Geschokt en verdrietig zijn we na het bericht dat onze student Hugo Dijkers afgelopen vrijdag is overleden. Hugo is in 2020 zeer gemotiveerd aan zijn opleiding Tuinbouw & Agribusiness begonnen. Hij zette zich vol in voor zijn vakken ging graag het werkveld in op stage en in het fieldlab.

Helaas gaat Hugo zijn toekomstdromen niet waarmaken. De uitdagingen van het leven gaven hem mentale problemen. Hugo zag tot ieders verdriet geen uitweg meer. We gaan hem enorm missen. Onze gedachten gaan uit naar zijn familie en zijn vriendin.

De familie van Hugo is zijn afscheid aan het organiseren. Zijn ouders stellen het op prijs om verhalen en ervaringen te horen van studenten en docenten die met Hugo hebben samengewerkt en gestudeerd. Teamleider Nicolette Bakhuisen (link: nicolette.bakhuisen@inholland.nl) heeft contactgegevens.

Team en studenten Tuinbouw & Agribusiness Delft

Heb je zelf mentale problemen? Bel anoniem naar 113.

Het FICA Summer Event is dé plek waar onderwijs, onderzoek en het werkveld elkaar ontmoeten. Tijdens deze feestelijke afsluiting delen elf studententeams uit Amsterdam en Delft de resultaten van maanden onderzoek naar actuele voedingsvraagstukken. In de pitchzaal vertellen ze hun verhaal, op de informatiemarkt geven ze nauwgezet uitleg bij hun prototypes, posters en uitkomsten. Bezoekers stellen vragen, wisselen ideeën uit en gaan met de teams in gesprek. Ook zijn mbo-studenten van Vonk (Food-opleidingen in Alkmaar) aanwezig om inspiratie op te doen voor nieuwe bedrijfsopdrachten voor het volgende studiejaar.

Directe toepasbaarheid
Binnen het vak Applied Food Research werken de studenten in groepen aan een opdracht vanuit het werkveld. Ze bedenken en ontwikkelen bijvoorbeeld een hybride kaas met minder dierlijke grondstoffen, gaan na hoe consumenten overtuigd kunnen worden van plantaardige kaas, testen nieuwe voeding voor topsporters of zoeken een tweede leven voor mango-reststromen. Altijd met hetzelfde doel: een oplossing vinden waar een bedrijf, lectoraat of maatschappelijke organisatie direct mee verder kan.

Daarvoor is meer nodig dan een goed idee. De teams duiken het Foodlab in, zoeken wetenschappelijke onderbouwing, experimenteren, testen en sturen steeds bij. "Doordat ze hun kennis direct in de praktijk toepassen, zien ze de relevantie ervan", zegt Inholland-docent en FICA-coördinator Annemiek van Breemen. "Ze leren samenwerken, kritisch en probleemoplossend denken, maar ontdekken ook hoe het is om feedback van professionals te verwerken en hun resultaten overtuigend te presenteren. Zo bouwen ze stap voor stap aan de mindset die nodig is om grote maatschappelijke voedingsvraagstukken aan te pakken."

Uit de elf projecten koos de jury uiteindelijk twee winnende projectgroepen.

Jong geleerd
Hoe krijg je basisschoolkinderen enthousiast voor gezond eten? Met die vraag ging het Delftse team achter De lunch van een kampioen aan de slag, in opdracht van docent-onderzoeker Vera van Stokkom van het lectoraat Food, Health & Technology. De studenten onderzochten hoe kinderen, vooral in wijken waar gezondheidsachterstanden vaker voorkomen, gestimuleerd kunnen worden om gezonder te eten. Ze combineerden literatuuronderzoek met gesprekken met onder meer leerkrachten, JOGG-regisseurs en beleidsmakers. Hun innovatieve aanpak leverde de Creativiteitsprijs op.

De kern van hun presentatie? "Een gezonde basis is alles." Maar gezond kiezen is niet voor ieder gezin vanzelfsprekend, benadrukken de studenten. “Tijdgebrek, geldzorgen en stress spelen daarbij vaak een grote rol. En een zak chips is in de supermarkt nu eenmaal goedkoper dan een appel.” In hun advies kijken ze daarom verder dan alleen de broodtrommel, want ook scholen, ouders en gemeenten spelen een rol. Door kinderen al op jonge leeftijd spelenderwijs kennis te laten maken met gezonde voeding, én ouders daarbij te betrekken, hopen de studenten bij te dragen aan blijvende gedragsverandering.

Reis naar Duitsland
Een van de teams uit Amsterdam werkte samen met het Duitse Roland Beans aan een opdracht naar de eigenschappen van de veldboon. Hun grondige aanpak leverde de Inhoudsprijs op. De opdracht: onderzoek hoe verschillende veldboonproducten zich gedragen, zodat producenten ze beter kunnen toepassen in plantaardige voedingsmiddelen. De winnende studenten brachten onder meer de waterbinding en het schuimend vermogen ervan in kaart. De resultaten verwerkten ze in heldere grafieken en visualisaties waar het bedrijf direct mee verder kan.

"Het leukste vond ik de reis naar onze opdrachtgever in Bremen”, vertelt student Pax. “Opeens zie je het bedrijf achter de opdracht en ontmoet je de mensen voor wie je het doet. We voerden zelf alle testen uit in het Foodlab, analyseerden de uitkomsten en trokken conclusies. Daar heb ik zoveel van geleerd! Ook mooi dat we werkten aan een onderwerp dat steeds belangrijker wordt, namelijk plantaardige eiwitten van lokale telers."

Niet wachten maar meedenken
Van gezondere voeding en nieuwe eiwitbronnen tot circulaire reststromen: de elf projecten maken duidelijk hoe breed de uitdagingen zijn. En hoeveel verschillende kennisgebieden daarbij samenkomen.

Precies dat maakt het FICA Summer Event volgens Annemiek ieder jaar zo waardevol. "Studenten presenteren er niet alleen wat ze hebben geleerd, maar vooral wat ze zélf hebben ontdekt. Ze werken samen met professionals uit het werkveld en ervaren dat hun werk kan bijdragen aan de ontwikkeling van duurzamere voedingsmiddelen. Misschien is dat wel de belangrijkste opbrengst van FICA: niet wachten tot studenten zijn afgestudeerd, maar hen nu al laten meewerken aan de innovaties die we straks hard nodig hebben."

Zou jij een onderzoeksopdracht willen laten uitvoeren door studenten Food Commerce & Technology in Amsterdam of Delft? Neem dan contact op met Annemiek van Breemen. In februari 2027 starten er weer nieuwe projecten.

Heb je Geanne Lebbink al zien staan bij bushaltes in Delft? Niet in hoogsteigen persoon, maar op levensgrote posters? De docent van de minor Space Engineering van Hogeschool Inholland is een van rolmodellen in de campagne van Equals voor meer vrouwen in de techniek. Dat is niet alleen goed voor een gelijkwaardige positie, meer diversiteit zorgt ook voor meer kwaliteit, weten ook topvrouw Angelique Looijen en lector Petra Biemans. 

Geanne begon haar carrière bij Inholland als student. Als mannelijke student. “Bij de opleiding Aeronautical Engineering zat toen slechts een handvol vrouwelijke studenten”, herinnert zij zich. “Nu is de verhouding één op vijf. Dat is beter, maar nog steeds reden om meiden bewust te maken dat ook voor hen mooi werk klaar ligt in de ruimtevaarttechnologie.” 

Pionier in de ruimtevaart 
Zelf zette Geanne haar eerste stappen bij ruimtevaartorganisatie ISISPACE, die net werd opgericht en waarvan zij de allereerste medewerker werd. Ook op persoonlijk vlak was het pionieren. “Ik besloot in transitie te gaan en werd daarin heel goed begeleid op mijn werk. Maar ik was wel overal de eerste in en dat voelde soms eenzaam.” Als transgender vrouw merkte Geanne verschillen met haar vroegere leven als man. “Ik moest meer moeite doen om mijn standpunten duidelijk te maken. Zelfs in een accepterende werkomgeving werd de stem van mij en andere vrouwen niet altijd gehoord. Wat dat betreft is mijn transitie heel verhelderend geweest. Ik weet hoe het is om bejegend te worden als man en als vrouw.” 

Meer vrouwen aantrekken om talent en perspectieven te benutten 
Begin 2025 vertrok Geanne naar Inholland. Ze werd docent bij de minor Space Engineering. Hier staat ze erop dat vrouwelijke en mannelijke studenten een gelijkwaardige rol krijgen in groepsopdrachten en dat iedereen gehoord wordt. “Onze doelstelling is om het aantal mannelijke studenten te behouden en meer vrouwen aan te trekken”, zegt Geanne. Onder andere samen met collega Niamara van Woggelum, ook Spacelady of the Year. “Want onder vrouwen zit zo veel talent dat we anders onbenut laten. Bovendien is outside-the-boxdenken in de ruimtevaart zeer belangrijk. En dan wil je diversiteit hebben zodat vraagstukken vanuit meerdere perspectieven worden belicht. Mensen met een andere ervaring kunnen oplossingen aandragen waar jij nooit aan hebt gedacht.” 

Liever gemengde teams 
Petra Biemans, lector Human Capital, is het met Geanne eens. “Gemengde teams presteren aantoonbaar beter. Voeg je het vrouwelijke perspectief toe, dan kom je tot oplossingen die extra waarde hebben. Een mooi voorbeeld van die toegevoegde waarde komt van lector Krista Schram die aantoont dat vrouwen anders kijken naar de inrichting van de publieke ruimte en ideeën hebben om die veiliger te maken, ideeën waar mannen niet zo snel op zouden komen, omdat zij die ruimte op een andere manier ervaren.” 

Beter voor innovatie 
Het aandeel vrouwen in de techniek is met 18 procent behoorlijk laag. “Daarmee gaat een hoop potentieel aan talent voor de sector verloren”, zegt Petra. “Je mist vaardigheden, perspectieven en ervaringen die zo belangrijk zijn voor innovatie. We laten hiermee als Nederland een kans liggen voor de kenniseconomie, juist in de techniek waar de ontwikkelingen zo snel gaan.”  

Hoog percentage vrouw voor techbedrijf 
Angelique Looijen is operationeel directeur van ISISPACE, waar inmiddels bijna 30 procent van de medewerkers vrouw is. “Dat is hoog voor een Nederlands techbedrijf”, zegt ze. “Op directie- en managementniveau is het zelfs fiftyfifty. Daar ben ik blij om, want we zien dat de meer gemengde teams verschillende perspectieven, kennis en denkstijlen combineren, waardoor ze creatiever, kritischer en beter in probleemoplossing zijn.” 

Aanzuigende werking vrouwelijke rolmodellen 
Volgens Angelique is het aandeel vrouwelijke medewerkers organisch gegroeid. “Als je eenmaal vrouwelijke rolmodellen hebt, heeft dat een aanzuigende werking. Zeker als zij op talentendagen en carrièrebeurzen staan.” Daarbij doet ISISPACE haar best om vrouwen te behouden. “Er is een interne coach die kan adviseren over de werk-privébalans. Dit had meteen een positief effect op het ziekteverzuim. Daarnaast besteden wij in ons gezondheidsprogramma veelvuldig aandacht aan het welzijn van vrouwen op het werk. Bijvoorbeeld met een workshop over de hormonale gezondheid van vrouwen en de impact daarvan op het werk. Dit jaar betrekken we daar ook mannelijke collega’s bij voor meer inzicht en begrip.” 

Niet met regels afdwingen 
Een vrouw als Angelique in de top van een techbedrijf helpt, is de ervaring van Petra. “Ik heb jaren in de IT-sector gewerkt, bij de het toenmalige PinkRoccade, waar een van de werkmaatschappijen een vrouw aan het roer had en erin slaagde om meer vrouwen aan te trekken.” Volgens Angelique kun je deze diversiteit moeilijk vanuit overheidsregels afdwingen. “Want als de bedrijfscultuur er niet naar is, met name rond psychologische veiligheid en inclusie, zullen vrouwen uiteindelijk toch vertrekken.” 

Beleid en praktijk 
Petra ziet wat dat betreft een verschil tussen formeel beleid en de praktijk op de werkvloer. “Ik maak me zorgen over de toenemende ‘gender-gap’ die blijkt uit veel onderzoek, waarbij een groeiende groep jonge mannen conservatieve denkbeelden heeft over de rol van vrouwen. Ook bij Inholland merken we dit. We hebben een duidelijk diversiteitsbeleid en tegelijkertijd zijn er mannelijke studenten die soms weinig respect tonen voor hun vrouwelijke docent. Het ongemakkelijke gesprek hierover moeten we durven blijven voeren.” 

Equals-rolmodellencampagne 
Het afdwingen van quota aan vrouwen in (tech)bedrijven ziet Geanne ook niet zitten. “Voor vrouwen zelf is het niet prettig om je positie te danken aan een bepaald quotum dat behaald moet worden. Ik benader het liever positiever. Zoals met de rolmodellencampagne van Equals waarbinnen Geanne ook haar eigen verhaal deelt. Ik laat mezelf zien als vrouw, waardoor andere vrouwen zich ook thuis voelen in de techniek. Ik hoop met mijn bijdrage aan de campagne een zaadje te planten, al is het maar bij één persoon. Dat zij denkt: als die Geanne een carrière kan hebben in de techniek, dan kan ik dat ook.” 

Hoe ontwikkel je samen vanuit verschillende disciplines een foodconcept met maatschappelijke relevantie? Derde- en vierdejaarsstudenten van Hogeschool Inholland en andere hogescholen startten binnen de minor Food Challenge Ondernemen hun eigen onderneming, inspelend op actuele thema’s als gezondheid, duurzaamheid en communitybuilding. Hiermee kregen ze de kans om te proeven aan ondernemerschap in de praktijk: samenwerken, testen, bijsturen en je product echt op de markt brengen.

De studenten werkten in kleine, multidisciplinaire teams aan foodconcepten met maatschappelijke relevantie. Elk product vertrok vanuit een andere invalshoek. Zo ontwikkelde Bakkersnest een wintercupcake-zelfmaakpakket met Nederlandse ‘buitenbeentjes’: groente en fruit die te klein of te krom zijn voor de supermarkt. “Je ziet het niet meer terug in de cake”, zegt student Adam van Food Commerce & Technology (FCT). “Maar je voorkomt verspilling en laat kinderen zien dat niet alles perfect hoeft te zijn.”

Gezondere keuze
Flatta richt zich op jongeren met flatbreads die voor 30% uit groente bestaan. “Same taste, better choice”, vatten studenten Keet (Hotelschool Leeuwarden) en Nikie (FCT) het samen. Wortel en courgette zorgen voor een neutrale smaak, terwijl het product meer vezels en eiwitten bevat dan een reguliere flatbread. “We wilden het makkelijk maken om een gezondere keuze te maken.”

Het prijswinnende team Maniteto’s ontwikkelde knolselderijreepjes met shoarmasmaak: geen vleesvervanger die vlees imiteert, maar een groentevulling die ook naast vlees te gebruiken is. De knollen worden lokaal geteeld bij een boer in Alkmaar en verwerkt tot een transparant product met weinig toevoegingen. “Het is een vergeten groente”, zegt Terri (FCT). “Juist daarom wilden we laten zien wat je ermee kunt. Dat lokale en transparante vinden veel mensen belangrijk.”

Buiten je eigen bubbel
Wat de minor Food Challenge Ondernemen typeert, is de multidisciplinaire samenwerking. Naast studenten Food Commerce & Technology van Inholland doen ook studenten van andere opleidingen en hogescholen mee, zoals Technische Bedrijfskunde, Hotelmanagement en Voeding & Diëtetiek. “Zonder die mix hadden we ons product nooit zover gekregen”, zegt Terri. “Iedereen brengt zijn eigen expertise mee, waardoor je anders naar vraagstukken leert te kijken.”

Die samenwerking leidde bij alle teams vanzelf tot een duidelijke taakverdeling, van productontwikkeling en voedselveiligheid tot marketing, financiën en sales. Voor Keet was dat even wennen. “Ik had nul technische kennis”, zegt ze. “Maar juist buiten je eigen bubbel leer je hoe je met verschillende achtergronden echt iets neerzet.” Tegelijk vraagt de minor veel zelfstandigheid. “Je moet zelf productielocaties zoeken en contact onderhouden met bedrijven”, zegt Nikie. “Eerst weet je niet waar je moet beginnen, en tijd is schaars.” Keet herkent dat: “Als je geen initiatief neemt, ligt alles stil.”

Leren door te doen
Wat studenten waarderen aan de minor, is de focus op het proces. Geen tentamens, maar leren door te doen. “Het voelt anders dan andere vakken. Fouten maken mag – het gaat erom hoe je ermee omgaat”, zeggen ze. Bakkersnest liep tegen praktische uitdagingen aan bij opschaling en verpakking, maar leverde uiteindelijk zo’n 300 wintercupcake-kerstpakketten voor Inholland Amsterdam, Den Haag en Delft, en stond met het product op een open avond en een kerstmarkt. “Veel handwerk”, grijnst Adam, “maar ook heel leerzaam. Je maakt iets wat echt bij mensen thuis terechtkomt.”

