Gespreksvaardigheden zoals ouder- en coachinggesprekken zijn een essentieel onderdeel van het curriculum van de Pabo en de Associate degree (Ad) Pedagogisch Educatief Professional (PEP). Helaas zijn de oefenmogelijkheden in de klas vaak beperkt, terwijl studenten behoefte hebben aan méér oefenen. Garmt Meulendijks, lerarenopleider bij de Pabo, en Noor Honders, werkzaam bij de Ad PEP, ontwikkelden daarom avatars waarmee hun studenten gesprekken kunnen oefenen wanneer ze maar willen.

Team EdTech introduceerde de mogelijkheid van gespreksvoering met avatars bij de Pabo en de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB). Garmt ging hier verder mee aan de slag. Hij traint als lerarenopleider al jaren studenten in het voeren van oudergesprekken en vindt dat de avatar veel meerwaarde heeft. “Eerder oefenden studenten met elkaar of met collega’s in de klas, maar dat levert niet altijd de juiste ervaring op. Niet iedereen kan even overtuigend acteren. Met de avatar hebben studenten eerder het gevoel dat ze met een echte ouder aan het spreken zijn. Bovendien kunnen ze met die avatar veel vaker oefenen in en buiten de les.” De tool is geen vervanging maar een aanvulling, benadrukt hij: “Juist door de combinatie van begeleiding en nabespreken in de klas ontstaat verdieping.”

Avatar voor BDB-traject
Noor maakte kennis met de avatar toen ze een BDB-traject volgde bij Hans Rader, docent en coördinator BDB. “We gebruikten de tool om te oefenen met student-coachinggesprekken. Ik vond het leuk en zag direct kansen voor het PEP-vak coachingvaardigheden.” Voor dit vak ga je in de rol van leercoach/studieloopbaanbegeleider in gesprek met een student, een avatar. Er zijn drie casussen. De eerste is het eenvoudigst, de derde het moeilijkst. Aan het eind van het gesprek krijg je gesprekstechnische feedback op hoe je het gesprek voert en opbouwt.

Persona’s die tegengas geven 
Voor het ontwikkelen van de avatars gebruikten Garmt en Noor de interactieve leeromgeving Meta-Skills. Ze ontwierpen zelf persona’s en scenario’s en daarna maakte Meta-Skills de prompts. “We hebben de scenario’s en persona’s meerdere keren getest, aangescherpt en realistischer gemaakt”, zegt Garmt. “Ze waren eerst te vriendelijk. Taalmodellen zijn getraind op constructief meedenken, terwijl de studenten juist moeten leren omgaan met weerstand. De avatar moet wel tegengas geven!”

Snel schakelen
Noor: ‘Het maken van de avatars was niet zo moeilijk als ik dacht. Vanuit de opleiding konden we ons op de inhoud richten. We gaven onze scenario’s en wensen door, konden die testen en de feedback werd razendsnel verwerkt door Meta-Skills.” Hans Rader, die ook betrokken was bij het ontwikkelen van de avatars voor de BDB, heeft dezelfde positieve ervaring. “Het Meta-Skills-platform was er al. Wij hoefden alleen inhoudelijke input te geven en er werd snel geschakeld. We konden de avatars daardoor snel implementeren in het curriculum.”

Levensechte personen 
Hoe ziet oefenen met een avatar eruit? De student ziet op het beeldscherm een levensecht ogende persoon en praat daarmee via de microfoon. Garmt: “Je spreekt in en drukt dan op de verzendknop. De AI-avatar antwoordt direct en ook de uitdrukking op het gezicht van de AI-avatar past zich aan: blij, verdrietig, kwaad.” Voor de Pabo maakte Garmt vijf scenario’s die in moeilijkheidsgraad toenemen – van het kennismakingsgesprek tot het slechtnieuwsgesprek. Hierdoor kunnen studenten groeien. Voor het oefenen van coachinggesprekken bij PEP werkte Noor drie scenario’s uit. “De ene avatar wil graag hulp, de andere niet: die is gestuurd door de leidinggevende.”

Docenten en studenten positief
De reacties van studenten en docenten zijn heel positief. Noor: “Andere collega’s willen ook een avatar voor hun vak. En studenten ervaren dat ze vrij kunnen oefenen. Een collega vertelde me over een student die bij het oefenen met andere studenten in de klas eerst helemaal blokkeerde. Door thuis te oefenen met de avatar durft deze student nu wel in de klas én in de werkpraktijk te oefenen met gesprekken. De avatar kan dus echt iets doorbreken.”

Feedback 
Na elk gesprek krijgt de student feedback uit het systeem. Noor: “Bij het bouwen bepaal je op welke punten de studenten feedback moeten krijgen.” De avatars van de Pabo geven ook feedback, maar geen cijfer zegt Garmt. “Het gaat vooral om de reflectie van de student: hoe vaardig voel ik mij om zo’n gesprek straks in de praktijk te voeren?”

Het ontwikkelen van de avatars kostte niet veel tijd. Garmt: “De doorlooptijd was zo’n drie maanden. Zelf heb ik er ongeveer twintig uur ingestoken.” Bij Noor was dat vergelijkbaar. Ze wil graag meer avatars ontwikkelen en vraagt zich af waar ze daarvoor moet zijn. Garmt: “Je kunt een voorstel indienen bij Team Edtech van het Center of Teaching & Learning.”

Oefenen in de klas
Bij de Pabo en PEP zijn de avatars nu vaste onderdelen van het onderwijs en worden ze op verschillende manieren ingezet. Noor: ‘PEP-studenten kunnen er thuis of in de klas mee oefenen. Een student voert dan het gesprek en de ander observeert en geeft ook achteraf feedback.’ Juist dat nabespreken in de klas, bijvoorbeeld waarom het de een wel lukt om een ouder rustig te krijgen en ander niet, is heel waardevol, vindt Garmt. ‘Wij willen avatars daarom niet als stand alone tool. De tool moet verweven zijn in het aanbod in de klas anders mis je de verdieping.’  

Wil jij zelf aan de slag met nieuwe vormen van onderwijs of toetsen zoals  Garmt en Noor hebben gedaan? Of ben je benieuwd wat het CTL of team EdTech voor jouw team kan betekenen? Neem contact op met team EdTech of verken met je team de mogelijkheden van innovatievoucher van het CTL.

Bij de labopleiding Life Sciences & Chemistry van Hogeschool Inholland is het allerbelangrijkste dat eerstejaarsstudenten moeten leren: veilig werken. Maar hoe laat je studenten zien wat er mis kan gaan, zonder dat dit gevaar oplevert? Docenten Rinske Vlamings en Nick Dekker ontwikkelden samen met team EdTech een formatieve veiligheidstoets in de Immersive Room (IR). “In de IR kunnen we situaties nabootsen die te gevaarlijk zijn om te ensceneren in ons echte lab.”

Ervaren wat er mis kan gaan
“Eerstejaars krijgen de eerste maanden wekelijks een dag les in het lab en leren dan hoe je veilig werkt”, vertelt Rinske. “Het is ook goed om te laten zien hoe het niet moet. In het echte lab kunnen we dat maar een beetje laten zien, want stel je voor dat het echt misgaat! De IR is een mooi, veilig alternatief. Nick en ik hebben samen een levensgevaarlijk drugssyntheselab nagebootst en daarbij de extremen opgezocht. Je leest wel eens hoe vreselijk het daar mis kan gaan.” Nick noemt nog een tweede voordeel: “Labruimte is enorm duur en onze labs zijn druk bezet.’’

Oefenen vóór de echte toets
De IR-toets is formatief en bedoeld als voorbereiding op de ‘summatieve veiligheidstoets’ in het echte lab. We willen studenten een beeld geven van wat ze bij de echte toets kunnen verwachten. Op termijn zouden we graag ook de echte toets in de IR doen. Bij beide toetsen gaan de studenten in groepjes van vijf naar binnen en benoemen onveilige situaties, zoals brandgevaar of verkeerde opslag. Daarna gaan ze hierover in gesprek met de examinatoren. “Studenten kwamen vrolijk uit de IR en vonden de oefening ‘tof’ om te doen. Verder hoorden we ze zeggen dat ze voor de echte toets nog wel even goed de reader moesten gaan lezen.”

Samen leren met EdTech
Samen met collega’s Rinke van Zanden en Nico Grijpink van team EdTech onderzochten Rinske en Nick hoe je een complexe veiligheidssituatie op een betekenisvolle én laagdrempelige manier kunt overbrengen. ‘’Daarbij leerden we niet alleen studenten iets nieuws, maar ook wijzelf experimenteerden met andere vormen van toetsen.’’

Directe feedback maakt verschil
Ruim veertig eerstejaars-projectgroepen deden de oefening in de IR, begeleid door docenten. Nick: “Rinke, wijzelf en de docenten zagen dat de studenten echt aan gingen.” Rinske: “Op de wand was een teller te zien die aangaf hoeveel onveilige situaties ze gevonden hadden (hotspots). Studenten wilden als de tijd om was weten welke hotspots ze nog niet gevonden hadden. Dat zie ik bij een opdracht op papier niet gebeuren.” Inmiddels heeft de summatieve toets in het lab plaatsgevonden. Rinske en Nick hebben nog niet gecheckt of de toets dit keer beter gemaakt is. Ze hoorden van de examinatoren wel dat zij de studenten dit jaar inhoudsvaardiger vonden.

Onderdeel van een bredere beweging
Dit experiment staat niet op zichzelf. Het past binnen de bredere beweging die Inholland met het Center for Teaching & Learning en EdTech stimuleert: ruimte maken om te experimenteren met innovatieve vormen van onderwijs, samen te leren en onderwijs betekenisvoller te maken. “Voor ons was dit ook gewoon leuk om te doen,” zegt Nick. “Je leert zelf weer nieuwe dingen. Tegen docenten die twijfelen om de IR in te zetten we: doe het gewoon, begin klein, leg de lat niet te hoog. We vertellen collega’s graag meer.”

Hoe leer je studenten om zich in te leven in de ervaringen en emoties van mensen met dementie? Docent Ruud Gortworst liet studenten dementie ervaren via een VR-simulatie. Docent-ondersteuner en XR-specialist Henk Kruizinga en onderzoeker Daphne Vogel hielpen hem bij het opzetten van een effectieve les. Wat is daarvoor nodig - en wat was de leeropbrengst?

