Hogeschool Inholland heeft zich aangesloten bij het convenant ‘Samen eten we Amsterdam gezond, duurzaam en eerlijk’. Op dinsdag 7 april ondertekende Marieke Nijmeijer, docent-onderzoeker bij het lectoraat Food, Health & Technology namens Inholland het convenant. “De al aangesloten deelnemers zijn blij dat wij nu ook van de partij zijn. Een mooie kans om ons nog meer te richten op het verduurzamen van eten en drinken binnen onze hogeschool. Als lectoraat stimuleren we dit en we willen hier graag aan bijdragen.” 

Diverse grote Amsterdamse werkgevers en netwerkorganisaties zijn aangesloten bij het convenant. Het betreft een belangrijke stap in de gezamenlijke ambitie om het voedselsysteem in en rond Amsterdam te verbeteren en binnen de eigen organisaties structureel gezondere en duurzamere keuzes te maken of aan te bieden. 

De organisaties hebben afgesproken hun catering en voedselomgeving stapsgewijs te verbeteren op vier thema’s: minder voedselverspilling, meer biologisch, meer plantaardig en een gezonder aanbod. Samen serveren zij minimaal 40.000 maaltijden per dag - van ontbijt tot diner, op locaties verspreid door de hele stad. Die schaal maakt hun invloed op cateraars en leveranciers groot, en daarmee ook hun verantwoordelijkheid. 

Goede resultaten tot dusver
Op de speerpunten biologisch, gezond, plantaardig en voedselverspilling zijn inmiddels goede resultaten geboekt, zo blijkt uit gedeelde resultaten en ervaringen. Focus voor aankomend jaar is om de ‘meetinstrumenten’ af te stemmen, zodat iedereen op dezelfde en juiste manier meet.  

De duurzame toekomst van Inholland
Inholland heeft de afgelopen jaren al duidelijke stappen gezet om het voedselaanbod op alle locaties duurzamer en gezonder te maken. Zo zijn er nieuwe koffieautomaten geplaatst die niet alleen energiezuiniger zijn, maar ook sneller werken en meer keuze bieden, waaronder duurzame koffie- en theesoorten. Bekers worden niet meer verstrekt. Collega’s en studenten nemen hun eigen beker mee, of lenen een herbruikbare beker bij het servicepunt. Deze maatregel vermindert de hoeveelheid afval aanzienlijk. 

Ook op het gebied van voedsel zijn belangrijke veranderingen doorgevoerd. Met onze cateraar Appèl leggen we de focus nadrukkelijk op gezonde, verantwoorde en toekomstbestendige voeding. Vega-banqueting, oftewel catering voor evenementen, is inmiddels standaard op alle Inholland-locaties, waarmee plantaardige keuzes de norm zijn geworden bij bijeenkomsten en evenementen. Daarnaast worden bij evenementen steeds vaker nieuwe duurzame voedingsproducten aangeboden, zoals vegetarische en vegan snacks met een lagere milieubelasting. Op deze manier draagt Inholland bij aan een gezondere campus én inspireert zij studenten en medewerkers om bewuste voedingskeuzes te maken. 

Wat betreft de toekomst zijn met Appèl de volgende afspraken gemaakt:  

• tot 2029 elk jaar 5 procent CO2-reductie op ingekochte goederen;
• in 2029 minimaal 70 procent plantaardig aanbod versus dierlijke eiwitten;
• tot 2029 elk jaar 5 procent toename van producten met keurmerk (uitgangspunt 2025 was 50 procent);
• in 2029 50 procent minder voedselverspilling ten opzichte van 2025;
• in 2029 is 75 procent van het gehele aanbod gezond.  

De gemeente Amsterdam heeft in 2025 het initiatief genomen tot dit convenant. Tot de deelnemende partijen behoren onder andere Amsterdam UMC, de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam, Vrije Universiteit, Amstelring, GVB en de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Met de aansluiting van Hogeschool Inholland én het Antoni van Leeuwenhoek komt het aantal deelnemers nu op veertien. 

Meer weten? Ontdek op onze website hoe wij bijdragen aan een toekomst waar duurzaamheid en veerkracht centraal staan. 

Onbevangen
Jur: “Als je door de ogen van gisteren blijft kijken, zie je niet wat er morgen gebeurt. Het levert zoveel op als je onbevangen kunt kijken en open staat voor wat er op je af komt. De zorg kan daarin het verschil maken, bijvoorbeeld door de mens te zien. Niet de patiënt. Toen ik uiteindelijk in een revalidatiecentrum terechtkwam, werd mij gezegd dat ik nooit meer zou kunnen afstuderen. Een conclusie op basis van wat er gebeurd was. Inmiddels ben ik wel degelijk afgestudeerd en heb ik veel kracht geput uit die opmerking. Ga je iemand een kant op duwen, of ga je hem steunen? Als je de toekomst wilt meemaken, dan moet je helpen om hem te maken, is mijn motto."

Maar hoe kijk je dan met die frisse blik? En hoe kan die helpen om de zorg toekomstbestendig te maken? Robin Bremekamp, bestuurder van Omring: “Wij geloven dat technologie écht nodig is om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Maar dat kunnen wij niet alleen, daar hebben we partners als Inholland en Vonk bij nodig. Daarom ben ik blij dat er hier vandaag zoveel docenten en studenten aanwezig zijn.”

Johnny Reuvers, clusterdirecteur Nursing bij Inholland, vult aan: “Onze studenten zijn de toekomst, zij moeten het gaan doen. Natuurlijk is technologie belangrijk, maar we hebben vooral mensen nodig om de zorg beter te maken. De instroom van studenten zorg en welzijn loopt terug. Dat is een grote uitdaging voor ons als onderwijsinstelling, maar ook voor de maatschappij. Daarom ben ik heel blij dat we hier vandaag praten over hoe de zorg eruit ziet in 2035 en welke plek technologie, innovatie én menselijk contact daarin krijgen.”

Verbinding
Wat vragen die ontwikkelingen van de zorgprofessional van morgen? Keynotespreker Henk Herman Nap is programmaleider digitale zorg bij Vilans. In zijn visie moet technologie zorgen voor verbinding, niet voor vervreemding. Nap: “Innovatie en technologie kunnen bijdragen aan zelfstandigheid en kwaliteit van leven. Maar dan is het wel belangrijk dat je die innovaties samen met de mensen uit de praktijk ontwikkelt en ook de belemmeringen onderzoekt. Neem bijvoorbeeld spraakrapportage. Die is ontwikkeld om de administratiedruk te verlagen en wordt inmiddels op een aantal plekken gebruikt. Onderzoek laat zien dat het drie keer sneller is dan de gebruikelijke methode en dat de foutmarge heel laag ligt. Dat is fijn. Mensen moeten er even aan wennen, maar naar mate je het meer gebruikt, gaat dat steeds gemakkelijker. Er zijn echter ook belemmeringen; een aantal mensen vindt het ongemakkelijk om hardop tegen een apparaat te praten. Dat is belangrijk om te weten bij de implementatie van zo’n systeem. Mijn boodschap is vooral: wees realistisch en hoopvol in je digitale enthousiasme.

”Marije Holstege is bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Zij staat tijdens het symposium op de informatiemarkt en geeft een break out-sessie om studenten en docenten te vertellen over haar werk en vooral over hoe belangrijk het is om kennis te delen. Marije: “Nieuwe ideeën ontstaan niet alleen, die maken we samen. Daarom is Inholland bijvoorbeeld aangesloten bij Medical Delta, een transdisciplinair samenwerkingsverband met meer dan duizend deelnemers. Ook de samenwerkingen met het beroepsonderwijs van Talland en Vonk dragen hier aan bij. Samen maak je betere plannen. Studenten zijn daarin belangrijk omdat zij een frisse kijk hebben en onze blik verruimen.”

Kennisdelen
Kennisdelen stond ook centraal in de andere drukbezochte break out-sessies in Hoorn. Studenten, docenten en zorgmedewerkers laafden zich aan alle informatie over het implementeren van zorgtechnologie, leren in de zorg, het belang van ambassadeurs en bijvoorbeeld de laatste innovaties op het gebied van robotica. Ook studenten zijn enthousiast over wat ze deze middag meekrijgen. Vooral het verhaal van Jur Deitmers zet hen aan het denken: “Ik begrijp wel wat hij zegt over de toekomst. Het is heel moeilijk om je voor te stellen hoe het is als je geen verleden meer kent. Maar het kan wel helpen om op een andere manier naar de toekomst te kijken. Ik ga dat ook maar eens proberen”, aldus één van hen.

Bas van der Vliet, organisator vanuit Inholland Alkmaar, windt er geen doekjes om: “Binnen vijf jaar dreigt een tekort van bijna 200.000 zorgprofessionals. Door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte moeten we slimmer gaan werken, zonder de menselijke maat te verliezen.” Medeorganisator en dagvoorzitter Bart Zwagemaker (Omring) vult aan: “Het symposium laat zien wat er mogelijk is als onderwijs, praktijk en onderzoek de handen ineenslaan. Die kruisbestuiving is precies wat we nodig hebben om de zorg vooruit te helpen.”

Ruimte voor technologie én menselijkheid
In break-outsessies, op de informatiemarkt en zelfs via een VR-bril die het perspectief van een patiënt weergaf, werden deelnemers uitgedaagd om anders naar zorg en technologie te kijken. De rode draad? Technologie moet naadloos aansluiten bij en vanzelfsprekend onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.

Volgens associate lector Zorgrobotica Margo van Kemenade verandert de rol van de zorgprofessional namelijk ingrijpend. “Minder handen aan het bed, méér ruimte voor menselijk contact. Laat technologie het zware, vieze en repetitieve werk overnemen, zodat er weer tijd is voor een arm om iemand heen. Dat lukt alleen als zorgverleners zélf aangeven wat wel en niet werkt."

Durven doen
Twee keynote-sprekers hielden het publiek een spiegel voor. Nico van Meeteren, directeur van Topsector Life Sciences & Health en hoogleraar aan het Erasmus MC, pleitte voor een omslag van toekomstbestendig naar toekomstbehendig: wendbaar omgaan met verandering. “Stop met eindeloos vergaderen en ga dóen. Richt de zorg in rondom gezondheid in plaats van ziekte, en verbind die met formele netwerken en met de informele initiatieven in buurten en wijken.”

Innovator Sjoerd Emonts schetste een toekomstbeeld voor 2040 vol virtuele ziekenhuizen, gezondheidsapps en robotassistenten – technologieën die vandaag al bestaan. “Over zestien jaar zijn veel innovaties van nu gemeengoed. De vraag is: durven we onze comfortzone te verlaten en deze ook echt te omarmen?”

Co-creatie als sleutel
“Inzet van technologie vraagt om een evidence based aanpak. Je kunt het niet zomaar ‘erbij plakken’”, waarschuwde Marije Holstege van lectoraat Geriatrische Revalidatie (Inholland/Omring) tijdens het levendige panelgesprek. Daarin werd met zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers en opleiders besproken hoe technologie écht kan bijdragen aan betere zorg. Hun belangrijkste conclusie: technologische innovaties hebben pas impact als je ze sámen ontwikkelt én evalueert - met zorgverleners, cliënten en naasten. Alleen dan sluiten oplossingen aan bij wat er in de praktijk nodig is.

Marije: “Het vraagt om een herontwerp van zorgpaden, bijvoorbeeld via blended zorg, een slimme mix van digitaal en persoonlijk contact. Zo kijken we naar herstel thuis: wat werkt, voor wie en waarom? Dat moet leidend zijn, niet de techniek op zich.”