Die ervaring wordt versterkt door samenwerking met externe partijen en bedrijfscoaches. Via Inholland produceerde Maniteto’s de knolselderijreepjes bij Slow Food Masters onder begeleiding van Job van Baars. “Dan zie je pas hoeveel erbij komt kijken”, zegt Terri. “Van receptuur tot klantcontact.” Ook Flatta profiteerde van die begeleiding: via hun bedrijfscoach Wendy Scholtes van de Food Boost Challenge kwamen Nikie en Keet in contact met cateraars. “Die deuren gingen anders niet zo makkelijk open”, zegt Nikie. “Je leert hoe belangrijk dat netwerk is. En hoe lang zulke trajecten duren.”

Aanrader

Alles bij elkaar kijken de studenten met veel enthousiasme terug op de minor Food Challenge Ondernemen. Ze ervaren het als een realistische kennismaking met ondernemerschap, ook als je niet per se een eigen bedrijf wilt starten. “Je krijgt een veel completer beeld van het werkveld”, zegt Adam van Bakkersnest. “Naast mijn stages heb ik nu ook de startup-kant gezien.” De combinatie van samenwerken, experimenteren en leren door te doen maakt de minor intensief, maar vooral leerzaam. “Je krijgt één kans, je gaat ervoor en juist daar leer je van”, zeggen Keet en Nikie. “Dat neem je mee in je verdere loopbaan.”

Of de teams hun bedrijf na de minor voortzetten, verschilt. Maar allemaal weten ze nu beter wat ondernemen vraagt en hoe ideeën uitgroeien tot een echt product.

Mayonaise zonder vet en chilisaus zonder suiker. Kan dat? 
Roan Verhoef, derdejaarsstudentstudent Food Commerce & Technology, ging ermee aan de slag tijdens zijn stage bij Givaudan. Bij het bedrijf testte hij veel recepten. Hij experimenteerde, testte en verbeterde tientallen recepten, en ontdekte zo hoe theorie en praktijk samenkomen in productontwikkeling. Zo bracht hij theorie en praktijk samen.

Experimenteren, testen, verbeteren
Roan koos binnen zijn opleiding voor de richting productontwikkeling. “De opleiding is breed, maar je merkt vanzelf waar je interesse ligt. Ik vind werken met ingrediënten en producten het leukst. Dat sluit ook aan bij mijn achtergrond als kok,” vertelt hij.

Tijdens zijn stage bij Givaudan kreeg hij de opdracht om innovatieve sauzen te ontwikkelen: een mayonaise zonder vet, een chilisaus zonder suiker, en eiwit- en vezelrijke varianten. “Het was belangrijk dat de producten smaakvol én stabiel waren, maar ik kon ook echt experimenteren met nieuwe ingrediënten,” zegt Roan.

Stage in de keuken, niet achter het bureau
Wie denkt dat productontwikkeling vooral achter een scherm gebeurt, vergist zich. Roan werkte bijna uitsluitend in de keuken, met zijn laptop naast zich om resultaten te noteren. Hij paste recepten stapsgewijs aan, testte effecten van verschillende ingrediënten en technieken, en herhaalde dit proces tientallen keren. “Voor één mayonaise heb ik wel vijftig tot zestig versies gemaakt. Pas dan zie je echt wat een ingrediënt doet.”

Hij ontdekte bijvoorbeeld hoe je een mayonaise witter maakt door hoog te mixen, luchtbellen te verwijderen en met calciumverbindingen te spelen, terwijl de smaak hetzelfde blijft. “Het is een combinatie van kennis van ingrediënten, techniek en veel testen,” legt Roan uit.

Innovatie bij een wereldspeler
Givaudan levert smaak- en aroma-oplossingen voor multinationals, regionale en lokale voedingsproducenten wereldwijd. Het bedrijf richt zich op gezondheid, duurzaamheid en beleving, en biedt stagiairs de kans om te zien hoe innovatie echt tot stand komt. Roans recepten worden gebruikt in demo’s voor klanten om nieuwe smaken en texturen te testen – een concreet voorbeeld van hoe theorie uit de opleiding direct wordt toegepast in de praktijk.

Praktische kennis én inspiratie
De stage bood Roan inzicht in complexe productontwikkeling: welke ingrediënten kies je, hoe combineer je functionaliteit met smaak, en hoe schaal je een recept op? “Ik heb veel geleerd over zoetstoffen, vezels en stabiliteit. Door te experimenteren heb ik meer ingrediëntenkennis opgedaan dan ooit tevoren,” vertelt hij.

“Een stage bij Givaudan geeft studenten de kans om zelf te experimenteren, actief producten te ontwikkelen en de praktijk van productontwikkeling te ervaren.”

Ervaring die je verder brengt
Na zijn stage gaat Roan nog 1,5 jaar verder met zijn studie en kijkt hij uit naar een carrière in productontwikkeling, misschien eerst bij een startup waar hij van begin tot eind aan producten kan werken. Zijn stage bij Givaudan heeft hem geleerd hoe groot en complex de voedingsmiddelenindustrie is, maar ook hoe leuk het is om tastbare producten te maken die impact hebben. 

De radiostudio – het glazen huis dat eerder door 3FM werd gebruikt voor Serious Request – stond op het Marineterrein achter Het Scheepvaartmuseum. Daar organiseerde Inholland samen met het ROC van Amsterdam, het Marineterrein en Cantina Mobilé het BINNENBOORD Festival.

Vanuit de studio produceerden studenten live radio-uitzendingen met optredens van onze conservatoriumbands, interviews, reportages en SAIL-updates. Dit alles werd uitgezonden via een FM-frequentie en op de livestream op inholland.nl/sail. Ook stonden onze conservatoriumstudenten op drie grote SAIL-podia.

Bekende DJ’s
Barry Paf, Howard Komproe, Giel Beelen en andere bekende DJ’s presenteerden de programma’s van Studio Inholland. Ze waren erg onder de indruk van wat de studenten hadden neergezet. Deze ervaring kan voor velen een springplank zijn naar een carrière in de media.

Projectleider Nigel Donker: “We zijn anderhalf jaar geleden met het idee begonnen om hier die studio te bouwen en samen met studenten uitzendingen te maken. Als je ziet hoe ze dit deze week met zoveel energie en plezier doen, dan kan ik alleen maar heel erg trots zijn.”

Rutger Boxhoorn (coördinator Studio Inholland) kijkt alvast vooruit: “In 2030 hoop ik weer bij SAIL te staan. Wie weet vliegen we dan met drones en projecteren we 3D-beelden in VR-brillen.”

Ruilspel
Als rode draad door de uitzendingen heen liep een ruilspel: reporters gingen het SAIL-terrein op en bezochten schepen om spullen te ruilen. Wat begon met een SAIL-sleutelhanger, eindigde spectaculair: Nigel en Rutger presenteerden de uiteindelijke buit… een boot! De laatste uitzending werd onder luid applaus afgesloten.

Bekijk nog veel meer foto's hier. Video's vind je via inholland.nl/sail.

Vanaf aanstaande maandag 12 mei reist het interactieve spel YOUR TURN langs de locaties van Hogeschool Inholland. Een initiatief van Hogeschool Inholland in samenwerking met Art Partner dat je uitnodigt om op een laagdrempelige manier stil te staan bij je eigen keuzes, overtuigingen en de wereld om je heen.

Click here for the English version.

• Speel met kaarten, dobbelstenen en nieuwsgierigheid.
• Ontdek patronen, ga in gesprek of speel gewoon even mee.
• Alleen of samen – alles mag.

YOUR TURN nodigt je uit om te ontdekken, te reflecteren en te verbinden. Want een veilige leer- en werkomgeving creëren we samen – stap voor stap, worp voor worp.

Iedereen is welkom! Kom langs wanneer het jou uitkomt, tussen 10.00 en 15.00 uur:

• Haarlem – maandag 12 mei 
• Den Haag – woensdag 14 mei 
• Amsterdam – maandag 19 mei 
• Delft – dinsdag 20 mei 
• Alkmaar – woensdag 21 mei
• Rotterdam – donderdag 22 mei 

Meer weten over sociale veiligheid bij Inholland? Bezoek de pagina Integrale Veiligheid.

We zijn enorm trots dat Mark Ommert, alumnus en voormalig collega van de opleiding Luchtvaarttechnologie aan Hogeschool Inholland Delft, genomineerd is voor de prestigieuze Prins Friso Ingenieursprijs. Inmiddels is hij zelfs een van de drie laatste finalisten! Deze prijs, die wordt uitgereikt door het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI), is bedoeld voor ingenieurs die met hun innovatieve werk een flinke bijdrage leveren aan hun vakgebied én de maatschappij.

Een indrukwekkende carrière
Mark is nog jong, maar heeft al een veelzijdige carrière achter de rug. Direct na zijn studie heeft hij waardevolle ervaring opgedaan bij duurzame luchtvaartstartups en speelde hij een belangrijke rol in de ontwikkeling van de elektrische Dragonfly by Inholland. Zijn ervaring is breed: van structureel ontwerp en aeroelasticiteit tot aan elektrische aandrijfsystemen voor vliegtuigen. Als mede-oprichter en Engineering Manager van het Inholland Electric Flight Lab heeft Mark een cruciale bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van elektrische vliegtuigen. De afgelopen vijf jaar heeft hij nauw samengewerkt met meer dan 200 studenten en docenten van Inholland Delft aan innovatief onderzoek en onderwijs voor duurzame luchtvaart. Zijn werk zorgt ervoor dat de certificering en marktintroductie van duurzame luchtvaarttechnologie steeds dichterbij komen.

Op weg naar duurzame luchtvaart
Op dit moment werkt Mark als Project Manager bij de Netherlands Aerospace Group (NAG), waar het Nederlandse ecosysteem helpt in de transitie naar duurzame luchtvaart. Want, zoals Mark zelf zegt: “We moeten echt stiller en schoner gaan vliegen.” Zijn missie is duidelijk: jonge ingenieurs inspireren, samenwerking in de sector versterken en innovatieve technologieën sneller op de markt brengen. Zijn werk heeft bijgedragen aan meer erkenning voor verduurzamingsinitiatieven in de luchtvaart. Ook heeft hij heeft kennis verbonden, samenwerking bevorderd en bijgedragen aan de positionering van het Nederlandse ecosysteem binnen de internationale luchtvaartsector. Denk hierbij aan de industrie, kennis- en onderwijsinstellingen en de overheid. Omdat luchtvaart internationaal is, is het cruciaal om het Nederlandse ecosysteem wereldwijd te positioneren om zo maatschappelijke impact te bereiken, waaronder meer verdienvermogen en banen voor Nederland.

Als Tuinbouw & Agribusiness-student aan Hogeschool Inholland krijg je niet alleen theorie, maar leer je die ook meteen toepassen. Het project Green Juniors geeft vierdejaarsstudenten de kans om actuele vraagstukken voor echte opdrachtgevers aan te pakken. “De koppeling tussen theorie en praktijk is fantastisch”, zegt student Casper Arkesteijn. “Je ontdekt de uitdagingen die in de tuinbouw spelen, terwijl je tegelijkertijd waardevolle ervaring opdoet voor je toekomst.”  

Binnen de Green Junior-projecten werken studenten direct samen met experts. Het resultaat? Ze ontwikkelen praktijkvaardigheden, dragen bij aan duurzame oplossingen én breiden hun netwerk uit. En voor de bedrijven levert het frisse ideeën en bruikbare onderzoeksresultaten op.  

Duurzame bedrijfsovername 
In opdracht van Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw, onderzochten studenten hoe opvolging in tuinbouwbedrijven tegenwoordig plaatsvindt en hoe bedrijfsadviseurs de kans op succes kunnen vergroten. Dit project is onderdeel van het living lab Duurzame bedrijfsovername. “Vroeger gingen familiebedrijven meestal van generatie op generatie over, maar steeds vaker nemen nu externe investeerders de overname op zich”, legt student Véronique Berbée uit. “Wat betekent dit voor de toekomst van het bedrijf en de sector? Want het lijkt misschien simpel, maar een bedrijfsovername brengt veel uitdagingen met zich mee, zowel voor degene die het overdraagt als voor degene die het overneemt.”  

De studenten keken daarbij niet allen naar de financiële maar ook naar de sociaal-emotionele en juridische kant van het proces. Ze interviewden bedrijfsadviseurs en organiseerden een expertmeeting waarin praktijkvoorbeelden werden besproken. Wat bleek? “Goede begeleiding is essentieel! Veel overnames mislukken door onuitgesproken verwachtingen, zoals een vader die het bedrijf niet los kan laten of kinderen die een andere koers willen varen. Daarom is het belangrijk om álle betrokkenen aan tafel te krijgen.”  

Verder maakt ook de groeiende invloed van externe investeerders transparantie noodzakelijk. “Pas op dat de ‘groene vingers’ niet uit het bedrijf verdwijnen”, waarschuwt Véronique. Maar bedrijfsovername schept ook kansen voor verduurzaming en innovatie: “Het is hét moment om je bedrijf toekomstbestendig te maken.” De studenten zetten de uitkomsten van hun onderzoek om in een uitgebreide rapportage. 

Circulaire meststoffen 
Voor een ander project, en als onderdeel van het lectoraat Levende Teelsystemen en fieldlab Circulaire Meststoffen, gingen studenten aan de slag met nieuwe bemestingsstrategieën voor de paprikateelt. Hiervoor werd in samenwerking met Van der Knaap uit Poeldijk, een bedrijf dat voedingsoplossingen maakt uit organische reststromen, gekeken naar duurzame alternatieven voor ijzerchelaat, een stof die essentieel is voor de opname van ijzer door planten.  

Student Casper legt uit hoe ze te werk gingen: “We hebben gedurende 12 weken verschillende ijzeroplossingen getest op 336 paprikaplanten in een proefkas bij Vertify in Naaldwijk. Elke week hebben we de effecten daarvan op de groei, kleur en vruchtzetting van de planten gemeten. Samen met mbo-studenten van Lentiz verzamelden we monsters en analyseerden we de gegevens. Het doel was om uit te zoeken of circulaire meststoffen met alternatieven voor ijzerchelaat hetzelfde resultaat kunnen leveren als traditionele meststoffen. Welke bemestingsmethode werkt het beste? En hoe kunnen we dit het meest effectief inzetten in de teelt?”  
 

Het project leverde waardevolle onderzoeksdata en een veelbelovend adviesrapport op. “Circulaire ijzermeststoffen lijken niet onder te doen voor de traditionele”, aldus Casper. “In deze tijd waarin het gebruik van circulaire middelen en duurzame alternatieven in de tuinbouw steeds belangrijker wordt, is dit een flinke stap vooruit.”  

Absolute aanrader 
Casper is enthousiast over de resultaten die ze hebben behaald: “Bij Van der Knaap waren ze heel tevreden over onze proef. Het is echt tof om te zien dat ons werk ertoe doet.” Hij raadt de opleiding Tuinbouw & Agribusiness dan ook aan iedereen aan: “De praktijkervaring die je hier opdoet is van onschatbare waarde, en de vraag naar afgestudeerden is enorm! Of je nu kiest voor de teelt- of businesskant, de mogelijkheden zijn eindeloos.” 

Ook Véronique is positief over haar studie: "Bij Inholland werk je met echte bedrijven en je bezoekt vaak hun locaties, bijvoorbeeld tijdens excursies. Als Tuinbouw-student word ik gewoon ontzettend blij van een kas of bloemenbedrijf. Die dynamische sfeer vind ik geweldig! Juist de veelzijdigheid van de opleiding maakt het bijzonder.”  

De minor is open voor derde- en vierdejaars hbo-studenten van binnen en buiten Inholland. In kleine teams werken ze aan een foodconcept, schrijven een businessplan, zoeken investeerders en leveranciers, en regelen de productie en verkoop van hun product. Dit doen ze onder begeleiding van experts uit de voedings- en creatieve sector. 

Team Happy Flaps 
Team Happy Flaps, bestaande uit Nienke en Shanice (studenten Business Studies, Inholland), Ike (student Tourism Management, Inholland) en Hanne (student Voeding en Diëtetiek, HAN), ontwikkelde een vegan pannenkoekenmix voor pannenkoekenrestaurants. "Supermakkelijk!" zegt Nienke enthousiast. "Voeg water toe in de shaker, schudden en klaar. Onze mix is eiwitrijker, vezelrijker en zonder kunstmatige toevoegingen." Het team richt zich op de B2B-markt, waar deze vegan optie nog weinig wordt aangeboden. "Wij onderscheiden ons met een clean label en een gezond(er) product." 

Shanice: "Het mooiste is dat je het hele proces doorloopt: van concept tot productie en verkoop. Geen theorie, maar echte praktijk." Hanne vindt daarbij de groepsdynamiek bijzonder waardevol: “Ik ben productgerichter, terwijl mijn teamgenoten alles weten van ondernemingsplannen. Het interdisciplinaire aspect maakt het compleet. Inholland biedt bovendien veel vrijheid om je eigen weg te vinden, wat fijn is om te ervaren als niet-Inhollandstudent.”

