Vanuit de studio van Inholland in Diemen verwelkomen we online onze deelnemers en gaan we in op de volgende vraagstukken: hoe kijken we naar biodiversiteit? Hoe werken de partners van Amsterdam Green Campus aan biodiversiteit? Komt het werk overeen met de kijk van de belanghebbenden? Onze CvB-voorzitter Bart Combee, lector Social Innovation & Governance Patrick Huntjes en docent Nick Pruin van het domein Agri Food & Life Sciences leveren hierin een bijdrage en gaan in gesprek met afgevaardigden van de gemeente Amsterdam.

Lees hier het programma van het symposium. Vind je biodiversiteit en de ontwikkelingen rondom de Sluisbuurt interessant? Meld je dan aan via het formulier op de website van de Green Campus. Na aanmelding ontvang je de link naar het symposium via e-mail.

“We wilden deze kick-off graag op het bouwterrein van de Sluisbuurt laten plaatsvinden”, legt Karel Koch, lablead van het SLUISlab, uit. Het terrein wordt door het ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam en bouwbedrijf Dura Vermeer bouwrijp gemaakt. De komende tien jaar gaan zij zich gezamenlijk bezighouden met de ontwikkeling van deze nieuwe wijk. “Ze zijn op dit moment druk bezig met de voorbereiding voor de infrastructuur”, vertelt Karel. “Het bouwterrein is nog niet veilig genoeg, maar het is ons gelukt om toestemming te krijgen om pal ernaast, bij ‘Keet Zeeburgereiland’ onze kick-off-week te organiseren.”

Nautilus
“Het plan was om vanaf september 2020 met ons SLUISlab op een tijdelijke locatie te zitten in de Sluisbuurt”, gaat Karel door. “Er zou ook tijdelijke horeca komen, maar dat is nog even uitgesteld door de gemeente. Wel hebben we een plek gevonden in een pand in de naastgelegen Sportheldenbuurt: Nautilus. Vanaf nu zitten de onderzoekers van het SLUISlab daar elke donderdag, samen met CGI-leerregisseur Esther Bouw en haar studenten.”

Esther Bouw vult aan: “Buurtonderzoek en dingen uitproberen zijn belangrijk voor de CGI-studenten; om dat goed te kunnen doen wilden we zo graag het terrein op!” Esther begeleidt de komende twintig weken evenzoveel studenten in multidisciplinaire vraagstukken rondom ‘placemaking’ voor de Sluisbuurt. Het gaat hierbij om belevenisconcepten met een tijdelijk karakter, om de openbare ruimte aantrekkelijk te maken voor en met de buurtbewoners. CGI-studenten volgen uiteenlopende opleidingen aan verschillende vestigingen van Inholland. Deze lichting is afkomstig van Leisure & Events Management, Verpleegkunde, Facility Management, Tourism Management (Nederlands- en Engelstalig) en Creative Business (Nederlands- en Engelstalig).

‘Placemaking Picknick’
Tijdens de kick-off-week hebben de studenten onder begeleiding van beeldend kunstenaar Rob Voerman en industrieel ontwerper Davy Wouda een podium en festivalmeubilair ontworpen en gebouwd. Een mooie manier om met elkaar kennis te maken en gelijk al in teams samen te werken. Cris van Dijk, student Verpleegkunde, vertelt daarover: "Gewoon dóen, dat leerde ik tijdens de week. We zijn handiger dan gedacht! Door krachten te bundelen kun je met iets simpels iets moois neerzetten."

Op vrijdag werd het startsein voor het CGI-semester gegeven tijdens het programma ‘Placemaking Picknick’, waarbij de presentatie in handen was van Karel Koch en Noor Mohamed, student Leisure & Events Management.

Rondleiding op het bouwterrein
Een nieuwbouwquiz en een rondleiding op het bouwterrein vormden onderdeel van het programma. Merel de Boer en Myrthe Dortants van het Inholland-voorbereidingsteam nieuwbouw Amsterdam brachten de studenten in spelvorm onder meer bij dat het silhouet van de Sluisbuurt is geïnspireerd op de Canadese stad Vancouver.