Ybranda Koster, opleider bij de Master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) – vanaf 1 september Master Digitale Transformatie in Zorg en Welzijn - van Inholland, ziet hoe studenten daarin het verschil kunnen maken. “Technologie moet zo vanzelfsprekend worden dat we het nauwelijks nog benoemen. Daarom leren onze studenten niet alleen hoe iets werkt, maar vooral ook hoe ze anderen meenemen in verandering.”

Studenten als verbinders
Ook studenten van Inholland waren van de partij. Lorne, eerstejaars AHIP-student en werkzaam bij Erasmus MC, merkt hoe AI steeds meer technische taken overneemt in de radiotherapie. “Daardoor ontstaat ruimte voor meer aandacht voor het menselijke aspect. Maar ik zie ook weerstand: veel collega’s houden vast aan oude routines. Mijn taak is om die brug te slaan, door te luisteren, uitleg te geven hoe technologie ons werk beter maakt, en kleine stappen te zetten.”

Vierdejaarsstudent Verpleegkunde Shirley herkent de veranderende praktijk. “De zorgprofessional van de toekomst is flexibel en ontwikkelingsgericht. Dankzij praktijkgerichte lessen en de nauwe koppeling met het werkveld, voel ik me echt voorbereid vanuit mijn studie. Vandaag gaf me zóveel motivatie om die toekomst ook echt vorm te gaan geven.”

Wat moet je je voorstellen bij een theatervoorstelling? Om daar achter te komen, gingen veel van de eerstejaars pabostudenten op zondag 1 juni alvast een kijkje nemen op het festival, georganiseerd door Karavaan en Podium Victorie. De studenten gingen wat onwennig de voorstellingstent binnen, zo vertelt Suzanne Klomp, docent dans en drama aan Inholland Alkmaar. “Voor veel studenten was het een eerste kennismaking met theater. Het was mooi om te zien hoe enthousiast ze naar buiten kwamen. Je zag blije, opgewonden gezichten.”

Iedereen een rol
De dag erna gingen zo’n 50 studenten aan de slag om hun eigen muziektheatervoorstelling te maken: van concept en regie tot drama, decor en dans. Suzanne: “Ik had een kader gemaakt voor de voorstelling, maar de invulling liet ik over aan de studenten.” Wat wordt de tekst van de hoofdpersoon? Hoe beweegt de zee? Daar gingen de pabostudenten samen mee aan de slag.

De voorstelling De kleine walvis is gebaseerd op het bekroonde prentenboek over het jongetje Boy, dat opgroeit bij zijn vader en bevriend raakt met een walvis. Sommige personages werden door meerdere studenten vertolkt, zodat iedereen een rol had in de productie. Student Bjorn Krikke vertelt: “Eén iemand speelde Boy, de vader van Boy werd door zeven studenten gespeeld. Zes van ons verbeeldden de zee, er was een muziekploeg en een decorgroep. Als poppenspeler stond ik bij de kop van de walvis en mijn maatje bij de staart, we reageerden op elkaars bewegingen.” Om te leren hoe walvissen bewegen, bekeken Bjorn en zijn groepje filmpjes op YouTube.

“Toen we op maandagochtend begonnen met maken, vonden de studenten het best spannend,” vertelt Suzanne. “Maar na onze laatste uitvoering zag je totaal andere gezichten: trots en vol zelfvertrouwen.”  Suzanne is zelf ook ontzettend trots. “De eerstejaars leerden een mix van pedagogische en didactische vaardigheden. Hoe kun je met een voorstelling samen een verhaal vertellen? Hoe houd je de aandacht vast van een groep kleuters? Als toekomstige leerkracht is het goed om zelf te ervaren wat het betekent om kunstzinnig en creatief te werken. Bovendien is het opvoeren van een theaterstuk over vriendschap en verbinding maatschappelijk relevant.”

Zelfvertrouwen
Stella van Lieshout, creatief producent bij Karavaan, is enthousiast over de samenwerking met Hogeschool Inholland Alkmaar. “Ik vind het mooi dat we kunnen bijdragen aan nieuwe ervaringen. Een voorstelling opvoeren in zo’n tent in een park is natuurlijk heel anders dan in de aula op school. Ik hoop dat dit project daardoor meer voor ze is dan zomaar een schoolopdracht. Het gaat uiteindelijk over zelfvertrouwen.” Voor de studenten was deel uitmaken van een festival totaal nieuw. “Een studente vroeg of ze haar krulijzer ergens kon inpluggen. Ik zei tegen haar: je bent nu artiest, we hebben een hele backstage omgeving vol stopcontacten.”

Suzanne leerde haar studenten anders kennen. “Ze stonden in de actiestand, hun creatieve kanten kwamen naar voren. Bovendien werkten vier klassen samen, zodat nieuwe vriendschappen ontstonden. Dat draagt bij aan de cohesie op school.” Bjorn beaamt dat: “Ik heb nieuwe studiegenoten leren kennen, het contact op school is daardoor ook leuker geworden.” En het kleuterpubliek? Die waren enthousiast. Ze reageerden niet alleen goed op de voorstelling, ook de walvis van papier maché viel in de smaak. Die ging woensdagmiddag in de bakfiets mee naar school.

"Dat gebeurde tijdens een speciale hackathon over dit thema, georganiseerd vanuit Inholland Research and Innovation Centre TOI in samenwerking met de Social Impact Club en Stichting Doesgoed en ondersteund door Greenchain en Werkplaats Digitaal Ondernemen. Inholland-studenten van de Pabo tot Commerciële Economie en van Agri & Food tot Techniek kwamen op 12 mei naar TAQA Theater De Vest in Alkmaar om met anderen te brainstormen. Dit gebeurde in 'sprints' samen met studenten van Talland College en Vonk, Alkmaarders, ondernemers, maatschappelijke professionals en beleidsmakers van de gemeente bedachten de studenten innovatieve oplossingen die gezonde voeding haalbaar maken voor gezinnen met een kleine portemonnee. "

Best spannend
Marthe Scheffer, Teamleider bij de Pabo in Alkmaar, was erbij. “Studenten werden verdeeld over gemengde teams en moesten zich verhouden tot volwassenen die al hele carrières hadden. Dat was soms best spannend voor ze. Ik ben trots op hoe ze hun mening durfden te geven en met mooie eigen ideeën kwamen.” Lamiya Albostanli, pabostudent in Alkmaar, deed mee aan de hackathon. “Het is leuk om iets van verschillende kanten te bekijken, iedereen heeft een ander perspectief. In mijn groepje zat een oud-directeur van basisscholen, zij vond dat we eerst les moeten geven aan ouders over gezonder eten, voordat we kinderen benaderen.”

Op een moskee waar ze als vrijwilliger lesgeeft, ontmoet Lamiya weleens kinderen die thuis ongezond eten. “We geven ze gezond ontbijt, maar je ziet dat sommige kinderen een broodje met kaas, tomaat en sla afslaan omdat ze het niet kennen. Ze vragen dan naar patat of shoarma.” Lamiya vertelde dit tijdens de hackhaton. “Mijn groepje vond het interessant om te horen, het was fijn dat ik dat kon inbrengen.”

Lodewijk van Hell, student Landschap & Environment management aan Inholland Delft, deed ook mee. “Er werd geluisterd naar mijn inbreng, en het was leuk om mensen te ontmoeten die je niet snel spreekt.” De studenten liepen bij elkaar langs, benieuwd naar elkaars ideeën. Lodewijk: “Ik vond het idee Fun Veggies erg leuk: groenten die overblijven, zoals kromme komkommers, aantrekkelijk maken door ze te vermarkten als grappige groenten.”

Waardevolle ervaring
De sfeer in het theater was goed. Marthe: “De brainstorm bruiste zo dat ik nauwelijks bij groepjes durfde in te breken.” Ze raakte geïnspireerd door de werkvorm. “Het gaf inspiratie voor ons eigen onderwijs. Studenten leren om samen te werken, te luisteren naar elkaar, en om te gaan met iemand die een andere mening heeft.” Marthe vond de middag een waardevolle ervaring voor haar pabostudenten. “Ik vind het belangrijk dat studenten zich ervan bewust zijn dat sommige mensen in andere omstandigheden leven. Dat bewustzijn past bij de veilige, inclusieve leeromgeving waarin wij studenten willen opleiden. Bovendien sluit het thema van deze hackathon mooi aan bij het vak burgerschap.”

Buurtkeuken
De dag werd afgesloten met een prestentatie door de drie teams met de beste ideeën. Een daarvan is een Buurtkeuken waar mensen samen koken en recepten uitwisselen. Doesgoed gaat de ideeën verder uitwerken. Marthe: “Eén van mijn studenten zat ook bij een winnend groepje. Geweldig, toch?”

"Dit is eigenlijk pas het begin", zegt Michelle Buijs, die samen met Inholland-collega's Kristan de Geus en Anneke Vaas de dag organiseerde. “We willen duurzaamheid echt op de kaart zetten in Alkmaar – niet alleen binnen de hogeschool, maar juist ook met de regio eromheen.”

Van kleding tot bewustzijn
Wat vorig jaar begon als een eenmalige vintagemarkt, groeide uit tot een compleet duurzaamheidsevent. “We wilden meer dan alleen kleren verkópen”, vertelt medeorganisator Kristan. “Het doel? Bewustwording creëren over de impact van fast fashion – en tegelijkertijd te laten zien wat je zélf kunt doen.”

De dag was meteen een kick-off voor het Green Office van Inholland Alkmaar: een virtueel duurzaamheidshart waar studenten en docenten hun ideeën kunnen indienen en samen projecten kunnen starten. “We hopen dat dit uitgroeit tot een community die echt verschil maakt”, aldus Michelle. “Dus heb je een duurzaam idee? Meld je dan hier!”

De harde waarheid achter je kledinglabel
Gastspreker en duurzaamheidsambassadeur Jennifer Hoffman schudde studenten wakker en hamerde op het kopen van kwaliteit, want dat verbetert de héle keten. Tijdens de opnames van haar programma ‘Genaaid’ voor de EO naar Myanmar zag ze de verschrikkelijke gevolgen van de kledingindustrie van dichtbij. “Fast fashion leidt niet alleen tot kinderarbeid en uitbuiting, maar tot het compleet kapot maken van een land!”, zei ze.

Volgens Jennifer is bewust kiezen belangrijker dan ooit: “Geef je je geld aan de rijke, sigaar-rokende directeuren van de Zara of H&M? Of liever aan eerlijker initiatieven zoals Terre des Hommes?” Ze benadrukte dat fast fashion is ontworpen als wegwerpproduct – gemiddeld dragen we een kledingstuk slechts zes keer. Haar tip: ”Volg op social media mensen die duurzaam denken en inspireren. En geef voor een feest eens de dresscode: ‘dat wat al in je kast hangt’.”

Laten zien dat het anders kan
Op het marktplein in de zonnige binnentuin van Inholland lieten studenten van de Sustainable Fashion-minor zien dat het anders kan. Met DIY-workshops leerden ze bezoekers kleding simpel in te nemen of te verlengen. “Zo voorkom je dat iets de kast uit vliegt omdat het net niet lekker zit”, zegt student Nikita van der Voort. “Met een paar simpele trucs maak je het weer draagbaar.”

