Op dinsdag 11 maart was het tijd voor een bruisende editie van Proost & Connect in het Studentsucces Centrum van Inholland Alkmaar. Collega’s kwamen samen om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en vooral om zich te laten inspireren. De sterren van de middag? Colleen Clinton en Henk Kruizinga, die met hun inspirerende presentaties het publiek wisten te boeien.

Onderzoeksvaardigheden bij eerstejaars Pabo-studenten
Hoe help je eerstejaarsstudenten hun onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen? Dat was de prikkelende vraag die centraal stond tijdens de sessie van Colleen Clinton. Ze nam ons mee in het vernieuwde curriculum van de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo Alkmaar), waarin studenten veel beter leren onderzoek te doen dat direct aansluit op hun eigen praktijk in de klas. De gedeelde inzichten en ervaringen zorgden voor waardevolle discussies en nieuwe perspectieven.

De impact van Virtual Reality op onderwijs
Henk Kruizinga bracht technologie naar de voorgrond met een demonstratie vanuit de EdTech community. Met een VR-simulatie konden collega’s zelf ervaren hoe het is om met een virtueel persoon in gesprek te gaan en zo hun gesprekstechnieken te oefenen. Dit leidde tot boeiende gesprekken over de rol van technologie in het onderwijs en hoe VR een waardevolle toevoeging kan zijn in trainingen. Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over VR-simulatie bij de opleiding Social Work: lees hier meer.

Benieuwd naar hoe VR-simulatie wordt ingezet in de opleiding Social Work? Lees hier meer.

Samen vooruit!
Dank aan alle aanwezigen voor jullie enthousiasme en actieve bijdrage! Door deze inspirerende sessies ontstonden mooie gesprekken en nieuwe ideeën. We kijken nu al uit naar de volgende editie, waarin we opnieuw samen kunnen proosten en inspireren. Tot de volgende keer!

De AirCargoGame laat spelers zien hoe ze hun logistieke proces kunnen optimaliseren. De score wordt bepaald door de balans tussen kosten, tijd, kwaliteit en duurzaamheid. Spelers moeten rekening houden met verschillende factoren, zoals de vraag en het aanbod van vracht, de capaciteit en de beschikbaarheid van vliegtuigen, de douaneformaliteiten, de brandstofprijzen en de CO2-uitstoot. De game is een leuke en leerzame manier om de complexiteit en de uitdagingen van de luchtvrachtlogistiek te ontdekken.

Moeilijk verstaanbaar gedrag: daar krijgen sociaal werkers vaak mee te maken. Aan de opleiding Social Work van Hogeschool Inholland de taak om studenten daarop voor te bereiden. Hiervoor hebben docenten een innovatieve aanpak ontwikkeld: studenten oefenen praktijksituaties met virtual reality. En het bijzondere is: de ervaring is interactief én werkt zonder vaststaand script.   

Virtual reality maakt het mogelijk om studenten situaties te laten ervaren die anders moeilijk te ervaren zijn, bijvoorbeeld omdat ze te gevaarlijk zijn of moeilijk te organiseren. Ook bij Social Work liepen ze tegen dit probleem aan. Studenten komen in de praktijk vaak in aanraking met complex gedrag, zoals grensoverschrijdend gedrag en/of agressie.  

Omgaan met dit gedrag oefenen studenten nu vaak met elkaar in rollenspellen, maar dit is niet altijd effectief: voor studenten is het lastig om in de leefwereld van een cliënt te stappen en als docent is het ook niet altijd prettig om als trainingsacteur op te treden. Daarom gingen Brio de Groen en zijn zoon Brio – beiden werkzaam bij Social Work van Den Haag en Rotterdam – op zoek naar een oplossing. Die vonden zij bij het bedrijf CleVR.  

Aan de slag zonder vast script 
Met CleVR kunnen studenten in een virtuele wereld interacties aangaan met ‘cliënten’ en zo oefenen met het omgaan met allerlei soorten gedrag. Brio sr.: “Het bijzondere aan deze VR-ervaring is dat het script vooraf niet vastligt: het gedrag van de student bepaalt wat er gebeurt. De docent bedient het VR-systeem en past het gedrag en de emoties van de virtuele cliënten aan op basis van de acties van de student. Zo ervaren studenten de gevolgen van hun handelen.” 