Roelof Veen (omgevingsmanager) en Roy Belmer (directievoerder) van de gemeente Amsterdam legden tijdens de rondleiding uit dat op het terrein een laag zand is gestort die op sommige plekken 5 meter dik is. Deze zandlaag zorgt ervoor dat de onderliggende grond in de loop van de tijd door het gewicht inklinkt, waardoor er een stabiele bodem ligt die de infrastructuur kan dragen. Onder andere voor het fundament van gebouwen moet een deel van het aangebrachte zand weer worden afgegraven. Daardoor tekent de omtrek van het Inholland-gebouw zich al af en dat was duidelijk te zien!

Zichtbaar in de buurt
Kim Hagenaar, coördinator van het SLUISlab, blikt tevreden terug op het evenement: “Het mooie is dat we hier met het SLUISlab het nieuwbouwteam van de Inholland Service Organisatie, de CGI-studenten en docenten, collega’s van de onderzoeksgroep Creative Business én medewerkers van de gemeente Amsterdam aan elkaar koppelen. Zo brengen we placemaking, nieuwbouw en vernieuwing rond leren en onderzoeken bij elkaar. Ook in Nautilus gaan we nu aan de slag met studenten, onderzoekers, bewoners én partners uit het werkveld. Zo worden we letterlijk zichtbaar in de buurt en kunnen we makkelijker de mogelijkheden voor onze studenten verkennen. Gelukkig zie ik bij alle partijen veel flexibiliteit en vertrouwen: we gaan het gewoon dóen!”

Studenten die deelnamen aan de minors SLUISlab CGI, SLUISlab CGE en ULT-lab CGE, leverden de afgelopen weken prachtige duurzaam verbindende concepten op, bleek uit diverse online eindpresentaties. Een groot deel van de studententeams richtte zich op vraagstukken rondom de Sluisbuurt op Zeeburgereiland, waar Inholland Amsterdam/Diemen zich over een paar jaar vestigt.

Sociale functie
Een goede bereikbaarheid wordt bijvoorbeeld heel belangrijk voor zowel studenten en collega’s van Inholland alsook de buurtbewoners en bedrijven die zich in de nieuwe wijk gaan vestigen. Dat begint met een pont die een tijdelijke verbinding realiseert tussen het Oostelijk Havengebied en Zeeburgereiland. De gemeente Amsterdam is al druk bezig met het onderzoek naar mogelijkheden voor de aanleg van zo’n tijdelijke pontlijn en bijbehorende infrastructurele maatregelen en producten. Maar hoe mooi zou het zijn om de pont ook een sociale functie te geven? Om buurtbewoners met elkaar in contact te brengen? Daar hebben twee studententeams zich vanuit het SLUISlab over gebogen.

Team 1 bestaat uit Nancy, Celine, Annemieke, Linda, Daniela, Bodil en Volkan, afkomstig van de opleidingen Ad Facilitair Eventmanagement, Tourism Management, Creative Business (MEM) en Business IT & Management. Zij hebben een concept bedacht dat uit twee elementen is opgebouwd: een digibord op de pont, waarop je met behulp van je smartphone en een QR-code een oproep kunt plaatsen, en een interactieve plattegrond op de vloer van de pont.

Oproepen
Annemieke legt het concept uit: “Op zo’n digibord kun je allerlei soorten oproepen plaatsen. Denk aan een groep vrouwen die een zangclub wil oprichten en daar nog leden voor zoekt. Of een alleenstaande moeder die een oppas nodig heeft voor haar zoontje. Berichten zijn te plaatsen via je telefoon, maar alleen te lezen via het digibord, omdat we niet willen dat iedereen alleen maar op zijn telefoon zit te kijken.”

“Wij zoeken naar een langere verbinding tussen mensen dan alleen een gesprekje op de pont,” vult Celine aan. “Dat bereiken we dus met de oproepjes op het digibord. Als mensen daarop reageren en met elkaar in contact komen, ontstaat er een duurzame verbinding. Wij geven ze een klein zetje.”

Daarnaast is de groep – geïnspireerd door musea – op het idee gekomen om een interactieve plattegrond in de vloer van de pont te verwerken. “Je gaat op een stip staan voor meer informatie over datgene wat jij interessant vindt. Wat is er te doen op Zeeburgereiland? Welke restaurants zijn aanraders? Maar je ziet ook leuke weetjes over de buurt, of een stukje historie.”