Daphne is bij het lectoraat Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg projectleider voor het onderzoek ‘Anders opleiden in de zorg met simulatieonderwijs’ en onderdeel van team EdTech. Simulatieonderwijs kent veel vormen, zegt ze: van VR, AI en immersive rooms tot rollenspellen met acteurs. “Met simulatieonderwijs creëer je een zo waarheidsgetrouw mogelijke situatie, waarin studenten veilig beroepsvaardigheden kunnen oefenen. Fouten maken is niet erg, want dat heeft geen gevolgen voor patiënten. Door in een veilige leeromgeving te oefenen, krijgen studenten meer zelfvertrouwen voor ze de werkvloer opgaan.”

Levensechte ervaring
Toen Henk vernam dat docent Ruud de VR-app ‘Into D’mentia’, die is ontwikkeld door lector Wina Smeenk, wilde inzetten voor de minor Nieuwe dementiezorg kwam hij direct in actie. Hij nodigde de distributeur uit om een demo te geven aan de docenten van de minor. Die waren meteen enthousiast, vertelt Ruud. “Met deze VR-app kruip je in de huid van een patiënt met dementie. Het voelt levensecht. Je krijgt flashbacks naar het verleden. We hebben Daphne vanaf het begin betrokken om deze lesmethode ‘evidence informed’ te evalueren met behulp van onderzoek. Daphne onderzoekt ook wat nodig is om VR-lessen goed te ondersteunen. Door onderzoek breng je experimenten naar een hoger niveau en maak je kennis en inzichten beschikbaar voor andere opleidingen.”

Drie-eenheid van didactische, technische en onderzoekexpertise 
Volgens Daphne is een nauwe samenwerking tussen docent, docentondersteuner, en onderzoeker essentieel voor simulatieonderwijs. “Die drie-eenheid van didactische, technische en onderzoekexpertise maakt het onderwijs sterker. Door onderzoek kun je de opbrengst meten en beter opschalen naar andere opleidingen.” 

Henk: “Voor de VR-les gebruiken we een VR-koffer van Inholland. Daarin zitten tien brillen en de software waarop ‘Into D’mentia’ is geïnstalleerd. Samen met twee assistenten geef ik een instructie voor de brillen en controllers. Na het doorlopen van de VR-beleving gaan de studenten naar een andere ruimte voor de evaluatie met de docent.”

Leerdoelen 
De VR-les had als leerdoelen: het versterken van empathie en leren om op de persoon afgestemde zorginterventies te bieden. Volgens Daphne passen de VR-belevingen die Into D’mentia biedt goed bij deze leerdoelen. Een gestructureerde nabespreking van zo’n VR-les is, zo blijkt uit de wetenschappelijke literatuur, hét moment waarop het leren plaatsvindt bij simulatieonderwijs. “Het is belangrijk terug te blikken op de ervaring en de leerdoelen. We vragen studenten wat ze geleerd hebben en wat ze meenemen naar de beroepspraktijk.”

Self assessment meting voor en na de VR-les
“Om inzicht te krijgen in de leeropbrengst deden we voor de VR-les een voormeting in de vorm van een gevalideerde self assessment”, vertelt Daphne. “Met een vragenlijst vroegen we studenten hoe goed ze vonden dat ze zich konden inleven en in hoeverre ze zich in staat voelden om passende zorg te bieden. Na de VR-les vroegen we ze dezelfde vragenlijst nogmaals in te vullen. De uitkomsten laten een significant leereffect zien. De ‘Into D’mentia’-VR-les wordt dit najaar opnieuw gegeven. Dit keer doen we ook vergelijkend onderzoek. We onderzoeken de leeropbrengst van een les zonder VR en met VR.”

Studenten ervaren de VR-les als een waardevolle aanvulling, blijkt uit het onderzoek. Ze schrijven dat ze nu beter begrijpen hoe het is om dement te zijn en denken beter passende zorg te kunnen bieden. Op de vraag ‘Wat neem je mee naar de praktijk?’ antwoordden ze onder meer: ‘Kijken vanuit het perspectief van iemand met dementie’; ‘Meerdere benaderingen proberen’; ‘Niet praten over maar met de persoon met dementie’. Enkele studenten hadden last van ‘bewegingsziekte’. Daarom wordt onderzocht of het mogelijk is deze VR-les op een desktopcomputer te doen.

Docent-ondersteuning cruciaal
Voor goed simulatieonderwijs zijn docent ondersteuners cruciaal, zegt Daphne. “Ze geven technologisch en didactisch advies, en hebben veel hands-on ervaring. Doordat ze bij verschillende domeinen ondersteunen, nemen ze hun kennis mee naar andere domeinen. Ze zijn bruggenbouwers en essentieel voor het opschalen van simulatieonderwijs.” Henk: “Toen we bij Inholland met VR startten waren er allerlei problemen zoals dat de batterijen van de brillen vlak voor de les leeg waren of de software outdated. Met de VR-koffer op wielen is het vervoer nu makkelijk en laden de brillen automatisch op. Als docent-ondersteuners ontzorgen we de docenten.” 

VR-demo-ruimte voor docenten in Amsterdam 
Het Edtech-team richt nu een VR-demo-ruimte in op de negende verdieping van het Inholland-gebouw in de Amsterdamse Sluisbuurt, vervolgt Henk. “Docenten die willen kijken of VR inzetbaar is in hun lessen en het zelf willen ervaren zijn van harte welkom. Het plan is dat er altijd een technisch ondersteuner en een onderwijskundige aanwezig zijn bij zo’n demo-afspraak. Docenten kunnen alleen komen of in een groep. We kunnen demo’s geven met VR-apps voor verschillende vakgebieden: van het ontwerpen van gebouwen en patiëntcommunicatie tot leerling coaching en oudergesprekken met VR. Na afloop van een demo kunnen we samen een plan uitwerken voor toepassing in de les.”  

Op de 'BOOST! je onderwijs'-dag van donderdag 20 maart in Amsterdam lieten collega’s elkaar zien hoe zij in hun praktijk activerende onderwijs met behulp van digitale leermiddelen inzetten, zoals Moodle, FeedbackFruits, AI en andere technologie. De focus lag op met én van elkaar leren hoe we met behulp van digitale leermiddelen studenten actief betrekken bij hun leerproces, om het 'zweet op de rug' van de student te zetten. Hoogtepunt was de feestelijke uitreiking van de allereerste BOOST!-Award aan Rakhi van der Pols, die zich op bijzondere wijze inzet voor het bewust en open delen van digitaal leermateriaal. 

Keynote over blended onderwijs mét studenten
Mariola Gremmen trapte de dag online af met een keynote. De associate lector toekomstgericht onderwijs van HAN University of Applied Sciences liet zien hoe je samen met studenten blended en gepersonaliseerd onderwijs ontwerpt dat écht aansluit bij hun behoeften. Mariola benadrukte hierbij dat de docent een cruciale schakel is, en welke bekwaamheid dit vraagt. Het is echt een uitdaging om de activerende blend vorm te geven, daarom pleit Mariola ook voor de betrokkenheid van de student als partner in de vormgeving van dit onderwijs. Hierdoor stimuleer je eigenaarschap van de student over zijn eigen leerproces.

Vervolgens was het podium aan Inholland-collega’s. In drie rondes met parallelsessies deelden zij hoe zij hun onderwijs een BOOST! geven. Van een digitale trip die studenten helpt in hun persoonlijke ontwikkeling tot de succesfactoren van een Blended Intensive Program (BIP), waarbij studenten letterlijk even op reis gaan.

Er was ook volop ruimte voor praktische verdieping. In workshops leerden deelnemers onder andere hoe je H5P inzet in Moodle, FeedbackFruits gebruikt in een portfolio, razendsnel presentaties maakt met AI en open leermaterialen slim toepast in je lessen.

Edtech: AI inzetten voor gesprekstechnieken 
Vanuit het EdTech-traject was partner DialogueTrainer aanwezig. Zij lieten zien hoe studenten in hun online leeromgeving gesprekstechnieken, communicatievaardigheden en andere soft skills kunnen verbeteren via AI-gestuurde gesprekssimulaties.  

BOOST!-Award voor Rakhi van der Pols
Aan het eind van de dag werd Rakhi van der Pols in het zonnetje gezet met de allereerste BOOST!-Award. Zij maakt zich sterk voor het gebruik én maken van digitaal open leermateriaal en weet collega’s te inspireren om bewust om te gaan met intellectueel eigendom. Haar enthousiasme werkt aanstekelijk. Rakhi verkent samen met collega’s de mogelijkheden van intern en extern digitaal leermateriaal en zet zich in voor het verrijken van de digitale leeromgeving.

Ze is ook een krachtige pleitbezorger voor het zorgvuldig omgaan met auteursrechtelijk beschermd materiaal. Rakhi onderstreept hoe belangrijk het is dat wij als Inholland-docenten het goede voorbeeld geven in het eerlijk gebruiken van intellectueel eigendom. Een eervolle vermelding ging naar álle collega’s die vol overgave werken aan onderwijsverbetering – van kleine stapjes tot grote innovaties. 

Deel die stappen vooral met het BOOST!-platform en mail de redactie (boost@inholland.nl), wie weet krijg jij volgend jaar de BOOST!-Award!

Op dinsdag 11 maart was het tijd voor een bruisende editie van Proost & Connect in het Studentsucces Centrum van Inholland Alkmaar. Collega’s kwamen samen om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en vooral om zich te laten inspireren. De sterren van de middag? Colleen Clinton en Henk Kruizinga, die met hun inspirerende presentaties het publiek wisten te boeien.

Onderzoeksvaardigheden bij eerstejaars Pabo-studenten
Hoe help je eerstejaarsstudenten hun onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen? Dat was de prikkelende vraag die centraal stond tijdens de sessie van Colleen Clinton. Ze nam ons mee in het vernieuwde curriculum van de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo Alkmaar), waarin studenten veel beter leren onderzoek te doen dat direct aansluit op hun eigen praktijk in de klas. De gedeelde inzichten en ervaringen zorgden voor waardevolle discussies en nieuwe perspectieven.

De impact van Virtual Reality op onderwijs
Henk Kruizinga bracht technologie naar de voorgrond met een demonstratie vanuit de EdTech community. Met een VR-simulatie konden collega’s zelf ervaren hoe het is om met een virtueel persoon in gesprek te gaan en zo hun gesprekstechnieken te oefenen. Dit leidde tot boeiende gesprekken over de rol van technologie in het onderwijs en hoe VR een waardevolle toevoeging kan zijn in trainingen. Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over VR-simulatie bij de opleiding Social Work: lees hier meer.

