Sinds 2005 richtte Richards voorganger Guido zich op de aanpak van maatschappelijke vraagstukken op lokaal niveau. Met praktijkgericht onderzoek maakte een groeiende groep stakeholders uit het werkveld, onderzoekers en studenten werk van een veerkrachtige samenleving waar risico’s op bijvoorbeeld uitsluiting en ongelijkheid worden bestreden. Als docent Social Work en met een doctorstitel in de filosofie raakte Richard ook als onderzoeker betrokken bij het onderzoek van Dynamiek van de Stad. De laatste twee jaar was hij als postdoconderzoeker ook verbonden aan Jeugd en Samenleving.

Sociale kwaliteit van samenleven
“Door mijn werk met Guido ken ik het onderzoek van Dynamiek van de Stad goed”, zegt Richard. “In Rotterdam, de stad waar ik woon en werk, zijn goede samenwerkingsverbanden ontstaan. Wat dat betreft stap ik op een rijdende trein. Het werk en de koers van Dynamiek van de Stad verandert dan ook niet ingrijpend met mijn komst. Natuurlijk heb ik wel zo mijn eigen focus. Ik richt me op het verbeteren van de sociale kwaliteit van samenleven waarmee vraagstukken als inclusie, sociale ongelijkheid en mechanismen van in- en uitsluiting samenhangen. En daarin zijn enkele accenten belangrijk.”

Integrale en emancipatoire kijk
Een van de accenten is wat Richard ‘de integrale, emancipatoire kijk op sociale kwaliteit’ noemt. “Bij de aanpak van sociale problemen focussen professionals in social work vooral op het individu. Men gaat uit van het versterken van eigen kracht en zelfredzaamheid, terwijl veel problemen buiten de macht van het individu liggen. Je kunt mensen in de bijstand wel activeren om aan het werk te gaan, maar kijk ook naar de maatschappelijke oorzaken waardoor ze in de bijstand zitten. De laatste decennia zijn professionals te veel uitvoerder van beleid geworden dat zich richt op het individu. De participatiemaatschappij en de marktwerking kunnen mensen uitsluiten. Het leidt bijvoorbeeld tot een granieten bestand van mensen die onbemiddelbaar zijn of voor wie er geen efficiënte behandeling of ondersteuning bestaat. Het is de taak van de professional die mechanismen te signaleren en aan te kaarten.”

Politisering van social work
Er zit een grens aan eigen regie nemen, is Richards boodschap. En een professional in het sociaal domein moet zich daarvan bewust zijn én dat probleem agenderen. “Er is internationaal steeds meer aandacht voor de politisering, de maatschappelijke opgave en de kernwaarden van social work.” In zijn huidige postdoconderzoek houdt Richard zich daar intensief mee bezig en ook in zijn onderzoek wil hij dit accent leggen. “Ik wil bijdragen aan een discussie over de positionering en legitimering van het sociaal werk en de ontwikkeling van een normatieve professionaliteit.”

Green social work
Als derde accent voegt Richard er graag een ecologisch element aan toe. “Green social work houdt in dat je ook een duurzame, gezonde leefomgeving meeneemt, want ook die draagt bij aan de kwaliteit van leven. Denk aan de Voedseltuin Rotterdam, een initiatief waarbij mensen met een psychische- of verslavingsprobleem in de tuin aan de slag kunnen. Ze knappen daar zienderogen door op, dankzij de groene omgeving en omdat zij zich door hun werk gewaardeerd voelen.”

Studenten nauw betrekken
Studenten zullen de accenten die Richard legt op allerlei manieren meekrijgen. “Als lector wil ik het onderwijs voeden en bijdragen aan verdere inhoudelijke ontwikkeling. Met veel plezier heb ik het profiel Welzijn & Samenleving van de opleiding Social Work mede vormgegeven. Daarin verdiepen studenten zich in mensenrechten en in de verhalen van ongedocumenteerden en verwarde personen. Hoe kunnen we die verhalen koppelen aan de mechanismen van in- en uitsluiting in het sociale domein?” Richard vindt het de taak van een lector om onderwijs te verzorgen en ontwikkelen. “Mijn wens is om elk jaar een module te ontwikkelen rond een actuele onderzoeksvraag.” Daarnaast blijven studenten betrokken in living labs om samen met onderzoekers, docenten, partners in het werkveld en bewoners vraagstukken aan te pakken.

Professionals met durf
Richard wil dat studenten Social Work kritisch leren kijken naar de praktijk van social work. “Uit interesse handelen, daar begint het mee. Tussen de mensen staan en niets als vanzelfsprekend beschouwen. Dat is moeilijker dan het lijkt, want je loopt al snel mee met wat gebruikelijk is. Maar ik zie heel goed dat studenten door hebben als iets onrechtvaardig is. Hun frisse blik, hun signaalfunctie hebben we nodig om een tegenmacht te organiseren. Als professional ben je een belangenbehartiger voor die mensen en een activist: iemand die in actie komt als je onrecht signaleert. Daar is durf voor nodig.”

Guido Walraven heeft na 16 jaar afscheid genomen als lector Dynamiek van de Stad. Voor online én fysiek aanwezige toehoorders hield hij een vurig en liefdevol betoog voor een meer rechtvaardige stad. “De rol van hogescholen is om professionals voor te bereiden op hun rol en taak bij het aanpakken van taaie en complexe maatschappelijke kwesties.”

Dagvoorzitter Marije Deutekom, directeur van het Domein Gezondheid, Sport & Welzijn van Inholland, geeft eerst het woord aan Ympkje Albeda en Wouter Jaspar, beiden onderzoeker bij Dynamiek van de Stad. Ze presenteren een digitaal magazine met ervaringen en observaties van onderzoekers en de verdiepende boekpublicatie Werken aan een meer rechtvaardige stad met praktijkgericht onderzoek.

Decentralisatie in sociaal domein
Hoe werk je aan een meer rechtvaardige stad? Voordat Guido daarop antwoordt, staat hij in zijn rede stil bij het sociaal domein. Hoe staat dit ervoor na de grootschalige decentralisatie in 2015, waarbij veel taken bij gemeenten kwamen te liggen? “Het Sociaal en Cultureel Planbureau trekt een sombere conclusie. Het doel van de decentralisatie om de dienstverlening beter en goedkoper te maken is niet gelukt.”

Bouwstenen voor de stad
Guido signaleert taaie sociaal-maatschappelijke vraagstukken in de steden. “Hiervoor bestaan geen gemakkelijke oplossingen. Het vraagt om samenwerking van alle actoren, kennisontwikkeling en een dialoog over waarden.” Er is een gezamenlijk handelingsperspectief nodig en daarvoor reikt Guido bouwstenen aan om slim te investeren in bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid van mensen in de stad.

Naar een verzorgingsstad
De bouwstenen komen deels voort uit de agenda’s die Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, jaren geleden benoemde om tot een ‘verzorgingsstad’ te komen. “Het is tijd om dat concept te actualiseren. Door wereldwijde ecologische en economische problemen lokaal aan te pakken, door crafting communities te vormen van overheden, instellingen, bewoners, ondernemers en onderzoekers en door ervaringskennis, kennis uit onderzoek en vakkennis van professionals te combineren. 

Co-creërend samenwerken
Guido noemt nog meer bouwstenen om te werken aan een meer rechtvaardige stad. Heb oog voor welvaart in brede zin, richt je op de behoeftes van iedereen zonder de ecologische grenzen te overschrijden (volgens de donuteconomie), pak de duurzaamheidsdoelstellingen van de Verenigde Naties op en sta stil bij de vraag wie recht heeft op de stad. “Hoe je deze opgave aanpakt? Door als professionals en inwoners samen te werken, in vanzelfsprekende coöperatie met de gemeente. Bij Inholland geven we daar in stads- of fieldlabs al vorm aan. In co-creatie werken we daar als gelijkwaardige partners aan oplossingen.”

Inzet uit liefde
“De rol van hogescholen is om professionals voor te bereiden op hun rol en taak bij het aanpakken van complexe maatschappelijke kwesties”, zegt Guido. “We staan nog aan het begin om studenten daarin goed op te leiden: multidisciplinair, samen met inwoners en ondernemers.” Als professional werkend aan een rechtvaardige stad volg je daarbij ook je moreel kompas, stelt Guido. “Zelf heb ik me met hart en ziel ingezet, omdat ik wil bijdragen aan een meer rechtvaardige stad en samenleving.” En dat hart spreekt ook echt mee. Guido: "Het motto van mijn rede komt van de Amerikaanse filosoof en activist Cornel West. Never forget that justice is what love looks like in public."

Hulp van Inholland hard nodig
“We hebben jou en denkers en doeners van Inholland hard nodig”, zegt Michiel Grauss, wethouder Armoedebestrijding, schuldenaanpak en informele zorg van Rotterdam. “Jouw aanpak om te luisteren naar de ervaringen van betrokkenen, onderzoek mee te nemen en samen te werken is inspirerend. Door de toeslagenaffaire moeten we als overheid het vertrouwen bij burgers terugwinnen. Hoe leid je professionals op die de gedupeerden van de toeslagenaffaire helpen? Hoe ontwikkelen de studenten zich moreel, als mens?”

Nadruk op preventie
“In onze opleidingen stellen we de mens centraal”, zegt Marije. “De droom van het domein GSW is om professionals te laten acteren voordat problemen als eenzaamheid, schulden en armoede optreden. Met het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn zetten we daarop in.”

Duurzaam samenwerken met werkveld
Tussen Marije Deutekom en Michiel Grauss zit Huug den Deugd, lid van het College van Bestuur van Inholland. “Uiteraard gaan we door met het onderzoek van Dynamiek van de Stad, waarvan de kracht is dat studenten steeds nauwer samenwerken met inwoners en de gemeente. Het is indrukwekkend om te zien in hoeveel wijken collega’s en studenten actief zijn. Daar komen ze taaie problematiek tegen en dat vraagt om professionals die interprofessioneel zijn opgeleid en om duurzame partnerschappen met het werkveld. Het is goed om die langdurige samenwerking expliciet uit te spreken.”

Ter gelegenheid van het afscheid van lector Dynamiek van de Stad Guido Walraven is op 1 juli een symposium en verschijnt er onder meer een bundel. In de bundel staan artikelen over de verschillende onderzoeken die de onderzoekers van Dynamiek van de Stad hebben uitgevoerd.

Een onderzoek dat in verschillende hoofdstukken terugkomt, is gehouden bij het netwerk Geestverwanten van Zorgvrijstaat in Rotterdam West. Ympkje Albeda, een van de onderzoekers bij Dynamiek van de Stad: "Geestverwanten is een netwerk voor mensen met psychische kwetsbaarheid en andere bewoners van de wijk, die samen door koffieochtenden, samen eten en wandelingen contacten onderhouden. Daarnaast draagt een wijkpsycholoog bij aan een zorgzame wijk."

Ympkje en haar collega's Elizabeth van Twist en Maaike Miedema hebben actieonderzoek gedaan naar Geestverwanten en een leerwerkgemeenschap van betrokken bewoners en professionals helpen opzetten. Ympkje: "Als onderzoekers hebben we bij dit project veel meer inzicht gekregen in de complexe processen die onder andere spelen bij het samenbrengen van formele en informele netwerken. Tegelijkertijd hebben we een bijdrage geleverd om deze netwerken nader tot elkaar te brengen. Hiermee hebben we het netwerk Geestverwanten een stapje verder kunnen helpen. Het geeft veel voldoening om niet alleen iets te analyseren maar ook bij te kunnen dragen aan versterking." De resultaten zijn vastgelegd in een digitaal magazine en een handreiking. 

In bijgaand filmpje geven initiatiefnemer Alexander Hogendoorn en onderzoeker Ympkje Albeda meer informatie.

Een sprankelend team van ervaringsdeskundige jongeren die het gesprek aangaan over psychische kwetsbaarheid, dat is het hart van Koplopers. In dit ZonMw-project van Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Inholland, kenniswerkplaats ST-RAW en de Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid gingen zij op zoek naar de voorwaarden voor een inclusieve samenleving. Met als doel: stigma’s wegnemen en de participatie van psychisch kwetsbare jongeren in onderwijs, welzijn en werk bevorderen. Op 24 juni ontving het Koplopersteam tijdens de talkshow ‘Beweging in kwetsbaarheid’ een ZonMw Parel uit handen van Laurentien van Oranje.

Vanuit Inholland heeft Judith van Vliet, docent-onderzoeker bij Dynamiek van de Stad, de samenwerking binnen het project Koplopers onderzocht. Zij is er, terecht, bijzonder trots op dat het project in de prijzen is gevallen. "Toen we begonnen met het project Koplopers stelden we onszelf juist ten doel de ervaringsdeskundige jongeren in ons team de volle ruimte te geven. Dit bleek een hele uitdaging waarin we als docent-onderzoekers ook onze eigen werkwijze onder de loep hebben moeten nemen. In ons onderzoeksrapport beschrijf ik dan ook de waardevolle lessen die we hebben geleerd over deze samenwerking. Het natuurlijk fantastisch dat we juist op dit punt worden erkend met de prijs die we vandaag in ontvangst hebben mogen nemen."

Als docent-onderzoeker bij de onderzoekslijn Dynamiek van de Stad is Eric Wiersma intensief betrokken geweest als coach van het Jongerenteam van Koplopers. ''Ik vond het een voorrecht om met deze bijzondere jongeren te mogen werken. Zij wisten hun ervaring met psychische kwetsbaarheid op een krachtige manier te delen waardoor professionals binnen welzijn, gemeente en hogescholen geraakt werden en zich bewust werden van hun blinde vlek als het gaat om inclusiviteit, en ervoor te zorgen dat iedereen zich gehoord en gezien voelt. Kortom, ik ben super trots op deze krachtige jongeren, en natuurlijk prachtig dat hun inzet erkend wordt met deze prachtige prijs!''

Jongeren betrekken
Het belang van participatie lijkt steeds meer door te dringen in de onderzoekswereld, op de werkvloer en bij beleidsmakers. Maar hoe je nu écht gelijkwaardig samenwerkt met de doelgroep blijft in de meeste projecten een grote uitdaging. Doel van het project Koplopers is om participatie van jongeren met een psychische kwetsbaarheid te bevorderen binnen het onderwijs (mbo, hbo), welzijn en bij het vinden van werk. Het project Koplopers kan voor menig onderzoeker, professional en beleidmaker als inspiratie dienen voor hoe je samen met ervaringsdeskundige jongeren vorm geeft aan onderzoek en verandering. En wat de meerwaarde is van deze samenwerking. Om deze reden kent ZonMw een Parel toe aan dit project.

Ervaringsdeskundigheid leidend
Een team van psychisch kwetsbare jongeren afkomstig van het hbo en mbo vormde het kloppende hart van Koplopers – van het begin tot het eind. Hun ervaringsdeskundige kennis bepaalde de koers en werd gedurende het traject verrijkt met wetenschappelijke- en praktijkkennis. Ze gingen in gesprek met docenten, bestuurders, zorgprofessionals en leeftijdsgenoten in meer dan honderd ontmoetingen. Daarbij stelden ze zich open en kwetsbaar op en inspireerden zij hun gesprekspartners om na te denken over (hun eigen) psychische gezondheid en inclusie. Het loslaten van de traditionele machtsverhouding tussen de onderzoeker en jongeren vraagt veel creativiteit, flexibiliteit, doorzettingsvermogen en lef.

Essentiële kennisbron
In de (sociale) wetenschap is ervaringskennis lange tijd niet erkend en benut als kennisbron. Onderzoeken naar en voor mensen in kwetsbare omstandigheden worden nog regelmatig uitgevoerd vanuit de stoel van de wetenschapper. Het participatief actieonderzoek van Koplopers laat zien dat gedegen onderzoek en persoonlijke ervaringen niet haaks op elkaar staan, maar juist goed samen kunnen gaan. De kennis en participatie van ervaringsdeskundige jongeren is onmisbaar in onderzoek naar psychische kwetsbaarheid en voorwaarde voor maatschappelijke verandering. In Koplopers: Lessons learned lees je hoe je gelijkwaardig kunt samenwerken met de doelgroep in wetenschappelijk onderzoek en actie.

Maatschappelijke impact
De maatschappelijke impact van Koplopers is groot, het project gaf jongeren een stem die voorbij gaat aan het huidige stigma rondom psychische problematiek. Hun persoonlijke verhalen inspireerden docenten, zorgverleners, bestuurders, beleidsmakers en andere jongeren om een inclusievere manier van werken na te streven binnen hun eigen omgeving. De boodschap dat iedereen psychisch kwetsbaar is, raakt en zet mensen in beweging. Psychische kwetsbaarheid kan ook kracht zijn die mensen verbindt. In het Magazine Kwetsbaarheid is kracht vind je de persoonlijke verhalen van Koplopers verbeeld.

Bij deze bieden we je alvast een voorproefje van het magazine; de voorpublicatie van een bijdrage over Hillesluis. In deze Rotterdamse wijk heeft het Preventiecollectief samen met de onderzoekers van Dynamiek van de Stad onderzoek gedaan naar de wensen van bewoners om te komen tot een sociale en gezonde wijk, en naar mogelijkheden om die wensen samen op te pakken in de buurt. Daarbij is gebruik gemaakt van straatfotografie, korte gesprekken en langere interviews. Dat heeft geleid tot een prachtige publicatie in woord en beeld.

Benieuwd? Bekijk het voorproefje 'Straatfotografie als onderzoeksmethode' hier >>> 

Heb je je nog niet aangemeld voor het symposium op donderdag 1 juli? Doe dat dan nog snel! Twee van de zes workshops zijn al vol. Voor de afscheidsrede van Guido Walraven geldt geen maximaal aantal aanmeldingen.

Afscheid nemen is nooit mijn favoriete bezigheid geweest. Ik vind het dan ook heel jammer dat lector Dynamiek van de Stad Guido Walraven binnenkort met pensioen gaat. Guido heeft echt begrepen wat praktijkgericht onderzoek inhoudt. Petje af daarvoor!

Guido heeft samen met zijn team en studenten gewerkt aan maatschappelijke thema’s en die toegespitst op de Rotterdamse situatie. Veel van onze studenten komen uit Rotterdam-Zuid; veel van de door Guido onderzochte problematiek speelt zich ook daar af. Hoe mooi is het om studenten onderzoek te laten doen naar problemen waar zij zelf en hun familie mee te maken hebben? Hoe mooi is het hen oplossingen daarvoor te laten bedenken, voortbouwend op eerder onderzoek en op ervaringen van professionals en bewoners?

Zo leren zij wat in hun wijk wel en niet werkt en wat daarvoor nodig is. Guido, dank voor de bijdrage die jij hebt geleverd. Niet alleen aan ons onderzoek en ons onderwijs; de invloed van jouw werk reikt veel verder. Je hebt je studenten voorbereid op hun toekomst, ze geleerd hoe je met sociale problemen omgaat en hoe je die kunt oplossen. Precies wat wij onze studenten graag willen meegeven.

Steeds verder op weg naar de ware Inholland-professional
Ik werk nu twee jaar bij Inholland. Nog steeds met heel veel plezier. Inholland voelt vertrouwd, als een thuis. Dat geeft mij energie om samen met mijn collega’s te blijven zoeken naar manieren om steeds weer een stapje verder te zetten en onze studenten nog beter te kunnen opleiden tot ware Inholland-professionals: weerbare, initiatiefrijke, analytisch-denkende en sociale mensen die na hun studie klaar zijn om hun maatschappelijke rol te vervullen. Om dat te bereiken hebben wij onderwijs en onderzoek steeds dichter bij elkaar gebracht. Bijna in elkaar geïntegreerd eigenlijk.