Koffiepunten sparen
Nicole, Kylie, Jennifer, Sven, Benthe, Manon en Roni van team 2 komen eveneens met een digitaal platform in de vorm van een interactief scherm, maar toch heel anders uitgewerkt. ‘Smart Together’ biedt de mogelijkheid om in het midden van de pont, met behulp van gratis wifi en je eigen mobiele device, games en oud-Hollandse spelletjes te spelen met je medepassagiers. Maar je kunt ook koffiepunten sparen, de nieuwsbrief of hotspots van de buurt bekijken of meedoen aan buurtpeilingen. Roni en Benthe vertellen er meer over: “Ook zonder mobiele telefoon kun je op een analoge manier toch spellen spelen. En aan beide wallen zijn er koffietentjes, gerund door lokale ondernemers.” Op een speelse manier stimuleert het team dat passagiers hun lege koffiebeker keurig in de prullenbak werpen.

Peter Blummel, omgevingsmanager bij de gemeente Amsterdam, reageert enthousiast: “Erg leuk dat jullie van de pont een plek maken om koffie te drinken. Dat creëert een rustmomentje en brengt mensen inderdaad met elkaar in contact. En vanuit het platform kun je heel veel verschillende dingen doen. Zoiets als het sparen van koffiepunten: het zijn kleine dingen die bijdragen aan een fijne pontervaring.” Ook het digibord en de vloerplattegrond van team 1 vindt hij interessante ideeën: “In zo’n nieuwe wijk zijn veel mensen aan het ontdekken wie de andere bewoners zijn en waar ze elkaar bij kunnen helpen. En ik denk dat een vloerplattegrond wel een geschikte methode is om op de pont in gesprek te raken.”

Tijdelijke nederzetting
Hiernaast zijn er nog veel meer mooie belevenisconcepten ontwikkeld, die bijdragen aan de opbouw van een prettig en leefbaar Zeeburgereiland. Zoals SluisBox, een intergenerationele jukebox waarop je de collectieve muzieksmaak van de eilanders gezamenlijk kunt beluisteren in een park. En Sluisdorp, een tijdelijke, verplaatsbare nederzetting met muziek, foodtrucks, een speeltuin, games, een interactieve muur, markt, podium, kroeg, een boekhoek waar ook workshops gegeven worden en een sporthoek. Maar ook Waste = Food, een openbaar toegankelijke duurzaamheidsbeleving met ‘edutainment’ voor en door bewoners van Amsterdam-Noord, waarbij je elkaar leert hoe je voedsel recyclet. Dit laatstgenoemde concept is vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab (ULT-lab) ontwikkeld.

Sharmilee Jayakkumaran, stedenbouwkundig ontwerper bij de gemeente Amsterdam, staat te popelen om een aantal ideeën te implementeren. “En wat ik nou ook zo fijn vind, is dat we gedurende dit proces veel van elkaar geleerd hebben. Dit onderwijsconcept is zo waardevol!”

Ter vervanging van een fysieke tour langs inspirerende samenwerkplekken van andere organisaties, organiseerde Merel samen met collega’s Myrthe Dortants (ISO), Karel Koch en Kim Hagenaar (SLUISlab) en studenten Maarten Mansveld en Femke Walsma een interactieve Teams-sessie voor ruim dertig collega’s van Inholland Amsterdam/Diemen. De komende tijd vinden er meer van dit soort inspiratietours plaats, in aanloop naar de nieuwbouw.

Wat past bij ons?
“We gaan keuzes maken”, legde Merel aan het begin van de bijeenkomst uit. “Wat voor leer- en werkomgeving hebben we nodig? Wat past bij ons? Functies, praktische zaken, wat je er kunt doen, maar ook sfeer. Voel ik me hier prettig, wil ik hier graag zijn? Beide aspecten pakken we mee vandaag, want dat zou je ook doen als je echt op tour zou gaan. Vandaag zoomen we in op ruimtes om samen te werken in het nieuwe gebouw. Plekken om geconcentreerd te werken, learning spaces en ontmoetingsplekken komen in volgende inspiratietours aan bod.”

Vervolgens namen Maarten en Femke het stokje over. Deze derdejaarsstudenten Facility Management hadden binnen de minor Creative Growth Initiative (CGI) de afgelopen maanden deze inspiratietour voorbereid, ondersteund door Merel en Karel. Tijdens de sessie legde Maarten drie foto’s van virtuele samenwerkplekken voor aan de deelnemers. Met behulp van de enquêtetool menti.com en hun smartphone konden ze een aantal vragen over deze werkplekken beantwoorden en zo hun mening geven. Na het doornemen van elke samenwerkplek, reflecteerde Femke samen met de deelnemers op hun antwoorden.