Student vergeet dat hij in het klaslokaal zit
Docent Peter Jilleba heeft de tool van CleVR als eerste gebruikt tijdens zijn lessen in de deeltijdopleiding Social Work, bij het vak weerbaarheid. “We hebben vooraf aan studenten gevraagd of zij een casus hadden waarmee ze wilden oefenen.” Uiteindelijk werd een specifieke casus van een student nagebootst in het VR-systeem. Peter vond de inzet van CleVR succesvol: “De student gaf aan helemaal in de situatie te zitten. Wat bijzonder was, was dat het een casus was die de student echt had meegemaakt. De student gaf aan weer hetzelfde gevoel te krijgen als toen. Maar nu kon de student veilig oefenen met alternatief gedrag.” 

Door de VR-bril vergeten studenten dat ze zich in een klaslokaal bevinden. En doordat het programma de stem van de cliënten aanpast, heb je ook niet meer door dat de docent feitelijk de stem van de cliënt inspreekt. Medestudenten kunnen meekijken op het scherm en feedback geven op de vaardigheden van de student met de bril. Volgens Brio sr. is het wel belangrijk om te zorgen voor een stukje nazorg, juist omdat de situaties zo echt aanvoelen.  

Hoe ga je aan de slag met zo'n experiment?
CleVR streeft ernaar de tool laagdrempelig te maken voor docenten. De set is opgeborgen en aangesloten in een koffer, zodat een docent alleen maar de stekker in het stopcontact hoeft te steken. Docenten moeten wel goed getraind worden om met het systeem te werken, omdat zij meerdere taken tegelijk moeten uitvoeren (stem inspreken, non-verbale communicatie cliënt bepalen, luisteren wat de student terugzegt etc.). De Brio’s zouden graag nog meer omgevingen die sociaal werkers in de praktijk vaak tegenkomen willen in het systeem, zodat de casussen nog realistischer worden.  

Het project is een pilot vanuit de EdTech-hub van Inholland en is via deze weg gefinancierd. CleVR heeft meegedacht over de mogelijkheden binnen het beschikbare budget. Sowieso ervaren de Brio’s het contact met CleVR als heel prettig: “ze denken mee en zijn goed bereikbaar”. Het experiment loopt nog door in het studiejaar 2023-2024. Daarna wordt het experiment geëvalueerd met de Inholland Innovatie Index om te bepalen of het experiment verder opgeschaald moet worden. 

Donderdag 12 oktober VR Experience Special: Gespreksvaardigheden 
Wil je zelf een keer zien hoe docenten CleVR inzetten, kom dan op donderdag 12 oktober naar de VR Experience Special: Gespreksvaardigheden in Den Haag of neem contact op met Brio & Brio. 

“De wettelijk verplichte onderdelen uit de Onderwijs- en Examenregeling (OER) voor de student en de docent vindbaar, toegankelijk en leesbaar maken.” Dat was volgens Sofie Odekerken (teamleider Juridische Zaken) aanleiding voor Hogeschool Inholland om het schrijfproces van de OER te digitaliseren in samenwerking met een EdTech startup.

Het opstellen van een opleidings-OER neemt veel tijd in beslag. Bij het schrijven zijn mensen van verschillende afdelingen betrokken en de samenwerking tussen collega’s loopt niet altijd even soepel. In het verleden  werden er soms meerdere versies van hetzelfde document rondgemaild en zo slopen er ongemerkt fouten in. Stuk voor stuk risico’s die vertraging en fouten kunnen veroorzaken.

Beter samenwerken
Sofie: “Inholland werkte voorheen met OIA, de Onderwijs Informatie Applicatie. Dat programma was aan het einde van z’n levenscyclus. Daardoor liep regelmatig alles vast en dat gebeurt dan natuurlijk altijd vlak voor de zomervakantie. Stress en gefrustreerde collega’s waren het gevolg. Daarom zijn we op zoek gegaan naar een nieuwe applicatie. We hebben gekozen voor een samenwerking met OER Write, een in Nederland ontwikkeld programma dat ervoor zorgt dat de informatievoorziening voor studenten en medewerkers beter aansluit bij de behoeften. Bovendien is met OER-write het schrijfproces verbeterd, wordt er tijd bespaard en verloopt de samenwerking soepeler.”

