Nu AI zo ongeveer elke kennisvraag beantwoordt, wat leert het hbo studenten dan nog? Lector Guido Stompff schreef er een boek over: ‘Design doing’. Het boek is bedoeld voor iedereen in het hbo die studenten wil leren omgaan met complexe praktijkvraagstukken. Niet alleen via uitgebreide analyses, maar door te maken, te testen en gaandeweg te leren.

Design doing: leren door creëren

Design doing is een benadering waarbij studenten niet wachten tot ze alles begrijpen voordat ze aan de slag gaan. Het principe is: als je niet weet wat te doen, begin dan met iets kleins. Verbeeld een idee, kijk wat er gebeurt en pas het aan. Kennis ontstaat zo vanuit de praktijk door te handelen, te duiden en te verdiepen. Guido omschrijft het treffend: "You cannot analyze your way out." Basistheorie is hierbij een instrument: je zet het in op het moment dat een experiment je iets leert over het probleem.

Die aanpak vraagt om een andere kijk op onderzoek, zegt Guido: “Design doing vervangt geen grondig onderzoek, het is ander onderzoek. De norm is niet een survey van honderd respondenten, maar de kwaliteit van je ontwerp, welke test je hebt gedaan en wat je ervan leerde.”

De rol van AI

Het boek gaat ook in op de verhouding tussen design doing en AI. Waar AI snel en indrukwekkend output levert, ontbreekt de verankering in de echte wereld. Stompff pleit er niet voor AI buiten de deur te houden, maar om het als partner in te zetten. “Laat het honderd ideeën genereren, kies er één, maak variaties en test ze”, zegt Guido. “Het echte leren zit in het doen met echte mensen, echte problemen, echte feedback.”

Docente Charlotte Beukers ondervond dit in haar eigen praktijk. Haar belangrijkste inzicht: “Wanneer een student omschakelt van een verkoopmindset – het eigen concept verdedigen – naar een onderzoeksmindset, verandert feedback van kritiek in een waardevolle bron van informatie", zegt ze.

"Helder overzicht van de belangrijkste stappen"

Ook docenten Petra Beukelman en Pam van Monfort werkten al met het boek en de methode: “Design Doing biedt een helder overzicht van de belangrijkste stappen binnen design thinking en maakt deze direct praktisch toepasbaar. Dankzij de hands-on aanpak en toegankelijke schrijfstijl is het boek goed te volgen, vooral voor studenten die net beginnen. Kortom, het is een praktisch en overzichtelijk boek dat motiveert om design niet alleen te begrijpen, maar vooral ook te doen.”

‘Design doing’ is verkrijgbaar via Uitgeverij Boom.

De tweede fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is afgerond. Studenten van de Associate degree Crossmediale Communicatie van Inholland werkten de afgelopen maanden aan ontwerpend onderzoek, concepten, campagneboeken en prototypes rond de digitale en immersieve beleving van graffiti-erfgoed. Hun resultaten zijn gepresenteerd tijdens de eindpresentaties bij OBA Next Lab, de EdTech-dag van Inholland (1 juni) en de European Summit Libraries at the Heart of Europe in OBA Oosterdok (4 juni).

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte staat dit erfgoed onder druk. Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab hoe de collectie digitaal geconserveerd en opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt: op een immersieve en mobiele manier, eerst in Amsterdam en daarna mogelijk in heel Europa.

Wat is er gedaan?

In de eerste projectfase legde het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vast met 'gaussian splatting', een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. In de tweede fase bouwden studenten hierop voort. Zij deden ontwerpend onderzoek, ontwikkelden concepten en campagneboeken en testten prototypes in de praktijk, onder meer bij OBA Next Lab, dat werkt aan de bibliotheek van de toekomst. De belangstelling voor de combinatie van erfgoed, technologie en praktijkgericht onderwijs was groot.
 

Vier kansrijke concepten

De opbrengst van fase 2 bestaat uit vier uitgewerkte concepten die concrete aanknopingspunten bieden voor de volgende fase:

1: Next Stop DGL 

Vertaalt het archief van de Dutch Graffiti Library naar een reizende immersieve ervaring, vormgegeven als een metroreis langs verhalen, makers en locaties. Het concept leent zich voor een mobiele opstelling in bibliotheken in Amsterdam, Nederland en Europa. 
 

2: Echt of Vals 

Een speels en educatief kaartspel dat bezoekers op een laagdrempelige manier laat nadenken over graffiti en erfgoed.

3: Zien wat er st(r)aat 

Dit is een ruimtelijke en visuele interventie met kingsize letters D, G en L als herkenbaar publieksanker.

4: Behind the Tag 

Dit laat zien hoe promotie, wayfinding, storytelling en publieksactivatie slim kunnen worden verbonden aan een fysieke graffiti-experience.

Naar een minimum viable product

De derde en laatste projectfase loopt van juni tot en met september 2026. Daarin werken de partners toe naar één of meer fysieke Minimum Viable Products (MVP's), gebaseerd op de sterkste studentvoorstellen. De kracht van het project zit in de samenwerking tussen de Dutch Graffiti Library (inhoud en community), Inholland (onderwijs, onderzoek en ontwerppraktijk) en OBA Next Lab (experimentele publieksruimte).

“Graffiti is vluchtig van aard. Juist daarom is het waardevol om deze kunstvorm blijvend vast te leggen. Met deze concepten laten we zien dat je het niet alleen kunt bewaren, maar ook opnieuw kunt laten beleven”, zegt projectontwikkelaar Mark Jacobs. “We waren benieuwd hoe graffiti-cultuur resoneert bij de generatie van onze studenten. De concepten die zij hebben bedacht laten dat goed zien: ze kwamen met frisse, eigenzinnige manieren om dit erfgoed te delen. Dit geeft ons in de volgende fase echt iets om uit te kiezen en door te ontwikkelen.”

Sterke online community opbouwen
Het doel van de opdracht was om een bredere doelgroep te bereiken, een sterke online community op te bouwen en ervoor te zorgen dat de Pauluskerk hier uiteindelijk zelfstandig mee verder kan. Samen met medestudenten richtte Tessa zich op de vraag hoe de Pauluskerk haar activiteiten en verhaal kan vertalen naar herkenbare en consistente content op TikTok en Instagram. De studenten gingen hier enthousiast mee aan de slag, wat resulteerde in diverse creatieve en bruikbare eindproducten voor de opdrachtgever.

Meer dan alleen content maken
Tessa gaf aan dat ze bewust koos voor de Pauluskerk, omdat ze het werk van de organisatie mooi vindt en er graag meer over wilde leren.“Het maakte indruk op mij dat we niet zomaar content maakten, maar werkten aan een maatschappelijk verhaal.” Tijdens de opdracht ontdekte ze ook hoe belangrijk het is om content te testen bij de doelgroep. Dit zorgde ervoor dat de content die was gemaakt meer overkwam bij de doelgroep. Ook de stadstour, waar de opdracht mee startte, bleef haar bij: “Wat ik vooral meeneem, is dat je gewoon wat liever mag zijn voor dakloze mensen op straat. Dat hebben zij echt nodig.”

De stad door andere ogen bekijken
Tijdens deze stadstour werd de schaduwkant van Rotterdam zichtbaar gemaakt en kregen de studenten meer context bij het werk van de Pauluskerk. Dit hielp hen om de opdracht niet alleen als een contentvraagstuk te zien, maar ook als een maatschappelijk verhaal dat zorgvuldig en respectvol verteld moet worden. Opdrachtgever Roos Hendrikse gaf aan dat de tour hierin belangrijk was en dat studenten beter het perspectief van dakloze mensen leerden kennen: “Studenten zijn in het hoofd gekropen van dakloze mensen, en juist dat maakt zo’n opdracht waardevol.” Volgens haar is daarom de grootste winst van de opdracht dat studenten echt betrokken zijn geraakt bij het thema: ”Zij leerden niet alleen content maken, maar ook nadenken over de impact van communicatie."

Vierdejaars Communicatiestudenten organiseerden de opdracht
Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij zijn vierdejaars studenten Communicatie bij Inholland Rotterdam en organiseerden de opdracht op eigen initiatief. "Vanuit onze opleiding kregen wij de ruimte om zelf een praktijkopdracht op te zetten voor eerstejaars studenten. Via een gemeenschappelijke vriendin die vrijwilliger is bij de Pauluskerk in Rotterdam kwamen wij in contact met deze maatschappelijke organisatie. Zo ontstond het idee om eerstejaarsstudenten te laten werken aan het communicatievraagstuk van de Pauluskerk.

Deze samenwerking werd waardevol voor alle betrokken partijen: de eerstejaars kregen de kans om te werken voor een echte opdrachtgever, de Pauluskerk ontving nieuwe ideeën en concrete content, en wij deden als vierdejaars ervaring op met begeleiden en coachen."

Tekst geschreven door Lianne Jansen, Simone van Oosten en Vera Vroegindeweij

Hoe gaat een hogeschool om met studenten die anders denken, leren en voelen? Onderzoekers Jonathan Evans en Flann Naji van Hogeschool Inholland stellen die vraag op een creatieve, interactieve en confronterende wijze. “De vraag is niet: hoe passen we neurodivergente studenten aan het standaard schoolsysteem aan? Maar: hoe maken we het schoolsysteem zelf flexibeler, menselijker en inclusiever voor iedereen?”

“Er is steeds meer bewustzijn over neurodiversiteit”, zegt Jonathan. "Mensen hebben er vaker van gehoord, weten beter wat het inhoudt en we kruipen langzamerhand uit het beeld dat neurodivergentie een ziekte is die je moet genezen.” Neurodivergent betekent dat iemands brein informatie anders verwerkt dan gemiddeld. Wie wél binnen dat gemiddelde valt, heet neurotypisch. Neurodiversiteit is de overkoepelende term: het idee dat al die verschillende breinen samen de natuurlijke variatie van de mensheid vormen.

Er ontstaat dan ook een positievere kijk op wat een a-typisch brein kan betekenen. Zo wordt steeds vaker benadrukt dat neurodivergente mensen heel sterk zijn in andere dingen dan neurotypische mensen, zoals hyperfocussen op specifieke taken of patronen herkennen. "Maar daarmee ligt de nadruk ook in dit meer vooruitstrevende paradigma nog steeds op de productiviteit van de neurodivergente persoon”, zegt Jonathan. Wij zien liever een focus op de neurodivergente persoon als volwaardig mens, productief of niet. En op het veranderen van de structuren in de samenleving, zodat er plek is voor iedereen.”

De verkeerde vraag
Die focus op productiviteit in de neurodivergente mens, zegt Flann, zie je ook in het onderwijs. Goedbedoelde ondersteuningsstructuren zijn vaak gericht op de vraag: hoe kunnen we deze persoon helpen onafhankelijk te worden en een baan te vinden? Flann: “Maar dat is de verkeerde vraag. Sommige van deze mensen zullen nooit onafhankelijk zijn. En, is dat nodig? Tel je dan pas mee? De juiste vraag zou zijn: hoe kunnen we zorgen dat ook neurodivergente mensen een plek vinden binnen de samenleving waar ze op hun gemak zijn, gelukkig zijn en zo veel mogelijk zelfregie hebben?”

Flexibel en empathisch
Jonathan en Flann proberen de geesten rijp te maken voor iets wat lijkt op het Universal Design for Learning (UDL) en compassionele pedagogiek, een bijzonder flexibel systeem waarbij alle studenten hun studie naar eigen inzicht kunnen inrichten.

“Je kunt dan bijvoorbeeld kiezen hoeveel studiepunten je wilt halen binnen een semester”, vertelt Flann. “En of je de vakken live volgt of online. Of je een gewoon examen doet, een presentatie geeft, een poster maakt of iets anders wat goed bij jouw vaardigheden past.” Daarnaast kan een keuzemenu ook helpend zijn voor neurodivergente medewerkers; met opties als thuiswerken, het gebruik van noise canceling koptelefoons, ingeroosterd worden op bepaalde tijden of zelfs de mogelijkheid tot een dutje tussendoor.

Jonathan: “Heel belangrijk is ook: vertrouwen. Ons systeem lijkt ervan uit te gaan dat je niet erg betrouwbaar bent en gecontroleerd moet worden. Maar onze ervaring is het tegenovergestelde: neurodivergente mensen zijn zeer gedreven en gemotiveerd.”

Neurodiversiteit belichamen en ervaren
Om dit gesprek over neurodiversiteit uit de vorm van boeken en teksten halen, ontwikkelen Jonathan en Flan steeds weer bijzondere, creatieve en interactieve onderzoeksvormen. Variërend van de Neurodivergent Mondays en de Media Club tot aan een keuzevak voor masterstudenten rondom Participatief Actieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam.

“We willen het wetenschappelijk onderzoek naar neurodiversiteit uit de ivoren toren halen en naar de samenleving brengen”, zegt Jonathan. “In het bijzonder naar de community van neurodivergente personen.” “We bestuderen niet alleen de gemeenschap; we zijn er onderdeel van”, vult Flann aan.

De Neurodivergent Mondays noemen Jonathan en Flann 'het hart van hun werk'. Als onderdeel van het programma van ObA Next Lab Sluisbuurt organiseerden ze het afgelopen jaar elke maandag een open bijeenkomst, waar ze steeds een andere invulling aan gaven. Jonathan: “De ene keer was het een drop-in sessie waar mensen spontaan konden langskomen om met ons over neurodiversiteit te praten. Andere keren kozen we een specifieke aanpak.”

Recent hield het onderzoeksduo een boekenclub over neurodiversiteit. Een andere keer hebben ze een emotion networking sessie gedaan, een dialoogvorm voor gevoelige onderwerpen. En met voormalig Inholland-collega Rosa Mul hebben ze deze dialoog een zintuiglijke dimensie gegeven, door het onderwerp vanuit de zintuigen te mappen. Jonathan: “We proberen steeds de bredere gemeenschap te betrekken bij de Neurodivergent Mondays en dit te doen op de manier van ‘playful learning’. Ik denk dat we daar goed in zijn geslaagd. We hebben veel verschillende ervaringen gehad met het brede publiek.” 

Ondergerepresenteerde regisseurs en acteurs
Voor de Media Club - ook onderdeel van ObA Next Lab Sluisbuurt - hebben Jonathan en Flann films gecureerd van neurodivergente regisseurs en acteurs, een sterk ondergerepresenteerde groep in de filmwereld en op tv. In de Media Club worden deze film getoond en gezamenlijk besproken.

Over het algemeen zijn dit korte, low budget films, vertelt Jonathan, omdat er weinig middelen zijn in dit deel van de filmwereld. “Maar er zijn belangrijke uitzonderingen, zoals de duurdere en langere film ‘I Swear’, over de ervaring van een persoon met Gilles de la Tourette, een vorm van neurodivergentie die nóg meer gemarginaliseerd is.”

Sensorische muur
Deze creatieve onderzoeksvormen van Jonathan en Flann zijn nu ook te zien in de tentoonstelling ‘Neurodiversity: as Experienced and Embodied’, die ter gelegenheid van Neurodiversity Pride Week (11-18 juni) te zien is bij Hogeschool Inholland Amsterdam. Waar ze bezoekers willen laten ervaren hoe het is, ook lichamelijk, om als neurodivergente persoon door het leven te gaan.

Ze willen de neurodivergente persoon tevoorschijn laten komen vanuit een belichaamde, zintuiglijke ervaring en verschillende persoonlijke items. Flann: “We hebben een sensorische muur gecreëerd, waarbij de bezoeker verschillende objecten kan bekijken en aanraken, waaronder een stuk van het tapijt dat overal op locatie Amsterdam ligt (een nieuw, schoon stuk!)."

“We wilden bijvoorbeeld laten zien dat heel gewone alledaagse dingen als het oppervlak van een bureau of tapijt, maar bijvoorbeeld ook de manier waarop een stoel aanschuift bij een bureau een neurodivergente student of collega bovenmatig kunnen opvallen en zelfs irriteren”, vertelt Flann.

Iets wat je gewoon bént
Daarnaast is er een heel georganiseerd notitieboek te zien van een student die weet dat zij problemen heeft met organiseren. Flann: “Zij heeft heel bewust verschillende kleuren gekozen en een heel specifiek format waarin zij aantekeningen maakt om te dealen met haar ADHD.” Zo wil de tentoonstelling de ervaring van neurodivergentie ook delen als 'iets wat je gewoon bent’. “Neurodivergentie is niet goed, niet slecht, maar onderdeel van de natuur”, stelt Flann.
 
De expositie is vanaf donderdag 11 juni tot 9 juli te bezoeken in de EXPO-ruimte op de tweede verdieping bij Hogeschool Inholland Amsterdam.

Foto's gemaakt door: Kees van Dijk

Luka over het vinden van een stageplek als neurodivergente student
Het supergestructureerde notitieboekje uit de tentoonstelling is van Luka Jansen, student Medische Beeldvorming en stagiair bij het Lectoraat Diversiteitsvraagstukken. Zelf heeft ze ADHD en is ze chronisch ziek. Voor haar stage onderzoekt Luka hoe het neurodivergente studenten vergaat bij het vinden van een stage en het voltooien ervan. Voor dit onderzoek heeft ze een tiental studenten geïnterviewd. Daarnaast liep het vinden van de juiste stage voor haarzelf ook stroef.

“Er is een reden waarom ik vanuit een medische studie bij het lectoraat Diversiteits-vraagstukken ben terechtgekomen. De eerste twee jaar viel mijn studie mee. Wat wel pittig was: ik had dertien vakken tegelijk. Dus ik moest echt héél goed plannen.” Tijdens haar middelbareschooltijd had Luka veel coaching en begeleiding gehad, waar ze profijt van had tijdens de eerste jaren van haar studie (denk aan het notitieboekje!). “Maar in mijn derde jaar werd ik ook chronisch ziek en dat maakte het heel moeilijk om aan een stage te komen.”

De school wilde wel zoeken naar een stage van minder dagen, vertelt Luka. “Ze zagen vier dagen nog wel lukken, maar drie of twee dagen zou lastig worden. En omdat de stage ook dichtbij moest zijn, omdat een lange reistijd voor mij te vermoeiend was, zou het extreem lastig worden, zeiden ze. Dat zie ik ook veel terug in mijn onderzoek. Voor veel neurodivergente studenten is het moeilijk om fulltime stage te lopen. Ik heb alles en iedereen erbij gehaald: decaan, teamleider, ergotherapeut, maar het lukte me niet om een stageplek te vinden.”

Buiten de school wist Luka ook niet waar ze terecht kon. “Toen mijn diplomatermijn van 10 jaar steeds dichterbij kwam, en er maar geen beweging in kwam, heb ik me op eigen houtje helemaal suf gegoogeld en uiteindelijk de hulporganisatie ECIO gevonden. Zij hebben mij aan deze stage bij het lectoraat Diversiteitsvraagstukken geholpen. Maar vanuit mijn studie kwamen er veel vragen. Lector Machteld de Jonge heeft enorm haar best moeten doen om mijn studie zover te krijgen dat ze instemden met deze onderzoeksstage.”

Machteld, lector Diversiteitsvraagstukken vertelt over inclusie binnen Inholland
Diversiteit en inclusie staan in Nederland onder druk, stelt Machteld de Jong, lector Diversiteitsvraagstukken. “Ik zie tegelijkertijd twee bewegingen. Enerzijds trekken mensen zich terug in hun eigen bubbel. Anderzijds, zijn mensen meer dan ooit op zoek naar erkenning. Op het vlak van neurodiversiteit is er wel een enorme emancipatieslag geweest. Jongeren zitten er helemaal niet mee om te zeggen: “Ik heb ADHD” of “Ik zit op het autistisch spectrum”.”

Machteld ziet ook steeds meer dat als je het binnen je organisatie anders organiseert, neurodivergente personen veel mogelijkheden hebben om te floreren. “Je wilt als organisatie - en al helemaal als school - neurodivergente mensen bij het gesprek betrekken. Het voegt een belangrijke nuance toe. Dat Flann en Jonathan onderdeel zijn van ons lectoraat is heel betekenisvol en als team leren we veel van hen. We krijgen de mogelijkheid door hun ogen te kijken naar onderwijsprocessen, naar de organisatieinrichting en de belevingswereld van neurodivergente mensen.”

Ze vindt het goed hoeveel ruimte Inholland biedt aan het leren over het thema inclusie. “Naast een Taskforce Diversiteit & Inclusie en een Community of Practice Diversiteit en Inclusie, zijn wij als lectoraat vrij om datgene te onderzoeken waarvan wíj denken dat het nuttig is voor de hogeschool en de samenleving. Dat is mooi; onderwijs en onderzoek zijn belangrijk als middel om inclusie te stimuleren.”

AI verandert creatieve praktijken, dat is inmiddels geen nieuws meer. Maar wat het precies betekent voor de mensen die in die praktijken werken, is nog een open vraag. De nieuwe publicatie Dream a Little | On AI and Creative Practices deelt ervaringen vanuit kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en alumni van kunst- en ontwerpopleidingen uit het CoE CI-netwerk.

‘Dream a Little’ is een uitgave van het Centre of Expertise Creative Innovation (CoE CI), een netwerk dat de creatieve denk- en doekracht bundelt van vijf onderwijsinstellingen in Amsterdam: de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, de Gerrit Rietveld Academie, het Mediacollege Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland. CoE CI verbindt onderzoekers, docenten en studenten met bedrijven, creatieve makers en maatschappelijke organisaties. De centrale vraag is steeds hoe artistieke en ontwerpende methoden kunnen bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.

Voor wie de invloed van AI wil begrijpen

Dream a Little geeft de creatieve industrie een stem geven in het debat over AI. De publicatie richt zich op wie wil begrijpen hoe het vakgebied van kunstenaars, ontwerpers en creatief onderzoekers verandert en op wie wil bijdragen aan een eigen visie op de plek van AI daarin.

Aan het woord komen ook twee onderzoekers vanuit het Creative Business-domein van Hogeschool Inholland.

AI-gebruik in kunst bevordert inclusiviteit

Kim Spierenburg, onderzoeker bij het lectoraat Inclusion and the Creative Industries en kunstenaar, schreef een artikel over hoe AI bijdraagt aan inclusiviteit. En over hoe de discussie over AI in kunst niet alleen gaat over de ethische of ecologische overwegingen van technologie, maar ook over toegang en uitsluiting. Het werd een pleidooi om AI-gebruik niet vanuit vooroordelen en afkeer overboord te zetten.

De aanleiding was persoonlijk. Kim gebruikt AI in haar eigen filmwerk: ze animeert bestaand beeldmateriaal en maakte inmiddels zeven films waarin AI een rol speelt. In haar werk experimenteert ze met verschillende soorten input, van stockvideo’s tot archiefmateriaal. "Als kunstenaar met een beperking stelt AI mij in staat om weer animatiefilms te maken. Door reuma-ontstekingen moest ik hiermee stoppen, omdat het repetitieve werk fysiek te belastend werd. AI maakt het mogelijk om dat proces opnieuw vorm te geven”, vertelt Kim. 