Vragen die de studenten aan de deelnemers stelden waren onder meer: zou je hier prettig kunnen samenwerken? Waarom wel/niet? Wat vind je van de sfeer? Welke functies zou je liever willen veranderen en waarom? Wat vind je van de stijl, het licht, het type plekken van deze ruimte? Welk soort geluid stel je je voor bij deze ruimte? Wat springt er positief uit voor jou? Wat zou je van de beelden mee willen nemen naar de nieuwe locatie? Wat zou je binnenkort willen realiseren in je huidige gebouw, als je de mogelijkheid hebt?

Grote gemene delers
Uiteraard liepen de antwoorden uiteen, maar toch waren er wel grote gemene delers te zien: de meeste collega’s hadden duidelijke voorkeuren voor warme kleuren en ruime daglichttoetreding, activerende werkplekken, veel ‘groen’, een informele sfeer, niet te veel prikkels of geluid, een goede mix van zit- en sta-plekken, flexibele indeling, variatie in meubilair en een afwisseling in ruimtes met open of juist intieme sfeer.

Monique Koelewijn, directeur Facilitaire Zaken en Vastgoed, gaf aan het eind van de tour aan dat de meeste voorkeuren van de deelnemers al in het basisontwerp van het gebouw zitten. “Mooi om te zien dat jullie die zaken vanuit de gebruikerskant ook belangrijk vinden. De verdere indeling en inrichting krijgen steeds meer vorm dankzij nog meer inspiratietours en inzichten die we het komende anderhalve jaar nog gaan opdoen met nieuwe onderwijsvormen. Dus ik heb het gevoel dat dat echt helemaal goed gaat komen!”

Goeie slaapplek
“Wat mij bijblijft is dat er een hoop humor en optimisme in de reacties zat”, blikt Maarten vlak na afloop terug. Het meest opvallend was waarschijnlijk 'ziet eruit als goeie slaapplek' toen we keken naar een intieme werkruimte voor kleine teams. Het verdiepende gesprek aan het einde van ieder beeld op basis van de reacties die waren gegeven, was erg waardevol.”

Hoe gaan ze nu verder met deze verzamelde reacties? “Deze virtuele tour was pas het begin. In de weken hierna gaan wij samen met het team de data die tijdens de tour zijn vergaard verder verwerken; er is namelijk nog van alles mogelijk in de daadwerkelijke inrichting van Inholland Amsterdam. De leukste opgave zal zijn om uit de vele verschillende reacties een eerlijke lijn te creëren en deze in de rest van het traject te borgen. Aan het einde van het hele traject moeten de aanwezigen zien dat ze bij de tour zijn gehoord.”

Snoeihard  innoveren
Merel en Maarten zijn samen tot een leuke conclusie gekomen: “Stiekem hebben we snoeihard zitten innoveren - een nieuw probleem vraagt om een nieuwe oplossing. Tijdens een pandemie je publiek digitaal prikkelen en succesvol mee laten denken over een huisvestingsconcept, is achteraf gezien een behoorlijke prestatie. Daar mogen we best trots op zijn!”

Studenten Leisure & Events Management, Tourism Management, Facility Management, Creative Business en Communicatie bogen zich samen met een aantal internationale uitwisselingsstudenten over het vraagstuk. Waar de vorige CGI-groepen zich hadden beperkt tot het ontwerpen van een prototype voor een ‘future playground’, werd de opdracht nu breder getrokken: bedenk op bepaalde plekken in de Sluisbuurt een tijdelijke invulling – placemaking – voor een periode van tien jaar.

Laten leven en bruisen
Voor de ontwikkeling van de Sluisbuurt trekt de gemeente tien tot vijftien jaar uit. Hoe kun je zo’n nieuwe wijk in de tussentijd al laten leven en bruisen? Hoe breng je bewoners in beweging of in contact met elkaar? Wat kun je op cultureel gebied voor elkaar krijgen? Kortom: hoe maak je een wijk in de opbouwfase al aantrekkelijk om te wonen en te werken?