Ook het team van Verpleegkunde had een kraam. “De zorgsector is verantwoordelijk voor meer dan 7 procent van de totale CO₂-uitstoot”, legt Doenja Rosenmöller, docent Verpleegkunde, uit. “Tegelijkertijd merken we dat klimaatverandering vooral mensen met een kwetsbare gezondheid of een lager inkomen treft. Dat vergroot de ongelijkheid in gezondheid. Dat besef willen we onze studenten meegeven – en deze markt is een mooie kans om daarover het gesprek aan te gaan. Mooi dat hier Inholland-breed aandacht voor is.”

Meer dan gezellig
De sfeer zat er goed in: livemuziek door studenten, goede koffie, duurzame koekjes en kramen vol kleding en snuffelkoopjes. Ook het Inholland Innovatielab was van de partij, met een surfplank en originele giveaway van mycelium – een biologisch afbreekbaar schimmelmateriaal. Student Juup Leis, die het interview met Jennifer Hoffman leidde, is enthousiast: “De speelse sfeer, de inhoud, het buiten-zijn – dit geeft mooie energie. En ik neem zelf ook wat handige tips mee. Zoals: voeg de zoekterm ‘duurzaam’ toe als je online shopt.”

Ook de bezoekende studenten waren positief verrast. “Goed verzorgd, leuk aangekleed, en vooral: het zet je aan het denken,” aldus een van hen. Student Noa is het daarmee eens én liep ook nog tegen een mooie vondst aan: een sportbroekje van superkwaliteit voor slechts vijf euro, terwijl het normaal het tienvoudige kost. “Tweedehands en perfect voor mij als sporter”, zegt ze blij. “Er is genoeg kleding op de wereld om zes generaties te kleden. Toch blijven we kopen. Dus van mij mag dit veel vaker worden georganiseerd."

Ruimte voor ideeën
Docent Nicole van Dinteren, betrokken bij het Green Office, ziet de dag als een startpunt. “We willen studenten en medewerkers laten zien dat zij invloed hebben. Het hoeft niet altijd groots of perfect - elk initiatief, hoe klein ook, telt mee. Daarom is het zo belangrijk dat we die ruimte bieden. Duurzaam denken begint klein; doen maakt het verschil.”

Ben jij klaar voor de toekomst van zorg en welzijn? 
Denk mee, praat mee en laat je inspireren tijdens hét event van het jaar, georganiseerd door Hogeschool Inholland en Omring. In één middag duik je in slimme innovaties, digitale transformatie én de ethische dilemma’s van morgen. Van keynote talks tot interactieve sessies — dit symposium is dé plek waar zorg, welzijn en technologie samenkomen. 

SYMPOSIUM | SAMEN VINDINGRIJK IN ZORG & WELZIJN 
🗓️ Dinsdag 10 juni | 13.00 – 17.30 uur 
📍 Cultuurkoepel Heiloo 
👉 Meld je hier aan voor het symposium! 

📅 PROGRAMMA 
12.15 uur – Inloop met koffie, thee en lekkers

13.00 uur
Welkom door dagvoorzitter Bart Zwagemaker
Opening door Jolanda Buwalda (Voorzitter Raad van Bestuur Omring) & Gonneke Willemsen (Directeur Domein Gezondheid, Sport & Welzijn, Hogeschool Inholland)

13.15 uur
Keynote door Nico van Meeteren (Health Holland)
“Van toekomstbestendig naar toekomstbehendig – op weg naar een andere manier van werken”

13.45 uur
Paneldiscussie met experts uit onderwijs, zorg & onderzoek

14.15 uur
Break-outsessies – ronde 1
Kies jouw topic (meer info onderaan!)

15.00 uur
Pauze – tijd voor koffie, connecten & inspiratie

15.30 uur
Keynote door Sjoerd Emonts (BeBright)
“Versterken van digitaal verandervermogen – hoe digitaal ben jij eigenlijk?”

16.15 uur
Break-outsessies – ronde 2

17.00 uur
Borrel met bites – napraatmoment met goede vibes en lekkere snacks  

Het programma wordt omlijst door pianospel van een student van het Conservatorium van Hogeschool Inholland.

BREAK-OUTSESSIES
 

🌍 Hoe pak jij je rol als professional bij inzet van innovaties?
Actieve sessie over de reis naar de zorg van morgen
Door: Ybranda Koster & Rob Doms (masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) Hogeschool Inholland)

🔌 Zorgdomotica as a service
Tech meets care: hoe werkt dat eigenlijk?
Door: Edwin Rademakers (KPN) & Chantal van Ginkel (Omring)

🏠 Zorg en welzijn via een scherm 
Kan de tablet écht het verschil maken voor thuiswonende ouderen?
Door: Huub Purmer & Petra Boersma (Lectoraat Empowerment & Professionalisering en lectoraat Gezondheid & Welzijn van kwetsbare ouderen, Hogeschool Inholland)

📲 Slimmer en beter thuis revalideren
Met apps, beeldzorg en blended werken
Door: Astrid Preitschopf & Aurélie Oosterlynck (Lectoraat Geriatrische Revalidatie, Hogeschool Inholland/Omring)

🤖 Robotica en ethiek
Interactieve workshop over zorgrobotica & ethiek
Door: Margo van Kemenade (Lectoraat Robotica, Hogeschool Inholland)

Verder
📚 Boeiende informatiemarkt met kennis uit onderzoek, praktijk en onderwijs

🕶️ VR-beleving door de ogen van de revalidant
Stap in de wereld van de patiënt via een virtual reality-demo
Door: Anne Lubbe (Ontwikkelpraktijk UNO, Amsterdam UMC)

Voor wie? 
Voor iedereen met een frisse blik en passie voor gezondheid, zorg, welzijn & innovatie. 

Het symposium is mede mogelijk gemaakt door de Inholland masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP).

We hopen je te zien op 10 juni! 

Hogeschool Inholland & Omring 

Scoor vintage schatten
Shop voor weinig én met een goed gevoel. Tweedehands is het nieuwe hip! De markt zit vol tweedehands kleding, accessoires en toffe duurzame items van studenten, medewerkers én lokale ondernemers. Kleding over? Doneer ‘t aan Terre des Hommes!

Inspiratieboost
Om 10.30 uur start de paneltalk met Jennifer en Thami – onder leiding van onze eigen student Juup Leis (Creative Business). Verder:
✅ Sustainable Fashion Lab: kleding hacks & reparaties
✅ Inholland Innovatielab: surfplank van mycelium (!)
✅ Green Office: duurzaam denken in actie
✅ Muziek van Pampel & The Perculators

Kom voor de kleding, blijf voor de sfeer. Met live muziek, photobooth, fairtrade koffie & koekjes van Eigen Deeg.

Zelf een kraam? Check dit vóór je komt:
Checklist: Klaar voor de Inholland Vintagemarkt!

Kleding & spullen
✔️ Je kast doorgespit (en die van je moeder)
✔️ Alles schoon, netjes en zonder gaten
✔️ Gesorteerd op stijl/seizoen

Prijzen & presentatie
✔️ Betaalbaar (denk: €2 – €25)
✔️ Labeltjes met maat + een leuk verhaal (‘vintage Levi’s uit Parijs’)
✔️ Korting bij combo-deals? Slim!

Je kraam
✔️ Kledingrek, spiegel & hangers
✔️ Bordje met je naam/IG
✔️ Leuke aankleding (kleedje, plantje)

Verkoopklaar
✔️ Wisselgeld & Tikkie-QR
✔️ Tasjes voor klanten
✔️ Notitieboekje voor je cashflow

Duurzaam
✔️ Donatiedoos voor restkleding
✔️ Vraag klanten hun eigen tas te gebruiken

 Voor maar €5 regel je je eigen kraam, klik hier.
Hogeschool Inholland Alkmaar nodigt iedereen uit – studenten, collega’s, buren, vrienden. Kom samen duurzame keuzes vieren!

Let’s make sustainable fashion happen 💚

Wie doet er mee? 
Je kunt individueel helpen of samen met collega's. In kleine teams (max 10 personen) wordt er op verschillende locaties gewerkt. Er zijn ook locaties geschikt voor 2 á 3 personen. Op allerlei manieren kunnen jullie het verschil maken voor een ander. Dat kan de hele dag en ook als je alleen de ochtend of de middag beschikbaar bent. 

Alle handjes zijn welkom om deze dag tot een groot succes te maken. Meld je aan en wij matchen je/jullie met een maatschappelijke organisatie om een klus of activiteit uit te voeren. Goed voor de teambuilding én voor de maatschappij! 

Welke klussen liggen er zoal om op te pakken?
We hebben al een aantal aanvragen binnen. Denk hierbij aan het schilderen van deuren van kleedkamers, het lente klaar maken van diverse balkons, het behangen van een eetzaal of het aanleggen van een moestuin.

Het is niet mogelijk om je in te schrijven op een specifieke klus, uiteraard kun je wel je beschikbaarheid en wensen aangeven op het formulier en wij houden hier zo veel mogelijk rekening mee. 
KOM IN ACTIE OP 13 juni!

Afsluiting in stijl
We horen graag de verhalen en hilarische momenten van deze dag. Drink daarom gezellig met ons nog wat na het harde werken. Vanaf 16.30 uur komen we bij elkaar bij:
Stadsfabriek Alkmaar
Marconistraat 5

Het woningtekort op Texel vraagt om slimme en duurzame oplossingen. Daar hebben 27 studenten van Hogeschool Inholland de afgelopen maanden hun tanden in gezet. Tijdens de minor Omgevingsbewust Ontwerpen, in samenwerking met de Kenniswerkplaats Texel, presenteerden zij op dinsdagavond 14 januari 2025 de resultaten van hun intensieve onderwijsproject. De jury was onder de indruk van de creatieve oplossingen en riep het plan ‘Straatje erbij’ uit tot winnaar.

De toekomst van Texelse woonvormen
Texel kampt al jaren met een tekort aan betaalbare woningen en geschikte huisvesting voor tijdelijke arbeidskrachten. Met dat vraagstuk gingen de studenten aan de slag. De studenten zijn afkomstig van de Inholland-opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek en Bouwmanagement & Vastgoed en een student komt van de opleiding Management van de Leefomgeving van Van Hall Larenstein Leeuwarden. Ze ontwikkelden in multidisciplinaire teams zeven uiteenlopende plannen, specifiek gericht op de behoeften en kernwaarden van het eiland. De ontwerpen werden toegepast op bestaande Texelse locaties.

“Wat een enorme dosis creativiteit, betrokkenheid en slimme oplossingen kwamen er voorbij!” aldus Gaby Boumans-Beijert, Programmamanager Stichting HR Netwerk Texel. “De plannen laten zien dat deze studenten echt meedenken met het eiland en met oplossingen komen die aansluiten bij wat Texel nodig heeft.”

Interactieve benadering: De Juttersactie
Op maandag 13 januari, de dag voor de eindpresentaties, gingen de studenten al de straat op tijdens “De Juttersactie”. Met installaties en prototypes stonden ze op verschillende plekken in Den Burg om hun ideeën te delen met de lokale bevolking. Texelaars werden uitgenodigd om feedback te geven en mee te denken. “Dat leverde waardevolle inzichten op die we direct in onze plannen hebben verwerkt,” vertelt Miriam Uitterhoeve, docent Built Environment en kwartiermaker onderwijs, onderzoek en werkveld bij Inholland.