Haar films werden goed ontvangen. Tegelijkertijd merkte ze dat in kunstkringen de weerstand groeide tegen AI-gebruik. Die ervaring vormde de aanleiding om de weerstand tegen AI-gebruik in kunst beter te begrijpen. Via online forums en bestaande studies onderzocht ze hoe die discussie zich ontwikkelt. Wat ze daarin herkende, sluit aan bij wat onderzoekers omschrijven als ‘algoritmische aversie’. Oftewel, de neiging van mensen om negatiever te reageren op iets dat met een algoritme is gemaakt dan wanneer alleen mensen betrokken waren.

Kim pleit ervoor om die reflex kritisch te bekijken: “Stop met vergelijken. Net als in andere maakwerelden kan repititief productiewerk soms geautomatiseerd worden, maar al het andere is nog steeds creatief maatwerk. Zolang AI-gebruik in de kunst wordt weggezet als bedrog, blijven juist de mensen voor wie het de meeste betekenis heeft buiten de deur staan.”

AI als creatief instrument

Ook Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, leverde een bijdrage aan de publicatie. In zijn essay plaatst hij de opkomst van AI in een bredere historische lijn van technologische innovatie binnen de muziekindustrie. Waar AI vaak wordt gezien als disruptief of bedreigend, laat hij zien dat nieuwe technologieën de sector al vaker hebben veranderd en steeds opnieuw vragen oproepen over vakmanschap, creativiteit en verdienmodellen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de waarde van AI niet in de technologie zelf zit, maar in hoe makers deze inzetten.

Vanuit zijn onderzoek naar een duurzame muziekindustrie pleit Koos ervoor om AI te benaderen als een creatief instrument dat kan bijdragen aan nieuwe vormen van artistieke expressie. Dit vraagt er echter wel om dat makers voldoende inzicht hebben in de werking, belangen en beperkingen van de technologie. Zijn conclusie is dat wij, als hogescholen, de opleiders van de volgende generatie makers daarin een belangrijke taak hebben. 

Presentatie op 16 april

Op donderdag 16 april 2026 wordt ‘Dream a Little’ gepresenteerd bij de Nederlandse Filmacademie (15.00–17.00 uur). Op het programma staan filmvertoningen, interactieve elementen en gesprekken met bijdragende auteurs. Voor alle aanwezigen is een gratis exemplaar beschikbaar. Meer informatie hierover vind je op de website van CoE CI.

Wie interesse heeft in de opleiding Creative Business bij Hogeschool Inholland, kan tijdens de komende Open Dag op 28 maart in gesprek met een innovatieve AI-toepassing: een zogeheten digital human. De digital human genaamd Indy beantwoordt vragen van studiekiezers over de opleiding. Met deze pilot verkent Inholland een nieuwe manier om studiekiezers te ondersteunen bij hun oriëntatie op een studie, ook buiten de open dagen om.

Digitale student beantwoordt vragen
Tijdens de Open Dag kunnen bezoekers met studenten en docenten in gesprek. Maar ook via een computer met Indy, een digitale student die vragen beantwoordt over onderwerpen zoals het studieprogramma, projecten, toelating en studielast. Daarnaast kunnen bezoekers een QR-code scannen waarmee zij Indy later thuis opnieuw vragen kunnen stellen.

Waarom een digitale student
Tijdens een Open Dag krijgen potentiële studenten vaak veel informatie in korte tijd. Daardoor blijven er soms vragen over, of ontstaan vragen pas later wanneer alles thuis nog eens rustig wordt bekeken. Met Indy kunnen studiekiezers ook na de Open Avond vragen blijven stellen en hun studiekeuze verder verkennen.

De eerste reacties van bezoekers en medewerkers zijn overwegend positief. Studiekiezers ervaren de digital human als vernieuwend, toegankelijk en behulpzaam bij het verkrijgen van informatie over de opleiding Creative Business. Uit de eerste gebruikscijfers blijkt bovendien dat zelfs zeven weken na de Open Avond in totaal 729 unieke gebruikers Indy vanuit huis opnieuw geraadpleegd.

Hoe werkt Indy?
Indy maakt gebruik van AI-technieken zoals conversational AI en is vooraf getraind met de inhoud van de opleiding Creative Business. De gebruiker stelt een vraag, waarna Indy herkent wat er wordt bedoeld en dit omzet in een passend antwoord. De digital human is gekoppeld aan een kennisbank met informatie over de studie Creative Business, waaronder de studiegids.

 “Met deze digital human maken we studiekeuzevoorlichting slimmer en altijd beschikbaar. Studiekiezers kunnen ook na de Open Dag, thuis en op hun eigen moment, hun vragen blijven stellen,” zegt Bas van Spréw, faculteitsdirecteur van de Faculteit Business, Recht en Creatieve Industrie bij Hogeschool Inholland.

Pilot als startpunt
De inzet van Indy bij de opleiding Creative Business is een pilot. De technologie is voor het eerst getest tijdens de Open Avond op 4 februari. De pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met PR & Influencer bureau Hibou. “In de interactie met Indy heb je niet het gevoel dat je met een computer praat,” laat John Meulmans, partner bij Hibou weten. “We hebben haar echt ontwikkeld als een student, met een eigen persoonlijkheid die aansluit bij de doelgroep. Daardoor is ze toegankelijk en herkenbaar, en durven studiekiezers makkelijker vragen te stellen. Indy is nadrukkelijk geen vervanging van studenten of medewerkers, maar een slimme aanvulling op bestaande studiekeuzevoorlichting.”

Tijdens de komende Open Dag van 28 maart op de vestigingen van Inholland in Haarlem, Rotterdam en Den Haag wordt Indy opnieuw op dezelfde manier ingezet, zodat Hogeschool Inholland verder ervaring kan opdoen met het gebruik van de digital human tijdens studiekeuzevoorlichting.

Voor het eerst sinds jaren zien Amsterdammers weer meer voordelen dan nadelen van toerisme. Waar in 2022 ruim de helft van de inwoners vond dat de stad ‘vol’ was, zegt nu 52% dat toerisme kan groeien, mits het goed wordt georganiseerd. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van amsterdam&partners, Hogeschool Inholland en MMGY TCI Research.

De onderzoekers volgden bewonerssentiment rond toerisme in Amsterdam tussen 2018 en 2025. In die periode veranderde de houding van bewoners duidelijk: waar in 2022 nog een meerderheid van de bewoners vond dat de stad ‘vol’ was, is er nu meer openheid richting toeristen en meer bereidheid om bezoekers te verwelkomen. Inwoners erkennen de economische en culturele bijdrage van toerisme meer dan voorheen, maar zijn kritischer op de manier waarop toerisme wordt georganiseerd.

Geeske Sibrijns, onderzoeker: “Vergeleken met voorheen zijn meer Amsterdammers trots om toeristen in hun stad te zien. Bewoners zien hun stad als een speciale plek die ze graag aanbevelen. Tegelijkertijd zijn er meer zorgen, bijvoorbeeld over het verdwijnen van lokale tradities. Deze tegenstrijdige gevoelens laten ons zien dat inwoners hun stad graag willen delen, maar ook emoties kunnen ervaren, omdat hun stad te snel verandert.”

Toenemende steun voor maatregelen

Het onderzoek laat zien dat Amsterdammers niet tegen toerisme zijn. Ze willen vooral dat het op een manier wordt georganiseerd die goed is voor de stad en haar bewoners. Zij noemen onder meer:

• Beter spreiden van bezoekers over de stad (minder druk op het centrum);
• Duidelijke gedragsregels en communicatie voor bezoekers;
• Aanpassen van toeristenbelasting of tarieven;
• Routes of sturing om bezoekersstromen te leiden;
• Betere handhaving op overlast, zoals geluid, afval of drukte;
• Meer inspraak voor bewoners bij besluiten over toerismebeleid.

De steun voor dit soort maatregelen blijkt sinds 2022 te zijn toegenomen.

Zorgen blijven bestaan

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat zorgen blijven bestaan over drukte en overlast – zoals onbeschoft gedrag, afval en geluid – maar ook over het verlies van lokale cultuur en verbondenheid met de stad. Met name bewoners die al langere tijd in Amsterdam wonen ervaren druk op hun buurt en dagelijks leven.

‘82 procent van Amsterdammers vindt toerisme nog altijd een probleem’, kopt Het Parool op basis van de onderzoekscijfers, terwijl de papieren krant schrijft: ‘Helft Amsterdam kan leven met de drukte’. De soms tegenstrijdige geluiden zijn kenmerkend voor het toerismedebat, zegt Ko Koens, lector New Urban Tourism en onderzoeker bij dit project, die geïnterviewd werd door Het Parool.

“Dat bewoners positiever worden, betekent niet dat we kunnen loslaten”, vult Maya Janssen, Managing Director Insights & Marketing bij amsterdam&partners aan. “Leefbaarheid is de basis voor een aantrekkelijke stad. Als zorgen van bewoners niet serieus worden genomen, komt het draagvlak opnieuw onder druk te staan. Daarom is het juist nu belangrijk om te sturen op kwaliteit, spreiding en gedrag. Toerisme moet bijdragen aan een stad waar bewoners zich thuis voelen en kunnen meedoen.”

Over het onderzoek

Het Resident Sentiment-onderzoek combineert drie meetmomenten (2018, 2022, 2025). Respondenten uit alle stadsdelen deelden via surveys hun kijk op drukte, leefbaarheid, cultuur, economie en toerismebeleid. Het onderzoek biedt inzicht in hoe Amsterdammers de ontwikkeling van toerisme ervaren en vormt een basis voor het gesprek over hoe toerisme kan bijdragen aan een aantrekkelijke en leefbare stad. 

Lees hier meer over het onderzoek Toerismebeleving van Amsterdammers of bekijk direct de onderzoeksresultaten.

Vanaf 9 maart is de Expo-ruimte bij Inholland Amsterdam ingericht met een creatieve en interactieve expositie rondom de nieuwe Master Duurzaamheidstransities. Een plek die uitnodigt om te luisteren, te ontdekken en met elkaar in gesprek te gaan over de transities van vandaag en morgen.

Podcast
In de expositie zijn vijf podcastfragmenten te beluisteren, waarin actuele duurzaamheidsvraagstukken en concrete praktijkvoorbeelden centraal staan. De fragmenten duren een paar minuten en gaan over de bouwstenen van de master, de aanleiding van de master, duurzaamheidsdoelstellingen en leeruitkomsten, wat je kunt worden met deze master en de reis van de transitieprofessional.

Kennislunch
Op maandag 9 maart van 12.00 tot 13.00 uur organiseren we hier een kennislunch. Tijdens deze lunch krijg je een toelichting op de inhoud en opzet van de master.

📍 Expo-ruimte, 2e verdieping – Inholland Amsterdam
🍴 Inclusief lunch

Aanmelden voor de Kennislunch Master Duurzaamheidstransities kan hier Kennislunch Master Duurzaamheidstransities (ook studenten welkom) | Iris.

Studenten zijn van harte welkom
Ken je studenten die geïnteresseerd zijn in duurzaamheid en nadenken over een master na hun bachelor? Neem ze vooral mee.

Ook kunnen geïnteresseerde studenten op 28 maart terecht bij de eerste open dag van de master bij Inholland Amsterdam.

Meer informatie over de opleiding vind je op:
https://www.inholland.nl/opleidingen/master-duurzaamheidstransities/

De expo is te bezoeken tot 6 april, je bent van harte welkom!

Rutger Boxhoorn, docent Creative Business aan Hogeschool Inholland, is één van de vier finalisten voor de landelijke titel Docent van het Jaar 2026. De jaarlijkse verkiezing wordt georganiseerd door het Interstedelijk Studenten Overleg, samen met het Comeniusnetwerk. De winnaar van de elfde editie van de verkiezing wordt bekendgemaakt op maandag 30 maart. 

Rutger is verbonden aan de opleiding Creative Business in Rotterdam en levert een belangrijke bijdrage aan de onderwijsontwikkeling binnen deze opleiding. Hij werkt daarbij nadrukkelijk samen met andere opleidingen, ook op andere locaties van Inholland. Met zijn brede expertise in het creatieve en journalistieke medialandschap ontwikkelt Rutger passende media-modules. Zo bereidt hij studenten voor op de rol van creatieve maker in hun toekomstige werkveld. Zijn praktijkervaring als zelfstandig mediaprofessional houdt zijn onderwijs actueel. 

Onderwijs ontmoet praktijk tijdens Sail Amsterdam
Belangrijk voorbeeld van zijn waardevolle bijdrage is hoe Rutger onderwijs, praktijk en maatschappelijke thema’s wist te verbinden tijdens Sail Amsterdam 2025. Onder begeleiding van Rutger maakten studenten daar vijf dagen live radio. Dit in samenwerking met organisaties als ROC Amsterdam, Marineterrein en Sail Academy. Er kwamen onderwerpen aan bod als innovatie in de scheepvaart en de donkere kanten van het Nederlandse maritieme verleden. Op deze manier werd zichtbaar hoe media-onderwijs kan bijdragen aan bewustwording rond duurzaamheid, gezondheid en maatschappij. 

‘Een docent aan wie je blijft terugdenken’
“Wij zijn erg trots op Rutger als finalist voor deze mooie landelijke titel”, laat Inholland-collegelid Marije Deutekom in een reactie weten. “Hij is zo’n docent aan wie studenten nog vaak terugdenken. Niet alleen vanwege zijn energie, inspirerende lessen, creativiteit en vakkennis, maar ook door het vertrouwen dat hij studenten geeft. Hij spreekt ze aan op hun kwaliteiten en talenten en laat zien dat ze in elk werkveld verschil kunnen maken. Ook draagt hij zorgvuldig en deskundig bij aan goed onderwijs met bijvoorbeeld zijn inzet voor een bredere beoordelingsaanpak. Daarbij staat niet één toets centraal, maar kunnen studenten op verschillende manieren aantonen wat zij beheersen.” 

‘Zijn enthousiasme brengt veel energie’
Student Arinda de Tender maakte kennis met Rutger tijdens haar opleiding. Rutger begeleidde haar bij haar inzet voor Inholland Radio en de minor Event Experience. “Rutger geeft je vrijheid om je eigen leerproces vorm te geven. Zijn enthousiasme brengt veel energie met zich mee. Hij inspireert je en je voelt je gezien en gesteund. Rutger heeft me geleerd open en eerlijk te communiceren binnen een team, zonder mezelf tekort te doen. Door zijn intensieve begeleiding bij de minor heb ik geleerd hoe de professionele wereld eruitziet en welke waardevolle bijdragen je kunt leveren als jonge professional.”  

‘Mijn onderwijs staat midden in de maatschappij’
Rutger zelf zegt over zijn werk: “Studenten zeggen vaak dat ik ze energie geef, maar dat geldt andersom net zo goed! Ik ben het onderwijs toevallig in gerold, maar nooit helemaal gestopt met mijn projecten in de media en evenementen. Wekelijks ervaar ik hoe belangrijk is om actuele kennis uit het werkveld mee te nemen naar de klas. Maar ook andersom komen studenten met inzichten of oplossingen waar het werkveld direct mee aan de slag kan. Mijn onderwijs staat daarmee midden in de maatschappij, precies zoals ik dat voor ogen heb.” 

Eerder, in november 2025, werd Rutger al bekroond tot Docent van het jaar van Hogeschool Inholland. Hij kreeg zijn bijbehorende Wij Inholland-award uitgereikt tijdens de Dag van het Onderwijs en Onderzoek bij Hogeschool Inholland Haarlem.

Tweedejaarsstudenten Dier in de Duurzame Samenleving (DDS) van Hogeschool Inholland Delft werkten twintig weken aan een praktijkopdracht voor het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam. Hun missie: basisschoolleerlingen laten ontdekken hoe mensen en dieren samen de stad gebruiken. En waarom dat ertoe doet.

Ganzenpoep op het gras. Een meeuw die je broodje jat. Een rat die ’s avonds langs de containers schiet. Overlast? Of gewoon medestadsbewoners die slim gebruikmaken van de ruimte die wij met z’n allen hebben ingericht? Dat dilemma stond centraal in het project van DDS-studenten Isa, Alissa en Minke. “Neem je de mens als uitgangspunt, dan betekenen ganzen inderdaad overlast”, zegt Isa. “Maar zeg je: we zijn medegebruikers van deze stad, dan ontstaat er een andere bewustwording en mogelijkheden.”

Dier tussen twee werelden
De oorspronkelijke opdracht bouwde voort op het concept ‘Het Ganzenpad’, een nog te realiseren, interactieve educatieve wandeling in het Rotterdamse Zuiderpark, ontwikkeld door vierdejaarsstudenten DDS. Het idee is dat kinderen daar leren hoe mensen en ganzen samenleven in een druk stadspark en wat dat vraagt van mens en dier. De studenten zouden testen of die kennis aansloot bij een jonge doelgroep, maar er bleek geen klas beschikbaar om het park in te gaan. Halverwege schakelden ze daarom om en ontwikkelden een workshop voor groep 6 van basisschool De Klaver in Rotterdam-Zuid.

Minke: “We wilden het thema breder trekken en kozen nu voor álle ‘liminale dieren’: dieren die in de stad leven en profiteren van wat de mens achterlaat. Dus naast ganzen ook duiven, meeuwen, ratten, egels en mussen. Veel mensen zien ze als plaag, maar het zijn óók opruimers van de stad. En dan snap je, als ik iets op straat gooi, trekt dat dieren aan. Mooi als kinderen dat al meekrijgen.”

Op basis van literatuur over stadsdieren én over hoe kinderen leren, ontwierpen de studenten een actieve workshop met tekenen, bewegen en een quiz. “Het lastigste was het inschatten van het niveau van groep 6, we hebben tenslotte geen pabo-achtergrond”, vertelt Alissa. “Daarom kozen we voor veel interactie. En dat werkte! Ze bléven vragen stellen, hun enthousiasme was echt aanstekelijk.” De tekeningen gingen mee naar huis, zodat het gesprek ook daar verder ging.

Lab als broedplaats voor samenwerking
De opdracht voor het project kwam vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab, dat samen met studenten en partners onderzoekt hoe steden aangenaam blijven voor bewoners, bezoekers en ondernemers. “Thema’s als toerisme, veiligheid en vergroening hangen sterk samen”, legt community manager Maaike de Jong uit. “Daarom brengen we studenten uit verschillende opleidingen samen in open, maatschappelijke opdrachten.”

Die open aanpak is volgens haar kenmerkend voor het lab. “Onze opdrachten hebben geen vast eindpunt. Studenten volgen hun eigen interesses, zolang het bijdraagt aan duurzamer en rechtvaardiger samenleven. Belangrijk is dat ze een regeneratieve mindset ontwikkelen: niet alleen minder schade veroorzaken, maar actief bouwen aan een veerkrachtige samenleving waarin mens, dier en natuur naast elkaar gedijen. Als je leert dat jouw leven niet losstaat van de wereld om je heen, ben je straks een rijkere professional.”

Échte opdrachten, échte ontwikkeling
Precies die maatschappelijke verwevenheid maakt dit soort projecten zo krachtig, vindt ook docent Steven Kapteijn. “Werken voor externe opdrachtgevers betekent zelf op mensen afstappen, dingen uitzoeken, de doelgroep begrijpen en je boodschap daarop aanpassen. Dat zijn essentiële professionele vaardigheden die deze studenten meenemen naar allerlei werkvelden. Tegelijkertijd voelen ze dat wat ze doen daadwerkelijk bijdraagt. En dat motiveert."

De waarde zit ook in samenwerken over domeinen heen. “Vraagstukken rond dieren raken steeds vaker aan educatie, zorg, beleid en stedelijke ontwikkeling. Gemeenten worstelen daar nu al mee. Juist daarom is deze ervaring belangrijk. Of ze later nou aan de slag gaan als beleidsmaker, ondernemer of in het werkveld, studenten leren nu al toekomstbestendig omgaan met dieren en hun plek in de samenleving. En om die stem straks ook uit te dragen.”

Onderwijs, onderzoek en praktijk
Wat het project opleverde? Sowieso veel enthousiasme. Niet alleen bij de schoolkinderen, maar ook bij de studenten zelf. Isa: “Dit onderwerp blijft ons zó boeien, dat we er binnenkort zelfs een symposium over organiseren. Je merkt dat je er echt iets mee losmaakt, zowel bij basisschooljeugd als bij onszelf.”

Maaike zag vooral de veerkracht. "Ondanks tegenslagen bleven ze doorzetten. En het Ganzenpad-project stopt niet: een afstudeerder gaat nu kijken naar verdere implementatie- en financieringsmogelijkheden. Dat is precies waar het Urban Leisure & Tourism Lab voor staat: onderwijs, onderzoek en praktijk die elkaar versterken. En ideeën die niet eindigen in een verslag, maar doorleven in de stad.”

De eerste fase van het onderzoeksproject Dutch Graffiti Library On Tour is succesvol afgesloten. In januari kwamen onderzoekers, tech-professionals en partners samen in het OBA Next Lab Sluisbuurt en de Immersive Room van Inholland om de eerste digitale prototypes te bekijken en te ervaren. Deze prototypes maken het mogelijk om de inmiddels afgebroken expositie van de Dutch Graffiti Library in de Centrale Markthal digitaal terug te zien én te beleven. 

Graffiti wordt vaak gezien als vergankelijk of zelfs als vandalisme, maar vormt in werkelijkheid een belangrijke vorm van stedelijke storytelling. De Dutch Graffiti Library verzamelt al meer dan veertig jaar graffiti uit Nederland en bewaart de verhalen achter deze cultuur. Door stedelijke herontwikkeling en het verdwijnen van fysieke expositieruimte – zoals recent bij de Centrale Markthal – staat dit erfgoed echter onder druk. 

Binnen Dutch Graffiti Library On Tour onderzoekt Inholland samen met de Dutch Graffiti Library en OBA Next Lab Sluisbuurt hoe deze collectie digitaal geconserveerd én opnieuw beleefbaar kan worden gemaakt op een immersieve en mobiele manier, in Amsterdam en daarna in heel Europa. 

Wat is er gedaan? 

In de eerste projectfase heeft het Media Technology-team van Inholland delen van de collectie vastgelegd met behulp van ‘gaussian splatting’, een techniek waarmee realistische 3D-omgevingen worden opgebouwd. Deze data vormt de basis voor de eerste prototypes, die: 

• te bekijken zijn via een gewone browser,
• te ervaren zijn met een VR-headset,
• en in een eerste, experimentele vorm zijn getest in de Immersive Room. 

Tijdens de bijeenkomst in januari verkenden alle partners samen hoe deze digitale vormen kunnen bijdragen aan het behoud en de toegankelijkheid van tijdelijk en locatiegebonden erfgoed. 

Vervolg 

Van maart tot en met mei bouwen studenten van de opleiding Ad Crossmediale Communicatie verder op deze prototypes. Zij onderzoeken hoe de digitale beleving kan worden verrijkt en hoe verhalen achter graffiti nog beter gedeeld kunnen worden en op immersieve wijze worden ervaren. 