Tim Stuart is oprichter van Docfield (voorheen Docflow), de Amsterdamse start-up die OER Write ontwikkelde. “Ik was tijdens mijn studie aan de TU in Eindhoven al aan het ondernemen. Eerst bouwde ik websites, daarna apps en uiteindelijk vroeg de universiteit mij een studiekeuzesite te ontwikkelen. Zo ben ik de Edtech-wereld ingerold. Avans Hogeschool was de eerste onderwijsinstelling die bij ons kwam met vragen over het schrijven van de OER-en. Ook daar gebeurde dat niet efficiënt en zij wilden daar een oplossing voor hebben. Wij zijn toen eerst gaan kijken of hiervoor geen bestaande software was. Toen die er niet bleek te zijn, zijn we OER Write gaan ontwikkelen. En inmiddels werken we voor zeven grote hbo-instellingen, waaronder Inholland.”

Een specifieke OER voor iedere opleiding
Inholland is begonnen met pilots bij verschillende opleidingen. In het nieuwe programma kan de kader-OER worden geïntegreerd met het opleidingsspecifieke deel tot één opleidings-OER. Iedere opleiding krijgt zo een eigen OER, waarin direct opleidingsspecifieke informatie kan worden ingevuld bij het betreffende artikel. Sofie: “Zo is relevante informatie sneller terug te vinden voor studenten, docenten en andere gebruikers. Met de overgang naar OER Write is bewust de keuze gemaakt om de opleidings-OER in te richten zoals de wetgever dit heeft bedoeld.”

Koudwatervrees
Sofie: “Docfield was een jong, startend bedrijf. Inmiddels zijn ze al een stuk groter, maar de samenwerking is nog altijd fijn. Er was eerlijk gezegd best wat koudwatervrees binnen de hogeschool. Veel collega's werken graag volgens de patronen die ze al jaren kennen en moesten bijvoorbeeld wennen aan het feit dat je nu tegelijk kunt samenwerken in een document. Dat is anders dan Word-documenten rondsturen. Gelukkig waren er een paar dappere opleidingen die met OER Write aan de slag wilden en zij zijn nu onze ambassadeurs. Inmiddels werken alle opleidingen met het programma. We hebben we een weblecture over OER Write en we geven trainingen aan schrijvers en de medezeggenschap over de functionaliteiten in OER Write. Het programma werkt zo intuïtief, dat één training vaak voldoende is.”

Tim: “Inholland heeft ervoor gezorgd dat wij van een start-up zijn doorgegroeid naar een écht bedrijf. We hebben inmiddels 10 developers in dienst die continu werken aan verbeteringen aan OER Write..”

Als collega’s eenmaal met het programma werken, zijn ze enthousiast. Sofie: “De meesten zijn er nu wel aan gewend en we krijgen nog maar zelden vragen. Ik durf het daarom inmiddels wel een geslaagd project te noemen. We blijven proberen om de laatste mensen ook nog te enthousiasmeren. De regie ligt immers bij de opleidingen. Ik kan zelf alleen maar benadrukken dat werken met OER Write een risico's verkleint, duidelijkheid oplevert en tijd bespaart. Ik vind het een belangrijke verbeterslag.”

Medezeggenschap
Ook Monique Bicknese, secretaris van het College van Bestuur van Inholland en van huis uit bedrijfsjurist, is enthousiast: “Onze collega’s zijn blij met OER Write. Het opstellen van de OER gebeurt op een toegankelijke, intuïtieve manier. Ook de mogelijkheid om samen in het document te werken en de medezeggenschap via OER Write vorm te geven, wordt zeer gewaardeerd.”

Wil je meer weten over OER Write en andere innovatieve ontwikkelingen rondom EdTech? Neem contact op met Sanja Leene, communitymanager EdTech bij Hogeschool Inholland. Lees hier de eerder verschenen verhalen in deze serie.

Vakken als wiskunde vormen op de Pabo en bij de opleiding Chemie vaak een struikelblok voor studenten. Docenten Diana Gerritsen en Ewald Edink vroegen zich af of technologie hen kon helpen om meer begeleiding te bieden aan studenten. En dat is gelukt. Met  behulp van het leerplatform Enlight Ed hebben zij een compleet curriculum voor Pabo-studenten en voor eerstejaars Chemie-studenten ontwikkeld om wiskunde te oefenen met geautomatiseerde stapsgewijze begeleiding.