In onze onderzoekslijnen volgen we de ontwikkelingen binnen de (lokale/regionale) maatschappij en geven op basis daarvan ons praktijkgerichte onderwijs vorm. Dat betekent: onderzoek doen naar maatschappelijke vraagstukken waar het beroepenveld ook mee zit en samen met hen zoeken naar innovatieve oplossingen op het gebied van duurzaamheid, circulaire economie en noem maar op.

Twee nieuwe Living Labs
De samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en beroepenveld wordt onder meer gerealiseerd binnen Living Labs. In zo’n op de praktijk geënte ‘laboratoriumsituatie’ leren studenten hoe het is om met collega’s vanuit andere opleidingen en onderzoekslijnen met het beroepenveld samen te werken aan reële, uitdagende maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld in een lab waarin samen met het zorgpersoneel van een ziekenhuis wordt onderzocht wat digitalisering en online werken betekenen voor de efficiëntie in de zorgsector. In hun latere werk zullen onze toekomstige professionals ook multidisciplinair moeten samenwerken en gaat het ook om een daadwerkelijk probleem. Ze leren op school wat straks in het beroepsleven van hen wordt verwacht.

In september starten we met een nieuw pilot-Living Lab. Wij willen dit uiteindelijk verder uitbreiden zodat verschillende opleidingen binnen diverse domeinen bij onze locatie ook mee kunnen doen, maar we beginnen nu klein; bij Business, Finance & Law in Noord (Haarlem) en Zuid (Rotterdam). Wat er precies zal worden onderzocht is afhankelijk van de vraag van het beroepenveld. Het kan van alles zijn. Op dit moment ligt er al één opdracht van de rechtbank Rotterdam: hoe kan het recht toegankelijk(er) worden gemaakt voor mensen met een (visuele of andere) handicap?

Beroepenveld: kom eens langs!
Ik wil geïnteresseerden die vanuit het beroepenveld dit stuk lezen van harte uitnodigen om eens langs te komen met de vragen die zij hebben. Uw belangstelling kunt u in de reactieruimte hieronder aangeven. Laten we samen kijken hoe we uw probleem – bijvoorbeeld binnen het nieuwe Living Lab – op een creatieve manier kunnen oplossen, met hulp van onze studenten. Zo bieden wij onze studenten en wellicht uw toekomstige werknemer de gelegenheid om in een multidisciplinair team te werken aan een reëel probleem. Hun ervaringen nemen we mee in ons onderwijs. En u krijgt een deskundig antwoord op én een innovatieve oplossing voor uw vraag. Een win-winsituatie.

Donderdag 1 juli houdt Guido zijn afscheidsrede ‘Werken aan een meer rechtvaardige stad’ waarin hij ingaat op de vraag hoe mensen zich samen inzetten om hun buurt of stad beter, leuker en rechtvaardiger te maken.Rede en workshops zijn via livecast te volgen. Meer informatie en aanmelding via Afscheid Guido Walraven - Hbo-opleidingen Hogeschool Inholland

Ter gelegenheid van zijn naderende afscheid organiseert Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad, op donderdag 1 juli een symposium. Voorafgaand aan het uitspreken van zijn afscheidsrede zijn er die dag zes verschillende workshops waaruit de aanwezigen een keuze kunnen maken. 

Een van de workshops gaat over de vraag wat Goed werk is. Wat verstaan professionals daaronder? En bewoners? Goed werk wordt vaak omschreven als werk van hoge kwaliteit, dat bijdraagt aan het grotere maatschappelijke goed en dat voor degene die het doet van betekenis is. In de workshop wordt gezamenlijk besproken welke handvatten er zijn om je eigen activiteiten meer in Goed werk te kunnen veranderen.

Betekenisvol en betrokken 
Elizabeth van Twist en Olav Peschar, onderzoekers bij Dynamiek van de Stad, hebben een filmpje gemaakt over Goed werk. Om, zoals ze zelf zeggen, naast bijdragen vanuit onderzoek ook verschillende betrokkenen uit de praktijk een stem te geven. "We hebben vijf bevlogen en gedreven professionals en ervaringsdeskundigen gevraagd wat zij onder Goed werk verstaan", licht Elizabeth het filmpje toe. "Hiermee willen we meer aandacht besteden aan wat er al goed gaat en zichtbaar  maken hoe wij ons werk kunnen verbeteren."

Aanmelden voor de afscheidsrede en workshops
Het symposium 'Werken aan een meer rechtvaardige stad' is op donderdag 1 juli om 14.00 uur. Tijdens dit symposium organiseert de onderzoekslijn diverse workshops waarin leden van de kenniskring recent onderzoek presenteren en in gesprek gaan. Vervolgens houdt Guido om 16.00 uur zijn afscheidsrede. Je bent van harte uitgenodigd om de livecast te volgen en de workshops bij te wonen.

Meer informatie en aanmelden.

Guido Walraven neemt afscheid als lector Dynamiek van de Stad. Op donderdag 1 juli spreekt hij bij Inholland Rotterdam zijn afscheidsrede uit. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Meld je aan!

In zijn afscheidsrede 'Werken aan een meer rechtvaardige stad' gaat Guido in op de vraag hoe mensen zich samen inzetten om hun buurt of stad beter, leuker en rechtvaardiger te maken. Voor een stad die duurzaam en inclusief is, sociaal en gezond. Dat doen bewoners vaak samen met (sociaal) ondernemers, instellingen voor welzijn en zorg, gemeentelijke diensten en kennisorganisaties. Zij vormen innovatieve samenwerkingsverbanden die veelal taaie maatschappelijke problemen als sociale ongelijkheid aanpakken. Door klein te beginnen. Soms met het perspectief op een rechtvaardige(r) stad of samenleving en op de maatschappelijke transformatie die daarbij nodig is. Eigenlijk altijd draagt hun inzet bij aan het realiseren van publieke waarden zoals het vergroten van sociale cohesie. Zij doen dat omdat het plezier oplevert, uit betrokkenheid bij hun geliefde buurt of stad. Het motto voor de afscheidsrede is daarom:

Aanmelden voor de afscheidsrede en workshops
Het symposium 'Werken aan een meer rechtvaardige stad' is op donderdag 1 juli om 14.00 uur. Tijdens dit symposium organiseert de onderzoekslijn diverse workshops waarin leden van de kenniskring recent onderzoek presenteren en in gesprek gaan. Vervolgens houdt Guido om 16.00 uur zijn afscheidsrede. Je bent van harte uitgenodigd om de livecast te volgen en de workshops bij te wonen.

Meer informatie en aanmelden.

Deze maand verschijnt het studie- en leerboek Armoede en bestaansonzekerheid. Beleid en sociaal professionele aanpak onder redactie van Toby Witte, lector maatschappelijke zorg & sociaal beleid (Hogeschool Rotterdam). Ook Inholland leverde een bijdrage; lector Guido Walraven en docent-onderzoeker Afke Theunissen, beiden van Dynamiek van de Stad, schreven allebei een hoofdstuk. Op donderdag 18 februari wordt het boek officieel overhandigd aan wethouder Michiel Grauss van de gemeente Rotterdam.

Armoede is samen met bestaansonzekerheid en sociale ongelijkheid een complex vraagstuk dat in vele vormen tot uiting komt. Werkloosheid, eenzaamheid of bijvoorbeeld een zwakke gezondheid treft zowel volwassenen als jongeren en grijpt diep in op hun leven. De aanpak ervan is een sociaal, economisch en politieke uitdaging waar sociaal professionals en gemeenten een belangrijke rol in spelen. Het boek Armoede en bestaansonzekerheid biedt kennis en inzichten vanuit wetenschappelijk perspectieven en theoretische concepten voor duurzame armoedebestrijding en beschrijft de achtergrond en brede context van het armoedevraagstuk.

Guido Walraven: “Het studieboek gaat dieper in op verschillende domeinen, dimensies en interventies en bespreekt alle factoren die de kwaliteit van leven bepalen: financiën, gezondheid, wonen, (betaald) werk en opleiding. Aan de orde komt armoede in gezinnen, bij ouderen, dak- en thuislozen en vluchtelingen. Daarnaast is er aandacht armoede in steden en wijken, de rol van scholen, de (geestelijke) gezondheidszorg en de schuldhulpverlening. De hoofdstukken van Afke en mij sluiten mooi aan op deze onderwerpen. Waar Afke nader ingaat op schuldhulpverlening, heb ik het in mijn hoofdstuk over de geografische spreiding van armoede in stad en wijk.”

Royalty’s naar armoedebestrijding
Het boek is tot stand gekomen in samenwerking met het door SIA gefinancierde programmaonderdeel Sociaal Vitaal van Vitale Delta, een samenwerkingsverband van de Hogeschool Leiden, Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam. Naast Guido en Afke hebben nog andere auteurs aan het boek bijgedragen. Gezamenlijk hebben de auteurs besloten alle royalty’s te schenken aan Quiet Nederland, een stichting die armoede bestrijdt.

Officiële overhandiging
De Rotterdamse wethouder Michiel Strauss (armoede en schuldenaanpak) schreef een inspirerende Ten Geleide bij het boek. Op donderdagmiddag 18 februari krijgt hij het eerste exemplaar van het boek overhandigd tijdens het online kenniscafé van Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid. Naast de uitreiking biedt het kenniscafé ruimte voor het delen van inzichten, verhalen uit de praktijk en het delen van ervaringen en kennis. Wil jij er ook bij zijn? Meld je dan hier aan.

• Datum: donderdag 18 februari 2021
• Tijd: 12:30 – 14:30 uur (inloop vanaf 12:15 uur)
• Locatie: Online (na aanmelding ontvang je een link)

In september 2021 gaat de nieuwe minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad van start. In deze transdisciplinaire minor kunnen Inholland-studenten aan de slag met grote maatschappelijke vraagstukken om zich goed voor te bereiden op hun toekomstige rol als professional. De komende tijd kun je meedoen aan masterclasses, de eerstvolgende over 'Ondernemen in de circulaire stad' staat dinsdag 26 januari op de agenda. Ook meedoen? Meld je aan! 

Ondernemen in de circulaire stad door Han van Kleef
Dinsdag 26 januari 2021 - 13:00 tot 15:00 uur
Samen met Han van Kleef, associate lector Innovatie en Ondernemen, verken je de vraagstukken die een bakker met negen winkels in een provinciestad tegenkomt als hij wil bijdragen aan een circulaire economie. Wat betekent die ambitie voor zijn bedrijfsprocessen, voor de energie en grondstoffen die hij verbruikt, en zijn verdienmodel? Voor zijn personeel, leveranciers, winkels en transport? Met wie werkt hij samen, en hoe verzamelt hij de benodigde kennis en informatie? In de masterclass krijg je een helder beeld van circulair ondernemen in de praktijk, en van de passende onderzoeksaanpak. 

Over de minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad
Met Techniek, Ontwerpen & Informatica, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn, Business, Finance & Law en Agri, Food & Life Sciences zijn bijna alle domeinen bij de ontwikkeling van de brede minor betrokken. Dit gebeurt in samenwerking met de afdeling onderwijsbeleid. De brede insteek is gekozen omdat actuele complexe vraagstukken een brede aanpak vragen. Complexe vraagstukken houden zich immers niet aan ‘domeingrenzen’.

Een brede aanpak om van elkaar te leren en elkaar te versterken
“Duurzaam, gezond en creatief zijn onze profilerende thema’s. Door deze thema’s te combineren kunnen we op een unieke manier bijdragen met onderwijs en onderzoek”, legt Karin van Beckhoven, projectleider van de minor, uit. “Door onze kennis, onderzoeksmethoden en onderwijs vanuit elkaars disciplines te bekijken kunnen we van elkaar leren en elkaar versterken. En zo samen nieuwe oplossingen bedenken voor vraagstukken die horen bij de toekomstbestendige stad. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor studenten, maar ook voor docenten, onderzoekers en lectoren.”

Laat ons weten dat je erbij bent!
We zien je graag terug. Laat via het online formulier weten dat je erbij bent!

In september 2021 gaat de nieuwe minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad van start. In deze transdisciplinaire minor kunnen Inholland-studenten aan de slag met grote maatschappelijke vraagstukken om zich goed voor te bereiden op hun toekomstige rol als professional. De komende tijd kun je meedoen aan masterclasses, de tweede staat dinsdag 1 december op de agenda. Ook meedoen? Meld je aan!

Met Techniek, Ontwerpen & Informatica, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn, Business, Finance & Law en Agri, Food & Life Sciences zijn bijna alle domeinen bij de ontwikkeling van deze brede minor betrokken. Dit gebeurt in samenwerking met de afdeling onderwijsbeleid. De brede insteek is gekozen omdat actuele complexe vraagstukken een brede aanpak vragen. Complexe vraagstukken houden zich immers niet aan ‘domeingrenzen’.

Een brede aanpak om van elkaar te leren en elkaar te versterken
“Duurzaam, gezond en creatief zijn onze profilerende thema’s. Door deze thema’s te combineren kunnen we op een unieke manier bijdragen met onderwijs en onderzoek”, legt Karin van Beckhoven, projectleider van de minor, uit. “Door onze kennis, onderzoeksmethoden en onderwijs vanuit elkaars disciplines te bekijken kunnen we van elkaar leren en elkaar versterken. En zo samen nieuwe oplossingen bedenken voor vraagstukken die horen bij de toekomstbestendige stad. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor studenten, maar ook voor docenten, onderzoekers en lectoren.”

Een meet up en drie masterclasses
Na de meet up van 17 november staan er nog drie masterclasses op de planning om collega’s en geïnteresseerde studenten te informeren over de laatste stand van zaken, te inspireren en mee te laten denken. Zet de data in je agenda en meld je aan.

• Maatschappelijke innovatie en de principes van co-creatie door Patrick Huntjens
  Dinsdag 1 december – 14.00 tot 16.00 uur
  Met als casus het Inholland Sluislab, neemt Patrick Huntjens, lector Sociale Innovaties in het Groene Domein – je in deze masterclass mee in de circulaire inrichting en gebruik van de Sluisbuurt in Amsterdam, waar onze nieuwe Inholland-locatie wordt gebouwd. Hoe kunnen we binnen dit vraagstuk gebruik maken van elkaars expertise en hoe geven we dit proces precies vorm? Dat zijn de vragen die in deze masterclass centraal staan.
• Transdisciplinair Samenwerken in de inclusieve stad door Guido Walraven
  Donderdag 7 januari 2021 - 14:00 tot 16:00 uur
  Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad, schetst in zijn masterclass de inclusieve stad van de toekomst. Dit met behulp van de Sustainable Development Goals en de ‘doughnut-economie’. Hij maakt zichtbaar hoe we elkaar allemaal nodig hebben om taaie problemen van nu en de toekomst aan te pakken.
• Ondernemen in de circulaire stad door Han van Kleef
  Donderdag 19 januari 2021 - 13:00 tot 15:00 uur
  Samen met Han van Kleef, associate lector Innovatie en Ondernemen, verken je de vraagstukken die een bakker met negen winkels in een provinciestad tegenkomt als hij wil bijdragen aan een circulaire economie. Wat betekent die ambitie voor zijn bedrijfsprocessen, voor de energie en grondstoffen die hij verbruikt, en zijn verdienmodel? Voor zijn personeel, leveranciers, winkels en transport? Met wie werkt hij samen, en hoe verzamelt hij de benodigde kennis en informatie? In de masterclass krijg je een helder beeld van circulair ondernemen in de praktijk, en van de passende onderzoeksaanpak. 

Laat ons weten dat je erbij bent!
We zien je graag terug bij de bovengenoemde events. Laat via het online formulier weten dat je erbij bent!

Meer informatie vind je ook via de speciale Sway over de minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad.

Marlies is een van de drijvende krachten binnen Geestverwanten. Ze is aanwezig bij de opstartkoffie en mobiliseert wijkbewoners om te koken voor de gedeelde pot. Twee jaar geleden wees de praktijkondersteuner Marlies op het netwerk en de activiteiten. “Ik ben betrokken geraakt bij Geestverwanten om te zorgen dat mijn netwerk groter werd. Dat is gelukt, ik ontmoet nu veel meer mensen en doe ook veel meer dingen. Ik ben me ervan bewust dat je dat hier nodig hebt, een netwerk.”

Netwerk van ontmoetingen
In een netwerk staat altijd iemand voor je klaar, weet Marlies nu uit eigen ervaring. Ze noemt Geestverwanten ook wel een ‘netwerk van ontmoetingen’. “De contacten bij Geestverwanten zijn anders dan op andere plekken, zoals op werk. Ik heb altijd wel collegaatjes gehad bij wie ik koffie ging drinken, maar dat was zo oppervlakkig. Hier is het anders. Als ik nu zeg dat mij thuis iets niet lukt, dan zijn er mensen die me komen helpen. Ik denk dat dat de kracht is van het netwerk wat we hier hebben opgebouwd. Al help ik nu vooral andere mensen. Zolang ik dat nu voor de anderen kan doen, is dat een wisselwerking.”

De kracht van Geestverwanten
Het verhaal van Marlies is slechts een van de vele verhalen die onderzoekers Elizabeth van Twist, Maaike Miedema en Ympkje Albeda hebben opgetekend. In de publicatie De kracht van Geestverwanten hebben zij de resultaten van de gesprekken, interviews en activiteiten waar ze aan hebben deelgenomen, gebundeld. Er worden verschillende onderwerpen in aangestipt. Wat is het belang van Geestverwanten voor mensen die zelf in een kwetsbare positie verkeren? Wat betekent een dergelijk initiatief voor de zorg in de wijk en wat betekent dit dan voor de stad? Welke landelijke hervormingen zijn er nodig, bijvoorbeeld in de psychiatrie? Hoe kunnen we op verschillende niveaus van en met elkaar leren?

De publicatie is hier te zien. De onderzoekers werken momenteel verder om een aantal van deze thema’s verder uit te diepen.

In september 2021 gaat de nieuwe minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad van start. In deze transdisciplinaire minor kunnen Inholland-studenten aan de slag met grote maatschappelijke vraagstukken om zich goed voor te bereiden op hun toekomstige rol als professional. De komende tijd kun je meedoen aan masterclasses, de eerste staat 17 november op de agenda. Ook meedoen? Meld je aan!

Met Techniek, Ontwerpen & Informatica, Creative Business, Gezondheid, Sport & Welzijn, Business, Finance & Law en Agri, Food & Life Sciences zijn bijna alle domeinen bij de ontwikkeling van deze brede minor betrokken. Dit gebeurt in samenwerking met de afdeling onderwijsbeleid. De brede insteek is gekozen omdat actuele complexe vraagstukken een brede aanpak vragen. Complexe vraagstukken houden zich immers niet aan ‘domeingrenzen’.

Een brede aanpak om van elkaar te leren en elkaar te versterken
“Duurzaam, gezond en creatief zijn onze profilerende thema’s. Door deze thema’s te combineren kunnen we op een unieke manier bijdragen met onderwijs en onderzoek”, legt Karin van Beckhoven, projectleider van de minor, uit. “Door onze kennis, onderzoeksmethoden en onderwijs vanuit elkaars disciplines te bekijken kunnen we van elkaar leren en elkaar versterken. En zo samen nieuwe oplossingen bedenken voor vraagstukken die horen bij de toekomstbestendige stad. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor studenten, maar ook voor docenten, onderzoekers en lectoren.”