Meer weten of zelf kijken? 

Bekijk de eerste prototype van de online expositie.

Het project Dutch Graffiti Library On Tour is mogelijk dankzij subsidie vanuit The Europe Challenge 2025/26. The Europe Challenge is een programma geïnitieerd door de European Cultural Foundation. Het brengt bibliotheken en lokale gemeenschappen samen om Europa’s belangrijkste transities - sociaal, digitaal en groen - aan te pakken door creatieve oplossingen te realiseren in hun eigen omgeving. De editie van 2025/26 wordt mogelijk gemaakt dankzij publieke financiering van Arts Council England, Fondazione Cariplo, en de Scottish Library and Information Council.

De jury was onder de indruk van zowel de kwaliteit van de afstudeerwerken als van de ondernemingsplannen die zij mocht beoordelen. Daarbij vielen onder meer de maatschappelijke relevantie in combinatie met de relatieve eenvoud op, zo vertelde Nielen, tevens bestuurslid bij de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHNW). De KHNW tekende samen met Hogeschool Inholland Haarlem, Startup Campus Haarlem en het Rengelinkfonds voor de organisatie van het event.

Stimuleren in ondernemerschap
Sprekers op de boeiende en inspirerende avond waren Jos Ahlers, die een optimistisch verhaal hield over de toekomst waarin Gen Z het voor het zeggen krijgt, en Barthold Hooft Graafland – social enterpreneur en alumnus van de Nationale Denktank. De laatste gaf twee tips voor succesvol ondernemerschap: consistentie wint het altijd van intensiteit en discipline wint het altijd van ambitie. Matthijs de Winter, teamleider Creative Business bij Inholland Haarlem, benadrukte het belang van de omgeving van de student, zowel op school als thuis.

Ook de winnaars van de Student Ondernemersprijs 2025 kwamen aan het woord: Timo Brouwers en Laurens Dulmers van Reachmate, een hulpmiddel voor mensen in een rolstoel. “Het winnen van die prijs heeft ons enorm gestimuleerd in ons ondernemerschap. Vrij kort daarna hebben we ons bedrijf formeel opgericht en zijn we verdergegaan met productontwikkeling en marketing. Inmiddels zitten we in de volgende fase, schalen we de productie op en hebben we ambities om naar het buitenland te gaan.”

Voor de Afstudeerprijs beoordeelde de jury een veertiental afstudeerwerken. Daarbij kwam uiteindelijk Robbert Louter, student Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, als winnaar uit de bus. Zijn onderzoek richtte zich op de relatie tussen groenvoorzieningen en de gezondheid van bewoners in Alkmaar. Met als belangrijkste conclusie dat de kwaliteit van het groen meer impact heeft op de gezondheid dan de hoeveelheid groen. De jury complimenteerde hem met hoe hij een grote hoeveelheid datagegevens wist te combineren, deze op wijkniveau kon uitzetten én wist te vertalen naar een dashboard waarin de data inzichtelijk wordt voor beleidsmakers. Eervolle vermeldingen waren er voor Jelle Wurpel (Bouwmanagement & Vastgoed / Ruimtelijke ontwikkeling, Haarlem) en Senna Slot (Business Studies, Haarlem).

And the winner is…
Ook bij de Student Ondernemersprijs stond de jury voor een lastige taak. Paul Nielen: “Het was soms alsof we verschillende stukken fruit van dezelfde fruitschaal moesten vergelijken. Van een platform voor kledingruil tot een game om beginnend muzikanten en artiesten op weg te helpen tot een herinneringsarmband voor mensen met dementie. Toch sprongen er voor ons drie ondernemingen uit. Open-It, dat een ergonomische 5-in-1-oplossing heeft gemaakt voor mensen met artrose of verminderde grip, en Verdiax, dat biologisch afbreekbaar incontinentiemateriaal heeft ontwikkeld voor de uitvaartbranche. And the winner is…”. Maar voordat Nielen dat zei, presenteerde hij een verrassingsprijs voor de top-3: een driedaagse ‘natuurlijk leiderschap’, aangeboden door de Foundation for Natural Leadership.

Zo bleef de zaal nog even in spanning, maar uiteindelijk sprak Nielen het verlossende woord en bleek InfraCover de nummer één van de jury. Melvin Valk, een van de studenten uit de groep: “We waren echt zó nerveus, mijn hart ging steeds sneller kloppen. Zo gaaf om dan onze naam te horen en deze prijs te winnen, zeker omdat de concurrentie groot was.” InfraCover ontwikkelt en produceert herbruikbare afdekhoezen voor verkeersborden. Dat lijkt een kleine markt, maar de studenten becijferden dat er maar liefst 106 miljoen verkeersborden in Nederland zijn, waarvan gemiddeld zo’n 1% buiten gebruik is. Die worden nu afgedekt met vuilniszakken en duct tape, wat na gebruik wordt weggegooid.

Innoveren en Ondernemen
Melvin en zijn medestudenten gaan het bedrag van 1.500 euro dat bij de prijs hoort gebruiken om nader onderzoek te doen, hun product verder te ontwikkelen en een VOF op te richten en in te schrijven bij de KVK. Ze geven dan ook aan dat de minor Innoveren en Ondernemen, waar het idee ontstond, en het hele traject in aanloop naar de prijsuitreiking de groep enorm heeft gestimuleerd. Melvin: “Inholland heeft ons heel goed geholpen om te kunnen starten, we zijn daarin echt goed begeleid. Onze docenten en coaches boden de structuur, daarbinnen kregen we alle ruimte. We zijn in dat traject ook een paar keer op ons bek gegaan – en vervolgens weer overeind geholpen. Dat heeft bijgedragen aan onze zelfverzekerdheid en heeft heel veel positieve energie gegeven.”

Op de afsluitende borrel werd er volop nagepraat door docenten, studenten, relaties en professionals uit het werkveld. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van de organiserende vestiging Hogeschool Inholland Haarlem, vertelde daarbij hoe de avond haar met trots vervulde: “Ik ben echt onder de indruk van de manier waarop onze studenten naar de wereld kijken, aan de slag gaan met actuele uitdagingen en vanuit een geheel eigen blik komen met direct toepasbare oplossingen. Een avond als deze maakt zo goed duidelijk wat Inholland doet en welke impact onze studenten maken in de maatschappij. Daarmee zetten ze ook meteen de relevantie van onze hogeschool en ons onderwijs voor de directe omgeving op de kaart.”

Kennis uit praktijkgericht onderzoek belandt nog te vaak in een rapport of artikel dat in de praktijk beperkt wordt gebruikt. Terwijl juist de vorm waarin kennis wordt aangeboden bepaalt of professionals ermee aan de slag kunnen. In het nieuwe handboek ‘Kennisproducten uit Praktijkgericht onderzoek’ laten de auteurs zien hoe onderzoekers kennisproducten – zoals kaartensets, spellen, principes, handreikingen en protocollen – bewust kunnen ontwerpen en vanaf de start kunnen meenemen in hun onderzoeksaanpak. 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd op de ESConferentie in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.
 

Kennisproduct bepaalt of kennis landt in de praktijk

Praktijkgericht onderzoek aan hogescholen is de afgelopen twintig jaar sterk volwassen geworden en heeft een eigen positie verworven in het onderzoeksveld. Tegelijk groeit het besef dat haar impact niet alleen afhangt van de kwaliteit van de kennis zelf, maar ook van de vorm waarin die kennis wordt gegoten. Kennisproducten worden nog vaak gezien als bijzaak, iets dat pas aan het einde van het onderzoek aandacht krijgt. Het handboek brengt daar verandering in door voor het eerst overzicht, taal en verdieping te bieden voor het werken met kennisproducten.

“Een kennisproduct is niet het sluitstuk van je onderzoek. Het is een ontwerpkeuze die bepaalt hoe professionals de kennis kunnen gebruiken in hun dagelijkse werk”, zegt Wina Smeenk, lector Societal Impact Design bij Hogeschool Inholland. Zij is, naast lectoren Koen van Turnhout en Daan Andriessen (Hogeschool Utrecht) en Miriam Losse (Hogeschool Saxion), één van de auteurs/redacteuren van het nieuwe handboek.
 

Stop met kennis ‘overdragen’

De auteurs beschrijven kennisproducten als middelen die leerprocessen bij praktijkprofessionals ondersteunen en kennis helpen ontlokken. Niet de behoefte van de onderzoeker om kennis te verspreiden staat centraal, maar de vraag: hoe ondersteunen we professionals in hun kenniswerk in de praktijk?
 

Rijke praktijk, kritisch onderzocht

Het boek is gebaseerd op vele praktijkvoorbeelden: succesvolle en minder succesvolle kennisproducten, kennisproducten van de auteurs zelf én van collega-onderzoekers. De makers zijn opgezocht en bevraagd: wat werkt, wat niet, en waarom?

“Die reflecties leveren de lezer concrete lessen op over valkuilen zoals de inzet van expertise en middelen voor het ontwikkelen van het kennisproduct en het onderschatten van context en gebruik”, zegt Miriam Losse, methodoloog en adviseur onderzoek bij Hogeschool Saxion. “Daarnaast biedt het handboek praktische ontwerptips voor onderzoekers die hun kennisproducten bewuster willen ontwikkelen.”
 

Geef kennisproducten een plek in het onderzoeksplan

Volgens de auteurs verdienen kennisproducten een expliciete plek in het onderzoeksontwerp. “De keuze voor een kennisvorm en uitingsvorm beïnvloedt het type onderzoek, de bewijslast en de manier waarop kennis kan doorwerken in de praktijk. Door hier vroegtijdig over na te denken, kan de bruikbaarheid en impact van praktijkgericht onderzoek aanzienlijk worden vergroot”, aldus Koen van Turnhout, lector Human Experience & Media Design, en Daan Andriessen, lector Onderzoekend Vermogen, beiden werkzaam bij Hogeschool Utrecht.
 

Drie boeken in één

Het handboek is opgezet als:

• handboek met concepten, denkwijzen en praktische ontwerptips
• inspiratieboek om ideeën op te doen voor kennisproducten
• naslagwerk voor onderzoekers die gericht willen terugzoeken

Het boek is geschreven door en voor praktijkgerichte onderzoekers aan universiteiten en hogescholen, maar is ook relevant voor practoraten, strategisch adviseurs, beleidsmakers en kenniswerkers in het bedrijfsleven.
 

Het boek wordt op 11 februari gepresenteerd in Pakhuis De Zwijger bij de conferentie van het Expertisenetwerk Systemisch Co-design in Amsterdam.

Van 11 tot en met 13 februari 2026 nodigt Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC) alle transitiemakers uit om vier jaar ESC te vieren en de start van de volgende fase van ons netwerk te markeren. Tijdens deze driedaagse conferentie in en rond Pakhuis de Zwijger (Amsterdam) komen ontwerpers, maatschappelijke organisaties en onderzoekers samen om inspirerende praktijkverhalen te delen, te ervaren en van elkaar te leren.
 

11 februari | Praktijk in beeld
Een dag vol praktijkverhalen uit het netwerk. Lopende, afgeronde en nieuwe projecten laten zien hoe Systemic Co-Design werkt in transitie contexten en samenwerkingsnetwerken. In de avond vindt een speciale boekpresentatie plaats over kennisproducten als tastbare opbrengst van praktijkgericht onderzoek.

12 februari | Expeditiedag
Na een gezamenlijke start trekken de deelnemers in groepjes als een zwerm bijen de stad Amsterdam in. Ze bezoeken ESC-partners en projecten in de praktijk: een dag van ontmoeting en kruisbestuiving, waarin ESC zichtbaar wordt als gedeelde cultuur.

13 februari | Impact & Onderwijs
De slotdag staat in het teken van doorwerking. Wat heeft vier jaar ESC opgeleverd en hoe vertalen we deze inzichten naar blijvende impact in onderwijs en professionele praktijk.
 

Praktische informatie

Date: 11, 12, 13 februari 2026
Location: Pakhuis de Zwijger, Piet Heinkade 179, 1019 HC Amsterdam
Time: 9.30 tot 17.00 uur

Klik voor meer informatie & aanmelden.
 

Het onderzoek is uitgevoerd door het afnemen van vragenlijsten en interviews onder medewerkers en studenten. Daarnaast is gekeken naar mogelijke blinde vlekken in de bestaande voorzieningen rond sociale veiligheid en welzijn. Deze brede aanpak helpt om naast cijfers ook ervaringen en context mee te nemen.  

Wat zijn de belangrijkste resultaten? 
De resultaten laten in hoofdlijnen een positief beeld zien. Medewerkers waarderen de sociale veiligheid gemiddeld met een 7,3 en ervaren de onderlinge omgang en betrokkenheid als prettig. Studenten voelen zich over het algemeen sociaal veilig binnen het domein.  

Tegelijkertijd benadrukken de uitkomsten dat sociale veiligheid niet vanzelfsprekendheid is en blijvend aandacht vraagt. Het onderzoek laat zien dat er verbetering mogelijk is op het gebied van leiderschap, feedback geven en ontvangen én aandacht voor studentenwelzijn. Daarbij geldt nadrukkelijk dat elke ervaring met grensoverschrijdend gedrag er één te veel is.  

De respons van studenten was beperkt. De resultaten moeten daarom voorzichtig worden geïnterpreteerd. Ze geven wel waardevolle signalen voor het gesprek over het welzijn en de ondersteuning van studenten. 

Wat doen we al?  
We hebben al stappen gezet om hier invulling aan te geven. Door deelname aan het vernieuwde Inholland-brede leiderschapstraject en initiatieven binnen teams om feedbackvaardigheden te versterken. Deze beweging willen we in de nieuwe faculteit voortzetten en verdiepen. Bas van Spréw, domeindirecteur Creative Business: “We bouwen straks aan een nieuwe faculteit: een warm huis voor alle studenten en medewerkers. De inzichten uit dit onderzoek helpen ons om dat samen verder vorm te geven.”  

Vervolg richting de nieuwe faculteit  
Het onderzoek is gedeeld met de deelmedezeggenschapsraad (DMR) en wordt na de kerstvakantie besproken. Daarna komt het rapport beschikbaar voor medewerkers en studenten. De komende periode kijken we hoe we de aanbevelingen uit het onderzoek, op een zorgvuldige en structurele manier, kunnen meenemen in onze samenwerking en in de ondersteuning van studenten. Met duidelijke betrokkenheid van het management. De uitkomsten van het onderzoek bieden waardevolle inzichten voor de vorming van de nieuwe faculteit. Een veilige, open en warme werk- en leeromgeving blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt.   

*N.B. In januari 2026 volgt Inholland-brede communicatie over het hogeschoolbrede medewerkersonderzoek dat is afgenomen door Effectory.  

Steeds vaker werken bewoners, bedrijven, overheid en onderwijs samen aan maatschappelijke uitdagingen zoals leefbaarheid, duurzaamheid en zorg. Zulke vraagstukken zijn complex en hebben geen simpele oplossing. Juist daarom groeit de behoefte aan nieuwe vormen van samenwerking, waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt en zijn eigen bijdrage levert.

Volgens Guido Stompff, lector Design Thinking bij Inholland, ligt daarin de kracht van partnercipatie: een aanpak waarbij betrokkenen niet alleen samen ergens over nadenken en er samen over beslissen, maar ook daadwerkelijk samen de uitvoering doen. Partnercipatie creëert collectief eigenaarschap en maakt verandering mogelijk in situaties waarbij meerder partijen gelijktijdig een stap moeten zetten, om verder te komen.

Wat gaat er mis met klassieke participatie?

“Participatie zoals gemeenten die vaak organiseren, gaat over het ophalen van kennis”, legt Guido uit. “Dat kan gaan over het in beeld brengen van belangen tot aan bewoners laten beslissen.” Danny Konings, strategisch adviseur Democratisering voor het stadsdeel Amsterdam Centrum, vult aan: “In dat laatste geval kunnen Amsterdammers meebeslissen over iets dat hen aangaat. Vaak is er uiteindelijk wel een gemeentelijk besluit nodig.” Volgens Guido geeft dat problemen: “Dit creëert geen collectief eigenaarschap. Mensen verwachten dat wat ze zeggen ook wordt uitgevoerd, door anderen! En ze verwachten dat het morgen al gebeurt. Maar de praktijk is complex en traag. Daardoor verliezen burgers hun vertrouwen.”

Ook co-design – het domein waar Guido als ontwerper vandaan komt – biedt niet altijd uitkomst. Co-design richt zich op ‘samen oplossingen bedenken’, bijvoorbeeld voor slimme ICT-oplossingen in de zorg. Dat kan leiden tot creatieve ideeën, maar de uitvoering blijft de verantwoording van één partij die bijvoorbeeld de software ontwikkelt. “Het risico bij co-design is wensdenken, dat mensen onhaalbare voorstellen doen, waar ze verliefd op worden. De uitvoerende partij bepaalt echter wat haalbaar is, op basis van vaak goede redenen. Maar betrokkenen voelen zich vervolgens niet serieus genomen.”
 

De stap naar partnercipatie

Partnercipatie gaat een stap verder: samen denken, samen beslissen én samen doen. Het is géén kwestie van ‘horen wat mensen vinden’ of juist ‘zij moeten ons goede idee uitvoeren’, maar van ‘gezamenlijke verantwoordelijkheid’.

Een voorbeeld is het afvalvraagstuk in de Amsterdamse binnenstad. Bewoners ergerden zich aan vuilniszakken op straat, ondernemers dumpten afval verkeerd en de gemeente kampte met logistieke beperkingen. “Iedereen wees naar elkaar”, zegt Guido. “Maar afval is van ons allemaal. Bij partnercipatie vragen we niet alleen: wat wil je veranderen? Maar ook: wat wil jij eraan bijdragen?” Dat kan variëren van buren informeren, tot grafisch ontwerp maken voor een campagne, of gewoon je eigen afval correct scheiden. “Iedereen kan iets bijdragen, al is het maar klein. Wallen Schoon is een initiatief dat nu al lang loopt waarbij inwoners zelf de handen uit de mouwen steken om te helpen het centrum leefbaar te houden.” 

Ontwerpend onderzoek als motor

De verbinding met Design Thinking is essentieel. In plaats van blauwdrukken of top-down beleid, werkt partnercipatie via actieonderzoek: experimenteren, testen en leren. “Je kunt dit soort complexe vraagstukken niet op afstand oplossen. Je moet met je voeten in de klei”, legt Guido uit. Ruth van Delfgauw van Being a Designer en partner van het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design, licht toe: “Dat geldt niet alleen voor onderzoekers en ontwerpers: voor verbinding moeten ook bewoners, ondernemers en zelfs bobo’s vieze handen krijgen.” Experimenteren met ‘vieze handen krijgen’ doen Ruth en Guido bijvoorbeeld samen met de Stadshart Top, in het centrum van Amsterdam, voor een leefbaar centrum.

In de Top komen bewoners en ondernemers met initiatieven, waarin verschillende belangen samenkomen. Elena Simons, creative director bij Wonder, is één van de drijvende krachten: “Die initiatieven ontwikkelen we samen en voeren we in onderlinge samenhang uit. Daarbij kan iedereen bijdragen. Sommigen organiseren en overleggen met de gemeente, anderen flyeren of verwijderen fietsen, en weer anderen komen met creatieve ideeën. Juist die diversiteit maakt het proces krachtig.”

Kleinschaligheid is troef, dat heeft Guido geleerd van de Top: “Small is beautiful: in een wijk, buurt of school zijn veranderingen haalbaar. Daar kan je veel van leren.” Hij gelooft minder in een landelijke participatieproces. “Wat werkt in Amsterdam-Centrum, werkt niet per se in de Bijlmer of Groningen. Maar door kennis uit te wisselen, kunnen we patronen ontdekken en de vele initiatieven verweven. Zo kan je verandering creëren: in kleine stapjes en op vele plekken tegelijkertijd.”

Onderwijs en de nieuwe generatie

Binnen Inholland wordt partnercipatie ook doorvertaald naar het onderwijs. Studenten doen mee in actieonderzoek van de living labs, leren hoe je collectief eigenaarschap creëert en ervaren hoe weerbarstig maatschappelijke vraagstukken zijn. “We leiden ze niet alleen op als professionals, maar ook als burgers die verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving”, aldus Guido.

De kern in drie principes

Uit lopende projecten destilleert Guido drie kernprincipes voor partnercipatie:

1. Denk mee, beslis mee en doe mee: voor verandering is praten onvoldoende. Help mee met het bedenken én uitvoeren van plannen.
2. Small is beautiful: begin klein, in een wijk of organisatie, en leer door te creëren.
3. Doen is beslissen: plannen waar mensen hun schouders onder zetten gaan door, waar ze alleen over praten niet.
    

Naar een partnercipatiebeweging

Partnercipatie is geen uitgewerkt model, maar een benadering die groeit uit de praktijk. Het heeft warme belangstelling binnen het Expertisenetwerk Systemisch Co-design (ESC). “We leren elke dag”, zegt Guido. “Het is vallen en opstaan, en het kost tijd. Maar de urgentie is groot: van afval tot zorg, van toerisme tot klimaat. Deze vraagstukken zijn te complex om alleen door overheid of markt op te lossen. We moeten het samen doen.”

Zijn droom? Een beweging waarin lokale initiatieven in verschillende wijken en sectoren met elkaar verbonden worden. “Als we die kennis en energie verweven, ontstaat er een kettingreactie van maatschappelijke innovatie.”

Hoeveel vrijheid kun je studenten eigenlijk geven? Hoe verhouden persoonlijke ontwikkeling en toetsbare leerdoelen zich tot elkaar? In de derde – en laatste – aflevering van onze podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ gaat host Rianne samen met lector Jürg Thölke in gesprek met Reuben Wijnberg, teammanager van de Living Labs binnen Creative Business. In dit artikel gaan we dieper in op die spanning, aangevuld met inzichten van collega’s van Inholland over wat het vraagt om met vertrouwen leiding te geven in leren en ontwikkeling.

Buiten de gebaande paden

In de podcast vertelt Reuben hoe studenten in de Living Labs zelf hun leerdoelen mogen kiezen. Dat klinkt eenvoudig, maar levert soms verrassende keuzes op. “Een student besloot bijvoorbeeld Egyptisch te leren koken en ontdekte zo meer over haar eigen identiteit en achtergrond. Fantastisch om te zien hoe zoiets een springplank kan worden naar zelfvertrouwen en richting”, zegt hij.

Die vrijheid roept ook vragen op. Want hoe begeleid je studenten die ineens buiten de gebaande paden stappen? En hoe combineer je persoonlijke leerdoelen met de eisen van het onderwijs? Zoals Reuben het scherp samenvat: “Er is niks mis met knuffelen met lama’s, zolang dat maar een diepere leerervaring oplevert.”
 