De studenten beantwoorden vragen in een chatomgeving. Ieder fout antwoord biedt een kans om de student iets te leren door hulpvragen te stellen en hints te geven. Voor de student prettig omdat je zo altijd begeleiding krijgt bij oefening en dus niet vast komt te zitten. De digitale aanpak biedt bovendien de mogelijkheid om data te verzamelen en onderzoek te doen naar hoe studenten leren.

Ewald Edink, in 2019 verkozen tot Docent van het jaar, is docent chemie bij Inholland Amsterdam: “In mijn eigen lessen zie ik dat studenten die moeite hebben met de leerstof veel vooruitgang boeken wanneer ik in een één-op-één-gesprek achterhaal waar ze precies vastlopen en op basis daarvan hints of aanvullende instructie geef. Dit platform maakt gebruik van dat principe.”

Stap voor stap
Ewald ontwikkelde al voordat hij kennismaakte met Enlight Ed stappenplannen voor zijn studenten. Toen hij Enlight Ed leerde kennen, zag Ewald direct mogelijkheden voor zijn studenten.  “Het platform is uitermate geschikt om op adaptieve wijze vertrouwd te raken met het oplossen van meer complexe vraagstukken. Door studenten stap voor stap bij een complexe opdracht te begeleiden en bij elke stap direct van feedback te voorzien, gaan studenten het beter snappen en er uiteindelijk ook sneller doorheen. Je hoeft niet meer te wachten tot een docent jouw vraag klassikaal behandelt. De app helpt je daar waar jij vastloopt.”

Ewald is ervan overtuigd dat Enlight Ed ook in andere studies een fijn hulpmiddel kan zijn voor zowel studenten als docenten. “Natuurlijk vergt het een tijdsinvestering. Het kostte mij best even wat tijd om de eerste opdracht erin te zetten, omdat je je bij iedere stap moet afvragen wat een student kan invullen en welke feedback het beste helpt. Voor vervolgopdrachten heb ik het template van de eerste opdracht gekopieerd en van daaruit nieuwe opgaven gemaakt en ging het sneller. Ik zou graag zien dat we met verschillende hogescholen en universiteiten een database opzetten. Daarin kunnen we onze opgaven delen en hebben veel meer studenten voordeel van de inspanningen van de docenten.”

Directe feedback
De reacties van studenten op het platform zijn boven verwachting. Ewald: “Zij geven aan dat het hen écht helpt. Ze vinden het een fijne tool om te leren hoe zij opdrachten kunnen oplossen. Een student noemde het letterlijk een onderwijsassistent die op elke plek en op ieder moment beschikbaar is. Dat bespaart dus tijd, maar resulteert ook in beter begrip van de leerstof. De directe feedback die zij krijgen tijdens het oplossen van een opdracht draagt namelijk bij aan het leerresultaat.”

In het begin van het project heeft Ewald nauw samengewerkt met de ontwikkelaars van Enlight Ed. “Doordat er al heel vroeg een samenwerking ontstond, zijn we tot een heel goed eindresultaat gekomen. Enlight Ed is een klein bedrijf. Dat betekent dat er persoonlijk contact is en je snel kunt schakelen. Als wij een verbetering zien, wordt die snel doorgevoerd. Het leuke is ook dat we van elkaar leren.”

UX-design
Kinga Lőrincz is één van de oprichters van Enlight Ed. Zij studeerde wis- en natuurkunde en leidde ook docenten op. Ze was geïnteresseerd in EdTech en is daarom gaan onderzoeken waar docenten tegenaan lopen. Kinga: “Docenten weten vaak niet wat er fout gaat als studenten een opdracht oplossen. Dat bleek vooral een probleem op de Pabo, waar studenten moeite hebben met wiskunde en de rekentoets. Dat leidde tot het idee voor dit platform. Toen we Ewald ontmoetten, was net het plan geboren om het platform ook beschikbaar te stellen voor andere opleidingen. Het kwam natuurlijk heel goed uit dat hij al zijn eigen stappenplannen had. Daardoor konden we goed testen of het platform ook voor zijn opdrachten geschikt was.”

