Een zestal docenten uit mbo en hbo volgde dit najaar de Experttraining e-health van Inholland Academy. Een verdieping op de eerder gevolgde basistraining. Met als kers op de taart een zelfontwikkeld en praktisch toepasbaar onderwijsproduct of e-health-toepassing voor de eigen opleiding. Janneke Scheerman, docent bij de Inholland-opleiding Mondzorgkunde en Linda Leuven, docent Verpleegkunde bij Nova College volgden de training. Wat voor onderwijstoepassing hebben zij ontwikkeld?

De samenleving verandert. Het aantal zorgverleners neemt af, terwijl het aantal patiënten toeneemt. E-health biedt de kans om de zorg doelmatiger te organiseren. Dat maakt de inzet van nieuwe technologieën steeds belangrijker. Maar hoe zorg je ervoor dat ze ook daadwerkelijk worden gebruikt? “De opleidingsmanager van de opleiding Mondzorgkunde heeft mij de opdracht gegeven om een onderwijsmodule te ontwikkelen om studenten op de hoogte te brengen van nieuwe mobiele technieken en inzicht te geven hoe ze deze technieken in kunnen zetten bij het verbeteren van de mondzorg”, vertelt Janneke.

Ze gebruikte de bijeenkomsten van de experttraining om de module te ontwikkelen. “De module bestaat uit diverse colleges over e-health en digitale gedragsveranderingstechnieken. Daarnaast gaan de studenten zelf aan de slag in werkgroepen. Ze krijgen de opdracht om in de appstore een mondzorg-app uit te zoeken en deze vervolgens aan elkaar te presenteren. In deze presentaties geven studenten onder andere aan welke digitale gedragsveranderingstechnieken in de app zijn verwerkt. Je kunt als docent wel vertellen welke apps er allemaal zijn maar beter is het om studenten de vaardigheden aan te leren om een app goed te beoordelen op functionaliteit en toepasbaarheid.”

De module is nog geen vast onderdeel van het curriculum van de opleiding Mondzorgkunde. “Het voordeel van deze opzet is dat het onderwijs niet elk jaar veranderd hoeft te worden. Binnenkort bespreek ik met de curriculumcommissie hoe de module toegepast kan worden. Tot die tijd kan ik de opzet alvast testen, door de module als keuzeonderwijs aan te bieden.” Janneke was de enige deelnemer vanuit haar opleiding. “Achteraf vond ik dat jammer. Je mist dat je inhoudelijk met elkaar kunt sparren om zo het onderwijsproduct naar een hoger niveau te tillen. Gelukkig hebben de trainers, Laurence Alpay en Ybranda Koster, veel ervaring in het opzetten van onderwijs. Zij hebben me dan ook goed kunnen helpen waardoor ik uiteindelijk toch een mooie module heb kunnen ontwikkelen.”

Altijd actueel en up-to-date
Linda was niet de enige deelnemer vanuit het Nova College. “We namen het leeuwendeel van de plekken in beslag”, lacht ze. Een afvaardiging van maar liefst vijf Nova-docenten Verpleegkunde volgde de training als groep. “Er is van alles te bedenken op het gebied van e-health. Een app, robot of de inzet van Facetime om maar wat mogelijkheden te noemen. Al pratende kwamen we erachter dat de meerwaarde voor het Nova College niet was om een nieuwe toepassing te bedenken, maar om te zorgen dat e-health in het onderwijs geïntegreerd wordt.”

De trainingsbijeenkomsten hebben de vijf collega’s vervolgens gebruikt om e-health in de opleiding te integreren. Zoals in het verpleegplan. “Hierin staat welke zorg iemand nodig heeft en waar je op moet letten bij de verzorging. We hebben een vaste vraag toegevoegd: hoe pas je e-health toe? Het voordeel is dat studenten actief op zoek gaan naar de toepassingen die op dat moment beschikbaar zijn. Met verrassende uitkomsten, studenten zijn echt heel goed en creatief in het zoeken naar mogelijkheden. Daarbij zorg je er op deze manier ook voor dat wat je toepast up-to-date is en dat je niet afhankelijk bent van bepaalde toepassingen, die wellicht over een poosje weer verouderd zijn.” Hoe de studenten het toevoegen van de vraag vinden? “Het is ze volgens mij niet eens opgevallen! Voor hen is het een gegeven. Vanaf het moment dat ze de vraag lezen, vinden ze het niet meer dan normaal om na te denken over e-health-toepassingen.”