De volgende bijeenkomsten, een meet up en drie masterclasses, staan op de planning om collega’s en geïnteresseerde studenten te informeren over de laatste stand van zaken, te inspireren en mee te laten denken. Zet de data in je agenda en meld je aan.

Een meet up en drie masterclasses
De volgende bijeenkomsten, een meet up en drie masterclasses, staan op de planning om collega’s en geïnteresseerde studenten te informeren over de laatste stand van zaken, te inspireren en mee te laten denken. Zet de data in je agenda en meld je aan.

• Meet up
  Dinsdag 17 november – 13.30 tot 15.30 uur
  Tijdens deze algemene meet up kun je (weer) kennismaken met de inhoud van de minor en de achterliggende gedachten. Het gaat onder andere over de opzet, inhoud, doelen, kansen en mogelijkheden van de minor.
• Maatschappelijke innovatie en de principes van co-creatie door Patrick Huntjens
  Dinsdag 1 december – 14.00 tot 16.00 uur
  Met als casus het Inholland Sluislab, neemt Patrick Huntjens, lector Sociale Innovaties in het Groene Domein – je in deze masterclass mee in de circulaire inrichting en gebruik van de Sluisbuurt in Amsterdam, waar onze nieuwe Inholland-locatie wordt gebouwd. Hoe kunnen we binnen dit vraagstuk gebruik maken van elkaars expertise en hoe geven we dit proces precies vorm? Dat zijn de vragen die in deze masterclass centraal staan.
• Transdisciplinair Samenwerken in de inclusieve stad door Guido Walraven
  Donderdag 7 januari 2021 - 14:00 tot 16:00 uur
  Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad, schetst in zijn masterclass de inclusieve stad van de toekomst. Dit met behulp van de Sustainable Development Goals en de ‘doughnut-economie’. Hij maakt zichtbaar hoe we elkaar allemaal nodig hebben om taaie problemen van nu en de toekomst aan te pakken.
• Ondernemen in de circulaire stad door Han van Kleef
  Donderdag 19 januari 2021 - 13:00 tot 15:00 uur
  Samen met Han van Kleef, associate lector Innovatie en Ondernemen, verken je de vraagstukken die een bakker met negen winkels in een provinciestad tegenkomt als hij wil bijdragen aan een circulaire economie. Wat betekent die ambitie voor zijn bedrijfsprocessen, voor de energie en grondstoffen die hij verbruikt, en zijn verdienmodel? Voor zijn personeel, leveranciers, winkels en transport? Met wie werkt hij samen, en hoe verzamelt hij de benodigde kennis en informatie? In de masterclass krijg je een helder beeld van circulair ondernemen in de praktijk, en van de passende onderzoeksaanpak. 

Laat ons weten dat je erbij bent!
We zien je graag terug bij de 4 bovengenoemde events. Laat via het online formulier weten dat je erbij bent!

Meer informatie vind je ook via de speciale Sway over de minor Samen werken aan de toekomstbestendige stad.

Uit verschillende onderzoek blijkt dat jongeren regelmatig betalingsproblemen hebben. Dat is slecht nieuws, want schulden kunnen een heel leven doorwerken en gaan vaak gepaard met allerlei andere problemen. De gemeente Rotterdam vroeg Hogeschool Inholland Rotterdam om onderzoek te doen onder én door studenten. Op 9 november presenteerden zij de resultaten. “Bij mijn eerdere stage merkte ik al hoe relevant dit onderwerp is.”

Lees ook het artikel die over dit onderwerp verschenen is in de media:

• AD: ‘Merken als Balenciaga en Adidas maken dat Rotterdamse studenten in de schulden komen’

“Bij schuld speelt schaamte”, zegt Afke Theunissen, docent-onderzoeker bij de onderzoekslijn Dynamiek van de Stad. “Mensen durven er niet over te praten, stellen hun hulpvraag uit, waardoor problemen erger kunnen worden. Rotterdam wil betaalproblemen wel bespreekbaar maken. In opdracht van de gemeente onderzochten we het verband tussen de financiële opvoeding van studenten en hun financieel gedrag. Onder de titel ‘Heb je money voor Dior?’ gingen we ook na welke rol imago en verleiding spelen in dat gedrag. En we werkten middelen uit om financieel gedrag bespreekbaar te maken onder jongeren.”

Afstudeerproject
Drie studenten van de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voerden het onderzoek uit. Ze namen tientallen individuele en groepsinterviews af onder studenten van Hogeschool Inholland Rotterdam. “Ik richtte me op het onderwerp geldzaken organiseren”, zegt Robin Westerhuis. “Het was mijn afstudeerproject voor Sociaal Juridische Dienstverlening. Een heel relevant onderwerp, dat zag ik al bij een eerdere stage bij het wijkteam. Vrijwel alle cliënten daar hebben te maken met schulden in combinatie met andere problemen.”

Goede financiële opvoeding
Aan de hand van de interviews probeerde Robin de rol van een goede financiële opvoeding te bepalen. “Zelf heb ik zo’n goede opvoeding gehad. Dat is lang niet bij alle studenten zo. De meesten praten ook niet over financiële problemen.” Het onderzoek maakt duidelijk dat een goede financiële opvoeding zorgt voor financiële redzaamheid op latere leeftijd. “Maar opvallend genoeg is dat geen vereiste”, zegt Robin. “Sommige studenten hebben goed financieel gedrag op een andere manier geleerd.”

Verplicht vak
Afke vult aan: “Hebben studenten ouders die financieel niet zelfredzaam zijn, dan kunnen zij de zaken gaan regelen. Dat maakt die studenten natuurlijk financieel heel bewust. We zien het ook bij studenten die stage lopen bij een kredietbank of een bewindvoerdersorganisatie. Zij zien situaties die ze voor zichzelf willen voorkomen.” Volgens Afke zou het goed zijn dat financiële educatie een structurele plek krijgt in het primair en voortgezet onderwijs. “Organiseren van geldzaken zou een verplicht vak op school moeten zijn.”

Waardevolle adviezen om jongeren te inspireren
Voor de gemeente Rotterdam is het aanpakken schulden onder jongeren een belangrijk speerpunt. Door de coronacrisis worden sommige jongeren stevig getroffen, bijvoorbeeld omdat ze hun bijbaantje kwijtraken. "Genoeg redenen voor ons om nu te blijven investeren in de aanpak en in het voorkomen van betalingsproblemen bij jongeren", benadrukt de wethouder Michiel Grauss van de gemeente Rotterdam. "De opdracht aan Inholland voor dit onderzoek onder hun eigen studenten is hier een voorbeeld van. De adviezen van de studenten zijn waardevol want richten zich op een specifieke groep: hbo-studenten. Dat past bij het maatwerk dat we bieden in onze schuldaanpak. De adviezen van de studenten nemen we mee in onze Kom uit je Schuld campagne die we blijven doorontwikkelen: het meer betrekken van ouders en het positief inspireren van jongeren door tips van jongeren die het gelukt zijn om uit de schulden te blijven."

Workshops voor studenten
Inholland biedt eerstejaarsstudenten een workshop aan van de kredietbank en een workshop rond het moment dat je 18 jaar wordt, met alle financiële verantwoordelijkheden die daarbij komen kijken. “Voor jezelf maar zeker ook als toekomstige professional moet je bewust zijn van je eigen financieel gedrag wil je later anderen daarin adviseren”, zegt Afke. Robin is het daarmee eens: “Welke richting ik ook kies, in de sociaal-juridische dienstverlening kom ik schuldproblemen vroeg of laat tegen.”

Poster en Instagramcampagne
Robin is inmiddels afgestudeerd en met de presentatie aan de gemeente Rotterdam is het onderzoek ook afgerond. Naast het onderzoeksrapport kreeg de gemeente posters en de Instagram-account ‘Heb je money voor Dior?’ als middelen om het gesprek over financiën onder jongeren te bevorderen. Afke: “De presentatie was zelf al een vorm van bewustwording met een interactieve sessie en een quiz voor studenten.”

Wat is Koplopers?
Het project Koplopers is gestart in 2016 met jongeren met een psychische kwetsbaarheid, uit het mbo en hbo. Het project is gebaseerd op de knelpunten waarmee studenten zelf vaak werden geconfronteerd. Met dit project willen ze de participatie van jongeren (15-25 jaar) bevorderen binnen het onderwijs, welzijn en bij het vinden van werk. Onlangs is het onderzoek met goede resultaten afgesloten. Er zijn concrete handvatten uit naar voren gekomen die de studenten graag zelf aan jou presenteren.

Het programma
Tijdens het webinar zijn de studenten voornamelijk zelf aan het woord over de resultaten. De volgende onderwerpen staan hierbij centraal:

• Het in gesprek gaan met jongeren en psychische kwetsbaarheid
• Het betrekken van jongeren met een psychische kwetsbaarheid in het onderwijs en in de maatschappij

Tot slot geven de studenten tips en handvatten voor de begeleiding. Erg leerzaam dus!

Het webinar wordt organiseert in samenwerking met Hogeschool Rotterdam en het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs.

Aanmelden kan hier. Je ontvangt na het aanmelden informatie met de link naar het webinar.

In hoeverre bezitten studenten en docenten de competentie 'kunnen omgaan met diversiteit' en wat is er nodig is om deze verder te ontwikkelen? Immers, om de kracht van diversiteit ten volste te benutten is het van belang om in eerste instantie te weten hoe je met diversiteit omgaat. Waar sommige docenten en studenten deze competentie al bezitten, moet deze bij anderen nog verder worden ontwikkeld.

Docenten en studenten, maar ook professionals in het werkveld, geven aan dat ze voorstander zijn van leren in en van de praktijk. Dat geldt zeker ook als het gaat over het leren omgaan met diversiteit. De grote uitdaging is echter hoe een hbo-instelling dat organiseert. Door bijvoorbeeld verschillende stagemomenten in te bouwen tijdens de opleiding of studenten in wisselende groepssamenstellingen samen te laten werken leren zij bijvoorbeeld om in verschillende contexten te functioneren.

Hoe kan het wel?
Volgens de onderzoekers zijn kleinschalig onderwijs met ruimte voor persoonlijk contact, onbevooroordeeld naar elkaar luisteren, het delen van levensverhalen of het bieden van betekenisvolle ontmoetingen of activiteiten voorbeelden van hoe studenten diversiteit beter kunnen begrijpen en benutten. De zes aanbevelingen uit het onderzoek helpen om diversiteit in een onderwijscontext beter te benutten.

• Werk met een brede definitie van diversiteit, die verder gaat dan alleen sociaal-culturele of etnische aspecten, maar ook betrekking heeft op alle andere kenmerken waarop mensen kunnen verschillen. 
• Werk met een gedifferentieerde strategie waarbij de verschillende niveaus - samenleving, opleiding en individuele docent en student - met elkaar worden verweven. 
• Zorg dat de organisatie rond diversiteit op de opleiding goed is ingericht en docenten adequaat worden gefaciliteerd, bijvoorbeeld door op diversiteit gerichte scholing en er ruimte in teamoverleg om over de uitdagingen van een diverse context met elkaar te kunnen praten.
• Betrek studenten bij het organiseren van activiteiten rond diversiteit, dat vinden ze meestal leuk en daar leren ze van.
• Zorg voor een leeromgeving waarin ruimte is om te leren omgaan met diversiteit, waar ruimte is voor het delen van verhalen, waar ‘anders zijn’ niet als raar wordt gezien maar als iets dat mag. 
• Benut het werkveld als partner bij het leren omgaan met diversiteit, bijvoorbeeld via gastcolleges, werkbezoeken en gezamenlijke projecten.

Concrete handvatten en werkvormen
De betrokken docent-onderzoekers hebben voor docenten en hun teams een handreiking gemaakt met hele concrete suggesties die direct bruikbaar zijn in de praktijk. Zij kunnen hier inspiratie en voorbeelden uithalen. Ook voor studenten staan er bruikbare tips in over het werken in groepjes en kunnen omgaan met verschillen. 

Het spreekt voor zich, of het zou vanzelfsprekend moeten zijn, dat de onderwijsinstellingen een scherp oog hebben voor uitsluiting op grond van welke onderscheid dan ook. Om de kracht van diversiteit te benutten is het van belang om te weten hoe je met diversiteit om kunt gaan. Willen hogescholen serieus en structureel werk maken van hun streven naar diversiteit, dan zullen ze de competentie 'kunnen omgaan met diversiteit' als leerdoel in het curriculum op moeten nemen, adviseren de onderzoekers.

Guido Walraven is lector Dynamiek van de Stad, Machteld de Jong is lector Diversiteitvraagstukken, Femke Kaulingfreks is lector Jeugd en Samenleving, Joke Hermes is lector Media, Cultuur en Burgerschap bij de onderzoeksgroep Creative Business, Jeroen Onstenk was lector Pedagogisch en Didactisch Handelen; Judith Logger, Mai Groenevelt, Frake Schermer en Ympkje Albeda zijn docent-onderzoeker bij een van de genoemde lectoren.

Juist de coronacrisis doet een groot beroep op ondernemende en innovatieve kwaliteiten van professionals in het sociale domein. Maar hoe doe je dat in deze tijd van social distancing, thuisisolatie en hulpverlening op afstand? Volgens Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad versnelt deze crisis ontwikkelingen die al langer liepen. "Hogescholen die studenten goed willen voorbereiden op die kwaliteiten hebben baat bij het studieboek Sociaal Ondernemen en het webinar 'Waarom sociaal ondernemende professionals juist nu nodig zijn'. 

Het sociale domein is sinds de decentralisaties van 2015 ingrijpend veranderd: de verzorgingsstaat heeft plaatsgemaakt voor een participatiesamenleving, waarin zelfredzaamheid en eigen initiatief voorop staan. Dit heeft gevolgen voor professionals in het sociale domein en vraagt om een doorontwikkeling van hun ondernemende kwaliteiten. Sociale professionals werken binnen beleidskaders die gericht zijn op de bevordering van de eigen kracht van cliënten en bewoners én in een zakelijke en resultaatgerichte context. 

"Heel goed dus dat Ido de Vries, docent-onderzoeker aan de Hogeschool Leiden, aandacht besteed aan de kenmerken van sociaal ondernemen en wat de uitdagingen zijn voor professionals in deze tijd," zegt Guido. Ido is ook een van de redactieleden van het studieboek 'Sociaal Ondernemen: Innovatie en ondernemerschap in het sociale domein', dat onlangs verscheen. Het boek is geschreven door vier inhoudelijke experts, waaronder Inholland-lector Guido Walraven (Dynamiek van de stad). 

Inspiratie voor professionals
Dit boek levert inspiratie voor studenten, professionals en docenten in studies zoals sociale werk, toegepaste psychologie en pedagogiek in het hoger beroepsonderwijs. Ook startende sociale ondernemers hebben baat bij de handvatten die dit boek biedt. Het zoeken naar en het creëren van kansen en het werken aan verandering en innovatie in het brede sociale domein staan centraal.

Over de auteurs

• Guido Walraven, sinds 2005 lector Dynamiek van de Stad bij Hogeschool Inholland.
• Suzan van der Pas, sinds 2014 lector Sociale Innovatie en Ondernemerschap bij Hogeschool Leiden en programmaleider van de Werkplaats Sociaal Domein Den Haag & Leiden.
• Ido de Vries, lid van de kenniskring van het lectoraat Sociale innovatie en Ondernemerschap van Hogeschool Leiden en medeverantwoordelijk voor de afstudeerrichting sociaal ondernemen van de opleiding toegepaste psychologie binnen de Hogeschool Leiden.
• Philip Marcel Karré, tot eind 2019 associate lector Dynamiek van de Stad bij Hogeschool Inholland waar hij zich richtte op het thema sociaal ondernemerschap en sociale innovatie.

Interesse in de webinar? Meld je aan!
Doe live mee, deel ervaringen met anderen en stel je vragen aan de sprekers op dinsdag 21 april van 15.00 tot 16.00 uur. Meld je aan of houd de pagina in de gaten: de webinar blijft beschikbaar om op een later moment terug te kijken.

Guido is trots op de afwisselende bijdragen van 'zijn' onderzoekers. "Hiermee laten we zien op welke uiteenlopende manieren wij als Dynamiek van de Stad bijdragen aan een inclusieve stad. Het magazine bevat artikelen, columns en interviews in het kader van een aantal van onze projecten zoals Kracht van Diversiteit, Huizen van de Wijk, Koplopers en Stadslab Vergrijzing. Onderzoeksprojecten die we uitvoeren in samenwerking met professionals en burgers, en vaak ook met andere lectoraten en kennisinstellingen." Met het verschijnen van het magazine sluit Dynamiek van de Stad de jubileummaand maart officieel af.

Tanthof, gelegen in het zuidwesten van de stad Delft, is gebouwd in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. De gezinswijk met veel eengezinswoningen is de laatste jaren langzaam aan het transformeren. Zo was in 1993 nog maar 3 procent van de bevolking 65 jaar of ouder. Nu is dit al 18 procent. Gerben: "Er is vooral een toename van het aantal ‘empty nesters’: huishoudens van het eerste uur waarvan de kinderen het huis uit zijn. Deze vergrijzing brengt verschillende vraagstukken met zich mee: hoe kunnen ouderen bijvoorbeeld langer zelfstandig thuis blijven wonen? Welke voorzieningen zijn er nodig om te voldoen aan het toenemende aantal senioren? Hoe kan de openbare ruimte worden aangepast zodat deze geschikt is voor mensen met een fysieke beperking? Hoe voorkom je vereenzaming onder het toenemende aantal alleenstaande ouderen? En hoe ga je om met dementie?"

Stadslab
Om deze vraagstukken te onderzoeken is er onlangs een zogenaamd Stadslab opgericht: een meerjarig en interdisciplinair onderzoekstraject waarbij tal van studenten worden ingezet. "Vanuit hun opleiding gaan studenten samen met hun docenten en opdrachtgevers met praktijkgerichte vragen aan de slag. Dat is goed voor de talentontwikkeling van de studenten, maar tegelijkertijd levert het ook nieuwe inzichten op voor de wijkbewoners, de maatschappelijke organisaties en de gemeente." Zo snijdt het mes volgens Gerben aan twee kanten.

Er hebben al eerder leerzame onderzoeken plaatsgevonden in Tanthof, vervolgt hij. "Zo heeft een student van Hogeschool Inholland geholpen om de vervoers- en verkeersstromen in de wijk in kaart te brengen. En is de opleiding Landscape and Environment Management betrokken bij een onderzoek naar het beheer van de openbare ruimte. Dit zijn echter allemaal eenmalige onderzoeken, gestart vanuit één opleiding, één kennisinstelling en met een duidelijke kop en staart. Voor complexere vraagstukken, zoals vergrijzing, is het echter van belang dat meerdere opleidingen en deskundigen gezamenlijk werken in een meerjarig onderzoek. Vandaar dat we met een Stadslab zijn gestart waar we diverse disciplines aan elkaar koppelen en al lerende weg onderzoek verrichten."