Een straatje erbij: de winnende visie
Het ontwerp “Straatje erbij” werd door de jury – bestaande uit Christien Groen (Stichting Woontij), wethouder Remko van de Belt en Cynthia Hegeman (OSG De Hogeberg) – uitgeroepen tot het beste idee. Het plan stelt voor om in elk dorp op Texel een extra “straatje” met woningen te realiseren. Hierbij is rekening gehouden met de Texelse kernwaarden zoals duurzaamheid, behoud van karakter en leefbaarheid.

“Dit plan is niet alleen haalbaar, maar ook een echte toevoeging voor Texel,” zegt wethouder Van de Belt. “Het sluit perfect aan bij de behoefte van onze dorpen.”

Andere creatieve oplossingen
Hoewel “Straatje erbij” de prijs in de wacht sleepte, spraken de overige presentaties ook tot de verbeelding. De andere studentgroepen kwamen met:

• Wonen waar je werkt: Huisvesting voor tijdelijk personeel.
• Woningopgave Texel – Een stap vooruit: Innovatieve oplossingen voor groeiende woonvraagstukken.
• Inbreiden met behoud van karakter: Wonen in dorpen zonder de unieke sfeer te verliezen.
• Betaalbare & innovatieve woonconcepten voor starters.
• Natuurinclusief wonen: Duurzame ontwerpen waarin natuur en mens samenkomen.
• Herbestemmen op Texel: Nieuwe functies voor bestaande gebouwen.

Toekomstplannen

De presentatieavond markeerde niet alleen het einde van de minor, maar ook het begin van verdere samenwerking tussen Hogeschool Inholland en Texel. “Texel ziet ons volgend jaar graag terug,” vertelt Miriam Uitterhoeve. “We kijken ernaar uit om met een nieuwe groep studenten opnieuw een waardevolle bijdrage te leveren aan dit prachtige eiland.”

De presentaties en ontwerpen zijn beschikbaar in de kennisbank van Kenniswerkplaats Texel.

Eind 2025 sluit Hogeschool Inholland Delft aan op het Open Warmtenet Delft, een geothermie-warmtenet. Geothermie, of aardwarmte, biedt een duurzaam alternatief voor traditionele energiebronnen zoals gas. Door over te stappen van stadswarmte naar geothermie reduceert Inholland Delft de CO₂-uitstoot voor warmte in Delft jaarlijks met 60 procent. Dat betekent een reductie van ongeveer 30 duizend kilogram CO₂ per jaar.

Op 17 december 2024 ondertekenden warmteleverancier InWarmte, netbeheerder NetVerder en Hogeschool Inholland de overeenkomst om Inholland Delft aan te sluiten op get geothermisch warmtenet. De overstap past binnen de Individuele Routekaart van Inholland, waarin maatregelen zijn vastgelegd om CO₂-uitstoot structureel te verminderen richting 2035. Voor de locatie Delft was de aansluiting op een duurzaam warmtenet een prioriteit.

Logische samenwerking
De aansluiting op het Open Warmtenet Delft is mede mogelijk door de nauwe samenwerking met de TU Delft en NetVerder, de netbeheerder van het Open Warmtenet. De geothermische warmtebron (op 2,7 kilometer onder de grond) bevindt zich naast de warmtekrachtcentrale van de TU Delft, wat een efficiënte koppeling mogelijk maakt. InWarmte levert warmte aan aangesloten partijen, waaronder Inholland.

Blik op de toekomst
Met deze overgang naar aardwarmte zet Inholland Delft een grote stap richting een duurzame campus. Het project is een voorbeeld van hoe onderwijsinstellingen kunnen bijdragen aan een klimaatneutrale toekomst.

 Wil je meer weten over de duurzame initiatieven van Hogeschool Inholland? Lees er alles over op onze pagina over de transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. 

De eerste Inholland Vintagemarkt in Alkmaar was een succes! Georganiseerd door studenten van de minor Sustainable Fashion, trok het evenement hogeschoolstudenten, medewerkers én bezoekers van buitenaf. Er werd volop tweedehandskleding gescoord, kennisgemaakt met duurzame startups en genoten van de gezellige sfeer, compleet met oliebollen en chocomel.

Het idee voor de vintagemarkt kwam voort uit het besef dat de mode-industrie een van de meest vervuilende sectoren ter wereld is. Derdejaarsstudenten Puck Stam (Leisure en Eventmanagement Inholland Amsterdam), Sam Deinum (Business Studies Inholland Haarlem) en Boudewijn Bos (Business Studies Inholland Alkmaar) wilden anderen bewustmaken van de impact van fast fashion. Puck: “Uit ons onderzoek bleek dat (kleding)duurzaamheid nog niet erg leeft bij studenten. Met de markt wilden we op een toegankelijke manier laten zien hoe kleine stappen al een groot verschil maken.”

Bekijk hier de 📹 aftermovie 👇

De markt was onderdeel van de minor Sustainable Fashion, die studenten praktische inzichten biedt in de verduurzaming van de mode-industrie. “De minor heeft mijn kijk op mode compleet veranderd”, vertelt Sam. “Na het zien van bergen verbrandende kleding in Afrika en Chili, wist ik: mijn koop- en retourneergedrag moet anders.” Boudewijn: “De workshops, gastsprekers en het werken voor echte opdrachtgevers zoals Hogeschool Inholland Alkmaar en YAYA, geven je een nieuw perspectief. Deze minor is superleerzaam.”

Duurzame ondernemers
Het evenement bood niet alleen studenten een podium, maar ook lokale ondernemers die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben. Björn Mulder van het bekroonde schoenenrecyclingbedrijf de Mulders wijst op de kloof tussen bezorgdheid over het milieu en ons koopgedrag: “80% zegt het milieu belangrijk te vinden, maar slechts 1,3% houdt dat in gedachten bij het kopen. We moeten jongeren leren dat duurzaamheid in hun keuzes zit.” Momenteel wordt 0% van de schoenen uit textielbakken gerecycled, terwijl 90% naar ontwikkelingslanden gaat en vaak wordt verbrand. Daarom introduceerde hij recyclebakken in hun Alkmaarse winkel, zodat in samenwerking met de Recyclefabriek 99% van elke schoen hergebruikt kan worden.

Erik Rozen van Sock by Sock legde bezoekers uit dat duurzaamheid niet duur hoeft te zijn: “In plaats van sokken weg te gooien als je er eentje kwijt bent, kun je ze ruilen of verschillende sokken dragen. Duurzaamheid draait om het doorbreken van gewoonten en het zaaien van ideeën die op lange termijn impact maken.”

Studenteninitiatieven
Ook studenten van de minor Innoveren & Ondernemen waren aanwezig, met producten zoals laptophoezen van gerecyclede wetsuits en kaarsen van frituurvet. Nol Graas, coördinator van de minor: "Studenten bedenken zelf een product en starten een bedrijf om het op de markt te brengen, met duurzaamheid als ontwerpvereiste. In het begin ging het vooral om gerecycled (verpakkings-)materiaal, maar nu zien we steeds meer circulaire producten. Studenten begrijpen de SDG-doelen en het wordt steeds makkelijker om hen hierbij te betrekken."

Daarnaast werd een fiets-opknapstation geopend, een initiatief van Business Studies-studenten en Stichting Global Goals, waar studenten hun eigen fiets kunnen repareren. “Inholland Alkmaar zet zich sterk in voor verduurzaming en wil fiets- en OV-gebruik stimuleren” zegt Business Studies-student Nienke Nooij. “Nu zijn studenten de grootste fietsgebruikers in Nederland, dus fantastisch om hen daarbij te ondersteunen.”

Studentbetrokkenheid
"Dit project past perfect bij wat wij als hogeschool belangrijk vinden: de student als partner, samenwerking met de regio en bevordering van een duurzame samenleving”, vinden Kristan de Geus en Michelle Buijs van Inholland Alkmaar. “Het brengt onderwijs, ondernemers en overheid bij elkaar en creëert een waardevol netwerkmoment. Wat wil je nog meer?"

Ambitiecoördinator Duurzaamheid Inholland Evi Rozendal ziet de vintagemarkt als een prachtig voorbeeld van hoe duurzaamheid in de praktijk kan worden gebracht: “Inholland heeft grote duurzame ambities, maar die moeten we wel omzetten in actie. Van boven naar beneden, en vice versa, door de hele organisatie heen. Dit soort initiatieven is precies wat we nodig hebben!”

Geslaagde opzet
Met zo’n twintig kraampjes en een gevarieerd aanbod was de vintagemarkt prima geslaagd. Verpleegkunde-studenten Madeleine en Mariëlle waren verrast door de leuke tweedehands items en gemoedelijk sfeer. “Het heeft ons echt aan het denken gezet. Hoe tof is het dat iemand anders blij wordt van wat jij niet meer draagt?”

De drie student-organisatoren Sam, Puck en Boudewijn blikken dan ook tevreden terug op het evenement. “Studenten staan steeds meer open voor tweedehandskleding en vinden het niet meer eng of vies. Mooi ook dat er mensen van buiten de hogeschool waren, het laat zien dat hier behoefte aan is. Dit is zeker voor herhaling vatbaar.”

Heb je een lekke band of piepen je remmen? Sinds kort kun je je fiets zelf repareren bij de nieuwe fiets-opknapzuil van Hogeschool Inholland Alkmaar. Op 10 december werd deze duurzame zuil geopend, die bij de fietsenstalling van de hogeschool staat. De handige zuil is voortgekomen uit ideeën van studenten van Business Studies om weesfietsen tegen te gaan en duurzaamheid te stimuleren. Je kunt hier je band oppompen en kleine reparaties uitvoeren – supermakkelijk én duurzaam!

Gedoneerd door de gemeente Alkmaar
“Deze fiets-opknapzuil is mogelijk gemaakt door de ideeën van studenten Business Studies, in samenwerking met Stichting Global Goals Alkmaar, en wordt gedoneerd door de gemeente Alkmaar in het kader van circulariteit,” vertelt Nicole van Dinteren, docent Business Studies bij Hogeschool Inholland Alkmaar.
“Inholland Alkmaar zet zich sterk in voor verduurzaming en wil fiets- en OV-gebruik stimuleren,” zegt Business Studies-student Nienke Nooij. “Nu zijn studenten de grootste fietsgebruikers in Nederland, dus het is fantastisch om hen hierbij te ondersteunen.”

Opening
De officiële opening vond plaats op 10 december tijdens de Inholland Vintage Markt, een duurzaamheidsmarkt georganiseerd door studenten van de minor Sustainable Fashion. Richard Oerlemans, directeur van Hogeschool Inholland Alkmaar: “Het is mooi dat ik de openingshandeling mag verrichten door het Inholland fiets-opknapstation in gebruik te nemen. In samenwerking met onze studenten, Global Goals en de gemeente Alkmaar creëren we waardevolle duurzame initiatieven. Ook het thema circulair ondernemen komt hierbij aan bod. We pakken allerlei kansen samen op." 

Bekijk de video
Wethouder Christiaan Peetoom van de gemeente Alkmaar wenst je veel succes met de fiets-opknapzuil.

Duurzamere stad
Tijdens een design-sprintweek bedachten meer dan 100 tweedejaars studenten creatieve oplossingen voor de meer dan 1000 weesfietsen in Alkmaar. Het resultaat? Een concrete stap richting een duurzamere stad en minder fietsafval. Mena Leila Kilani, senior projectmanager bij SDG Nederland en aanjager van Global Goals Alkmaar, vult enthousiast aan: “De studenten kwamen met bruikbare duurzame oplossingen om nog meer weesfietsen te voorkomen. De design sprint leverde originele suggesties op die bijdragen aan een duurzamere toekomst!”