Toepassen in de praktijk
Laurence Alpay, associate lector E-health bij Inholland en een van de trainers: “Met de experttraining hebben we gekeken hoe we e-health kunnen toepassen in de praktijk van het onderwijs. Tijdens de training werkte iedereen aan een eigen product of onderwijseenheid. De deelnemers voelden zich echt eigenaar van hun onderwijsproduct.” Dat kan Linda beamen, ze was erg onder de indruk van de trainers. “Het is hun kracht om de juiste, open vragen te stellen. Hierdoor ga je nadenken over waar je echt behoefte aan hebt en krijg je de vrijheid om breder te denken dan het ontwikkelen van een e-health-toepassing. Zonder hen waren we nooit tot deze oplossing gekomen.”

Luisterend naar Rob Doms, die de training namens Inholland Academy verzorgt, draait het bij e-health niet om de middelen alleen, maar vooral om hoe je middelen effectief kunt gebruiken. Dit bevestigen zijn cursisten. “We willen bij zijn en onze leerlingen kwalitatief goed onderwijs geven. Daar hoort een stukje e-health bij”, vertelt verpleegkundedocent Marlou Moonen van het Nova College in Hoofddorp. “Deze cursus geeft je een helder beeld van wat e-health inhoudt, waardoor je in staat bent het in je lessen te gebruiken. Studenten krijgen in de praktijk al met allerlei toepassingen te maken. Het zou mooi zijn dat ze daar in de les al kennis mee maken.”

Nieuwe zorg en de participatiemaatschappij
“Wat betreft leeftijd zijn wij een redelijk ‘oud’ team”, vertelt Marlou’s collega Linda Leuven. “Wij zijn vanuit het beroep het onderwijs ingerold en zijn verpleegkundige geworden in een tijd dat we ‘zorgden voor’. In de participatiemaatschappij neem je de zorg niet meer over. Je zorgt ervoor dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en dat vereist andere vaardigheden. We willen blijven doorleren, daarom schrijven we ons in voor dit soort cursussen.”

In de cursus leren docenten niet alleen over diverse toepassingen, maar ook wat dit betekent voor de competenties van ‘de nieuwe zorgprofessional’. Rob Doms: “Het gaat erom hoe je kennis over e-health inbouwt in je onderwijs op een manier dat studenten niet iets alleen maar snel oppikken, maar ook op de juiste manier. De studenten krijgen later te maken met kwetsbare mensen. Het vergt dan ook training hoe je e-health op de juiste manier kunt gebruiken om mensen op een veilige manier te helpen. E-health moet ‘gewoon’ worden. Na een tijdje zou deze cursus dan ook niet meer nodig hoeven te zijn.”

Mbo en hbo versterken elkaar, ook in e-health
Vorig jaar waren docenten van Inholland nog in de meerderheid bij de cursus, nu zijn er meer docenten van het Nova College aanwezig. Dat zowel hbo- als mbo-docenten aanschuiven bij dezelfde cursus is een bewuste keuze, mede in het kader van interprofessionele samenwerking. Inholland en het Nova hebben niet voor niets een intensieve samenwerking.

“De combinatie van mbo en hbo wordt steeds belangrijker”, benadrukt Doms. “Omdat de zorgprofessionals van de toekomst steeds meer in teams werken waar mbo’ers en hbo’ers samen komen. Dit geldt ook op het gebied van zorgtechnologie.” Doms noemt als voorbeeld de jaarlijkse Makathon, die dit jaar van 16 tot en met 18 mei plaatsvindt in Heemstede. Studenten uit zorg en welzijn, ict, techniek én medewerkers van onder andere de Hartekamp Groep gaan aan de slag met vraagstukken hoe technologie kan helpen om patiënten en cliënten regie over hun eigen leven te geven..

De kracht van interprofessioneel samenwerken komt ook naar voren tijdens de training, waar de meer praktisch ingestelde mbo-docenten en Inholland-docenten, toch meer gewend aan een vergadercultuur, van elkaar kunnen leren. Doms: “Het voorkomt dat je in je eigen bubbel blijft. Je versterkt elkaar en het maakt je onderwijs daadkrachtiger. Dat is goed, leuk en gezellig.”

Om op de hoogte te komen van de laatste ontwikkelingen rond e-health kunnen docenten van zorg-, sport- en welzijnsopleidingen in december en januari de Basistraining eHealth voor docenten volgen bij Inholland Haarlem. Aanmelden kan nog via de website van Inholland Academy.