De studenten kwamen na twee periodes hard werken met uiteenlopende oplossingen, variërend van een klimtoren die in de top veel hoger aanvoelt dan een gebouw dat in meters een stuk dichter bij de wolken staat, tot een ‘geodesic dome’ (koepel met zelfdragende constructie) waarin studentenprojecten, maar ook evenementen en voorstellingen voor verschillende doelgroepen worden georganiseerd.

Vrijheid
CGI bestaat uit een individueel traject waarin de student zelfonderzoek doet én in de realisatie van een prototype voor de werkveldpartner. Dat laatste gebeurt in groepsverband. In het activerend keuzeonderwijs dat CGI biedt, krijgen de studenten alle vrijheid om de richting uit te gaan die ze zelf willen. En hoe gek het ook klinkt, daar hebben ze vaak best moeite mee. “In het begin was het lastig omdat we niet goed doorhadden wat er van ons werd verwacht. Normaal gesproken krijgen we een briefing met duidelijke richtlijnen. We vroegen aan onze leercoaches ‘wat is nu eigenlijk de bedoeling?’ Maar dat is nu juist waar CGI voor staat: zelf ontdekken en aanpassen”, vertelt Robin de Jong, studente Communicatie.

Leercoach John Tielman, docent bij Business Innovation: “Dit is een nieuw soort leren dat studenten soms nog niet goed kunnen plaatsen. Ze waren verbaasd over wat ze leerden door te experimenteren. Dachten sommigen vooraf, dat kan ik wel, dan bleken er soms pittige confrontaties nodig te zijn met hier en daar een traan, om te komen tot echte groei en een prachtig resultaat.” Zijn collega Esther Bouw, docent bij Leisure & Events Management, vult aan: “Wij wilden dat ze gewoon ergens begonnen, keuzes maakten.” Elke week gaven de studenten een presentatie aan elkaar. “Dat betekende ook dat ze soms moesten toegeven dat ’t niet lukte en behoefte hadden aan hulp van de hele groep.”

Feedback
“Presentatiesessies aan elkaar geven was heel fijn, je weet gelijk waar je staat, of je voor of achter ligt ten opzichte van de andere teams, bijvoorbeeld met je onderzoek dat je in de eerste fase doet”, aldus Stefan Stuijvenberg, student Tourism Management (NL). Ook gaven ze elkaar feedback. “Openheid naar elkaar toe is wel lastig, niet iedereen durft dat. Sommigen denken: wie ben ik om er iets van te zeggen, wat weet ik er nou eigenlijk van. Ik heb daar zelf gelukkig geen problemen mee. En ik probeer, als mijn medestudenten vastzitten, de juiste vragen te stellen zodat ze door kunnen.”

“De ‘learning journey’ staat centraal”, vertelt Esther. “Zo was er een groepje dat in eerste instantie een sportcomplex ontwikkelde dat véél te duur zou zijn. Bij de presentatie van het eerste concept zei de gemeente Amsterdam tegen ze: is het echt de bedoeling dat dit niet langer dan tien jaar staat? Dat was even slikken voor ze, want het betekende dat ze hun oorspronkelijke plan helemaal om moesten gooien. Het is dus echt ‘kill your darlings’; stoer om los te laten! Placemaking móet laagdrempelig én laag in de kosten zijn.

Oldtimers
Het team van Robin bedacht maar liefst twintig concepten. Uiteindelijk bleef er eentje over. “Wij bedachten: wat vinden wij als studenten leuk om te doen? Antwoord: met vrienden naar de film. Onze bioscoop is nét even anders: een drive-in, maar dan met vaste auto’s, echte oldtimers, gecombineerd met een leuke klassieker als film. Eigenlijk te duur voor placemaking, maar we hebben toch besloten om het te presenteren. De gemeente reageerde enthousiast. Ze nemen nu in overweging om deze bioscoop een permanente plek te geven in de Sluisbuurt.”

Bouwwethouder Laurens Ivens: “Er is enorm veel vraag naar betaalbare jongeren- en studentenwoningen. Het is fantastisch dat we in deze nieuwe wijk zoveel jongeren en studenten kunnen huisvesten en dat zij over drie jaar de eerste bewoners worden van het gebied.”