Waarom een fiets-opknapzuil?
Met de opknapzuil krijgen studenten de kans om hun fiets te repareren in plaats van deze af te danken. Het project is onderdeel van een breder initiatief om circulariteit te bevorderen en bewoners te betrekken bij duurzame mobiliteit. Bovendien sluit de opknapzuil perfect aan bij de thema’s van Hogeschool Inholland, de gemeente Alkmaar en de Vintage Markt: groene en sociale duurzaamheid.

Grotere reparatie nodig aan je fiets? Hier een handige lijst!
Bij de reparatiezuil kun je je fietsband oppompen, een band plakken of het zadel in hoogte verstellen. Lukt het je zelf niet, dan kun je in de buurt fietsenmakers vinden om je fiets te laten repareren. Dit past helemaal in de R-ladder: Re-use, Repair en Recycling!

In 2023 kreeg Rutger Kappe, lector Studiesucces bij Inholland, de Comeniusbeurs van een half miljoen euro voor het project Students as Partners (SaP). Met het project ging hij aan de slag met een fundamentele verandering in de relatie tussen studenten en docenten. “In plaats van het traditionele expertmodel, waarin de docent kennis overdraagt, willen we dat studenten en docenten samen optrekken in de leerervaring,” legt Rutger uit. “Door deze samenwerking wordt de leerervaring verrijkt, raken zowel docenten als studenten meer betrokken, en dit leidt uiteindelijk tot een betere leerervaring én grotere tevredenheid bij studenten.”

SaP draait om samenwerking die het onderwijs verrijkt en de betrokkenheid vergroot. “We stappen af van het traditionele model waarin de docent alles bepaalt,” zegt Rutger Kappe, lector Studiesucces bij Inholland. “Door samen te werken, wordt leren niet alleen effectiever, maar ook leuker en relevanter – voor zowel studenten als docenten.”

Wil je meer weten over SaP en onze pilots? Bekijk de video en ontdek hoe studenten en docenten samen het verschil maken! 

Inspirerende pilots bij SaP
Binnen SaP zijn inmiddels meerdere pilots gestart, waaronder de Student-assistenten bij hbo-rechten. Bij de opleiding hbo-rechten ondersteunen student-assistenten eerstejaars studenten in uitdagende vakken zoals Inleiding Onderzoeksvaardigheden. Het resultaat? Hogere slagingspercentages en meer actieve betrokkenheid in de klas. Studenten voelen zich gesteund, en docenten merken een verbeterde dynamiek. Maar denk ook aan de curriculumvernieuwing bij de Inholland pabo. Bij de Inholland pabo werken studenten, docenten en praktijkpartners samen aan een curriculum dat beter aansluit bij de praktijk. Volgens Manon Joosten, onderzoeker en procesbegeleider bij het lectoraat Design Thinking, zorgt deze samenwerking niet alleen voor betere ideeën, maar ook voor onderwijs dat echt aansluit bij de leefwereld van studenten.

Waarom SaP belangrijk is
Studenten brengen waardevolle ideeën en perspectieven mee die het onderwijs innovatiever en inclusiever maken. “Studenten laten zien wat werkt en inspireren ons met ideeën die we zelf misschien niet hadden bedacht,” aldus Rutger Kappe.

Een vliegende start voor de studenten vanuit de Inholland-brede minor Innoveren & Ondernemen in Alkmaar. Op 18 november presenteerden studenten hun concepten tijdens de Startup Boulevard van Hogeschool Inholland. Zo’n 20 teams pitchten hun ideeën, waarbij Team Reachmate werd bekroond voor de beste pitch en Ecofloria de prijs voor beste stand won. Later haalden de studentondernemers op de Alkmaarse markt hun eerste klanten binnen.

Welk team heeft het duurzaamste, innovatieve product bedacht, ontwikkelt en in de markt gezet? Ruim 100 studenten van verschillende opleidingen van Hogeschool Inholland en ook van daarbuiten zijn sinds september aan de slag om dit uit te denken.

Startup Boulevard
Op de Startup Boulevard op 18 november in de evenementenhal van Hogeschool Inholland Alkmaar kwam je enthousiaste studenten tegen. Zo kon je je laten informeren over bijvoorbeeld Gard-safe, een klem voor bouwhekken zodat deze niet wegwaaien. De studenten bedachten wel vier concepten voordat ze op dit innovatieve idee uitkwamen. De 3D-printer kwam eraan te pas om het product direct te produceren.

“Aannemers en fabrikanten zijn al geïnteresseerd”, vertelt Mees van den Berg, student Civiele Techniek en verantwoordelijk voor het financiële gedeelte binnen de startup. Ook kon je meer horen over de Cable-clipper. “Heb je wel eens gezien hoe de snoeren van een ECG-apparaat in de war kunnen zitten? De Cable-clipper kan de verpleegkundige meer tijd en minder frustratie om de kabelknopen opleveren”, dit vertelde Adira van der Wel, student Technische Bedrijfskunde van de startup Cable-clipper.

Beste pitch
De enthousiaste studenten van Reachmate geven tijdens de Startup Boulevard de beste pitch volgens hun medestudenten, coaches en docenten. De Reachmate is een handige, duurzame grijptool waardoor het gemakkelijker is om bijvoorbeeld een deur te openen, sleutels te pakken of een raam te sluiten. Voor mensen met een beperking biedt dit veel uitkomst en meer zelfstandigheid. De studenten wisten de krant te halen met het artikel ‘Zelf de deur dichttrekken’. “Supertof dat we in het Noordhollands Dagblad staan met een uitgebreid verhaal. Dit helpt ontzettend om aandacht te krijgen voor ons product!”, vertelt Timo Brouwer.

Beste stand
De tot ‘beste stand’ verkozen stand werd opgefleurd met bloemen. Het team van Ecofloria wil de plastic verpakking van bijgeleverde snijbloemenvoeding elimineren door deze in tabletvorm aan te bieden. Hierdoor wordt het plastic afval verminderd zonder in te boeten op kwaliteit en gebruiksgemak. “Onze visie is een wereld waarin bloemen bloeien zonder plastic afval.”

Brandgevaar verminderen
Andere innovatieve producten zijn te vinden bij het team van Battery Signal. De vijf studenten van de start-up Battery Signal hebben een innovatieve oplossing ontwikkeld om brandgevaar bij het opladen van e-bikeaccu’s te verminderen. Het idee ontstond na een reeks verontrustende nieuwsberichten over fietsaccu’s die spontaan in brand vliegen. Rodi Media schreef er direct een mooi artikel over.

Duurzame laptophoes
De studenten van de minor Innoveren & Ondernemen werken in de creatieve labs van Hogeschool Inholland Alkmaar aan de ontwikkeling van hun duurzame producten. Zo ook het studententeam van Lapsuit.“Met Lapsuit geven we afgedankte wetsuits een tweede leven als laptophoes. Zo beschermen we niet alleen laptops, maar ook het milieu door afval te verminderen. Elk hoesje vertelt een verhaal van duurzaamheid en avontuur”, legt Max Reijnders, vierdejaars student Technische Bedrijfskunde uit.

Studentondernemers halen eerste klant binnen
Zaterdag 30 november stonden acht startups op de Zaterdagmarkt in Alkmaar. Met hun producten en enthousiaste verhalen gingen de studenten in gesprek met voorbijgangers om hun eerste klanten te werven en hun verkoopvaardigheden te oefenen. De kraampjes trokken veel nieuwsgierige bezoekers, en de jonge ondernemers kregen de kans om hun producten aan de man te brengen en waardevolle feedback te ontvangen. Tijdens een van de gesprekken riep Wietse Tukkie, mede-oprichter van de ReachMate, enthousiast tegen een geïnteresseerde koper: "Met de ReachMate heb je goud in handen!" De markt zorgde niet alleen voor omzet, maar ook voor inspiratie en leerervaringen. Een geslaagde dag voor deze ambitieuze ondernemers in de dop!

Startups op Inholland-vintage-markt en Open Avond
Een aantal van de studententeams kun je met hun innovatieve en duurzame startups ook vinden op de Inholland-vintage-markt op dinsdag 10 december (10.00 – 14.00 uur) en woensdag 11 december een groot aantal teams op de Startup Boulevard bij de Open Avond van Hogeschool Inholland Alkmaar. Beide events worden gehouden aan de Bergerweg 200 in Alkmaar.

Finale Studentcompany van het jaar
In het nieuwe jaar zullen de startups met elkaar strijden voor beste studentonderneming van het jaar. Op  donderdagavond 30 januari (19.00 - 21.30 uur) in de Kapelkerk in Alkmaar, later in maart volgt de regionale competitie, en hopelijk volgen daar winnaars uit die mee kunnen dingen in de landelijke finale van Studentcompany van het jaar. De landelijke finale wordt gehouden in het Beatrixtheater in Utrecht.

De impact van storm Conall afgelopen woensdag heeft opnieuw het risico van vallende bomen in Nederland onderstreept. Marinus van Haaften, docent-onderzoeker bij het Kenniscentrum Agri, Food & Life Sciences (en de opleiding Tuinbouw & Agribusiness) van Hogeschool Inholland en onderzoeker bij de Wageningen Universiteit, werd hierover geïnterviewd door Editie NL en sprak bij Radio 1-programma Nieuws & Co over de resultaten van zijn onderzoek.

Steeds meer ongelukken door vallende bomen
Uit het onderzoek blijkt dat het aantal verwondingen door vallende bomen buiten de bebouwde kom de afgelopen decennia is gestegen met een gemiddelde toename van 13,2 procent per jaar tussen 1998 en 2021. “Het gebied buiten de bebouwde kom wordt steeds intensiever gebruikt, maar boombeheer is daar nog sterk versnipperd,” legt Marinus uit.

Het risico op verwondingen is in diezelfde periode aanzienlijk gestegen: van 1 op 7 miljoen in 1998 naar 1 op 1 miljoen in 2021, zeven keer zo groot. Zonder ingrijpen kan dit in 2044 oplopen tot 1 op 170.000.

Klimaatverandering en boomveiligheid
Hoewel veel mensen geneigd zijn de toename van ongelukken te koppelen aan klimaatverandering, is dit volgens Marinus geen directe factor. “In de onderzoeksperiode zien we geen toename in het aantal stormen of hun kracht,” legt hij uit, “maar veranderingen in het klimaat, zoals langere droogteperiodes of meer intense regenval, kunnen boomwortels aantasten. Dit heeft gevolgen voor de stabiliteit van de boom en de stevigheid van boomtakken.”

Op dit moment doet Marinus onderzoek naar oorzaken en bij welke boomsoorten dit vaker voorkomt. Deze boomsoorten zijn mogelijk niet goed bestand tegen klimaatverandering. “Door meer klimaatbestendige bomen te kiezen en beter na te denken over waar we ze planten, kunnen we risico’s aanzienlijk verminderen,” zegt hij.

Groen belangrijk voor de volksgezondheid
Bomen zijn belangrijk voor onze gezondheid. Extra schaduw verlaagt de temperatuur in steden en kan leiden tot een lager sterftecijfer. Minder bomen zorgen juist voor een toename van mensen die overlijden door hart-, vaat- en longziekten. "Om de positieve effecten maximaal te benutten, is het belangrijk om de negatieve effecten goed te beheren." 