Haar partner - en mede-oprichter Artur Lõrincz - ging vervolgens met informaticastudenten van Inholland aan de slag om Enlight Ed aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker te maken. De minor User Experience Design (UXD) van Inholland draait om het ontwerpen en verder ontwikkelen van digitale producten en diensten, waarbij de focus ligt op de gebruikerservaring. Artur: “Het was heel fijn dat deze studenten met ons meedachten. Zij snappen goed wat wij aan het doen zijn en wat het platform kan betekenen voor zowel studenten als docenten. De uitdaging was om te laten zien dat het met Enlight Ed gemakkelijker wordt om moeilijke oefeningen te maken. We zijn heel blij met het resultaat en met de aankondiging dat we volgend jaar opnieuw met een groep studenten aan de slag gaan.” 

Onderwijsinnovatie met EdTech 
Educational Technology (EdTech) wordt op veel plekken binnen en buiten Hogeschool Inholland ingezet om ons onderwijs te verrijken. EdTech helpt ons om ons onderwijs te innoveren en flexibiliseren en bereidt daarmee onze studenten voor op de steeds sneller veranderende maatschappij. Omdat we bij Inholland elkaar willen versterken, is het belangrijk om onze kennis en gebruik van deze technologieën met elkaar te delen. In deze serie delen we inspirerende verhalen.

 Wil je zelf een keer zien hoe docenten Enlight Ed inzetten, neem dan contact op met Sanja Leene, communitymanager EdTech bij Hogeschool Inholland.

Een gesprek voeren over mogelijk huiselijk geweld of seksueel misbruik, begin er maar eens aan! Zeker geen makkelijke materie, waar je je als student graag zo goed mogelijk op voorbereidt. De opleiding Social Work gebruikt DialogueTrainer om dit soort gesprekken te oefenen met studenten en is daar erg enthousiast over.  Pamela Huijsman, docent Social Work bij Hogeschool Inholland en Michiel Hulsbergen, CEO van DialogueTrainer, vertellen over het gebruik van deze digitale trainingsacteur in het onderwijs.

Inzet van DialogueTrainer in het klaslokaal  
Pamela zet de simulatiesoftware in bij haar studenten. “De naam zegt het eigenlijk al; het is een ‘dialoog trainer’, een trainingsacteur op een scherm waarmee je een rollenspel kunt doen”, vertelt zij. “De studenten werken gezamenlijk met DialogueTrainer. Het gesprek met de digitale acteur wordt gestart en dan kunnen de studenten antwoordopties kiezen die aansluiten bij hoe zij het gesprek zouden aanpakken. Vervolgens reageert het personage op het gekozen antwoord en wordt de reactie klassikaal nabesproken.”  

Werken met DialogueTrainer 
Pamela: “De gesprekssimulatie maakt praten over ‘goede gesprekken’ concreet, in plaats van dat je blijft hangen in algemeenheden. Je leert bijvoorbeeld ook over het onderscheid tussen hoe jij als persoon zou reageren en hoe je als professional reageert. Het is heel waardevol om dit als groep te doen. Het voelt voor studenten veilig om als groep op de acteur te reageren en niet 1-op-1. Door het gezamenlijk te bespreken, leren studenten bovendien van elkaars inzichten.”  

Het gebruik van de digitale trainingsacteur hoeft niet bij één opleiding te blijven. “Je zou allerlei toepassingen kunnen bedenken voor DialogueTrainer. Het leven bestaat immers grotendeels uit allerlei gesprekken waarin je dingen gedaan wilt krijgen. DialogueTrainer kan hierbij helpen.”  

Van idee naar uitvoering 
Michiel Hulsbergen begon zijn carrière als acteur in de serie ‘Uit de school geklapt’ en heeft na zijn studie Psychologie drie decennia lang ervaring opgedaan als communicatietrainer. In die tijd heeft hij geleerd dat veel dingen aan menselijk gedrag beïnvloedbaar zijn, wat zeker opgaat voor de kwaliteit van gesprekken. Elk (professioneel) gesprek kent heldere fases, met per fase een duidelijke dynamiek en doel. Dat betekent volgens Michiel ook dat je het ontwikkelen van die vaardigheden deels kunt ondersteunen met software. Met deze schat aan ervaring maakte Michiel de stap naar de digitale wereld.  