Stadscampus
Hogeschool Inholland voegt in de Sluisbuurt vrijwel alle opleidingen uit Amsterdam en Diemen samen in één pand en creëert er een vernieuwende ‘Campus aan het IJ’. Uiteindelijk studeren daar 7500 studenten. DUWO gaat zelfstandige- en groepswoningen bouwen voor jongeren en studenten, aangevuld met ruimtes voor commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Samen gaan de panden een duurzame open stadscampus vormen, met een aansluiting op stadswarmte, op de daken en gevels zonnepanelen en beplanting om hitte tegen te gaan en regenwater op te vangen.

Weer een stapje dichter bij #CampusaanhetIJ voor @InhAdamDiemen. Handtekening gezet met Gemeente Amsterdam pic.twitter.com/vjrtKIOJ4f

— Jet de Ranitz (@JetdeRanitz) January 27, 2020

“We zijn blij dat we ons kunnen vestigen in de Sluisbuurt op Zeeburgereiland,” aldus Inholland-voorzitter Jet de Ranitz. “We zien deze verhuizing als een kans voor de hogeschool en onze studenten om een duurzame verbinding met de omgeving, de bewoners en plaatselijke ondernemers op te bouwen, en met elkaar de nieuwe buurt tot ontwikkeling te brengen.”

Locatie en bouw
De drie kavels liggen nabij het toekomstige waterbassin, in het hart van de wijk. Inholland wil in 2020 met de bouw starten; de oplevering is voorzien in 2022. Duwo koerst op een start in 2021 en een oplevering in 2023. In de Sluisbuurt komen in totaal ruim 5500 woningen en voorzieningen en de volledige ontwikkeling gaat tien tot vijftien jaar duren.

Tegen het plan van de gemeente Amsterdam was door belanghebbenden op verschillende punten beroep aangetekend. De Raad van State heeft het beroep na een zorgvuldige afweging niet-gegrond verklaard.

Dit betekent dat de gemeente verder kan gaan met de ontwikkeling van een nieuw stuk stad met 5500 woningen, scholen en voorzieningen in de Sluisbuurt op Zeeburgereiland, te beginnen met het nieuwe onderwijsgebouw van Hogeschool Inholland.

Lees het persbericht van de Raad van State

Planning Inholland
De opleidingen uit Amsterdam en Diemen komen straks samen op één unilocatie in de Sluisbuurt. Alleen Mondzorgkunde en Verloskunde verhuizen niet mee. De planning voor de nieuwbouw van Inholland blijft voorlopig als volgt:

Fietsverbinding
Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat doet momenteel een onderzoek naar alle brugverbindingen over het IJ en het Amsterdam-Rijnkanaal. Dit zorgt voor vertraging op de bouw van een fietsverbinding naar Zeeburgereiland. De gemeente is voornemens om tijdelijk een pontverbinding te realiseren.

Campus aan het IJ
Onder de noemer ‘Campus aan het IJ’ bouwt Hogeschool Inholland aan een netwerk van living labs op Zeeburgereiland, in Amsterdam-Noord en rond SAIL 2020. De vragen van partners in de stad die met ons willen bijdragen aan de thema’s Gezond, Duurzaam en Creatief stromen binnen: studenten van verschillende opleidingen zijn aan de slag voor en met de partners. En de vragen vanuit de stad en regio blijven komen. Ondertussen bereidt Hogeschool Inholland zich voor op verhuizing naar Zeeburgereiland (Sluisbuurt). Straks vormen de living labs – op de as van IJmuiden naar Almere – een betekenisvol netwerk van onderwijs en onderzoek met het nieuwe schoolgebouw op Zeeburgereiland als levendig middelpunt: een echte Amsterdamse Campus aan het IJ.

Dé manier om de Sluisbuurt te verkennen is per fiets. Bij Crew22 huurde Karel vintage vouwfietsen voor alle deelnemers aan de safari. Hij had een mooie fietsroute bedacht vanaf het Cruquiuseiland via de Amsterdamsebrug en de Oranjesluizen langs de Sluisbuurt en dan door naar de Sportheldenbuurt, waar alle deelnemende collega’s een workshop kregen voorgeschoteld en de studenten een eigen programma volgden.