Koppelen van vraag en aanbod
"Vanuit Dynamiek van de Stad spelen we een bepalende rol in het ophalen van de vragen uit de wijk en het vervolgens koppelen van deze vragen aan docenten en studenten. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een kennisagenda. Hierin staat de kennisbehoefte van de diverse partijen uit de wijk, die vervolgens is vertaald naar onderzoeksvragen. Dit op basis van tal van gesprekken, bijeenkomsten, bewonersonderzoeken en statistieken." Met deze kennisagenda onder de arm zijn diverse opleidingen van De Haagse Hogeschool, TU Delft én Hogeschool Inholland gevraagd of ze een bijdrage kunnen leveren aan de gewenste kennisontwikkeling. De eerste onderzoeken zijn nu gestart.

Gerben besluit: "Als makelaar zorgen we er voor dat de belangen van de verschillende partijen worden behartigd en dat alle verwachtingen op één lijn komen. Zo werken we per onderzoek toe naar een eindproduct waar iedereen wat aan heeft. Deze werkwijze blijkt goed aan te slaan bij studenten, omdat ze mogen meedenken en meewerken aan oplossingen voor echte vraagstukken waar vervolgens ook wat mee gedaan wordt."

Ook interesse om een bijdrage te leveren? Laat het weten via gerben.helleman@inholland.nl

Sinds 2005 is Guido Walraven als lector Dynamiek van de Stad verbonden aan de Hogeschool Inholland. Naar eigen zeggen is die tijd omgevlogen. Waarom heeft hij 15 jaar geleden voor dit werk gekozen? Wat maakt het zo interessant en uitdagend? En waar zaten de momenten van lef en durf?

In een vorig interview legde Guido Walraven uit welke thema’s hij samen met medeonderzoekers, studenten en professionals bij de kop vat. Onder ‘Dynamiek van de Stad’ blijkt ontzettend veel te spelen. Van de decentralisaties in het sociale domein en de opkomst van de participatiesamenleving tot toenemende ongelijkheid en gentrificatie.

Waarom besloot je als lector onderzoek te doen in Rotterdam? Nota bene als Hagenaar die in Amsterdam woont?
‘In 2004 zette ik een eigen bureau op gericht op kansengelijkheid in het onderwijs. Die vrijheid is fijn, maar ik hou er ook van om met anderen aan grotere projecten te werken. Na een halfjaar kwam de advertentie van Inholland en het leek me leuk om op een hogeschool een team te gaan bouwen. Inholland benoemde twee parttimelectoren Dynamiek van de Stad en loting bepaalde dat ik in Rotterdam terechtkwam. Het was spannend, omdat ik die stad niet goed kende. Maar juist dat was ook een voordeel: ik kon het netwerk voor dit werk vanaf de grond af opbouwen.”

Wat trekt jou inhoudelijk aan de thematiek rond de Dynamiek van de Stad?
“De Amerikaanse politicoloog Benjamin Barber schreef het boek If Mayors Ruled the World. Hij zei dat je vooral op stedelijk niveau goed kunt werken aan de grote en taaie problemen waarmee we in de wereld te maken hebben. Want in steden gaat het minder om ideologie en meer om het creëren van werkbare oplossingen. Zo zie ik dat ook: op stadsniveau kun je van relatief grote betekenis zijn. Juist ook vanuit een hogeschool waar het draait om onderzoek dat praktijkgericht is en waarbij je nauw samenwerkt met de professionals en soms ook met burgers in de stad, in de wijken.”

Zijn er resultaten waar je trots op bent?
“Absoluut. Bijvoorbeeld om mederedacteur te zijn van het boek Plekken van hoop en verandering. Daarin analyseren we lokale samenwerkingsverbanden waarin burgers en ondernemers taaie kwesties in hun buurt te lijf gaan. Dat thema vormt het hart van mijn motivatie en het was mooi om daar met lectoraten uit het hele land aan te werken. Ook ben ik trots op het netwerk van samenwerkingspartners dat we met de hele kenniskring in de stad en de regio hebben opgebouwd. De nauwe samenwerking met Hogeschool Rotterdam bij een aantal projecten is echt bijzonder. En trots ben ik op onze serie van publicaties voor studenten en professionals en op ons onderwijsmateriaal. Zoals een minor die we met de Hogeschool Rotterdam hebben ontwikkeld voor ondersteuning van mensen met verward gedrag. Mooi is dat we met de brede thematiek Dynamiek van de Stad kunnen aanhaken bij verschillende opleidingen van Inholland. Juist omdat we vanaf het begin interprofessioneel bezig zijn. Ons onderzoek vertalen we daarom niet alleen terug naar Social Work, maar bijvoorbeeld ook naar Business Studies, waar tweedejaarsstudenten een plan mogen schrijven voor een sociale onderneming.”

Wat heb je zelf de afgelopen 15 jaar geleerd?
“Dat twee dagen per week af en toe echt onvoldoende is wil je van Dynamiek van de Stad iets van omvang en betekenis opbouwen en onderhouden, haha. Geen probleem, ik zie mezelf ook een beetje als ‘sociaal ondernemer’: ik spring graag in op nieuwe kansen, help mogelijkheden vergroten en steek met plezier extra energie in de opbouw van duurzame relaties met partners in het veld. Want we leren veel van elkaar en ik heb bewondering voor de vakkennis van professionals. Wat dat betreft is de samenwerking met hen echt een wederkerig proces.”

Moet je op sommige momenten ook lef tonen om je te ontwikkelen?
“Zeker, die momenten komen vaak langs, ook omdat we bezig zijn met sociale vernieuwing. Bijvoorbeeld als zich een kans voordoet om een groter project te doen wat voor ons onderzoek en onderwijs heel relevant is. Het gaat dan bijvoorbeeld om een subsidieaanvraag of opdracht om binnen zes maanden een rapport op te leveren. Dan is het zaak om snel een team te vormen met eigen mensen en extra onderzoekers. Daar is durf voor nodig: investeren om een opdracht van een maatje groter aan te kunnen.

Een ander voorbeeld is een gesprek met een wethouder van Rotterdam. Die had een aantal jaar geleden het beleid ingevoerd waarbij mensen met een uitkering een tegenprestatie moesten leveren. Op basis van onderzoeksresultaten konden we aantonen dat dit beleid lang niet altijd effectief was. Je kunt dit in een onderzoeksrapport zetten, maar dat is slechts het begin. Je kunt ook met de wethouder in gesprek gaan. Dat was best spannend, omdat de politieke logica anders is dan de logica van onderzoek. Maar je leert ervan.”

Wat wil je de komende jaren als lector nog doen?
“Gezien mijn leeftijd loopt het werk over enkele jaren voor mij persoonlijk af. Maar Inholland wil gelukkig dat Dynamiek van de Stad doorgaat, dus gaan we zaken heel goed afronden en zorgen dat de projecten die doorlopen goed geborgd zijn. Binnen of buiten Inholland: ik blijf nieuwsgierig naar de ontwikkelingen in Rotterdam, de stad waar ik echt van ben gaan houden. Mijn vuur voor een sociale, inclusieve, rechtvaardige stad zal denk ik niet snel doven.”

Belangrijk onderdeel van de Werkplaats zijn de werkteams, waarin een gemengde groep betrokkenen aan de slag gaat met een urgent praktijkvraagstuk. In de periode tussen januari 2018 en november 2019 is dit werkteam aan de slag gegaan in de gemeenten Barendrecht, Schiedam en Vlaardingen. David ter Avest, een van de betrokken onderzoekers vanuit Dynamiek van de Stad: "Verschillende beleidsafdelingen van gemeenten, praktijkorganisaties zoals Minters, Mooi Werk, Seniorenwelzijn, Dock en de Kansenfabriek en vrijwilligers werkten in het werkteam samen. De centrale vraag was: hoe kom je tot een duurzame aanpak tegen eenzaamheid?"

Ruimte voor verhalen, kennis en ervaringen
"Vanuit diverse invalshoeken en onderzoeken is bekeken wat nodig is om tot een duurzame aanpak te komen en zijn werkwijzen verzameld die verbondenheid en veerkracht vergroten. Het verzamelen en delen van literatuur en goede voorbeelden heeft voor inspiratie gezorgd om als professionals en bewoners samen te werken", vult onderzoeker Elizabeth van Twist haar collega aan. "Wil je een probleem echt aanpakken dan moet je, als professionals en bewoners, samen iets doen. Met workshops, kenniscafés en laagdrempelige bijeenkomsten in de wijk maakte het werkteam ruimte voor persoonlijke verhalen, kennis en ervaringen."

Iedereen kan het verschil maken
Deze verschillende ontmoetingen hebben voor beleidsprofessionals, sociaal professionals, vrijwilligers, studenten en docentonderzoekers geleid tot meer ervaringskennis over werken aan verbondenheid en veerkracht. De menselijke maat is individueel en dat dient erkend te worden. Door oprechte belangstelling in de ander gaan mensen openstaan, vertellen ze over hun problemen en kom je tot echt contact. Door positieve emoties op te roepen worden mensen blij en doordat zij (emotioneel) geraakt worden, ontstaat verandering in hun doen en laten. Door samen te doen zijn uitvoerende sociaal professionals voorbeeld geweest in hoe bewoners bereikt en benaderd kunnen worden. De expertise vanuit de cultuursector heeft bijgedragen aan het ontstaan van nieuwe duurzame contacten van bewoners onderling. Daarnaast heeft ervaringsdeskundigheid en expertise van vrijwilligers gezorgd voor nieuwe projecten zoals Fietsmaatjes Schiedam.

Het werkteam heeft het laatste anderhalf jaar ontdekt hoe makkelijk het is om snel een gesprek van mens tot mens te krijgen. Een passende werkvorm hierbij is ‘de hand’. Deze werkvorm wordt door verschillende werkteamleden gebruikt om een verdiepend gesprek aan te gaan binnen nieuwe en bestaande bewonersgroepen. In één van de kennisclips legt een werkteamlid uit hoe dit werkt in de praktijk.

Meer weten over alle uitgevoerde activiteiten en uitkomsten? Lees dan het online magazine Verbondenheid en Veerkracht. In dit magazine deelt het werkteam hun werkwijze en leeropbrengsten om anderen te inspireren en bewust te maken dat we allemaal voor verbondenheid kunnen zorgen.

Op 2 april luidt de Werkplaats haar nieuwe periode tot 2022 in. Ben je op zoek naar inspiratie uit de regio en ben je nieuwsgierig naar wat we afgelopen jaren hebben bereikt als Werkplaats Sociaal Domein? Dan zien we je graag op donderdag 2 april 2020 tijdens de Kick-off. Ben jij er bij? Meld je nu aan!

Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid
De Werkplaats is een regionaal samenwerkingsverband waarin sinds 2016 verschillende partners samen werken aan maatschappelijke vraagstukken: onderzoeks- en onderwijsinstellingen, gemeenten, (partners in) zorg- en welzijnsorganisaties, sociaal ondernemers, bewoners en cliënten. Lector Dynamiek van de Stad Guido Walraven (Hogeschool Inholland) is samen met lector Toby Witte (Kenniscentrum Talentontwikkeling, Hogeschool Rotterdam) trekker van de Werkplaats.

Guido Walraven hoort bij de eerste groep lectoren van Hogeschool Inholland. In 2005 richtte hij zich op de Dynamiek van de Stad. En ‘dynamisch’ was het de afgelopen 15 jaar. Met name in het sociaal domein, met name in Rotterdam, de stad die voor hem als onderzoeker een thuishaven werd. Welke ontwikkelingen neemt Walraven er waar en wat betekent dit voor huidige studenten en professionals?

In anderhalf decennium kan er veel gebeuren. Zo nam Nederland min of meer afscheid van de klassieke verzorgingsstaat. De centrale overheid trad steeds verder terug om plaats te maken voor de participerende burger. Ondertussen kwamen er door decentralisaties extra zorgtaken te liggen bij gemeenten. Als lector staat Guido Walraven met zijn neus bovenop die ontwikkelingen in een stad waar ze duidelijk voelbaar zijn: Rotterdam.

Wat speelt er in een stad als Rotterdam?
“Rotterdam is een van de drie steden in Nederland waar geen meerderheden meer zijn: iedereen maakt deel uit van een minderheidsgroep. De vraag is dan hoe je je als burger verhoudt tot die diversiteit. Stedelijk burgerschap is hierin een belangrijk begrip en voor ons een onderzoeksthema. Mensen identificeren zich namelijk heel sterk met hun eigen stad. In Rotterdam wil men daarom in het onderwijs werken aan ‘Rotterdammerschap’. Hoe kun je die identificatie als uitgangspunt nemen voor een participerend, democratisch burgerschap?”

Hoe zorg je ervoor dat mensen dat burgerschap omarmen in een diverse omgeving?
“Dat begint bij aandacht in het onderwijs, zo ook bij onze hogeschool. Ik werk nauw samen met het onderzoek bij Inholland naar diversiteitsvraagstukken. Hoe ervaren studenten diversiteit bij ons en op hun stageplekken? Goed is ook dat Inholland bij monde van collegevoorzitter Jet de Ranitz de kracht van diversiteit keer op keer benadrukt.”

Op welke andere sociaal-maatschappelijke vraagstukken richt je je?
“De transformatie van het sociaal domein is ons tweede thema. Een van de grootste veranderingen voor burgers én professionals zijn decentralisaties geweest. Daardoor zijn veel verantwoordelijkheden bij de gemeenten komen te liggen. In 2008 hebben we nog een thema toegevoegd: sociaal ondernemerschap en sociale innovatie. We ontdekten razend interessante initiatieven in de stad, van burgers en professionals die op een zakelijke manier iets aan maatschappelijke kwesties willen doen, bijvoorbeeld aan armoede of eenzaamheid. Prachtig is bijvoorbeeld de Zorgvrijstaat in Rotterdam West waar bewoners en organisaties voor elkaar hun voorzieningen opzetten.”

Welke invloed hebben deze sociaal-maatschappelijke veranderingen voor de studenten als toekomstige professionals?
“De complexiteit en taaiheid van maatschappelijke problemen vragen om professionals die aan de ene kant heel goed in hun vak zijn. Ze moeten een grote gereedschapskist hebben en maatwerk kunnen leveren. Aan de andere kant moeten professionals snappen wat andere disciplines kunnen bijdragen en goed interprofessioneel kunnen samenwerken, bijvoorbeeld omdat zorg en welzijn nu lokaal moeten worden geregeld. Dit wordt wel een T-shaped professional genoemd. De verticale lijn van de letter T staat voor kennis en netwerken binnen de eigen discipline, de horizontale voor samenwerken met andere disciplines.”

Welke veranderingen in de stedelijke omgeving komen er nu aan?
“Waar ik me zorgen om maak is de toenemende ongelijkheid. Denk aan werkende armen die door flexibilisering van de arbeidsmarkt zichzelf en hun familie nauwelijks kunnen onderhouden. We kunnen er iets aan doen door zaken anders te organiseren. Professionals in welzijn en zorg mogen de problemen die systematisch voorkomen aan de orde stellen. Ik ben voor politiserend sociaal werk. Het is goed dat de houding van kritische professional in het nieuwe curriculum van de opleiding Social Work verankerd is. De toekomstige professionals van Inholland mogen hun signaalfunctie best serieus nemen.”

Is ook jullie onderzoek kritisch van aard?
“Jazeker. Ik noem onszelf wel eens de kritische vriend van bestaande praktijken. Een goed voorbeeld is de tegenprestatie die de gemeente Rotterdam instelde voor mensen die een uitkering ontvingen. Zij moesten bijvoorbeeld papier prikken in het Kralingse Bos. Maar is dat het beoogde opstapje naar de arbeidsmarkt? En klopt het idee wel dat iedereen zichzelf in de participatiemaatschappij staande kan houden? Op basis van onderzoek onder de doelgroep wisten we die veronderstellingen deels te ontkrachten en aan te kaarten bij de wethouder.”

Hoe zijn studenten bij het onderzoek betrokken?
“Studenten kunnen bijdragen door leeronderzoek te doen of bij ons af te studeren. Soms kunnen ze ook deelnemen aan een project, bijvoorbeeld onlangs bij een onderzoek naar de kracht van diversiteit. Dat geldt in het bijzonder voor studenten van de opleiding Social Work waaraan we organisatorisch verbonden zijn. Een bijzonder initiatief dat bij ons ontstond is de Actieacademie. Hier werken studenten Social Work direct met opdrachtgevers aan echte sociaal-maatschappelijke vraagstukken. Zo gingen ze onlangs verschillende wijken van Rotterdam in om kansen en problemen in beeld te brengen. Ze komen direct in contact met lokale professionals om tot verbetervoorstellen te komen. Goed is dat we die kant met studenten steeds meer opzoeken om ze nog beter voor te bereiden als toekomstige professionals.”

Veel vraagstukken in steden en wijken kunnen niet meer op de traditionele manier worden opgelost. Vraagstukken zoals armoede, veiligheid, vergrijzing en energietransitie vragen om een nieuwe aanpak en samenwerkingsverbanden. Hoe organiseer je veranderingsbereidheid of -gezindheid om deze werk- en denkwijzen structureel door te voeren? De veranderkunde kan helpen hier antwoord op te geven.

Platform Stad en Wijk organiseert in samenwerking met een aantal hogescholen, waaronder Hogeschool Inholland, vier losse masterclasses rondom de toepasbaarheid van de veranderkunde bij vraagstukken in stad en wijk. Iedereen is van harte uitgenodigd om hier – gratis – aan deel te nemen. De veranderkunde leert je hoe je als individu, groep of organisatie beter kan functioneren en hoe je je kan aanpassen aan de veranderende eisen van de omgeving. Daarmee kan het ook een belangrijke bijdrage leveren aan het lerend vermogen van lokale samenwerkingsverbanden en hoe je als (docent)onderzoeker het leren en ontdekken in stadslab-achtige omgevingen kan stimuleren.

De reflectieve praktijk
Op donderdag 16 april gaat Gertjan de Groot, docent Publiek Management aan de Hogeschool van Amsterdam, bij Hogeschool Inholland Rotterdam in op hoe je leerprocessen organiseert. Hij doet dat aan de hand van Zorgvrijstaat in Rotterdam, één van de casestudies in het boek Plekken van hoop en verandering. Het is een initiatief van onderop dat zich inzet voor een sociale en gezonde wijk Middelland. Daartoe worden bestaande activiteiten (zoals eetclubjes) en netwerken ingezet en verder uitgebouwd om onderling vertrouwen te vergroten en steun te verlenen. Lector Dynamiek van de Stad Guido Walraven reflecteert na afloop op de lezing. Meer informatie en aanmelden voor de masterclass kan hier.

Algemene informatie
In dezelfde serie vond/vinden ook de volgende masterclasses plaats:

• 16 januari (Hogeschool van Amsterdam): Onderzoek doen in continu veranderende gemeenten; De legitimatie van gemeentelijke hobby’s middels onderzoek - aanmelden is niet meer mogelijk
• 25 juni (Hogeschool Utrecht): Sensemaking in de zomer; Over het sturen in de stad en het verlangen tot zingeving - aanmelden kan door een e-mail te sturen aan platformstadenwijk@hhs.nl onder vermelding van Masterclass 3
• 29 oktober (locatie nader te bepalen): Oogsten in oktober; Over de emergerende stad & de professionele handelingsruimte voor verandering - aanmelden kan door een e-mail te sturen aan platformstadenwijk@hhs.nl onder vermelding van Masterclass 4

De masterclasses zijn los van elkaar te bezoeken en zijn gratis. 

De masterclasses zijn een initiatief van Maaike Miedema (adviseur Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland) en Gertjan de Groot (docent Hogeschool van Amsterdam). Dit naar aanleiding van het boek Plekken van hoop en verandering dat het Platform Stad en Wijk in september 2019 uitgaf en gratis is te downloaden. Hierin beschrijven tien lectoraten van acht verschillende hogescholen hun onderzoeksbevindingen over samenwerkingsverbanden die lokaal het verschil maken.