Oplossingen voor de toekomst
Volgens Marinus ligt de sleutel tot meer veiligheid in betere samenwerking en uniforme naleving van richtlijnen tussen beheerders of eigenaren zoals provincies, waterschappen, Rijkswaterstaat en andere organisaties en particulieren. Gemeenten zijn de afgelopen tien jaar vooruitgegaan in boomveiligheidscontroles, maar buiten de bebouwde kom blijft dit achter. “Met het juiste beheer en het kiezen van de juiste boomsoorten kunnen ongelukken worden voorkomen,” aldus Marinus.

Een andere oplossing ligt in kennisdeling. Studenten kunnen een belangrijke rol spelen in het delen van die kennis, ze nemen het mee het werkveld in bij toekomstige functies bij natuurbeherende instanties, adviesbureaus, milieudiensten en gemeenten.

Wil je meer weten? 
Kijk dan de aflevering van Editie NL terug (item start op 45 seconden) en luister naar het Radio 1-programma  Nieuws & Co waarin Marinus zijn inzichten deelt. Of lees meer over zijn onderzoek op onze website of in Nature Springer.

Bij Hogeschool Inholland werken we aan een duurzame toekomst, en daar dragen onze studenten binnen Business, Finance & Law (BFL) nu ook actief aan bij. Vanaf nu wordt voor elke mijlpaal in hun studie een boom geplant in Madagaskar. Dit initiatief is een volgende stap in de samenwerking tussen Prosperity Community en het domein BFL. Hiermee dragen studenten niet alleen bij aan hun eigen ontwikkeling, maar ook aan de natuur en gemeenschappen wereldwijd.

Een boom voor elke stap
Elke student die instroomt in een van de opleidingen binnen BFL start niet alleen aan een leertraject, maar ook aan de opbouw van een eigen ‘bos’. Een boom wordt geplant bij de start, en telkens als zij een belangrijke stap behalen, zoals de eerste 100 dagen, het behalen van de propedeuse, de afronding van hun stage en uiteindelijk hun diploma, volgt een nieuwe boom. Zo groeit er niet alleen een nieuwe generatie professionals, maar ook een groenere planeet.

Over Prosperity Community
Prosperity Community werkt samen met de herbebossingsorganisaties Eden Reforestation Projects, Veritree en ARC om duurzame impact te maken in enkele van de armste gebieden ter wereld. De organisatie focust zich primair op armoedebestrijding en natuurherstel in gebieden zoals Brazilië, Madagaskar, Kenia, Nepal en de Filipijnen. Deze regio's kampen met ernstige ontbossing, maar hebben ook een rijke biodiversiteit. Het werk van Prosperity Community betekent meer banen, welvaart en nieuwe stukken oerwoud. Zo draagt het project bij aan herstel van ecosystemen én aan betere levensomstandigheden voor de lokale bevolking.

Madagaskar als symbool voor duurzame impact
“Madagaskar is gekozen omdat het eiland niet alleen een bijzondere biodiversiteit herbergt, maar ook kampt met ernstige ontbossing,” vertelt Yvonne Leegwater, kennismakelaar bij het Praktijkbureau BFL Regio Noord. “Dit heeft niet alleen negatieve gevolgen voor de natuur en de hoeveelheid CO2 in de lucht, maar raakt ook de lokale gemeenschappen.” Door de samenwerking met Prosperity Community dragen onze studenten bij aan het herstel van deze ecosystemen en aan armoedebestrijding in het gebied.

Studeren bij BFL betekent impact maken
De Prosperity Community, een netwerk van meer dan 100 organisaties, zet zich samen met Inholland in voor een duurzame en veerkrachtige samenleving. “Voor ons betekent dit initiatief dat we niet alleen investeren in het studiesucces van onze studenten, maar ook in een gezonde planeet,” aldus Yvonne. “De bijdrage van elke student is een concrete stap naar een groenere toekomst, waarbij we naast professionele ontwikkeling ook bijdragen aan het welzijn van de natuur en de gemeenschap in Madagaskar.”

Hoe krijgen we deze en komende generaties in beweging om onze leefomgeving duurzamer en onze samenleving veerkrachtiger te maken? Volgens Angelique Ruiter niet alleen via een cognitief pad met logische argumenten en goed gefundeerde feiten. Wil je mensen tot ander gedrag aanzetten, dan moet je ook inspelen op onzichtbare patronen en onderliggende gevoelens. Als associate lector Duurzaamheidstransities legt zij zich toe op sociale innovaties. En daarvoor trekt ze vernieuwende methoden uit de kast. 

Sociale innovatie is een niet te onderschatten ingrediënt om duurzaamheidstransities voor elkaar te krijgen. Het gaat bijvoorbeeld om de vraag of mensen bereid zijn hun gedrag te veranderen en een technologische innovatie te omarmen. “Zie bijvoorbeeld de energietransitie in de wijk”, zegt Angelique. “Gemeenten hebben de opdracht om woningen van het aardgas af te halen. Als alternatief wordt bewoners aansluiting op het warmtenet aangeboden. Maar ze weten niet wat het inhoudt en kunnen daartegen in verzet komen.” 

Op zoek naar gedeelde waarden 
In plaats van eindeloos te analyseren waar de tegenstem van de wijkbewoners vandaan komt en hen te bestoken met argumenten om vooral in te stemmen, legt Angelique liever de focus op onuitgesproken factoren. “Wat je vaak ziet is een wantrouwen bij de burger jegens de overheid, wat zo’n tegenstem verklaart. De vraag is dan ook hoe je dat gevoel naar boven haalt, kunt wegnemen en kunt focussen op de waarden die bewoners en gemeenten delen. In plaats van de nadruk te leggen op ‘je moet een warmtenet want we moeten van het gas af’ richt je je op het gemeenschappelijk doel van een prettige en leefbare woonomgeving. Daar vinden gemeenten en bewoners elkaar wel.” 

Arts-Based Research 
Angelique wil vernieuwende methoden inzetten om tot sociale innovatie te komen en daarmee de duurzame transitie in gang zetten. “Een voorbeeld is Arts-Based Research”, zegt ze. “Het is een onderzoeksmethode op basis van kunstvormen zoals theater, dans, muziek, beeldende kunst of verhalen om als onderzoekers en betrokkenen tot andere denkwijzen te komen dan alleen vanuit cognitieve patronen. Hoe gedragen deelnemers zich, hoe kunnen ze veranderen, welke gevoelens spelen er? Vanuit een nieuw perspectief kunnen we zo tot activering en verbinding komen.” 

Transitiepijn bij boeren 
Arts-Based Research kun je inzetten voor de duurzame transitie in de wijk en bijvoorbeeld ook voor de transitie van regeneratieve landbouw. “Als klassieke boeren voor zo’n landbouwmodel kiezen, betekent dit pionieren, veel onzekerheid, kiezen voor verdienmodellen die zich nog niet helemaal bewezen hebben. Dat zorgt voor transitiepijn bij boeren. Met Arts-Based Research kun je dit naar boven halen, waarmee de overheid in haar beleid rekening kan houden.” 

Social Presencing Theater 
Volgens Angelique is het belangrijk dat studenten bekend raken met modellen als Arts-Based Research. “Het zijn tools voor aanstaande professionals om toe te passen in hun werk voor de duurzame transitie.” Zo heeft ze studenten van de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving kennis laten maken met Social Presencing Theater, een manier om je bewust te worden van je eigen houding in een groep en de energie binnen de groep. “De specifieke case was dat er iets schuurde in de onderlinge samenwerking. We onderzochten wat er zou gebeuren als we iets in onze groepsopstelling zouden verschuiven. Ik wil dit soort methoden vaker inzetten in het onderwijs en in de praktijk om ze verder aan te scherpen voor verschillende doelgroepen.” 

Studenten voor praktijkgericht onderzoek 
Angelique is ook van plan om studenten actief in te zetten in het praktijkgericht onderzoek, zoals ze dat ook doet bij Hogeschool Utrecht, waar zij hoofddocent is binnen het lectoraat Co-Design. “Studenten leren het beste in de praktijk als ze zelf een vraagstuk uitpluizen en de regie pakken in het onderzoek. Zo heb ik Utrechtse studenten betrokken bij een project voor een sociale, economische en democratische energietransitie in Gaasperdam. Zij bedachten en ontwikkelden zelf een spel om met bewoners over dit onderwerp in gesprek te gaan.” 

Idealistisch doel 
Met haar aanstelling als associate lector wil Angelique de duurzame transitie in gang zetten. “Hiervoor zijn naast traditionele, cognitieve methoden andere werkwijzen nodig. Mijn doel is dat betrokkenen die werkwijzen gaan gebruiken. Het is een idealistisch doel, maar de transitie begint bij idealen. Het mooie van het hbo is, dat je daar in de praktijk werk van kunt maken. Dat je niet alleen bezig bent met de theorie, maar ook met de toepassing.” 

Veiligheid in je wijk en toch meer groen en verbinding, daarover gaat de nieuwste podcast ‘Onderzoekers over de Toekomst’ van Hogeschool Inholland  over. Waarbij de natuur centraal staat en bewoners zich verbonden voelen met de keuzes die gemaakt worden. De podcast verkent innovatieve manieren om onze leefomgeving te verbeteren en te verduurzamen. 

Gasten in deze aflevering: 
• Krista Schram, associate lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid 
• Nesrin El Ayadi, onderzoeker bij het lectoraat Ecosociaal Werk 
• Berry van der Hoorn, onderzoeker Stedelijke Biodiversiteit 

De experts delen hun inzichten over hoe we wijken kunnen ontwerpen waar iedereen zich prettig, veilig en duurzaam kan voelen. Krista bespreekt de impact van een levendige buurt op veiligheidsgevoelens, Nesrin presenteert creatieve methoden om bewoners te betrekken bij wijkontwikkeling en Berry belicht de voordelen van stedelijke biodiversiteit.

Luister nu en doe mee! 

Benieuwd naar hoe we samen kunnen werken aan een veilige, groene en leefbare wijk? Luister naar de podcast en ontdek praktische tips en innovatieve methoden voor beleidsmakers om beter in contact te komen met bewoners. 

Wie denkt dat de stad weinig te bieden heeft aan biodiversiteit heeft het mis, schrijft Berry van der Hoorn in zijn artikel in Stadswerk. Berry is onderzoeker bij Biodiversiteit in de stad, en geeft aan dat de diversiteit aan planten in steden groot is. Op hun beurt faciliteren deze planten een groot aantal soorten insecten. Maar de effectiviteit van maatregelen die gemeenten of projectontwikkelaars nemen om stedelijke biodiversiteit te vergroten, wordt lang niet altijd onderzocht. Daardoor is niet bekend of doelen worden behaald en welke maatregelen beter werken dan andere. Berry pleit voor gerichte monitoring omwille van de biodiversiteit. In dit artikel geeft hij samen Richard Witte een beknopt overzicht van verschillende vormen van monitoring in de stad.

Uit studies blijkt dat in de stad meer bijen leven dan in het landelijk gebied of in natuurgebieden. Doordat 55 procent van de wilde bijen op de Rode Lijst staat, dragen steden hiermee een verantwoordelijkheid voor het behoud en herstel van populaties. Bij gemeentebesturen groeit de aandacht voor stedelijke biodiversiteit. De stedelijke habitat van vele soorten wordt verbeterd door maatregelen om de kwaliteit en de connectiviteit van groenblauwe infrastructuren te verbeteren. Of de maatregelen effectief zijn, kunnen we pas beoordelen wanneer we monitoren. Tot die tijd baseren we ons op aannames die niet altijd kloppen.