Team Spice Up 
Mink (student Leisure & Events Management, Inholland), Milan (student Tourism Management, Inholland), Thom en Britt (studenten Business Studies, Inholland) en Rosanne (student Food Commerce & Technology, Inholland) werkten aan Sriracha Parels: kleine balletjes van sriracha-saus, vergelijkbaar met zalmeitjes, perfect voor sushi en cocktails. Het team verkoopt de parels als Do It Yourself (DIY)-kit, compleet met pipetje en ingrediënten. Thom: “Speciaal voor thuischefs die zichzelf willen uitdagen. Want het is niet makkelijk, wel heel leuk en origineel.” 

Halverwege moesten ze overstappen van kant-en-klare parels naar een DIY-product. Britt: “Het bleek technisch namelijk te complex om complete parels aan te bieden, dus hebben we onze aanpak aangepast.” Het was hard werken maar Rosanne en Mink zijn trots op de resultaten: “Ons product heeft nu echt potentieel. We geloven dat mensen dit zelf willen gaan doen.”

Team Koekwaus 
Een andere hogeschool is even wennen, ontdekte Linda (student Voeding en Diëtetiek, HAN). “Maar het is heel leuk om te zien hoe het er ergens anders aan toegaat. En mijn team heeft me vanaf het begin geweldig geholpen.” Samen met Sjoerd, Björn en Stan (studenten Business Studies, Inholland) creëerde ze het Double Bean Cookie, een duurzaam koekje gemaakt met Belgische zwarte bonen in plaats van cacao. “Dit verlaagt de transportkosten en bespaart 3 kg CO2 per 100 gram.” 

Björn: “Het gave is dat het ‘voor het echie’ is. Zo hebben we afgelopen december 1559 koekjes geleverd voor de kerstpakketten van Inholland. Het was kort dag, maar door flexibel te zijn hebben we het voor elkaar gekregen. Zie je Business-studenten al koekjes bakken? Dat is toch supervet!” Stan waardeert de praktijkgerichte vakkennis: “De voorbeelden van onze begeleiders kwamen echt overeen met situaties binnen ons team. Het leren omgaan met meningsverschillen vind ik misschien wel het mooiste aan deze minor.”

Team The Korean Kitchen 
Met de DIY Kimchi Kruidenmix van Tjiener (student Food Commerce & Technology, Inholland), Dhilini (student Leisure & Events Management, BUAS Breda) en Iwan en Joram (studenten Business Studies en Tourism Management, Inholland) kunnen consumenten thuis hun eigen kimchi maken: een pittig Koreaans groentegerecht met knoflook, gember en chilipeper, dat zo’n drie weken in de koelkast moet staan. Dhilini: “We richten ons op hobbykoks die van de traditionele Koreaanse smaak houden en zelf willen leren fermenteren. Gezond(er), nieuw, anders.” 

Oorspronkelijk was het een natte pasta, legt Iwan uit, maar vanwege voedselveiligheid moesten ze het omgezet naar een droge mix. “Die productaanpassingen waren een grote uitdaging. We hadden al leveringsafspraken, dus moesten razendsnel schakelen. Maar dát is ondernemen.” Tjiener: “Het is ongelooflijk tof om productinnovatie zo te ervaren. En het allerleukste? Straks kunnen we zeggen: dit heb ik gemaakt!”

Tools en ervaring 
De minor Food Challenge Ondernemen geeft studenten niet alleen de tools, maar ook de ervaring om als ondernemers impact te maken. Coördinator en docent Annemiek Hollander: “Door hun kennis direct in de praktijk toe te passen, begrijpen studenten de relevantie ervan. Ze doorlopen het volledige productieproces, leren wat ondernemen inhoudt en ontdekken het belang van samenwerking. Dit is een perfecte basis voor hun toekomstige carrière."

Eind 2025 sluit Hogeschool Inholland Delft aan op het Open Warmtenet Delft, een geothermie-warmtenet. Geothermie, of aardwarmte, biedt een duurzaam alternatief voor traditionele energiebronnen zoals gas. Door over te stappen van stadswarmte naar geothermie reduceert Inholland Delft de CO₂-uitstoot voor warmte in Delft jaarlijks met 60 procent. Dat betekent een reductie van ongeveer 30 duizend kilogram CO₂ per jaar.

Op 17 december 2024 ondertekenden warmteleverancier InWarmte, netbeheerder NetVerder en Hogeschool Inholland de overeenkomst om Inholland Delft aan te sluiten op get geothermisch warmtenet. De overstap past binnen de Individuele Routekaart van Inholland, waarin maatregelen zijn vastgelegd om CO₂-uitstoot structureel te verminderen richting 2035. Voor de locatie Delft was de aansluiting op een duurzaam warmtenet een prioriteit.

Logische samenwerking
De aansluiting op het Open Warmtenet Delft is mede mogelijk door de nauwe samenwerking met de TU Delft en NetVerder, de netbeheerder van het Open Warmtenet. De geothermische warmtebron (op 2,7 kilometer onder de grond) bevindt zich naast de warmtekrachtcentrale van de TU Delft, wat een efficiënte koppeling mogelijk maakt. InWarmte levert warmte aan aangesloten partijen, waaronder Inholland.

Blik op de toekomst
Met deze overgang naar aardwarmte zet Inholland Delft een grote stap richting een duurzame campus. Het project is een voorbeeld van hoe onderwijsinstellingen kunnen bijdragen aan een klimaatneutrale toekomst.

 Wil je meer weten over de duurzame initiatieven van Hogeschool Inholland? Lees er alles over op onze pagina over de transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. 

De landelijke regiegroep voor de microchipindustrie heeft de plannen van het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft goedgekeurd. Dit ambitieuze programma richt zich op het opleiden en bijscholen van technici om de groeiende vraag in de microchipsector te ondersteunen. In deze samenwerking tussen mbo, hbo en wo speelt Hogeschool Inholland een cruciale rol in de uitvoering van deze plannen en draagt bij aan innovatieve onderwijsontwikkeling en gerichte samenwerking met het werkveld.

Innovatief onderwijs en samenwerking met impact
“Deze goedkeuring is een belangrijke stap voor onze hogeschool en de regio,” zegt Bart Combee, collegevoorzitter van Hogeschool Inholland. “Met dit programma kunnen we binnen onze opleiding Luchtvaarttechnologie nieuwe modules en minors ontwikkelen die speciaal zijn toegespitst op de microchipindustrie. Tegelijkertijd zetten we in op het verhogen van de instroom van studenten. Samen met onze partners werken we aan maatwerkcursussen en trainingen binnen leven lang ontwikkelen (LLO). Er komt een ‘semicon learning point’ waar alle opleiders uit Zuid-Holland hun cursusaanbod koppelen aan de vraag uit het microchip-werkveld. Hiermee spelen we in op de groeiende vraag naar bij- en omscholing vanuit de regio.”

Toekomstgericht opleiden en vernieuwen
Verder is een van de innovatieve onderdelen van het Regioplan een gezamenlijke techniekpropedeuse. “Met dit traject bieden we vwo-leerlingen een helder overzicht van hun mogelijkheden, zodat zij een bewuste keuze kunnen maken voor een hbo- of wo-opleiding die bij hen past,” licht Bart toe.Daarnaast wordt in Delft een professionele onderwijs-cleanroom gerealiseerd. “Deze faciliteit geeft studenten de kans om te leren werken met geavanceerde technologieën en ondersteunt bedrijven in de ontwikkeling en productie van precisie-instrumenten,” aldus Bart.

Financiële ondersteuning voor innovatie en groei
Het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft wordt ondersteund door een aanzienlijke financiële impuls. Voor de eerste fase (2025-2026) heeft het Rijk 9,4 miljoen euro toegezegd, terwijl in totaal 43 miljoen euro is gereserveerd. Deze middelen, aangevuld door bijdragen van regionale partners, versterken de positie van Zuid-Holland als sleutelregio voor technologische innovatie en zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Voorbereiding op de beroepen van morgen
De uitvoering van het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft start in 2025, met de meeste trajecten gepland tussen 2026 en 2030. “Dit programma stelt ons in staat om onze studenten niet alleen op te leiden voor de beroepen van vandaag, maar vooral voor de uitdagingen en kansen van morgen,” concludeert Bart.

Unexpectedly, too soon, and with great sadness we have had to say goodbye to our colleague Simon Palser who passed away on 20^th October 2024. Simon was a fresh and welcome face in the purely technical world of Aeronautical Engineering - as a non-techie he brought a personal touch that complemented us techies. A teacher of communication, Simon helped our students develop the skills they needed to build relationships - understanding that good communication doesn't always come naturally to technicians.

As internationalisation coordinator for the Aeronautical Engineering programme, he had a keen involvement in our international student community. A Briton in the Netherlands, he understood what it was like to live in another country, with a different culture and a foreign language, and so he drew on his own experience to make his international students feel at home when far away from family and friends. That made him particularly well-liked among this cohort, but the Dutch students were also very fond of him. Simon felt personally responsible for the well-being of all his students, and for him their success meant getting to the finish line regardless of who they were or any difficulties they had to overcome in the process - he walked beside them every step of the way.

Each year Simon was Master of Ceremonies for the students’ graduation, and he conducted this in his own unique way laced with his very British sense of humour. Many Aeronautical Engineering alumni and their families will remember his performance at that special moment in their lives, and without him this event will never be the same again.

Simon was also Master of Ceremonies for the entire programme - on trips abroad with colleagues to visit programme partners or to establish new partnerships, it was Simon who made sure everything went according to plan. Where we, his colleagues, dived straight into the engineering content it was Simon, with his charm, élan and sense of interpersonal relationships who made sure we achieved our goals. He managed the whole process so naturally that he was often mistaken for the Director! 

He liked to call himself 'Inholland Man’ and, in August of this year, he had been working here - and at its predecessors - for 25 years: as a lecturer; as chairman of the examination board; as internationalisation coordinator and, in recent years, as a member of the HMR. After starting in Rotterdam, he worked at various locations until he landed with us in Delft about 10 years ago. 

In Simon, we found a wonderful colleague from the non-technical side. He could be persistent and did not always make things easy, because he had only one goal: to provide good education and an environment where all our students felt at home. 

The international community found today at Inholland Delft is really to Simon’s credit - he brought numerous different cultures together and created a place where everyone is allowed to be who they are. The enrichment that this has engendered in so many lives deserves our thanks.

For us it is still barely comprehensible that Simon will no longer walk in the door or stand next to our desks with a story, a joke or an interesting question. But in our minds Simon will, in his own unique way, forever remain the Master of Ceremonies of our programme.

Should you feel the need to talk about Simon or express your sympathy, please avail of the following resources:
From 22nd of October and onwards, room 2.83 has been set up in Delft in memory of Simon. Furthermore, you can contact Antoine Gerritse (06 15279902) or Antoine.Gerritse@inholland.nl, should you have any further questions.

Dit nieuwe collegejaar organiseert Hogeschool Inholland Delft een reeks van vier bijzondere masterclasses, speciaal voor studenten en docenten met interesse voor het domein Agri, Food & Life Sciences (AFL). De thema’s zijn niet alleen relevant voor je opleiding, maar ook voor je aankomende carrière in de land- en tuinbouw, voeding, chemie en milieuwetenschappen. Wat zijn actuele onderwerpen en ontwikkelingen binnen het vakgebied? Welke innovaties is mag je absoluut niet missen? En is een concept slechts kletspraat of doorbraak van het jaar?
 
“Dit is razendinteressant voor onze studenten en docenten”, zegt Gilbert Curtessi, docent Landscape and Environmental Management en initiatiefnemer van de reeks. “Elke masterclass heeft een gastspreker die cutting-edge onderzoek presenteert, gericht op actuele onderwerpen zoals biodiversiteit, circulariteit, duurzaamheid, biotechnologie, dier, natuur en leefomgeving. Relevanter kan bijna niet!” Dus ben jij een student of docent die wil weten wat er speelt binnen AFL? Kom langs, maak kennis, ga in discussie en leg de basis voor een waardevol netwerk. Na iedere masterclass is er een gezellige borrel en een hapje, zodat je in contact kunt komen met sprekers, onderzoekers, ondernemers en innovators. Wie weet ligt hier wel jouw toekomst.

De vier masterclasses zijn gepland op:

• 16 oktober 2024 - Wereldvoedseldag
• 4 december 2024 - Wereldbodemdag
• 13 maart 2025 - Week van de circulaire economie
• 22 mei 2025 - Internationale dag van de biodiversiteit

AFL Masterclass Series #1: Cel-vrij DNA
De eerste masterclass op 16 oktober wordt geleid door de inspirerende Peter Jens van As Nature Does en Koppert Biological Systems. Hij zal uitleggen hoe ‘cel-vrij DNA’ een belangrijke rol speelt in de plantenteelt. Vaak denken we alleen aan DNA binnen de veilige omgeving van een cel. Maar wat gebeurt er met DNA uit een cel die ontbindt? Peter gelooft dat onderzoek naar dit materiaal kan leiden tot revolutionaire mogelijkheden voor het bestrijden van plagen en ziekten, en een gezonde voedselproductie kan bevorderen. Zijn ideeën over de rol van dit cel-vrij DNA in duurzame landbouw zijn niet alleen vernieuwend, maar wie weet ook van levensbelang in een tijd waarin milieuproblemen steeds urgenter worden.

Niet zomaar een college
Wat de masterclasses zo’n unieke aanvulling op het studieprogramma maakt, is volgens organisator Gilbert de sterke focus op innovatie, ondernemerschap en netwerkontwikkeling. “Studenten en docenten krijgen toegang tot baanbrekende concepten en technologieën die niet in het reguliere lesrooster passen, maar wel bepalend kunnen zijn voor hun carrière in de AFL-sector. Ik hoop dat deze reeks onze studenten inspireert om ondernemerschap en ondernemende vaardigheden te omarmen en zich in te zetten voor maatschappelijke projecten en pionierende plannen. Bovendien is het echt een geweldige mogelijkheid om in contact te komen met professionals uit het werkveld.”

Hij voorspelt dat de kloof tussen universiteit en hbo steeds kleiner wordt en de vraag naar hbo’ers toeneemt. “Dankzij nieuwe tools zoals AI kunnen we veel sneller en efficiënter werken dan tien jaar geleden. Dit opent deuren voor hbo'ers om praktische toepassingen in programmeren en analyses te ontwikkelen. Zo kunnen ze oplossingen creëren met echte impact op een duurzame leefomgeving en een veerkrachtige samenleving. Dan is het echter wel van belang dat we uitdagende onderwerpen niet uit de weg gaan, maar ze juist toepasbaar maken in de praktijk. Zo’n masterclass is dus niet zomaar een extra college; het is jouw kans om verder te kijken dan je studie en actief bij te dragen aan de toekomst van jouw vakgebied.”

Wie wil jij op het programma?
Het thema en de gastspreker voor de eerste masterclass zijn al vastgesteld, maar voor de andere drie is er volop ruimte om ideeën in te brengen. Dus heb je altijd al een specifieke spreker willen horen of ben je nieuwsgierig naar een bepaalde ontwikkeling binnen het vakgebied? Laat het ons weten via gilbert.curtessi@inholland.nl

Mentale gezondheid bespreekbaar maken
In een tijd waarin studiestress, prestatiedruk en persoonlijke uitdagingen een tol eisen, is het essentieel om je mentale gezondheid te ondersteunen. We vinden het belangrijk om met studenten het open gesprek aan te gaan en daarom verwelkomen we presentatrice en schrijfster Gwen van Poorten om mentale gezondheid bespreekbaar te maken.

Donderdag 10 oktober komt Gwen van Poorten langs bij Inholland Delft om haar ervaringen te delen over het krijgen van een burn-out op jonge leeftijd, tips te delen en met studenten in gesprek te gaan. Daarnaast wordt het ondersteuningsaanbod van Inholland voor studenten onder de aandacht gebracht.

Gwen van Poorten
Gwen van Poorten, onder andere bekend van haar werk bij BNNVARA, heeft als missie mentale gezondheid bespreekbaar te maken en anderen te helpen. Na haar burn-out heeft Gwen zich volledig gericht op het vinden van manieren om mentaal en fysiek in vorm te blijven. Dit heeft geleid tot het schrijven van haar boek ‘Voeten in het stopcontact’, waarmee ze grote impact maakt op het doorbreken van taboes en de aandacht voor mentale gezondheid, met name onder jongeren. Het boek staat boordevol praktische tips en inzichten, allemaal bedoeld om beste vrienden te worden met jezelf en het leven minder stressvol en leuker te maken.
 

Bekijk  alvast de trailer van de Coke Show. 

Middelengebruik
Veel studenten vinden het normaal om 10 of meer glazen op een avond te drinken, vaak met een sigaret erbij. 80% vindt drugs op een feestje vanzelfsprekend. Een kwart is meer gaan gebruiken sinds corona. Oorzaken van gebruik zijn vaak sociale druk, stress en het niet goed in je vel zitten. De Coke Show is gericht op studenten die in een omgeving leven en studeren waar middelengebruik de norm lijkt geworden en daarover in gesprek willen gaan. Met deze show worden studenten aan het denken gezet. Waarom gebruik ik? Waarom zeg ik steeds ja? Wat doet het met mijn omgeving? 