Docenten en teamleiders van verschillende opleidingen, maar ook stafcollega’s en ruim twintig studenten waren uitgenodigd om mee te fietsen. Allemaal zijn ze, elk vanuit een eigen invalshoek, geïnteresseerd in of actief betrokken bij de Sluisbuurt en Campus aan het IJ. Dit was een mooie gelegenheid om met elkaar kennis te maken en ideeën of ervaringen uit te wisselen. Karel: “Ik wilde ze ook laten rondkijken en ze alvast een gevoel geven bij de omgeving. Als je er zelf geweest bent en je een beeld hebt kunnen vormen, ga je je vanzelf meer verbonden voelen met deze buurt. Zo wordt het een stuk eenvoudiger om je te laten inspireren.”

Kenniskantine
Onderweg gaven de studenten, die vanuit verschillende opleidingen met elkaar en opdrachtgevers werken aan uitdagingen met betrekking tot de Sluisbuurt – in het kader van de multidisciplinaire module Creative Growth Initiative (CGI) – een presentatie over hun ‘placemaking’-activiteiten: hierbij is de opdracht om tijdelijk invulling te geven aan een nieuwe wijk en de aantrekkelijkheid van die wijk te vergroten. “We hebben gelijk wat lijntjes gelegd tussen CGI en de docenten die de Communicatie Battle organiseren, want zij houden zich met onderwerpen bezig die we aan elkaar kunnen verbinden”, aldus Karel. “En zo moeten we onderwijs en onderzoek ook meer vervlechten.” Bij de workshop borrelden veel mooie ideeën op. “De term ‘kenniskantine’ kwam bijvoorbeeld naar voren als mogelijke wijkfunctie voor het toekomstige Inholland-gebouw.”

Volgen er meer safari’s? “Ja, waarom niet? Ook anderen kunnen een safari organiseren. Verder lijkt het mij goed als wij op korte termijn daadwerkelijk in de buurt gaan zitten om wijkinitiatieven te ontplooien en daar onderzoek naar te doen. Bijvoorbeeld in de vorm van een urban living lab. Er gebeurt al veel vanuit Inholland voor de Sluisbuurt. En het zou zomaar kunnen dat we al in 2020 iets groters met elkaar kunnen starten!”

De afbeeldingen hierboven zijn een impressie van het voorlopige ontwerp

Campus aan het IJ
Na een welkomstwoord door collegelid Marcel Nollen, vertelt vestigingsdirecteur Marij Urlings hoe het allemaal begon. De fysieke verhuizing van Inholland Amsterdam en Diemen naar de Sluisbuurt werd later onze ‘reis naar Zeeburgereiland’. Maar eigenlijk ging het niet eens zozeer over die verhuizing, maar meer over wie wij zijn of willen zijn in de regio: een netwerk van living labs op de as van IJmuiden naar Almere, met ons onderwijsgebouw als levendig middelpunt. “Daarom praten we nu over Campus aan het IJ”, legt Marij Urlings uit. “Niet een fysieke campus, maar een vernieuwende vorm van onderwijs: we werken interdisciplinair aan complexe vraagstukken, samen met stakeholders uit de Metropoolregio Amsterdam. Als we onszelf met Campus aan het IJ positioneren en daarmee zichtbaarder maken, verstevigen we onze positie in de stad en regio.”

Hierna geeft Marij de aanwezigen een korte toelichting op de living labs: nu al actief zijn het Urban Leisure & Tourism Lab, de SAIL Academy en het Future Playgrounds Lab. Daarnaast zijn het Metropolitan Media Lab en de Urban Health Academy nog in oprichting.

Voorlopig ontwerp
Monique Koelewijn, directeur Facilitaire Zaken en Vastgoed, neemt het stokje over en stelt de architecten van cepezed voor. Ze licht toe dat er de afgelopen maanden gewerkt is aan een voorlopig ontwerp, in grote lijnen. Ze benadrukt dat het een concept is; het uiteindelijke ontwerp kan afwijken.

Duurzaam
Job van Stralen van cepezed showt impressies van het voorlopige ontwerp van het toekomstige gebouw. Wat gelijk opvalt, is het vele groen en het grote atrium, meer een soort inpandig ‘stadsplein’, dat geschikt is voor ontvangst. Er loopt een centrale route door het hele gebouw heen – met in het oog springende trappen en een aantrekkelijk perspectief – die het geheel overzichtelijk maar ook levendig maakt. Een deel van het gebouw bevat negen verdiepingen en wordt 40 meter hoog. Alle studielandschappen, collegezalen en werkplekken zijn ook bereikbaar via liften.

