeer. “Hoe kun je nou meer woningen bouwen onder de rook van Schiphol, met alle strenge bouwregels vanwege geluidshinder van luchthaven, spoor en verkeer? Dat vraagt om slimme ontwerpen, slimme techniek en slim materiaalgebruik.”

Maar hoe ontwerp je een gebouw dat geluid afschermt? Hoe creëer je stillere ruimtes met behulp van vorm, indeling en gevelmateriaal? En welke rol speelt groen in de omgeving? Als casusopdracht droeg Woningbouwcorporatie Ymere drie typen gebieden aan in de regio. “Eerst moet je het specifieke probleem definiëren”, aldus Casper Luten en Jan Wit, vierdejaarsstudenten Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling bij Inholland Haarlem. “Daarna bedenk je door intensief brainstormen samen oplossingen en die werk je uit tot een prototype met bijbehorende businesscase. Vooral heel leerzaam waren de verdiepende workshops, met veel nieuwe mogelijkheden voor technologie.”

Multidisciplinaire teams
“Ik ben me er nog meer van bewust geworden dat je een probleem op verschillende manieren kunt oplossen”, zegt Sjoerd Tekelenburg, vierdejaarsstudent Bouwkunde in Haarlem. “Ook was het leuk om na corona eindelijk weer eens samen te komen op een fysiek evenement.” De diverse samenstelling van vwo-leerlingen en studenten zorgt voor een productieve dynamiek, weet ook Manon Boogaard, vierdejaarsstudent Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling in Haarlem. “We hadden een 3-vwo’er, een 5-vwo’er, iemand van het mbo en van Accountmanaging in onze groep. In eerste instantie leek het een uitdaging om iedereen mee te krijgen, maar juist de vragen van deze jongeren dwongen ons om op een andere manier over de vraagstukken na te denken. Uiteindelijk werden we een echt team, waarbij we ieders creatieve kwaliteiten hebben benut.”

De juiste maatschappelijke thematiek
Robert Chamski, jurylid en teamleider Built Environment bij Inholland Alkmaar/Haarlem: “We zijn binnen Inholland veel bezig met activerend onderwijs en leergemeenschappen, en de Makathon is hier wat mij betreft een goed voorbeeld van. Er gaat zoveel kracht en energie uit van een goede casus en de juiste maatschappelijke thematiek. Dit is een nieuwe ontwikkeling binnen de bouw, waarbij de docent niet alleen een expert/zender is, maar veel meer ook leercoach en begeleider in het leertraject van de student.” Anne-Marie Verheijden, docent Inholland en coach tijdens het event, bevestigt de meerwaarde van deze nieuwe onderwijsvorm. “Mooi om te zien wat studenten in zo’n korte tijd allemaal voor elkaar krijgen! Bovendien geeft het multidisciplinaire karakter van zo’n event veel nieuwe inzichten. Het houdt je scherp in je eigen vakgebied.”

De toekomst serieus nemen
“Dit is geen vrijblijvende oefening”, benadrukt Tim van der Voord van Smart Makers Education. “We willen zoveel mogelijk jongeren betrekken bij de uitdagingen van morgen. Daarom is het de bedoeling dat de winnende ideeën verder worden uitgewerkt en uitgevoerd.” Het winnende voorstel kwam van het team van Manon Boogaard: “Voor de bouw van ‘Het oor van Zwanenburg’ hebben we technologieën ingezet die nu nog voornamelijk in theaterzalen gebruikt worden. Daarnaast was de jury zeer gecharmeerd van ons plan rondom flexwonen en demontabele woningen. Wat ikzelf heel bijzonder vond was hoe enthousiast de professionals van ons – de jeugd - werden. Wij zijn de toekomst en we worden ontzettend serieus genomen.”

Nadia van Ling is derdejaarsstudent Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, een opleiding die dit jaar door de Keuzegids HBO is bekroond met het kwaliteitszegel ‘topopleiding’. Nadia ging samen met tien andere studenten aan de slag om op het complex in Alkmaar een 'circulaire campus' te creëren. Nadia: “De campus bestaat uit een drietal gebouwen en een soort evenementenzaal aan één van de gebouwen vast. Dat gebouw en de zaal staan op de nominatie om gesloopt te worden. De constructie van die gebouwen is echter goed, alleen de isolatie en klimaatregeling niet. Wij kregen de opdracht om een alternatief te bedenken voor sloop en, in combinatie met de twee andere gebouwen, te komen tot een circulaire campus.”