In co-creatie ontwikkeld
De Coke Show is een co-creatie van de gemeenten Den Haag en Delft, onderwijsinstellingen (o.a. Hogeschool Inholland), studentenverenigingen, Stichting Time Out, Lieve Mark en het theatercollectief In Plaats Van Verkering.  De openhartige verhalen van studenten, adviezen van het Trimbos-instituut en de betrokkenheid van bevlogen professionals hebben de Coke Show vorm gegeven. Tijdens de theatershow kunnen bezoekers live en anoniem via hun telefoon reageren op vragen en stellingen.  De antwoorden laten zien wat er echt speelt onder studenten en worden gebruikt om advies te geven aan bestuurders, beleidsmakers en andere partijen die invloed kunnen uitoefenen op de leefwereld van jongeren. Op deze manier starten we samen een gesprek over een belangrijk onderwerp!

Het AQUILO Rocket Team, opgericht in 2014, is een bijzonder studentenproject van de opleidingen Aeronautical Engineering en Luchtvaarttechnologie. Het team bestaat uit een groep enthousiaste studenten van de opleiding die samen raketten ontwerpen, bouwen, testen en lanceren. Timo van Spelden, een oud-manager van het team, legt uit: "Het AQUILO Rocket Team is ooit ontstaan uit een stageopdracht. Een van de Aeronautical Engineering-studenten kreeg de opdracht om een raket te bouwen en te lanceren. Dit was AQUILO I. Het groepje dat hieraan werkte, besloot door te gaan en zo is het huidige studententeam gevormd."

Wat doet het AQUILO Rocket Team?
Het AQUILO Rocket Team houdt zich bezig met het ontwerpen en bouwen van raketten, waarbij vrijwel alles in eigen beheer wordt gedaan. "We maken eigenlijk alles zelf, behalve een paar elektronische componenten en onderdelen van de motor," vertelt Timo. "Een van onze sterke punten is het werken met composieten. We maken lichte, maar zeer sterke raketten met uitstekende prestaties." 

Het team ontwikkelt zogenaamde "sounding rockets". Deze raketten worden gebruikt om experimenten in de hogere lagen van de atmosfeer uit te voeren. Wat het AQUILO Rocket Team uniek maakt, is dat ze hun motoren zelf ontwerpen, testen en bouwen, in tegenstelling tot andere teams die kant-en-klare motoren kopen. 

De structuur van het team
Het AQUILO Rocket Team is onderverdeeld over vijf hoofdafdelingen. Elk teamlid draagt zijn steentje bij om de raketmissies tot een succes te maken. 
De afdeling structural speelt een cruciale rol bij het bouwen van de raket. Zij zorgen voor de vinnen, de neus en de buizen van de raket, waardoor het ontwerp stevig en aerodynamisch is. Deze componenten worden gemaakt van composieten materialen zoals carbon vezel en glasvezel. Door deze lichte maar sterke materialen krijgt de raket een hoge presterende structuur. 

Het electronics team houdt zich bezig met alle elektronische aspecten van de raket. Zowel de soft als de hardware wordt gemaakt door AQUILO.  Dit departement zorgt ervoor dat de navigatie, de sensoren en de communicatiesystemen, perfect samenwerken. Zonder hun inspanningen zou de raket blind zijn en geen cruciale data verzamelen.

De propulsion afdeling is het hart van de raket. Hun expertise in vaste brandstoffen. De zogenaamde brandstof “Rocket Candy’’ wordt dan ook zelf gemaakt als een van de twee raket teams in Nederland. Een goed motorontwerp en goede brandstof is van vitaal belang voor de succesvolle lanceringen van AQUILO.

Na de lancering komt de verantwoordelijkheid van het recovery team in beeld. Zij zorgen ervoor dat de raket veilig terugkeert naar de grond. Met behulp van verschillende parachutes en uitklap technieken zorgen zij ervoor dat de raket niet beschadigd raakt en opnieuw gebruikt kan worden.

Sinds een jaar is het team uitgebreid met de afdeling marketing. Deze afdeling vergroot de zichtbaarheid van AQUILO via social media, de website en promotiemateriaal.

Naast de vijf afdelingen heeft AQUILO een veiligheidsteam. Dit team bewaakt de veiligheid tijdens alle teamactiviteiten, zowel op ASK ’t Harde als bij CO₂-activeringen van het recovery systeem in de regio Delft. De leden beoordelen risico’s en beperken deze waar nodig tijdens het werken met rakettechnologie.

Inholland Delft vormt de solide basis van waaruit vierdejaarsstudenten zich de rol van Green Junior aanmeten en aan de slag gaan voor echte opdrachtgevers. De Green Juniors teams zijn multidisciplinair samengesteld met studenten van de vier ‘groene’ opleidingen: Food Commerce & Technology, Dier in de Duurzame Samenleving, Landscape and Environment Management en Tuinbouw & Agribusiness. De kers op de taart vormen de videopresentaties van hun bevindingen op het jaarlijkse Green Juniors Filmfestival – beoordeelt door een vierkoppige jury onder leiding van Vincent Hodde (Education department van Eye Filmmuseum). 

Hittestress bij runderen 
In opdracht van Lerica le Roux-Pullen, onderzoeker bij de Dienst Landbouwkundig Onderzoek van Wageningen Food Safety Research, is een van de teams aan de slag gegaan met het vraagstuk ‘Hittestress en natuurlijke remedies: oplossingen voor de veehouderij’. De Green Juniors brachten middels literatuuronderzoek, vakbeursbezoek, interviews en bevraging van werkveldexpert Nico Sas (melkveehouderij Sas), de bestaande situatie in kaart. Wat blijkt? “Runderen kunnen al vanaf 18°C symptomen van hittestress vertonen”, vertelt Shanika, student Dier in de Duurzame Samenleving.  

“Uit ons onderzoek kwamen drie natuurlijke middelen die melkveehouders in kunnen zetten om de symptomen van hittestress bij hun vee te bestrijden: Natriumbicarbonaat, Capsicum en Kaoliniet. Dit uiteraard naast het vereiste van goed management van de leefomgeving van de runderen”, vertelt Food Commerce & Technology student Irene. De studenten hebben hun bevindingen en aanbevelingen vervolgens in foldervorm gegoten en aangeboden op de Vakbeurs Rundveehouderij. De aanbevelingen zijn zelfs opgenomen in de nog te verschijnen nieuwe versie van het Stalboekje melkvee: handboek voor natuurlijke diergezondheidzorg met kruiden en andere natuurproducten. .

Duurzaam zwerfpad-ontwerp 
Het meest outside-the-boxvraagstuk kwam van Stichting Blauwzaam. Dit is een platform voor duurzaam ondernemen in Alblasserwaard & Vijfheerenlanden, de regio bekend van het wonderschone Kinderdijkpad langs de iconische molens. De studenten werd gevraagd een nieuwe wandelroute, ook wel ‘zwerfpad’ genoemd, samen te stellen. Het zwerfpad heeft als specifiek doel het reguleren en verspreiden van het massatoerisme in het kwetsbare natuurgebied. Student Landscape and Environment Management Kjed: “Wij zijn bezig geweest met het ontwerpen van een duurzame wandelroute door een natuurmuseum”. 

Gebruikmakend van moderne software, hun eigen gemaakte wandeltochten, een gebiedsexpert genaamd ‘De Visdief’ en lokale boeren, hebben deze Green Juniors een gedegen proof of concept afgeleverd aan de betrokken ketenpartners. Waarover studente Dier in de Duurzame Samenleving Sofie zeer hoopvol opmerkt: “Ik kan niet wachten tot natuurliefhebbers uit binnen- en buitenland ons zwerfpad gaan bewandelen.” 

De winnaar onder de winnaars 
Als onderdeel van het project maakten de Green Juniors een film en presenteerden deze tijdens het jaarlijkse Film Festival. “Aan veel van de vertoonde projecten ben ik persoonlijk verbonden; het is geweldig om zulke mooie resultaten te zien”, verhaalt dagvoorzitter van het filmfestival Jan Willem Donkers, Manager Business Development Agri Food & Life Sciences bij Inholland. Er kan echter maar één winnaar zijn: het project Quality of bell pepper from vertical farms. Juryvoorzitter Vincent Hodde roemde hun gebruik van timelapses, waardoor het publiek een unieke inkijk in het groeiproces van de paprikaplant werd gegeven. “Een creatieve en goedgekozen filmtechniek.” 

Optimale kweek in vertical farms 
Deze winnende groep onderzocht voor het project Fieldlab Vertical Farming hoe met behulp van blauw licht en ver-rood licht paprikaplanten optimaal opgekweekt kunnen worden in een Vertical Farming klimaatkamer. Een tuinder van het Montreahof in Berkel en Rodenrijs gaf bij dit onderzoek de kaders aan, vertelt Tuinbouw & Agribussiness student John. Hij is zoon van een radijsteler uit het Westland en dus erg thuis in de branche. Sjoerd Van Marrewijk, assistent-onderzoeker bij Vertify, begeleidde de studenten bij hun onderzoek in de wereld van Vertical Farming.  

Naast de pragmatisch ingestelde John, bestond de groep ook uit meerdere Chinese studenten. John: “De juiste balans vinden tussen de meer theoretisch ingestelde Chinese studenten en de pragmatische insteek van onze Nederlandse teamleden was geen enkel probleem en maakte de taakverdeling juist makkelijker. De cultuurverschillen en omgangsvormen vormden een grotere te nemen horde. Maar door de samenstelling van mijn groep heb ik meer geleerd over de internationale context van de sector.” 

Het resultaat van dit onderzoek toont dat het enkel en alleen prijstechnisch nog niet interessant is voor opkwekers om over te stappen op de klimaatkamer. Sjoerd van Marrewijk (Vertify): “De kracht van het opkweken met Vertical Farming zit hem in de planbaarheid, reproduceerbaarheid en sturingsmechanismen van de klimaatkamers. Ook de traditionele teelt van allerlei andere gewassen, plukt de vruchten van deze bevindingen”. 

Circulaire daadkracht voor de sector 
Met deze lichting Green Juniors heeft de sector weer meer circulaire daadkracht gekregen om onze maatschappij en de economie toekomstbestendiger te maken. Het is de taak voor de nieuwe jaargang studenten om het goede werk voort te zetten. Opdrachtgever en onderzoeker Lerica le Roux-Pullen: “De hoeveelheid vergaarde informatie, inzichten en meningen heeft een positief effect op de toekomst van het vakgebied: aan de enthousiaste werkhouding van de studenten zal het in ieder geval niet liggen.” 

Derrick Muluya (33) studeert Aeronautical Engineering in Delft en is vanuit Oeganda naar Nederland verhuisd. Hij is zwemcoach en is zijn eigen bedrijf begonnen als personal coach.

For the English version, click here

Niet stoppen totdat de oplossing is gevonden
“Ik zie mezelf als iemand die goed is in het oplossen van problemen. Ik kan niet stoppen tot ik de oplossing heb gevonden. Als student werk ik met analytische problemen en technische oplossingen en gebruik ik mijn hersenen. Dat noem ik mijn 'hersenzijde'. Mijn hoofd begrijpt het en doet het gewoon. Maar dat is niet mijn grootste passie.

Mensen zijn mijn grootste passie. Zij vervullen mij als persoon. Ik vind het gewoon heerlijk om mensen te helpen. Naar ze te luisteren en bedenken hoe ik ze kan helpen een beter mens te worden. 

Bij het vinden van een oplossing gaat het er ook om dat je mensen om je heen hebt, zodat je allemaal bij elkaar kunt komen en samen de oplossing kunt vinden. Ik faciliteer dat proces graag. Mijn rol is altijd om mensen aan boord te krijgen en ze te blijven motiveren om door te gaan. Leren is een proces en dat vergt nu eenmaal doorzettingsvermogen. Aan het begin van het proces is iedereen enthousiast, maar halverwege zijn sommigen hun motivatie kwijtgeraakt. Ik ben er dan om ze te helpen de andere helft af te maken.”

Op de harde manier geleerd
“Ik ben geboren en getogen in Oeganda. Ik heb daar mijn Nederlandse vrouw ontmoet en ben zes jaar geleden naar Nederland verhuisd. Ik kom uit een uitdagend land waar het ontwikkelen van een bedrijf niet zo gemakkelijk is. Als je ergens wilt komen, moet je echt je best blijven doen. Er is niemand die genoeg kennis heeft en bereid is om je te helpen of te begeleiden. Ik ben daar meer dan vijf start-ups begonnen. Ze zijn allemaal mislukt. Het was een ingewikkeld en pijnlijk proces. Ik heb het op de harde manier geleerd. Ik weet dat het leerproces onvermijdelijk en noodzakelijk is, maar de pijn niet. Als je iemand zou hebben die je hand vasthoudt en richting geeft, zou het zoveel makkelijker en misschien minder pijnlijk zijn. Toen realiseerde ik: dat is mijn rol!”

Zwemclub in Oeganda
“Toen ik 22 was, nodigde een vriend me uit om te gaan zwemmen. Ik wist niet eens wat het was. Ik ging erheen en sprong in het water. Toen realiseerde ik me, ook al was ik heel bang, dat ik het geweldig vond. Mijn vrienden en ik waren allemaal ouder dan 20 jaar. Niemand kon zwemmen. En doorgaan met deze hobby was ook erg duur. Daarom besloten we om zelf een zwemclub op te richten. Kun je je dat voorstellen? Drie jongens zonder enige zwemervaring of geld begonnen een zwemclub. We verdeelden de taken en besloten dat ik de coach zou worden. En zo leerde ik zwemmen door het te doen en door het anderen te leren. Ik werd verliefd op deze sport. Dat was het begin van mijn passie voor coachen en zwemmen.

In Nederland ben ik meteen begonnen met zwemmen en tegenwoordig ben ik zwemcoach bij GoSwim  in Houten. Ze hebben me gevraagd om in de nabije toekomst hoofdtrainer van de club te worden. Een heel grote eer. Daar ben ik trots op.”

Gave om mensen te helpen en problemen op te lossen
“Elk jaar stellen mensen doelen met een bijkomende to-do-list. Het probleem is dat ze die doelen niet halen. Ik vroeg me af 'waarom' dat zo was en toen ontdekte ik dat het allemaal mentaal is.

Met mijn start-up coach ik mensen zodat zij hun doelen echt halen. Ik benader het vanuit een holistisch standpunt. Het gaat vooral niet om het 'hoe' maar vooral om het 'zijn'. Als je niet werkt aan de dingen buiten het bereiken van je doel, ga je het eigenlijke doel nooit bereiken. Ik werk met een sportmentaliteit in mijn coachingsessies. Dus: rust je genoeg, eet je goed, slaap je genoeg, kom je op tijd? Misschien moeten we eerst andere problemen oplossen voordat we aan je eigenlijke doel kunnen werken. Het maakt echt een verschil. Je ‘wezen’ is vooral mindset en ik ben er om je in dit proces te begeleiden. Ik heb de gave om mensen te helpen en problemen op te lossen. Ik voel dat ik het moet delen. Ik kan mezelf niet tegenhouden.”

Mijn ontbrekende puzzelstukjes gevonden
“Ik was nog steeds op zoek naar een aantal puzzelstukjes in mijn proces om mijn eigen bedrijf op te starten. Een medestudent raadde me aan om mee te doen aan het Startprogramma van Start Up Campus Haarlem in september 2023. En nu kan ik met zekerheid zeggen: ik heb mijn ontbrekende puzzelstukjes gevonden. Ik weet nu wat ik moet doen, wie ik moet bellen en wat ik in mijn ondernemingsplan moet zetten om het te laten slagen.”

“Als je met een potentieel bedrijfsidee rondloopt, zou ik zeggen: start gewoon! En als je een Inholland-student bent? Dan zou de volgende stap zijn: doe mee met SUCH, dat versnelt je ideeën. En daarna zou mijn derde advies zijn: ontwerp je idee zo dat het in beweging kan komen zonder dat jij er deel van uitmaakt. Als je dat derde niveau in je hoofd kunt bereiken, dan zie je elk stukje van de puzzel. En dan? Lanceer het!”

Twaalf studenten en vijf coaches vormen het bonte gezelschap bij de afsluitende bijeenkomst van het Honoursprogramma van Hogeschool Inholland. Binnen dit programma krijgen excellente studenten de kans zich, naast hun reguliere studie, verder te ontwikkelen. De nadruk ligt daarbij op persoonlijke ontwikkeling, interdisciplinaire samenwerking, teamdynamiek en je persoonlijke maatschappelijk rol.  

Het schrijven van een persoonlijke boodschap aan iedere medestudent over wat hen typeert, vormt de aftrap van de dag. Beplakt met elf Post-its reflecteren de studenten op de complimenten die zij hebben gekregen. De positieve karakterschetsen lopen uiteen van ‘Teddy bear’ tot ‘Badass bitch’. De aanwezige studenten zitten aan het einde van hun honoursprogramma en ontvangen vandaag het welverdiende certificaat. Deze werden uitgereikt door hun persoonlijke coach, waarbij ook werd teruggeblikt op het traject in zijn geheel. Als extraatje krijgt iedereen een door coach Maarten Bosch - met een knipoog naar de bootcamp - gebrouwen biertje, genaamd ‘The Stretcher’.  