Benieuwd naar hoe VR-simulatie wordt ingezet in de opleiding Social Work? Lees hier meer.

Samen vooruit!
Dank aan alle aanwezigen voor jullie enthousiasme en actieve bijdrage! Door deze inspirerende sessies ontstonden mooie gesprekken en nieuwe ideeën. We kijken nu al uit naar de volgende editie, waarin we opnieuw samen kunnen proosten en inspireren. Tot de volgende keer!

Het begon wat lacherig, maar binnen een kwartier was iedereen bloedserieus bezig. Bij de opleiding Social Work van Hogeschool Inholland oefenden studenten met een bijzondere gesprekspartner. Geen acteur of medestudent, maar virtuele cliënt Max, een AI-avatar met spraak- en emotieherkenning. Via een VR-bril voerden ze levensechte gesprekken, terwijl een medestudent live meekeek en feedback gaf. De eerste reacties? Enthousiast en veelbelovend.

In februari en maart vond bij Inholland Alkmaar een innovatieve pilot plaats. Eerstejaarsstudenten Social Work leerden gespreksvaardigheden niet via traditionele rollenspellen, maar door het voeren van intakegesprekken met digitale ‘puber Max’. Gedurende drie lessen werd onderzocht hoe effectief dit is en of deze technologie een vaste plek verdient binnen het onderwijsprogramma.

Nieuwe techniek met potentie
Carolien Wierda, onderwijsinnovator Social Work Noord bij Inholland (Haarlem en Alkmaar), nam hiervoor het initiatief. Carolien: "Gespreksvaardigheden trainen we normaal gesproken met onderlinge oefengesprekken, maar dat voelt vaak iets te veilig. Studenten giechelen, helpen elkaar te veel, en worden zo onvoldoende voorbereid op de echte praktijk. En als ze dan bij het officiële toetsmoment voor het eerst tegenover een trainingsacteur zitten, slaat de onzekerheid toe. Dankzij deze VR-technologie ervaren studenten meteen hoe het écht is om een moeilijk gesprek te voeren, inclusief onverwachte reacties en ongemakkelijke stiltes. Dat zorgt voor een diepere leerervaring. De stip op de horizon is om de VR-training uiteindelijk breed te integreren binnen onze opleiding, misschien zelfs als vervanging van toetsing met acteurs.”

Studenten enthousiast over VR-ervaring
Zodra de VR-brillen opgingen, klonken meteen opmerkelijke gespreksflarden door het lokaal: "Hoe zit het met de liefde, Max?", "Ga je goed met je moeder?" en "Maakt blowen je rustiger in je hoofd?" Student Tygo was positief verrast: “Het is leuk, vernieuwend en écht nuttig bij het leren voeren van dit soort gesprekken. Je moet wel duidelijk articuleren, want Max begrijpt nog niet alle subtiele nuances van onze taal. Daardoor voelt het soms wat onnatuurlijk, vooral omdat juist die informele taal belangrijk is om jongeren op hun gemak te stellen. Maar dat maakt het wel extra leerzaam.” 

Floortje vult aan: “In het begin voelde het een beetje gek, praten met een avatar. Maar al snel zat ik er helemaal in. De VR-bril dwingt je om het serieus te nemen en helemaal in je rol te stappen. Een heel bijzondere en effectieve ervaring.”

Directe meerwaarde
Rogier Thesing, docent gespreksvaardigheden bij Inholland, ziet veel voordelen van de VR-simulatie. “Je ziet direct hoe studenten hun gesprekstechnieken toepassen. Stellen ze mooie open vragen? Vatten ze voldoende samen en krijgen ze de cliënt aan het praten? Natuurlijk kan het technisch nog wat soepeler – Max werkt nu nog volledig volgens een script – maar dankzij AI kun je straks overal over praten. Studenten duiken meteen in die virtuele wereld, prachtig om te zien!”

 "Absoluut vaker doen!” zegt de pilotgroep enthousiast in de evaluatie. Vooral het interactieve karakter spreekt aan. Een student merkt op: “Dit kan straks goed helpen bij assessments. Het voelt serieuzer en échter dan rollenspellen met klasgenoten, juist omdat je moet inspelen op onverwachte situaties en emoties.” Een ander benadrukt: “Dit zou standaard in de lessen moeten, zeker als de techniek nog iets wordt verfijnd.”

Klaar voor de toekomst
Henk Kruizinga, procescoördinator en EdTech-specialist bij Inholland, ondersteunde de pilot en kijkt tevreden terug. “Door een goede voorbereiding en prettige samenwerking verliep alles heel soepel. Mijn taak is om docenten enthousiast te maken voor innovatieve middelen zoals VR, en ervoor te zorgen dat ze er zelf makkelijk mee aan de slag kunnen. Dat is een beweging die we in het onderwijs hard nodig hebben.” Volgens hem biedt virtual reality talloze nieuwe mogelijkheden: “Situaties die normaal moeilijk na te bootsen zijn, zoals reanimaties of complexe technische scenario’s, haal je moeiteloos het klaslokaal binnen.”

 Ook Carolien ziet volop kansen voor verdere ontwikkeling: “Deze vorm van ervaringsleren maakt het onderwijs rijker en overtuigender. Als onderwijsinnovator zoek ik voortdurend naar vernieuwende methoden, samen met partners zoals The Simulation Crew, die de technologie levert, en andere hogescholen, zoals de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Er ligt nu al een stevige basis om deze VR-training naar meerdere locaties uit te rollen. Uiteindelijk willen we onze studenten zo goed mogelijk voorbereiden op hun toekomstige werkveld. Virtueel oefenen met Max brengt ons daarin een flinke stap dichterbij."

De taalvaardigheid van veel studenten laat te wensen over. Dat was voor Toon Otten, taaldocent en onderzoeker bij Finance & Accountancy, aanleiding om samen met studenten van het domein Techniek Ontwerpen & Informatica (TOI) een taalfitness-app en een taalassistent in ChatGPT te ontwikkelen. Hiermee kan iedereen z'n Nederlandse taalvaardigheid verbeteren. Hij is onder de indruk wat met AI is bereikt. “Dit was anderhalf jaar geleden nog ondenkbaar.” 

Studenten van Inholland werken inmiddels met de AI-taalassistent. Reisorganisatie Corendon gaat de app testen onder 800 medewerkers op de Caribische eilanden en ook het ministerie van onderwijs en de universiteit zijn geïnteresseerd. Toon: “Taalvaardigheid is een vereiste om succesvol te zijn in je studie én het is een vereiste om je diploma te halen. Studenten werken naar de taaltoets toe, maar het is vaak ‘zweten, weten, vergeten’. Met name bij de Caribische studenten in Rotterdam waar ik les geef, maar ook bij andere subgroepen, zag ik dat het voortraject niet altijd goed is verlopen. Zij beheersen het Nederlands heel goed, maar maken toch specifieke fouten omdat ze een andere moedertaal hebben. Het algemene lesmateriaal is voor die groepen niet toereikend omdat ze het Nederlands al beheersen. Het is niet efficiënt om dat aan te bieden en zeker niet motiverend. Daar wilde ik iets mee doen.” 

Toons idee was om een taalfitness-app te ontwikkelen, geïnspireerd door de vele apps voor je fysieke gezondheid. Dit idee diende hij in bij de Taalunie. “Ik wil dat studenten iedere dag even met taal bezig zijn, net zoals je met een fitness-app doet. Je kunt bijvoorbeeld de competitie met jezelf of met anderen aangaan en je score bijhouden. De app is klaar en het is de bedoeling om aparte modules te maken voor verschillende subgroepen, zoals studenten die een Turkse of Arabische achtergrond hebben. Er is vorig jaar een pilot gedraaid met de Caribische studenten. In Rotterdam is een grote, hechte Caribische gemeenschap en we hebben ook veel docenten van Caribische komaf.” 

Hoe ben je te werk gegaan? 
“We hebben met behulp van AI een ‘contrastieve grammatica’ opgesteld. Dit wil zeggen dat we AI hebben gevraagd om het Papiaments te vergelijken met het Nederlands en aan te geven waar de grootste uitdagingen liggen. AI had het op veel punten bij het rechte eind. Bijvoorbeeld bij het gebruik van ‘de’ en ‘het’, bij het gebruik van verwijswoorden en bij de woordvolgorde in vragende zinnen. Vervolgens zijn we die antwoorden gaan checken. We hebben studenten gevraagd of dit voor hen inderdaad de grootste uitdagingen zijn en hebben ook doorgevraagd. Daarbij kwamen nog wel wat andere dingen aan het licht. Zo blijkt dat veel studenten Nederlandse gezegden en uitdrukkingen als een struikelblok ervaren. Daar had AI niet aan gedacht. Negentig procent van de leerlingen van Caribische komaf kent uitdrukkingen zoals ‘het water staat mij tot aan de lippen’ of ‘tussen wal en schip vallen’ niet. Dus als je dat in een gesprek gebruikt, weten zij niet waar het over gaat. Dat zorgt voor verwarring, omdat zij verder natuurlijk goed Nederlands spreken.” 

Wat heb je met jouw bevindingen gedaan? 
“Onze bevindingen hebben we toegevoegd aan de app. Net als de intonatie van sommige woorden en een lijst van ‘valse vrienden’. Dat zijn woorden die in beide talen voorkomen en op elkaar lijken, maar toch een andere betekenis hebben. Een bank is bijvoorbeeld in beide talen iets om op te zitten. Maar in het Nederlands is het ook een financiële instelling, terwijl je daar in het Papiaments een heel ander woord voor gebruikt. We hebben met dit onderzoek dus in kaart gebracht hoe we studenten het beste kunnen helpen. En op basis daarvan een AI-assistent gemaakt in ChatGPT, een open AI-omgeving dus. We hebben studenten gevraagd daarmee aan de slag te gaan en die resultaten zijn zeer positief.” 

Wat zijn de voordelen voor de studenten? 
“We zien dat Caribische studenten veel in hun eigen community blijven. Ze hebben daardoor niet veel contact met studenten die Nederlands als moedertaal spreken. Daardoor bleven zij dezelfde fouten maken. De AI-assistent is 24/7 een gesprekspartner die hen constant voedt met informatie en feedback. Een ander belangrijk aspect is ‘translanguaging’. Stel dat je van Curaçao komt en in Nederland rechten studeert. Dan zijn vaktermen vaak lastig te begrijpen. Natuurlijk legt een docent die uit, maar deze studenten begrijpen het dan vaak toch niet helemaal. De AI-assistent kan die uitleg in het Papiaments geven. Dat is een enorm voordeel, zo leren studenten deze begrippen veel sneller.” 