Spanningsveld in het onderwijs

Jürg benadrukt in het gesprek dat authentiek leiderschap bij studenten niet vanzelf ontstaat. “We besteden nog steeds te weinig aandacht aan persoonlijke ontwikkeling in het onderwijs. Terwijl jonge mensen straks te maken krijgen met complexe vraagstukken, waarin juist hun authenticiteit en reflectievermogen cruciaal zijn.”

Rianne vraagt zich af hoe docenten in dat spanningsveld hun rol kunnen pakken: enerzijds de regels en kaders van het onderwijssysteem, anderzijds de ruimte voor persoonlijke ontwikkeling van studenten. Hoe creëer je balans? Wat betekent dit voor de relatie tussen student en docent?

“Als docent balanceer je voortdurend tussen loslaten en leidinggeven,” zegt Mark Jacobs, docent bij de AD Crossmediale Communicatie. “Studenten vragen ruimte, maar soms hebben ze juist houvast nodig. We coachen on the job.”
 

Leiderschap vraagt leiderschap

Mark ziet dat er binnen zijn opleiding veel aandacht is voor persoonlijke ontwikkeling en reflectie. “Bij de AD Crossmediale Communicatie zijn bijna de helft van de leeruitkomsten gericht op reflecteren, feedback geven, professionele identiteit en persoonlijke ontwikkeling”, vertelt hij. “We werken met beroepsauthentieke vraagstukken, omdat studenten recht hebben op ongelijk onderwijs – passend onderwijs dat recht doet aan waar ze als individu staan in hun ontwikkeling.”

Dat vraagt situationeel leiderschap van docenten: weten wanneer je ruimte geeft en wanneer je stuurt. “We vragen van studenten wendbaarheid, maar dat vraagt ook wendbaarheid van docenten. Soms moet je ‘leading from behind’ zijn en studenten ruimte geven, en soms juist meester zijn en even richting geven of sturen als de situatie dat vraagt”, aldus Mark.
 

Verantwoordelijkheid van de student

Pabo-student Josefien Klaase, voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, deelt in de podcastaflevering haar visie: volgens haar mag het onderwijs zeker bijdragen aan authentiek leiderschap, maar ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor persoonlijke ontwikkeling bij de student zelf.

“Veel studenten weten nog niet precies welke kant ze op willen, of proberen te voldoen aan een beeld van wie ze zouden moeten zijn”, vertelt Martijn Mesman, docent en onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership. “Als docenten kunnen we hen uitnodigen om daarover na te denken: wie ben ik, wat vind ik belangrijk, en hoe kan ik keuzes maken die echt bij me passen? Het onderwijs kan die zoektocht niet overnemen, maar wél faciliteren met een leeromgeving die uitnodigt tot reflectie. Daarbij is het belangrijk dat we dicht bij de leefwereld van studenten blijven. Authentiek leiderschap klinkt soms abstract, maar uiteindelijk gaat het erom dat studenten groeien als mens; in hun eigen tempo, op hun eigen manier.”

Petra Biemans, lector Human Capital, waarschuwt daarbij voor te veel nadruk op reflectie. “Wees spaarzaam met authentiek leiderschap”, zegt ze. “Studenten worden gek van reflecteren als er te weinig nieuwe inhoud of gedrag is om op te reflecteren. Dan wordt reflecteren een doel op zich in plaats van een middel om te leren. Doe het alleen als het nut en toegevoegde waarde heeft.”
 

The Trip: een succesvol praktijkvoorbeeld

Martijn ontwikkelde samen met collega’s The Trip, een serious game die studenten helpt om op een laagdrempelige en aansprekende manier te reflecteren op hun persoonlijke ontwikkeling. In de game maken studenten een virtuele wereldreis en worden ze geconfronteerd met herkenbare situaties uit hun eigen leefwereld. Die leiden tot vragen als: wat vind ik belangrijk, hoe reageer ik in bepaalde situaties en waarom eigenlijk? De inzichten die ze opdoen, nemen ze mee naar de fysieke les, waar ze in groepen verder reflecteren en met elkaar in gesprek gaan.

“We merkten dat het moeilijk was om authentiek leiderschap te concretiseren in het onderwijs”, vertelt Martijn. “The Trip is geen heilige graal, maar het helpt studenten wel om op een andere manier met reflectie bezig te zijn. In plaats van een verplichte terugblik op het afgelopen jaar, beleven ze situaties die dichtbij hen staan. Dat maakt het gesprek tussen student en docent veel opener.”

Inmiddels wordt The Trip ingezet bij meerdere opleidingen binnen het domein Creative Business en het domein Techniek, Ontwerpen en Informatica. Martijn: “Sommige studenten vinden het meteen geweldig, anderen moeten even wennen. Maar vrijwel iedereen zegt na afloop dat het ze aan het denken heeft gezet. Eén student zei: ‘Ik vind dat jullie persoonlijke ontwikkeling eigenlijk moeten afschaffen, maar als het blijft, dan is The Trip de beste manier om het te doen.’ Dat vond ik een prachtig compliment.”

Benieuwd hoe Reuben, Jürg en Rianne deze spanningen verkennen en welke tips ze hebben voor docenten en studenten? Beluister aflevering 3 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.

We zijn benieuwd naar jouw kijk op de plek van authentiek leiderschap in het onderwijs. Laat het ons weten in de reacties!

Hoe blijf je jezelf in een tijd waarin AI en andere nieuwe technologie razendsnel onze werkelijkheid veranderen? Kun je nog je eigen koers houden als je dagelijks wordt overspoeld met prikkels, informatie en verleidingen? In de tweede aflevering van onze podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ gaat host Rianne samen met lector Jürg Thölke in gesprek met Richard John, docent Business Innovation, Design Thinking en AI en lid van de AI Taskforce van Hogeschool Inholland. In dit artikel verdiepen we dat gesprek met visies van collega’s van Inholland: hoe kijken zij aan tegen de rol van authentiek leiderschap in een digitale wereld?

Zorgen bij studenten

In de podcast vertelt Jürg hoe technologie ons al eeuwenlang uitdaagt. Hij vergelijkt de huidige AI-golf met het vuur van Prometheus: iets dat warmte en licht kan geven, maar ook huizen kan verwoesten. “Het tempo van de digitale ontwikkelingen is zo hoog dat we vaak alleen nog reageren, in plaats van bewust kiezen hoe we ermee omgaan”, zegt hij.

Richard ziet van dichtbij hoe studenten experimenteren met AI. Hij vertelt over hun enthousiasme, maar ook over hun zorgen: “Sommige studenten vragen zich letterlijk af of hun studie nog wel zin heeft. Of ze straks nog een plek hebben op de arbeidsmarkt.”

Petra Biemans, lector Human Captial, denkt dat die angst bij jongeren niet nodig is: “Er verdwijnen natuurlijk een aantal banen, maar er komen ook weer allerlei nieuwe banen bij. In de praktijk valt de snelheid waarmee dit soort veranderingen plaatsvinden mee.  Neem bijvoorbeeld de ‘paperless office’. Dat werd in de jaren tachtig van de vorige eeuw al voorspeld maar dat is nu pas realiteit.”
 

Diepgewortelde beroepsidentiteit

Petra benadrukt dat technologie niet alleen beroepen verandert, maar ook de mensen die ze uitoefenen. “Technologie verandert niet alleen wat we doen, maar ook wie we zijn als professional.” Ze noemt als voorbeeld de zorgverlener, wiens werk steeds meer verandert van zorgen voor mensen naar mensen helpen bij zelfzorg – een coachende rol. Of de accountant die tegenwoordig meer een adviseur is dan een rekenaar. “Zodra de kern van een beroep verschuift vraagt dat om een ander type mens. Beroeps- en professionele identiteit is vaak dieper geworteld in mensen dan we denken.”

Ook Laura Vos, programmamanager AI, ziet dat AI de beroepspraktijk fundamenteel verandert. ”Het beïnvloedt de gewenste leeruitkomsten, maar ook het onderwijs en de toetsing. AI is niet zomaar een tool die je implementeert. Als we het niet doordacht inzetten, verstoort het de kern van het onderwijs: dat studenten echt leren wat ze moeten leren, dat onze toetsen valide blijven en dat een diploma ook daadwerkelijk iets zegt over de vaardigheden van die student.”
 

Menselijk en authentiek blijven

Pabo-student Josefien Klaase, voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, deelt in de podcastaflevering haar ervaring met AI. Ze vertelt daarnaast dat ze ziet dat veel jongeren hun denken deels uitbesteden aan AI en ze vraagt zich af hoe zij daarin menselijk en authentiek kunnen blijven.

Richard legt uit hoe belangrijk kritisch denken en zelfreflectie in dit digitale tijdperk zijn geworden: “Wie weet wie hij is en wat hij wil, kan AI sturen in plaats van zich te laten sturen.” “Het gaat erom dat we zelf nadenken over wat we van AI willen”, vult Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, aan. “In plaats van klakkeloos te accepteren wat grote techbedrijven ons aanbieden, kunnen we ons afvragen hoe we AI vormgeven op een manier die recht doet aan onze waarden en diversiteit.”
 

Kennis en reflectie

“Zelf kritisch blijven denken en gevoel hebben bij wat juist en niet juist is, kan alleen als je beschikt over basiskennis”, zegt Petra. “Zorg als student dat je die basiskennis vanuit je opleiding op orde hebt, zodat je weet waar je het over hebt en je niet afhankelijk opstelt ten aanzien van systemen.”

Ook Laura ziet kritische reflectie als een essentiële pijler. “Om AI verantwoord in het onderwijs te kunnen inzetten, moeten we vanuit Inholland de juiste voorwaarden scheppen: duidelijke kaders, voldoende scholing voor AI-geletterdheid en een solide AI-infrastructuur.” Tegelijkertijd vraagt de opkomst van AI om een herziening van het curriculum. “Onderwijs, toetsing en leeruitkomsten moeten worden aangepast aan de AI-ontwikkelingen. Daarbij is het belangrijk om ook vast te leggen wanneer AI wel of niet gebruikt kan worden.”

Daarbinnen is ook aandacht nodig voor scholing in AI-geletterdheid van studenten, zegt Laura. “Ze moeten begrijpen wat de mogelijkheden en risico’s zijn, en de output kritisch leren beoordelen. Alleen dan kunnen ze AI bewust gebruiken en niet te snel meegaan in de verleiding ervan.” Petra: “Digitale vernieuwing is een verandertraject, geen knop die je omzet. Mensen hebben tijd en begeleiding nodig om er echt iets mee te doen. Authentiek leiderschap betekent ook dat je dat proces serieus neemt.”

Benieuwd wat Richard en Jürg te zeggen hebben over hoe je als mens in deze digitale tijd trouw blijf aan je eigen waarden? Over wat het betekent om je eigen koers te bepalen, ook als AI steeds meer taken van ons overneemt? Beluister aflevering 2 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.
 

Ook zijn we benieuwd naar jouw kijk op de wisselwerking tussen authenticiteit en het gebruik van technologie. Laat het ons weten in de reacties!

Hoe vind je je plek in een samenleving die razendsnel verandert? Hoe kunnen studenten zich verhouden tot prestatiedruk, maatschappelijke onzekerheid, polarisatie en de constante aanwezigheid van sociale media? In de eerste aflevering van onze driedelige podcastserie ‘Authentiek Leiderschap in de praktijk’ onderzoeken host Rianne en lector Jürg Thölke samen met Ouafila Bejja-Essayah, docent-onderzoeker diversiteit en inclusie, wat authentiek leiderschap betekent in deze tijd. In dit artikel zetten we de belangrijkste inzichten uit het gesprek op een rij, aangevuld met reflecties van collega’s binnen Hogeschool Inholland.

De essentie van authentiek leiderschap
Volgens Jürg draait authentiek leiderschap in de huidige samenleving om het vermogen om in contact te blijven: met jezelf, met anderen en met wat er om je heen gebeurt. “Niet alleen weten wat belangrijk is, maar het ook durven handelen wanneer het erop aankomt.” Hij ziet hoe lastig dat is in een tijd waarin studenten worden afgeleid, overvraagd of juist geremd door de druk die ze ervaren. “Authentiek leiderschap vraagt om vertraging, reflectie en het vermogen om lastige gesprekken niet te vermijden, maar juist op te zoeken”, zegt Jürg.

“Het voeren van lastige gesprekken gaat samen met ongemak en dat is iets dat mensen liever uit de weg gaan”, legt Marieke Slootman, associate lector Veerkrachtig ontwikkelen in inclusieve pedagogische contexten, uit. Toch is het aangaan van dat ongemak essentieel: “Ongemak hoort bij groei en verbinding vanuit vertrouwen. We zijn zo gewend geraakt aan stelligheid en nooit fouten mogen maken, dat openheid soms voelt als een risico. Terwijl juist dát nodig is: niet ingaan op de reflex van verdediging, maar luisteren, vragen stellen en nieuwsgierig blijven.” 
 

Studenten zijn maatschappelijk betrokken
Volgens Ouafila zijn studenten veel meer bezig met maatschappelijke ontwikkelingen dan vaak wordt gedacht. “Als je doorvraagt, zie je dat ze zich echt zorgen maken over waar de wereld naartoe gaat.” Maar in de onderwijspraktijk wordt die betrokkenheid niet altijd gezien. “School wil gevoelige onderwerpen vaak neutraliseren”, zegt ze. “Daardoor zien we studenten niet zoals we ze eigenlijk zouden moeten zien.”

Senka Rebac, docent-onderzoeker Authentiek Leiderschap, ziet dat het gesprek in haar lessen ontstaat wanneer ze het persoonlijk maakt: “Veel studenten weten simpelweg niet wat er werkelijk speelt, maar zodra ik maatschappelijke vraagstukken concreet maak en vertaal naar hun dagelijkse leven, zie ik dat interesse en betrokkenheid onmiddellijk toenemen.” 
 

Prestatiedruk en ruis
In de voorbereiding van de podcastaflevering zag Rianne dat bijna de helft van de studenten zich vaak gestrest voelt. Veel studenten ervaren hoge verwachtingen, onzekerheid over de toekomst en sociale druk. Ouafila herkent dat direct: “Het werkveld vraagt om veerkrachtige studenten, maar de druk stapelt zich enorm op. Studenten moeten veel keuzes maken, terwijl ze daar niet altijd de tools voor hebben.” In de podcast vertelt Ouafila dat ze werkt aan onderwijsinstrumenten die studenten helpen de juiste tools te ontwikkelen.

Marieke vult aan dat veerkracht niet alleen een individuele eigenschap is, maar iets dat ontstaat in relatie: “Je kunt studenten geen veerkracht aanleren als je zelf moeilijke gesprekken uit de weg gaat. Ze leren het alleen als wij het voorleven: luisteren, twijfelen, een fout durven maken.” Senka deelt een voorbeeld van hoe zij dat in haar lessen aanpakt: “Toen ik mijn studenten vroeg hun telefoon weg te leggen in de les deelde ik mijn eigen gevoel daarover. Dat veranderde de energie, want ik sprak ze aan van mens tot mens en niet van docent tot student. Door mijn kwetsbaarheid te tonen, ontstond ruimte voor hen om ook te openen. In die ruimte kunnen we ons bewust worden van patronen die meespelen.” Ze zegt: “Kwetsbaarheid en veerkracht gaan over het loslaten van de façade van perfectie en het openen van ruimte voor echtheid en vertrouwen.” 
 

Inner Development Goals bieden richting
Grote maatschappelijke vraagstukken kunnen overweldigend zijn voor studenten, vindt ook Pabo-student en voorzitter van de strategische studentenadviesraad van Inholland, Josefien Klaase. Zij vraagt in de podcast aan Jürg en Ouafila hoe de jonge generaties vanuit authentiek leiderschap positief kunnen bijdragen aan de samenleving van nu.

De Inner Development Goals (IDG’s) helpen hier volgens Jürg en Ouafila bij door grote maatschappelijke thema’s te verbinden aan persoonlijke vragen en waarden. In de podcastaflevering leggen ze uit wat deze IDG’s zijn en hoe deze verhouden tot de Sustainable Development Goals (SDG’s).

Jürg: “De SDG’s gaan over het ‘wat’. De Inner Development Goals gaan over het ‘hoe’.” Ze helpen studenten reflecteren op gedrag, waarden en hun rol in de samenleving. Ouafila ziet in de praktijk dat dit werkt: “Het wordt kleiner en persoonlijker. Studenten ontdekken dat ze wél invloed hebben, maar dat die begint bij hoe ze zichzelf begrijpen en verhouden tot anderen. Dat vermogen wordt belangrijker dan ooit, juist in een samenleving waar verandering de norm is en waar jongeren zich soms afvragen of ze wel een plaats hebben.” 
 

De beperking van ‘professionaliteit’
In veel westerse systemen wordt professionaliteit nog gezien als rationeel, taakgericht en emotieloos. Maar zowel Marieke als Senka benadrukken dat dit vandaag niet meer werkt. Senka verwoordt het scherp: “We hebben geleerd dat emotie en professioneel zijn twee gescheiden werelden zijn. Maar er bestaat geen relatie zonder emotie. En maatschappelijke vraagstukken los je niet op met alleen cognitieve kennis. Daarvoor heb je zelfkennis nodig, bewustzijn van je patronen en de moed om je te verbinden met de ander.”

Marieke sluit zich daarbij aan en wijst op een belangrijk misverstand: “Authentiek leiderschap wordt soms uitgelegd als: ‘dit is wie ik ben, deal er maar mee’. Maar authentiek zijn betekent juist blijven ontwikkelen, blijven verbinden. Niet verharden, maar open blijven.” Dat is precies waar de samenleving om vraagt: samenwerken aan grote uitdagingen. Om samen te werken, moeten mensen zich kunnen relateren aan elkaar en daarvoor is innerlijk werk nodig: bewustzijn, reflectie, emotioneel contact kunnen maken.
 

Een gedeelde verantwoordelijkheid
“Authentiek leiderschap is niet iets dat je oplegt, maar iets dat je mogelijk maakt”, zegt Jürg. “Onze taak is om omgevingen te creëren waarin studenten kunnen groeien. De rest gebeurt in hun eigen tempo.” Ouafila benadrukt dat dit vraagt om balans: “Sommige studenten vragen structuur, anderen ruimte. Authentiek leiderschap betekent dat je meebeweegt en samen zoekt naar wat werkt.”

Marieke: “Studenten leren dit alleen als zij het ons zien doen. Laten we daarom als professionals oefenen in openheid, fouten durven maken en moeilijke gesprekken voeren. Niet alleen voor hen, maar ook voor onszelf.” Meer over authentiek leiderschap in het onderwijs hoor je in aflevering 3.

Benieuwd hoe Jürg en Ouafila authentiek leiderschap duiden in de huidige samenleving? Beluister aflevering 1 van deze driedelige podcastserie:

Afscheidsbijeenkomst
Op vrijdag 28 november is de afscheidsbijeenkomst van Jürg Thölke in Pakhuis de Zwijger. We gaan dan verder met elkaar in gesprek over dit onderwerp. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Lees hier meer en meld je aan.

We zijn benieuwd naar jouw kijk op de grote thema’s in de samenleving en hoe authentiek leiderschap daarin helpend kan zijn. Laat het ons weten in de reacties!

“Bro, kijk naar je eigen wenkbrauw dan!” Het klinkt misschien vreemd, maar dit was toch echt een van de reacties tijdens de Startup Showcase, een initiatief van Start Up Campus Haarlem (SUCH). Tijdens deze showcase bij Hogeschool Inholland Haarlem kregen studentondernemers de kans om via een poster zichzelf en hun onderneming te pitchen en zo tegelijkertijd hun netwerk uit te breiden.

De wenkbrauwopmerking werd gemaakt bij Art of Junk, waar Tijn zijn werk presenteert. Hoewel Tijn Sportkunde studeert, draait zijn presentatie om het verwerken van afval in kunst. In zijn werk wil hij laten zien dat kleine, dagelijkse voorwerpen die niks meer betekenen, samen iets moois kunnen opleveren. Tijn: “Het idee ontstond toen ik bij een restaurant zat met allemaal werken van allemaal verschillende artiesten aan de muur. Er zat geen samenhang in en niks ‘eigens’ van het restaurant. Toen dacht ik: wat zou het tof zijn als hier kunst hing gemaakt met spullen van het bedrijf zelf. Dan combineer je recyclen met iets persoonlijks.”

Zijn creativiteit kan Tijn volop kwijt in zowel de kunst als in zijn opleiding Sportkunde. Maar van zaken als ondernemen, marketing en verkoop wist hij weinig af. Tijn: “Daarom heb ik me gemeld bij SUCH, zij helpen me daarin op weg en die stap had ik nodig. Deze expositie is de eerste keer dat ik me publiekelijk presenteer en ik was wel wat gespannen voor de reacties. Vooral op het verhaal achter Art of Junk, niet zozeer of mensen het mooi vinden of niet. Ik merkte al snel dat die onzekerheid vooral in mijn eigen hoofd zit, het zal altijd zo zijn dat mensen ‘er wat van vinden’, dus deze ervaring geeft wel zelfvertrouwen.”

Liebesbrief
De poster die elke studentondernemer maakte, werkt als middel om met anderen in gesprek te raken. Zoals de poster van Ani, die triggert door het gebruik van veel foto’s en slechts de tekst ‘Liebesbrief an das Leben’. Ani, visual artist en tweedejaars student Creative Business: “Zowel voor als achter de schermen zijn vrouwen in kunst en muziek minder gerepresenteerd. In mijn ervaring moeten vrouwen harder werken om in kunst of muziek serieus genomen te worden. Daarom is mijn ambitie om een collectief te creëren, met vrouwen als rolmodel en voorbeeld, die met trots laten zien wat we doen.”

“Ik vind het superinteressant wat we bij SUCH doen, met allemaal mensen om me heen die initiatief willen nemen. Naast school wil ik méér leren, onder meer rondom leiderschap en ondernemerschap. Daar wil ik me in ontwikkelen, in groeien, beter worden. Zo krijg ik bij deze showcase veel feedback op wat ik doe, is het een soort oefening in presenteren en kan ik tegelijkertijd mensen mijn werk laten zien. Ook kan ik mijn Nederlands oefenen. Verder wilde ik nieuwe contacten opdoen, vooral bij het Conservatorium, en dat is gelukt. Ik heb al met de nodige muziekstudenten gepraat – en juist voor hen wil ik iets doen.”

Educatieve game
Een ander aspect van de muziekindustrie komt aan bod bij Scaleset, het startup-initiatief van Maiko (Creative Business), Monique en Ferdi (Business Innovation). Zij bouwen een educatieve game waarin beginnende singer-songwriters, dj’s en gamers keuzes maken, die invloed hebben op het verdere verloop van hun carrière. Maiko: “Artiesten zijn vaak creatieve mensen, die veel weten van de muziekkant maar minder van de zakelijke kant. In deze game geven we daar aandacht aan en willen we spelenderwijs bewustzijn creëren over de keuzes die je moet maken en alle ‘randzaken' die komen kijken bij je carrière, zoals juridische zaken, marketing en sales. Dat is iets waar veel muzikanten op stuklopen.”