Inholland wil inzetten op de kracht van diversiteit. Dat is actueel en urgent, maar weten we wel voldoende over hóe we dat als hogeschool kunnen doen? Bijvoorbeeld: Hoe kunnen we studenten zo leren omgaan met diversiteit dat zij toegerust worden om diversiteit (in al zijn vormen) als kracht in te zetten tijdens hun opleiding en stage, en later in hun loopbaan? En: Welke kwaliteiten hebben docenten daarvoor nodig en welke eisen stelt dat aan de leeromgeving (binnen de hogeschool en op stageplekken)?

Lectoren en onderzoekers vanuit vijf verschillende domeinen van Hogeschool Inholland hebben samengewerkt om antwoord te geven op dergelijke vragen. Zij zijn verbonden aan Dynamiek van de Stad, Jeugd en Samenleving, Diversiteitsvraagstukken, Media, Cultuur en Burgerschap en Pedagogisch-didactisch Handelen. Het onderzoek richtte zich op studenten en docenten van Hogeschool Inholland en op professionals in de beroepenvelden die stageplekken aanbieden aan de studenten van verschillende opleidingen.

Het onderzoek is uitgevoerd in Amsterdam, Diemen en Rotterdam, bij vier verschillende opleidingen: Social Work, Pedagogiek, Business Studies en Communicatie. Deze en ook andere opleidingen kunnen met de resultaten en aanbevelingen aan de slag.

Het rapport is nu beschikbaar. Binnenkort komt er ook een factsheet en wordt het rapport besproken in de Community of Practice Diversiteit van Hogeschool Inholland.

Lector Guido Walraven is medeauteur van het boek. Associate lector Philip Karré en onderzoeker David ter Avest, tevens verbonden aan Dynamiek van de Stad, hebben ook een tekstuele bijdrage geleverd.

Onder grote belangstelling – ruim 125 geïnteresseerde bewoners, stadsmakers en professionals in beleid en praktijk en studenten waren op het congres afgekomen – werd het boek Plekken van hoop en verandering aan het publiek gepresenteerd. In het boek geven diverse (docent)onderzoekers van hogescholen inzicht in nieuwe lokale samenwerkingsverbanden. Zij voerden praktijkgericht onderzoek uit in onder andere Amsterdam (Buurtvoorziening De Evenaar), Arnhem (De Blauwe Wijkeconomie), Rotterdam (De Voedseltuin en Zorgvrijstaat) en Utrecht (Wijkacademies Opvoeden).

Boek Plekken van hoop en verandering
Het boek Plekken van hoop en verandering kwam mede tot stand door een financiële bijdrage van Regieorgaan SIA en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De interviews met Willem Trommel (Vrij Universiteit), Willem Stam (LPB), Thijs van Mierlo (LSA), Boudewijn Steur (ministerie van BZK) en Jornt van Zuylen (VNG) zijn via de website van Platform Stad en Wijk te lezen. Het gehele boek is te bestellen bij Uitgeverij Eburon of gratis te downloaden. 

Waar veel bewoners hun vraagtekens zetten bij het avondje Songfestival, ziet Walraven kansen voor de Rotterdamse vestiging van Inholland. In het artikel, dat zaterdag 14 september in de krant verscheen, oppert hij dat bijvoorbeeld studenten van de opleiding Tourism Management onderzoek in de wijk kunnen doen. “Zo kunnen zij erachter komen wat bewoners wél willen. Misschien een origineel souvenir verkopen, misschien een wandelroute door de wijk? Het kan van alles zijn. Iedere buurt, hoe weinig sociale cohesie ook, heeft altijd mensen die mee willen denken.”

Het hele artikel is hier te lezen.

Onderwijs is een belangrijke veroorzaker van kansenongelijkheid en segregatie. Op verzoek van de Rotterdamse wethouder van Onderwijs, Said Kasmi, deed de Kenniswerkplaats Rotterdams Talent onderzoek naar de keuzemotieven van ouders bij het kiezen van een school. In een bijdrage op socialevraagstukken.nl gaan onder anderen Guido Walraven (lector Dynamiek van de Stad) en Inholland-onderzoeker Judith Logger nader in op wat de schoolkeuze bepaalt.

De schoolkeuze wordt volgens de onderzoekers gebaseerd op motieven als afstand, kwaliteit en sfeer van de school, leerlingenpopulatie, onderwijsconcepten, beschikbare schoolniveaus en onderwijscultuur. De zwaarte van elk keuzemotief wordt individueel bepaald. Zo zijn hoogopgeleide ouders over het algemeen meer op zoek naar een onderwijscultuur gericht op samenwerking en zelfstandigheid. Laagopgeleide ouders daarentegen zijn wat meer op zoek naar een cultuur van discipline en resultaten.

Aantrekken of afweren
Bij veel van de keuzemotieven gaat het om de vraag of een school zijn zaken goed op orde heeft. Bij een motief als samenstelling van de populatie hebben scholen meer mogelijkheden om zich te onderscheiden. Ze kunnen er bijvoorbeeld naar streven om een weerspiegeling van de samenleving te zijn, door leerlingen met een mix van sociaaleconomische en culturele achtergrond aan te trekken of te weren, schrijven Walraven en consorten.

Afspiegeling van de samenleving
In het onderzoek valt op dat veel Rotterdamse ouders, zowel hoog- als laagopgeleid, aangeven belang te hechten aan een gemixte schoolpopulatie, die een afspiegeling vormt van de samenleving. “Dat is minder verrassend dan het lijkt”, vervolgt Walraven. “Rotterdam was in de jaren 2008-2012 een van de twaalf pilot-gemeenten op het gebied van gemengde scholen.” Via voorlichting en aannamebeleid kunnen scholen een gemengde schoolpopulatie en kansengelijkheid bevorderen.

Het hele artikel is hier te lezen.

Leestijd: +- 3 minuten

Huisuitzetting verminderen
Van de 3700 huisuitzettingen in 2017 bleek 80 procent gerelateerd te zijn aan betalingsachterstand. Om dit aantal te verminderen is uit het onderzoek van de studentes voortgekomen dat een persoonlijke benadering en heldere communicatie belangrijk is. "De hoop is dat er over tien jaar geen huisuitzettingen meer op basis van huurachterstand zijn, maar of dit realistisch is zal de tijd uitwijzen", vertelt dagvoorzitter en docentonderzoeker David ter Avest (onderzoekslijn Dynamiek van de Stad, Inholland).

Kenniscafé
Het kenniscafé is een initiatief van de Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid en is onder andere bedoeld om (acute) vraagstukken va bewoners te bespreken en – indien mogelijk – op te lossen. Daarnaast gaan (buurt)bewoners, onderzoekers, studenten, docenten en professionals met elkaar in gesprek over actuele thema’s. Het thema ‘huisuitzetting’ tijdens het tweede kenniscafé bij Inholland Rotterdam blijkt nogal wat verschillende associaties op te roepen. Enkele termen die naar voren kwamen: moratorium, schulden, maatschappelijke winst, drama, signaleren, schuldenproblematiek en kostenbesparing.

Persoonlijke benadering
Nassira Ittahiri heeft onderzoek gedaan onder de vier grootste woningcorporaties in Rotterdam. Hier is zij op zoek gegaan naar de verschillen en overeenkomsten met betrekking tot de preventiemaatregelen die worden ingezet bij het voorkomen van huisuitzettingen op basis van huurachterstand. Een persoonlijke benadering is hierbij volgens de vier corporaties van groot belang. Een combinatie van deze maatregelen worden als meest ideaal gezien.

Student Danique Krijgsman onderzocht het effect van interventie van de deurwaarder in de vorm van een ‘profitletter’ (pre-minnelijke sommatiebrief) en een ‘huisbezoek’ ter voorkoming van huisuitzetting wegens huurachterstand. Uit haar onderzoek blijkt dat na het versturen van de profitletter in 67 procent van de gevallen geen incassodossier hoeft worden opgebouwd. Een huisbezoek door de buitendienstmedewerkers van de deurwaarder heeft eveneens een positief effect. In 71 procent van de gevallen volgt na dit bezoek contact met het deurwaarderskantoor en in 25 procent ​van de afgelegde huisbezoeken kan zelfs na dit contact het dossier worden gesloten en hiermee een huisuitzetting worden voorkomen.

Afstuderen nieuwe stijl
De docenten van SJD docent Leon van der Ster, Eric Wiersma, Afke Theunissen en Melanie Beck-Soeliman vertellen over het afstuderen in nieuwe stijl: "Vanuit de opleiding zien wij graag dat afstudeerders hun bevindingen direct met het werkveld delen en uitwisselen. Inholland studentes Nassira Ittahiri en Danique Krijgsman zijn een van de eerste SJD-studenten die de afstudeerfase op deze unieke wijze mochten afronden. De onderwerpen van de twee studentes sloten perfect aan bij het centrale thema van dit kenniscafé."

Meer informatie: David ter Avest 
Fotograaf: Michel Wanner

Wijkcoöperaties in Rotterdam, waarin ondernemende bewoners het initiatief nemen om met activiteiten de leefbaarheid van wijken te vergroten, hebben vaak nog geen goede ‘werkrelatie’ met de gemeente. Bestuurskundigen dr. Philip Karré (Hogeschool Inholland) en dr. Ingmar van Meerkerk (Erasmus Universiteit Rotterdam) doen in een gezamenlijk onderzoeksrapport gerichte aanbevelingen voor een gezamenlijk leer- en ontwikkeltraject.

Rapport ‘Samenwerken aan de wijk -Een bestuurskundige reflectie op de relatie tussen wijkcoöperaties en gemeente Rotterdam’ 

In Rotterdam zijn diverse wijkcoöperaties actief, waarbij de gemeente er vaak nog niet goed op is ingespeeld om deze coöperaties goed te faciliteren. Op zoek naar verbetering van deze situatie, deden Philip Karré, associate lector Dynamiek van de Stad bij Hogeschool Inholland en Ingmar van Meerkerk, universitair docent (assistant professor) aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, onderzoek in opdracht van de Kenniswerkplaats Leefbare Wijken. Wijkcoöperaties in Rotterdam is één van de onderzoeksprojecten van de Inholland-onderzoekslijn Dynamiek van de Stad.

Wat is een wijkcoöperatie?
In een wijkcoöperatie worden een sociale en een bedrijfsmatige manier van werken met elkaar verbonden, bijvoorbeeld door werkgelegenheid te bieden aan mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of door het aanjagen en verbinden van initiatieven in de wijk. Iedere wijkcoöperatie ontstaat en ontwikkelt zich op z’n eigen manier. Er is sprake van diversiteit, maar ook van onduidelijkheid: wat is een wijkcoöperatie precies?

Rotterdam kent een aantal dergelijke initiatieven. Soms opereren ze expliciet onder de vlag ‘wijkcoöperaties’ zoals de Afrikaanderwijk Coöperatie, de Delfshavencoöperatie en Wijkcoop010. Maar er zijn ook organisaties die zich niet zo noemen, maar wel kenmerken hebben van wijkcoöperaties (bijvoorbeeld het Wijkpaleis en het Klooster Oude Noorden).

Wijkcoöperaties hebben gemeen dat zij op het snijvlak van overheid, markt en wijk publieke waarde proberen te creëren, zoals leefbaarheid, werkgelegenheid en sociale cohesie. Het zijn hybride organisaties, die veel te maken hebben met de lokale overheid.

Relatie met gemeenten vaak complex en moeizaam
Door hun hybride positie is de relatie met de gemeenten complex, onwennig en vaak moeizaam. Wat wijkcoöperaties precies zijn en wat de meerwaarde is die ze realiseren, zijn voor gemeenten belangrijke vragen die voor hen in zekere mate onduidelijk zijn. Hoe de gemeente zich het beste kan verhouden tot wijkcoöperaties staat niet vast. De lokale overheid is daarbij vaak nog niet ingericht en ingespeeld om wijkcoöperaties te faciliteren.

Daarnaast zijn wijkcoöperaties ook zelf vaak nog niet goed ingericht op samenwerking met de overheid. Hun organisatie en bedrijfsvoering zijn vaak nog volop in ontwikkeling. Dat alles staat een duurzame relatie tussen wijkcoöperaties en gemeente in de weg.

Alles in één oplossing niet mogelijk
Vanwege de diversiteit, complexiteit en hybriditeit zijn er geen ‘one size fits all-solutions’ of andere eenvoudige oplossingen om met de uitdagingen in de samenwerking tussen wijkcoöperaties en de gemeente om te gaan. Maar hoe dan verder? Wijkcoöperaties en gemeente moeten van en met elkaar leren. Karré en Van Meerkerk geven op basis van een probleemanalyse een aantal gerichte aanbevelingen voor een gezamenlijk leer- en ontwikkeltraject. Na dit traject zou een gedeeld idee moeten staan van hoe de relatie tussen wijkcoöperaties en gemeente op een productieve en duurzame manier bij kan dragen aan de aanpak van diverse maatschappelijke uitdagingen in de Rotterdamse wijken.

Over de Kenniswerkplaats Leefbare Wijken
De kenniswerkplaats (KWP) is een samenwerkingsverband tussen de gemeente Rotterdam, de Erasmus Universiteit Rotterdam, Inholland Rotterdam en enkele andere kennisinstituten. De KWP heeft meerdere doelen: ten eerste het ontwikkelen van beleids- en praktijkrelevante kennis op het gebied van leefbaarheid in stadswijken en ten tweede bij te dragen aan de uitwisseling en toepassing van deze kennis in het Rotterdamse beleid. Het onderzoek wordt in Rotterdam uitgevoerd. Daarnaast organiseert de KWP lezingen, masterclasses, enzovoorts. Alle publicaties en activiteiten zijn te vinden op: www.kenniswerkplaats-leefbarewijken.nl

Ruim 30% van de Inholland-studenten heeft een migratieachtergrond. Ook is een groot deel van de Inholland-studenten eerste generatie student hoger onderwijs in de eigen familie. Het landelijke beeld dat eerste generatie studenten en studenten met een (bepaalde) migratieachtergrond vaker uitvallen, geldt ook voor Inholland. Tegen die achtergronden wil de hogeschool het Students4Students-programma inzetten om tot verbeteringen te komen en de kansengelijkheid van studenten met een diverse achtergrond te vergroten.

Storytelling
Kern van de aanpak vormen mentoring, storytelling en een veerkrachtperspectief. In speciale leergemeenschappen op drie Inholland-locaties leren studenten waarom het vertellen van verhalen zo krachtig is, hoe het delen van levensverhalen kan bijdragen aan het thuisgevoel van studenten bij de opleiding en hoe studenten hun eigen hulpbronnen kunnen ontdekken die hen kunnen ondersteunen in het vinden van hun weg aan de hogeschool. Het gaat om eerstejaarsstudenten van de opleidingen Social Work Noord en Zuid en Creative Business. Zo wordt storytelling als werkvorm ingezet voor binding, kansengelijkheid en studiesucces en dragen de lectoren positief bij aan het profilerende Inholland-thema diversiteit. Docent-onderzoekers van verschillende opleidingen en studenten van de Pabo’s zullen als student-onderzoekers optreden in het monitoren van het programma.

ECHO
Bij S4S-projecten werken studenten nauw samen met universiteiten of hogescholen om de toegankelijkheid en kansengelijkheid voor alle studenten te vergroten en het hoger onderwijs inclusiever te maken. Deze campagne wordt uitgevoerd door ECHO, expertisecentrum diversiteitsbeleid in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Leestijd +- 2 minuten

Tafelgesprek
In een tafelgesprek met Guido Walraven, Inholland-lector Dynamiek van de Stad, en met Toby Witte, lector bij Hogeschool Rotterdam sprak de wethouder over de mogelijkheden van onderzoek vanuit de werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid en de regionale Vitale Delta (waarbij Inholland samenwerkt met Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Leiden). Daarnaast sprak hij met twee studenten die zich in het kader van hun afstuderen bezighouden met de problematiek van burgers rond armoede en schulden, vooral met de rol van woningcorporaties en deurwaarders. De wethouder was zeer geïnteresseerd in de resultaten van het onderzoek en vroeg door over mogelijke aanbevelingen voor beleid en praktijk. 

Spreekuren bij de VraagWijzer
Vanaf volgend studiejaar zal Rechtswinkel010 bij de VraagWijzer van de gemeente Rotterdam spreekuur gaan draaien. Een hele mooie samenwerking waarbij wij studenten Sociaal Juridische Dienstverlening en HBO-Rechten door middel van ‘leren in de praktijk’ hun competenties kunnen ontwikkelen. De studenten gaan een spreekuren draaien bij de VraagWijzer van de gemeente voor ondersteuning op sociaaljuridisch vlak. De VraagWijzer is een gratis loket waar bewoners hulp krijgen met bijvoorbeeld het lezen en opstellen van ingewikkelde brieven, juridische kwesties, of vragen over geld.

De Rechtswinkel010
Afke Theunissen, docent sociaaljuridische dienstverlening en gepromoveerd op schuldhulpverlening is voortrekker bij de vernieuwing van Rechtswinkel010 van Inholland Rotterdam. De Rechtswinkel010 wordt bemand door studenten en is een plek waar bewoners en ondernemers in de regio terecht kunnen voor gratis advies en bijstand bij vraagstukken op sociaaljuridische gebied. Samen met studenten sprak wethouder Grauss met veel interesse over de huidige casussen waar de studenten aan werken. Denk aan zaken over boetes, bezwaren huurzaken of belastingkwesties. Ook kwam de samenwerking aan bod met de gemeente en de wens om Rechtswinkel010 beter op de kaart te zetten in de stad en dus ook meer bewoners te helpen.

Selma Oonk en Jay Ramautar volgen beiden de opleiding HBO-Rechten en werken in Rechtswinkel010: ‘We draaien zelfstandig deze winkel maar we krijgen natuurlijk wel hulp van docenten bij oplossen van juridische problemen. Voor een grote groep mensen is het prettig om door ons geholpen te worden. Denk aan kleine winkeliers of verenigingen. Ons advies is laagdrempelig en we staan dicht bij de mensen. We leren vooral veel van het directe contact met de klant en hoe belangrijk het is om klanten op hun gemak te stellen.’

Welke onderzoeker van Inholland die maatschappelijk relevant en praktijkgericht onderzoek heeft gedaan verdient volgens jou de Wij Inholland award in de categorie onderzoek? We zijn op zoek naar een Inholland-onderzoeker en onderzoeksteams die innovatief onderzoek hebben gedaan, aansluitend op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaand naar het werkveld. De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek, dinsdag 25 juni 2019 bij Inholland Den Haag. Je hebt tot 24 mei 2019 om je voordracht in te zenden.

Naast een eervolle vermelding krijgt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van 2.500 euro om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Winnaar 2018
Vorig jaar ging de award naar Petra Boersma (onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) voor haar onderzoek naar de Veder Contact Methode om te communiceren met mensen met dementie.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.
• Grensverleggend onderzoek: is dit jaar het thema van de Dag van het Onderzoek en daarmee een extra criterium. Waarom is juist dit onderzoek grensverleggend?  

Jury
De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury. De samenstelling van de jury wordt later bekendgemaakt. 

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 24 mei 2019 per e-mail versturen naar Bart Muusse. de secretaris van de jury.