“Het was de bedoeling om die AI-assistent te integreren in de app, maar inmiddels zien we dat de assistent zelf eigenlijk aan alle behoeftes voldoet. Dat is fantastisch. Ik denk dat de manier waarop wij AI inzetten voor deze subgroepen binnen Inholland uniek is. We hebben in dit project veel geleerd en die expertise gaan we nu ook inzetten voor nieuwe subgroepen, zoals de Turkse en de Arabische studenten.” 

Waarom is die taalbeheersing zo belangrijk? 
“De lessen Nederlands worden door veel studenten gezien als bijzaak, naast de kernvakken van hun studie. Maar omdat de large language models steeds belangrijker worden, krijgt taal een steeds centralere rol. ChatGPT baseert zich op menselijke taal, daar haalt het systeem zijn informatie uit. En de informatie die jij als gebruiker eruit haalt, wordt ook in taal gepresenteerd. De menselijke taalbeheersing wordt dus steeds belangrijker. Om antwoorden te krijgen van ChatGPT moet je het systeem haarfijn uitleggen wat je bedoelt of wat je vraag is. Ik denk niet dat alle studenten en docenten daar al van doordrongen zijn. Maar dit wordt een enorme omslag, ook in het onderwijs.” 

Op vrijdag 29 november was de EdTech Experience op de negende verdieping in het nieuwe pand van Inholland Amsterdam. Tijdens deze bijeenkomst kwamen docenten uit allerlei opleidingen samen van binnen en buiten Inholland om te laten zien hoe zij Extended Reality (XR) en AI integreren in hun onderwijs. Het was een mooie gelegenheid om kennis te delen, samenwerking op te zoeken en te ontdekken hoe deze technologieën het leren van onze studenten verrijken.

AI-gedreven avatars voor het oefenen van realistische gesprekken
De ochtend begon met een interview tussen EdTech-adviseur Renske de Beijer en Wybren Bosma, CEO van Meta-Skills. Samen met  Diana Gerritsen, Garmt Meulendijks en Hans Rader van Inholland werkt hij op dit moment aan een experiment met AI-gedreven avatars. Na dit interview konden de deelnemers langs verschillende showcases lopen, deze zelf uitproberen en vragen stellen.

Voorbeelden uit elk domein
Er was veel te zien, en het mooie was, er waren voorbeelden uit elk domein.

• Shant Bayramian van Creative Business presenteerde zijn werk aan de integratie van XR in de curricula en toonde enkele indrukwekkende studentenprojecten.
• Henk Kruizinga, facilitator van XR, liet zien hoe het Co-Design Canvas van lector Wina Smeenk eruit kan zien in een virtuele omgeving. Samen met Queensland University of Technology voert Inholland een experiment uit om te testen of een digitale versie net zo effectief kan zijn als de papieren versie.
• Laura Vos van de opleiding Verloskunde liet zien hoe VR wordt ingezet om studenten voor te bereiden op complexe bevallingsscenario's.
• Cedric Hoogland en Siyawash Reyhani presenteerden de Inholland VR-koffer, een praktische ondersteuning voor docenten die met VR aan de slag willen.
• BFL en GSW werken met CleVR. De leverancier liet zien hoe docenten zelf een avatars kunnen spelen in virtual reality om lastige gesprekken te oefenen.
• Ramon Vlaar en Joost Weijers van Bouwkunde (TOI) toonden de Gaussian splatting techniek, waarmee realistische virtuele omgevingen kunnen worden gecreëerd.
• Koen Ouwerkerk en Jos Meuleman van Luchtvaarttechnologie (TOI) lieten het werk van hun studenten zien: XR maakt abstract wiskunde-onderdeel inzichtelijk.
• Mirjam van Leeuwen (GSW) liet zien hoe zij de immersive room gebruikt in haar lessen en Frank Gombault was present om vragen over de techniek toe te lichten.
• Op de negende verdieping was ook de vernieuwde Escape Room te zien, gemaakt door Nick Dekker en Rinske Vlamings (AFL).
   

ROC van Amsterdam en Talland College te gast
Inholland zoekt graag samenwerking op, dus er waren ook gasten aanwezig. Wendy Giesberts, docent bij ROC Amsterdam College Airport, volgt bij Inholland de master Leren en Innoveren en liet zien hoe zij VR gebruikt om studenten te trainen in noodsituaties. Frank Schaap van het Talland College vertelde hoe zijn school XR inzet in het onderwijs, bijvoorbeeld met een 3Dscan van een vrachtwagen voor lessen Transport en Onderhoud.

EdTech motto 2025
Zoals Anneke de Maat van de Vraagbaak Online Onderwijs al schreef, benadrukte Renske de Beijer deze ochtend het belang van een goede implementatie van technologie. Inholland heeft de afgelopen 2 jaar veel pilots uitgevoerd. Hieruit is veel geleerd. Het nieuwe motto voor volgend jaar is: ‘Stop starting, start finishing’, Het is beter om met een paar pilots echt de diepte in te gaan, omdat je een technologie vaak voor meerdere doelen en opleidingen kunt inzetten. Dit vereist niet alleen onderwijskundige kennis, maar ook praktische ondersteuning en voldoende tijd om alles goed te regelen.”

In de agenda voor 2025

• Creative Business organiseert in samenwerking met team EdTech een event over ‘XR in het onderwijs’ in april 2025. Meer info bij Shant Bayramian
• Daarnaast organiseert team EdTech in samenwerking met het lectoraat TLT volgend jaar AI-hackatons. Alvast inschrijven kan. Meer info bij Klaas Jan Lammers
  • 11 februari – Den Haag 12.00 – 13:30 uur
  • 3 maart – Haarlem 12.00 – 13:30 uur
  • 19 maart - Rotterdam 12.00 – 13:30 uur
  • 26 maart - Dordrecht 12.00 – 13:30 uur
  • 31maart - Alkmaar 12.00 – 13:30 uur

Lineaire algebra is een ingewikkeld onderdeel van wiskunde. “Je hebt soms geen idee wat je aan het doen bent. Daardoor is het lastig om uit te vogelen of je berekening ook klopt.” Met die woorden omschrijft Soraab Bayat het abstractieniveau van het vak. Maar hij heeft er iets op gevonden! De student Aeronautical and Precision Engineering van Hogeschool Inholland heeft met XR - én lineaire algebra - een applicatie ontwikkeld die studenten ondersteunt bij het begrijpen van deze lesstof. 

In zijn derdejaarsstage slaagde Soraab erin om het abstracte vak met behulp van XR visueel weer te geven. Soraab integreerde bovendien game-elementen om studenten te belonen en te motiveren. Soraab: “Ik ben deze stage begonnen met onderzoek. Ik heb in allerlei bronnen gekeken hoe VR, AR en MR al worden ingezet in toepassingen voor het onderwijs. Vervolgens ben ik bij docenten van Inholland gaan inventariseren welke onderwerpen in vakken door studenten lastig worden gevonden. Daar kwam uit dat zij lineaire algebra het meest ingewikkeld vinden. Ik ben toen gaan kijken hoe we dit vak visueel, maar vooral ook leuk kunnen maken. Om tot dat laatste te komen, heb ik gamificatie gebruikt.” 

Samenwerking met domein Gezondheid Sport en Welzijn 
Soraab is begeleid door docent Mélanie van der Weiden. De app is inmiddels getest door een aantal studenten. Soraab kreeg ook ondersteuning van Alistair Vardy uit het domein GSW. Hij hielp hem met zijn kennis over lineaire algebra. Soraab: “Ik ontmoette Alistair tijdens een bijeenkomst van de XR-hub. Ik vertelde hem over mijn plan voor deze app en hij was direct enthousiast. Hij heeft mij geholpen bij het vinden van informatie en technologieën die ik kon toepassen. Hij had daar al veel onderzoek gedaan, maar het zelf nog niet toegepast. Vervolgens sloot hij aan bij ons wekelijkse overleg. Zo werd het een hele fijne samenwerking tussen twee domeinen.” 

Mooie combinatie 
Mélanie: “Ik weet dat mijn studenten vaak tegen de abstractie van dit vak aanlopen. Daarom was ik blij met dit initiatief. En het leuke is dat je om een app als deze te ontwikkelen, ook lineaire algebra nodig hebt. Een mooie combinatie dus! Ik kan mijn studenten best vertellen waarom ze dit vak nodig hebben. Maar het heeft een grote toegevoegde waarde als ze dat niet alleen zien maar ook zelf meemaken.” 

Soraab: “Ik heb het vak zelf moeten herkansen en moest ook echt weer even goed nadenken toen ik met dit project begon. Als je het een tijdje niet gebruikt, zakt de kennis snel weg. Het bouwen van een app is vooral heel veel programmeren. Maar ook wekelijks overleg met de docenten. Welke theorie kun je uitleggen in de app? Welke elementen missen we nog? En hoe kun je kennis overbrengen door studenten de theorie te laten toepassen? Ik heb zelf ook heel veel testjes gedaan om te kijken of dingen echt werkten. De fase waarin ik echt aan het programmeren was, duurde ruim vier maanden. Daarbij heb ik veel steun gehad van Koen Ouwerkerk, mijn supervisor. Hij heeft vooral geholpen bij het korter en logischer maken van mijn scripts.” 

Studenten zijn enthousiast over de app 
Mélanie: “Studenten van Inholland Delft zijn enthousiast over de app. We hebben hen uiteraard gevraagd hoe zij het werken met de app hebben ervaren en zij gaven aan dat ze meer inzicht hebben gekregen in het vak. Natuurlijk zijn er ook verbeterpunten. Sommige studenten vonden het lastig om hun hand in de juiste positie te leggen. Daarvoor is een aanvullend filmpje gemaakt. Anderen zijn niet gewend om een VR-bril op te hebben. Daar is ook wat extra uitleg bij nodig. Maar we hebben nu een goede basis.” 

Soraab: “Ik denk dat er vooral nog aan de gebruiksvriendelijkheid moet worden gesleuteld. Zo vond een aantal studenten dat er teveel tekst in de app zit. Dat ervaren ze als demotiverend.” Het werk van Soraab is inmiddels overgenomen door een nieuwe stagiair. Hij is nu bezig met het verwerken van de feedback. De app moet vooral gebruiksvriendelijker en duidelijker worden. Daarnaast kan hij zich richten op het visualiseren van theorieën uit andere vakken die door studenten als lastig worden ervaren. Inholland probeert zo zicht te krijgen op welke vakken profijt kunnen hebben bij het inzetten van deze technologie. Om het onderwijs in de toekomst nog gerichter te kunnen verbeteren.” 