Studenten uitdagen
In de Hackaton-week werden de studenten via workshops en masterclasses geïnspireerd en uitgedaagd. Zo ging Kristian Dansen, docent Bouwmanagement & Vastgoed, in op hoe je een goede pitch maakt, zowel technisch als qua opbouw en presentatie. Kristian: “Het leuke van deze werkvorm zit onder meer in de dynamiek tussen studenten uit verschillende leerjaren én van verschillende opleidingen. Anders heb je toch kans dat je ‘veel van hetzelfde’ krijgt en nu weten ze elkaar te inspireren om over hun eigen vakgebied heen te kijken.”

“Door als projectteam samen te werken aan zo’n praktijkvraagstuk, te brainstormen, met ideeën, plannen, grafische modellen en oplossingen te komen leer je heel veel. Bovendien zijn onze studenten uiteindelijk degenen die daadwerkelijk met deze vraagstukken aan de slag moeten. Daar ben je beter op voorbereid als je met een realistische opgave als deze aan de slag gaat, dan wanneer je dat met een ‘papieren’ project doet.”

Kristian Dansen daagt zijn studenten graag uit om na te denken over wat duurzaam en toekomstbestendig bouwen écht betekent. “Bij termen als circulariteit en duurzaamheid ga je al snel uit van wat de definitie voorschrijft. Terwijl beide termen wat mij betreft te vaak als marketingterm ergens op worden geplakt óf beperkt blijven tot ‘hergebruik’ of toepassing van isolatiemateriaal. Ik ben pas echt onder de indruk als een gebouw aan het eind van zijn levenscyclus volledig hergebruikt kan worden. Het is belangrijk om verder te kijken dan alleen ‘het gebouw’. Denk aan klimaatadaptie, waar de studenten bij dit vraagstuk op een hele leuke manier invulling aan hebben gegeven.”

Realistisch én vernieuwend
Nadia vult aan: “Hoe houd je rekening met zaken als warmtestress of piekregens? Of met de daadwerkelijke bezetting van het parkeerterrein, tegen de achtergrond van de opkomst van deelauto’s en -fietsen? Ook kwam de vraag aan bod hoe je door de inrichting van een campus de sociale samenhang kunt versterken en er meer contact komt tussen studenten van verschillende opleidingen. Evenals de mogelijkheid om studentenwoningen te realiseren of werkplekken te maken voor startende ondernemers. Over al die dingen nadenken dan met elkaar met oplossingen komen die realistisch én vernieuwend zijn, dat vond ik echt heel gaaf bij deze hackaton.”

“Omdat niet alle studenten vanuit dezelfde opleiding komen, spreek je niet altijd dezelfde ‘taal’. Dat is soms lastig, maar tegelijkertijd juist heel leuk omdat je op andere inzichten en ideeën komt. Zo zat Sander in onze groep, die Informatica studeert. Dat lijkt een opleiding die weinig met de bouwwereld te maken heeft. Tot we kwamen op de Smart Campus, de toepassing van techniek voor bijvoorbeeld warmteregeling of energiebesparing. Ook hadden we bedacht om in de genoemde zaal een vriendelijk geprijsde kantine te maken voor studenten, ondernemers en omwonenden. Waarop Job als student Finance & Control de vraag stelde of en hoe dat exploitabel te maken is. Dat was heel waardevol, want een bouwbegroting maken kan ik wel, maar van zoiets heb ik geen verstand. Job wel, dus kon hij de financiële onderbouwing maken op basis waarvan we met elkaar weer verdere beslissingen konden nemen.”

In de toekomst kijken
“Wat zo gaaf was, is dat ik aan het begin van de week dacht dat een week veel te kort was om met een echt goed voorstel te komen. Maar door de opzet van het programma, het samenwerken vanuit de verschillende opleidingen en het doelgericht toewerken naar een pitch, vind ik dat we echt iets moois hebben neergezet. En er komt een vervolg, want we zijn in gesprek met mensen bij Inholland om te bekijken wat er vanuit onze ideeën echt gerealiseerd kan worden. Er is dus in ieder geval iets in beweging gezet. Dat is wat ik ook zo leuk vind in zowel deze opleiding als in de Hackaton: je bent eigenlijk met elkaar in de toekomst aan het kijken.”

De Nationale Hackathon Circulaire Economie werd dit jaar voor het eerst georganiseerd en is een initiatief van Het Groene Brein, Kenniscentrum Mission Zero en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Er deden zowel mbo-, hbo- als wo-studenten van dertien verschillende onderwijsinstellingen mee. Vanuit Inholland namen Han van Kleef en Robert Chamski het initiatief om aan de Hackaton mee te doen en kwamen ze met de vraagstukken voor de studenten.

Het zijn onze collega's die de succesfactor vormen voor kwalitatief goed, innovatief en inclusief onderwijs en onderzoek. Maar wie is de persoon áchter de collega? Dat laten wij in de videoserie #ditbenik zien. Elke maand vertelt een andere Inholland-collega zijn of haar verhaal. 