Emotionele achtbaan 
Coach Lynette vertelt vol emotie dat een van haar Honours- studenten “[…] has been the most challenging of her Honours students in a completely different way to anyone else. He has probably made me, as much as I told him to dig deep, dig deep into how do I get through to him.” De dag eindigt met het voorlezen van en reflecteren op de brief die iedere student bij de start van het Honoursprogramma aan zichzelf heeft geschreven. “Ik heb al mijn doelen behaald”, zegt bouwkundestudent Floor vol trots, na het voorlezen van haar brief. Voor  student lucht- en ruimtevaarttechniek Nick is het een emotionele achtbaan geweest, maar hij stelt resoluut “Who learns from easy?!” Student technische bedrijfskunde Richard heeft “zijn horizon verbreed” en door de interdisciplinaire samenwerking zijn “gereedschapskist met een set waardevolle skills en tools uitgebreid”.  

Maximillian – student Aeronautical Engineering – weet van zichzelf dat hij een control freak is. Zijn medestudenten zien dat hij gedurende het Honours programma daarin ten goede veranderd is. Hij vertelt vervolgens vol trots dat hij “gaandeweg veel over zichzelf heeft geleerd”. Studente lucht- en ruimtevaarttechniek Nandanie vertelt ten slotte hoe zij geleerd heeft om “te accepteren hoe verschillend mensen zijn” en dat wanneer je het “oneens bent met elkaar, je met respectvol zijn altijd het verste komt binnen de samenwerking met anderen”.  

Het Honoursprogramma is bedoeld voor studenten van de opleidingen binnen de domeinen Techniek, Ontwerpen & Informatica (TOI) en Agri, Food & Life Sciences (AFL). Binnen het programma gelden de begrippen personal leadership, personal entrepreneurship, Biomimicry & sustainability en social impact als leidraad. Bij social impact staat het project ‘Schoon water’ van de Stichting Ikwambe centraal. Deze stichting is mede opgericht door een aantal alumni van het TOI & AFL Honoursprogramma. De centrale vraagstelling is hoe kan het dorp Ikwambe (Tanzania) een degelijke en duurzame schoonwatervoorziening kan krijgen. Coördinator van het Honours programma Cees-Jeroen benadrukt dat het project geen ‘schoolopdrachtje’ mag blijven, maar een tastbaar resultaat moet opleveren. 

Pel je ui af 
Het programma is opgebouwd uit drie delen. In het eerste deel gaan studenten op ontdekkingsreis naar hun ware zelf: wie ben ík? Met Steven Covey’s The 7 habits of highly effective people in de rugzak, gaan de Honours-studenten met elkaar op honden coaching en op bootcamp in de Ardennen. Door middel van een touwbrug en de beruchte ‘via ferrata’ in de steengroeve van Chanxhe “pel je de ui af en komt je ware ik tevoorschijn”, aldus Cees-Jeroen Bes. 

Met het vernieuwde zelfbeeld, gaan de studenten verdeeld in vier groepen aan de slag met een specifieke opdracht binnen biomimicry and sustainability. Het afsluitende project binnen Honours doen de studenten gezamenlijk binnen het Ikwambe-project. Hoe maak je de onderlinge samenwerking tot een succes? “Door rekening te houden met de Insights persoonlijkheidskleuren van alle teamleden, kunnen de rollen goed verdeeld worden.” Deze persoonlijkheidstypering is een moderne variant van Carl Jungs kleurenmodel. 

Unieke combinatie 
Ten slotte wordt gewerkt aan deeloplossingen binnen het Project ‘Schoon water’. Centraal staat de interdisciplinaire samenwerking. Cees-Jeroen verduidelijkt: “Dit programma verbindt de Agri & Food- en de Technologische sector. De student wordt in staat gesteld om te leren over én van alles dat speelt in de andere sectoren. Het is een unieke combinatie.” Cees-Jeroen kijkt dan ook met trots terug op de studenten, die met dit programma de kers op de taart van hun studie hebben gezet. En dan vooral door de enorme ontwikkeling die ze hebben gemaakt op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, leiderschap, ondernemerschap en communicatie.  

Sinds Cees-Jeroen in februari 2019 startte als coördinator van het programma, heeft hij een divers en hardwerkend team rond zich verzameld (Wendy Molendijk, Lynette Remba, Maarten Bosch, Inge Wisselink, Mélanie van der Weiden, Elizabeth Berghuijs en Petra Folkertsma). Samen met zijn team neemt hij met een gerust hart afscheid van deze lichting Honours studenten, maar uiteraard niet voordat hij ‘zijn’ studenten al het goede wenst op hun “journey of life”. 

Tijdens zijn dag al directeur werd Jake door Theo Aanhane mee op sleeptouw genomen. De dag begon op kantoor in Lisse, waar Jake aanwezig was bij afspraken met productmanagers en collega's van ICT. ‘S middags vertrokken de twee naar het Keukenhof, waar Hobaho een eigen tuin heeft waar op dat moment bloembollen geplant werden. “Ik kreeg een rondleiding en sprak met veel verschillende intermediairs. Ik was positief verrast over de relaxte sfeer die er binnen het bedrijf hangt en de laagdrempeligheid. De meer ervaren intermediairs leren het vak aan beginnende collega's, iedereen leert van elkaar, dat was gaaf om te zien.” Na zijn bezoek aan de Keukenhof ging Jake met intermediairs op bezoek bij een tulpenboerderij. 

Jake: "Het is een baan met super veel vrijheid en uitdaging"

Naast zijn rol als directeur kreeg Jake ook een adviesopdracht mee voor de dag: hoe kunnen we Hobaho aantrekkelijker maken voor jongeren? Op basis van zijn eigen ervaring als ‘jongere’ en zijn indrukken van Hobaho, wist Jake met een goed advies te komen. “Het bedrijf, maar ik denk ook de rol als intermediair in de bollensector, is gewoon nog niet bekend onder jongeren. Als jongeren beter zouden weten wat het betekent om intermediair te zijn in deze sector en het toekomst pad wat daarbij hoort, zou het al veel aantrekkelijker worden. Het is namelijk een baan met super veel vrijheid en uitdaging.” Jake adviseert het bedrijf om actiever te zijn op sociale media, technologie en innovatie te benadrukken, en stageprogramma's op te zetten. 

Horizon verbreden bij Nieuwkoop Europe 
Voor derdejaars Food Commerce and Technology Tamara was haar ervaring als directeur een eerste kennismaking met de agrarische sector. Ondanks dat ze bij haar aanmelding voor het programma de voorkeur gaf voor een dag bij een foodbedrijf, werd ze gekoppeld aan directeur Danny Gerritsen van Nieuwkoop Europe, een internationale plantengroothandel en -kwekerij. De uitstap naar een andere sector leverde haar veel inzichten en inspiratie op. "Ik was helemaal niet bekend in de plantensector, maar het is me super goed bevallen.” 

Tamara: “Wat doet zo’n directeur nou eigenlijk allemaal?"

Tamara gaf zich op voor het programma door haar nieuwsgierigheid naar de verschillende rollen binnen bedrijven. “Wat doet zo’n directeur nou eigenlijk allemaal? En zou een managementfunctie iets voor mij zijn? Daar heb ik zeker antwoord op gekregen tijdens mijn dag als directeur.” 

Voor haar dag aan het roer van Nieuwkoop Europe reisde Tamara af naar De Kwakel, in de buurt van Amsterdam. Hier werd zij met open armen ontvangen. “Ik werd vanaf het eerste moment helemaal opgenomen in het team. Het meest verassende en leuke vond ik hoe serieus ik werd genomen als plaatsvervangend directeur. Ik mocht bij belangrijke meetings aanwezig zijn en ook echt beslissingen nemen, zoals over het nieuwe marketingplan. Mijn leeftijd werd juist gezien als bron van nieuwe ideeën in plaats van onervarenheid. Zo tof!” Naast inhoudelijk werk plukte Tamara ook de vruchten van het ‘luxeleven’ als directeur. Voor de lunch werd ze door Danny Gerritsen meegenomen naar een chique restaurant. “Er is de hele dag zo goed voor me gezorgd door iedereen, ik werd echt als koningin behandeld.” 

Ook Tamara werkte die dag aan een adviesopdracht voor het bedrijf: hoe kan artificial intelligence (AI) de klant verwachtingen overtreffen? Na haar fantasie en kennis los te hebben gelaten op het onderwerp, zette ze een presentatie in elkaar die ze presenteerde aan het bedrijf. Uiteraard met behulp van artificial intelligence. 

Een toekomst in de sector 
Of de ervaring als directeur de studenten enthousiast heeft gemaakt over een carrière in de agrarische sector? Jazeker! Tamara: “Na deze ervaring sta ik er zeker voor open om na mijn studie een baan te zoeken in deze sector, het heeft echt mijn horizon verbreed. Ook heb ik ontdekt dat een managementfunctie echt bij me past, iets wat ik van tevoren niet per se had verwacht.” 

“De sector biedt unieke carrièremogelijkheden die meer bekendheid verdienen”

Ondanks dat Jake met deze ervaring binnen ‘zijn’ sector bleef, heeft het hem wel nieuwe inzichten gegeven. “De tuinbouwwereld is gewoon super divers en ik heb nu ook gezien hoe de cultuur en werkwijze in een ander bedrijf is. De sector biedt unieke carrièremogelijkheden die meer bekendheid verdienen.” 

DigiQuest wordt georganiseerd door Hogeschool Inholland in samenwerking met IBCOL. Het event voor studenten vindt plaats op 17 november a.s. in het NEMO Science Museum Amsterdam. In dit  impactgedreven evenement onderzoeken studenten en professionals samen hoe ontwikkelingen als blockchain, AI en big data een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van de grote uitdagingen waar de samenleving vandaag de dag voor staat.

Blockchain Olympiade
Hogeschool Inholland deed in 2020 voor het eerst mee aan de Internationale Blockchain Olympiade, een jaarlijkse competitie voor studenten. Deelnemers worden uitgedaagd om maatschappelijke vraagstukken op te lossen met behulp van opkomende tech zoals AI en blockchain. Inholland werd dat jaar derde en die podiumprijs kreeg aandacht en bracht het gesprek op gang. Zo ontstond het idee om de Olympiade ook een keer naar Amsterdam te halen.

Projectleider Richard John: “We wilden graag samenwerken met de Olympiade om zo nog meer creatieve antwoorden te vinden op de grote problemen waar we nu voor staan. Het was onze wens om rond de Olympiade een groter evenement op poten te zetten. We zijn er trots op dat de Olympiade dit jaar voor het eerst in Europa plaatsvindt; eerder was dat onder andere in Hong Kong, Canada en Bangladesh. Op 17 november onderzoeken studenten en partners in NEMO hoe je met techniek de toekomst kunt beïnvloeden.”

Sprong voorwaarts
Initiatiefnemer Peggy van Schijndel: “We willen niet alleen laten zien welke rol techniek kan spelen bij sociale innovatie, maar ook echt een bijdrage leveren. Daarom werken studenten aan echte maatschappelijke uitdagingen, die worden ingebracht door onze partners. Dat zijn bedrijven als Deloitte, The Next Web en OpenAI, maar ook organisaties als Oxfam Novib en The Rainforest Alliance. In verschillende workshops pitchen zij diverse uitdagingen die door studenten worden opgepakt. We zitten in een belangrijke fase van technische ontwikkeling en vernieuwing. Maar het is een sprong voorwaarts die ook weer nieuwe uitdagingen met zich meebrengt, bijvoorbeeld op het gebied van rechten, inclusie, privacy en het eigenaarschap van data. Dat zijn allemaal onderwerpen die aan bod zullen komen.”

Tijdens het evenement zijn er paneldiscussies en actieve workshops, bijvoorbeeld over educatie voor Gen Z en de maatschappelijke kant van deze ontwikkeling, zoals privacy en mensenrechten. Richard: “De digital space gaat een belangrijke rol spelen in het onderwijs. Daarom wil Inholland het nu al zoveel mogelijk inbedden in de educatie. Het is heel mooi dat we die ontwikkeling samen met zoveel partners uit de praktijk kunnen verkennen. En met een grote groep internationale studenten natuurlijk. Aan de Olympiade doen studenten van over de hele wereld mee. Het is ook interessant om hun visie op dit onderwerp te horen.”

Snijvlak tussen technologie en maatschappij
Peggy: “DigiQuest is een evenement voor iedereen die weet dat je een tech-component nodig hebt om grote maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Natuurlijk kun je daar mensen bij gebruiken met een technische achtergrond, maar we richten ons juist ook op studenten van studies als Creative Business of uit de hoek van innovatie of zorg en welzijn. Zij weten misschien wat minder van technologie, maar zijn zich wel bewust van de maatschappelijke problemen die spelen. Het gaat echt om dat snijvlak tussen deze technische ontwikkelingen en de urgente issues.”

Het evenement richt zich daarmee dus op een breed publiek. Aan de Olympiade doen ook studenten van andere onderwijsinstellingen mee en de gemeente Amsterdam schrijft een challenge uit voor scholieren uit het voortgezet onderwijs. Zij gaan onderzoeken hoe technologie kan worden ingezet bij het oplossen van typisch stedelijke uitdaging. “Zo is er voor iedereen wat te beleven”, aldus Richard. “Om te beginnen is het voor onze studenten een mooie kans om kennis te maken met het bedrijfsleven en toekomstige werkgevers. Verder leer je tijdens DigiQuest hoe je AI en blockchain kunt inzetten voor jouw eigen toekomst, zowel professioneel als persoonlijk. En tot slot is het gewoon een leuke dag waarop je studenten van over de hele wereld ontmoet en gratis toegang hebt tot NEMO.”

Bekijk de website voor meer info en meld je nu aan!

Vanaf 15.00 uur is code oranje in Zuid-Holland aangekondigd door het KNMI vanwege zware onweersbuien. Door de onweersbuien is er kans op schade en gevaar. Het KNMI waarschuwt voor wateroverlast, grote hagelstenen, omvallende bomen, rondvliegende voorwerpen en blikseminslag.

Hogeschool Inholland adviseert daarom aan studenten en medewerkers voorzichtig te zijn tijdens reisbewegingen van en naar de school. We adviseren daarnaast om instructies op te volgen van bevoegde instanties. Blijf daarnaast je e-mail goed in gaten houden voor informatie over eventuele uitval van lessen en/of toetsen. Tot slot vertrek, indien nodig, tijdig vanuit huis. Doe voorzichtig als je toch op pad moet!

Joeri Verheul (22) studeert Aeronautical Engineering, en is met J-St3ps zijn eigen 3D-printservice begonnen. Hij heeft nu een betaalde hobby.

Frisse blik op technische mogelijkheden
“Ik zet als young professional voornamelijk stappen om mezelf te laten groeien. Niet alleen als het gaat om ondernemerschap maar ook in het dagelijkse leven. Verantwoordelijkheid nemen in bijvoorbeeld op tijd komen, afspraken nakomen en respectvol met mensen omgaan. Dat valt wat mij betreft ook onder professioneel gedrag. Als ik een deal sluit met klanten, verwachten zij dit ook van mij. Ik breng bij klanten een frisse blik mee op de technische mogelijkheden. Hoewel ik veel kennis heb van hoe het 3D-printen ‘vroeger’ ging, zit ik nu echt op de cutting edge van het 3D-printen. Zo combineer ik ‘oude’ technieken met de nieuwste innovaties. Dat ik daarin een brug kan zijn, vind ik geweldig.”

De meeste klanten komen via-via bij mij
“Ik ben sinds 2019 al bezig met 3D-printen en sinds kort dan ook echt gestart als ondernemer. Ik werk voor bedrijven die bijvoorbeeld onderdelen nodig hebben om hun productieproces te optimaliseren. Denk aan startups die nog geen geld hebben om zelf te investeren in 3D-apparatuur, maar deze innovatieve oplossingen wél nodig hebben. Die zijn bij mij aan het juiste adres."

"Het liefste werk ik in co-creatie mét de bedrijven. Ik denk mee met de klant en ben overtuigd van de kwaliteit van mijn product. Mijn standaard ligt boven verwachting mét die persoonlijke benadering. Zo werk ik nu voornamelijk in Delft en kom ik met de fiets mijn producten zelf afleveren. Ik vind het fijn om het gezicht te zien van een klant waarmee ik werk. Dat spreekt de mensen aan. Ik ben wel actief op Instagram, LinkedIn en YouTube, maar merk toch dat de meeste klanten via-via bij mij terecht komen.”

Mensen inspireren met mijn nieuwste technieken
“Ik hou van dingen maken, maar was nooit zo goed met mijn handen. Waar ik wel goed in was? Online tekenen en 3D-tekenen. En 3D-printen is de snelste manier om van idee naar een tastbaar product te gaan. Het was op mijn lijf geschreven.