Scaleset is ontstaan vanuit het International Music Industry Lab van Inholland, waar actuele vraagstukken uit de muziekindustrie worden onderzocht en aangepakt. Maiko: “We hebben onlangs ook meegedaan aan de Pitch Battle van Inholland. Net als bij dit evenement krijgen we zo feedback op zowel de inhoud van Scaleset als de manier waarop we ons presenteren. Door ons hier en op andere plaatsen te presenteren, willen we ook in contact komen met mogelijke financiers en human partners, zoals mensen van platenlabels of game developers. Bovendien spreken we hier veel studenten die de muziek- of game-industrie in willen, precies onze doelgroep. We verzamelen alvast hun mailadressen, zodat we ze op de hoogte kunnen houden.”

Onverwacht resultaat
Ondertussen stijgt op de achtergrond een drone op, doet een kleurige reisvideo de bezoekers likkebaardend verlangen naar het ontdekken van Zuidoost-Azië via de lokale keuken en nodigt een strakke, Formule-1-achtige poster technische studenten op zelf een auto te ontwerpen en te bouwen. De hele week ervaren al deze en alle andere startende ondernemers de waarde van ‘op mensen afstappen’ en het, soms onverwachte, resultaat dat dat oplevert. Zoals het spontane gesprek over kunst en recyclen van het studentengroepje dat nog altijd naar het ‘wenkbrauw-kunstwerk’ staat te kijken en concludeert: “O, dit heet Art of Junk. Nou, ik vind dit geen junk hoor”. Waarop een ander besluit met: “Mooi man, beetje cultuur snuiven op school.”

Vabok staat voor ‘Versterking aansluiting beroepsonderwijskolom’ en is een subsidieregeling vanuit het ministerie van OCW. Gonneke Willemsen, locatiedirecteur van Inholland Haarlem, vatte bij de startbijeenkomst kernachtig het doel samen: “Zorgen dat studenten goed door kunnen stromen naar vervolgonderwijs.” Dat klinkt wellicht logisch, maar zo zei Willemsen: “Je ziet in de praktijk toch dat sommige studenten aan het begin van een vervolgopleiding zeggen: ‘dit weet ik eigenlijk al wel’. Óf juist dat de stap nog te groot is. Met name voor die groepen studenten willen we kijken welke verbeteringen er mogelijk zijn. Deze regeling biedt ons die kans en we hebben hier al succesvolle ervaringen mee bij zorg, welzijn en techniek.”

Leerwinst creëren
Julia van Altena-de Jong is de programmamanager van de vabok economie. Zij begeleidt de verschillende werkgroepen, waarin docenten uit alle deelnemende onderwijsinstellingen samenwerken aan programmatische aansluiting tussen de opleidingen. Julia van Altena-de Jong: “Op die manier kun je leerwinst creëren. Dat kan zijn in tijd, dus studenten die de opleiding sneller afronden. Daarnaast kun je kwalitatieve leerwinst creëren, doordat studenten betere, gerichtere keuzes kunnen maken. Of door de voorsprong die ze hebben te benutten, bijvoorbeeld door een ander programma te volgen, waarmee ze hun kennis en vaardigheden verder verbreden en verdiepen.”

“Aan de samenwerking doet een groot aantal regionale onderwijsinstellingen mee. Vanuit het voortgezet onderwijs zijn er vijf vo-besturen betrokken: Dunamare Onderwijs, SVOK, Stichting IRIS, Stichting Fioretti-Teylingen en het Mendelcollege. In totaal zijn dat veertien scholen waarvan leerlingen met het profiel economie en ondernemen door kunnen stromen naar het mbo. Dat is in onze regio het Nova College, met vestigingen in Haarlem, Hoofddorp en Beverwijk. Zij bieden negen opleidingen in retail en economie, waarvandaan studenten naar het hbo komen. Daarmee is deze vabok het grootste regionale samenwerkingsverband in Nederland op economisch vlak.”

Betere start
Annemieke van Ede, directeur Campus Haarlem & Economie van het Nova College, zit met haar mbo-instelling ‘in het midden’ van deze samenwerking: “We zien verschillen tussen leerlingen bij de instroom: zowel in het niveau waarop zij vanuit het middelbaar onderwijs doorstromen, als in de school of regio waar ze vandaan komen. Over het algemeen gaat dat goed, maar dankzij dit vabok-programma kunnen we kijken wat we kunnen doen om leerlingen een nog betere aansluiting en dus een betere start te bieden. Bijvoorbeeld door te kijken hoe we over en weer het beste aansluiten bij het programma van specifieke scholen en/of niveaus.”

“Aan de uitstroomkant kiest bij sommige opleidingen wel zeventig procent van onze leerlingen voor een vervolgopleiding op het hbo. Ik vind het heel belangrijk dat we niet alleen zorgen dat die leerlingen bij ons hun opleiding succesvol afronden, maar ook dat ze een succesvol vervólg krijgen. In het mbo werken we met kwalificatiedossiers, grotendeels gebaseerd op landelijke richtlijnen en eisen. In het hbo is meer vrijheid voor invulling van het curriculum. Daarom is het om te beginnen goed om op de hoogte te zijn van elkaars programma en vervolgens natuurlijk te bekijken hoe we de aansluiting voor studenten verder kunnen verbeteren.”

Toegevoegde waarde
Vanuit Hogeschool Inholland zijn de locaties Haarlem en Amsterdam aangesloten, met de opleidingen Creative Business, Business Studies en Finance & Control. Eveline Huijghe, manager bij de opleiding Creative Business: “De subsidieregeling is afgestemd op ‘tekortsectoren’, dus sectoren waarin een tekort is aan vakmensen. In deze samenwerking zijn dat de sectoren retail en finance & control. Leerlingen die vanuit het mbo bij ons komen, willen zich echter vaak nog niet op één specifiek vak of beroep richten, mede daarom zijn ook de opleidingen Business Studies en Creative Business aangesloten. Zo bied je studenten brede mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen, wat het voor hen ook aantrekkelijker maakt om verder te studeren binnen het economisch onderwijs.”

Bij de startbijeenkomst was volop ruimte voor ontmoeting tussen de aanwezigen van de verschillende opleidingen. Dat leverde een levendige uitwisseling op, bijvoorbeeld over de wijze waarop AI kan worden toegepast in het onderwijsprogramma. Of over het belang om studenten, met het oog op de snel veranderende arbeidsmarkt, te stimuleren in vaardigheden als nieuwsgierigheid, onderzoekend vermogen en kritisch denken. Daarmee was het, zoals één van de deelnemers het omschreef, ‘een start die motiveert tot samenwerking’. ‘Ik krijg er energie van’, zei een ander en een derde liet optekenen: ‘fijne kennismaking met gedreven en enthousiaste collega’s’. Waarna er gezamenlijk werd afgesloten met een ‘proost op de vabok!’. 

De Pitch Battle is een initiatief van docenten van verschillende opleidingen en locaties bij Hogeschool Inholland. Ine Hustinx, docent bij de opleiding Tourism Management en één van de drijvende krachten achter de Pitch Battle: “Binnen meerdere domeinen bieden we een minor aan rondom ‘ondernemen’. Door het samenbrengen van studenten met een verschillende achtergrond en expertise, kunnen zij veel van elkaar leren én elkaar versterken. Daar hebben we vier jaar geleden een ‘pitch battle’ bij bedacht, wat heel kleinschalig is gestart. Door de pitch moeten studenten goed nadenken over hun propositie en hoe zij die verwoorden, bijvoorbeeld richting investeerders, partners en mogelijke afnemers.”

In de markt zetten
“De dertig teams hebben een wisselende samenstelling met studenten van verschillende opleidingen, waaronder Leisure & Events Management, Food Commerce & Technology, Business Studies en Technische Bedrijfskunde. De minor loopt van september tot en met januari en de Pitch Battle komt op het moment dat de groepen bezig zijn om hun product te lanceren en in de markt te zetten. Daarnaast doen er studenten mee die met de hulp van de Start Up Campus Haarlem (SUCH) naast hun studie een eigen bedrijf opzetten.”

De studenten mochten hun pitch eerst twee keer ‘uitproberen’ voor docenten en derde- en vierdejaarsstudenten Business Studies. Zo presenteerde een groepje de kaartenset ‘Kletsmajoor’. Een set praatkaarten met vragen en gespreksstarters om gesprekken tussen verschillende generaties te stimuleren. “Ik weet toevallig dat jullie een prototype hebben gemaakt”, reageerde een van de docenten op de pitch. “Laat dat prototype zien en lees een vraag voor.” De studenten namen de tip dankbaar in ontvangst, schaafden hun pitch bij en presenteerden tijdens de tweede pitch al snel de kaartjes.

Oefenen, oefenen, oefenen
Tijdens de halve finale kwam de variatie van alle productideeën duidelijk naar voren. Zoals een beschermset waarmee voetbalschoenen langer meegaan, een ergonomische pen voor mensen met motorische problemen en een muffinpakket met ‘buitenbeentjes’, groente en fruit dat niet geschikt is voor verkoop in de supermarkt. En daar waar studenten elkaar bij de ‘oefenpitches’ soms nog afwachtend aankeken als er bijvoorbeeld werd gevraagd of de kostprijs inclusief of exclusief btw was, wisten ze bij de halve finales alle vragen van een goed antwoord te voorzien. Nienke, student Business Studies: “Wij kregen als feedback dat we onze doelgroep scherper moesten krijgen. Die bleek vervolgens veel groter dan we hadden gedacht, dus dat was heel nuttig.”

Uiteindelijk gingen acht groepen door naar de finale in de grote collegezaal, waar ze voor jury, docenten en medestudenten nog eenmaal mochten pitchen. Best spannend, zo vond student Technische Bedrijfskunde Tessa. “Van tevoren vind ik zoiets echt verschrikkelijk, maar als ik er dan sta gaat het wel. Door deze dag ben ik ook wel zekerder geworden in het pitchen en het oefenen voor groepen; je leert hoe je een pitch structureert en hoe je om kunt gaan met feedback om de inhoud te verbeteren. En achteraf viel het reuze mee.”

Armband met visuele geheugenprikkels
André Brasser reikte vanuit Kennemer Impact een speciale Impactprijs uit. “Ik mag eigenlijk maar één winnaar kiezen; toch sprongen er twee initiatieven uit voor mij. Dat is Hold-Up, een inklapbare houder voor bigshopper-tassen die voorkomt dat statiegeldflessen- en blikken gaan lekken. En de nummer één is voor mij Serenzo, een armband die mensen met geheugenproblemen via visuele prikkels helpt herinneren aan algemene dagelijkse levensverrichtingen. Beide initiatieven bieden wij een coachingstraject aan, om ze verder te helpen bij de ontwikkeling en het in de markt zetten van hun product.”

Serenzo was ook de nummer één van de jury, bestaande uit studenten Business Studies, Aldert Messemaker van Jopenbier en Jur Semp van het Haags Studenten Investerings Fonds. De tweede prijs was voor Open-It, een ‘5-in-1-oplossing’ voor mensen met motorische problemen die moeite hebben om onder meer flessen, blikjes of ritsen open te krijgen. PartyHook eindigde op de derde plaats met een compact haakje dat in horeca en op evenementen aan een (toilet)deur gehangen kan worden, zodat jassen en tassen schoon en droog blijven. De drie winnaars kregen een bescheiden geldbedrag om in hun business te investeren én een Jopen-pakket uit handen van Aldert Messemaker: “De oprichters van Jopen hebben ook hun studie bij Inholland gevolgd en zijn ooit gewoon maar klein begonnen met een idee, dus wie weet hoe ver jullie allemaal nog komen.”

Skills voor het leven
Kortom, een geslaagde vijfde editie van de Pitch Battle, waarbij Fabian van der Horst, domeindirecteur van Agri, Food & Life Sciences, en passant alle studentengroepen uitdaagde om Inholland te benaderen als launching customer door hun product aan te bieden voor de kerstpakketten voor collega's. “Want ik heb prachtige ideeën en initiatieven gezien vandaag en we weten inmiddels van eerdere jaren dat sommigen daarvan zeker zullen slagen. Maar ook als dat niet zo is, denk ik dat je in de minor én in deze Pitch Battle veel waardevols hebt kunnen leren, al was dat misschien met vallen en opstaan. En dat brengt je, om maar aan te sluiten bij de nieuwe wervingscampagne van Inholland: Skills voor het leven!”.

Studenten van de opleidingen Business Innovation, Creative Business en Applied Mathematics/Data Science van Hogeschool Inholland hebben het hoogste podium veroverd tijdens de Emerging Technologies Olympiad 2025 in Hong Kong.  “Met trots feliciteren we alle studenten, docenten en coaches die aan deze prestatie hebben bijgedragen.”

Het evenement, georganiseerd door het Königsberger Bridges Institute, bracht meer dan veertig internationale teams samen die innovatieve oplossingen presenteerden rond opkomende technologieën en maatschappelijke uitdagingen.

Drie interdisciplinaire Inholland-teams 
Inholland werd vertegenwoordigd door drie interdisciplinaire studententeams: Betternative, Aithos en HoloMed. De studenten combineerden hun kennis van business, creativiteit en technologie om te laten zien hoe AI, XR en ‘machine learning’ kunnen bijdragen aan een duurzamere en socialere wereld.

• Betternative won goud met een machine vision-toepassing die consumenten helpt duurzamere kledingkeuzes te maken.
• Aithos behaalde brons met een AI-oplossing die binnen enkele minuten datagedreven marketingstrategieën genereert.
• HoloMed kreeg een Award of Merit voor hun meeslepende image-to-3D onderwijstool die medisch leren versterkt. 

“Waar alle finalisten technisch indrukwekkende demo’s lieten zien, wisten onze studenten te overtuigen met een glasheldere probleem-solution fit én sterke verhalen,” aldus Inholland-coach Richard John. 

Leren over de grens
De studenten reisden tien dagen lang door Hong Kong, werkten samen met internationale teams en ontvingen waardevolle feedback van experts uit de tech-industrie. Naast de prijzen namen ze vooral veel inspiratie mee terug: nieuwe inzichten, internationale contacten en een gedeelde ambitie om technologie toegankelijker te maken.

Vooruitblik
Binnen het domein Creative Business blijft Inholland investeren in onderwijs over opkomende technologieën, lokaal én internationaal. De volgende stap is de minor ‘Emerging Tech’, die in februari 2026 van start gaat.

30 september 2025 vond bij Hogeschool Inholland Amsterdam de officiële kick-off plaats van het onderzoeksproject Systeemingrepen met Impact voor de Nieuwe Ouderenzorg (SINO). Binnen dit project werken ontwerpers, zorgorganisaties, kennisinstellingen en technologiepartners samen om te onderzoeken hoe we de zorg voor ouderen toekomstbestendig kunnen organiseren en hoe ontwerpkracht - meer specifiek Systemisch Co-Design - daarin een sterkere rol kan spelen.

We hebben in onze samenleving te maken met dubbele vergrijzing: niet alleen vormen ouderen een groter deel van de bevolking, ook de gemiddelde leeftijd van de groep ouderen neemt toe. De zorgvraag wordt dus groter terwijl het aantal mensen dat zorg kan verlenen kleiner wordt. Daardoor is de vraag ontstaan: hoe kunnen we die groeiende zorgvraag op een slimme, veerkrachtige en menselijke manier opvangen?

Ontwerpgericht werken
De komende 2,5 jaar werkt het projectteam – onder leiding van Wina Smeenk, lector Societal Impact Design en penvoerder namens Hogeschool Inholland – samen aan concrete systeeminterventies die bijdragen aan een betere verweving van formele en informele zorg. Dit vanuit de visie dat ouderenzorg, als verantwoordelijkheid van ons allemaal, integraal onderdeel is van het alledaagse leven. Het project is onderdeel van het landelijke programma Ontwerpkracht & Transities van CLICKL, dat onderzoekt hoe de creatieve industrie maatschappelijke transities kan versnellen.

“Dit project helpt ons om inzicht te krijgen in hoe verschillende ontwerpinterventies samen kunnen bijdragen aan duurzame verandering in de zorg voor ouderen, een vraagstuk van de samenleving en niet alleen van de zorg”, vertelt Henriëtte Neuteboom van brancheorganisatie ActiZ. “Zorgen voor ouderen gaat niet alleen om  gezondheidszorg maar is veel breder, en die zorg doen we samen met ouderen, de mantelzorgers, het netwerk, welzijnsorganisaties, et cetera.

Onderzoek naar kansen in zorgsysteem
Tijdens de kick-off werd ingezoomd op de eerste fase van het project: het verkennen van bestaande interventies en het vormgeven van de samenwerking binnen het consortium. De partners – waaronder ActiZ, morgenmakers, Precies!, Simac, Greenberry, Sociaal Werk NL, ESC, Marieke Rietbergen en Studio Laura Koenen – onderzoeken gezamenlijk waar in het zorgsysteem de meeste versnelling en impact te behalen is.

SINO richt zich niet op nog een nieuwe toolkit of losse pilots, maar op duurzame samenwerking, leren van eerdere initiatieven en het ontwikkelen van samenhangende interventie-sets die daadwerkelijk kunnen worden opgeschaald. Ook de rol en professionalisering van ontwerpers zijn een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Fiona Jongejans van social design bureau morgenmakers: “We willen meer inzicht krijgen in hoe wij als ontwerpers onze rol kunnen invullen binnen het complexe systeem van de ouderenzorg. Daarnaast levert het project nieuwe kennis en kennisproducten op waarmee ons werkveld hun ontwerpkracht kan vergroten.”

Empathische en creatieve professionals
Het project loopt van september 2025 tot december 2027. De opgedane kennis wordt ingebed in het onderwijs binnen Inholland, onder andere in de opleidingen Social Work en Creative Business, en draagt zo bij aan het opleiden van professionals die met een ontwerpende aanpak en empathie systeemvraagstukken durven aanpakken.

Lucia Domingues Rosa (20) is student Creative Business in Haarlem en ontdekt op verschillende manieren hoe zij haar passie voor film inzet kan inzetten voor zelfacceptatie en waardevolle dialogen. 

For the English version, click here 

Zoeken met een open blik
“Ik ben nog geen ondernemer, maar wel heel ondernemend. Ik ben leergierig en creatief en op dit moment aan het oriënteren op wat ik leuk vind. Die oriëntatie neem ik serieus en vraagt ook doorzettingsvermogen om dat op zo’n manier te willen. Als ik met andere mensen samenwerk vind ik het fijn als iedereen zich op zijn gemak voelt. Dat doe ik bijvoorbeeld door zo communicatief mogelijk te zijn maar ook om klaar te staan om anderen te helpen. Soms schiet dat wel eens door. Dan ben ik zo druk met anderen, dat mijn eigen werk daar vertraging door oploopt. Het is belangrijk dat je iets doet wat je leuk vindt, dan ben je ook meer gemotiveerd om harder te werken en kun je betere kwaliteit leveren. Mijn zoektocht kenmerkt zich door mijn open blik. Door verder te kijken, zie je vaak meer dingen dan dat je vooraf dacht. Door mijn open blik zie ik veel mogelijkheden om in te groeien.”

Door initiatief te tonen gaan er deuren open
“In het eerste jaar van mijn opleiding deed ik daarom mee met Kunstbende, een wedstrijd voor jonge creatievelingen die een podium krijgen voor hun werk. Ik stuurde een korte film in en ben toen tweede geworden. Ondanks dat ik lang twijfelde of ik mijzelf zou aanmelden, heb ik er geen seconde spijt van. Door deze deelname ontmoette ik namelijk veel andere mensen met dezelfde interesses en belande ik zo in de creatieve sector. Precies waar ik wilde zijn."

“Later zag ik via Instagram een oproep voor een project bij een fort. Eerst dacht ik dat het een scam was omdat het een compleet nieuw project was dat nog nooit eerder was voorgekomen. Ik zat er naast. Toen de tweede oproep kwam voor jonge creatieven die samen het festival AANGAAN 2.0 wilde organiseren, werd ik hiervoor zélf benaderd. Hoe gaaf is dat?”

“We hebben ons vier dagen lang met acht makers opgesloten in het fort om kunst te maken rondom het thema Licht. Uiteindelijk werden alle resultaten getoond tijdens het festival en konden bezoekers langskomen.”

“Door die verschillende kansen te pakken, die buiten mijn comfortzone liggen, groei ik enorm. Als je blijft wachten, dan gebeurt er niets. Niemand komt uit zichzelf naar je toe om je te vragen. Je moet initiatief tonen en jezelf laten zien. Dan gaan er deuren open.”

"Binnenkort ga ik vier weken naar Italië naar een school voor filmmakers. We dompelen ons dan onder in alle aspecten van film en zo gaan we alle rollen langs. Met een groepje maken we een shortfilm. Zo doorlopen we het hele proces van pre-productie, productie en post-productie. Je krijgt les van docenten uit het vak. Ik heb hier lang voor gespaard, heb nog nooit op mezelf gewoond en zit straks met 20 onbekende mensen een maand in Italië. Amazing toch?”

Zelfacceptatie en jezelf durven stellen
“Mijn passie ligt bij het maken van films of korte video’s waarbij het verhaal van de mensen centraal staat. Mijn doel is dat de kijkers zichzelf kunnen herkennen. Het hoeft niet waar gebeurd te zijn, maar wel realistisch zodat je gevoelens kunt overbrengen. Ik hoop dat door het kijken van mijn films, mensen zich meer durven open te stellen. Dat het een dialoog kan openen en mensen elkaar leren kennen op een dieper level. Zelfacceptatie en jezelf comfortabel genoeg voelen om te delen zijn belangrijke pijlers in mijn werk."

"Een groot voorbeeld voor mij is Emma Branderhorst, een jonge regisseur die ervoor kiest om altijd een vrouwelijk hoofdpersoon te gebruiken. Ze werd bekend bij een breder publiek door een landelijke reclame en zit nu in een stijgende lijn. Ik heb een kort gesprek gehad met haar en dat heeft mij echt ‘aan’ gezet. Ik ben nu nog meer gemotiveerd om verder te gaan in film.”

Buiten je comfortzone haal je er meer uit
“Bij Start Up Campus Haarlem heb ik het Start programma en het community-programma gevolgd. Ik ontmoet hier veel nieuwe mensen en leer ook over andere sectoren. Het is leuk om te zien dat er nog meer mensen zijn die ambitie hebben om meer te doen dan de standaard. Het is echt een aanvulling op mijn studie." 

"SUCH biedt mij ruimte om persoonlijk te groeien. Ik vind het zo cool dat dit er is. Het is een goede en laagdrempelige manier om nieuwe dingen te doen. Als je kunt, zou ik zeggen: ‘doe het en pak de workshops mee bij SUCH!’. Sowieso raad ik iedereen aan om gewoon te gaan doen en niet te blijven zitten. Je hoeft niet groot te beginnen om succes te krijgen. Buiten je comfortzone haal je er meer uit. Natuurlijk, soms heb je dingen die minder leuk zijn op school. Maar dan haal ik mijn energie uit buitenschoolse activiteiten en zo geniet ik maximaal van mijn studietijd.”