In deze aflevering vertelt docent Bouwkunde en Vastgoedmanagement Jos van Dam over zijn carrière als bouwmanager en de stap om zijn ervaring uit het werkveld toe te passen als docent bij Inholland. De wisselwerking tussen praktijk en docentschap omschrijft Jos als “twee niveaus van geluk”. Hij geniet er dan ook van om zijn kennis uit het werkveld te delen met studenten. Maar waar komt zijn ambitie vandaan om voor de klas te staan? En wat is het verhaal achter Jos de docent? Wat doet hij om te ontsnappen aan de waan van de dag? 

Werken bij Inholland 
Onze collega´s zijn sterke persoonlijkheden, die durven te staan voor wie ze zijn. En die weten dat ze élkaar nodig hebben, met ieder hun eigen drijfveren en kwaliteiten, om maatschappelijke vraagstukken op te lossen voor een duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Daarom bieden wij bij Inholland een veilige en persoonlijke werkomgeving waarin iedere collega zich als uniek mens kan laten zien én horen. Door onze krachten te bundelen, maken we samen het verschil.

Meer informatie over Werken bij Inholland? Ga naar de site.

In de Keuzegids hbo 2021 zijn vijf opleidingen van Hogeschool Inholland uitgeroepen tot ‘topopleiding 2021’. Vier van de kwaliteitszegels gaan net als vorig jaar naar het Conservatorium in Haarlem en de opleidingen Business, IT & Management in Diemen en Mondzorgkunde en Verloskunde in Amsterdam. Nieuwkomer met een kwaliteitszegel is de opleiding Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling van Inholland Haarlem.

“We zien in de Keuzegids dat onze opleidingen over de breedte de goede prestaties van vorig jaar vasthouden. Dat is mooi!” laat Inholland-collegevoorzitter Bart Combée in een reactie weten. “We zijn extra trots op de genoemde topopleidingen, en bijzonder verheugd om een vijfde topopleiding te mogen toevoegen. Een mooie erkenning voor onze inzet en een motivatie naar de toekomst! De coronamaatregelen zijn daarbij natuurlijk een grote uitdaging. Maar het is ook een kans om met behulp van technologie nu al het onderwijs van de toekomst vorm te geven. Je innoveert sneller, ontdekt wat wel en niet werkt online. Met een goed doordachte aanpak biedt blended learning volop mogelijkheden om de onderwijskwaliteit verder te verbeteren. We stellen alles in het werk om onze studenten zo succesvol mogelijk te laten studeren. ”

Kwaliteitszegel voor Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling
In de ranglijst ‘Ruimtelijke ontwikkeling’ staat de Haarlemse opleiding Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling tweede met 75 punten. Daarvoor ontvangt deze opleiding voor de eerste keer een kwaliteitszegel in de Keuzegids. Studenten zijn positief over inhoud, toetsing, docenten, voorbereiding op de loopbaan en haalbaarheid van de opleiding.

“We zijn erg blij dat onze nieuw ingeslagen weg zo goed aanslaat bij de behoefte van onze studenten”, reageert opleidingsteamleider Robert Chamski verheugd. “Kwaliteit van ons onderwijs door enthousiaste docenten staat voorop. Krachtig bij ons is ook het werken in leergemeenschappen met studenten van verschillende jaarlagen en via cross-overs met de andere opleidingen uit ons bouwcluster. We betrekken onze studenten actief bij de ontwikkeling van het onderwijs. Persoonlijk en dichtbij; met aandacht voor het individu.”

Op zijn beurt laat medestudent Stefan Appelman weten dat hij zijn opleiding een veelzijdige studie vindt. Bijvoorbeeld omdat hij multidisciplinair leert samenwerken met studenten van andere opleidingen in gezamenlijke projecten. De veelzijdigheid kenmerkt zich ook in zijn mentorschap. Als ouderejaars begeleidt hij eerstejaarsstudenten en jaargenoten geven ook bijles. “Je wordt heel breed opgeleid en kunt zo ontdekken welk onderdeel van de bouw goed bij je past. Hierdoor leer je jezelf kennen en kun je je eigen toekomst bepalen.”

‘Veel persoonlijke aandacht en goede aansluiting op de arbeidsmarkt’
Derdejaarsstudent Boudewijn Broersen herkent zich goed in het beeld dat Robert schetst van zijn opleiding. “De docenten van de opleiding Bouwmanagement & Vastgoed hebben veel aandacht voor je, je bent geen nummer. Het werken in projectgroepen wordt zodanig gestimuleerd dat het samenwerkingsaspect zich sterk ontwikkelt. De opdrachten die de enthousiaste docenten meegeven zijn altijd verrassend en uitdagend.” Verder biedt de opleiding Boudewijn een gunstig perspectief omdat deze erg goed aansluit op de arbeidsmarkt. "Door veel in de praktijk te werken neemt de opleiding je mee in de wereld van de bouw. Ook het theoretisch aspect neemt een belangrijke plaats in. Alle onderdelen van de bouw komen aan de orde: van financiën tot management, van plannen bedenken tot uitvoering.”