In mijn derde studiejaar liep ik stage bij NLR (Netherlands Aerospace Center, red.). Daar heb ik zes maanden lang in een hele professionele 3D-printomgeving gewerkt. Op basis van die kennis borduur ik nu voort en bouw ik uit in een eigen setting. Behalve een product afleveren wil ik ook graag kennis delen. Ik help bedrijven realiseren hoe waardevol 3D-printen kan zijn. Sommige hebben er wel van gehoord, maar denken dat het niet voor hen van toepassing is. Dat tegendeel bewijs ik graag!

Om in contact te komen en op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen, ga ik regelmatig naar beurzen. Zo was ik naar een beurs in Parijs met een klant. Daar was ik als bezoeker. Maar laatst (13/14 mei) stond ik met mijn eigen stand op de Maker Faire in Delft. Met mijn eigen spullen! Dat vond ik spannend maar ook leuk. Ik wil mensen inspireren met mijn nieuwste technieken.“

Er is altijd een oplossing
“Vanaf februari 2023 doe ik mee met het Start Up Programma van SUCH. Zij geven me vooral het stukje awareness. Ik doe veel dingen waarbij ik niet stil sta of de juiste woorden voor heb. Het uitwerken van mijn businessmodel en verder induiken op het stuk ondernemerschap, zijn écht van toegevoegde waarde."

“De omgeving waarin je leert is heel belangrijk. Het leuke bij SUCH is, je leert allemaal hetzelfde maar iedereen past het geleerde zo aan zodat het bij hun eigen bedrijf past. Dan krijg je de leerstof ook op een andere kant te zien, waardoor je nóg meer leert. Iedereen die meedoet met het programma, wil daar ook echt zijn. Dat geeft een extra motivatie.”

“Ik raad iedereen aan: begin gewoon en ga wat aankloten. Dit is wat ik heb gedaan en het werkt tot nu toe. Neem die stap, het gaat een keer fout maar er is altijd een oplossing als je goed communiceert.”

Wil je ook iets laten 3D printen of nieuwsgierig naar een workshop van Joeri? Neem vooral contact met hem op via Instagram of LinkedIn.

Op verkenning
“We zijn in de literatuur gedoken en hebben geïnventariseerd: hoe ziet de tuinbouw in Marokko eruit? Wat speelt er?” vertelt Bas van Dijk. Samen met een medestudent vertegenwoordigt hij de afstudeerrichting management en greenports in de projectgroep. De andere drie projectleden studeren af in teelttechniek & veredeling. “Ik heb dit project gekozen, omdat ik weet dat de tuinbouw verder internationaliseert.”

Managementvaardigheden
Als voorzitter van de projectgroep zorgde Bas voor afspraken met studenten en docenten van de universiteit en met een aantal kwekerijen in Marokko. Al snel kwamen zij erachter dat er les wordt gegeven in het Frans. “Engels spreken ging wel wat moeizaam hoor. Maar we hebben aan de hand van de interviews goed kunnen vaststellen dat het echt ontbreekt aan managementvaardigheden in het onderwijs. Dat geldt ook voor het bedrijfsleven.”

 “Vanuit de Marokkaanse overheid is recent opgelegd dat 10 à 20 procent van de lessen moet bestaan uit managementlessen. De docenten geven echter aan dat ze zelf nooit op die manier zijn onderwezen. Daarom weten ze ook niet goed hoe zij hun studenten kunnen begeleiden. Ze kunnen geweldig telen, maar weten vervolgens niet hoe ze een afzetmarkt kunnen bereiken. Hier liggen grote kansen, ook voor de werkgelegenheid.”

Duurzamere teelt
In Marokko is duurzaam waterverbruik een belangrijk punt. Er is veel droogte en het grondwaterpeil daalt in rap tempo. Iets wat trouwens bij de Marokkaanse studenten en ondernemers niet bekend was. “Zij zijn niet bezig met de grote klimaatproblemen en weten er nog niet veel vanaf,” vertelt Bas. Plastic kassen zijn er wel, maar tuinbouw in glazen kassen is nieuw. Dit terwijl in Marokko kassen minder verwarmd hoeven te worden, waardoor ze minder CO2 zouden uitstoten bij de teelt.

Op de campus van de Marokkaanse universiteit is het afgelopen jaar een glazen kas van één hectare geplaatst, zodat de studenten kunnen gaan leren en ervaren hoe dat werkt. “Dit was zo bijzonder voor hen. Een gesloten watersysteem zou het verbruik van water echt drastisch naar beneden brengen. Ook is het noodzakelijk dat ze het zeewater op een meer duurzame manier gaan ontzilten. Nu gooien ze het gewonnen zout weer terug in zee, dus die wordt steeds zouter.” Ook hier zien de studenten kansen om de Nederlandse kennis en kunde op het gebied van duurzaamheid in te zetten.

De praktijk in
Een van de hoogtepunten van verkenningsreis was natuurlijk het bezoeken van de Marokkaanse kwekerijen. Dit viel voor de enthousiaste studenten een beetje tegen. “Toen ik belde waren ze heel enthousiast, maar vervolgens kreeg ik bijna geen contact meer. Dat is een voorbeeld van de cultuurverschillen die we tegenkwamen,” vertelt Bas.

Eenmaal aangekomen gingen de deuren maar op een kiertje open, ook vanwege een heersend tomatenvirus. “We hebben nog wel een bedrijf bezocht dat biologische bestrijdingsmiddelen levert, vooral in de vorm van beestjes. Dat was heel interessant. Ook weten we uit interviews dat er behoefte is aan cursussen voor het personeel. Over teelttechnieken, managementvaardigheden, nieuwe technieken: over de hele tuinbouw eigenlijk.“ De Nederlandse teelt en de Marokkaanse teelt kunnen elkaar mooi aanvullen, omdat de seizoenen precies zijn omgedraaid. “In de winter is het voor ons duur om tomaten te produceren, terwijl het dan in Marokko juist veel gunstiger is dan in hun hete zomers.”

Grenzeloos Nederlands onderwijs
Raymond Hedges, teamleider Tuinbouw & Agribusiness van Inholland, is blij met de verkenning van de projectgroep. “Alle wegen in de glastuinbouw leiden naar Nederland.” Toch is het succes van Nederland niet één op één over te nemen. “Het systeem in Nederland is ingericht op basis van de vier o’s: onderwijs, overheid, onderzoek en ondernemer. Onze studenten doen onderzoek, en het onderwijs is heel goed aangehaakt op het bedrijfsleven. Hup, de praktijk in, ook tijdens de opleiding. Dit is in veel landen anders georganiseerd.”

Het stokje naar de docenten
De kansen zijn in beeld. Ook is er een eerste zicht op bijkomende uitdagingen zoals taal en cultuur. Na de eerste verkenning en aanbevelingen van de studenten, zijn nu de docenten aan zet. Om het onderzoek voort te zetten, kunnen ook zij met behulp van de voucher van het Versnellingsprogramma Internationalisering van Groenpact afreizen naar Marokko. “Het zou geweldig zijn als we onze kennis kunnen gaan delen met de University of IAV Hassan II in Agadir,” zegt Raymond. “Ontmoetingen tussen studenten, gastlessen, cursussen ontwikkelen, mensen ter plekke scholen, train de trainers organiseren. Als we ook het bedrijfsleven hierbij kunnen betrekken, dan hebben we echt een hele mooie samenwerking in het vooruitzicht.”

Vanaf februari is het mogelijk om op een unieke manier te vergaderen bij Hogeschool Inholland Delft, namelijk in twee hightech kassen. Deze multifunctionele werkplek is gerealiseerd in samenwerking met oud-student Tuinbouw & Agribusiness Ruben Kalkman, nu werkzaam bij Bom Group. Naast dat het een bijzondere ervaring is om in een levensechte kas te werken, krijgen studenten en collega’s een goed beeld van de hedendaagse kassen: “Deze multifunctionele kas laat echt zien hoe goed groen en techniek samengaan.”

Ben van der Sluijs (procescoördinator bij Hogeschool Inholland Delft) is megatrots op het resultaat. Ben: “Vorig jaar hebben we een investeringsaanvraag gedaan, nadat we geïnspireerd waren door de kassen die bij onze locatie in Alkmaar staan. Ik ben vervolgens langs Martijn Haas (opleidingsadviseur Agri & Food bij Hogeschool Inholland) gegaan en hij koppelde mij direct aan oud-student Ruben Kalkman.” Ruben is na zijn opleiding nu een aantal jaar werkzaam in de kassenbouw. Ruben: “Toen Inholland mij opbelde was ik direct enthousiast. Het is prachtig om het onderwijs te koppelen aan dit type projecten. Wij hebben dit al een keer eerder uitgevoerd voor de WUR. Toch voelde dit project extra bijzonder, omdat ik hier zelf op school heb gezeten.” Na een aantal gesprekken, werd het contract ondertekend en konden Ruben en het team van Bom Group aan de slag met het bouwen van de kassen. 

Een levensechte kas 
Normaliter wordt er met het bouwen van kassen rekening gehouden met veel verschillende externe factoren zoals wind, regen of sneeuw. Nu is dat voor een kas die binnen gaat staan natuurlijk niet nodig, maar wordt er wel met veel andere factoren rekening gehouden. Ruben: “Vooral de veiligheidseisen zijn van groot belang geweest. Zo moeten het glas en de onderbouw stevig zijn en er moeten voldoende mensen in kunnen vergaderen. Maar het belangrijkste was vooral dat de kassen een representatieve uitstraling hebben. Ze moeten levensecht lijken op de tuinbouwkassen waar uiteindelijk onze studenten ook in gaan werken.” Ruben heeft verschillende lijntjes uitgegooid bij leveranciers om bepaalde elementen in de kas zo echt mogelijk eruit te laten zien. “Hierdoor hebben we een kas neergezet zonder gewas, maar is het wel een kas die over alle kenmerken beschikt van een hightech tuinbouwkas van deze tijd."

Een multifunctionele ruimte
Deze multifunctionele ruimte heeft naast vergaderen nog vele andere doeleinden. Ben: “Ik sprak  met een docent die aangaf dat er smaaktesten met de opleiding Food Commerce and Technology hebben plaatsgevonden. En je ziet ook dat er veel studenten gewoon gaan zitten.”  De kas is voor iedereen beschikbaar en te reserveren via Planon. Ben vult aan: “Het is een bijzondere plek om in te werken. Het lijkt alsof je midden in de reuring zit van het restaurant, maar omdat het goed is afgesloten ervaar je voldoende rust om te werken. We gaan nog aan de slag met akoestiek in de kas. Er worden hiervoor nog grasmatten ingelegd. Ook zullen er CTOUCH-schermen worden geplaatst zodat er daadwerkelijk les in kan worden gegeven voor een kleine groep. Echt een multifunctionele ruimte, waarbij we collega’s willen stimuleren deze ruimte te gaan gebruiken.” 

Waar groen & techniek samenkomen
Naast dat de kas een mooi visueel middel is om de tuinbouwopleiding en -sector te vertegenwoordigen, kunnen ook de technische opleidingen van Hogeschool Inholland geïnspireerd raken door de kas. Ruben: “We hebben een aluminium goot geplaatst waar normaal water doorheen stroomt. Dit plakken we eigenlijk altijd af bij een kas van een tuinder, maar bij deze kas hebben we dit expres opengelaten. We hopen hiermee de technische studenten te inspireren. Ze kunnen namelijk heel goed zien hoe deze kas gebouwd is en hoe alle materialen op elkaar gemonteerd zijn. Deze multifunctionele kas laat echt zien dat hoe goed groen en techniek samengaan.” Ben vult aan: “Normaal gaan onze studenten naar het Westland om te leren hoe de kassen eruitzien. Dit is nu niet meer nodig aangezien we een levensecht model midden in het pand hebben staan.” 

Naast dat de kas gebruikt zal worden voor het onderwijs, is het ook mogelijk om de kas te gebruiken voor de werving van nieuwe studenten. De kas kan worden aangesloten op water en dus ook echt gebruikt worden voor teelt. Hierdoor kunnen studiekiezers al een kijkje krijgen in de wereld van de tuinbouw.

De minor is bedoeld voor alle derde- en vierdejaars hbo-studenten, van binnen én buiten Inholland. Er wordt nauw samengewerkt met diverse bedrijven vanuit Ondernemend Regio Alkmaar, het Inholland Innovatielab en de gemeente Alkmaar.

Voor het ‘echie’
“Dichter dan dit kom je als student niet bij de realiteit van het bedrijfsleven”, vindt Justin van der Leest, eigenaar van Sierhuis Relatiegeschenken. Hij is een van de negentien ondernemer-begeleiders die elk studententeam, naast een BDO-accountant, krijgt toegewezen. “Wat komt er precies kijken bij de productie? Hoe rapporteer je nou echte cijfers? Welk markten kun je allemaal aanboren? Mede dankzij de samenwerking met een professional doen de studenten vaardigheden op waar ze in hun verdere arbeidsleven profijt van hebben. Dit is by far het meest leerzame onderdeel van de hele opleiding.”

Buiten je comfortzone
"Binnen het team ben je productie-, marketing-, verkoop-, financieel of algemeen directeur", vertelt Tim Endel van de opleiding Bouwkunde in Alkmaar. “Daardoor doe je dingen die je niet gewend bent vanuit je studie. Zo moest ik als ceo soms wel tien belletjes op een dag plegen en was ik aanwezig bij het Miljoenenontbijt. Intussen stond onze ‘chef sales’ te pitchen voor professionele bedrijven. Spannend, maar ook supertof om al die nieuwe mensen te ontmoeten.” Hun GripMax, een tool voor het schoonmaken van warmtewisselaars, kreeg zoveel positieve reacties, dat drie van de teamleden na afloop van de minor een doorstart maken.

Multidisciplinair
De groep van Alex Bosch van de opleiding Werktuigbouwkunde in Alkmaar bedacht met de Babybalans een hulpmiddel voor ouders om een voorkeurshouding bij hun baby te voorkomen. “Mijn eigen vakgebied gaat over absolute cijfers, en ik was marketingdirecteur, dus ik moest in het begin ontzettend schakelen. Het duurt sowieso even voor je elkaars taal spreekt, maar uiteindelijk begrijp je die andere manier van denken en leer je van elkaar. Juist die nieuwe dingen zien, de afwisseling en die onderlinge samenwerking waren voor mij de grote toevoeging.”

Empathie voor elkaars positie
“Studenten leren niet alleen een eindproduct maken en financiering ophalen, maar vooral ook met elkaar communiceren”, aldus Rob van Loon. Als businesscoach helpt hij onder meer jongvolwassenen hun ambities om te zetten in een concrete business case. “Heel sterk vind ik de terugkerende peer assessments. Elkaar positief-kritisch leren evalueren is een techniek die je je leven lang bij blijft. En het mes snijdt aan twee kanten: wie zoals ik vanuit het bedrijfsleven als begeleider aan de slag gaat, krijgt enerzijds een waardevol inkijkje in de uitdagingen en problemen van de jonge generatie - wellicht je toekomstige consument. Anderzijds heb je nu de mogelijkheid om samen met de opleiding te kijken hoe het curriculum nog beter kan aansluiten op het huidige werkveld.”

Als je meer informatie wil over de minor Innoveren & Ondernemen van Inholland Alkmaar kun je contact opnemen met Nol Graas of Annemarie Hoffman. Studenten van een andere hbo-instelling die de minor willen volgen kunnen kijken op de website van Kies Op Maat.

De afgelopen vijftig jaar is de wereldwijde visconsumptie verdubbeld. Het is daarom van cruciaal belang dat wij met z’n allen beter omgaan met onze oceanen en zeeën. Verantwoorde en duurzaam gevangen vis speelt hierin een belangrijke rol. Daarom zetten steeds meer Nederlandse garnalenvissers zich in om de dagelijkse keten van schip tot schap te verduurzamen. Vier studenten van de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving van Hogeschool Inholland Delft onderzochten de keten van de garnaal. Ze namen de onder de loep en onderzochten welke verduurzamingsoplossingen er mogelijk zijn.

Eerstejaars studenten Sanne, Nikki, Maria en Jip gingen voor het vak Dier in de Duurzame Keten aan de slag met het in kaart brengen van een dierlijke keten. Hierin kregen zij zelf de vrijheid om een keten te kiezen waar ze interesse in hadden. Nikki: “Wij kozen voor de keten van de garnaal omdat Jip iemand kent die in de garnalenvisserij werkt en eigenlijk wisten wij allemaal nog niet heel veel van deze keten, dus het was erg leuk om zoveel nieuwe inzichten op te doen tijdens het vooronderzoek.” De groep kwam in contact met garnalenvisserij W.A. Kroon waar ze direct het bedrijf in Friesland mochten bezoeken. Hier kregen ze een goed beeld van het proces van de visserij tot aan de verkoop.  

Van schip tot schap
Na zonsondergang vertrekken de garnalenvissers richting de zee. Op zee worden de garnalen gevangen met netten of klossen pezen. De klossen pezen zorgen ervoor dat de garnalen worden opgeschrikt en vervolgens in het net belanden. Eenmaal aan land worden de garnalen gezeefd en gekookt. De kratten vol met garnalen worden vervolgens getransporteerd naar Marokko, waar met goedkope arbeidskracht de garnalen worden gepeld. Vanuit Marokko worden de garnalen terug getransporteerd naar Nederland om het vervolgens te verkopen aan de Nederlandse consument. Jip: “Dat de garnalen naar Marokko worden getransporteerd is geen duurzame oplossing. Ook maakt dat de keten heel lang. We hebben vernomen van het bedrijf dat meer Nederlandse garnalenvisserijen het pellen tegenwoordig in eigen land laten verrichten. Er komen hier steeds meer technische oplossingen voor.” 