Immersive learning biedt op verschillende punten meerwaarde in de overgang van theorie naar praktijk. Studenten kunnen vaardigheden oefenen in risicovolle of lastig te realiseren omstandigheden. Bovendien zorgt de simulatie ervoor dat studenten meer betrokken en gemotiveerd raken bij het proces. In plaats van luisteren naar een verhaal van een docent, is iets zelf ervaren vaak een effectievere manier waarop kennis binnenkomt.

Beroepssituatie simuleren
“We sturen studenten tijdens hun opleiding op stage. Maar de stap van de collegebanken naar de praktijk is best groot. Een ruimte waarin je beroepssituaties simuleert en als student alvast kan oefenen, verkleint die stap”, aldus Ton Gloudemans, die als informatiemanager en innovator vanuit de dienst IVT betrokken is bij deze pilot. “In zo’n immersieve ruimte beweeg je, voer je taken uit, communiceer je met elkaar en gebruik je al je zintuigen. Het is een actieve leerervaring en een goed voorbeeld van het ondersteunen van leerprocessen met behulp van technologie.”

Omdat studenten hiermee de kans krijgen om te experimenteren met hun eigen vaardigheden, is de verwachting dat dit van invloed kan zijn op studentenwelzijn. Ton: “Je kunt ongestraft fouten maken, zonder dat iemand schade berokkend wordt; je doet het morgen opnieuw, net zo lang tot het wél lukt. We creëren hiermee een veilige situatie waarin studenten ervaring kunnen opdoen.”

Nuttige smaakmaker sticky campus
Het simulatielab wordt straks een van de smaakmakers van de nieuwbouw in de Sluisbuurt: “We beschikken vanaf september over een aantrekkelijk onderwijsgebouw waar het prettig is om te vertoeven en met elkaar een leergemeenschap te vormen; een sticky campus waar je van alles kunt beleven. Met zo’n simulatielab verbinden we dit ook aan een ervaring die nuttig is voor onze opleidingen.”

Het project is gestart binnen het domein Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW). Collega's van de opleidingen Verpleegkunde en Social Work zijn actief bezig met het maken van content. Zij hebben de ruimte als eerste in gebruik genomen en integreren deze vorm van onderwijs in het curriculum. De openingshandeling werd dan ook verricht door GSW-directeur Gonneke Willemsen.

Informatie
Ben je docent en zou je met jouw studenten gebruik willen maken van het simulatielab? Voor meer informatie over mogelijkheden en vereisten bij het gebruik van deze ruimte kun je terecht bij het Servicepunt van de locatie Amsterdam of bij Myrthe Dortants, projectleider van het simulatielab, bereikbaar via nieuwbouw.amsterdam@inholland.nl.

Luistertip: Ton Gloudemans is een paar weken geleden in deze podcast over de immersive room samen met Lotte Seijsener en Maaike Neesen van het Talland College (voorheen Horizon College) geïnterviewd door Frits van der Weerd en Ria Jacobi.

‘XR Experience; the future of a new reality’ was de titel van de Production Lab Week voor zo’n 140 tweedejaarsstudenten Creative Business in Den Haag. Tijdens deze week maakten de studenten intensief kennis met Augmented Reality (AR) en Virtual Reality (VR), twee disciplines die vallen onder de bredere term Extended Reality (XR).

De XR-week was een initiatief van Shant Bayramian, docent Creative Business in Den Haag. Shant: “Ik merkte dat ons programma een update kon gebruiken. Nieuwe media als AR & VR en maatschappelijke thema's als diversiteit en inclusie dienen goed geïntegreerd te worden in ons curriculum. Ik vind het belangrijk dat studenten kritisch leren kijken naar nieuwe ontwikkelingen, zowel in de maatschappij als in media. Ik denk dat de dingen die we onze studenten nu leren over vijf of zes jaar achterhaald zijn. Als zij zich staande willen houden in een snel veranderend werkveld, zijn onderwerpen als dit van groot belang. We doen het ook voor de bedrijven waar onze studenten terechtkomen. Voor hen is het belangrijk dat zij goed opgeleide mensen binnenkrijgen.”

Zaadje planten
Om omgang met nieuwe media en technologieën te integreren in het curriculum heeft Shant, samen met collega's,  eind november 2023 een Production Lab Week over XR voor de tweedejaars georganiseerd. IVT-collega’s hebben in de voorbereiding voor hardware gezorgd en er was fijne samenwerking. In de week werden studenten ondergedompeld in het thema XR. “Dat was nog best een uitdaging, er zijn zoveel tools en er is zoveel mogelijk. Maar we wilden vooral een zaadje planten.” 

Vervolgens gingen de studenten samen aan de slag om een concept uit te werken. Aan het einde van de week werden de concepten gepresenteerd aan een onafhankelijke jury en werd een winnend team gekozen. Deze aanpak werkte goed, omdat de studenten direct zelf aan de slag gingen met de nieuwe technologieën. Hierdoor was er ruimte om samen te leren en te experimenteren. Een veel gehoorde opmerking tijdens de week was: "Wat hadden we kunnen bereiken als we nog meer tijd hadden gehad?"

Veel meer mogelijkheden
Simeon, Lily, Vila en Mirte, de studenten van het winnende team, onderschrijven het verhaal van Shant. Simeon: “De opleiding bestaat voor een groot deel uit research, maar nieuwe technologieën  als XR komen nog niet veel aan bod. Nu we deze week hebben gehad, begrijp ik de meerwaarde ervan. Ik zie ineens heel veel mogelijkheden!

Lily: “Ik wist al iets over AR, maar begreep er eigenlijk niet veel van. Nu we het vanuit verschillende perspectieven hebben bekeken, zie ik veel meer opties. Dit is écht de toekomst. Na de eerste workshop zonk de moed me wel even in de schoenen. Het was zoveel informatie! En ik dacht dat het allemaal heel moeilijk was. Maar toen we ermee gingen werken, werd ik steeds enthousiaster.”

Vila: “Na de eerste dag vol theorie zijn we met onze groep gaan nadenken over een concept. In de dagen daarna zijn we dat verder gaan uitwerken. Daar was natuurlijk maar weinig tijd voor, op vrijdag moesten we ons project al presenteren. Er waren allerlei ideeën in ons team die we meer specifiek zijn gaan maken tijdens een coachingsessie. Om te beginnen wilden we iets doen met de taalbarrière waar internationale studenten tegenaan lopen. Vervolgens gingen we meer richting mentale gezondheid en ons uiteindelijke concept gaat veel meer om betrokkenheid van alle studenten bij Inholland.”

Meteen verliefd op Holly
Het winnende team ontwikkelde Holly, een digitale vriend die nieuwe studenten wegwijs maakt bij Inholland. Simeon: “Het is een aanvulling op  de bestaande MijnInholland-app, die het veel leuker maakt. Holly daagt je bijvoorbeeld uit om actief te zijn op LinkedIn, omdat dat medium voor ons als studenten belangrijk is om stageplekken te regelen of later een baan te krijgen. Je kunt ook punten verzamelen door in te checken bij lessen of Holly vragen stellen over Inholland.” Lily heeft Holly ontworpen met Blender en ik was meteen verliefd op haar!” Lily vult aan: “Holly is een beetje geïnspireerd op Baymax, een figuurtje een serie van Disney. Het is een simpel, authentiek figuurtje en iedereen vind haar meteen sympathiek.’’

Het winnende team werd beloond met gratis tickets voor de Immersive Tech Week in Rotterdam. Shant: “Ik hoop dat we met deze week hebben laten zien dat dit onderwerp erg belangrijk is voor Inholland. We hebben na afloop een enquête gehouden onder studenten. 70 procent vindt het onderwerp belangrijk voor de toekomst en 65 procent geeft aan dat zij een extra minor over dit onderwerp willen volgen. Ik hoop dus dat we hiermee een verandering in gang kunnen gaan zetten.”

Hebben jij en je collega’s een briljant idee hoe je met educatieve technologie het onderwijs flexibeler, interactiever, effectiever en toegankelijker kunt maken? Zie je kansen hoe studenten met behulp van innovatieve inzet van technologie bij kunnen dragen aan het oplossen van wicked problems? Ben jij een pionier die samen met collega’s en studenten durft te experimenteren en op zoek is naar mogelijkheden om grensverleggende educatieve technologieën te verkennen? Doe dan mee aan de nieuwe editie van het EdTech-programma dat in januari 2024 van start gaat!

Samenwerken aan onderwijsinnovatie met EdTech
Bij Hogeschool Inholland streven we naar onderwijsinnovatie met behulp van EdTech. We onderzoeken hoe nieuwe technologieën kunnen bijdragen aan de vernieuwing en verbetering van het onderwijs. Ons doel is om professionals op te leiden die zich kunnen aanpassen aan een voortdurend veranderende digitale samenleving en die bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. We doen dit in nauwe samenwerking met andere onderwijsinstellingen, ontwikkelaars en leveranciers van EdTech.

Hoe doe je mee?
Er is in 2024 ruimte voor vier innovatieve experimenten. Neem jij de uitdaging aan om jezelf en het onderwijs verder te professionaliseren op het gebied van EdTech? Lees hier meer over de voorwaarden voor het experiment en stuur je idee in voor vrijdag 12 januari, dan hoor je 25 januari of we gaan starten! Je mag ook gewoon bellen of we kunnen koffie drinken, voel je welkom bij Sanja Leene en Jeroen Bottema.

Een enthousiast team bestaande uit onder andere Ton Gloudemans (Informatiemanager Onderwijs & Onderzoek), Ria Jacobi (OOB/JZ), Renske de Beijer (blended learning adviseur Verpleegkunde en aanvoerder EdTech-hub Npuls) en Shant Bayramian  (docent Creative Business én deelnemer EdTech-programma) denkt met ons mee over welke experimenten het meest kansrijk zijn en helpen je graag verder op weg.

Deze pioniers gingen je voor, lees de verhalen!

Moeilijk verstaanbaar gedrag: daar krijgen sociaal werkers vaak mee te maken. Aan de opleiding Social Work van Hogeschool Inholland de taak om studenten daarop voor te bereiden. Hiervoor hebben docenten een innovatieve aanpak ontwikkeld: studenten oefenen praktijksituaties met virtual reality. En het bijzondere is: de ervaring is interactief én werkt zonder vaststaand script.   