Stel je een samenleving voor waarin digitale en fysieke werelden helemaal met elkaar verweven zijn. Waar artificial intelligence (AI) en virtual reality (VR) net zo vanzelfsprekend zijn als je smartphone. Spannend? Misschien ook een beetje beangstigend. Maar vooral: een kans om samen na te denken hoe we technologie op een menselijke en creatieve manier inzetten.

Daar draait het om tijdens het Society 5.0 Festival op 15 en 16 oktober in Amsterdam. Voor collega’s en studenten van Inholland is het festival gratis te bezoeken. Je kunt je hier registreren. Twee dagen lang kun je je laten inspireren door talks, panels, installaties en workshops. En: Inholland is er volop bij. Verschillende collega’s uit Kenniscentrum ARC, het kenniscentrum van het domein Creative Business, leveren een inhoudelijke bijdrage aan het programma.

Wat is Society 5.0?
De term Society 5.0 verwijst naar een nieuwe maatschappelijke fase. Waar de jagers-verzamelaars (1.0), de agrarische samenleving (2.0), de industriële revolutie (3.0) en de informatiesamenleving (4.0) al achter ons liggen, staat Society 5.0 voor een samenleving waarin digitale en fysieke werkelijkheden volledig versmelten. Het gaat daarbij niet alleen om technologische innovatie, maar vooral om de vraag: hoe bouwen we een duurzame, inclusieve en mensgerichte toekomst?

Die zoektocht sluit goed aan bij de missie van Inholland. Als partner in  het Centre of Expertise Creative Innovation (CoECI), zijn we medeorganisator van dit jaarlijkse festival.

Koos Zwaan: Reimagining AI
Koos Zwaan, lector Innovation in the Music Industry, is nauw betrokken bij de inhoud van het festival. Hij maakt deel uit van het programmateam en leidt de workshop Reimagining AI: Abundant, Playful & Just, waaraan hij zelf ook deelneemt samen met partner Thunderboom.

In deze interactieve sessie onderzoeken de deelnemers hoe AI opnieuw bedacht kan worden: niet als product van grote techbedrijven, maar als technologie die artistieke vrijheid, inclusie en ecologische bewustwording centraal stelt. “Het gaat erom dat we zelf nadenken over wat we van AI willen”, zegt Koos. “In plaats van klakkeloos te accepteren wat grote techbedrijven ons aanbieden,  kunnen we ons afvragen hoe we AI vormgeven op een manier die recht doet aan onze waarden en diversiteit.”

De workshop begint met een gezamenlijke oefening: welke taken zou je overlaten aan AI, en welke juist niet? Daarna volgen creatieve metaforen, zoals AI als assistent of partner, om het denken over technologie open te breken. Tot slot discussiëren de deelnemers over alternatieve AI-toekomsten.
 

Kasia Glowicka: technologie als partner voor cultuur en creativiteit
Componist en onderzoeker Kasia Glowicka neemt deel aan het panel How Artists Use Immersion to Bring Heritage Alive. Naar aanleiding van de installatie Otherwords reflecteert zij, samen met andere kunstenaars, op de rol van immersive technologie, met name VR, bij het tot leven brengen van cultureel erfgoed.

Kasia verbindt in haar werk muziekcompositie met moderne technologie en onderzoekt hoe AI en VR het creatieve proces kunnen verrijken. Met studenten uit Amsterdam en Riga werkte ze eerder samen aan het VR-project Connected Creativity, met als doel om internationale samenwerking mogelijk te maken zonder fysieke reis, en tegelijk te onderzoeken hoe VR kan bijdragen aan interculturele communicatie, artistieke expressie en vernieuwend onderwijs. 

Voor haar is de kern helder: “In creativiteit verwerken we emoties. Dat is wat ons mens maakt. We zijn bang dat AI onze creativiteit – en dus ons menszijn – overneemt. Mijn doel is om AI als partner te zien, niet als vervanger. Technologie moet onze mogelijkheden vergroten, niet verkleinen.”

Jacco Gardner: vergeten beloftes van machine-creativiteit
Ook muzikant, componist en artist-researcher Jacco Gardner, PD-kandidaat binnen het lectoraat van Koos Zwaan, heeft een bijzondere bijdrage aan het festival. Zijn performance ‘The Forgotten Promise of Machine Creativity’ laat zien dat er in de jaren 80 al experimentele systemen bestonden die een andere benadering van kunstmatige intelligentie voorstonden: niet als vervanger, maar als versterker van menselijke creativiteit.

Met zijn installatie brengt Gardner deze ‘vergeten machines’ opnieuw tot leven. Daarmee laat hij zien dat technologie ook op een andere manier vormgegeven kan worden; één waarin menselijke verbeeldingskracht centraal blijft staan. Zijn werk sluit direct aan bij de kernvraag van Society 5.0: hoe kunnen we hybride werkelijkheden actief vormgeven, in plaats van ons te laten sturen door technologische ontwikkelingen?

Jacco: “Mijn live performance demonstreert hoe AI kan functioneren als archeologische vertaler in plaats van creatieve vervanger. Het gebruik van AI legt hierbij juist de focus op het uitlichten van onze innovaties uit het verleden en hun potentieel, in plaats van deze volledig te vervangen door nieuwe AI innovaties.”

Kort geleden bereikte ons het verdrietige bericht dat Hans Droste, voormalig docent aan de opleiding Communicatie, op 69-jarige leeftijd is overleden. Zijn collega’s herinneren zich hem als een levensgenieter met veel aandacht voor studenten en collega’s.

Hans Droste studeerde psychologie en kwam in 1989 bij Hogeschool Haarlem (Small Business), een van de voorgangers van Inholland, in dienst. Het grootste deel van zijn loopbaan bracht hij door bij de opleiding Communicatie in Diemen, waar hij met name betrokken was bij het afstuderen.

Hans was een uitbundige docent die met veel toewijding zijn afstudeerders begeleidde. Doorsnee was hij zeker niet. Hij vertelde altijd veel over zichzelf en zijn familie. En hij deelde ook vaak chocolade uit. Niet melk, maar puur. “Want tot in de kleinste dingen wilde hij een levensgenieter zijn”, zegt Mireille Middelhof, een van zijn naaste collega’s.

In zijn doen en laten kon hij soms compromisloos overkomen. Dat leverde ook wel eens wrijving in het team op. Maar zijn bulderlach vergoedde veel. In zijn contacten met zijn naaste collega’s was hij heel trouw. “Hans nam altijd de tijd om te luisteren, mee te denken, of gewoon er te zijn”, vertelt Mireille. “Dan kwam de psycholoog in hem weer boven. Op de meest menselijke en warme manier.”

Hans Droste laat een vrouw en twee kinderen achter. Bij zijn drukbezochte crematie in Schagen hebben ook veel oud-collega’s afscheid van hem genomen.

De opleiding Tourism Management van Hogeschool Inholland Haarlem is in de Keuzegids hbo 2026 uitgeroepen tot topopleiding. Daarmee behoort de opleiding tot de beste van Nederland. 

Persoonlijke aandacht en toekomstgericht onderwijs 
De Keuzegids is een onafhankelijke gids die opleidingen jaarlijks beoordeelt op basis van studenttevredenheid, studiesucces en accreditatieresultaten. Studenten van Tourism Management waarderen vooral de persoonlijke begeleiding, de inspirerende projecten en de betrokkenheid van hun docenten. 

“Studenten waarderen de opleiding vanwege het persoonlijke contact, de begeleiding en de inhoud van het programma,” aldus manager onderwijs & onderzoek Bjorn Bouwens. “We zijn enorm trots dat Tourism Management Haarlem deze erkenning heeft gekregen. Dit versterkt onze motivatie om samen verder te bouwen aan toekomstgericht toerismeonderwijs.”

Studenten voelen zich gezien 
Tweedejaarsstudent Dyani van Kessel vertelt: “Er worden een-op-een-momenten ingepland met je leercoach. Ze hebben de volle aandacht voor je, denken goed mee en steunen je waar nodig.”  Haar studiegenoot Misha Berkhout vult aan: “In gesprekken voel ik me echt gehoord als ik vertel hoe ik mezelf wil ontwikkelen en verbeteren.” 

Ook de sfeer binnen de opleiding wordt door studenten positief ervaren. “De sfeer is echt top. Alle docenten begroeten je als je langsloopt,” zegt Misha. Dyani: “Ik ervaar een heel samenwerkende sfeer waarbij iedereen betrokken is en meedenkt.” 

Leren in de praktijk 
Naast persoonlijke begeleiding waarderen studenten vooral de praktijkgerichtheid van het programma. Dyani: “We zijn momenteel in Turijn voor een project. Daar doen we interviews en enquêtes waarbij ik echt iets met de informatie doe en tegelijkertijd waardevolle ervaring opdoe.” 

Mischa kijkt terug op zijn eerste jaar: “Toen organiseerden we een beurs. Dat was superleerzaam omdat je echt rekening moest houden met verschillende factoren en stakeholders. Het gaf een realistisch beeld van het werkveld.” 

Vier jaar persoonlijke aandacht 
Vierdejaarsstudent Jade van der Eng ziet de kracht van de opleiding in de combinatie van persoonlijke aandacht en praktijkgerichte voorbereiding: “Ik merk al bijna vier jaar hoe persoonlijk de docenten betrokken zijn. Er zijn altijd mogelijkheden om feedback te bespreken, zowel in groepssessies als een-op-een. De sfeer is open en informeel.’’ 

Jade vertelt hoe specifieke onderdelen van de opleiding haar hebben geholpen in haar ontwikkeling: “Het onderdeel solliciteren in het tweede jaar hielp enorm bij mijn stage, van cv en LinkedIn-profiel tot rollenspellen. Daarnaast heb ik tijdens de sessies over maatschappelijk verantwoord ondernemen veel geleerd over duurzaamheid. Die kennis pas ik nu toe bij mijn stageplek.”

Waardevol voor het werkveld 
Met de focus op regeneratief, inclusief en smart toerisme leidt de opleiding Tourism Management van Hogeschool Inholland studenten op tot creatieve en veerkrachtige professionals die klaar zijn voor de toerismesector van morgen. 

Studenten centraal in Experience Carrousel
Nieuw dit jaar is de uitbreiding van de samenwerking met eerste- en tweedejaarsstudenten van Creative Business tijdens de Experience Carrousel. Eerstejaars ontwerpen hun eigen vinylhoes, terwijl internationale tweedejaars werken aan de vraag:
“How can we actively engage the target group of 18 to 25 into our festival as visitors and into the vinyl culture?”
Een unieke kans om creativiteit, onderzoek en praktijkervaring samen te brengen.

Optredens door Conservatorium studenten
Ook dit jaar staan studenten van Conservatorium Haarlem op het podium. Zo treedt onder andere Nebula op in de Jopenkerk op zondag 28 september. De toegang is gratis!

Samen groeien met het festival
Het Haarlem Vinyl Festival biedt studenten volop mogelijkheden: van vrijwilligerswerk tot stages en projectopdrachten. De samenwerking sluit aan bij de ambitie van het festival om jongeren actief te betrekken bij de vinylcultuur.

Internationale allure, lokale impact
Het Haarlem Vinyl Festival biedt studenten een unieke kans om te leren, netwerken en hun talenten te tonen in een professionele omgeving. De samenwerking is aangegaan voor minimaal twee jaar, met de intentie om deze te verlengen.

Wil jij meedoen?
Het festival zoekt enthousiaste vrijwilligers. Meld je aan en ervaar van dichtbij hoe het eraan toegaat in de muziekwereld! Doe mee en meld je hier aan!

Susanna Appelman (23) studeert International Creative Business bij Hogeschool Inholland Haarlem. Ze verhuisde van China naar Nederland en werkt aan haar bedrijf dat organisaties helpt met cross-border marketing tussen China en Europa.

For the English version, click here

Kloof tussen mijn doelen
“Ik ben altijd op zoek naar nieuwe dingen en wil mezelf verbeteren. Mensen omschrijven mij als flexibel, behulpzaam en leergierig. Hoewel ik graag nieuwe dingen probeer en niet bang ben voor uitdagingen, heb ik vaak het gevoel dat wat ik doe nooit goed genoeg is. Mensen zeggen wel dat ik het geweldig doe, maar ik leg de lat voor mezelf hoog. Die druk motiveert me om te blijven leren en mezelf te verbeteren, en daarom heb ik ook altijd het gevoel dat er een kloof is tussen waar ik nu sta en waar ik wil staan. Ik leer snel en heb passie voor allerlei dingen. Tijdens mijn minor in digitale marketing heb ik bijvoorbeeld een sterke interesse in technologie ontwikkeld, wat nieuwe perspectieven heeft geopend buiten mijn studie. In China word ik meer gezien om mijn artistieke kant, terwijl ik in Nederland meer vanuit een zakelijk perspectief word bekeken. Daarom heb ik gekozen voor een stage in E-commerce, zodat mijn artistieke talent en mijn Excel-brein hand in hand gaan.”

Bekend met beide werelden
“Ik vond het zó leuk, dat ik ben begonnen met het idee om mijn eigen bureau op te richten voor cross-border marketing tussen China en Europa. Mijn ideale klanten zijn bedrijven die elkaars markten willen betreden. Ik kan hen helpen bij het opzetten van hun activiteiten in de lokale context, omdat ik niet alleen de taal spreek, maar ook bekend ben met beide culturen en hoe zaken worden gedaan in elk van beide.  In China werken we met een compleet andere digitale omgeving, sommige markten kunnen alleen worden opgezet met een Chinees identiteitsbewijs. Ik kan dat oplossen met mijn lokale netwerken. Dat is het voordeel van beide werelden kennen.”

Mijn eerste klanten
“Eerlijk gezegd vind ik niet zoveel concurrentie op de markt. En ik merk wel dat bedrijven kansen missen omdat ze denken dat deze internationale uitvoering te ingewikkeld is. Daar kwam ik in beeld. Maar omdat ik nieuw ben op de markt, moet ik mijn eerste klanten overtuigen van mijn toegevoegde waarde voor hun bedrijf. Dat is waarschijnlijk het moeilijkste deel van het starten van een eigen bedrijf: het vinden van de eerste klanten. Als ze eenmaal met mij hebben gewerkt, hoop ik dat ze ook mijn kwaliteiten zullen ervaren, zoals goede communicatie, flexibiliteit en creatieve manieren om problemen op te lossen."

“Mensen zien mij vaak als een aardig persoon, maar ik kan verrassend direct zijn als dat nodig is. Dat verrast mensen meestal. Hetzelfde geldt voor mijn artistieke kant, veel mensen verwachten dat niet van mij.”

"Leuk weetje: ik heb jarenlang piano gestudeerd en heb een hoog niveau behaald, ik was pianist in vijfsterrenhotels en heb mijn hele leven kunst gemaakt. Muziek en kunst hebben mijn manier van denken, uitdrukken, verbinden en communiceren gevormd. Ze beïnvloeden hoe ik storytelling in branding benader en voegen diepgang en emotie toe aan mijn werk. Voor mij zijn creativiteit en strategie niet los van elkaar te zien, het zijn twee kanten van dezelfde medaille. Dat is precies waar mijn kunst en mijn Excel-geest samenkomen.”

Valideren on the spot
“Vorig jaar heb ik meegedaan met het start- en community-programma van SUCH. Als introvert persoon wist ik in het begin niet wat mijn doel was. Maar omringd door al deze gemotiveerde jonge mensen heeft me daar enorm bij geholpen."

“Wat mij het meest opviel was de community-manager, Jorien. Ze onthoudt de deelnemers echt en houdt ons altijd in gedachten als er kansen voorbij komen. Ze is voortdurend op zoek naar manieren om betekenisvolle verbindingen op te bouwen die nuttig en interessant zijn voor alle betrokkenen. Door die persoonlijke aandacht voelde de ervaring echt nog waardevoller.”

“Nu weet ik dat ik niet alleen ben. Het community-gevoel was echt geweldig. Bovendien gaven de verschillende workshops ons de kans om in korte tijd veel dingen te ervaren. Tijdens de workshop kon je je ideeën gemakkelijk valideren met andere ondernemers. De frisse perspectieven waren een welkome afwisseling na vier jaar school. SUCH is anders dan wat we tijdens onze opleiding leren.”

"Aan studenten die overwegen om een eigen bedrijf te starten, zou ik zeggen: ga het proberen! Je moet eerst falen voordat je echt weet wat je doet. Zie het als een iteratief proces. Soms begin je met een idee en eindig je met iets heel anders. Begin gewoon, ga eropuit en probeer het!”

De samenleving staat voor grote uitdagingen zoals armoede, huisvesting, klimaatverandering, om er maar een paar te noemen. Om landen wereldwijd te helpen deze thema’s duurzaam aan te pakken, formuleerden de Verenigde Naties in 2015 zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen: de Sustainable Development Goals (SDG’s). Philippa Collin deed binnen het Kenniscentrum ARC – het onderzoekscentrum van het domein Creative Business van Hogeschool Inholland – onderzoek naar hoe we deze doelen tot leven brengen. Haar overtuiging: “Samenwerking is de basis om werken aan de SDG’s op gang te krijgen. Het is onze taak om studenten de taal te leren om over samenwerken te praten.”

English? Read more here

Eind augustus legde Philippa haar werkzaamheden bij Inholland neer om te genieten van een vervroegd pensioen. De afgelopen jaren werkte zij aan projecten over persoonlijke ontwikkeling in relatie tot duurzame verandering. Zij richtte zich op de vraag: hoe stimuleer je studenten om actief bij te dragen aan een duurzamere wereld? Haar onderzoek leidde tot mooie projecten, waaronder twee internationale samenwerkingen: Games for Goals en de ESC-IDG Hub. In beide projecten stond samenwerking centraal. Niet alleen als middel, maar ook als doel op zich.

Games for Goals

In het project Games for Goals werkten vier Europese hogescholen uit Nederland, Duitsland, België en Portugal samen met drie NGO’s aan het ontwikkelen van educatieve spellen, bedoeld om basisschoolleerlingen kennis te laten maken met de SDG’s.

De samenwerking verliep in jaarlijkse ‘mobilities’: intensieve projectweken waarin internationale studententeams samen een spel ontwierpen rond een duurzaamheidsvraagstuk. Zij ontwikkelden in totaal drie spellen die inmiddels vertaald zijn in vijf talen en vrij beschikbaar zijn, net als een bijbehorende methodologie over goed duurzaamheidsonderwijs.

Een resultaat om trots op te zijn, maar volgens Philippa was het proces net zo waardevol als het product. "Studenten leerden samenwerken in een internationale context, ontdekten impliciete culturele waarden en maakten kennis met andere opvattingen over leren, docentschap en motivatie. Zo zagen sommige partners uit andere landen de student vooral als producent van een eindresultaat, terwijl we bij Inholland juist ruimte willen creëren voor persoonlijke groei en intrinsieke motivatie koesteren."

Die gesprekken over waarden leidden tot iets essentieels: “Studenten leerden samen reflecteren, afstemmen en onderlinge verschillen bespreekbaar maken. Ze hebben geleerd om echt te luisteren, om aannames los te laten en om samen tot iets nieuws te komen. Ze ontwikkelden een gezamenlijke werkcultuur en een gemeenschappelijke taal. Die ervaring is minstens zo waardevol als het spel dat ze maakten.”

ESC-IDG Hub

Veel studenten – en ook docenten – voelen zich overweldigd door de omvang van maatschappelijke thema’s als klimaatverandering, sociale ongelijkheid en de transitie naar een circulaire economie. Ze willen iets betekenen, maar weten vaak niet waar te beginnen.

Om daar verandering in te brengen, is in samenwerking met het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design de IDG Hub opgericht: een interactieve ontmoetingsplek waar onderzoek wordt gedaan naar waar mensen zich zorgen over maken én waarin zij graag in beweging komen. Tegelijk is de hub een plek waar maatschappelijke transities en duurzaamheidsvraagstukken gezamenlijk en systemisch worden aangepakt vanuit Inner Development Goals (IDG’s).

Samen met collega’s ontwikkelde Philippa een praktische training voor studenten om deze innerlijke vaardigheden te verkennen. De training bestond uit een korte introductie, gevolgd door interactieve werkvormen en reflectiemomenten. De opzet was laagdrempelig, maar het effect groot. “Studenten herkenden zich in de thema’s. Ze gingen opener met elkaar om, voelden zich meer verbonden met zichzelf, met anderen en de wereld om hen heen. Dat creëerde vertrouwen en handelingsperspectief.”

De ESC-IDG Hub hanteert een dynamische benadering waarin de student centraal staat. “De kloof tussen weten en doen is groot. De IDG’s helpen studenten die kloof te overbruggen met zichzelf als vertrekpunt”, vertelt Philippa. “Het gaat niet om méér weten, maar om jezelf beter leren kennen, zodat je in actie durft te komen. Vanuit je eigen waarden, in je eigen discipline.”

Van binnen naar buiten: samenwerking als veranderkracht

Wat beide projecten met elkaar verbindt, is het besef dat duurzame samenwerking niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om bewustzijn, taal, oefening en moed om in beweging te komen. Al is het stap voor stap. “Door studenten te begeleiden in hun persoonlijke ontwikkeling en hen serieus te nemen als partner in het leerproces, ontstaat ruimte voor echte samenwerking. En die samenwerking is noodzakelijk voor duurzame ontwikkeling en het creëren van een wereld waarin wij willen leven”, aldus Philippa.

Op 15 en 16 oktober organiseert Hogeschool Inholland samen met de andere partners van Center of Expertise Creative Innovation (CoE CI) het jaarlijkse Society 5.0 Festival. Dit festival gaat over het creëren van een mensgerichte, digitale samenleving waarin technologie als middel dient om het welzijn van zowel mens als planeet te bevorderen. Deze vierde editie staat in het teken van ‘Shaping Hybrid Realities’ en vindt plaats in The Social Hub Amsterdam City. Voor studenten en medewerkers van Inholland is toegang tot dit het Society 5.0 Festival gratis: registreer je via de website van CoE Ci.

Press here for English

In ons dagelijks leven vervagen de grenzen tussen online en offline, tussen virtueel en fysiek. Onze leefwereld – de wereld zoals wij deze zien, begrijpen en er doorheen bewegen – wordt steeds meer hybride. Opkomende technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) en immersieve technologie (IX) zullen deze ontwikkeling de komende jaren verder versterken.

Die hybridisering van onze leefwereld heeft grote gevolgen voor ons dagelijks leven én voor de democratische samenleving. Wat betekent dit voor ons gedeelde gevoel van realiteit, onze mentale gezondheid, onze relaties en de manier waarop we publieke ruimte beleven en vormgeven?

Tijdens Society 5.0 Festival verkennen we manieren om te bouwen aan een wenselijke hybride samenleving. Twee dagen lang. In workshops, performances, installaties en talks. Met makers, onderzoekers, burgers, technici, docenten, beleidsmakers, studenten en ontwerpers.