Lees hier het hele artikel van Stadswerk

Bron: Stadswerk, magazine voor professionals op het gebied van de leefomgeving, nr. 04-2024

Ondernemers spelen een belangrijke rol in een veerkrachtige en duurzame samenleving, maar de tijd van enkel winst en groei is voorbij. Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw bij Hogeschool Inholland, roept ondernemers op om sociale en ecologische waarden net zo serieus te nemen als het verdienen van een goede boterham. Maar hoe doe je dat als geld wel je eerste grote uitdaging is? “Er wordt nog niet betaald voor producten die wel voldoen aan de nieuwe economie. Dan is het heel ingewikkeld om die innovatie voor elkaar te krijgen.” 

 “Wat mij betreft sta je daar als ondernemer niet alleen voor”, zegt Wina Smeenk, lector Societal Impact Design. “Ondernemers denken vaak dat ze het zelf moeten oplossen. Denk in termen van samenwerking: met wie moet ik samenwerken om dit te realiseren? Wat is mijn kracht en wat is de kracht van de ander?"

Benieuwd naar de visie van Gerry en Wina over het ondernemen voor de toekomst? Luister naar de nieuwe aflevering van onze podcastserie Onderzoekers over de Toekomst.

“Bij natuurrampen maar ook tijdens corona stopt het leven op de Caribische eilanden. Dan merk je hoe afhankelijk we zijn van voedsel uit het buitenland.” Eerstejaars Pabo-student Zoë Hansen weet waarover ze praat. Ze komt van de Caraïben en is een van de studenten die deelneemt aan het project ‘Food Resilient Futures’ om de mensen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba te helpen meer zelfvoorzienend te zijn en op een duurzame manier hun eigen voedsel te verbouwen. Studenten, onderzoekers en werkveldpartners slaan hiervoor de handen ineen. 

Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn bijzondere gemeenten van Nederland. “Deze zogeheten BES-eilanden zijn voor hun voedselvoorziening afhankelijk van import uit de VS, Venezuela en Nederland”, zegt Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw. “Met het nieuwe SIA-programma Praktijkkennis voor Voedsel en Groen, dat we onder meer uitvoeren met de andere groene hogescholen en werkveldpartners, willen we de eilandbewoners helpen zelfvoorzienend te zijn. Het gaat om het opzetten van nieuwe verdienmodellen en meervoudige waardecreatie , waarbij ze op een duurzame manier hun eigen voedsel verbouwen wat hen als gemeenschap veerkrachtiger maakt. We richten ons met name op jongeren. Die moeten de landbouwketen zien als een aantrekkelijke sector om in te werken.”

Sleutelrol voor studenten 
“Studenten met een Caribische achtergrond spelen een sleutelrol in het project”, zegt docent-onderzoeker Jenny Abbenbroek. “Zij weten als geen ander wat er speelt in Caribisch Nederland en kunnen na hun opleiding mogelijk het verschil maken en de eilanden en hun bewoners in hun kracht zetten. Hun motivatie voor het project is ook groot. ‘Ik wil een bijdrage leveren aan mijn eiland’, hoor ik ze zeggen en sommigen keren ook echt terug na hun opleiding.” 

Als studentfacilitator naar de Caraïben
De studenten hebben de afgelopen maanden een training gevolgd om studentfacilitators te worden. “In mei en juni gaan ze vervolgens naar de Caraïben om workshops te geven voor verschillende doelgroepen, zoals jongeren en ondernemers”, vertelt Jenny. “Samen verkennen ze de problematiek, inventariseren welke initiatieven er zijn geweest en wat succesfactoren waren en welke factoren juist een barrière vormen voor succes. Doel is om twee nieuwe experimenten te ontwerpen die we in het tweede jaar van het project kunnen uitvoeren, waarbij de focus ligt op de toekomstige generatie. Hoe kunnen jongeren bijdragen aan de voedselveerkracht van de Caraïben?” 

Holistische benadering 
“We zetten heel breed in, want het probleem van zelfvoorziening is niet alleen een productieprobleem”, voegt docent Business Studies Erik Hendriks toe. “Het vraagstuk bevindt zich over de hele keten en verschillende expertises: ook sociale, financiële en gezondheidsfactoren spelen een rol. Vandaar dat studenten van verschillende opleidingen betrokken zijn. Zoals de Pabo, Sociaal Juridische Dienstverlening, Food Commerce & Technology en Finance & Control. Onze holistische benadering is de kracht van een brede hogeschool als Inholland en past ook bij ons onderwijs en het praktijkgerichte onderzoek dat we doen: vanuit een multidisciplinaire samenwerking een complex probleem aanpakken waarbij we studenten leren om vanuit een brede context vraagstukken aan te vliegen.” 

Iets terugdoen 
Eerstejaars Pabo-student Zoë Hansen is een van de enthousiaste Caribische studenten die deelneemt aan het project. “Het is een mooie kans om iets terug te doen voor de eilanden en als het lukt ga ik na mijn opleiding daar ook aan de slag in de pedagogiek of het onderwijs.” Zoë’s droom is dat Caribisch Nederland in 2050 zelfvoorzienend zal zijn. “Nu nog is het zo dat bij natuurrampen maar ook tijdens corona het leven op de Caribische eilanden stopt. Dan merk je hoe afhankelijk we zijn van voedsel uit het buitenland. De eilanden zijn dan misschien gemeenten van Nederland, maar zo voelen we ons echt niet behandeld.” 

Zaadje planten 
Studenten als Zoë begrijpen het sentiment op de eilanden. Vandaar dat ze de aangewezen personen zijn om als student facilitators de workshops te leiden. Ze volgden trainingen in voedselveerkracht, ondernemerschap en in hoe je workshops geeft. Zoë staat te popelen om in mei voor twee weken af te reizen naar Caribisch Nederland. “Het gaat erom de lokale mensen bewust te maken van het probleem en een zaadje te planten”, zegt ze. “Hopelijk komt dit tot bloei. Letterlijk, want er valt veel te beplanten: zoals sla, tomaten en komkommers. Huishoudens kunnen dit zelf verbouwen, maar ook bedrijven kunnen dit op een grotere, professionele schaal doen.” 

Slavernijverleden 
Ook Heleen Quartel, consultant voor werkveldpartner Stichting Mangazina di Rei, kent de situatie op de eilanden. “Ik heb bij elkaar zestien jaar gewoond en gewerkt op Bonaire om me met onze stichting opleidings- en ontwikkelingsprojecten te richten op cultuur- en natuurbehoud, ook op het gebied van food resilience. Door het slavernijverleden wordt er neergekeken op hard werken op het land. Met een project als ‘Kunuku Lifestyle Challenge’ wilden we iets doen aan dat slechte imago. Kinderen van acht tot veertien jaar brachten we de grondbeginselen van het telen mee, maar ook ondernemerschap, koken en het gezonde van bewegen op het land. Uitdaging is om na zo’n project de activiteiten voort te zetten. Vaak ontbreekt daarvoor het geld.” 

Wat motiveert? 
Dankzij haar kennis en netwerk kan Heleen bruggen slaan tussen de partners en studenten in Nederland en de organisaties en mensen op de eilanden. “Mooi van het nieuwe project is dat we eerst stilstaan bij de bottlenecks: waarom ging het met eerdere projecten rond food resilience mis? Dat is tot op heden niet uitgebreid belicht. Belangrijk is in elk geval dat je niet alleen op het technische vraagstuk van land- en tuinbouw op de Caraïben focust maar vooral op de sociale problematiek. Wat motiveert mensen op de eilanden? Want het moet vooral van hen komen. Door hun Caribische achtergrond voelen de student facilitators dat goed aan. Zij moeten in de workshops vooral nagaan waar de energie zit en waar mensen voor willen gaan. Hopelijk mondt dit uit in experimenten die goed aarden in de Caraïben.” 

In de bossen van Suriname draait het al jaren om twee dingen: hout en goud. Hout om te kappen, goud om te delven. De exploitatie gebeurt echter op zo’n destructieve manier, dat het leidt tot ontbossing. Dit vormt een bedreiging voor de lokale gemeenschappen, want zij zijn afhankelijk van het bos. Kunnen we voor hen geen duurzamere verdienmodellen op poten zetten? Dat is de centrale vraag voor het Living Lab Duurzaam Bosgebruik waar Inholland met onderzoekers, kennis- en werkveldpartners en studenten, zowel in Nederland als Suriname, bij betrokken is.

Het overgrote deel van Suriname bestaat uit bossen. De gemeenschappen die er leven maken dankbaar gebruik van wat de natuur biedt. Maar dit ecosysteem en het bestaan van de gemeenschappen staan onder druk. “Via concessies van de Surinaamse regering trekken met name buitenlandse bedrijven het binnenland in op zoek naar hout en goud”, zegt docent Business Studies Erik Hendriks. “De exploitatie is deels illegaal: te veel bomen worden gekapt. En de gemeenschappen profiteren niet of nauwelijks van de opbrengsten.”

Living Lab Duurzaam Bosgebruik
Het Living Lab Duurzaam Bosgebruik wil een duurzaam alternatieven bieden voor de huidige, destructieve exploitatie van het Surinaamse bos waarmee de gemeenschappen wél aan hun bestaanszekerheid kunnen werken. In samenwerking met Hogeschool Van Hall Larenstein zijn hiervoor verschillende kennis- en werkveldpartners uit Nederland en Suriname aangehaakt, waaronder Inholland. “Wij richten ons met onze studenten vooral op het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen voor diensten, houtskool en niet-houtgerelateerde producten, zoals voedingsmiddelen.”

Nieuwe verdienmodellen onderzoeken
Collega en onderzoeker Erik La Lau noemt enkele oplossingsrichtingen voor die nieuwe verdienmodellen. “Bij diensten kunnen we denken aan regeneratief toerisme, dus vormen van toerisme waar de gemeenschappen zelf ook beter van worden. Daarnaast leveren de bossen allerlei natuurlijke producten, zoals noten, waarvan je olie kunt maken. Hoe zet je daarvoor een productieketen op waarbij de gemeenschappen een eerlijke prijs ontvangen?”

Doorbraak naar duurzaam bosbeheer
Studenten van de opleiding Business Studies en de Finance- en de Agri & Food-opleidingen buigen zich onder andere in verschillende design thinking-workshops over de mogelijke verdienmodellen. De ideeën die hieruit naar voren komen, worden in het najaar voorgelegd aan de Surinaamse en Nederlandse partners als die samenkomen in Paramaribo. Een van de partners is Probos, een organisatie die zich inzet voor meer en beter bos in Nederland, Europa en de rest van de wereld. Sietze van Dijk, adviseur bij Probos, kent Suriname en de problematiek van de binnenlandse gemeenschappen goed. “Ze spelen geen rol in de commerciële houtoogst. De vraag is hoe we dat kunnen doorbreken en zelf duurzaam bosbeheer kunnen ontwikkelen of andere producten en diensten kunnen professionaliseren. Wij kunnen daarbij helpen.”

Nederlandse en Surinaamse studenten
Probos werkt voor het eerst samen met Hogeschool Inholland. “Als studenten voorstellen doen voor verdienmodellen om nader te onderzoeken, denken wij mee. Zijn de ideeën realistisch, kunnen bepaalde projectpartners hen verder helpen? Enerzijds merk ik een bepaalde schroom bij hen om van het netwerk van professionals gebruik te maken. Tegelijkertijd is het zeer plezierig om hun vernieuwende ideeën en open vragen te horen. Maar het allerbelangrijkste vind ik het tandemmen van Nederlandse en Surinaamse studenten. Dat ze leren van elkaar en als generatie van morgen handen en voeten geven aan hoe we duurzaam omgaan met de bossen. Daarvoor moeten ze uiteindelijk hun eigen kompas volgen.”