Tweede zegel op rij voor Mondzorgkunde en Verloskunde Amsterdam
Mondzorgkunde is voor het tweede jaar op rij uitverkoren tot topopleiding en krijgt net als vorig jaar 78 punten in de totaalscore. Het feit dat de meeste studenten goed het eerste jaar doorkomen valt het meeste op. Ook positief zijn studenten onder andere over inhoud, toetsing, haalbaarheid en faciliteiten.

Ook Verloskunde in Amsterdam krijgt net als vorig jaar, met een score van 76 punten een kwaliteitszegel. De opleiding verdient de tweede kwaliteitszegel op rij, voornamelijk vanwege het feit dat studenten op tijd hun diploma halen en er weinig studenten na het eerste jaar uitvallen. Tevredenheid is er verder onder andere over faciliteiten, inhoud en docenten.

Muziek nog steeds in de lift
Bij het Conservatorium staat de richting ‘creative artist’ expliciet benoemd. Tijdens de opleiding Muziek in Haarlem combineer je het maken van muziek met muziekcommerce en ondernemerschap. De topopleiding krijgt met 80 punten veel lof van studenten en daarmee zelfs een betere beoordeling dan vorig jaar (78 punten). Vooral de faciliteiten en zeer beperkte uitval na het eerste jaar springen er in de beoordeling bovenuit. Ook alle andere beoordelingsaspecten krijgen een voldoende. Zoals inhoud, docenten en toetsing.

BIM blijft een topper in Diemen
Business IT & Management blijft onveranderd een topper. Met 80 punten in totaal krijgt de Diemense opleiding veel lof voor bijna alle onderdelen. Dubbele plussen zijn er onder andere voor faciliteiten, toetsen en inhoud. Ook over de docenten zijn studenten dik tevreden.

Voor de tweede keer zijn ook de associate degrees meegenomen in de Keuzegids. Inholland biedt acht ad’s aan. De Associate degree Finance & Control (Bedrijfseconomie) van Inholland Rotterdam is in haar categorie net als vorig jaar de beste. Studenten zijn vooral positief over de haalbaarheid en faciliteiten. Dit leidt tot een voldoende van 70 punten.

De Associate degree Crossmediale Communicatie in Diemen krijgt met 74 punten vier punten erbij in vergelijking met vorig jaar. Met deze goede voldoende is dit wederom de beste Ad van Nederland in deze categorie.

Over Keuzegids hbo 2021
De jaarlijks verschijnende Keuzegids hbo is een uitgave van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (CHOI) en bedoeld om studiekiezers te helpen bij hun studiekeuze. De redactie biedt een overzicht van Nederlandse hogescholen en hun opleidingen op basis van diverse cijfers en onderzoeksresultaten. Zo is gekeken naar het aantal studenten die doorstromen naar het tweede jaar en hoeveel studenten hun diploma na vijf jaar halen.

Wat betreft de studentoordelen is gebruik gemaakt van de Nationale Studenten Enquête 2018, nog steeds het meest recente tevredenheidsonderzoek onder hbo-studenten. Er is gekeken naar inhoud, toetsing, docenten, vaardigheden, voorbereiding op loopbaan, haalbaarheid en faciliteiten. Ook de expertoordelen van de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie zijn meegewogen. Ook is er gekeken naar de meest recente studiesuccescijfers: hoeveel studenten schrijven zich in voor het tweede jaar en hoe vaak halen studenten binnen vijf jaar hun diploma.

Bron: Keuzegids hbo voltijd 2021, uitgegeven door het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (C.H.O.I.).

Wil je de Keuzegids inzien? Dit kun je doen via collega's van het WIR-team op je locatie. Afgelopen zaterdag verscheen ook de jaarlijkse special Beste Studies van Elsevier. Via ewmagazine.nl/bestestudies kun je zien wat er over de opleidingen van Inholland is geschreven.

Omdat de keuze voor een online intro in een vroeg stadium is gemaakt, is het de organisatoren gelukt om van 24 tot en met 28 augustus een gevarieerd en inhoudelijk programma te bieden dat nieuwe studenten digitaal laat proeven aan de sfeer in hun (nieuwe) studentenstad. Donny Keizer, die vorig jaar afstudeerde aan de opleiding Creative Business, heeft meegeholpen bij de organisatie van de Social Intro. En het wordt één groot – online – feest, als we hem mogen geloven.