Virtual reality maakt het mogelijk om studenten situaties te laten ervaren die anders moeilijk te ervaren zijn, bijvoorbeeld omdat ze te gevaarlijk zijn of moeilijk te organiseren. Ook bij Social Work liepen ze tegen dit probleem aan. Studenten komen in de praktijk vaak in aanraking met complex gedrag, zoals grensoverschrijdend gedrag en/of agressie.  

Omgaan met dit gedrag oefenen studenten nu vaak met elkaar in rollenspellen, maar dit is niet altijd effectief: voor studenten is het lastig om in de leefwereld van een cliënt te stappen en als docent is het ook niet altijd prettig om als trainingsacteur op te treden. Daarom gingen Brio de Groen en zijn zoon Brio – beiden werkzaam bij Social Work van Den Haag en Rotterdam – op zoek naar een oplossing. Die vonden zij bij het bedrijf CleVR.  

Aan de slag zonder vast script 
Met CleVR kunnen studenten in een virtuele wereld interacties aangaan met ‘cliënten’ en zo oefenen met het omgaan met allerlei soorten gedrag. Brio sr.: “Het bijzondere aan deze VR-ervaring is dat het script vooraf niet vastligt: het gedrag van de student bepaalt wat er gebeurt. De docent bedient het VR-systeem en past het gedrag en de emoties van de virtuele cliënten aan op basis van de acties van de student. Zo ervaren studenten de gevolgen van hun handelen.” 

Student vergeet dat hij in het klaslokaal zit
Docent Peter Jilleba heeft de tool van CleVR als eerste gebruikt tijdens zijn lessen in de deeltijdopleiding Social Work, bij het vak weerbaarheid. “We hebben vooraf aan studenten gevraagd of zij een casus hadden waarmee ze wilden oefenen.” Uiteindelijk werd een specifieke casus van een student nagebootst in het VR-systeem. Peter vond de inzet van CleVR succesvol: “De student gaf aan helemaal in de situatie te zitten. Wat bijzonder was, was dat het een casus was die de student echt had meegemaakt. De student gaf aan weer hetzelfde gevoel te krijgen als toen. Maar nu kon de student veilig oefenen met alternatief gedrag.” 

Door de VR-bril vergeten studenten dat ze zich in een klaslokaal bevinden. En doordat het programma de stem van de cliënten aanpast, heb je ook niet meer door dat de docent feitelijk de stem van de cliënt inspreekt. Medestudenten kunnen meekijken op het scherm en feedback geven op de vaardigheden van de student met de bril. Volgens Brio sr. is het wel belangrijk om te zorgen voor een stukje nazorg, juist omdat de situaties zo echt aanvoelen.  

Hoe ga je aan de slag met zo'n experiment?
CleVR streeft ernaar de tool laagdrempelig te maken voor docenten. De set is opgeborgen en aangesloten in een koffer, zodat een docent alleen maar de stekker in het stopcontact hoeft te steken. Docenten moeten wel goed getraind worden om met het systeem te werken, omdat zij meerdere taken tegelijk moeten uitvoeren (stem inspreken, non-verbale communicatie cliënt bepalen, luisteren wat de student terugzegt etc.). De Brio’s zouden graag nog meer omgevingen die sociaal werkers in de praktijk vaak tegenkomen willen in het systeem, zodat de casussen nog realistischer worden.  

Het project is een pilot vanuit de EdTech-hub van Inholland en is via deze weg gefinancierd. CleVR heeft meegedacht over de mogelijkheden binnen het beschikbare budget. Sowieso ervaren de Brio’s het contact met CleVR als heel prettig: “ze denken mee en zijn goed bereikbaar”. Het experiment loopt nog door in het studiejaar 2023-2024. Daarna wordt het experiment geëvalueerd met de Inholland Innovatie Index om te bepalen of het experiment verder opgeschaald moet worden. 

Donderdag 12 oktober VR Experience Special: Gespreksvaardigheden 
Wil je zelf een keer zien hoe docenten CleVR inzetten, kom dan op donderdag 12 oktober naar de VR Experience Special: Gespreksvaardigheden in Den Haag of neem contact op met Brio & Brio. 

“De wettelijk verplichte onderdelen uit de Onderwijs- en Examenregeling (OER) voor de student en de docent vindbaar, toegankelijk en leesbaar maken.” Dat was volgens Sofie Odekerken (teamleider Juridische Zaken) aanleiding voor Hogeschool Inholland om het schrijfproces van de OER te digitaliseren in samenwerking met een EdTech startup.

Het opstellen van een opleidings-OER neemt veel tijd in beslag. Bij het schrijven zijn mensen van verschillende afdelingen betrokken en de samenwerking tussen collega’s loopt niet altijd even soepel. In het verleden  werden er soms meerdere versies van hetzelfde document rondgemaild en zo slopen er ongemerkt fouten in. Stuk voor stuk risico’s die vertraging en fouten kunnen veroorzaken.

Beter samenwerken
Sofie: “Inholland werkte voorheen met OIA, de Onderwijs Informatie Applicatie. Dat programma was aan het einde van z’n levenscyclus. Daardoor liep regelmatig alles vast en dat gebeurt dan natuurlijk altijd vlak voor de zomervakantie. Stress en gefrustreerde collega’s waren het gevolg. Daarom zijn we op zoek gegaan naar een nieuwe applicatie. We hebben gekozen voor een samenwerking met OER Write, een in Nederland ontwikkeld programma dat ervoor zorgt dat de informatievoorziening voor studenten en medewerkers beter aansluit bij de behoeften. Bovendien is met OER-write het schrijfproces verbeterd, wordt er tijd bespaard en verloopt de samenwerking soepeler.”

Tim Stuart is oprichter van Docfield (voorheen Docflow), de Amsterdamse start-up die OER Write ontwikkelde. “Ik was tijdens mijn studie aan de TU in Eindhoven al aan het ondernemen. Eerst bouwde ik websites, daarna apps en uiteindelijk vroeg de universiteit mij een studiekeuzesite te ontwikkelen. Zo ben ik de Edtech-wereld ingerold. Avans Hogeschool was de eerste onderwijsinstelling die bij ons kwam met vragen over het schrijven van de OER-en. Ook daar gebeurde dat niet efficiënt en zij wilden daar een oplossing voor hebben. Wij zijn toen eerst gaan kijken of hiervoor geen bestaande software was. Toen die er niet bleek te zijn, zijn we OER Write gaan ontwikkelen. En inmiddels werken we voor zeven grote hbo-instellingen, waaronder Inholland.”

Een specifieke OER voor iedere opleiding
Inholland is begonnen met pilots bij verschillende opleidingen. In het nieuwe programma kan de kader-OER worden geïntegreerd met het opleidingsspecifieke deel tot één opleidings-OER. Iedere opleiding krijgt zo een eigen OER, waarin direct opleidingsspecifieke informatie kan worden ingevuld bij het betreffende artikel. Sofie: “Zo is relevante informatie sneller terug te vinden voor studenten, docenten en andere gebruikers. Met de overgang naar OER Write is bewust de keuze gemaakt om de opleidings-OER in te richten zoals de wetgever dit heeft bedoeld.”

Koudwatervrees
Sofie: “Docfield was een jong, startend bedrijf. Inmiddels zijn ze al een stuk groter, maar de samenwerking is nog altijd fijn. Er was eerlijk gezegd best wat koudwatervrees binnen de hogeschool. Veel collega's werken graag volgens de patronen die ze al jaren kennen en moesten bijvoorbeeld wennen aan het feit dat je nu tegelijk kunt samenwerken in een document. Dat is anders dan Word-documenten rondsturen. Gelukkig waren er een paar dappere opleidingen die met OER Write aan de slag wilden en zij zijn nu onze ambassadeurs. Inmiddels werken alle opleidingen met het programma. We hebben we een weblecture over OER Write en we geven trainingen aan schrijvers en de medezeggenschap over de functionaliteiten in OER Write. Het programma werkt zo intuïtief, dat één training vaak voldoende is.”

Tim: “Inholland heeft ervoor gezorgd dat wij van een start-up zijn doorgegroeid naar een écht bedrijf. We hebben inmiddels 10 developers in dienst die continu werken aan verbeteringen aan OER Write..”

Als collega’s eenmaal met het programma werken, zijn ze enthousiast. Sofie: “De meesten zijn er nu wel aan gewend en we krijgen nog maar zelden vragen. Ik durf het daarom inmiddels wel een geslaagd project te noemen. We blijven proberen om de laatste mensen ook nog te enthousiasmeren. De regie ligt immers bij de opleidingen. Ik kan zelf alleen maar benadrukken dat werken met OER Write een risico's verkleint, duidelijkheid oplevert en tijd bespaart. Ik vind het een belangrijke verbeterslag.”

Medezeggenschap
Ook Monique Bicknese, secretaris van het College van Bestuur van Inholland en van huis uit bedrijfsjurist, is enthousiast: “Onze collega’s zijn blij met OER Write. Het opstellen van de OER gebeurt op een toegankelijke, intuïtieve manier. Ook de mogelijkheid om samen in het document te werken en de medezeggenschap via OER Write vorm te geven, wordt zeer gewaardeerd.”

Wil je meer weten over OER Write en andere innovatieve ontwikkelingen rondom EdTech? Neem contact op met Sanja Leene, communitymanager EdTech bij Hogeschool Inholland. Lees hier de eerder verschenen verhalen in deze serie.

Vakken als wiskunde vormen op de Pabo en bij de opleiding Chemie vaak een struikelblok voor studenten. Docenten Diana Gerritsen en Ewald Edink vroegen zich af of technologie hen kon helpen om meer begeleiding te bieden aan studenten. En dat is gelukt. Met  behulp van het leerplatform Enlight Ed hebben zij een compleet curriculum voor Pabo-studenten en voor eerstejaars Chemie-studenten ontwikkeld om wiskunde te oefenen met geautomatiseerde stapsgewijze begeleiding.

De studenten beantwoorden vragen in een chatomgeving. Ieder fout antwoord biedt een kans om de student iets te leren door hulpvragen te stellen en hints te geven. Voor de student prettig omdat je zo altijd begeleiding krijgt bij oefening en dus niet vast komt te zitten. De digitale aanpak biedt bovendien de mogelijkheid om data te verzamelen en onderzoek te doen naar hoe studenten leren.