Educatie gericht op natuurbeleving
De stichting Jan Starke Opleidings- en Ontspanningscentrum is een van de partners in Suriname. “In opdracht van de Surinaamse overheid verzorgen wij trainingen voor de bos-en natuursector, waarbij wij de sector helpen te verduurzamen”, zegt waarnemend directeur Bryan Pinas. “Maar we ontwikkelen en geven ook natuureducatie voor scholieren.” Ons centrum is gevestigd buiten Paramaribo in de savanne en het savannebos. “Onze educatie is gericht op natuurbeleving. We willen de kinderen liefde voor de natuur meegeven, zodat hun band met de natuur persoonlijker wordt.”

Proeven met krappa en açcai
De stichting biedt ook ruimte voor proefaanplantingen. “Binnen het Living Lab kunnen we experimenteren met gewassen die de gemeenschappen op een duurzame manier kunnen telen”, zegt Bryan. “Denk aan krappabonen waarmee je lichaamverzorgende olie kunt maken, die je beschermt tegen insecten in het bos. Maar ook bessen van de açaipalm waarvan je podosiri kunt maken, een drankje dat echt een superfood is. Beide producten zijn in Suriname al bekend. Zaak is dat de gemeenschappen hun eigen productieketen kunnen opzetten.”

Community van Surinaamse studenten
Sheovan Deira is van de generatie van morgen. Als Surinaamse student Business Studies bij Inholland kan zij bovendien als geen ander de brug slaan tussen beide landen. Het ondernemende zit in haar bloed. “Ik heb een schoonmaakbedrijf gehad in Paramaribo en wil nu meer over het ondernemen leren om later een consultancybureau te beginnen.” Als coördinator van het Studentsucces Centrum in Diemen is ze bovendien mede-initiatiefnemer van SUholland, een community van Surinaamse studenten.

Schakel om te netwerken
En o ja, in haar volle agenda wil Sheovan ruimte vinden om mee te doen aan de Living Lab Duurzaam Bosgebruik. “Het is iets positiefs voor Suriname. Graag draag ik bij aan het bos en de gemeenschappen daar. Ik was ooit medewerker van de vice-president van Suriname en in die rol ben ik eens de binnenlanden in geweest en heb ik gezien hoe het leven daar is. Mensen krijgen geen gelegenheid om te werken in de bosbouw en de kosten voor levensonderhoud zijn hoog. Wat mijn bijdrage aan het project kan zijn? Dat weet ik nog niet precies, maar ik ken veel mensen in Suriname en kan een schakel zijn om te netwerken. Ja, een beetje als een consultant van het bureau dat ik ooit wil opzetten.”

Economische, ecologische en sociale waarden
Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw vindt het project een voorbeeld van hetgeen waar ook zij haar streeft: verdienmodellen in de land- en tuinbouw waarin economische, ecologische en sociale waarden in evenwicht zijn met elkaar. “Hoe kun je de kracht van het bos en van de gemeenschappen inzetten waarbij je met duurzaam beheer het ecosysteem intact houdt? Lukt het om buitenlandse aannemers met hun destructieve werkwijze buiten spel te zetten en bij te dragen aan de natuur en het welzijn en de welvaart van de bewoners? Met de kennis die we in het Living Lab opdoen kunnen we een voorbeeld zijn voor andere landen in het Amazonegebied en de beroepsopleidingen in Suriname en Nederland verrijken. De kracht van het bos kan zorgen voor een duurzame samenleving, zowel in Suriname als in de rest van de wereld, en voor een veerkrachtige leefomgeving voor de gemeenschappen. En dat alles met een nieuw verdienmodel.”

Lange tijd draaide het in de land- en tuinbouw vooral om één ding: geld verdienen. Maar volgens Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw, kunnen we zo’n eenzijdig economisch systeem niet langer volhouden. Zij pleit voor nieuwe verdienmodellen waarin ook sprake is van ecologische en sociale waardecreatie. Hoopgevend is dat die verdienmodellen vruchtbare bodem vinden in binnen- en buitenland. Zoals in Marokko, Caribisch Nederland, Indonesië en Suriname.

“We tasten de aarde aan, het is echt vijf voor twaalf”, zegt een oprecht bezorgde Gerry. “Kijk naar de teruglopende biodiversiteit en de stikstofcrisis. We lopen tegen de grenzen aan van onze planeet en dat komt omdat veel van ons blind varen op groei en winst. Het is een lineair systeem dat we moeten zien om te buigen naar een circulair. Een systeem waarin economie in balans is met ecologie en sociale waarden, zoals goede arbeidsomstandigheden, goed en gezond en duurzaam geproduceerd voedsel.”

Samen het systeem veranderen
Voor Gerry is het niet de vraag óf maar hóe de transitie naar een duurzaam, sociaal en circulair systeem in gang kan worden gezet. “Het is een paradigmashift waarin één ding vaststaat: niemand binnen of buiten de sector kan dit op eigen houtje voor elkaar krijgen. Zo’n drastische systeemverandering vraagt om een gezamenlijke inspanning. De vraag is aan welke knoppen we het beste kunnen draaien. Daarvoor moeten we eerst het systeem in kaart brengen en een zogeheten valueweb ontwikkelen. Het is een visualisatie van het business-ecosysteem: welke actoren zijn betrokken, hoe lopen geld-, informatie-, kennis, productstromen?”

Zoeken naar koppelkansen en hefbomen
Heb je een schets van het valueweb van de sector, dan kun je volgens Gerry op zoek gaan naar koppelkansen en hefbomen om fundamentele veranderingen in gang te zetten. “Een koppelkans is als je met één oplossing meerdere problemen tegelijk aanpakt. Een hefboom is als je met een relatief kleine ingreep een groot effect bereikt. Bijvoorbeeld door met een schakel meer of minder in de keten tot een eerlijkere prijsverdeling te komen. Zo zijn we betrokken bij een project in Suriname om gemeenschappen in het bos in staat te stellen om zelf te profiteren van duurzame bosbouw in plaats van dat ze afhankelijk zijn van aannemers van buiten.”

Urgentie voelen
Om koppelkansen en hefbomen daadwerkelijk uit te voeren zijn nog wel mentale stappen nodig, benadrukt Gerry. “Partijen moeten de urgentie voor verandering voelen, luisteren naar elkaar, bereid zijn en het lef hebben om iets te doen. En daarmee bedoel ik durven experimenteren. Want we hebben misschien de stip op de horizon scherp: de duurzame, circulaire, sociale sector waar ondernemers een goede boterham verdienen. Maar de weg daar naartoe is nog onduidelijk en onzeker. Wat is er voor nodig dat ondernemers een nieuwe koers gaan varen? Hoe doen we dit met elkaar? Wat maakt dit proces zo complex? Het vraagt om veerkracht en samenwerken: door veerkracht kunnen we gezond en efficiënt reageren op de disbalans in het systeem, en door samenwerken zijn we in staat weer in balans te komen.”

Gesprekken met agrarische ondernemers
Gerry heeft er alle vertrouwen in dat het de sector lukt om de transitie te maken. “Hoewel het mij altijd te langzaam gaat. Ik heb veel boeren en tuinders gesproken en niet iedereen voelt de urgentie. Sommigen zitten hun tijd wel uit, anderen verstijven omdat politiek en maatschappij van alles over hen roept in plaats van met hen spreekt. En er zijn koplopers die met prachtige initiatieven komen. Daar kunnen we veel van leren: waar lopen ze vast, wat zijn de succesfactoren?”

Samen met koplopers
De koplopers vertonen wat Gerry ‘transformatief ondernemerschap’ noemt. “Met dit werkveld zouden we de verbinding moeten aangaan. Tegen welke obstakels lopen pioniers aan, hoe kunnen we daar vanuit praktijkgericht onderzoek een antwoord op bieden en hoe nemen we de professionals van morgen in ons onderwijs mee in deze superinteressante transitie?”

Marokkaanse tuinbouw
Je boterham verdienen op een zelfvoorzienende manier in harmonie met de natuur. Het is wat onze leefomgeving duurzaam maakt en onze samenleving en de sector veerkrachtig. Niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in Marokko. In het Noord-Afrikaanse land zijn Nederlandse en Marokkaanse bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen onder coördinatie van de Nederlandse ambassade bezig regionaal de tuinbouw duurzaam te verbeteren.

Impact Cluster voor verduurzaming
“Onder het programma van Impact Clusters richt het samenwerkingsverband zich op een alternatief voor wegwerpplastics van de kassen”, zegt LNV-raad Jaap Satter, werkzaam op de Nederlandse ambassade in Rabat. “Ook wordt gezocht naar milieuvriendelijke opties voor pesticiden en naar methoden om optimaal met het steeds schaarser wordende water om te gaan.” Ecologische en sociaal-economische waarden gaan in het project hand in hand. “Dorpsgemeenschappen kunnen een grote rol spelen. Het is in het belang van hun bestaanszekerheid dat hun land niet uitdroogt of verontreinigd raakt. Bovendien heeft het project als doel om jongeren en vrouwen meer te laten participeren in de tuinbouw.”

Internationaal samenwerken
Internationaal samenwerken is een manier om invulling te geven aan de maatschappelijke opgave om nieuwe verdienmodellen op te zetten. “Vooropgesteld dat de ambassade niet over de inhoud van het project gaat, zou het mooi zijn als een hbo-instelling betrokken is, voor een holistische, ketenbrede benadering van de vraagstukken. Daarnaast past de kennis van bijvoorbeeld Inholland over nieuwe verdienmodellen goed bij het combitrack approach-beleid van Nederland om economische, ecologische en sociale waarden in het buitenland te bevorderen.”

Als gelijkwaardige partners
Jaap heeft het nadrukkelijk over samenwerking op basis van absolute gelijkwaardigheid. “Nederland is géén leermeester. Integendeel: Marokko kan een goede leerschool zijn voor de droogte en milieuproblematiek waarmee we ook in Nederland steeds meer te maken hebben.” Hij ziet een groeiend zelfbewustzijn in de Marokkaanse samenleving. “Het land heeft de weg omhoog gevonden en ziet zichzelf als echt Afrikaans land en als poort voor het hele continent.”

Nieuw project in Indonesië
De tijd dat het Westen andere delen van de wereld gebruikt als wingewest is echter niet voorbij. Denk aan de vernietiging van regenwoud voor de delving van grondstoffen of het verbouwen van soja en palmolie. Ook daarvoor onderzoekt Inholland duurzame verdienmodellen. “Onze maatschappelijke opgave strekt zich tot over onze landsgrenzen, dus delen we graag onze kennis en ervaring internationaal”, zegt Gerry. “Samen met andere agrarische hogescholen en Indonesische universiteiten starten we een project op het Indonesische eiland Kalimantan gericht op tropische bosbouw en herstel van het bos waar de lokale bevolking van profiteert. Dit staat dus lijnrecht tegenover de palmolie-industrie die ten koste gaat van het regenwoud en de bestaanszekerheid van de bevolking. We onderzoeken daarbij of een vorm van regeneratief toerisme ook bij kan dragen aan zo’n meerwaardig verdienmodel.”