Insta-takeovers en live radio
Donny: “Maandag en woensdag nemen Kenneth en Andor, studenten Creative Business, het Instagram-account van Inholland Haarlem over. Ze laten zien waar je als student in Haarlem kunt wonen, stellen de verschillende studie- en studentenverenigingen voor en nemen je mee naar de leukste en hipste hotspots in Haarlem, Overveen en Zandvoort. Dinsdag hebben we het online inspiratieprogramma ‘ICE Sessions’ bij onze Start Up Campus Haarlem (SUCH) met oud-student Michel Ordeman, de eigenaar van de Jopenkerk. Donderdag organiseert Mangelmoes van 17.00 tot 19.00 uur een online Disco Bingo; hilarisch wordt dat. En vrijdag zijn van 14.00 tot 16.00 uur de dj’s Rudy en Stevan van Inholland Radio live te horen op inhollandradiohaarlem.nl, waar zij in de studio praten met studenten en docenten.”

De Social Intro van Inholland Haarlem vindt plaats van 24 tot en met 28 augustus. Het programma is zowel voor studenten als geïnteresseerden te volgen via Instagram en Facebook. ICE Sessions is van 16.00 tot 17.00 uur live te volgen via Facebook Live van SUCH (@suchinholland) en YouTube van Inholland Haarlem.

In de (online) feeststemming
Naast de Social Intro hebben vijf studieverenigingen de handen ineengeslagen. Onder de gezamenlijke noemer ‘Introweek Haarlem’ hebben ze een programma samengesteld voor de eerstejaarsstudenten van de opleidingen Social Work, Pabo, MBRT, Bouwkunde, Bouwmanagement, Informatica, IT en Tourism Management. Britt Jansen, student Tourism Management en bestuurslid studievereniging Voluptuaria: “We hebben drie online toffe activiteiten georganiseerd van 26 tot en met 28 augustus. Deze activiteiten zijn voor iedereen te volgen via introweek.nl. Op woensdag organiseren we een online pubquiz, op donderdag een livestream van de online Mangelmoes Disco Bingo. En ik weet zeker dat het intro-concert op vrijdag de studenten in feeststemming brengt."

Texel is een zeer toegankelijk Waddeneiland. Misschien wel iets té toegankelijk. Al is het dit jaar heel anders gezien de coronamaatregelen, maar normaal neemt elk toeristenseizoen de overlast van het autoverkeer toe. Dat strookt niet met de duurzame ambities van de gemeente. Om dit dilemma op te lossen nodigde Texel Inholland-studenten uit om in een dagenlange hackathon oplossingen te ontwerpen. “Ik ontdekte dat ik best veel kennis kon inbrengen vanuit mijn vakgebied.”

Leestijd +- 4 minuten

Begin maart maakte een groep van 40 studenten van Hogeschool Inholland en de Wageningse Hogeschool Aeres de overtocht naar Texel. Hun bagage was zeer divers. Alleen al van Inholland waren zes technische en bedrijfseconomische opleidingen van de partij voor de hackathon, naar een idee van Fred Gardner, associate lector Innovatiemodellen Duurzame Energie.

Meerwaarde hackathon
“De hackathon is heel goed voor de persoonlijke ontwikkeling van studenten”, zegt docent Bouwmanagement & Vastgoed Jos van Dam. “Ze leren hun schroom van zich af te zetten om hun mening te geven, te onderzoeken, te experimenteren, te presenteren. Ze komen bovendien in aanraking met de kijk van studenten van andere opleidingen én stakeholders, zoals ondernemers op Texel. Transdisciplinair werk is dat: precies zoals in de praktijk. En het is natuurlijk des te aantrekkelijker dat ze echt een bijdrage leveren aan Texel.”

Snel denken
De hackathon duurde vijf volle dagen. “Het was prettig om heel intensief bezig te zijn om één vraagstuk van verschillende kanten te bekijken”, zegt Melanie Duijn, tweedejaarsstudent Landscape and Environment Management. “We voerden gesprekken met ondernemers, mensen van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de wethouder. We kregen masterclasses in bijvoorbeeld out-of-the-box-denken en moesten ondertussen met al die verschillende studenten van ons groepje nadenken over ons concept. Dat betekent snel denken en compromissen sluiten.”

Trots gevoel
Op donderdag was het tijd om de concepten te presenteren. “We hadden niet één maar verschillende ideeën bedacht voor de mobiliteit op Texel”, vertelt Melanie. “We vonden het zonde om die te laten vervliegen. Daarom kwamen we uiteindelijk met het concept voor een kenniscentrum op Texel om de ideeën later uit te werken. Dat bleek best een goed idee, want na onze presentatie hoorde we dat Texel al zo’n centrum op wilde zetten.” Op vrijdag nam Melanie met een trots gevoel de boot terug naar het vaste land. “Je kunt in een korte tijd echt veel bereiken. En ik ontdekte dat ik best veel kennis kon inbrengen vanuit mijn vakgebied.”