Na een eerste start bij de Universiteit Utrecht is uiteindelijk DialogueTrainer geworden tot wat het nu is: een platform om grote groepen studenten en werknemers te trainen om hun gesprekken te verbeteren. Hoe breng je bijvoorbeeld slecht nieuws, met als doel om iemand een boodschap te helpen accepteren? Hoe vergroot je de kans dat iemand een medicijn goed gebruikt of gezonder gedrag ontwikkelt? Of hoe delegeer je werkzaamheden of neem je een opdracht aan? Hoe coach je effectief een collega of medewerker?

Toegevoegde waarde binnen het onderwijs 
Michiel noemt de inzet van DialogueTrainer van toegevoegde waarde binnen het onderwijs: “Communicatieonderwijs wordt op dit moment nog beperkt gegeven op hogescholen en universiteiten. Wij denken dat studenten zoveel mogelijk ervaring op moeten doen en dus veel moeten oefenen. Hoe beter het beeld is dat zij van de praktijk krijgen, hoe beter zij voorbereid zijn op hun werkende leven. En communicatie is zo óntzettend belangrijk in elk beroep. Met DialogueTrainer kun je gesprekken zo vaak oefenen als je wilt en krijg je feedback uit het systeem. Dat maakt dat je lastige gesprekken vaker en op veel grotere schaal kunt oefenen.”  

De toekomst van DialogueTrainer 
“We zijn aan het experimenteren met motion capping”, vertelt Michiel. “Dit betekent dat onze nieuwe karakters nog betere bewegingen krijgen. Dit zit in hele kleine aanpassingen, die toch veel invloed hebben. Daarnaast willen we onze software responsief maken. Dat kan dus betekenen dat als jij boos achter je laptop zit, jouw mimiek wordt uitgelezen en dat dat van invloed is op het gesprek. Zo wordt het dus nóg echter. En ondertussen zien we dat het platform nu al veel meer van toegevoegde waarde is dan het lezen van teksten of kijken naar filmpjes.”  

Wil je zelf een keer zien hoe docenten DialogueTrainer inzetten, neem dan contact op met Sanja Leene, community manager EdTech.

Hoe reageer je als iemand jouw grenzen over gaat? En hoe bepaal je waar deze grenzen liggen? Met die vragen gaan tweedejaarsstudenten Social Work aan de slag in de training ‘Weerbaar en Effectief’. Dit jaar maken zij voor het eerst gebruik van Virtual Reality. Door een 360 graden-werksetting na te bootsen, ervaren zij de situatie als zeer realistisch. Vervolgens reflecteren zij er gezamenlijk op. Zo krijgen studenten meer inzicht in hun eigen denken en handelen. Hoe is het om deze VR-technologie in te zetten in de les? Een student, docent en onderwijsontwerper vertellen.  

Bob van Veen is een van de tweedejaarsstudenten Social Work. Hij vond het interessant om een ander type les te ervaren. En is actief met de lesstof aan de slag gegaan. “Door met een VR-bril te oefenen met situaties van grensoverschrijdend gedrag en hoe je daarmee moet omgaan, kon ik me beter in de situatie verplaatsen. Je leert hoe je op zo’n moment zou reageren. Ik had wel echt het gevoel dat de agressie in het filmpje tegen mij gericht was. Het is dus realistischer dan wanneer je met klasgenoten zo’n situatie naspeelt of een filmpje kijkt in de klas.” 

Ervaren en voelen 
“Met de VR-bril op, zien en ervaren studenten een praktijksituatie in 360 graden. We bootsen hiermee een realistische setting na”, vertelt Sheila Gopie, docent van de training Weerbaar en Effectief. “We hebben diverse fragmenten waarmee studenten aan de slag gaan. In een van de settings komt een agressieve man om de balie heen lopen waar de student achter zit. Wat voel je dan als student als iemand zo dichtbij komt? Is je eerste reactie flight, fight of freeze? Deze realistische situatie geeft studenten food for thought.” 

Stills uit het fragment waarbij een agressieve man om de balie heen loopt.

Eigen gedrag onderzoeken en reflecteren 
Sheila gaat verder: “De leeropbrengst is dat studenten hun eigen gedrag gaan onderzoeken en er met medestudenten op reflecteren. We bespreken klassikaal hoe studenten de fragmenten hebben ervaren. Er is daarin geen goed of fout. Het is belangrijk dat ze leren herkennen hoe ze zouden reageren. Als docent is het dan ook van belang dat je de fragmenten kent die studenten bekijken. Dan kun je op situaties inspelen, vragen stellen en gedrag inschatten.” 