Leestijd: ± 2 minuten

Aan de keukentafel met de ‘belangrijke mevrouw’
In de eerste casus van de onlangs gepubliceerde bundel Yin en yang in het sociaal domein zoomt de Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid in op het keukentafelgesprek met de Wmo-consulent. Met hulp van twee vrouwen die ze kent van de moskee wordt voor het gesprek haar huis opgeruimd en gepoetst en er wordt iets lekkers gehaald voor het bezoek – je moet belangrijke mensen gastvrij ontvangen is haar van kinds af aan bijgebracht.

De ‘belangrijke mevrouw’ concludeert dat mevrouw Uysal weliswaar beperkt is in haar mobiliteit, maar dat haar omgeving haar goed ondersteunt. Ook is ze nog voldoende zelfstandig om in haar eigen levensonderhoud te voorzien. Maar nog geen drie weken later valt ze opnieuw van de trap …

Leren van verhalen uit de praktijk
In de bundel Yin en yang in het sociaal domein geeft De Werkplaats met 16 casussen een inkijkje in persoonlijke knelpunten en praktijksituaties. De casussen beslaan de volle breedte van het sociaal domein, ingedeeld naar Bewoners, Sociaal ondernemers, Uitvoeringspraktijk en Beleid. Een breed palet aan onderwerpen passeert de revue: van schulden, eenzaamheid en gegevensoverdracht, tot schaamte en PGB’s.

De bundel is samengesteld door David ter Avest, als docent onderzoeker bij Hogeschool Inholland verbonden aan de Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid. Onze onderzoekslijn Dynamiek van de Stad, onder leiding van lector Guido Walraven, is partner in deze Werkplaats.

Na elke casus volgen verdiepingsvragen, wat deze bundel ideaal oefenmateriaal geeft voor onze opleidingen Social Work en Sociaal Juridische Dienstverlening.

Informeel en formeel als yin en yang
Eén van de centrale thema’s binnen de Werkplaats is Informeel en formeel. Twee begrippen die niet elkaars tegenpolen zijn, maar die een bepaalde dynamiek hebben. Zoals yin en yang. In het sociaal domein zien we steeds meer verschillende spelers en samenwerkingsverbanden. Het samenspel is daar vaak zeer dynamisch en spanningsvol.

De urgentie om het samenspel aan te gaan klinkt steeds luider in het sociaal domein – om in gezamenlijkheid en vanuit verschillende perspectieven maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Eenvoudig is dat zeker niet. Dikwijls botsen verwachtingen met uitvoeringsmogelijkheden, intenties met haalbaarheid en beleid met de dagelijkse praktijk.

Disclaimer: alle casussen in de bundel zijn gebaseerd op ware verhalen uit de praktijk. In verband met privacy zijn alle namen gefingeerd. Ook is de foto bovenaan dit artikel niet de mevrouw uit de casus.

Leestijd: +- 4 minuten

Donderdag 18 april belichtten onderzoekers, docenten, ervaringsdeskundigen, studenten en werkveldvertegenwoordigers tijdens de gelijknamige conferentie wat ‘de mens centraal stellen’ betekent in de praktijk en welke invloed dit heeft op hoe professionals hun werk doen. “Met als doel de praktijk, het beleid en het onderwijs te verbeteren,” licht (voormalig) lector Stimulering Gezonde Samenleving, samensteller en redacteur van de bundel Thomas Kampen toe.

Het is een drukte van jewelste in het Haarlemse Hodshon Huis, sinds 1841 de thuisbasis van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) die samen met Inholland deze bijeenkomst organiseert. Thomas Kampen geeft aan dat de betekenis van ‘de mens centraal’ te ontleden is in drie H’s: hoofdzaak, holisme en humane verhoudingen. Hoofdzaak gaat over de mens prioriteren boven regels en richtlijnen. “Beleid suggereert dat er meer mogelijk is en ontkent daarmee de bureaucratische realiteit”, aldus Kampen. Holisme heeft volgens hem twee betekenissen: de mens als geheel beschouwen en de mens in zijn context zien. De laatste H draait om het menselijker maken van hulpverleningsverhoudingen in zorg en welzijn. “De drie H’s geven aanleiding tot een kritische houding van professionals.”

Vraagtekens
Daar kan Heleen Jumelet, domeindirecteur Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland, zich in vinden. “Dit is de verdieping die we zoeken. Het geeft concrete en kritische aanknopingspunten voor de inhoud van het onderwijs, het handelen van professionals, de richting van ons onderzoek en draagt tevens kritisch bij aan beleidsontwikkelingen. Steeds weer nodigen we uit om kritisch te blijven, te blijven nadenken waarom je iets doet en vraagtekens te durven zetten. Dat hebben wij ook gedaan met het vraagteken in de titel van de bundel.”

Jumelet is trots op de bijdragen in de bundel. “Het is een verdieping van het uitgangspunt van alle opleidingen en lectoraten. Een holistische mensvisie: de mens als geheel en de mens in de context. Dat is essentieel voor al onze studenten en de professionals in de praktijk van zorg, sport en welzijn. Hun handelen, keuzes en wijze van samenwerken worden er immers door bepaald. En dat levert regelmatig dilemma’s op. Die kun je niet wegwuiven, dan gaat kwaliteit verloren en laat je mensen uiteindelijk in de steek of verleen je niet de meest optimale steun. Deze middag en de bundel nodigen uit om steeds met elkaar te zoeken naar steeds verdere uitwerking, verdieping en praktische toepasbaarheid.”

Echt en oprecht luisteren
Luisteren vormt de rode draad van de middag. “En bedenken wat de situatie voor de persoon - en soms ook diens omgeving - betekent. Pasklare oplossingen zijn vanwege de complexiteit vaak ongepast.” Als ervaringswerker bestrijdt Astrid Phillips armoede in Amsterdam. “Daarna kun je samen kijken wat deeloplossingen zijn, hoe zaken dragelijk worden. En doorvragen: wat is de context, wat heb je zelf al geprobeerd, wat is het grootste acute probleem? Dán stel je de mens centraal.” Dat heeft ook Wilma Klomp ervaren in de jaren die ze als cliënt in de psychiatrie doorbracht. “Ze hadden geen idee wat er in mij omging. Tot er een hulpverlener was die doorvroeg, voorbij de wanhoop keek en mij naast patiënt ook zag als moeder, als iemand die zelf ook zorgt en zorgen heeft. Als mens dus. Dat vormde de basis voor een écht gesprek, en de start van herstel.”

Dat het belangrijk is om je gehoord te voelen én dat iemand echt handelt, weet ook studente Annabelle de Wit. Met haar project 'Mijn personal coach aangepast sporten' streeft zij ernaar kinderen met een beperking actiever te laten zijn. “Als je bij een sportclub aankomt met een kind met ADHD en autisme, dan geven ze niet thuis.” In het getoonde filmpje staat de jongen die ze begeleidt op het voetbalveld. Hij straalt. Net als zijn moeder, die zich eindelijk gehoord en gesteund voelt. “Een sportcoach luistert, regelt, legt contacten en doet nazorg. Samen zoek je naar de oplossing, daarbij maak je gebruik van elkaars expertise. Praktijk, onderwijs en onderzoek moet een geheel zijn. Dan krijg je dingen voor elkaar”, aldus de Sportkundestudente.

Grenzen stellen en kritisch blijven
Overheersten bij de verhalen van de ervaringsdeskundigen reacties van ongeloof en herkenning, bij de stellingen na de pauze gaat het er steviger aan toe. Roel van Goor, associate lector Jeugd en Samenleving stelt dat jongeren beter moeten luisteren naar jeugdprofessionals. “De oplossing zit in iemand zelf. Als opvoeder moet je de veilige omgeving creëren om het gesprek te voeren”, pareert een aanwezige jeugdarts. Opvoeden is grenzen stellen, geeft Heleen Jumelet aan. “Als je dat niet meer doet – parallel trouwens met het onderwijs - bied je geen context, veiligheid en structuur aan. Dan laat je jongeren in de steek en bied je onvoldoende motivatie, ruimte en duidelijkheid om het leren te ondersteunen.”

Lector Medische Technologie Harmen Bijwaard en zijn associate Laurence Alpay verdedigen de stelling dat je in zorg en welzijn moet streven naar zoveel mogelijk zelfredzaamheid, én dat technologie daarin een rol moet spelen. Het ‘moeten’ valt niet goed bij collega-lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen). Hij geeft aan dat ouderen menselijk contact soms belangrijker vinden dan zelfredzaamheid. “Technologie is wat mij betreft geen moeten maar een middel.”

Als laatste zet Berno van Meijel, lector GGZ-Verpleegkunde, aan tot het creatief omgaan met regels omdat dat de enige manier is om als professional de mens centraal te zetten. “Regels kunnen belangrijk en behulpzaam zijn maar ze moeten niet domineren.” Een toeschouwer nuanceert de stelling: “Je moet niet creatief maar goed met regels omgaan. Al mogen wat mij betreft de overbodige regels geschrapt worden.”

Betekenisvolle discussie
De mens centraal, na een enerverende middag blijkt het begrip meer discussie op te roepen dan vooraf gedacht. “Dat is goed! Ik hoop nog vaak zulke betekenisvolle discussies te voeren”, aldus Heleen Jumelet. Dagvoorzitter Marije Deutekom, lector Kracht van Sport, nodigt de aanwezigen uit de dialoog voort te zetten en te concretiseren in onderzoeksprogramma’s en het onderwijs. “De volgende bijeenkomst zetten we praktijk- en onderzoeksvoorbeelden over ‘de mens centraal in diens context’ centraal. Zo zetten het expertisecentrum De Gezonde Samenleving, het werkveld, de wetenschap, ervaringsdeskundigen en onderwijs, samen steeds weer stappen verder.”

De veerkrachtige professional in het sociale domein staat centraal tijdens het symposium De Veerkracht van Professionals op woensdag 8 mei bij Inholland Amsterdam. Professionals uit het onderwijs en jongerenwerk, de kunst- en culturele sector en het veiligheidswerkveld laten in woord en beeld hun werk zien. Hoe lukt het hen om vruchtbaar te werken aan veerkracht voor hun doelgroepen in samenwerking met anderen?

Tijdens dit symposium voor docenten en professionals in het sociale domein staat onder andere centraal hoe mensen samen veerkrachtige plekken of plekken van hoop kunnen vormgeven. Experts uit het werkveld geven voorbeelden van waar evenwaardig wordt samengewerkt over sectorgrenzen heen en waar burgers gelijkwaardig worden betrokken bij oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. En natuurlijk wat het oplevert.

12 factoren voor meer veerkracht
De keynotespreker van het symposium is Michael Ungar, oprichter van het Canadese Resilience Research Centre. Om als professional in bijvoorbeeld welzijn, zorg of onderwijs je veerkracht te behouden is in deze tijden van verandering een uitdaging. Michael Ungar bespreekt onder andere 12 factoren die volwassenen meer veerkrachtig kunnen maken en komt met praktische instrumenten om de daarvoor noodzakelijke hulpbronnen te vinden. Navigatie en onderhandeling zijn volgens hem sleutelconcepten om veerkracht te begrijpen. Naast de toespraak van Michael Ungar kunnen deelnemers kiezen uit diverse workshops.

Eerste symposium
Het evenement in mei volgt op het eerste symposium van 13 december over veerkracht in het sociale domein. Daar is het begrip veerkracht vanuit verschillende invalshoeken belicht en is discussie gevoerd over de bruikbaarheid ervan voor professionals uit verschillende disciplines, bijvoorbeeld sociaal werk en pedagogiek.

De organisatie is in handen van de Inholland-onderzoekslijnen Dynamiek van de Stad en Jeugd en Samenleving, in samenwerking met het Institute of Societal Resilience van Vrije Universiteit Amsterdam.

Interesse? Meld je aan!
Het symposium De Veerkracht van Professionals vindt op woensdag 8 mei plaats van 12.30 tot 17.00 uur bij Inholland Amsterdam. De bijeenkomst wordt afgesloten met een borrel. Open de uitnodiging voor meer informatie en aanmelden. 

In veel steden bestaat er geen getalsmatige meerderheid meer van één bevolkingsgroep. Bij deze alledaagse diversiteit worden in politiek en media regelmatig positieve en negatieve beelden geschetst. De meningen onder bewoners lopen ook uiteen. Bijvoorbeeld over het opvangen van asielzoekers, over het wel of niet bestaan van discriminatie op de arbeidsmarkt en over het toewijzen van sociale huurwoningen aan kwetsbare huishoudens en tegelijkertijd de afname van goedkopere woningen door de instroom van hogere inkomens. De rol en ervaringen van professionals die dagelijks werkzaam zijn in de leefwereld van die diverse stad komen minder vaak in beeld. Hoe gaan zij om met zaken als emancipatie, uitsluiting en onbegrip over elkaars achtergronden? En hoe kunnen zij meer verbinding creëren tussen verschillende bevolkingsgroepen, zodat men minder langs elkaar heen leeft en werkt?

Interessante sprekers
Naast lector Guido Walraven (voorzitter van de discussiemiddag) is Machteld de Jong, lector Diversiteitsvraagstukken, aanwezig tijdens de discussiemiddag. Zij promoveerde op identiteitsvormin van hoogopgeleide Marokkaans-Nederlandse jongeren. Vanuit de onderzoekslijn Dynamiek van de Stad is ook Judith Logger van de partij, docent-onderzoeker op het gebied van diversiteit, interculturele communicatie, onderzoek en sociologie. Daarnaast zijn er interessante sprekers vanuit de Vrije Universiteit Amsterdam, Avans hogeschool, Hogeschool Utrecht, Haagse Hogeschool en (onder voorbehoud) Concrete Blossom, een platform voor dwarse denkers, beeldenstormers en bruggenbouwers die streven naar een inclusieve samenleving. 

Wanneer
Donderdag 6 juni 2019
13.30 uur – 16.30 uur
Inloop vanaf 13.00 uur en aansluitend is er een borrel

Locatie
Hogeschool Inholland, Posthumalaan 90, Rotterdam
(op loopafstand van metrostation Wilhelminaplein)

Meer informatie en aanmelden
Een uitgebreid overzicht van de sprekers is te vinden op de website van Platform Stad en Wijk. Daar is ook de mogelijkheid om je (gratis) aan te melden. 

Tijdens de conferentie op 18 april bij het Hodshon Huis in Haarlem presenteren acht onderzoeksgroepen van Inholland een bundel waarin 'De mens centraal' vanuit de verschillende beroepspraktijken in het sociale- en gezondheidsdomein aan bod komt. Want de mens centraal, wat betekent dat in de praktijk? En hoe leiden we studenten op voor die praktijk waarin we steeds proberen uit te gaan van de burger/patiënt, maar waarin de waan van de dag dat niet altijd makkelijk maakt?

Persoonlijke verhalen
Deze middag wordt letterlijk ‘de mens’ centraal gezet. Met hun persoonlijke verhalen vertellen drie ervaringsdeskundigen binnen zorg en welzijn hoe zij denken dat de mens centraal zou moeten staan. Thomas Kampen, lector Stimulering Gezonde Samenleving en initiatiefnemer van de bundel, interviewt hogeschooldirecteur Heleen Jumelet en hoogleraar Gezondheid en Maatschappij Louise Gunning over interprofessioneel werken, empowerment en de mogelijkheden en beperkingen van nieuwe technologieën. Vervolgens gaan de lectoren die een bijdrage hebben geleverd aan de bundel met elkaar, experts uit het sociale, zorg- en sportdomein en de zaal over deze thema’s in debat. Wat betekenen ze voor het werk van zorgprofessionals? En voor het onderwijs waar de zorgprofessionals van de toekomst worden opgeleid?

René ten Bos, denker des vaderlands, sluit de conferentie af met een reflectie op de bundel.

Aanmelden
De conferentie wordt georganiseerd door Hogeschool Inholland en de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en is gratis toegankelijk voor geïnteresseerden. Aanmelding kan via www.inholland.nl/menscentraal.

"Scholen moeten samenwerken en proberen leerlingen goed te mengen. Want het wordt steeds erger.” In de uitzending van Nieuwsuur van dinsdag 26 februari licht Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad bij Hogeschool Inholland, toe waarom actief beleid hard nodig is om segregatie tegen te gaan.

Het algemeen bijzonder onderwijs in Nederland groeit hard. Het aantal basisscholen daalt, terwijl schoolvormen als Montessori, Jenaplan en de vrije scholen toenemen. Met name hoogopgeleide ouders kiezen voor deze scholen, met als gevolg dat de tweedeling in het onderwijs steeds groter wordt. Walraven benadrukt dat de segregatie steeds erger wordt. “Dat heeft ook te maken met de woonsegregatie, want dat spiegelt zich natuurlijk in het basisonderwijs. Dat komt bijvoorbeeld doordat de woonprijzen snel stijgen. Het wordt daardoor alleen maar urgenter om er iets aan te doen."

Onbedoeld effect van keuzes van ouders
"Segregatie ontstaat als een onbedoeld effect van de keuzes die ouders maken," zegt Walraven. Hij legt dit uit aan de hand van een voorbeeld van een vrije school in Amsterdam, die zich vestigde in de leegstaande lokalen van een lokale basisschool. "Hoogopgeleide ouders uit de buurt stuurden hun kind wel naar die school toe, maar andere ouders niet. En zo ontstond er segregatie in één gebouw. Op een gegeven moment was de vrije school zo gegroeid dat de leerlingen verhuisden naar een ander gebouw in de buurt. En wie hebben ze achtergelaten? De kinderen van de laagopgeleide ouders. In die groep zijn de ouders met een migrantenachtergrond oververtegenwoordigd, dus het is ook een scheiding tussen 'zwart en wit'."

Schoolkeuze motieven in Rotterdam
Recent onderzocht de Kenniswerkplaats Rotterdams Talent motieven van ouders en leerlingen bij de schoolkeuze in Rotterdam. Dat onderzoek, waar Dynamiek van de Stad aan mee deed, laat zien dat de motieven van ouders en leerlingen slechts één kant van het verhaal vormen. Het beleid van scholen rondom aanmelden en aannemen vormt de andere kant. Daar kan volgens de lector nog veel meer mee worden gedaan. "Schoolbesturen kunnen samen met de gemeente afspraken maken, daar biedt de lokale educatieve agenda mogelijkheden voor".

Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Said Kasmi, de wethouder onderwijs van Rotterdam, die benieuwd is naar de motieven die bij schoolkeuze een rol spelen. Een derde van de leerlingen die woont in Rotterdam Zuid gaat naar het voortgezet onderwijs in Rotterdam Noord. Met de kennis vanuit het onderzoek kan de gemeente, in samenwerking met schoolbesturen, deze leerlingstromen beïnvloeden. Ouders en oudere leerlingen vinden bij het kiezen van een school een aantal punten belangrijk. Een goede basis van het onderwijs (onderwijskwaliteit en veiligheid), de profilering van een school (bijvoorbeeld op sport of kunst) en dat scholen een gemengde leerlingpopulatie hebben. Als scholen een afspiegeling vormen van de (super)diversiteit die Rotterdam kenmerkt, dan kunnen leerlingen veel beter leren omgaan met verschillen.

Interesse in de resultaten?
Het eindrapport van het onderzoek is vorige week aan de Wethouder Kasmi en de gemeente aangeboden. De resultaten zijn eerder al besproken met de scholen en ouders die meededen aan het onderzoek. Het rapport wordt binnenkort openbaar gemaakt. Neem voor meer informatie contact op met Guido Walraven. 