Bekijk meer informatie over Society 5.0 Festival en registreer je via de website van CoE Ci om gebruik te maken van de gratis tickets.

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

Hogeschool Inholland Amsterdam presenteert in september de fototentoonstelling ATTACHED, gemaakt door Studio idiotēs en gemeente Amsterdam. Deze expositie duikt in de digitale leefwereld van Amsterdamse jongeren. Hoe ervaren zij de continue aanwezigheid van hun telefoon en sociale media? Waar ligt de grens tussen verrijking en verslaving, tussen verbinden en loslaten?

In intieme portretten delen vijf jongeren hun persoonlijke verhalen over de kansen en de valkuilen van opgroeien met een digitale metgezel. Hun ervaringen zijn confronterend en herkenbaar en roepen bezoekers op tot nadenken.
 

Oproep tot verandering
ATTACHED is naast een kunstzinnige verkenning van de digitale generatie ook een maatschappelijk manifest. Jongeren laten zien wat er volgens hen moet veranderen: van meer controle over je online ervaring tot het bestrijden van haat en polarisatie. Hun oproep wordt gedeeld met beleidsmakers in Europa om bij te dragen aan een veiligere, gezondere digitale wereld.

Opening
De expositie wordt officieel geopend op dinsdag 9 september van 12.00 - 13.00 uur. Je bent van harte welkom om langs te komen in de EXPO op de tweede etage bij Inholland Amsterdam in de Sluisbuurt, je relatie met je telefoon en sociale media te verkennen, en daarover met anderen in gesprek te gaan.

Praktische informatie
De expositie is gratis te bezoeken van 1 september t/m 26 september in de EXPO op de tweede etage van Hogeschool Inholland, Pina Bauschplein 4, Amsterdam (Sluisbuurt). 
Openingstijden: maandag t/m vrijdag, 9.00 – 17.00 uur.

Met een tekentool op de website van de tentoonstelling kan je je eigen relatie met je smartphone of online wereld onderzoeken: https://www.attached.amsterdam/sketch

Over ATTACHED
ATTACHED is een project van studio idiotes en de gemeente Amsterdam, ontwikkeld binnen Connect, het jongerenontwerplab van het Programma Online Leefwereld Jongeren. Samen met jongeren werkt Connect aan een leukere, veilige en gezonde digitale wereld. Fotografie door Maria Bodil.
 

RIGMUNDIS (19)

Mijn relatie met mijn telefoon en sociale media voelt best ongezond. Ik zou het algoritme willen veranderen naar iets wat minder verslavend is.

SIRIFE (22)

Ik denk dat het belangrijk is om sociale vaardigheden opnieuw te oefenen in de wereld zonder je telefoon. Door bewuster met technologie om te gaan, kunnen we weer écht leven.

Artificial Intelligence is sinds de opkomst van tools als ChatGPT niet meer weg te denken uit onze samenleving. Maar wat betekent deze technologische ontwikkeling nu echt voor het onderwijs? En in het bijzonder voor ons domein Creative Business? 

In de nieuwste aflevering van de Creative Business Podcast duiken we dieper in deze actuele en soms ook complexe wereld van AI. Beleidsmaker Jeroen Bottema, docent-onderzoeker Claudia Mayer en student Daan Doornbos gaan in gesprek over hoe AI ons onderwijslandschap beïnvloedt, vandaag én morgen. 

Beluister deze aflevering en ontdek: 
• Welke kansen AI biedt voor studenten, docenten en het curriculum; 
• Hoe we als hogeschool omgaan met de ethische en praktische uitdagingen van AI; 
• Waarom kritisch denken, mediawijsheid en creativiteit belangrijker zijn dan ooit; 
• En hoe we studenten voorbereiden op een werkveld dat steeds meer samenwerkt met slimme technologie. 

AI roept vragen op – over betrouwbaarheid, over plagiaat, over authenticiteit. Tegelijkertijd biedt het ongekende mogelijkheden om het onderwijs te verrijken, innovatie te versnellen en nieuwe vormen van creativiteit te ontdekken. Hoog tijd dus om met elkaar in gesprek te gaan. 

Nieuwsgierig? Luister nu naar aflevering 4 van de Creative Business Podcast via Spotify en praat mee over de toekomst van leren, werken en creëren in een wereld waarin AI een steeds grotere rol speelt. 

De ReachMate maakt alledaagse handelingen makkelijker voor mensen met beperkte mobiliteit. Denk aan deuren openen en sluiten, kranen bedienen, sleutels oprapen of (lift-)knoppen indrukken. Hidde: “Simpel voor de meesten, maar voor onze doelgroep vaak een uitdaging.”

Het idee ontstond tijdens de minor Innoveren & Ondernemen, waarin studenten in vijf maanden hun eigen bedrijf opzetten – van idee tot werkend product op de markt zetten. “De nicht van Hidde is ergotherapeut”, legt Timo uit. “Zij liet zien met welke trucs haar cliënten hun dag doorkomen. We dachten meteen: dit móet beter kunnen. Binnen een week hadden we het eerste conceptontwerp: lichtgewicht, demonteerbaar en met magneten. Superpraktisch. Past zo in je tas!”

Leren door te doen
“We kenden elkaar nog niet aan het begin van de minor”, vertelt Laurens. “We vormden een groepje van vijf en leerden alles over ondernemen: van marktonderzoek en productontwikkeling tot pitchen, leveranciers zoeken en verkopen. Én fouten maken. Daarvan leer je nog het meest.”

Na de minor besloten Timo, Hidde en Laurens door te gaan en schreven zich in bij de Kamer van Koophandel. Inmiddels verkochten ze ruim 200 exemplaren aan enthousiaste gebruikers. “Een mevrouw mailde dat ze haar hulphond bijna niet meer nodig had sinds de ReachMate”, herinnert Hidde zich. “Dan weet je weer waarvoor je het doet.”

De kracht van een prijs
Met het prijzengeld van de Studentondernemersprijs konden ze direct investeren in voorraad en modelregistratie binnen Europa. Maar winnen betekende voor hen veel meer dan geld alleen. Laurens: “Het was erkenning - dat anderen net zo in ons geloofden als wijzelf. De timing kon bovendien niet beter, want de balans stond net weer op nul. Dankzij die €1500,- konden we meteen aan de slag.”

Ook op marketingvlak is de prijs waardevol, merkt Hidde. “Nieuwe klanten zien de prijs op onze website en weten: dit is serieus. Het maakt ons een stuk geloofwaardiger en zorgt voor vertrouwen.”

Testen, groeien, doorpakken
De startup is volop in ontwikkeling. Zo testen ze marketingstrategieën, bouwen een ambassadeursprogramma op en staan inmiddels in het bestelsysteem van vijf zorginstellingen. “We zoeken uit wat het beste werkt”, legt Hidde uit. “Influencers, ergotherapeuten, online adverteren … het is superspannend en leerzaam.”

Daarnaast doen ze mee aan de Sustainable Healthcare Challenge, met coaching van experts uit het zorg- en startupdomein. “Elke twee weken komt er iemand praten over bedrijfsstructuur, marketing of financiering. Dat helpt enorm bij het maken van keuzes”, aldus Timo.

En dan timmert het team nog internationaal aan de weg: ReachMate is finalist van de JA Europen Market Expansion Award. Laurens: “We mogen naar de prijsuitreiking in Brussel, waar we strijden tegen één andere studentonderneming uit Georgië. Als we winnen, staan we in de finale van de Gen-E European Entrepreneurship Festival in Athene. Hoe vet is dat!”

Dromen en doen
De toekomst? “Die ligt wagenwijd open”, lacht Timo. “We zijn klaar om op te schalen. Wil een klant vijftig ReachMates? Dan leveren we die gewoon. En als het volume toeneemt, stappen we over van 3D-printen naar spuitgieten. Dan kunnen we duizenden stuks produceren en de logistiek uitbesteden.”

“Maar het draait niet alleen om aantallen”, voegt Hidde toe. “We willen graag een community om ons heen bouwen. Het is voor ons belangrijk om betrokken te blijven bij onze klanten, van ze te leren en hopelijk in de toekomst nog meer voor ze te betekenen.”

Van idee naar impact
Hoewel ze nog studeren, zijn de drie klaar voor het echte werk. Laurens is enthousiast: “We zijn geweldig goed voorbereid. Alles wat we geleerd hebben, nemen we mee. Vanuit de minor en het vervolgtraject bij Fabriek C – hét netwerk van start-ups van studenten en alumni van Inholland - kregen we de begeleiding die we nodig hadden. School gaf ons de ruimte om van idee naar impact te gaan en dankzij de Inholland Haarlem Studentondernemersprijs kunnen we die impact nu echt laten groeien.”

“De uitnodiging kwam op donderdag, een week later stonden we al op het circuit”, vertelt Manon Spronk, communitycoördinator van (International) Creative Business (ICB). Twintig studenten – veertien van ICB, zes van CB en één alumnus – kregen een exclusieve blik achter de schermen bij de GT World Challenge. Het doel: laten zien dat autosport óók een plek is voor storytellers, marketeers en mediamakers.

De groep werd zorgvuldig geselecteerd op motivatie en talent. “We hadden content creators, fotografen, organisatietalenten – iedereen bracht iets anders mee”, aldus Manon. “Vooral onze internationale studenten verdienen dit soort kansen, want zij vallen vaak buiten de boot bij Nederlandstalige uitstapjes.”

Tussen coureurs en camera’s
Het raceweekend zat vol ontmoetingen met vakmensen uit de autosport: van RAFA Racing-coureurs tot socialmediamanagers, een videograaf en een racecommentator. De studenten kregen toegang tot de paddock en mochten meelopen tijdens de gridwalk: het moment vlak voor de race waarop teams, coureurs en media zich verzamelen op de startopstelling. “Ze waren zo goed voorbereid”, zegt Manon trots. “Iedereen had huiswerk gedaan, per spreker relevante vragen uitgewerkt, en die stelden ze ook met zelfvertrouwen. De professionals waren zichtbaar onder de indruk.”

‘Ik weet nu: hier ligt mijn toekomst’
Voor Rieke Plüschau, tweedejaarsstudent ICB en autosportfan in hart en nieren, voelde de dag als een doorbraak. “Ik kon het bijna niet geloven!” Als student-assistent hielp ze met de organisatie. “We wilden serieus overkomen. Dus geen standaardvragen, maar gerichte gesprekken.”

Ze was vooral gefascineerd door socialmedia- en broadcastingkant. “Ik dacht altijd dat het strak geregisseerd was, maar achter de schermen is het soms één grote chaos.” Het meest indrukwekkend? “De sfeer! We stonden midden in de actie – tussen de teams, camera’s en racewagens – en toch nam iedereen de tijd voor ons. Er was een enorme drive, maar ook ruimte voor oprechte gesprekken.”

De ervaring bevestigde voor haar één ding: “Ik ben nog hongeriger dan ik al was. Dit is waar ik wil werken. En ik weet nu: onze opleiding sluit hier perfect bij aan. Ik ben helemaal op de goede weg.”

‘Met passie en inzet kom je er’
Ook voor eerstejaarsstudent ICB Nina Meijer was het weekend onvergetelijk. “Ik ben groot Formule 1-fan, maar nog nooit bij een race geweest. En dan loop je ineens tussen de auto’s, door het mediacentrum en word je herkend als je later weer langskomt. Ik was zó gelukkig!”

De groep ontdekte dat veel van de jonge professionals ooit begonnen zijn met een stage of door simpelweg veel mailtjes te sturen. Nina: “Je hoeft geen jarenlange ervaring te hebben – als je passie toont en doorzet, kom je er.” In Tara Strong, organisator vanuit RAFA, legde Nina alvast een waardevol contact voor de toekomst. “Voor een schoolopdracht moet ik iemand drie dagen schaduwen. Dat Tara meteen ja zei… wauw. Dit voelt echt als het begin van iets.”

Concrete output
Het weekend leverde niet alleen inspiratie, maar ook concrete output op. Zo schreef vierdejaarsstudent Zomer Keur een Engelstalig verslag dat RAFA Racing gebruikt voor brandactivatie. Daarnaast werd er samengewerkt aan contentcreatie, waaronder een Instagram Reel die breed werd gedeeld door onder andere RAFA, Womeinmotorsport en GT4series.

“De studenten leerden hoe je media maakt én inzet”, legt Manon uit. “En als dat dan direct wordt gedeeld op accounts met tienduizenden volgers, is dat natuurlijk de ultieme beloning.”

Bekijk hier de Instagram Reel

Meer dan een bliksembezoek
Het resultaat? Manon zag studenten binnen één weekend groeien: “Ze stapten uit hun comfortzone, stelden gerichte vragen en begrepen dat dit hún moment kon zijn. Sommigen legden waardevolle contacten, een alumnus mag mogelijk mee naar een volgend event, en anderen gingen direct aan de slag met personal branding en netwerken.”

Dit was dan ook méér dan een simpel uitstapje, benadrukt ze. “We boden perspectief. Studenten weten nu dat deze wereld toegankelijk is. Dat het niet alleen draait om coureurs of techniek, maar ook om mensen die sterk zijn in organiseren, schrijven, filmen of strategie. En dat is helemaal in lijn met Inholland: kansen creëren en helpen studenten hun plek te vinden, hun talent te benutten en vol vertrouwen hun volgende stap te zetten.”

Twee hinkelbanen, een snelheidsmeter en plantenbakken met foto’s en verhalen van bewoners uit de wijk: Carnisse Poort in beweging is officieel geopend. Dit geeft het gebied extra kleur en maakt het een fijnere plek voor bewoners en bezoekers. Dat is de ambitie waar het Urban Leisure & Tourism Lab van Hogeschool Inholland al vijf jaar aan werkt in Rotterdam Zuid.

“Toen ik de hinkelbanen voor het eerst zag, durfde ik er niet eens op te gaan staan. Terwijl dat natuurlijk juist de bedoeling is!” lacht grafisch ontwerper Laura Aranda Morales. Ze is supertrots op haar ontwerp. “Als ik dit zie, denk ik yes! Over alle woorden is nagedacht, ze weerspiegelen de wijk. Het ontwerpproces was een puzzel vanwege alle elementen die erin mochten: welke woorden, welke kleuren en hoe maak ik het speels? Het 3D-effect is mijn signature.”

Kracht van de buurt zichtbaar maken
Laura was natuurlijk aanwezig tijdens de opening, net als Houcem Bellakoud en Jeanthalou Haynes (midden op de foto) van Unity in Diversity. Dat is een Rotterdams platform dat kunst, cultuur en participatie inzet om mensen te verbinden en de kracht van de buurt zichtbaar te maken. Zij hebben het volledige creatieve concept van Carnisse Poort in Beweging ontwikkeld in samenwerking met Laura.

‘Art’ in de wijk
Ook Karin Herweijer was er (links op de foto); zij deed haar afstudeeronderzoek naar ‘art’ in de wijk bij het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam. Ze onderzocht hoe kunst verbinding brengt in een wijk. Daarvoor sprak ze zo’n dertig buurtbewoners tijdens het schilderen van de gevel van het oude ABN Amro-pand naast Zuidplein waar het lab van Hogeschool Inholland gevestigd is.

Voor alle leeftijden
“Zij gaven aan dat herkenning en kleur belangrijk zijn, plus dat het écht over Zuid moet gaan. Op basis hiervan bedacht ik de plantenbakken met foto én verhaal als verbinder in de wijk. Het zijn inwoners die de wijk maken, want iedereen in Rotterdam Zuid heeft een rol. Samen met de hinkelbaan, de snelheidsmeter en de veldbloemen maakt het een vrolijk pleintje waar het leeft én het is voor alle leeftijden.”

Gezonde wijk in brede zin
Karins idee van de plantenbakken heeft dus ‘het zaadje geplant’ voor de latere hinkelbaan en snelheidsmeter. Na Mi Lobi Zuid (de gevelschildering van het voormalige ABN Amro-kantoor) is De Carnisse Poort voor Inholland de  tweede interventie in healthy placemaking: een gezonde wijk maken in de breedste zin van het woord. De Carnisse Poort is onderdeel van een bredere aanpak om de aantrekkelijkheid, leefbaarheid en veiligheid in en rondom Hart van Zuid te verbeteren. Een mooi voorbeeld van hoe het lab werkt: grote impact maken met kleine interventies door studenten en onderzoekers in en met het lokale netwerk.

Dit gebeurt in samenwerking met bewoners, gemeente Rotterdam, Stichting Zie Hart van Zuid, Urban Leisure en Tourism Lab Rotterdam en lokale partners. Specifiek voor het Healthy Placemaking project is dit het consortium: Hotelschool The Hague, HZ University of Applied Sciences, Winkelcentrum Zuidplein, Sportbedrijf Rotterdam, Theater Zuidplein, Rotterdam Ahoy en Hogeschool Inholland.

Binnen het domein Creative Business (CRB) zijn we gestart met een cultuuronderzoek naar het leer- en werkklimaat. We willen beter begrijpen hoe jij jouw werkomgeving ervaart én wat er beter kan. Daarom nodigen we je van harte uit om deel te nemen aan dit onderzoek. Heb je jouw ervaring nog niet gedeeld? Je hebt nog tot en met zondag 1 juni de tijd om de vragenlijst in te vullen!

Click here for the English version

Waarom dit belangrijk is 
Een veilig, open en prettig werk- en leerklimaat is essentieel voor ons allemaal. Alleen samen kunnen we bouwen aan een omgeving waarin iedereen zich gehoord en gewaardeerd voelt. Jouw ervaringen en ideeën zijn daarbij onmisbaar. 

Hoe werkt het? 
Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeks- en adviesbureau Verinorm en bestaat uit een vragenlijst en interviews. Op 15 april heb je een mail ontvangen met de link naar de vragenlijst. In totaal kost het invullen ongeveer 20 minuten. Alles wat je deelt blijft volledig anoniem. 

Vul de vragenlijst in – tot en met 1 juni! 

Nog vragen? 
Heb je na het lezen van dit bericht, of tijdens of na deelname, nog vragen? Neem dan gerust contact op met Michiel Burgers van Verinorm.

Wat gebeurt er als studenten uit verschillende landen elkaar ontmoeten in een virtuele wereld om samen te leren, creëren en verkennen? Dat ontdekten studenten van Hogeschool Inholland (Urban Leisure & Tourism Lab Amsterdam) en de Latvian Academy of Culture tijdens ‘Connected Creativity in VR’, een internationaal onderwijsproject waarin virtual reality (VR), creativiteit en samenwerking samenkwamen.

Twee weken lang werkten Nederlandse en Letse studenten samen aan een internationale opdracht in virtual reality. Niet in een fysiek klaslokaal, maar in een gedeelde digitale omgeving, ontworpen als virtuele speeltuin. Via avatars in platforms zoals VRChat onderzochten zij hoe een creatieve ruimte van de toekomst eruit zou kunnen zien in het jaar 2050. De opdracht daagde studenten uit om over hun eigen grenzen heen te denken en gezamenlijk nieuwe vormen van creativiteit te verbeelden. 

Samenwerken over grenzen 
Het project vond plaats binnen een COIL-traject (Collaborative Online International Learning). Doel was om internationale samenwerking mogelijk te maken zonder fysieke reis, en tegelijk te onderzoeken hoe VR kan bijdragen aan interculturele communicatie, artistieke expressie en vernieuwend onderwijs. 

“VR bood niet alleen de mogelijkheid om met elkaar te werken op afstand”, vertelt Farah, student Tourism Management aan Inholland. “Het gaf ook vrijheid om te experimenteren, om jezelf op een andere manier te laten zien.” 

Het project werd geïnitieerd door Kasia Głowicka, onderzoeker bij het Inholland-lectoraat Authentic Leadership en ontwikkelaar van het curriculum voor creativiteit (Comenius Senior Fellow, 2023). Voor dit project ontwikkelde ze een specifieke reeks VR-sessies en zocht ze de samenwerking met haar Inholland-collega Esther Bouw (lectoraat Design Thinking), Ieva Zemīte (Latvian Academy of Culture) en Avinash Changa (WeMakeVR).

Dankzij een innovatiesubsidie vanuit de VIS-regeling van het ministerie van VWS werd de brug geslagen tussen onderwijs en praktijk. Avinash bracht zijn expertise in immersieve storytelling in, waarmee studenten werden geïnspireerd om VR te verkennen als zintuiglijk, poëtisch en expressief medium. 

Immersieve creativiteit 
De resultaten waren verrassend creatief én cultureel rijk. Zo ontwierp een team een virtuele “galerie walk” waarin je begin aan antiek kunst en volgt naar moderne Nederlandse dans club. Een ander team bouwde een storytelling-theater over de toekomstige tekening claslocaal met holografische decors. Eén groep presenteerde zelfs een immersief gedicht waarin zwevende woorden, geluid en beweging samenkwamen in een live VR-performance. 

Maar het belangrijkste resultaat lag in de ervaring zelf. Studenten leerden samenwerken in een internationale context, ontwikkelden digitale én sociale vaardigheden, en groeiden in zelfvertrouwen. “Ik was in het begin huiverig”, zegt een deelnemer, “maar al snel voelde het presenteren als avatar juist bevrijdend.” 

Ook de verbinding tussen studenten bleek sterk. Veel deelnemers hielden contact na afloop, en sommige samenwerkingen groeiden zelfs uit tot vriendschappen. 

De toekomst van leren 
“Connected Creativity in VR” laat zien hoe technologie, creativiteit en internationale samenwerking elkaar kunnen versterken. Door letterlijk buiten de eigen realiteit te stappen, ontdekten studenten nieuwe manieren van denken, samenwerken en maken. Een project dat vooruitblikt op het onderwijs van morgen én er al een voorproefje van geeft.

Press here for English

De uitslag van de verkiezingen is bekend van de personeelsgeleding van de deelraden AVAG, Creative Business en Gezondheid, Sport & Welzijn èn de studentgeleding van de deelraden Business, Finance & Law, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn en Techniek, Ontwerpen en Informatica.

De verkiezingscommissie heeft de uitslag vastgesteld volgens artikel 17 van het MR-reglement. De volgende kandidaten zijn gekozen:

Deelraad AVAG/personeelsgeleding:
Carien Baas
Mireille Boink
Pim Koelma
Karali Volger

Deelraad Business, Finance & Law/studentgeleding:
Samir el Fanani
Elise Roelvink
Alaina Sheik Zahoeri
Nick Vermeulen
Marco van Vliet

Deelraad Creative Business/personeelsgeleding:
Ouafila Bejja-Essayah
Karen van Wermeskerken-den Boer
Neeltje Mooring
Wil van Norden
Marius Zimmerman

Deelraad Creative Business/studentgeleding: loting
Charlotte de Beukelaer
Sophie Geul
Sierra Keil
Henry Meulemeesters
Jette Zuidwijk

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/personeelsgeleding:
Enzio Bakker
Sietske Bos
Garrick Jansen
Astrid de Nijs
Ellen Servaas

Deelraad Gezondheid, Sport en Welzijn/studentgeleding:
Nojin Benjamin
Jaimy Groeneveld
Sophie Koster
Vikash Narain Narain
Ikran Osman

Deelraad Techniek, Ontwerpen en Informatica/studentgeleding:
Boudewijn Galjaart
Leendert ten Have
Shan Jambo
Tycho Mallee
Bas Mussert

Kandidaten, die op dit moment niet gekozen zijn, blijven kandidaat voor een eventueel volgende tussentijdse vacature. De zittingstermijn van de nieuwgekozen leden start op 1 april 2025.