Met Texelaars in de kroeg
“Dit was superleuk en hartstikke nuttig om te doen”, zegt Sophie van Bree, derdejaarsstudent Bouwkunde. “Je leert in één week zo veel en het is zo goed om bezig te zijn met een echt vraagstuk. Zo gaat een onderwerp ook enorm leven. Dat gebeurde op Texel, ook na ons programma. We belandden ’s avonds in de kroeg waar we in gesprek raakten met lokale bewoners. Hun kijk op de mobiliteit op hun eiland was heel leerzaam.”

Netwerk van busjes
Sophie wil al van kinds af aan architect worden. “In dat beroep werk je binnen bouwteams samen met verschillende disciplines en moet je rekening houden met uiteenlopende belangen. In onze groep verliep dat proces van samenwerken niet altijd even vlekkeloos. Toch bleken we met elkaar een mooi idee te hebben ontwikkeld: de Jutter, een hopperdienst die van de veerhaven helemaal naar de noordpunt rijdt. Dit combineren we met een netwerk van busjes die mensen na oproep via een app binnen tien minuten kunnen ophalen. De busjes kunnen ook goederen meenemen. Misschien is het zelfs mogelijk om bagage vanuit Den Helder te transporten, zodat toeristen hun auto kunnen laten staan.”

Wisselwerking
Wat Melanie overkwam, gebeurde ook met Sophie: het idee van haar groepje sloot naadloos aan bij ideeën die al in het werkveld leefde. “Frappant was het voorstel om openbaar vervoer in te zetten voor goederentransport”, zegt directeur Bart de Vries van Taxi & Busonderneming Texel. “Want een week later kwam Connexxion met hetzelfde idee. En zo was ik ook blij verrast door een concept van een andere groep om vanuit een hub in Den Burg een stervormig logistiek netwerk op te zetten. Precies met dat idee speelt ons bedrijf. Ik zou dat met studenten graag verder willen onderzoeken.” Volgens De Vries is de wisselwerking het mooie van de hackathon. “Studenten hebben een echte case en wij op Texel bruikbare ideeën.”

In 2030 energieneutraal
Wethouder Hennie Huisman was ook verrast door de creativiteit en bruikbaarheid van de voorstellen. “In elk ervan zaten goede punten. En soms gewoon heel praktische, zoals het simpele idee om op accommodaties gratis fietsen te zetten. Dat kunnen we nu al invoeren. Van een verbazingwekkend hoog niveau waren ook de presentaties. Ze zagen er gelikt en ludiek uit, zo knap kom ik ze in mijn werk lang niet altijd tegen.” Texel heeft een intentieverklaring met Inholland om vaker deze vormen van leergemeenschappen te organiseren. “Studenten én ons eiland worden er beter van. We willen in 2030 energieneutraal zijn. Dan helpt het om de creativiteit van een diverse groep studenten de vrije loop te laten.”

Kenniscentrum
Pepijn Lijklema was medeorganisator van de hackathon. Jaren geleden bleef hij als student aan de TU Delft op het eiland hangen. Na zijn onderzoek bedacht hij als zelfstandige de energieneutrale verlichting op Texel. Inmiddels organiseert hij met zijn bedrijf TexLabs sessies met studenten, onder meer van Inholland. “Wat mij zeer aansprak was het idee van de studenten voor een kenniscentrum. Ik loop al langer met die gedachte rond. Met zo’n kenniscentrum kun je studenten structureel bij het eiland betrekken en daarmee iets doen tegen de trek van jongeren uit plattelandsgemeenten zoals Texel. Het eiland heeft economisch veel te bieden. Een kenniscentrum zou Texel nog beter op de kaart zetten.”

Nieuwe leergemeenschappen
Het is de tweede hackathon op Texel en volgens Lijklema de beste tot nu toe. “Mooi zou zijn om ook bijvoorbeeld mbo-studenten te laten aanschuiven.” Van Dam weet dat Inholland sowieso op bredere schaal wil doorgaan met het organiseren van leergemeenschappen. “Maar misschien doen we dat dan zeven weken lang zodat we er nog meer uit kunnen halen. En dan deels online; daar doen we in deze tijd noodgedwongen veel ervaring mee op.”

Amsterdam heeft te maken met massatoerisme. Inmiddels is er zelfs sprake van ‘overtoerisme’, omdat de hoeveelheid toeristen nu zo groot is, dat het tot overlast leidt in de stad. Hoog tijd voor kennisuitwisseling, vonden Hogeschool Inholland, het Toeristisch Ondernemers Platform (TOP) Amsterdam-Noord en Pakhuis de Zwijger. Zij organiseerden samen de Fair Tourism Urban Conference tijdens het Amsterdamse festival WeMakeThe.City (WMTC).