In maart starten lector Guido Walraven (Dynamiek van de Stad) en kenniskringleden David ter Avest en Judith Logger met een RAAK-onderzoek naar Huizen van de Wijk. Samen met de Hogeschool van Amsterdam en de Haagse Hogeschool brengen ze acht Huizen van de Wijk in kaart. “De betrokken partijen - professionals en vrijwilligers - willen hetzelfde maar in de praktijk blijkt dat ze een andere taal spreken en dat botst. Met dit onderzoek willen we de samenwerking verbeteren en een handreiking schrijven zodat nieuwe Huizen van de Wijk de samensturing verder kunnen ontwikkelen.”

Even terug naar de basis: wat is dat nou precies, een Huis van de Wijk? “Dat is zeg maar een buurthuis nieuwe stijl”, legt Walraven uit. “Vroeger kwamen omwonenden in een buurthuis bij elkaar voor een potje klaverjassen, een taalcursus of een praatje. Tot de gemeenten de buurthuizen wegbezuinigden. Al snel kwamen ze erachter dat buurthuizen wel degelijk een sociale functie hebben. Dat inzicht heeft geleid tot een nieuw initiatief: Huis van de Wijk.” Waar de gemeente vroeger de welzijnsinstelling geld gaf om dingen te organiseren, ligt het initiatief bij een Huis van de Wijk nu vaker bij bewoners. Zij hebben een sleutelrol en krijgen veel vrijheid om initiatieven te nemen. Aan de andere kant willen officiële organisaties ook van alles en stellen eisen. “Dat vraagt om een andere manier van organiseren. Eentje waarin formeel en informeel goed op elkaar aansluiten. De bottom line is dat professionals en vrijwilligers er samen uit moeten komen. Samensturing noemen we dat.”

Samensturing
Het onderzoek wordt uitgevoerd door drie hogescholen: Hogeschool van Amsterdam, De Haagse Hogeschool en Inholland. Elk onderzoeken ze een aantal Huizen van de Wijk in hun ‘eigen’ stad: Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. In totaal worden acht Huizen van de Wijk onderzocht. Allemaal in wijken met een eigen problematiek en wensen vanuit de omwonenden. “Kijk alleen maar naar de twee Rotterdamse wijken waar wij ons vanuit Inholland op richten. Overschie staat bekend als een wijk met veel bewonersactiviteiten. Daar speelt de vraag of professionals wel begrijpen wat er in de buurt speelt. En Katendrecht, een wijk die lang verwaarloosd is geweest, wordt momenteel overspoeld door yuppen. De wijk verandert snel. Welke problemen, kansen en mogelijkheden brengt dit met zich mee en wat betekent dit voor het Huis van de Wijk?”

Vergelijking en verbetering
De opzet laat vergelijkingen toe en is gericht op verbetering. “Na de inventarisatiefase kijken we wat er per Huis van de Wijk kan gebeuren om de samenwerking direct al te verbeteren. Dat is toch het doel, dat de verschillende partijen elkaar beter begrijpen.” De onderzoekers maken gebruik van kwalitatief onderzoek zoals observatie, participatie en interviews. “Zo betrek je de mensen erbij en dat is ook goed voor de binding. Als onderzoeker kom je bij ze over de vloer maar het moet natuurlijk wel iets van de wijk zijn en blijven. Daarom duurt het onderzoek ook wat langer, echte verbinding heb je niet in een paar korte klappen voor elkaar, dat kost tijd”, aldus Ter Avest.

Inspiratie
Uiteindelijk worden alle bevindingen geanalyseerd, met elkaar vergeleken en gebundeld. Welke conclusies kunnen de lectoren en onderzoekers trekken, wat kunnen de drie steden van elkaar leren? Ter Avest besluit: “Bij het onderzoek sluiten we aan bij wat er leeft in de buurt, al laat eerder onderzoek vanuit het lectoraat zien dat veel Huizen van de Wijk tegen dezelfde samenwerkingsproblemen aanlopen. Het uiteindelijke doel is om een handreiking te schrijven hoe je een Huis van de Wijk het beste kunt organiseren. Wat zijn de werkzame elementen die je overal terugziet? Zo hoeven initiatiefnemers van een nieuw Huis van de Wijk niet opnieuw het wiel uit te vinden. Het geeft inspiratie en ze kunnen die elementen eruit halen die bij hun specifieke wijk passen.”

Dynamiek in de Wijk
Het onderzoek past heel goed bij het lectoraat Dynamiek van de Stad, waarin onderzoek wordt gedaan naar de aanpak van maatschappelijke vraagstukken in stad en wijk. “Dat we ook naar de buurtomgeving kijken is kenmerkend voor al onze onderzoeksprojecten”, haast Walraven zich te zeggen. “De nieuwsbrief ‘Werken aan een inclusieve stad’, die we begin dit jaar aan onze relaties hebben gestuurd, geeft een mooi overzicht van onze activiteiten. Daarin zie je het ook terug.”

Het onderzoek naar de Huizen van de Wijk, een RAAK-onderzoek, start op 18 maart. Naar verwachting presenteren de betrokkenen eind 2022 hun conclusies tijdens een slotconferentie, georganiseerd door het landelijk lectoratenplatform Stad en Wijk.

Op donderdagmiddag 13 december 2018 organiseren de onderzoekslijnen Jeugd en Samenleving en Dynamiek van de Stad van Hogeschool Inholland en het Institute for Societal Resilience van de Vrije Universiteit een symposium over de waarde van veerkracht. Veerkracht in de zin van de veerkrachtige burger - de veerkrachtige gemeenschap - de veerkrachtige overheid.

In diverse kennisinstellingen lopen verschillende onderzoeksprojecten met als thema veerkracht/weerbaarheid in het sociale domein, eenvoudiger aangeduid met de Engelse term resilience. De betrokken onderzoeksteams achten de tijd rijp om stil te staan bij dwarsverbanden en discussie over de rol van resilience. Tijdens deze publieke onderzoeksmeeting worden de verschillende lopende onderzoeksprojecten gepresenteerd en verkennen we samen de meerwaarde en de beperkingen van het begrip resilience om inzicht te verkrijgen in actuele sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen.

We bekijken veerkracht als richtinggevend concept in sociaal-wetenschappelijk onderzoek op drie niveaus: De veerkrachtige burger – de veerkrachtige gemeenschap – de veerkrachtige overheid. Daarbij zal telkens aan de hand van twee ‘schurende’ presentaties worden ingegaan op vragen als:

• Hoe biedt het perspectief van resilience mogelijkheden die voorheen niet gezien werden?
• ​Waar ligt de grootste valkuil van een resilience-benadering?
• Is resilience een buffer tegen een door populistische politiek ingegeven sociaal beleid, of een retorisch instrument om alles bij het oude te laten?

Tweeluik
Deze bijeenkomst vormt deel één van een tweeluik. Na een conceptuele verkenning zullen we ingaan op de consequenties van de nadruk op resilience voor professionals in het sociaal domein. Als de trend die de lopende onderzoeken signaleren voortzet, wat zijn dan de verwachte gevolgen voor hun werkpraktijk? De tweede bijeenkomst wordt rond de zomer van 2019 georganiseerd.

Sprekers
Tijdens de eerste bijeenkomst in december, van 13.00 tot 17.00 uur bij Hogeschool Inholland Amsterdam, geven de volgende personen hun visie op het thema:

• Richard de Brabander - docent Social Work, Hogeschool Inholland
• Mascha Enthoven - lector Pedagogische Opdracht, Hogeschool Inholland
• Marnix Eysink Smeets - lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid, Hogeschool Inholland
• Roel van Goor - associate lector Jeugd en Samenleving, Hogeschool Inholland
• Iliass El Hadioui - docent Pedagogiek, Erasmus Universiteit
• Joke Hermes - lector Burgerschap, Media en Cultuur, Hogeschool Inholland
• Femke Kaulingfreks - lector Jeugd en Samenleving, Hogeschool Inholland
• Stijn Sieckelinck - onderzoeker, Vrije Universiteit
• Liam Stephens, PhD, Vrije Universiteit
• Willem Trommel - hoogleraar Bestuurskunde, Vrije Universiteit
• Guido Walraven - lector Dynamiek van de Stad, Hogeschool Inholland

Programma en aanmelden

Aanmelden kan tot 5 december 2018.

Onlangs verscheen de Staat van het Onderwijs 2018, waarin de onderwijsinspectie opnieuw aandacht vraagt voor kansenongelijkheid en segregatie. Eén van de uitkomsten is dat scholen ertoe doen. De vraag is wat scholen dan precies kunnen doen om kansengelijkheid te vergroten. 

Tijdens de discussiemiddag hopen we antwoord te krijgen op deze en onderstaande vragen:

• Hoe is de feitelijke situatie rond kansenongelijkheid in het Rotterdamse primaire onderwijs (po) en voortgezet onderwijs (vo)?
• Welke kennis is er over oorzaken van kansenongelijkheid en segregatie?
• Welke mogelijke handvatten zijn er om kansengelijkheid te vergroten?
• Welke goede voorbeelden kennen we in Rotterdam en van elders?
• Wat blijkt te werken, voor wie, in welke situaties en waarom?
• Hoe komen we tot een effectieve aanpak en wat is daar voor nodig?

De discussiemiddag past bij waar Inholland voor staat. Inholland is een brede hogeschool met oog voor diversiteit. Toegankelijkheid en gelijke kansen voor iedereen staan hoog in het vaandel.

Nationale Onderwijsweek 
De bijeenkomst is één van de Rotterdamse activiteiten om invulling te geven aan de Nationale Onderwijsweek. Zowel professionals die verbonden zijn aan scholen, schoolbesturen, gemeentes, kennisinstellingen, onderwijs-gerelateerde organisaties als ouders en leerlingen zijn welkom. De ontwikkelaars en organisatoren zijn Guido Walraven (Hogeschool Inholland), Jeroen Onstenk (Hogeschool Inholland), Trudi Hofstede (Gemeente Rotterdam) en Jose Hofman (Stichting BOOR). 

De discussiebijeenkomst is één van de zogeheten KWP Specials, themagerichte bijeenkomsten die aansluiten bij actuele onderwijsontwikkelingen in Rotterdam en algemeen geldend voor de grote steden in Nederland.

Meld je aan!

Van uitvoerend naar cummunicerend en coördinerend
In het voorjaar van 2018 hebben Petra Biemans (lector Mens & Organisatie bij Inholland) en Ellen Sjoer (lector Duurzame Talentontwikkeling bij Haagse Hogeschool) in opdracht van de Topsectoren en Platform Bèta Techniek een onderzoek uitgevoerd. Ze onderzochten de verandering in drie beroepen die gelieerd zijn aan de Topsectoren en maakten er een film van. In deze film komen achtereenvolgend de volgende beroepen aan bod:

• Kapitein van een baggerboot
• Wijkverpleegkundige
• Ict-er gelieerd aan de sector Energie

Dankzij hun voorbereidende onderzoek is in de film de verschuiving in de beroepen expliciet naar voren gekomen: van direct uitvoerend (het klassieke beroepsbeeld) naar meer communicerend en coördinerend. De film is op 18 juni gepresenteerd op de jaarlijkse conferentie van Techniekpact.

Momenteel werken Biemans en Sjoer aan een publicatie waarin ze de drie portretten beschrijven en in een breder kader plaatsen. Hun bevindingen worden in september gepubliceerd.

Aan de slag met preventie rond ouderen
Eind juli heeft ZonMw een subsidieaanvraag toegekend, waaraan de onderzoekslijn Dynamiek van de Stad een actieve bijdrage heeft geleverd. Het thema is preventie rond ouderen en de uitwerking richt zich op een integrale aanpak voor 55-plussers, zodat zij fysiek en sociaal actief kunnen blijven. Het programma, met de naam Ouderen sterker maken: fysiek en sociaal; vitaal ouder worden in Rijnmond en Drechtsteden, een preventieve en integrale aanpak, heeft als doel om ervaringen uit te wisselen, van en met elkaar te leren, methodieken te versterken en waar mogelijk verder te ontwikkelen.

Aan het programma doen onder anderen de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Rotterdam en Vlaardingen mee, andere gemeenten en instellingen zijn betrokken vanuit een bredere kring. Ook de regionale Werkplaats Sociaal Domein, de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid, relevante instellingen en organisaties van ouderen (Genero en Zorgbelang) zijn betrokken. Het programma duurt vier jaar, in het eerste jaar wordt de stand van zaken in kaart gebracht en een plan van aanpak ontwikkeld met alle partners samen.

Softwaretools voor MBRT-onderwijs
De onderzoekslijn Medische Technologie heeft € 80.000,- subsidie toegekend gekregen van het Rengelinkfonds voor de zogenaamde Intekenstudie. In dit project worden, samen met het Amsterdam UMC (voorheen AMC) en de University of Manchester, softwaretools ontwikkeld om deze vervolgens in het MBRT-onderwijs te implementeren. De software kan de variatie in intekening van kritieke organen voor radiotherapie op CT-scans inzichtelijk maken en studenten helpen bij het ontwikkelen van hun intekenvaardigheden. Deze vaardigheden zijn essentieel om de bijwerkingen van bestraling te minimaliseren.

Afbeelding: variatie in intekening van de endeldarm. Rood betekent veel variatie, blauw weinig. Links zonder software-ondersteuning, rechts met.

Ontwikkeling van online eHealth-module
De aanvraag 'Ontwikkeling van online eHealth-module', ingediend bij Rengelinkfonds, is goedgekeurd. De onderzoekslijn Medische Technologie (Laurence Alpay) gaat in samenwerking met de opleiding Sportkunde (Joan Dallinga, trekker van het project) en de onderzoekslijn Kracht van Sport een module eHealth voor leefstijlverbetering voor derde- en vierdejaarsstudenten Sportkunde ontwikkelen. De module wordt opgedeeld in een theoretisch en een praktisch deel. In het theoretische deel worden de stappen van het Intervention Mapping toegelicht voor het ontwikkelen van een eHealth-interventie voor leefstijlverbetering. In het praktische deel worden ervaringen en best practices gedeeld.

Inholland Sportkunde Scriptieprijs voor Thijs van Leeuwen
Vierdejaarsstudent Thijs van Leeuwen heeft op dinsdag 26 juni de ‘Inholland Sportkunde Scriptieprijs’ gewonnen in het uitstroomprofiel ‘Sport en Maatschappij’. In opdracht van de onderzoekslijn Medische Technologie en in samenwerking met de opleiding Sportkunde, heeft hij op het gebied van eHealth onderzoek gedaan naar het gebruik van activity trackers bij inactieve kinderen. Hij werd bij zijn onderzoek begeleid door Laurence Alpay en Joan Dallinga, beiden verbonden aan de onderzoekslijn Medische Technologie.

Op 27 juni, tijdens de Dag van het Onderzoek in Den Haag, wordt de Wij Inholland award in de categorie Onderzoek uitgereikt. De jury, bestaande uit Huug de Deugd (lid College van Bestuur), Robbert Gobbens (lector Gezondheid en welzijn van kwetsbare ouderen), Ineke van Halsema (kennisprofessional en directeur HRM bij De Haagse Hogeschool), Katrin Tazelaar (hoofd van Inholland Sustainable Solutions en het Research and Innovation Centre TOI) en Johannes van der Vos (senior beleidsadviseur onderzoek), maakt bekend wie van de genomineerde onderzoekers de prijs in ontvangst mag nemen. Nieuwsgierig naar de genomineerden? Hieronder stellen we ze kort, in alfabetische volgorde, voor:

Petra Boersma – positief contact met mensen met dementie
Een positieve manier van contact maken met mensen met dementie, vrolijk en met aandacht voor hun belevingswereld. “En met gebruik van theatrale, muzikale en poëtische communicatie. Dit prikkelt de mensen met dementie tot contact. Echt contact.” Zoals de zorgverlener die dagelijks de benen van een cliënt insmeert, complimenten geeft over zijn schaatsbenen en vervolgens met hem net-alsof door de woonkamer schaatst. “Het doet hem denken aan het zwieren vroeger op het ijs, samen met zijn vrouw. Een positieve herinnering. Die oprechte glimlach… zo mooi.” De methode is eenvoudig toe te passen tijdens de 24-uurszorg en helpt zorgverleners om het contact met mensen met dementie lichter te maken. “Een positief bijeffect was dat de training de zorgverleners stimuleerde tot een betere samenwerking. Belangrijk nu is om dergelijke persoonsgerichte communicatiemethoden in curricula van mbo- en hbo-onderwijs op te nemen.” Petra mag met recht trots zijn op haar onderzoek.

Philip Karré – de balans tussen geld verdienen en sociaal betrokken zijn
Sociaal ondernemerschap, sociale doelen bereiken met een commercieel bedrijf, het is een hype. “De verwachtingen van politiek en maatschappij zijn enorm. Maar tegelijkertijd weten we nog maar weinig over hoe het werkt en hoe sociaal ondernemers omgaan met de spanning tussen de sociale en de commerciële logica.” In het onderzoek van Philip staat sociaal ondernemerschap in de praktijk centraal. Er wordt gekeken naar de kansen en uitdagingen, en de rol van de gemeente als sociale partner hierin. “Dat levert nieuwe inzichten op, onder andere in de rol die sociaal ondernemers kunnen spelen in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Ook levert het lessen op voor hoe de gemeenten zich daar op een productieve manier toe kan verhouden.” Vanzelfsprekend is Philip trots op zijn onderzoek maar: “De award geeft ook mooi aan wat er binnen Inholland aan onderzoek wordt gedaan. Die bandbreedte, mooi toch!”

Vera van Stokkom – de smaak van groenten
Vera was zelf vroeger een moeilijke eter. Later werd ze juist nieuwsgierig naar eten, specifieker: naar groenten. “Veel mensen eten onvoldoende groenten, terwijl het wel een belangrijk onderdeel is van een gezond voedingspatroon. Wat maakt dat men groenten wel of niet lekker vindt? Is dat smaak? Textuur? Ik ben, samen met studenten, vooral op zoek gegaan naar hoe groenten aan te passen zijn zodat ze wel als lekker worden ervaren.” Na het afronden van haar promotieonderzoek, eind dit jaar, wil ze verder. “Praktische en toepasbare productconcepten, nieuwe groentemomenten… er is nog zoveel te ontdekken. Ik wil vooral dat er iets mee gedaan wordt.” Of ze het een eer vindt dat ze is genomineerd? “Zeker! Of ik nu win of niet, ik vind het fantastisch dat ik op deze manier inzicht kan geven in mijn onderzoek en aandacht kan krijgen voor het onderwerp.”

Guido Walraven e.a. – jezelf worden en de wijk meenemen
In Rotterdam is een cultuurwerkplaats met een dubbele doelstelling. In eerste plaats gericht op de artistieke en persoonlijke ontwikkeling van jongeren en daarnaast op een constructieve bijdrage van de deelnemende jongeren aan hun wijk. “Vandaar de titel van het onderzoek: ‘jezelf worden en de wijk meenemen’.” Het bereik en effectiviteit van projecten cultuureducatie voor kinderen en jongeren is een bekend, taai probleem. Want wanneer heeft een dergelijk project impact? Aan welke voorwaarden moet je voldoen? “Wij hebben in Rotterdam als actieonderzoeker meegedraaid, als experts input geleverd en via kennisateliers een lerende werkwijze ingezet. Multidisciplinair, artistiek en wijkgericht.” De opdrachtgevers waren er blij mee en hebben de resultaten benut voor aanpassingen in de aanpak. Voor de rapportages, de checklist en de handreiking is ook landelijk ruime belangstelling en waardering. “Ook de nominatie voor de Wij Inholland award zie ik als waardering van het onderzoek. Ik ben er blij mee.”