Het Sustainable Business Model Canvas
Een van de vereiste van de opdracht is dat de keten in kaart gebracht wordt op een creatieve manier, niet met een standaard verslag. Sanne: “'Wij hebben de keten stapsgewijs beschreven met behulp van een infographic, dit is een overzichtelijke en efficiënte manier waarmee we het ook konden presenteren aan anderen. Met behulp van het Social Business Model Canvas (SBMC) wordt het bedrijf in kaart gebracht en wordt er gekeken welke ecologische sociale kosten en opbrengsten het bedrijf oplevert. Met dit model analyseer je het hele bedrijf, je bekijkt wie de doelgroep is en hoe het bedrijf economische winst kan maken.” Het model leverde veel resultaten op, waaronder dat een garnalenvisser met veel wet- en regelgeving te maken heeft. Hierdoor is het lastig om binnen een keten veelte veranderen. 

Duurzaam vissen
Toch kunnen garnalenvisserijen wel degelijk een verschil maken in duurzaamheid. Maria: “Duurzaam gevangen garnalen krijgen een MSC-keurmerk (Marine Stewardship Council).” Garnalenvisserijen kunnen dit MSC-keurmerk krijgen als ze bijvoorbeeld met wekker kettingen de garnalen proberen te vangen. Met deze kettingen wordt het bodemleven minder beschadigd. Jip: “Een ander duurzaam alternatief is dat er veel meer gekeken wordt naar het getijde en het weer. Als er veel wind landinwaarts staat, kan er besloten worden om niet uit te varen om dieselverbruik te verminderen.” 

Waarom deze opleiding?
De vier studenten zitten op dit moment nog in hun eerste jaar van de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving, maar het is voor hen wel heel duidelijk dat deze opleiding voldoet aan hun verwachtingen. Nikki: “Je werkt aan hele vakgerichte opdrachten waar dieren op allerlei manieren een belangrijke rol spelen. Daarnaast is het heel veelzijdig omdat je ook op excursies gaat en veel werkt aan opdrachten voor échte bedrijven.” Jip vult aan: “Je kan na de opleiding zoveel kanten op, je ontdekt hoe veelzijdig dieren zijn voor onze samenleving en hoe je hier verbinding mee kan maken met de omgeving.

Wil je graag betaalbaar in het centrum of op de campus wonen? Dan krijg je al snel te maken met wachttijden en kleine woonruimten. De studentenhuisvesters in Nederland willen daar gezamenlijk wat aan doen. Zij gaan betaalbare studentenwoningen bouwen in jouw stad en houden daarbij rekening met jouw woonwensen. Daarvoor hebben ze wel jouw input nodig. 

Onderzoek 
We doen onderzoek om erachter te komen hoeveel studenten er de komende jaren in jouw stad komen wonen en vooral ook hóe zij willen wonen. Deze kennis wordt gebruikt om voldoende studentenwoningen te bouwen die aan de wensen van studenten voldoen. Dit onderzoek wordt gehouden door de studentenhuisvesters in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, hogescholen en universiteiten. Als je echt iets wilt betekenen voor de huisvesting voor studenten, doe dan mee aan dit onderzoek. 

Meedoen 
Om mee te doen kun je op de volgende link klikken: www.wonenalsstudent.nl. 

De vragenlijst bestaat uit zo’n 40 vragen en het invullen duurt circa 10 minuten. Je kunt de vragenlijst tot 
22 april invullen via je smartphone, tablet of computer. Jouw antwoorden worden vervolgens anoniem 
verwerkt. 

Hoe blijf ik op de hoogte van de resultaten? 
Na de zomer zullen de resultaten beschikbaar komen op de website.

Ze is nog druk met de afronding van haar opleiding Food Commerce & Technology bij Hogeschool Inholland Amsterdam, maar nu al heeft Ashley Foekens een indrukwekkende staat van dienst. Het gezondere frikandelbroodje dat zij ontwikkelde tijdens haar stage bij Albert Heijn werd verkozen tot beste product van het jaar. Maar dat is niet alles. In haar laatste studiejaar startte ze tijdens de minor Food Challenge Ondernemen haar eigen bedrijf SANO. Een start-up die ze nog steeds runt samen met klasgenote Swenne Gräfing.

“Voordat ik meedeed aan de minor heb ik nooit de behoefte gevoeld om zelf te ondernemen”, zegt Ashley. “Nu zeggen Swenne en ik elke dag tegen elkaar hoe leuk dit is. Door producten te ontwikkelen en aan te bieden die zowel lekker als goed voor je zijn, helpen we consumenten bij het maken van gezondere voedingskeuzes.”  

Uitdagende stageopdracht bij Albert Heijn
Tijdens haar derde studiejaar liep Ashley stage op de bakkerijafdeling van Albert Heijn. “Ze hadden nog nooit een food-technoloog als stagiair gehad, want de stage was eigenlijk gericht op marketing”, zegt ze grijnzend. “Daardoor kon ik min of meer mijn eigen opdracht bedenken. En ze waren net op zoek naar een beter alternatief voor het frikandelbroodje. In plaats een compleet nieuw en concurrerend product te bedenken – van dat broodje gaan er jaarlijks zo’n 18 miljoen over de toonbank! - heb ik de mogelijkheden onderzocht om het bestaande product gezonder te maken.”

Product van het jaar
Ashley ontwikkelde een aantal smakelijke prototypes en voldeed daarmee ruimschoots aan de oorspronkelijke stageopdracht. “Maar intussen had ik de interesse gewekt van De Graaf Bakeries, de producent van het originele Albert Heijn-frikandelbroodje. Zij boden mij de kans om mijn concept verder te ontwikkelen. Samen hebben we alle lijntesten gedaan en grondstofleveranciers gezocht. Ook besloten we om het broodje vegan te maken. Uiteindelijk ging het broodje in productie en niet veel later werd het gekozen tot beste product van de bakkerijafdeling. Mooier kun je je stage bijna niet afronden!”

Positieve dingen in een potje
In het vierde jaar van de opleiding deden Ashley en klasgenote Swenne mee aan de minor Food Challenge Ondernemen. “De bedoeling is dat je in een half jaar tijd een eigen bedrijf opricht en een innovatief product op de markt brengt. Onze groep studenten uit Delft en Amsterdam bedacht een zoet fruitbeleg voor op brood: 95% écht fruit, bron van vezels en eiwitten, vegan, allergeenvrij en zonder toegevoegde suikers of zoetstoffen. Het ging zo voorspoedig – we verkochten meteen al meer dan 600 potjes – dat Swenne en ik na afloop een doorstart hebben gemaakt. Sinds januari 2022 staat ons bedrijf SANO ingeschreven bij de KvK. Vorig jaar hebben we de receptuur geoptimaliseerd, dit jaar focussen we helemaal op sales. We gaan knallen!"

Nutri-Score 
Ashleys vegan frikandelbroodje krijgt Nutri-Score B op de verpakking, haar SANO-fruitbeleg scoort A. “De Nutri-Score is een in Frankrijk ontwikkeld keurmerk voor levensmiddelen, waarbij A de betere en E de mindere keuze is. Zo zie je in één oogopslag welk product binnen een productgroep gezonder is. De score geeft negatieve punten voor verzadigd vet, suikers en zout, positieve punten voor percentages groente, fruit, peulvruchten, noten, vezels en eiwitten. Laat je nu de ongezonde ingrediënten zoveel mogelijk weg en voeg je eiwit- en vezelrijke ingrediënten toe, dan krijgt je product een beter label.” 

In Frankrijk en België bestaat het al, in Nederland wordt de Nutri-Score waarschijnlijk dit jaar nog officieel ingevoerd. “Het is nog niet geheel in lijn met de Schijf van Vijf en dat maakt het wat verwarrend”, legt Ashley uit. “Aan de andere kant: gezien het groeiende probleem van obesitas en overgewicht in de wereld is meer aandacht voor gezonde voeding, vitaliteit en gezondheid ontzettend belangrijk. Dat maakt de Nutri-Score  best nuttig.”

Bijdragen aan een gezondere maatschappij 
Ashley is ongelooflijk blij met al haar ervaringen. “Tijdens de minor komen alle aspecten van de opleiding aan bod, waardoor je een goed beeld van jezelf krijgt voor de toekomst. En uiteraard ben ik supertrots op ‘mijn’ Albert Heijn-broodje. Maar het allermooiste is dat ik nu een eigen bedrijf heb, waarin ik al mijn creativiteit kwijt kan. Van productontwikkeling tot verkoop, social media en boekhouding, we doen alles zelf. Onze droom is om uiteindelijk een grote locatie met een geautomatiseerde productielijn te hebben. Dan kunnen we grote batches maken en op die manier écht bijdragen aan een gezondere maatschappij.”

Met een fascinatie voor de techniek achtermachines ging Roos Mulders aan de slag bij de opleiding Aeronautical Engineering van Inholland Delft. Tijdens deze opleiding krijg je veel te maken met het onderzoeken, ontwerpen en ontwikkelen van technische constructies van vliegtuigen. Echter gaat de techniek veel verder dan alleen vliegtuigen. Ook bij Roos was dit het geval, met haar doorzettingsvermogen doorloopt ze de opleiding en start ze in april met afstuderen bij DRF Luftrettung, een Duitse organisatie die zich onder andere bezighoudt met de ontwikkeling van traumahelikopters

Het modificeren van traumahelikopters zodat ze in noodgevallen nog beter presteren, hoe tof is dat? Student Roos verdiepte zich in dit proces tijdens haar afstudeerstage in Duitsland. “Het was een heel leerzaam proces, waarbij ik alle theorie van mijn opleiding nu kon toepassen in de praktijk. Ook heb ik veel geleerd van het afstuderen in een ander land. Je moet rekening houden met het feit dat processen in het buitenland anders verlopen dan in Nederland.”

Modificatie naar traumahelikoptors
Het vinden van een afstudeerstage is niet altijd gemakkelijk, ook Roos moest hard haar best doen. Na een uitgebreide zoektocht kon ze uiteindelijk via haar vader bij DRF Luftrettung van start gaan. Hij kende mensen bij de organisatie en zorgde ervoor dat ze terecht kon bij de CAMO-afdeling (Continuing Airworthiness Management Organisation). De CAMO-afdeling is verantwoordelijk voor het luchtvaardig zijn van helikopters en vliegtuigen. Roos heeft hier in 20 weken een onderzoek uitgevoerd naar het modificeren van de vierbladige helikoptervloot naar een vijfbladige. DRF Luftrettung had al drie helikopers van het type H145 gemodificeerd en daarom zou Roos dit stappenplan geheel uitwerken in een roadmap.  Met deze roadmap zal dit proces nog sneller verlopen en zal ook de communicatie richting het team hierop worden aangepast. 

Voordelen van de modificatie
Voor DRF Luftrettung is het belangrijk dat de modificaties snel verlopen. Het voordeel van vijf in plaats van vier rotorbladen (ronddraaiende onderdeel van de helikopter) is dat er meer gewicht meegenomen kan worden. Ook is het onderhoudsvriendelijker en er kan meer apparatuur worden meegenomen. Ook er grotere afstanden worden gevlogen. "Het is belangrijk dat er continu wordt onderzocht hoe dit type helikopter verbeterd kan worden om in noodgevallen de helikopters beter te laten presenteren. We hebben ook nieuwe apparatuur ontwikkeld die weer mee kan in dit type helikopter. Het is zo belangrijk dat er continu nieuwe ontwikkelingen gaande zijn binnen deze branche.”

Tegenslagen en opstellen van planningen
Het afstuderen ging echter niet zonder hobbels in de weg. Roos: “Het was soms wel pittig dat ik nog niet heel veel kennis had over helikopters, maar binnen DRF Luftrettung kreeg ik wel de mogelijkheid om mijzelf in te lezen en dingen verder te onderzoeken.” Het was voor Roos erg fijn dat ze met haar opleiding veel kennis had opgedaan met betrekking tot het plannen. Ze geeft zelf aan dat ze dit soms lastig vindt, maar ze heeft dit goed kunnen toepassen tijdens haar afstuderen. Deze competentie kwam vooral goed naar voren toen zij te horen kreeg dat het type helikopter waarmee zij aan de slag ging, één maand vertraging had opgelopen. “Ik heb uiteindelijk mijn planning omgegooid en een nieuwe planning geschreven waar ik onderdelen kon verschuiven. Ook kreeg ik te maken met de afwezigheid van mijn begeleider en viel mijn afstuderen tijdens de zomervakantie. Dit zorgde wel voor wat extra uitdaging, maar die heb ik met beide handen aangegrepen.”  

Huib is derdejaars student Landscape and Environment Management. Voor zijn stage reisde hij af naar Sri Lanka, een land dat al een lange tijd op zijn bucketlist stond. Jungle, oceaan én bergen: Sri Lanka heeft het allemaal. Door de vriendelijke bevolking voelde Huib zich er al snel thuis. Tijdens zijn stage deed hij onderzoek naar het grootste koraalrif van het eiland, dat is er namelijk slecht aan toe. Terwijl het koraal een belangrijke rol speelt voor de visserij en het toerisme. Om de situatie te verbeteren onderzocht Huib hoe ze de lokale bevolking bewust kunnen maken van de waarde van het koraal. 

Sri Lanka: het paradijs 
Met zijn groene natuur, indrukwekkende tempels en wildlife is Sri Lanka hét paradijs voor de avonturier. Het eiland in Zuid-Azië staat bekend om het mooie weer en de vriendelijke bevolking. Voor Huib was het zes maanden zijn thuis omdat hij er stageliep bij een non-profit organisatie. Maar waarom Sri Lanka? “Ik heb veel gereisd en houd enorm van Azië. Toen ik twee jaar geleden in Azië was wilde ik heel graag Sri Lanka bezoeken. Helaas ging dat toen door corona niet door” vertelt Huib. Toen hij tijdens zijn studie de kans kreeg om naar het buitenland te gaan, greep hij deze zonder twijfel. Via een docent kwam hij in contact met een student die ook stage had gelopen op Sri Lanka. “Haar verhalen waren zo positief dat ik besloot het te gaan doen. Het eiland heeft prachtige natuur en de mensen zijn er ontzettend vriendelijk. Ik voelde me er direct thuis.”

Koraal voor een gezond ecosysteem 
De organisatie waar Huib stageliep heet Environmental Foundation Limited (EFL). Het is een non-profit organisatie die zich bezighoudt met de ecosystemen, het klimaat en de duurzaamheid op het eiland. Een belangrijk onderdeel hiervan is het koraalrif. Huib: “Koraal is heel belangrijk voor een gezond ecosysteem onder water. Zo is een kwart van alle vissen afhankelijk van het koraal. Daarnaast zijn de visserij en toerisme twee belangrijke sectoren voor het eiland.” Levend koraal betekent meer vis voor de visserij én kan meer toeristen aantrekken. “Het zou natuurlijk geweldig zijn voor mensen die willen snorkelen of duiken dat er ook iets moois te zien is.” 

Helaas is het koraal er niet goed aan toe, het is grotendeels dood. Dit komt voornamelijk door een natuurverschijnsel dat ‘El Niño’ heet en ervoor zorgt dat het zeewater sterk opwarmt. In 2016 was de meest destructieve keer, wat ervoor zorgde dat het koraal op Sri Lanka verbleekte en doodging. Maar naast dit natuurverschijnsel is de manier waarop er gevist wordt, de grootste oorzaak. “Vissers gooien bijvoorbeeld hun netten op de bodem van de oceaan en gaan dan varen. Ze nemen dan alles met zich mee. En je hebt zelfs nog dynamietvisserij. Dan gooien ze gewoon een staaf dynamiet in het water. Alle vissen gaan dan dood en komen naar boven. Dat is heel makkelijk vissen maar verpest het hele ecosysteem” legt Huib uit.

Bewustwording van de lokale bevolking 
Om de staat van het koraal te verbeteren onderzocht Huib hoe ze de lokale bevolking bewuster kunnen maken van de waarde van het koraal. Met focus op de mensen die er het meest afhankelijk van zijn: vissers en ondernemers in toerisme. “Het bleek dat deze mensen nauwelijks weten hoe belangrijk het koraal eigenlijk is en wat zich allemaal afspeelt onder water.” Om hen hier bewuster van te maken organiseerde Huib samen met zijn collega's verschillende activiteiten. Zo maakten ze informatieve posters voor scholen over beschermde schildpadsoorten en wat vissers beter wel en niet kunnen doen. Ook plaatsen ze informatieve borden op de plekken waar de vissersboten vertrekken. Voor overheidsmedewerkers, lokale vissers en eigenaren van bijvoorbeeld kitescholen en restaurants organiseerden ze milieuworkshops. De deelnemers kregen les van professoren over het milieu en de ecosystemen op het eiland.  