 Tussen rollenspel en praktijk in  
Sheila ziet de inzet van VR als mooie aanvulling op de huidige training. “De eerste kennismaking met grensoverschrijdend gedrag is voor de studenten een rollenspel met elkaar of een filmpje bekijken. Het assessment met acteur aan het einde van de training is de echte opstap naar de praktijk. Daar tussenin zitten de sessies met VR-bril. Deze situaties voelen echt, je gevoelens ook. Het enige ‘nadeel’ is dat je zelf niet direct kunt handelen.”  

Kiezen voor VR 
Deze VR-pilot binnen de training Weerbaar en Effectief is geïnitieerd door Renske de Beijer, docent Social Work én student aan de Master Leren en Innoveren. “Binnen de master onderzoek ik hoe we vernieuwingen kunnen doorvoeren binnen de onderwijspraktijk van Hogeschool Inholland. VR is een veelbelovende technologie. Hiermee kun je studenten situaties laten ervaren, die je normaal niet in het klaslokaal zou kunnen krijgen. Bijvoorbeeld vanwege veiligheidsaspecten (denk aan het leren omgaan met gevaarlijke cliënten of huiselijk geweld) of praktische aspecten (zoals het ervaren van de effecten van drugs, slechtziendheid of dementie) ”, vertelt Renske. “VR verkleint de stap van theorie naar praktijk. En het geeft een authentieke leerervaring.” 

Evalueren en bijsturen 
Van intensief onderzoek vooraf tot evalueren achteraf: Renske onderzoekt het totale proces voordat de onderwijsvernieuwing daadwerkelijk wordt doorgevoerd. Ze heeft alle VR-lessen bijgewoond en met studenten geëvalueerd. “Studenten vinden VR erg gaaf; het is natuurlijk een leuke afwisseling met een gewone les. Het is nu de vraag hoe we dat plezier kunnen vasthouden. Dat het niet alleen een novelty is, maar ook echt bijdraagt aan betekenisvol leren.” Renske vertelt verder: “De techniek kan bijvoorbeeld nog gebruiksvriendelijker, ook voor de docenten. Een centrale besturing waarbij alle brillen tegelijkertijd kunnen afspelen, zou heel handig zijn. Nu moeten studenten zelf op de knop drukken en kan de ene student eerder klaar zijn dan de ander. Dat stoort en kan het verrassingseffect voor anderen wegnemen.” 

Effectiever en breder inzetten 
Met VR is veel mogelijk, Renske onderzoekt wat past bij het onderwijs en bij Inholland. “Ik  kijk bijvoorbeeld naar hoe we VR nog effectiever én breder kunnen inzetten. Is het bijvoorbeeld mogelijk om de huidige video’s interactief te maken? Ook onderzoeken we momenteel een nieuwe VR-applicatie waarmee je je kunt inleven in een bepaalde doelgroep. Bijvoorbeeld een persoon met een licht verstandelijke beperking, waarbij er over je hoofd en met te veel moeilijke woorden wordt gepraat. Daarnaast kijken we hoe VR breder binnen het domein GSW zou kunnen worden toegepast. Ik ben nog lang niet uitgeleerd.”   

Alles weten over activerend leren? Ga dan naar het Platform Online Onderwijsondersteuning voor meer informatie. 

“Het bedrijfsleven zet ons product al in rondom leren en ontwikkelen. We onderzoeken in deze pilot of het ook relevant is binnen het onderwijs.” Kristiaan Hartmann is docent aan Hogeschool Inholland en mede-oprichter van Prototype You. Hij deed mee aan het vorige EdTech-programma bij Start Up Campus Haarlem. Nu draait hij als vervolg daarop een pilot met een app die is ontwikkeld in zijn bedrijf en wordt gebruikt om de persoonlijke ontwikkeling te stimuleren. Centrale vraag in deze pilot: kan deze app ook studenten helpen om te werken aan hun persoonlijke ontwikkeling? 

In de term EdTech staat Ed voor Education en Tech voor Technology. Hogeschool Inholland en Fontys Hogescholen slaan in dit programma de handen ineen om educational technology en start-ups op weg te helpen én de weg te laten vinden in het hoger onderwijs in Nederland. En dat laatste was voor Kristiaan aanleiding om zijn betrokkenheid bij het programma te vervolgen in deze pilot. 