Wij Inholland award - Onderzoek
Voor de Wij Inholland Award - Onderzoek 2018 komen onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat. De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO).

Een gezonde stad is een inclusieve en veerkrachtige stad, en dat vraagt om een integrale aanpak. Dat is op 24 mei de kern van de lezing van Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad, tijdens de Atriumlezing ‘De Gezonde stad’. “Maar het samenwerken tussen verschillende vakgebieden en sectoren gaat niet vanzelf. Hoe kun je het wel voor elkaar krijgen en wat is de rol van de gemeente hierin?”

De lezing is een initiatief van VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en Platform Stad en Wijk en geeft een andere kijk op gezondheid en gezondheidsverschillen. Want armoede en een slechte gezondheid gaan vaak samen, en ze versterken elkaar. Er is, met de aanwezigheid van bestuurders, medewerkers van wijkteams, mensen uit de schuldhulpverlening en ambtenaren uit de hoek van de Omgevingswet een gevarieerd gezelschap op afgekomen. Naast twee inspirerende colleges - net als Walraven is ook Joop ten Dam, lector De Gezonde Stad van de Hogeschool Windesheim als spreker uitgenodigd - is er ruimte voor discussie. Ruimte waar grif gebruik van wordt gemaakt waaruit maar weer blijkt dat de onderwerpen armoede en gezondheid iedereen raken en domeinen overstijgen.

Gezondheidsverschillen
Hoogopgeleiden leven gemiddeld 7,3 jaar (mannen) en 6,4 jaar (vrouwen) langer dan laagopgeleiden, blijkt uit de cijfers van het CBS die Ten Dam toont. Hij legt uit dat preventieve acties om gezondheid te versterken nauwelijks effect hebben bij mensen met weinig geld en opleiding. Mensen hebben er geen aandacht voor. “De dagelijkse stress van armoede belet mensen om iets te doen aan hun gezondheid. Ze hebben er in hun hoofd geen ruimte voor,” zegt Ten Dam. Dit vraagt een omkering: om gezondheidsverschillen te verminderen, moet je beginnen aan de kant van armoede. Maar mensen met chronische stress door schaarste worden impulsiever, verliezen het overzicht, kunnen problemen niet goed analyseren en verliezen het geloof in eigen kunnen. Het is een belangrijk inzicht voor het beleid en de aanpak van gemeenten.

Samenwerking tussen sectoren
De lezing van Guido Walraven sluit hierop aan. Hij zet uiteen dat het erom gaat in te grijpen op het individuele leven van mensen vanuit een totaalbeeld met aandacht voor maatschappelijke, sociaaleconomische en culturele voorwaarden. Waarin allerlei sectoren van belang zijn: onderwijs, werkklimaat, gezondheidszorg, maatschappelijk werk enzovoorts. “De samenwerking tussen de sectoren is een klassiek taai probleem”, zegt Walraven. Hij citeert een wethouder die hem ooit vertelde ‘het loket van de gemakkelijke oplossingen te hebben gesloten.’ Wat je wel kunt doen? “De burger centraal zetten, leren van fouten, werken met een kennis-gedreven aanpak en luisteren naar de ervaringen van professionals op de werkvloer.” Voor gemeenten is er een taak weggelegd om interdisciplinair werken te faciliteren en te belonen. Dit past in de decentralisaties die gemeenten een steeds grotere rol geven.

Platform Stad en Wijk
Ten Dam en Walraven zijn beide aangesloten bij het landelijke Platform Stad en Wijk; een samenwerkingsverband van onderzoekslijnen van hogescholen dat door middel van praktijkgericht onderzoek inzicht verschaft in, en oplossingen aandraagt voor maatschappelijke vraagstukken in stad en wijk, speciaal op het gebied van participatie en veerkracht. Het platform wil daarbij de beroepspraktijk verbinden aan het beleid, aan burgers en maatschappelijke organisaties, en ook aan de wetenschap. Walraven pleit ervoor dat hogescholen met hun onderzoekslijnen enerzijds en steden/gemeenten anderzijds meer met en van elkaar leren.

Meer over de lezing ‘De Gezonde stad’ en de discussie die op de twee colleges volgde, is hier te lezen.

De inzending om in aanmerking te komen voor de Wij Inholland award in de categorie ‘Onderzoek’ is verlengd tot woensdag 23 mei 2018. Ben jij of ken jij een onderzoeker of onderzoeksteam die innovatief onderzoek heeft gedaan dat aansluit op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaat naar het werkveld? Draag deze dan voor! De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek op 27 juni 2018 bij Inholland Den Haag.

Naast een eervolle vermelding ontvangt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van € 5.000,- om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Denk hierbij aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland Award - Onderzoek 2018 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.

Jury

De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury.

De jury bestaat uit:

• Huug de Deugd (lid College van Bestuur),
• Robbert Gobbens (lector ‘Gezondheid en welzijn van kwetsbare ouderen’),
• Ineke van Halsema (kennisprofessional en interim-directeur HRM bij De Haagse Hogeschool),
• Katrin Tazelaar (hoofd van Inholland Sustainable Solutions en het Research and Innovation Centre TOI)
• en Johannes van der Vos (senior beleidsadviseur onderzoek).

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 23 mei 2018 per e-mail versturen naar Cataline Sinnige, de secretaris van de jury.

Op woensdag 27 juni aanstaande vindt de Inholland Dag van het Onderzoek 2018 plaats. Na het Pop-up Lab van vorig jaar staat dit jaar het thema Onderzoekscultuur centraal. Wat hebben we nodig om het onderzoek bij Inholland op het next level te krijgen? Wat betekent dit voor onderzoekers, studenten, docenten, managers en staf?

De Dag van het Onderzoek 2018 vindt plaats in Den Haag en wordt geopend door onze collegevoorzitter Jet de Ranitz. Keynote speaker is Daan Andriessen, voormalig lector van Inholland en tegenwoordig lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek bij Hogeschool Utrecht. Hij spreekt over de landelijke ontwikkelingen en schijnt zijn licht op het thema Onderzoekscultuur. Inholland-collegelid en portefeuillehouder onderzoek Huug de Deugd gaat in op de toekomstplannen voor het onderzoek bij Inholland. Aansluitend reikt hij de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 uit.

Na de lunch volgen er twee workshoprondes rond relevante subthema's zoals Peer review en intervisie, De nieuwe gedragscode onderzoek, Ethische commissies, Vernieuwende manieren van onderzoek doen en Impact van onderzoek. In de vorm een interactief debat werken we daarna gezamenlijk aan nieuwe perspectieven voor het onderzoek bij Inholland. Om 17.00 start de borrel.

In de komende weken volgt meer informatie.

Aanmelden
De Dag van het Onderzoek vindt op woensdag 27 juni 2018 plaats bij Inholland Den Haag. Aanmelden kan tot 22 juni 2018. 

Vragen?
Mocht je een vraag hebben, of na aanmelding toch verhinderd zijn, stuur dan een e-mail naar Bart Muusse (Stafafdeling Onderwijsbeleid & Juridische Zaken).

Al sinds zijn puberteit is hij betrokken bij maatschappelijke vraagstukken,  zijn fascinatie voor de stad kwam pas later. Eén favoriete stad heeft hij niet, tijdens stedentrips en op vakantie vindt hij het leuk om telkens nieuwe steden te ontdekken. En hij heeft wel iets met beessies, al mag van hem het ‘evviedens beest’ terug in zijn hok. Aan het woord is Guido Walraven, lector Dynamiek van de Stad bij Hogeschool Inholland. Hij kreeg 10 vragen voorgelegd van Platform Stad en Wijk, het samenwerkingsverband van onderzoeksgroepen die door middel van praktijkgericht onderzoek inzicht verschaffen in en oplossingen aandragen voor maatschappelijke vraagstukken in stad en wijk.

Het complete interview van Platform Stad en Wijk met Guido Walraven is hier te lezen.

Samenwerken
Lector Guido Walraven is mede-initiatiefnemer van het Platform Stad en Wijk. Naast Inholland zijn er nog zeven hogescholen bij het platform betrokken. Het doel van het platform is om praktijkgericht onderzoek te verrichten vanuit een multidisciplinair en stedenvergelijkend perspectief. Daarnaast richt het platform zich op de verdere kennisverspreiding van belangrijke onderzoeksresultaten en op kennisuitwisseling met de beleidspraktijk en tussen de diverse lectoraten. Zowel op het gebied van inhoudelijke vraagstukken als methodologisch. Op de vraag wat voor Walraven de meerwaarde is van het Platform Stad en Wijk, antwoordt hij: “Uitwisseling en inspiratie, van en met elkaar leren, samenwerken en samen aanvragen doen.”

De onderzoekslijn Dynamiek van de Stad draagt bij aan De Gezonde Samenleving. Het beschrijft hoe maatschappelijke vraagstukken worden aangepakt in het dynamisch krachtenveld van de stad, verklaart waarom dat gebeurt als het gebeurt, doet aanbevelingen voor keuzes die genomen kunnen worden en beoordeelt de gekozen strategieën op normatieve en ethische grondslagen.

Om professionals in zorg, welzijn en veiligheid (beter) te leren werken en omgaan met ‘verward gedrag in de wijk’ gaan twee grote interprofessionele projecten van start. Daarbij zijn Dynamiek van de Stad, GGZ-verpleegkunde en Publiek Vertrouwen en Veiligheid betrokken samen met diverse opleidingen van Inholland, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Utrecht. Onderzoeksfinancier ZonMW heeft onlangs groen licht gegeven voor onder meer deze twee projecten.

Hbo-brede onderwijsmodule
Onder de werktitel ‘Interprofessioneel werken ten behoeve van personen met verward gedrag’ werken Hogeschool Utrecht en Hogeschool Inholland samen aan een project om een onderwijsmodule door te ontwikkelen, op den duur te gebruiken door alle hogescholen in Nederland. Het gaat om een flexibele inzetbare keuzemodule voor onderwijs aan diverse professionals (in opleiding) die een actieve rol (kunnen) vervullen bij de opvang van psychisch kwetsbare burgers in de praktijk.

De noodzaak voor de ontwikkeling van een dergelijke module ligt in het feit dat de maatschappij steeds vaker geconfronteerd wordt met een diversiteit aan personen met ‘verward gedrag’. Het gaat hier om mensen met verschillende soorten aandoeningen of beperkingen, bijvoorbeeld psychisch, verstandelijk of verslaving, die problemen ervaren in wonen, werk en opleiding, gezondheid of andere ‘levensdomeinen’. Deze mensen dreigen soms de grip op hun leven te verliezen waarbij zij mogelijk zichzelf of andere schade berokkenen.

Om deze problematiek het hoofd te bieden is interprofessionele samenwerking vanuit diverse sectoren noodzakelijk. Gezien de complexiteit van de problematiek is vaak hbo-denk- en werkniveau onmisbaar om met deze doelgroep om te gaan en de samenwerking met andere professionals te coördineren. Ook moeten professionals strategisch kunnen manoeuvreren bij soms conflicterende belangen in de omgang met patiënten met een ernstige psychische ontregeling. Het is daarom belangrijk dat hogescholen studenten zo vroeg mogelijk structureel aandacht besteden aan expertiseontwikkeling, ‘rolarticulatie’ en strategisch inzicht in dit soort complexe strategieën bij genoemde doelgroep.

Vanuit Inholland zijn onderzoekers van GGZ-verpleegkunde en docenten en studenten van de opleidingen Verpleegkunde, Social Work en Veiligheidskunde betrokken, met Berno van Meijel, lector en bijzonder hoogleraar GGZ-verpleegkunde als stuurgroeplid. Verder is het werkveld betrokken vanuit onder andere de GGZ-instelling Parnassia Groep.

Minor CONNECT
Vanuit Dynamiek van de Stad werkt Hogeschool Inholland samen met de Hogeschool Rotterdam (penvoerder) aan de minor CONNECT om studenten van verschillende opleidingen te leren interprofessioneel samen te werken aan het oplossen van vraagstukken rond personen met verward gedrag. De minor is bedoeld voor studenten van de opleidingen Social Work, Verpleegkunde, Sociaal Juridische Dienstverlening, HBO-Recht en Integrale Veiligheidskunde en wordt beschikbaar voor alle hogescholen.

Aanleiding voor de ontwikkeling van deze minor is dat men in de regio Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland Zuid behoefte heeft aan een goede domeinoverstijgende aanpak om mensen met verward gedrag te ondersteunen. “Een tbs-er die na vijftien jaar plotseling terugkeert in de wijk. Een dementerende oudere die uren voor haar ouderlijk huisdwaalt. Een jongeman van Marokkaanse afkomst die alle hulp en psychische behandeling afwijst. Professionals en bewoners in de wijk worden geconfronteerd met een diversiteit aan personen met verward gedrag. Om tot een inclusieve en veilige wijk te komen is samenhangende en persoonsgerichte zorg nodig die over de domeinen van zorg, welzijn en veiligheid heen reikt”, aldus de samenvatting in de subsidieaanvraag.

Tijdens de minor leren studenten kennis en vaardigheden, krijgen ze een praktijkgerichte module en een specialisatie, gericht op migranten met verward gedrag en hun familie. Aan de hand van kritische beroepssituaties werken studenten in interdisciplinair samengestelde teams aan casussen. Ter afsluiting organiseren ze een werkconferentie waarbij ze de beroepssituaties en oplossingen analyseren en delen met professionals en ervaringsdeskundigen uit de praktijk.

Yvonne Kleistra, onderzoeker bij Dynamiek van de Stad, onderzocht alledaags burgerschap (zoals mantelzorg) onder studenten van Inholland. Die spontane vorm van burgerschap komt veel voor en is anders dan de vorm van burgerschap die de overheid bepleit.

In deze studie stonden de volgende vragen centraal:

• Hoe denken burgers over de nieuwe norm van ‘verantwoordelijk burgerschap’ en ‘zorgen voor en ‘zorgen voor elkaar’ met elkaar overeen?

• Welke normen hanteren zij inzake eigen verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheid jegens anderen in de leefgemeenschap waar zij deel van uitmaken?

• In hoeverre komen de denkbeelden en opvattingen van verschillende groepen over ‘verantwoordelijk burgerschap’ en ‘zorgen voor elkaar’ met elkaar overeen?

Het betrekken van de omgeving, bij mantelzorg en vrijwilligerswerk, om de burger in zijn kracht te zetten en de kwaliteit van leven te verbeteren past bij de visie van de Gezonde Samenleving.

Burgerschap
Onderzoekers van Dynamiek van de Stad houden zich onder meer bezig met stedelijk burgerschap. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gepland en geleefd burgerschap. Bij gepland burgerschap gaat het dan bijvoorbeeld om een overheid die vindt dat mensen met behoefte aan ondersteuning en zorg eerst in hun sociale netwerk moeten nagaan of ze daar steun kunnen krijgen voordat ze een beroep doen op publieke voorzieningen. Bij alledaags of geleefd burgerschap gaat het bijvoorbeeld om burgers die spontaan buren of familieleden helpen.

Kleistra onderzocht ook het door de rijksoverheid geplande burgerschap, deze resultaten worden binnenkort gepubliceerd.

Meer weten?
Lees het rapport ‘Hoever reikt de helpende hand?’.

De verwachtingen over sociale innovatie als oplossing voor allerlei hedendaagse maatschappelijke vraagstukken zijn vaak hooggespannen. Maar kunnen deze verwachtingen in de praktijk worden waargemaakt? Wat betekent sociale innovatie eigenlijk? Hoe werkt het en wat is de praktische betekenis? Het lectoraat Dynamiek van de Stad van Hogeschool Inholland nodigt je uit om over deze vragen in debat te gaan op donderdag 25 januari bij Hogeschool Utrecht tijdens de bundelpresentatie van ‘Sociale innovatie in de praktijk’.

In de essaybundel wordt vanuit twee disciplinaire perspectieven, sociologie en bestuurskunde, en drie praktijkgerichte perspectieven naar sociale innovatie gekeken. Terwijl de eerste twee perspectieven in belangrijke mate conceptueel zijn, richten de praktijkgerichte perspectieven zich op het sociale, het beleids- en het onderwijsdomein.

Het boek en de bijeenkomst richten zich op mensen die werkzaam zijn in het sociale domein, in de beleidspraktijk, docenten en studenten in het hoger (beroeps-) onderwijs en iedereen die belangstelling heeft in innovatieve manieren om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken.

Sociale innovatie
Sociale innovatie gaat om de bundeling van menskracht met als doel uiteenlopende maatschappelijke kwesties aan te pakken. Het heeft betrekking op nieuwe arrangementen van burgers, overheden en bedrijven die ‘maatschappelijke energie’ opwekken om bijvoorbeeld armoede of sociale ongelijkheid tegen te gaan, arbeidsparticipatie te bevorderen of ‘alternatieve’ initiatieven te ondersteunen. Steeds gaat het om het creëren van maatschappelijke meerwaarde.

Sociale innovatie kan een belangrijke rol spelen bij het creëren van De Gezonde Samenleving, één van de belangrijke kernthema’s van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, ook bij fysieke, emotionele en sociale problemen, een zo gezond mogelijk leven leiden en een betekenisvol sociaal leven hebben.

Daarnaast kan sociale innovatie bijdragen aan de Inholland-visie ‘samen werken aan duurzame oplossingen’. Met name bij het duurzaam ondernemen in de metropool. Het gaat hierbij om de vraag wat de gevolgen zijn van de trek naar de stad voor de leefomgeving, voedselproductie en voedselzekerheid.

De redacteuren van de bundel zijn werkzaam bij het Kenniscentrum De Gezonde Samenleving en bij onderzoeksgroep Research & Innovation Centre Agri, Food & Life Sciences (RIC-AFL) van Hogeschool Inholland.

Het programma van de bijeenkomst is als volgt: 

• 15.00 – 15.05    Welkom
• 15.05 – 15.15    Gastheer Nico de Vos vertelt kort over Platform Stad & Wijk
• 15.15 – 16.15    Paneldiscussie (panelleden: Julia Wittmayer, Laurens de Graaf en Frans Soeterbroek)
• 16.15 – 16.25    Samenvatting discussie en presentatie / toelichting boek
• 16.25 – 16.30    Afsluiting
• 16.30 – 17.00    Borrel

 Aanmelden kan via de website. 

Gasten die zitting zullen nemen in het panel tijdens het debat zijn dr. Julia Wittmayer, senior researcher & adviseur, dr. Laurens de Graaf, burgemeester Lopik en lector aan de Hogeschool Utrecht en drs. Frans Soeterbroek, socioloog en  organisatieadviseur bij De Ruimtemaker.

Datum: donderdag, 25 januari 2018
Tijd: 15.00 – 17.00 uur
Locatie: Hogeschool Utrecht, Padualaan 101, 3584 CH Utrecht

De bundel ‘Sociale innovatie in de praktijk’ verschijnt begin 2018 bij de uitgeverij Van Gorcum. Deelnemers aan de bijeenkomst krijgen de mogelijkheid om het boek ter plekke met korting te kopen. Het boek kost dan 20 euro in plaats van regulier 26,95 euro. Ook geven we gratis boeken weg aan de eerste tien mensen die zich aanmelden en die er dan ook daadwerkelijk zijn.