De Fair Tourism conferentie brengt dinsdagmiddag 18 juni duurzame en co-creatie-innovaties samen uit steden in heel Europa. Vertrekkend van een internationaal perspectief wordt de blik geworpen op Amsterdam, en in het bijzonder Amsterdam-Noord. Amsterdam heeft alle stakeholders in de stad nodig om de verantwoordelijkheid op zich te nemen om te transformeren naar een meer inclusieve en duurzame manier van toerisme. Hoe kunnen lokale ondernemers, de lokale overheid en inwoners helpen vorm te geven aan de manier waarop toeristen hun tijd besteden en geld uitgeven in de stad?

Digitaal nomadisme
Eerste keynotespreker Claudio Milano, onderzoeker en docent bij de Ostelea School of Tourism & Hospitality in Barcelona, ziet grenzen vervagen tussen toeristen en de lokale bevolking: we hebben steeds meer te maken met digitaal nomadisme en nieuwe, tijdelijke inwoners van een stad of land.

Ook Charles Landry, auteur en internationaal adviseur over de toekomst van steden, spreekt over een nomadische wereld: steeds meer mensen zijn aan het rondreizen. Zakenmensen, vluchtelingen, studenten, toeristen... Ruimte, plaats en tijd zijn aan het veranderen. Zo zijn er steeds meer openbare ruimtes die meerdere functies hebben en alleen al qua uitstraling van alles zouden kunnen zijn. Als voorbeeld geeft hij een bank in Berlijn die eruitziet als een meditatiecentrum. Ook brengen wij tegenwoordig meer tijd door in onze virtuele wereld dan in de fysieke wereld.

Betekenisvolle ontmoetingen
Landry kijkt niet zozeer naar het probleem van overtoerisme, maar trekt het breder: “Hoe kun je in een transformerende wereld betekenisvolle ontmoetingen en relaties creëren? Wat neem je en wat heb je te geven?” Steden die nu als minder aantrekkelijk worden gezien door hedendaagse ambitieuze nomaden, kunnen daar zelf verandering in brengen. “Vind je niches!” Daardoor creëer je meer spreiding van reizigers en inwoners. Beide heren zien een belangrijke rol op bestuurlijk niveau. “De politiek blijft achter bij de veranderingen in de wereld”, aldus Landry.

De keynotes worden gevolgd door bijdragen van Fairbnb en www.untouristguide.com, twee initiatieven die bijdragen aan de stad en de lokale economie. Ewout Versloot van Rotterdam Partners deelt zijn ervaringen met het nieuwe toerismebeleid van Rotterdam, waar vooral wordt gekeken naar wat de stad nodig heeft en hoe de toeristen daar een bijdrage aan kunnen leveren. Er zijn speciale projecten voor in het leven geroepen.

Plek van makers
Op naar Amsterdam-Noord! Eva de Klerk van TOP Amsterdam-Noord vertelt: “Wij zijn een plek van makers, met veel initiatieven die vanuit de gemeenschap ontstaan. Als die ideeën tot uitvoer worden gebracht, trekken ze verschillende subculturen.” Ook zij zoekt naar nieuw bestuursbeleid op het gebied van toerisme, maar wél mede-ontworpen vanuit de gemeenschap. “Wij willen nu aan tafel met de gemeente, ondernemers en andere partijen om samen beleid te maken.”

TOP heeft toerismestudenten van Inholland opdracht gegeven om een profiel te maken van de reizigers die Amsterdam-Noord bezoeken. Student Coen van der Meer vertelt dat hun onderzoek heeft uitgewezen dat toeristen zich slecht laten informeren over Amsterdam-Noord. Ze komen eigenlijk alleen maar voor de letters IAMSTERDAM, de A'DAM Toren en het Eye Filmmuseum. Verder hebben ze geen idee wat er nog meer te zien en te doen is. De studenten adviseren TOP om een hotspot naast het Eye te creëren, met bijvoorbeeld een grote speeltuin, een fontein of kunstcentrum.

IJamaze
Een andere groep studenten heeft ‘IJamaze’ ontwikkeld, een platform waarbij toeristen en de lokale bevolking gezamenlijk aan activiteiten deelnemen. “Op deze manier krijgen toeristen een authentiek stukje Amsterdam-Noord te zien en geef je de lokale bevolking het eigenaarschap van de activiteit”, aldus student Kathleen Umbdenstov.

De conferentie eindigt met een paneldiscussie over mogelijke oplossingen voor overtoerisme in Amsterdam: gaan we domweg toerisme aan banden leggen in bepaalde wijken? Of betrekken we de buurtbewoners juist meer bij lokale activiteiten? Hier is niet zo één-twee-drie uit te komen. Dit vraagt om een vervolg!