Gesneden koek 
Omdat Kristaan met één been in het onderwijs en één been in het bedrijfsleven staat, was een aantal sessies uit het EdTech-programma voor hem al gesneden koek. Kristiaan: “Zaken als het opstellen van een bedrijfsplan en marketing zijn voor mij wel bekend. Het werd voor mij interessant toen we aankwamen bij de inspiratiesessies. Frits van der Weerd - namens Inholland betrokken bij EdTech - is in die periode een belangrijk persoon geweest. Door met hem te sparren is uiteindelijk het idee voor deze pilot tot stand gekomen.” 

Leren en ontwikkelen 
Kristiaan: “De app die we gebruiken in de pilot wordt in het bedrijfsleven ingezet in het kader van leren en ontwikkelen. Wij zijn benieuwd of deze tool - al dan niet met een paar aanpassingen - ook in het onderwijs toegevoegde waarde kan hebben. Daarom werken nu drie docenten van één opleiding met studenten uit drie verschillende leerjaren met dit programma. Zij begeleiden ieder ongeveer zes studenten bij het zetten van stappen in hun persoonlijke ontwikkeling. Denk daarbij aan leiderschap of het omgaan met feedback. Daarbij ondersteunt de app het proces. Je kunt er het leerproces in documenteren en studenten met en van elkaar te laten leren door het buddysysteem.” 

Reflecteren 
De studenten die aan de pilot meewerken, kiezen hun eigen leerdoelen. Op basis daarvan selecteren ze acties die ze uitvoeren in periodes van twee tot maximaal vier weken. Ze hebben stuk voor stuk een buddy - in ieder geval een medestudent en docent- die via de software kan meekijken met de voortgang. De buddy’s geven feedback en reflecteren na de periode waarin de acties zijn uitgevoerd, samen met de student over de bereikte doelen. De student kiest vervolgens een tweede leerdoel dat hij of zij begint met de input vanuit de eerste periode. De stappen die zo worden gezet, worden opgeslagen in het logboek van de app. 

Eigen route en tempo 
Kristiaan: “Zo heb je een eenduidig systeem waarin de inhoud en de leerdoelen kunnen veranderen. In het bedrijfsleven hebben we daar goede ervaringen mee omdat het herkenbaar is en toepasbaar op alle niveaus. Daarom denken wij dat dat ook goed kan aansluiten op het onderwijs. Door de eenduidigheid is het toepasbaar in alle leerjaren en studenten kunnen hun eigen route en tempo kiezen. Dat is ook de reden dat de pilot wordt gedaan met studenten uit verschillende leerjaren.” 

Inzet op persoonlijke ontwikkeling 
De pilot is nog maar enkele weken bezig, dus Kristiaan heeft nog geen zicht op de resultaten. Die worden tegen de zomer verwacht. De eerste reacties zijn in ieder geval positief. Kristaan: “Ik krijg al wel terug dat de software simpel en goed te begrijpen is. Dat is alvast belangrijk. Van docenten begrijp ik al wel dat zij het lastig vinden om de begeleiding van de studenten in te passen in hun bestaande takenpakket. Persoonlijke ontwikkeling staat hoog op de agenda in het hoger onderwijs. Studenten vinden dit vaak een lastig en minder leuk thema. Ze zijn vooral bezig met het halen van hun studiepunten en praten liever over de inhoud van vakken en projecten. Ik hoop dat deze app daar uiteindelijk aan kan bijdragen. Dit moet het werk beter en gemakkelijker maken, natuurlijk geen extra werkdruk opleveren.” 

Vraagt om gedragsverandering 
De pilot loopt relatief lang omdat persoonlijke ontwikkeling om gedragsverandering vraagt. Kristiaan: “Dat kost nu eenmaal tijd. Studenten zetten kleine, praktische stapjes en moeten verschillende leercycli doorlopen. We hopen dat deze app dat gemakkelijker en uitdagender maakt. En ik hoop dat de studenten kritisch met ons meekijken. Willen zij notificaties uit de app ontvangen? Kunnen we sommige programma-onderdelen beter vervangen door gamification? Met hun input kunnen we het product verder ontwikkelen en er in de toekomst hopelijk heel veel studenten en docenten verder mee helpen.”