Docenten van opleidingen in de (gezondheids)zorg, sport en welzijn zijn zich bewust van het toenemende belang van e-health en zorgtechnologie in hun vakgebied. De vraag is niet of we e-health en zorgtechnologie in de zorg willen gebruiken, maar hoe we de mogelijkheden hiervan zo goed mogelijk benutten. Het is de taak van opleidingen om nieuwe studenten op te leiden in dit vakgebied. Maar hoe pak je dat als docent aan als je zelf nog niet goed op de hoogte bent van eHealth en zorgtechnologie?

Deze vraag leeft bij veel docenten en onderwijsontwikkelaars en speciaal voor hen biedt Inholland Academy de Basistraining eHealth voor docenten aan. Hier leer je niet alleen over eHealth en zorgtechnologie, maar vooral ook wat dat betekent voor het onderwijs.

Tijdens de training wordt antwoord gegeven op de volgende vragen:

• Wat zijn e-health en zorgtechnologie?
• Welke soorten e-health en zorgtechnologie bestaan er en wat betekenen ze voor de zorgvrager en zorgprofessional?
• Wat zijn succesfactoren en belemmeringen van e-health en zorgtechnologie?
• Hoe bepaal je de effectiviteit van e-health en zorgtechnologie?
• Hoe zet je e-health en zorgtechnologie in de eigen opleiding in?

De training bestaan uit drie bijeenkomsten bij Inholland Haarlem.

• Donderdag 13 december 2018 van 14:00 tot 16:30 uur
• Donderdag 17 januari 2018 van 14:00 tot 16:30 uur
• Donderdag 31 januari 2018 van 14:00 tot 16:30 uur

Na afronding van de basistraining:

• Heb je voldoende kennis om eHealth en zorgtechnologie te integreren in het curriculum van de eigen opleiding.
• Heb je een eerste analyse geschreven over de mogelijkheden van eHealth en zorgtechnologie in het curriculum van de eigen opleiding.

Meld je aan via Inholland Academy. 

Apps, internettoepassingen, informatiesystemen. Je ontkomt er niet aan om nieuwe studenten op te leiden zodat ze kunnen werken met e-health, digitale toepassingen in de zorg. Maar hoe pak je dat als docent aan terwijl je zelf nog niet zo goed op de hoogte bent van eHealth?

Vijftien docenten en onderwijsontwikkelaars van Inholland én vijf docenten van het Nova College hebben in 2017 deelgenomen aan de pilot basistraining 'eHealth voor docenten'. Rob Doms, opleidingscoördinator en kerndocent van de master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) bij Inholland Amsterdam: “Er zijn genoeg trainingen die ingaan op wat e-health is maar wij wilden een stap verder gaan. Daarom hebben we een training samengesteld waarin we, naast de nodige theorie, op zoek gaan naar mogelijkheden om e-health ook daadwerkelijk toe te passen in je eigen lessen. Dat was een schot in de roos. De pilot is geslaagd en de training wordt via Inholland Academy aangeboden aan alle docenten van (gezondheids)zorg en welzijnsopleidingen van ROC’s en hogescholen.”

De deelnemers kregen bij deze interactieve trainingen naast theoretische kennis ook één tot twee casussen voorgelegd waar ze in groepen aan werkten. Daarnaast was er ruimte voor het stellen van vragen en het inbrengen van eigen lessituaties en vraagstukken. “Ze stellen kritische vragen, vullen elkaar aan en krijgen inspiratie van elkaars ideeën. Daar leren ze misschien nog wel het meeste van”, vertelt Laurence Alpay, AHIP-kerndocent en associate lector eHealth (Medische Technologie) bij Inholland Haarlem.

Voor deelnemer Jesse van der Beele van het opleidingscluster Social Work van Inholland Haarlem kwam de basistraining precies op tijd. “Bij Social Work zijn we bezig met het vernieuwen van ons curriculum, er is dus ruimte voor e-health. Tijdens de drie trainingsochtenden heb ik veel opgestoken en inspiratie opgedaan hoe we e-health in ons curriculum kunnen verwerken. In de experttraining waar ik hierna aan ga deelnemen, ga ik de plannen verder uitwerken. Het leuke is dat ik alles ook gelijk mag toepassen. Ja, voor mij heeft deze training echt iets bijgedragen.”

Wil je meer informatie over de basistraining eHealth voor docenten? Neem contact op met Rob Doms (rob.doms@inholland.nl).