De volledige uitslag van de verkiezingen kun je hier bekijken. Tegen deze uitslag kan binnen zeven dagen na de publicatie schriftelijk en gemotiveerd bezwaar worden aangetekend bij het College van Bestuur (MR-reglement , artikel 18.1).

Afgelopen maandagavond gaven vijf veelbelovende dj’s, allemaal Haagse studenten, in het Paardcafé hun beste show voor publiek en een professionele jury, met daarin programmeurs van het Paard, Danzig, Clubhopping, Stappen in Den Haag. Ikram deed vorig jaar ook mee aan de Haagse dj-wedstrijd, maar werd toen net niet gekozen. Dit jaar gaf ze een optreden dat iedereen volledig omver blies. 

Unieke stijl die culturele grenzen overschrijdt
Ikram, geboren in Madrid en van Marokkaanse afkomst, groeide op met elektronische beats, Arabische muziek van haar moeder en Latin ritmes en dat wakkerde haar liefde voor diverse muziekstijlen aan. Een reis naar underground raves in Duitsland versterkte haar verbinding met muziek en legde de basis voor haar eigen, unieke stijl. Haar sound is een samensmelting van invloeden die culturele grenzen overschrijdt.

Optreden Bevrijdingsfestival
De komende maanden kun je Ikram zien draaien op verschillende festivals, waaronder het Bevrijdingsfestival op 5 mei op het Malieveld, waar ze mag optreden op het grote Sena Performers Stage (18.45 uur). De andere finalisten, met nog een Inholland-student (Kevin Sewnarain) mogen op het Bevrijdingsfestival draaien op het terrein van de HI The Hague Student Experience.

De verkiezingen voor de personeelsgeledingen van AVAG, Creative Business en Gezondheid, Sport & Welzijn èn de studentgeledingen van Business, Finance & Law, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn en Techniek, Ontwerpen en Informatica starten vandaag (4 maart 2025). Wie kies jij?

Maandag 10 maart aanstaande, 17.00 uur eindigen de verkiezingen. Tot die tijd mogen alle medewerkers van de betreffende domeinen en medewerkers van de ISO/WIR van de vestigingen Amsterdam en Haarlem één stem uitbrengen op de kandidaat van hun voorkeur voor de personeelsgeleding van de deelraad. Externe medewerkers mogen helaas niet stemmen.

Studenten van de betreffende domeinen mogen één stem uitbrengen op een medestudent voor de studentgeleding van de deelraad.

Wat kan de kandidaat voor jou betekenen?
In de deelraad praten studenten samen met medewerkers mee over onderwerpen die belangrijk zijn voor werk en studie binnen het domein en de vestiging. Op deze wijze worden jouw belangen behartigd. Medezeggenschap geeft de kandidaat de kans om als verbinding te fungeren tussen de directeur en de organisatie. De deelraad overlegt regelmatig met de directeur over onderwijs, organisatie en financiën.

De zittingstermijn voor zowel studenten als medewerkers is drie jaar en gaat van start op 1 april aanstaande.

De uitslag wordt op dinsdag 11 maart 2025 door de verkiezingscommissie vastgesteld en daarna zo spoedig mogelijk via IRIS bekendgemaakt.

Nu stemmen? Ga naar Verkiezingen deelraden

Voor de volgende geledingen van de deelraden is het aantal kandidaten minder of gelijk aan het aantal vacatures, waardoor er geen verkiezingen plaatsvinden en je hiervoor niet kan stemmen: 

• personeelsgeleding deelraad Agri, Food & Life Sciences
• personeelsgeleding deelraad Business, Finance & Law
• personeelsgeleding deelraad Onderwijs & Innovatie
• personeelsgeleding Techniek, Ontwerpen en Informatica
• deelraad Stafafdelingen, Bestuurszaken en Internal Audit
• studentgeleding deelraad Agri, Food & Life Sciences,
• studentgeleding deelraad Onderwijs & Innovatie
• studentgeleding AVAG

Tijdige hulp
Mantelzorg bij dementie wordt vaak geassocieerd met partners, maar kinderen spelen eveneens een cruciale rol. Zij combineren hun zorgtaken meestal met werk en een gezin, waardoor zij een groot risico lopen op stress en burn-out. Ondanks een breed aanbod aan praktische ondersteuning, vinden veel mantelzorgers deze hulp niet op tijd. Gecombineerd met de vaak beperkte focus van professionele zorgverleners op de dementie, leidt dit tot een verminderde kwaliteit van leven van de ouder(s).

“Veel kinderen van ouders met dementie wachten te lang met het zoeken van hulp. Ze ‘kijken het nog even aan’, tot het punt waarop de zorglast hen te veel wordt,” zegt Hilma van Slooten, oprichter van Regie op Dementie, en projectleider van dit onderzoek. “Met dit onderzoek willen we hen helpen om tijdig ondersteuning te vinden.”

Aanpak: Empathisch Co-Design
Het onderzoek wordt uitgevoerd door lector Wina Smeenk en haar team van het lectoraat Societal Impact Design dat deel uitmaakt van Kenniscentrum ARC. De onderzoekers werken met de methode Empathisch Co-Design, waarbij mantelzorgers actief betrokken worden in het ontwerpproces. Wina Smeenk: “Door een ontwerpende aanpak te gebruiken met de mensen om wie het gaat, zorgen we ervoor dat de uitkomsten aansluiten bij de context. Zo weten we zeker dat ze een positieve impact hebben in de praktijk.”
 

Impact op mantelzorg en onderwijs
Dit onderzoek heeft niet alleen impact op mantelzorgers, maar ook op het onderwijs bij Inholland: studenten Social Work zijn betrokken bij het onderzoek, waardoor zij een diepgaand inzicht krijgen in de uitdagingen van mantelzorg. De opgedane kennis kan direct worden toegepast in de praktijk.

Meer informatie over het onderzoek en hoe mantelzorgers kunnen deelnemen is te vinden op www.regieopdementie.nl/codesignonderzoek. Hier worden ook tussentijdse inzichten gedeeld.

Press here for English

Vorige week heeft Roos Gerritsma, associate lector bij ARC Research Center, de eerste fase van haar Professional Doctorate (PD) gepresenteerd. Deze presentatie vormt de basis voor haar verdere PD-traject naar stedelijk regeneratief toerisme.

Tijdens een positief en constructief gesprek besprak Roos haar portfolio met lector dr. Ko Koens (Inholland), lector dr. Karoline Wiegerink (Hotelschool The Hague), senior projectmanager Anne Ruiter (Dienst Grond&Ontwikkeling bij Gemeente Amsterdam) en managing director Insights & Marketing Strategy Maya Janssen RDM (amsterdam&partners).

In haar portfolio kwamen alle stappen aan bod die zij heeft gezet op het gebied van datamanagement, verdiepende studies, lab-innovaties, zelfreflecties en haar paper: Activating an urban regenerative tourism approach: practices and interventions via a living lab setting in Amsterdam North. Deze paper, die zowel theoretisch als praktijkgericht is, vormt de basis voor haar verdere case study.

Roos Gerritsma: “Ik ben nu ongeveer op een kwart van mijn PD-traject. Afgelopen 15 maanden heb ik de kernelementen van mijn studie uiteen kunnen zetten, die je terugziet in de titel van de paper. Tijdens het assessment gaf dit een mooi uitgangspunt om hier, vanuit ieders perspectief over van gedachten te wisselen. Het gaf tevens een bevestiging van waar ik me komende jaren in zal gaan verdiepen, namelijk: de relatie tussen interventies te co-creëren – in dit geval Amsterdam Noord – en hoe dat van invloed kan zijn op een algemener, systemisch niveau. Ik zal mijn Loops for Labs model gaan testen en meten welke impact/doorwerking we hiermee als Urban Leisure & Tourism Lab Amsterdam bereiken.”

Press here for English

Mix van onderzoek, creativiteit en praktijkervaring
De opdracht daagde tien studentengroepen uit om de beste recreatieve plekken in Rijswijk te onderzoeken en professionele promotiefilmpjes te maken met daarin de feedback van BBR verwerkt. De nadruk lag op een moderne en professionele stijl die een brede zakelijke doelgroep kan aanspreken. De opdracht was een mooie mix van onderzoek, creativiteit en praktijkervaring!
De studenten hebben video's gemaakt die de verborgen parels en hotspots van Rijswijk in de spotlight zetten. Met als doel het imago van Rijswijk als een puur functioneel bedrijventerrein te veranderen en aan te tonen dat Rijswijk een fijne plek is om te werken én te ontspannen. 

Praktijkgericht resultaat
De opgeleverde video's zullen een belangrijke rol gaan spelen in de communicatie van BBR om nieuwe vrijwilligers, bestuursleden en werknemers aan te trekken. Door onderzoek, creatieve storytelling en videoproductie te combineren, hebben de studenten pakkende verhalen ontwikkeld die bijdragen aan de promotie van Rijswijk als een aantrekkelijke plek om te werken en te recreëren.  Bekijk hier een van de video's.

 

Waardevolle samenwerking 
Christel van de Reijt, bestuurslid van BBR én Workspace Manager bij TUI Nederland, was zeer te spreken over de creativiteit en professionaliteit van onze studenten. Zij benadrukte hoe waardevol deze samenwerking is om nieuwe inzichten te brengen in lokale projecten. Voor de opleiding ICB is het zeer waardevol dat bedrijven en organisaties onze studenten de mogelijkheid geven om ‘echte’ opdrachten uit te voeren om zo praktijkervaring op te doen.  Dit project laat zien hoe krachtig de samenwerking tussen onderwijs en praktijk  kan zijn om positieve veranderingen te realiseren in de samenleving.

Op maandag 27 januari vond de kick-off plaats van ‘Heal the Healer’, een nieuw project gericht op het verbeteren van de mentale gezondheid in de muziekindustrie. Dankzij financiering vanuit Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn kan dit project, dat een jaar zal duren, van start gaan. Onder leiding van lector Koos Zwaan van het lectoraat Innovation in the Music Industry werkt een team van onderzoekers, docenten, welzijnsprofessionals en professionals uit de muziekindustrie aan duurzame oplossingen voor mentale gezondheidsuitdagingen in deze sector.
 

Press here for English 

Grote urgentie
Werken in de muziekindustrie is niet alleen inspirerend, het brengt ook risico’s met zich mee. Volgens internationaal onderzoek kampt maar liefst 70% van de werkenden in deze sector met mentale gezondheidsproblemen, variërend van burn-out en angststoornissen tot depressies. De oorzaak? Een combinatie van economische onzekerheid, prestatiedruk en een werkcultuur waarin stress vaak als onvermijdelijk wordt gezien.

Koos Zwaan licht toe: “De muziekindustrie is een prachtige, maar ook veeleisende omgeving. Dat mentaal welzijn zo een breed gedragen probleem is, werd voor mij duidelijk toen ik de innovatie- en onderzoeksagenda voor de popsector opstelde. Vanuit elke expertise werden andere mentale uitdagingen genoemd. Met Heal the Healer willen we niet alleen bewustzijn creëren, maar ook praktische tools en interventies ontwikkelen om zowel studenten als werkenden beter te ondersteunen. Dit project biedt de kans om een duurzame impact te maken op de sector.”

Wat houdt Heal the Healer in?
Heal the Healer richt zich op twee belangrijke pijlers:

1.  Preventie: Het vergroten van de mentale veerkracht van individuen, zodat zij beter bestand zijn tegen de uitdagingen van de muziekindustrie.
2.  Amplitie: Het verbeteren van werkomstandigheden door structurele veranderingen in de sector te stimuleren.

Deze interventies worden ontwikkeld in samenwerking met studenten van drie Inholland opleidingen - Conservatorium Haarlem, Leisure & Events Management en Creative Business – en met hulpverleners en coaches. Daarnaast zijn werkveldorganisaties, zoals BAM! Popauteurs en Music Managers Forum NL (MMF), actief betrokken bij het testen en implementeren van de oplossingen.

Kick-off: inspiratie en samenwerking
Tijdens de kick-off van Heal the Healer kwam alle betrokken partijen samen voor de aftrap van het project. Naast het verkennen van de doelstellingen en de opzet van het onderzoek, werd kennis gedeeld. Hoogleraar mediastudies Mark Deuze (UvA) was te gast en schetste de mentale uitdagingen binnen de creatieve sector. Inholland alumni Mandy Delaporte en Lucas Garnier deelden inzichten uit hun afstudeeronderzoeken over mentaal welzijn in respectievelijk de dance- en poprockscene.

De ambitie van Heal the Healer reikt verder dan alleen de muziekindustrie. De opgedane kennis en interventies kunnen ook van waarde zijn voor andere sectoren binnen de culturele en creatieve industrie.

De toekomst van duurzaamheid begint bij jezelf. Met trots presenteert het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESC) de ESC-IDG Hub. Dit platform, dat 27 januari gelanceerd is, brengt professionals, onderzoekers en studenten samen om vaardigheden te ontwikkelen en oplossingen te bedenken voor duurzaamheidsuitdagingen. De hub is toegankelijk via www.esc-idghub.nl. Als onderdeel van deze hub reist tevens een expositie rond die tot 6 februari te bezoeken is in de Expo-ruimte bij Inholland, Amsterdam.

For English press here

Vertrekpunt voor innovatie
De ESC-IDG Hub richt zich op het aanpakken van maatschappelijke transities en duurzaamheidsuitdagingen. Het platform combineert de ontwikkeling van individuele vaardigheden en capaciteiten met systemisch co-design, een methode om complexe problemen, zoals klimaatverandering, sociale ongelijkheid en transities naar een circulaire economie, op een gestructureerde creatieve manier samen aan te pakken.

Veel mensen voelen zich overspoeld door de omvang van dergelijke thema’s en weten niet waar te beginnen. Daarom heeft authentic leadership een belangrijk plek in de ESC-IDG Hub. IDG staat voor Inner Development Goals en benadrukt hoe persoonlijke groei bijdraagt aan het realiseren van een duurzame samenleving en de Sustainable Development Goals (SDG’s). Het biedt een vertrekpunt: From being to acting.

Samenwerking en persoonlijke ontwikkeling

De ESC-IDG Hub speelt in op de dringende behoefte aan ontwikkeling en richt zich op drie belangrijke doelstellingen:

• Bewustwording creëren bij studenten en docenten over het belang van innerlijke ontwikkeling in relatie tot maatschappelijke transities.       
• Community-building: het opzetten van een netwerk waarin studenten en docenten onder andere ervaringen, oefeningen en tools kunnen uitwisselen.
• Integratie in het onderwijs: praktische handvatten bieden om IDG’s te integreren in lesprogramma’s en projecten binnen het hoger onderwijs.

Jürg Thölke, lector Authentiek Leiderschap en betrokken bij de ESC-IDG Hub, licht toe: “In de kern kunnen we maatschappelijke uitdagingen alleen het hoofd bieden door bewustwording van onszelf én van onze plek in de wereld. Dat het thema voldoende onder de aandacht wordt gebracht en genormaliseerd, is essentieel. Deze hub is daar een belangrijk onderdeel van en helpt ons nadenken, ontwikkelen en van elkaar te leren. Zodat we samen meer impact kunnen realiseren.”
 

Reizende expositie als plek voor verbinding
Naast de lancering van een online platform, waar geïnteresseerden zich kunnen abonneren op de WhatsApp-groep om op de hoogte te blijven van de verschillende activiteiten, is er een fysieke expositie. Deze interactieve expositie geeft bezoekers een blik op de projecten en methodieken van de hub en heeft enerzijds als doel het ophalen van informatie bij bezoekers voor de verdere uitwerking van onderwijsinterventies, en anderzijds het creëren van een plek voor ontmoeting en verbinding.

Philippa Collin, onderzoeker en projectleider van de ESC-IDG Hub licht toe: “Met deze hub willen we verbindingen versterken en een lokaal ecosysteem op gang brengen waarin onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar vinden. De expositie speelt hierin een belangrijke rol: het biedt inspiratie, laat bezoekers nadenken over hun eigen bijdrage en helpt hen de link te leggen met hun intrinsieke motivatie. Uiteindelijk hopen we dat iedereen in het onderwijs, zowel studenten als docenten als andere medewerkers, zichzelf een rol ziet spelen in de grote maatschappelijke transities die voor ons liggen.”

Tot 6 februari is de expositie te bezoeken in de Expo-ruimte van Inholland, Amsterdam. Daarna start de expositie aan een reis langs andere partners van het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design: Inholland Haarlem, Inholland Den Haag, Hogeschool Utrecht, Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam. De exacte expositiedata worden vermeld op de website. 

Meer weten over ESC-IDG Hub?
Iets groots aanzwengelen begint vanuit iets kleins in jezelf. Zij die van betekenis willen zijn en hun eigen mogelijkheden willen onderzoeken om een bijdrage te leven aan maatschappelijke transities, kunnen zich aansluiten bij de hub via www.esc-idghub.nl of neem voor meer informatie contact op met projectleider Philippa Collin via philippa.collin@inholland.nl.

Als het gaat om landelijke cultuursubsidies, wordt popmuziek structureel ondergewaardeerd. Zo kenden de Culturele basisinfrastructuur (BIS) en het Fonds Podiumkunsten (FPK) in 2023 slechts 7,1% van het totale subsidiebedrag toe aan popmuziek. Bovendien is de aanvraagprocedure te complex en te weinig flexibel voor de popmuzieksector. Dit concluderen Maartje Houtzager en Koos Zwaan van het lectoraat Innovation in the Music Industry. In samenwerking met de Popcoalitie vergeleken zij cultuursubsidies toegekend aan popmuziek en aan genres zoals klassieke muziek en andere podiumkunsten.

Bezoekers van klassieke muziek krijgen gemiddeld 34 euro van hun kaartje gesubsidieerd. Bij een popconcert is dat maar 80 cent per kaartje. “Het verschil is deels verklaarbaar door factoren als orkestgrootte en personeelsstructuur van klassieke ensembles”, zegt onderzoeker Maartje Houtzager. “Maar deze ongelijkheid roept vragen op over de rechtvaardigheid van de huidige financiering. En wat betekent dit voor de ontwikkeling van talent en innovatie in de popsector?”

Podiumkunsten diverser maken
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wil de podiumkunsten diverser maken en de mogelijkheden voor allerlei muziekstromingen vergroten; niet alleen voor pop, maar ook voor andere genres zoals wereldmuziek en jazz. “Maar van dit voornemen komt niet veel terecht”, zegt Maartje. “Onder meer door de regelingen zelf. Die zitten vol criteria die niet van toepassing zijn op popbands, bijvoorbeeld over de rechtsvorm van bands of meerjarenplannen.”

Complexe aanvraagprocedures 
Ook professionals uit de popmuziek benadrukken dat het huidige subsidiebeoordelingssysteem niet aansluit bij de realiteit van de sector. “Aanvragen zijn complex, administratief zwaar, en vaak niet flexibel genoeg om de projectmatige werkwijze in popmuziek te ondersteunen”, zegt Arriën Molema, bestuurslid van de Popcoalitie en voorzitter van BAM! Popauteurs. “Daarnaast schort het aan representatieve expertise in de beoordelingscommissies.”

Duurzame talentontwikkeling
 Vooral voor makers in hun ‘mid-career’-fase is te weinig aandacht in het huidige stelsel: zij ontvangen minder financiële ondersteuning en kunnen op minder regelingen aanspraak maken. “Het roept de vraag op in hoeverre subsidies bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van al het talent in de popmuzieksector”, zegt lector Koos Zwaan. “En die vraag moeten we ons stellen, alleen al vanwege de maatschappelijke waarde van popmuziek. Muziek, musici en de muziekindustrie hebben impact op de samenleving. Ze spelen letterlijk en figuurlijk een belangrijke rol, bijvoorbeeld om maatschappelijke vraagstukken op de publieke agenda te krijgen en bij maatschappelijke innovaties.”

Aanbevelingen voor een rechtvaardiger stelsel
In hun onderzoeksrapport doen Koos en Maartje verschillende aanbevelingen om het cultuursubsidiestelsel te hervormen, zoals een dialoog tussen subsidieaanvragers en -verstrekkers, onderzoek naar nieuwe beoordelingscriteria, ontwikkeling van nieuwe beoordelingscriteria en meerjarige regelingen voor de popmuzieksector. Maartje: “De unieke dynamiek en maatschappelijke waarde van popmuziek verdienen een eerlijke plek binnen het Nederlandse cultuurbeleid.”

Lees ook het artikel in Trouw waarin Koos en Maartje aan het woord komen: 
‘Van elke euro rijkssubsidie voor muziek gaat 93 cent naar klassiek, en 7 cent naar pop’

Prototypes staan centraal bij design thinking in projecten, labs en minoren. 
Het helpt ideeën te genereren en maakt ze tastbaar zodat ze getest kunnen worden. Tot zover de theorie. In de praktijk blijkt echter dat makers en opdrachtgevers ermee worstelen wat leidt tot teleurstellingen. Gelukkig kun je de verwachtingen managen, door nieuwe taal te introduceren!

Een prototype staat ergens voor: het is de verbeelding van een idee, een concept. Dat idee kan gaan over de stip aan de horizon, het ideaal dat wordt nagestreefd. Het idee kan ook gaan over een praktische oplossing voor een probleempje, een oplossing die uitvoerbaar, haalbaar en betaalbaar is. 
 

Bij ontwerpen zijn beide nodig: een richtinggevend ideaalbeeld en een realistische oplossing. Beide vergen een verbeelding om te leren of het goed is. 

Helaas: door het allemaal prototypen te noemen gaat er iets fout. Als je een droom verwacht, dan wil je geen praktische oplossing zien. En als je een haalbare oplossing verwacht, wil je niet lastig gevallen worden met dromerige vergezichten. Om de verwachtingen beter te managen stellen Guido Stompff, Mark Jacobs en Donagh Horgan voor om onderscheid te maken tussen twee soorten verbeeldingen:

• Ideaaltype: Laat het droombeeld zien, zonder te kijken of het haalbaar is.
• Prototype: Laat zien wat er echt kan, binnen de grenzen van tijd en geld.

Is dit herkenbaar? En ben je nieuwsgierig naar de onderbouwing? Klik dan hier om het artikel gratis te downloaden.

Het hoofdstuk is onderdeel van de publicatie Applied Design Research in Living Labs and Other Experimental Learning and Innovation Environments (2025), onder redactie van Peter Joore, Anja Overdiek, Wina Smeenk en Koen van Turnhout.  

Ook het hele boek is open online verkrijgbaar. Klik hier om het te downloaden.