Wat je hierboven leest is de klassieke onderwijsopzet. Student vraagt. Docent geeft antwoord. In de tijden dat aap, noot, Mies en Wim op het leesplankje voorbijkwamen misschien effectief. In een tijd dat de smartboard het schoolkrijtbord verdrijft en de augmented reality een toegevoegde realiteit is, is het niet meer dan logisch dat de onderwijsopzet meebeweegt. Voor de opleiding Bouwkunde heeft Inholland daarom hun geheime wapen ingeschakeld: Antoine Gerritse.

Antoine Gerritse is teamleider van de Inholland-opleidingen Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke Ontwikkeling én teamleider composieten bij Inholland Composites. Hij houdt zich hoofdzakelijk bezig met een creëren van een duurzame samenwerking tussen student en het bedrijfsleven. Om zo praktijkopdrachten te ontwikkelen zodat zowel het bedrijf als de student uitdaagt.

Antoine, hoe gaat het tot nu toe met de onderwijsvernieuwing? 
“Zo nou, voor je gevoel gaat het nooit echt snel genoeg natuurlijk. Eerst ben je met zo’n onderwijsvernieuwing lang bezig om het curriculum helemaal in orde te maken. Je kunt je voorstellen dat de huidige onderwijsopzet nou niet helemaal is afgestemd op het bedrijfsleven. Het is zoeken naar mogelijkheden om een goede samenwerking met het bedrijfsleven te creëren.”

Heb je een succesvoorbeeld van zo’n traject?
“Op dit moment hebben we een afstudeerster die bezig is met virtual reality in het bouwkundeonderwijs. Ze kijkt naar wat virtual reality voor toepasbare mogelijkheden biedt in het onderwijs. Het aanboren van nieuwe technologieën levert enorm veel knowhow op. Deze kennis helpt je inhoudelijk wanneer je aanschuift bij een bedrijf.”

En hoe ziet zo’n gesprek met een bedrijf eruit? Zij hebben een probleem en jullie vinden daar een student bij? Hoe moet ik dat voor mij zien?
“Juist niet! We willen niet naar de pijpen dansen van het bedrijfsleven. Co-development is ons antwoord. Wanneer je afstemt wat elkaars behoeftes zijn dan voorkom je dat een student allemaal nieuwe technologieën ontwikkelt die vervolgens ergens op een plank blijven liggen. Zo maak je een duurzaam onderwijsmodel. Nog steeds is het niet eenvoudig. Wanneer een project faalt ziet een onderwijsinstelling dat als iets goeds. Dan hebben we veel geleerd. Daar kijken ze in het bedrijfsleven toch anders tegenaan.”

Dat klinkt alsof bedrijven ook moet investeren. Hebben zij daar eigenlijk wel zin in?
“Verwachtingsmanagement helpt een boel. En we zien ook dat bedrijven die veel investeren, er veel meer voor terugkrijgen. Dat is ook niet zo gek. Ze weten beter waar de student mee worstelt. En de student krijgt een veel beter beeld wat zo’n bedrijf voor oplossing zoekt.”

Het enthousiasme van Antoine werkt aanstekelijk . Een onderwijsinstelling die Agile werkt (een werkaanpak die juist veranderingen tijdens een project omarmt) klinkt van deze tijd. Wanneer ik hem vraag naar zijn leermoment uit een eerder traject duurzame samenwerking voor de opleiding Luchtvaarttechnologie moet hij lachen.“Langzaam opbouwen! Het helpt studenten wanneer je ze stapsgewijs klaarstoomt voor het bedrijfsleven. Het is echt een vierjarenplan. Eigenlijk spreek je ook niet van tentamens met cijfers maar meer over projecten. Je leert ze eerst wat een project inhoudt. Hoe je dat managet. Je geeft ze de tools om het daarna zelf te doen. Dit doet wat met de intrinsieke motivatie van studenten. Ze zijn veel meer gespannen voor het presenteren van hun product voor de directie van een bedrijf, dan een tentamen dat ze kunnen herkansen.”

Merken bedrijven dat een Inholland-student een ander type student is?
“Ze geven aan dat onze studenten veel meer zelf op onderzoek uitgaan. Ze zijn zelfstandiger en tonen meer lef. Dan moeten ze natuurlijk wel de ruimte krijgen om fouten te mogen maken. Daar kan je alleen maar van profiteren.”

Mooi dat het leren = lef tonen wordt opgemerkt bij bedrijven maar wat is eigenlijk jouw leren=durven-moment?
(Na enige overpeinzing) “Ja dat is een goede want ik heb er namelijk een heleboel. Ik denk dat het soms loslaten van meningen van andere goed is. Wanneer iedereen gaat vertellen waarom het niet kan juist de oplossing vinden waarom het wel lukt.”