Het gebouw is compact, wat tot minder warmteverlies leidt. Sowieso wordt het pand duurzaam, want het is bijna energieneutraal dankzij zonnepanelen op het dak en in de gevels en waterneutraal door regenopvang op het dak. Er komt een groen dak en retentiedak en ook groen op de gevels. Op de derde verdieping komt een dakterras. Het pand krijgt een WKO (warmte-koudeopslag) en stadsverwarming, maar die wordt alleen als back-up gebruikt.

Gezond werkklimaat
Jobs collega Martin van Tooren vertelt meer over de indeling: veel zones zijn flexibel in te delen. Een gezond werkklimaat is heel belangrijk en daar is veel aandacht voor: een frisse uitstraling, goede akoestiek, hoogwaardig klimaatsysteem, veel daglicht, natuurlijke ventilatie, er wordt goed hoogte gecreëerd. En er komen sensoren in de plafonds, waarmee verlichting, het co2-gehalte en zonwering worden gemeten en geregeld.

Uit het verhaal van de architecten en Monique Koelewijn komt naar voren dat er 3000 mensen tegelijk aanwezig kunnen zijn in het gebouw. De zaal reageert bezorgd of dat niet te krap wordt. Monique legt uit dat deze voorgenomen capaciteit gebaseerd is op de meerjarenprognoses studentaantallen en demografische ontwikkeling.

Er komt een parkeerkelder met ruimte voor 70 auto’s en 500 fietsen.

Rolstoeltoegankelijk
De aanwezigen vragen aandacht voor de toegankelijkheid van en faciliteiten in het gebouw voor mensen met een lichamelijke beperking. In de plannen zijn alle vloeren en afdelingen rolstoeltoegankelijk. Ook worden alle bestaande richtlijnen gevolgd. Marcel Nollen zegt toe dat er met extra aandacht naar gekeken wordt in de hele ontwerpfase.

Publiek gebouw
Sommige collega’s zijn benieuwd naar de functie van het nieuwe schoolgebouw in de wijk. Monique Koelewijn legt uit dat we echt een publiek gebouw beogen te zijn. “We hebben ruimte op de begane grond voor verschillende 'plintfuncties' en willen in gesprek met de buurt en álle organisaties die ook buurtbewoners worden, om te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen. We zijn al met Rijkswaterstaat in gesprek gegaan (die nieuwbouw overweegt in de Sluisbuurt - red). Besproken is om waar mogelijk elkaars faciliteiten te gebruiken, elkaars parkeerplaatsen te delen op tijdstippen waarop we er zelf geen gebruik van maken, en kennis te delen.” De zaal reageert enthousiast op dit voornemen.

Jacqueline van Rennes, opleidingsmanager Mondzorgkunde, stelt voor dat we invloed proberen uit te oefenen op het bestemmingsplan, bijvoorbeeld met betrekking tot de komst van medische voorzieningen. “Waarom starten wij daar niet ons eigen (para)medisch centrum? Daar kan de buurt van profiteren.” Ze krijgt veel bijval.

Bereikbaarheid
De bereikbaarheid baart een aantal collega’s zorgen. Hoe mooi het gebouw ook wordt, als het slecht bereikbaar is, krijgen we geen nieuwe studenten. Monique licht toe dat de infrastructuur aangepakt wordt. De huidige tramlijn 26, die stopt op ongeveer 400 meter van het nieuwe gebouw, wordt komend jaar al verlengd en er komen twee nieuwe buslijnen. Verder is er al sprake van extra tramlijnen, maar die komen later dan onze verhuizing. Dat geldt ook voor de nieuwe fietsbrug. “Er komen 700 jongerenwoningen in de buurt van ons gebouw, waarvan er 500 beschikbaar worden gesteld voor studenten,” vult Monique aan.

De reacties van de aanwezige collega’s op het voorlopig ontwerp en de ideeën erachter zijn positief. Het is duidelijk merkbaar dat de verhuizing erg leeft bij de collega’s in Amsterdam en Diemen. Op meerdere momenten leggen collega’s de verbinding met Campus aan het IJ en de rol die het nieuwe gebouw daarin gaat spelen.

Planning nieuwbouw Inholland (onder voorbehoud)