Ewald Edink, in 2019 verkozen tot Docent van het jaar, is docent chemie bij Inholland Amsterdam: “In mijn eigen lessen zie ik dat studenten die moeite hebben met de leerstof veel vooruitgang boeken wanneer ik in een één-op-één-gesprek achterhaal waar ze precies vastlopen en op basis daarvan hints of aanvullende instructie geef. Dit platform maakt gebruik van dat principe.”

Stap voor stap
Ewald ontwikkelde al voordat hij kennismaakte met Enlight Ed stappenplannen voor zijn studenten. Toen hij Enlight Ed leerde kennen, zag Ewald direct mogelijkheden voor zijn studenten.  “Het platform is uitermate geschikt om op adaptieve wijze vertrouwd te raken met het oplossen van meer complexe vraagstukken. Door studenten stap voor stap bij een complexe opdracht te begeleiden en bij elke stap direct van feedback te voorzien, gaan studenten het beter snappen en er uiteindelijk ook sneller doorheen. Je hoeft niet meer te wachten tot een docent jouw vraag klassikaal behandelt. De app helpt je daar waar jij vastloopt.”

Ewald is ervan overtuigd dat Enlight Ed ook in andere studies een fijn hulpmiddel kan zijn voor zowel studenten als docenten. “Natuurlijk vergt het een tijdsinvestering. Het kostte mij best even wat tijd om de eerste opdracht erin te zetten, omdat je je bij iedere stap moet afvragen wat een student kan invullen en welke feedback het beste helpt. Voor vervolgopdrachten heb ik het template van de eerste opdracht gekopieerd en van daaruit nieuwe opgaven gemaakt en ging het sneller. Ik zou graag zien dat we met verschillende hogescholen en universiteiten een database opzetten. Daarin kunnen we onze opgaven delen en hebben veel meer studenten voordeel van de inspanningen van de docenten.”

Directe feedback
De reacties van studenten op het platform zijn boven verwachting. Ewald: “Zij geven aan dat het hen écht helpt. Ze vinden het een fijne tool om te leren hoe zij opdrachten kunnen oplossen. Een student noemde het letterlijk een onderwijsassistent die op elke plek en op ieder moment beschikbaar is. Dat bespaart dus tijd, maar resulteert ook in beter begrip van de leerstof. De directe feedback die zij krijgen tijdens het oplossen van een opdracht draagt namelijk bij aan het leerresultaat.”

In het begin van het project heeft Ewald nauw samengewerkt met de ontwikkelaars van Enlight Ed. “Doordat er al heel vroeg een samenwerking ontstond, zijn we tot een heel goed eindresultaat gekomen. Enlight Ed is een klein bedrijf. Dat betekent dat er persoonlijk contact is en je snel kunt schakelen. Als wij een verbetering zien, wordt die snel doorgevoerd. Het leuke is ook dat we van elkaar leren.”

UX-design
Kinga Lőrincz is één van de oprichters van Enlight Ed. Zij studeerde wis- en natuurkunde en leidde ook docenten op. Ze was geïnteresseerd in EdTech en is daarom gaan onderzoeken waar docenten tegenaan lopen. Kinga: “Docenten weten vaak niet wat er fout gaat als studenten een opdracht oplossen. Dat bleek vooral een probleem op de Pabo, waar studenten moeite hebben met wiskunde en de rekentoets. Dat leidde tot het idee voor dit platform. Toen we Ewald ontmoetten, was net het plan geboren om het platform ook beschikbaar te stellen voor andere opleidingen. Het kwam natuurlijk heel goed uit dat hij al zijn eigen stappenplannen had. Daardoor konden we goed testen of het platform ook voor zijn opdrachten geschikt was.”

Haar partner - en mede-oprichter Artur Lõrincz - ging vervolgens met informaticastudenten van Inholland aan de slag om Enlight Ed aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker te maken. De minor User Experience Design (UXD) van Inholland draait om het ontwerpen en verder ontwikkelen van digitale producten en diensten, waarbij de focus ligt op de gebruikerservaring. Artur: “Het was heel fijn dat deze studenten met ons meedachten. Zij snappen goed wat wij aan het doen zijn en wat het platform kan betekenen voor zowel studenten als docenten. De uitdaging was om te laten zien dat het met Enlight Ed gemakkelijker wordt om moeilijke oefeningen te maken. We zijn heel blij met het resultaat en met de aankondiging dat we volgend jaar opnieuw met een groep studenten aan de slag gaan.” 

Onderwijsinnovatie met EdTech 
Educational Technology (EdTech) wordt op veel plekken binnen en buiten Hogeschool Inholland ingezet om ons onderwijs te verrijken. EdTech helpt ons om ons onderwijs te innoveren en flexibiliseren en bereidt daarmee onze studenten voor op de steeds sneller veranderende maatschappij. Omdat we bij Inholland elkaar willen versterken, is het belangrijk om onze kennis en gebruik van deze technologieën met elkaar te delen. In deze serie delen we inspirerende verhalen.

 Wil je zelf een keer zien hoe docenten Enlight Ed inzetten, neem dan contact op met Sanja Leene, communitymanager EdTech bij Hogeschool Inholland.

Een gesprek voeren over mogelijk huiselijk geweld of seksueel misbruik, begin er maar eens aan! Zeker geen makkelijke materie, waar je je als student graag zo goed mogelijk op voorbereidt. De opleiding Social Work gebruikt DialogueTrainer om dit soort gesprekken te oefenen met studenten en is daar erg enthousiast over.  Pamela Huijsman, docent Social Work bij Hogeschool Inholland en Michiel Hulsbergen, CEO van DialogueTrainer, vertellen over het gebruik van deze digitale trainingsacteur in het onderwijs.

Inzet van DialogueTrainer in het klaslokaal  
Pamela zet de simulatiesoftware in bij haar studenten. “De naam zegt het eigenlijk al; het is een ‘dialoog trainer’, een trainingsacteur op een scherm waarmee je een rollenspel kunt doen”, vertelt zij. “De studenten werken gezamenlijk met DialogueTrainer. Het gesprek met de digitale acteur wordt gestart en dan kunnen de studenten antwoordopties kiezen die aansluiten bij hoe zij het gesprek zouden aanpakken. Vervolgens reageert het personage op het gekozen antwoord en wordt de reactie klassikaal nabesproken.”  

Werken met DialogueTrainer 
Pamela: “De gesprekssimulatie maakt praten over ‘goede gesprekken’ concreet, in plaats van dat je blijft hangen in algemeenheden. Je leert bijvoorbeeld ook over het onderscheid tussen hoe jij als persoon zou reageren en hoe je als professional reageert. Het is heel waardevol om dit als groep te doen. Het voelt voor studenten veilig om als groep op de acteur te reageren en niet 1-op-1. Door het gezamenlijk te bespreken, leren studenten bovendien van elkaars inzichten.”  

Het gebruik van de digitale trainingsacteur hoeft niet bij één opleiding te blijven. “Je zou allerlei toepassingen kunnen bedenken voor DialogueTrainer. Het leven bestaat immers grotendeels uit allerlei gesprekken waarin je dingen gedaan wilt krijgen. DialogueTrainer kan hierbij helpen.”  

Van idee naar uitvoering 
Michiel Hulsbergen begon zijn carrière als acteur in de serie ‘Uit de school geklapt’ en heeft na zijn studie Psychologie drie decennia lang ervaring opgedaan als communicatietrainer. In die tijd heeft hij geleerd dat veel dingen aan menselijk gedrag beïnvloedbaar zijn, wat zeker opgaat voor de kwaliteit van gesprekken. Elk (professioneel) gesprek kent heldere fases, met per fase een duidelijke dynamiek en doel. Dat betekent volgens Michiel ook dat je het ontwikkelen van die vaardigheden deels kunt ondersteunen met software. Met deze schat aan ervaring maakte Michiel de stap naar de digitale wereld.  

Na een eerste start bij de Universiteit Utrecht is uiteindelijk DialogueTrainer geworden tot wat het nu is: een platform om grote groepen studenten en werknemers te trainen om hun gesprekken te verbeteren. Hoe breng je bijvoorbeeld slecht nieuws, met als doel om iemand een boodschap te helpen accepteren? Hoe vergroot je de kans dat iemand een medicijn goed gebruikt of gezonder gedrag ontwikkelt? Of hoe delegeer je werkzaamheden of neem je een opdracht aan? Hoe coach je effectief een collega of medewerker?

Toegevoegde waarde binnen het onderwijs 
Michiel noemt de inzet van DialogueTrainer van toegevoegde waarde binnen het onderwijs: “Communicatieonderwijs wordt op dit moment nog beperkt gegeven op hogescholen en universiteiten. Wij denken dat studenten zoveel mogelijk ervaring op moeten doen en dus veel moeten oefenen. Hoe beter het beeld is dat zij van de praktijk krijgen, hoe beter zij voorbereid zijn op hun werkende leven. En communicatie is zo óntzettend belangrijk in elk beroep. Met DialogueTrainer kun je gesprekken zo vaak oefenen als je wilt en krijg je feedback uit het systeem. Dat maakt dat je lastige gesprekken vaker en op veel grotere schaal kunt oefenen.”  

De toekomst van DialogueTrainer 
“We zijn aan het experimenteren met motion capping”, vertelt Michiel. “Dit betekent dat onze nieuwe karakters nog betere bewegingen krijgen. Dit zit in hele kleine aanpassingen, die toch veel invloed hebben. Daarnaast willen we onze software responsief maken. Dat kan dus betekenen dat als jij boos achter je laptop zit, jouw mimiek wordt uitgelezen en dat dat van invloed is op het gesprek. Zo wordt het dus nóg echter. En ondertussen zien we dat het platform nu al veel meer van toegevoegde waarde is dan het lezen van teksten of kijken naar filmpjes.”  

Wil je zelf een keer zien hoe docenten DialogueTrainer inzetten, neem dan contact op met Sanja Leene, community manager EdTech.

“Het bedrijfsleven zet ons product al in rondom leren en ontwikkelen. We onderzoeken in deze pilot of het ook relevant is binnen het onderwijs.” Kristiaan Hartmann is docent aan Hogeschool Inholland en mede-oprichter van Prototype You. Hij deed mee aan het vorige EdTech-programma bij Start Up Campus Haarlem. Nu draait hij als vervolg daarop een pilot met een app die is ontwikkeld in zijn bedrijf en wordt gebruikt om de persoonlijke ontwikkeling te stimuleren. Centrale vraag in deze pilot: kan deze app ook studenten helpen om te werken aan hun persoonlijke ontwikkeling? 