Duiken met een marine professor 
Een van de tofste dingen tijdens zijn stage vond Huib het duiken samen met een marine professor. “In eerste instantie zou ik onderzoek doen naar de huidige staat van het koraal. Uiteindelijk werd hier een marine professor voor ingehuurd, maar ik mocht alsnog mee met het duiken!” Onder water werd een meetlint neergelegd en op verschillende punten langs dat lint gefilmd. Zo werd gemeten uit hoeveel procent levend koraal, steen en zand de bodem bestond. Huib: “Ze hadden in april al een meting gedaan en dan tijdens mijn stage in december. En het goede nieuws is dat het levend koraal is toegenomen in die periode! Wat erg bijzonder is, omdat dit een vrij korte tijd is voor het koraal om te herstellen.” 

Het ultieme doel van zijn onderzoek: een positieve houding van de lokale bevolking tegenover het koraal. “We willen vooral dat ze het belang van het koraal inzien en samen zorgen voor een gezond ecosysteem. Er zijn natuurlijk wel overheidsinstanties die het gebied beschermen, maar we willen dat de bevolking het eigenlijk zelf gaat managen. Dat zou echt een wereld van verschil maken.” 

Waarom deze opleiding? 
Huib zit inmiddels in het derde jaar van de opleiding Landscapeg and Environment Management. Waarom hij voor deze opleiding heeft gekozen? “Ik houd heel erg van natuur en ik vind het belangrijk dat daar goed mee omgegaan wordt. Je leert tijdens deze studie heel veel over de wereld, hoe dingen werken en hoe je met mensen om moet gaan. En als je het zo bekijkt: met deze studie kun je jouw steentje bijdragen aan een beter klimaat. Want klimaat is nu natuurlijk ‘trendy’, maar het is wel écht belangrijk.” 

Uiteindelijk wil Huib de komende jaren rondreizen en meewerken aan milieuprojecten, zoals hij met zijn stage ook gedaan heeft. 

“Een paar maanden geleden wist ik nog maar weinig over ondernemen en nu zitten we met grote bedrijven om tafel om te praten over hoe zij met ons idee geld kunnen besparen en hun afvalstromen kunnen beperken.”

Hugo is vierdejaarsstudent Luchtvaarttechnologie. Net als zijn collega-studenten van Aeronautical Engineering krijgt hij tijdens de minor Engineering & Entrepreneurship de kans om zijn ondernemerschap te ontwikkelen. Het draait daarbij vooral om de haalbaarheid van hun businesscases, rekening houdend met milieu en sociale aspecten. Twintig weken lang worden zij uitgedaagd om een eigen bedrijf op te zetten vanuit een technologisch idee. Uiteindelijk toetsen experts uit het bedrijfsleven hun businesscases. 

De teams hebben de vrijheid om te kiezen uit verschillende problemen en uitdagingen in de markt. Door middel van een dienst, product of advies proberen zij een oplossing te bedenken voor een organisatie. Ook dit schooljaar is het thema sustainability, geïnspireerd door de Europese Green Deal en het Clean Aviation-programma. Technologie is hun uitgangspunt, de haalbaarheid moet worden bewezen met een prototype of concept.

Carbon fibre
Hugo: “Wij houden ons bezig met het afval van carbon fibre preprag. Veel bedrijven produceren composieten, of carbon fibre. Dat productieproces is heel vervuilend. Het materiaal wordt gebruikt om complexe onderdelen te maken, zoals het chassis van een auto bij Donkervoort of bij de productie van schepen en wapens. Cabon fibre wordt geleverd in plakkaten die vervolgens in een vorm worden gedrukt. Dat betekent dat al het materiaal dat niet nodig is, wordt afgesneden en weggegooid. Gemiddeld is dat zo’n twintig procent. Het materiaal droogt uit en is daardoor al snel niet meer bruikbaar. Dat is dus puur verlies en een groot probleem in veel sectoren.”

 Als je het afval koel echter koel bewaart, blijft het flexibel. Hugo en zijn medestudenten, verenigd in Green Composite Solutions, bedachten een manier om het afval te sorteren en in kleine stukjes te hakken, zodat het uiteindelijk hergebruikt kan worden. Hugo: “We hebben een proces ontwikkeld waarbij we eerst de kwaliteit van de verschillende soorten carbon fibre bekijken. Want wat we recyclen moet wel van bruikbare kwaliteit zijn. De bruikbare stukken worden opgesneden en vervolgens gemixt met resin, zodat er weer bruikbare carbon fibre ontstaat. Chopped carbon fibre wordt al wel gemaakt, maar nog niet van recyceld materiaal. Dat is dus nieuw.” De studenten hebben vervolgens het materiaal getest en zijn nu bezig met de automatisering van het proces dat ze hebben bedacht. Hugo hoopt dat vervolgens één van de bedrijven waarmee ze nu in gesprek zijn, het idee wil adopteren en bereid is om erin te investeren.

 Bagage-afhandeling
Van heel andere orde is het project waar de groep van Joey Dor zich op heeft gestort. Zij onderzoeken hoe het laden en lossen van vliegtuigen op Schiphol kan worden geautomatiseerd. Joey: “Iedereen weet dat het stroef loopt met de bagage-afhandeling op Schiphol. Dit is dus een actueel onderwerp. Eén van de oorzaken van het personeelstekort dat dit probleem veroorzaakt, zijn de arbeidsomstandigheden. Mensen moeten koffers van soms wel vijftig kilo op een kar tillen, vervolgens van een kar in het vliegtuig en de bagage daar zo compact mogelijk stapelen. Er is al wel een robot die een deel van dat werk overneemt en er zijn loopbanden om bagage in het vliegtuig te krijgen, maar voor het stapelen bestaat nog geen oplossing.”

Toen hun onderzoek deze conclusie opleverde, heeft de groep een plan van aanpak geschreven, inclusief een analyse van de risico’s en de kosten en baten. Joey: “Dat is het bouwplan voor de rest van ons project. We hebben op basis daarvan een stappenplan gemaakt en de eerste stap daarin was om te gaan bekijken hoe het er in de praktijk aan toegaat. Drie van ons zijn naar Schiphol gegaan en mochten bij EasyJet meekijken en praten met de mensen die dit werk doen. Uit die gesprekken bleek dat het idee dat wij hebben ontwikkeld, voor hen een forse vooruitgang zou zijn. Het was heel fijn dat EasyJet zo open en geïnteresseerd was. Dat heeft ons echt verder geholpen.” Om tot een logisch ontwerp te komen, is eerst een eisenpakket opgesteld en geïnventariseerd welke functies de robot moet kunnen uitvoeren. Zodra het ontwerp klaar is, zal het team een ‘proof of concept’ bouwen waarmee vervolgens partijen in de markt zullen worden benaderd.

Energie in het Westland
Dmytro Kuts en zijn medestudenten doken het Westland in. Zij onderzochten hoe de kassen daar zouden kunnen besparen op fossiele brandstoffen door gebruik te maken van de temperatuurwisselingen buiten. Dmytro: “Door de energiecrisis hebben veel telers in het Westland het moeilijk. Wij hebben daarom onderzocht hoe zij gebruik zouden kunnen maken van de temperatuurverschillen om elektriciteit op te wekken. Zodat ze minder brandstoffen nodig hebben en dus goedkoper kunnen produceren.”

 "We zijn begonnen met het verzamelen van heel veel theorie. We zijn naar de bedrijven toe gegaan en hebben daar mensen geïnterviewd, maar bijvoorbeeld ook gesproken met docenten watermanagement. Op basis van al die informatie hebben we ingeschat hoeveel energie er nodig is en een case study ontworpen. Deze kas heeft twee ondergrondse bronnen, één met warm en één met koud water. Aan de hand van dit model kunnen we berekenen of onze aannames kloppen. Als dat het geval is, kunnen we een kostenplaatje maken, het plan optimaliseren en het presenteren aan de markt.”

De studenten presteren onder een behoorlijke tijdsdruk. Dmytro: “Omdat het project al best snel moet worden afgerond, hebben wij de taken verdeeld. Door allerlei deelvragen bij verschillende studenten onder te brengen, boeken we sneller vooruitgang. Ons motto is: ‘We can make it work’. Natuurlijk is er wel eens discussie onderling, maar over het algemeen wordt er naar elkaar geluisterd en verloopt de samenwerking goed. Er komt veel bij kijken, maar ik ben optimistisch. Het gaat ons lukken.”

De groeiende wereldbevolking en toenemende welvaart maken dat we steeds slimmer om moeten gaan met wat we hebben. Innovatie binnen de foodsector is dan ook essentieel. Want hoe produceren we voedsel dat behalve makkelijk en lekker ook gezond(er) en duurzaam is? Rond dat thema bedenken studenten Food Commerce & Technology van Hogeschool Inholland Amsterdam/Delft vernieuwende foodconcepten die ze daadwerkelijk op de markt brengen. Ze worden daarin begeleid door professionals uit de voedings- en creatieve industrie. 

Neem nu de Pombon, een chocoladebonbon met een pompoenvulling van ‘buitenbeentjes’: voedsel dat anders als veevoer dient, omdat vorm of kleur niet voldoet aan de eisen van de consument. Hiermee hopen de studenten niet alleen een goed verkoopbaar nieuw product te hebben bedacht, maar willen ze consumenten ook inspireren en bewust maken van voedselverspilling.  

Van foodconcept naar start-up 
“In de minor Challenge Ondernemen dagen we onze vierdejaarsstudenten uit om met een innovatieve en commerciële blik naar voeding te kijken en tegelijkertijd na te denken over afvalreductie en het voorkomen van nieuwe reststromen”, legt Annemiek Hollander uit, docent bij Inholland en coördinator van de minor. Een opdracht resulteert in echte producten of diensten. In teams ontwikkelen studenten een product, starten een eigen onderneming en zetten hun product in de markt. De studenten leren hoe ze de productie kunnen opschalen, gaan op zoek naar investeerders en productiemogelijkheden en bedenken zelf hoe ze hun product of dienst aan de man kunnen brengen. Zo doorlopen ze alle productiestappen van een echt bedrijf, wat al vier jaar leidt tot creatieve productvernieuwingen.   

Snacks van de toekomst 
Team Friturum bedacht bijvoorbeeld de ‘frizwamdel’, een frikandel van oesterzwammen (vegetarisch) die op koffiedik (een reststroom) worden gekweekt. “We wilden een duurzaam product creëren en mensen helpen bij het eten van minder vlees”, aldus de student-ondernemers. Hun product is al verkrijgbaar bij restaurant De Beren in Den Hoorn. Ook team Veggie Fry zet met hun vegan glutenvrije bitterbal in op een vleesarme wereld. “Door de consument echt lekkere groentealternatieven voor te schotelen, maak je die transitie gemakkelijker.” 

Samenwerkingspartners 
De studenten krijgen gastcolleges van professionals uit zowel de voedings- als de creatieve sector. Voor specifieke knowhow over merk- en patentrecht is bovendien merkenbureau Abel + Imray uit Delft aangesloten. Elk team heeft een externe expert als bedrijfscoach toegewezen gekregen, zoals ‘Slow Food Master’ Job van Baars die zelf ook de overstap maakte naar plantbased products, of Peter Laan, zoon van Piet Laan - de man achter de productie van onder meer de Kwekkeboom- en Van Dobbenkroket. “Wij hebben ontzettend veel gehad aan de kennis en expertise van Peter”, zegt het Veggie Fry-team. “Na allerlei strubbelingen met stabiliteit en schaalbaarheid, staan wij inmiddels in de startblokken om te verkopen.”   

Ondernemende kwaliteiten 
De samenwerking met de studenten geeft bedrijven de kans om zich te presenteren aan eventueel toekomstige werknemers, maar vooral om jonge mensen te helpen en iets terug te doen voor de maatschappij. De studenten van hun kant ontwikkelen door het opbouwen van een bedrijf belangrijke ondernemende eigenschappen - zelfstandigheid, doorzettingsvermogen - waar zij de rest van hun werkende leven profijt van hebben. "Durven doen en overal bovenop zitten, dat hebben we geleerd”, zeggen de voedingstechnologen van team Watever. Zij produceren met hun gefermenteerde waterkefir een gedurfde en compleet nieuwe frisdrank. “Reuze interessant om dat wat je in het lab bedenkt ook echt bij de consument te krijgen.” 

Bestendige generatie 
Omdat we als wereldbevolking groeien, moeten we steeds efficiënter omgaan met onze bronnen, zegt Annemiek. Daarom stimuleert de opleiding studenten om blijvend over vernieuwing na te denken, óók als het gaat om verpakkingsmateriaal en vervoer. “Maar zelfs zonder onze aansturing kiest deze generatie al voor duurzaam en circulair, dat zit er helemaal ingebakken." Zo bestaat de tartelettebodem van team De Delftse Koffiebakkers gedeeltelijk uit koffiedik, dat ze als restproduct ophalen bij koffietentjes. “In eerste instantie bedoeld als aanzetje om afvalstromen te verminderen”, aldus het team. “De taartjes brengen we weer naar diezelfde koffietentjes om te verkopen. Zo blijft het binnen dezelfde cirkel.” 

Afgelopen jaar is de Space Minor voor het eerst van start gegaan bij Inholland Delft. Tijdens deze minor wordt een groep van 29 enthousiaste studenten van de opleiding Aeronautical Engineering & Luchtvaarttechnologie opgeleid tot toekomstige Space Engineers. Door deze unieke kans kunnen deze studenten ervaren hoe het er in dit bijzondere vakgebied aan toegaat. En door de toenemende baangarantie is het ook zeker van belang dat deze studenten goed worden voorbereid op het werkveld, geeft deelnemer Stan van Aalderink toe. Stan volgt sinds september de minor en is heel erg enthousiast over zijn deelname: “Je krijgt een heel goed beeld hoe alles is opgezet binnen de ruimtevaart. Door deze minor profileert Inholland zich als een unieke hogeschool.”

In het derde jaar zijn er verschillende presentaties gegeven voor de minors die de opleiding aanbiedt. De studenten krijgen de mogelijkheid om zich te verdiepen in een specialisatie waar ze het komende halfjaar in willen specialiseren. Stan: “Ik was altijd al heel erg geïnteresseerd in de ruimtevaart en had er regelmatig gesprekken over met mijn studieloopbaancoach. We hadden een gesprek waar ik moest nadenken waar ik na mijn studie terecht wilde komen en deelde mijn fascinatie over de ruimtevaart met hem. Waarop hij aangaf dat een van onze docenten: Erik Laan bezig was met het opzetten van de Space Minor. Natuurlijk ben ik direct gaan bekijken wat ik moest doen om hierbij aan te sluiten.” Helaas voor Stan liep hij door de corona een vertraging op en liet hij de inschrijving even voor wat het was. Hierdoor liep hij een plek mis, omdat de Space Minor binnen één dag al vol zat. “Een aantal weken later had ik via mijn SLB-coach vernomen dat er toch een aantal plekken vrij waren, dus heb ik mij direct ingeschreven en kon ik gelukkig in september van start gaan.”

Kennismaken met gastsprekers
Met 29 studenten ging de Space Minor van start in september. De minor is breed opgezet waarin de studenten verschillende gastcolleges volgen vanuit het werkveld en tegelijk aan de slag gaan met projecten die daar mee te maken hebben. “Het is mega interessant, we hebben zoveel toffe sprekers mogen aanhoren. Van ESA (een Europees Ruimtevaart agentschap) tot aan Airbus Defence and Space. We leren hoe we verschillende ontwerpen voor satellieten en test apparatuur kunnen bouwen en testen en hierin is het vooral belangrijk dat de omstandigheden in de ruimte nogal uitdagend zijn. Je hebt te maken met extreme kou en vacuum. En alles moet hierin kunnen functioneren.” 

Vrijheid en uitdaging tijdens projecten
Voornamelijk de projecten en alle vrijheid ervaart Stan al zeer positief. Zo lopen er projecten in samenwerking met de TU Delft maar ook een project met een andere Inholland-vestiging: “Inholland wil in 2025 een eigen satelliet lanceren, daar is nu een case study voor bedacht.” Daarnaast heeft Stan met zijn groepsleden ook een ander project lopen waarbij ze een satelliet willen ontwerpen die op Mars planten laat groeien. “Het is wel wat ambitieus dat we dit in 20 weken af moeten hebben, maar het is wel super uitdagend.”  

Netwerken
Zoals Erik al eerder aangaf vertelt ook Stan dat er veel internationale baanmogelijkheden zijn binnen de ruimtevaart branche. “Er zijn zoveel ontwikkelingen gaande, ik ben erg blij dat Inholland wel meegaat met deze tijd en deze minor heeft opgezet.” Met de minor is Stan ook op field trip geweest naar de Industry Space Days bij ESA ESTEC in Noordwijk. Hier staan verschillende organisaties die binnen de ruimtevaart actief zijn en daarnaast is het ook een plek om te netwerken. “Er waren heel veel interessante presentaties zoals de presentatie over de voortgang van de Ariane raket. En we konden als studenten goed netwerken en nieuwe mensen ontmoeten. Dat helpt wel goed met een zoektocht naar een baan voor later.”