In de term EdTech staat Ed voor Education en Tech voor Technology. Hogeschool Inholland en Fontys Hogescholen slaan in dit programma de handen ineen om educational technology en start-ups op weg te helpen én de weg te laten vinden in het hoger onderwijs in Nederland. En dat laatste was voor Kristiaan aanleiding om zijn betrokkenheid bij het programma te vervolgen in deze pilot. 

Gesneden koek 
Omdat Kristaan met één been in het onderwijs en één been in het bedrijfsleven staat, was een aantal sessies uit het EdTech-programma voor hem al gesneden koek. Kristiaan: “Zaken als het opstellen van een bedrijfsplan en marketing zijn voor mij wel bekend. Het werd voor mij interessant toen we aankwamen bij de inspiratiesessies. Frits van der Weerd - namens Inholland betrokken bij EdTech - is in die periode een belangrijk persoon geweest. Door met hem te sparren is uiteindelijk het idee voor deze pilot tot stand gekomen.” 

Leren en ontwikkelen 
Kristiaan: “De app die we gebruiken in de pilot wordt in het bedrijfsleven ingezet in het kader van leren en ontwikkelen. Wij zijn benieuwd of deze tool - al dan niet met een paar aanpassingen - ook in het onderwijs toegevoegde waarde kan hebben. Daarom werken nu drie docenten van één opleiding met studenten uit drie verschillende leerjaren met dit programma. Zij begeleiden ieder ongeveer zes studenten bij het zetten van stappen in hun persoonlijke ontwikkeling. Denk daarbij aan leiderschap of het omgaan met feedback. Daarbij ondersteunt de app het proces. Je kunt er het leerproces in documenteren en studenten met en van elkaar te laten leren door het buddysysteem.” 

Reflecteren 
De studenten die aan de pilot meewerken, kiezen hun eigen leerdoelen. Op basis daarvan selecteren ze acties die ze uitvoeren in periodes van twee tot maximaal vier weken. Ze hebben stuk voor stuk een buddy - in ieder geval een medestudent en docent- die via de software kan meekijken met de voortgang. De buddy’s geven feedback en reflecteren na de periode waarin de acties zijn uitgevoerd, samen met de student over de bereikte doelen. De student kiest vervolgens een tweede leerdoel dat hij of zij begint met de input vanuit de eerste periode. De stappen die zo worden gezet, worden opgeslagen in het logboek van de app. 

Eigen route en tempo 
Kristiaan: “Zo heb je een eenduidig systeem waarin de inhoud en de leerdoelen kunnen veranderen. In het bedrijfsleven hebben we daar goede ervaringen mee omdat het herkenbaar is en toepasbaar op alle niveaus. Daarom denken wij dat dat ook goed kan aansluiten op het onderwijs. Door de eenduidigheid is het toepasbaar in alle leerjaren en studenten kunnen hun eigen route en tempo kiezen. Dat is ook de reden dat de pilot wordt gedaan met studenten uit verschillende leerjaren.” 

Inzet op persoonlijke ontwikkeling 
De pilot is nog maar enkele weken bezig, dus Kristiaan heeft nog geen zicht op de resultaten. Die worden tegen de zomer verwacht. De eerste reacties zijn in ieder geval positief. Kristaan: “Ik krijg al wel terug dat de software simpel en goed te begrijpen is. Dat is alvast belangrijk. Van docenten begrijp ik al wel dat zij het lastig vinden om de begeleiding van de studenten in te passen in hun bestaande takenpakket. Persoonlijke ontwikkeling staat hoog op de agenda in het hoger onderwijs. Studenten vinden dit vaak een lastig en minder leuk thema. Ze zijn vooral bezig met het halen van hun studiepunten en praten liever over de inhoud van vakken en projecten. Ik hoop dat deze app daar uiteindelijk aan kan bijdragen. Dit moet het werk beter en gemakkelijker maken, natuurlijk geen extra werkdruk opleveren.” 

Vraagt om gedragsverandering 
De pilot loopt relatief lang omdat persoonlijke ontwikkeling om gedragsverandering vraagt. Kristiaan: “Dat kost nu eenmaal tijd. Studenten zetten kleine, praktische stapjes en moeten verschillende leercycli doorlopen. We hopen dat deze app dat gemakkelijker en uitdagender maakt. En ik hoop dat de studenten kritisch met ons meekijken. Willen zij notificaties uit de app ontvangen? Kunnen we sommige programma-onderdelen beter vervangen door gamification? Met hun input kunnen we het product verder ontwikkelen en er in de toekomst hopelijk heel veel studenten en docenten verder mee helpen.” 

Techniek en innovatie bieden volop kansen om het onderwijs te verbeteren en te versnellen. Maar hoe vlieg je dat aan en hoe voer je zulke vernieuwingen goed en structureel door binnen de onderwijsorganisatie en -processen? Om dat met studenten, docenten én start-ups en scale-ups voor elkaar te krijgen, hebben de hogescholen Inholland en Fontys de handen ineengeslagen. Met als concreet resultaat onder meer het programma EdTech Incubator bij Start Up Campus Haarlem.

Ed staat voor Education en Tech voor Technology. Binnen het Versnellingsplan Onderwijsinnovatie draaide enkele jaren een EdTech-zone waarin hogescholen en universiteiten werkten. Dat programma kwam niet echt van de grond, maar het onderwerp was wel geagendeerd. Bovendien hadden zowel Hogeschool Inholland als Fontys Hogeschool initiatieven ontplooid om een en ander verder vorm te geven. Dit leidde tot een structurele samenwerking tussen beide hogescholen. Frits van der Weerd van Inholland en Frans Mouws van Fontys: “De bedoeling is om educational technology en start-ups op weg te helpen én de weg te laten vinden in het hoger onderwijs in Nederland.”

Mooi voorbeeld
Frits van der Weerd: “Een mooi voorbeeld vind ik Enlight Ed, zij hebben software ontwikkeld waarmee studenten hun rekenniveau kunnen ophalen. In samenwerking met Hogeschool Inholland en de Hogeschool van Amsterdam bouwde Enlight Ed een compleet curriculum voor Pabo-studenten om wiskunde te oefenen met geautomatiseerde stapsgewijze begeleiding. De oefeningen zijn ideaal voor blended learning, omdat de learning analytics zowel studenten als docenten helpt om hun lessen te focussen. Dat is opgepakt door een van onze Pabo-docenten en wordt nu ingezet op alle vijf locaties waar we Pabo aanbieden. Parrallel hieraan liep een experiment bij de Fontys Pabo in Tilburg en wordt onderzocht of het pakket ook bij Engineering gebruikt kan worden.”

“Ook onderwerpen rondom Student Health Care zijn heel actueel. Met bijvoorbeeld smart watches of co2-metingen kun we een gezondere werk- en leeromgeving creëren, waardoor zowel studenten als docenten zich beter voelen, wat leidt tot zowel minder uitval als betere resultaten. Voor zulke start-ups is het niet zo gemakkelijk om binnen te komen bij een onderwijsinstelling, dankzij het EdTech-netwerk kennen we elkaar al en verkleinen we die afstand.”

Minor en afstuderen
Aan de Fontys Hogeschool wordt zelfs al een minor EdTech aangeboden en is het voor studenten mogelijk om daarna af te studeren op hun eigen onderwijsinnovatie-idee. Frans Mouws: “En wanneer een student het idee na de opleiding doorzet en een eigen start-up begint, willen we ze minimaal een half jaar als incubator aan ons binden. Door een werkruimte te bieden, maar bovenal met uitwisseling van kennis, netwerk en ervaringen. Zo creëren we een keten, een netwerk: een student volgt de minor, studeert af, begint een bedrijf en helpt vervolgens weer andere studenten.”

Hoe kan het anders, beter?
Zowel medewerkers als studenten met een idee voor onderwijsinnovatie kunnen aankloppen, benadrukken Frits en Frans. “’Een goed idee hebben’ wil niet zeggen dat je ook alle kennis en skills in huis hebt om dat te realiseren. En wie heeft er nou méér te maken met het onderwijs dan studenten? Zet hen in als challengers: hoe kan het anders, hoe kan het beter? Daarnaast kunnen we ondersteunen met kennis en netwerk en door begeleiding te bieden in ondernemerschap, bijvoorbeeld door samen te werken aan een businessmodel.”

Meerwaarde samenwerking
Waar de meerwaarde van de samenwerking zit? Daar hoeven de beide heren niet lang over na te denken. Frits: “Als Fontys al ervaring heeft met bepaalde software of een leverancier, dan zou het toch te gek zijn als we daar bij Inholland geen gebruik van maken. Zo werkte Fontys met Schoolyear, waarbij studenten de toetsing op hun eigen laptop doen in plaats van klassikaal. Op basis van de ervaringen die Frans en zijn team met ons deelden, besloten we dat bij Inholland ook in te zetten.” Frans: “En we weten zelf ook niet alles hè, we kunnen elkaar helpen en zaken uitwisselen. Zo zijn er bij ons nu twee afstudeerders, echt hele innovatieve jongens, waarvan ik vermoed dat ze voor Inholland ook iets kunnen betekenen. Die koppel ik dan aan Frits.”

EdTech Incubator-programma
Een ander resultaat van de samenwerking is de aankomende driedaagse EdTech Incubator (16, 18 en 20 mei 2022, georganiseerd door Start Up Campus Haarlem). Een programma voor zowel studenten en docenten als voor mensen die hun idee voor onderwijsinnovatie verder willen brengen. Aan bod komen onder meer marketing/sales & storytelling en het opstellen van een businessplan, waardepropositie en financieel plan. Na afronding ontvangen deelnemers een Edubadge, een digitaal certificaat als bewijs van de opgedane kennis. Daarnaast zijn het opzetten/versterken van het EdTech-netwerk en natuurlijk het realiseren/verder helpen van goede ideeën belangrijke doelen.
Van experimenteren kun je leren
Frans: “We hebben trouwens niet de illusie dat álles zal lukken: als we 10 pilots doen, gaat er misschien 1 slagen. De rest mislukt om allerlei redenen - dat is natuurlijk precies waarom je experimenten doet. We hebben aan het begin eens gezegd dat we in vijf jaar tijd een honderdtal 100 start-ups experimenten willen laten uitvoeren. Als we dat halen, zou dat heel goed zijn. En als het ons lukt om ieder jaar één succesvolle ondernemer ‘af te leveren’ die bijdraagt aan innovatie in het onderwijs, dan ben ik dik tevreden.”

Meer weten?
Het EdTech Incubator-programma en aanmelden: Start-up programma – EdTech – SUCH
De Fontys minor: Minor EdTech Educational Technology