In deze sway de juli-update van het Lectoraat Empowerment & Professionalisering met de volgende onderwerpen.

• Niels Hermens geïnstalleerd als lector Empowerment & Professionalisering
• Naamswijziging
• Moeders van Zaandam-Oost
• Blended Sociaal Werk
• Wijk in beweging
• Kenniscentrum Ongelijkheid: Samen werken aan gezond leven
• Maatjes met impact: conferentie en update
• Kennisnetwerk Amsterdam Noord-Holland (KAN!) van start
• Regiovisie Sociaal Domein: eerste inzichten uit het Leeratelier

Verder lezen! Klik hier om de sway te openen. 

Sociaal werk is als een steen in een vijver. Het effect ervan golft vaak van individu naar sociale omgeving. Maar wat is die impact precies? En hoe kun je die impact zichtbaar maken en verwoorden zodat sociaal werkers en andere betrokkenen overtuigd raken van de impliciete waarde van sociaal werk? In zijn gloedvolle lectorale rede voor Hogeschool Inholland zet Niels Hermens de plannen uiteen van zijn lectoraat Empowerment & Professionalisering, met een scherpe focus op betekenisgeving en vakmanschap van sociaal werk. 

Voorafgaand aan Niels’ lectorale rede bij Inholland in Haarlem komen professionals uit het sociaal domein, onderzoekers, mensen uit het onderwijs en andere bezoekers bijeen voor twee workshoprondes. De sessies gaan over impactonderzoek in de praktijk, over reflecteren op het krachtenveld van sociaal werk aan de hand van een spel en over het normaliseren van hobbels in het leven van kinderen, jongeren en ouders.

Impact maken in de wijk
In een van de workshops delen onderzoeker Barbara van der Ent en docent-onderzoeker Jaouad Redouani (zie foto) hun ervaringen over impactonderzoek in de sociaalwerkpraktijk. Ze leggen uit dat impact van sociaal werk niet alleen te maken heeft met doelmatigheid: de beoogde effecten en verantwoording in cijfers. Impact gaat ook om betekenisgeving: wat zijn de ervaringen van inwoners? En om vakmanschap: hoe kun je je impact als sociaal werker vergroten door te reflecteren op je handelen? De deelnemers van de workshop staan stil bij de vraag welke impact van sociaal werk zij zien in de praktijk. Ze constateren een domino-effect: als één persoon wordt aangezet om vrijwilligerswerk te doen, profiteert de hele buurt. Deze impact en zeker de preventieve werking ervan is vaak onzichtbaar in cijfers, merken zij op.

Lectoraat voortzetten
In een goed gevulde grote collegezaal verwelkomt docent-onderzoeker Huub Purmer alle aanwezigen en geeft het woord aan Gonneke Willemsen, directeur van de faculteit Gezondheid, Educatie & Welzijn. “Ik ben ontzettend blij dat Niels de lijn van het levendige lectoraat Empowerment & Professionalisering voortzet”, zegt ze. “Hij legt de nadruk op impact van sociaal werk, zoekt de samenwerking met partners in de regio en heeft in zijn onderzoeksprojecten oog voor het onderwijs.”

Intrinsieke waarde
In zijn rede beantwoordt Niels de vraag waarom zijn lectoraat de focus legt op impact van sociaal werk. “Het gaat om de positionering en het gezag van het vak. Er is een risico dat sociaal werk vooral gezien wordt als middel om doelen van andere beleidsdomeinen te bereiken, terwijl het vakgebied een eigen intrinsieke waarde heeft. Ik wil sociaal werkers helpen om de taal te ontwikkelen waarmee zij duidelijk kunnen maken wat hun impact is. Bijvoorbeeld richting gemeenten, waaraan je niet alleen een cijfermatige verantwoording zou moeten afleggen, maar waar je ook zou moeten spreken in termen van betekenisgeving en vakmanschap. Dat laatste draagt bij aan de professionalisering van het vak: reflecteren op de vraag of je het goede doet en het goede goed doet.”

Empowerment
Het lectoraat legt zich toe op sociaal werk in voor iedereen toegankelijke plekken, zoals buurthuizen, scholen, jongerencentra en sportverenigingen, met focus op professionalisering. Hierbij wordt het perspectief van empowerment altijd meegenomen. Denk aan empowerment bij individuen en in gemeenschappen, zoals in maatjesprojecten. “Bij empowerment is ook de context belangrijk”, zegt Niels. “Dit gaat over de normen en waarden in de maatschappij en op overheidsbeleid. Dit geheel kan empowerment bevorderen of belemmeren.”

Vraagstelling vanuit de praktijk
“De komende jaren wil ik bijdragen aan de positionering en verdere professionalisering van het sociaal werk door sociaal werkers, hun leidinggevenden, studenten en docenten handvatten te bieden”, zegt Niels. “Om hun impact zichtbaar te maken, om woorden te geven aan hun impact en om daarop te reflecteren en hoe die impact te vergroten in het belang van inwoners.” Onderzoekers in het lectoraat hebben daarbinnen een eigen onderzoekslijn of thema. “Onze onderzoeken beginnen altijd met een vraagstelling vanuit de praktijk, waar nodig werken we domeinoverstijgend en we zoeken altijd de verbinding met het onderwijs. Vanuit de specifieke praktijkcontexten waarin wij onderzoek doen ontwikkelen we generieke kennis voor de praktijk en het onderwijs.”

Adaptief vermogen
Niels’ verhaal inspireert Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland. “We kunnen met betekenisvol praktijkgericht onderzoek op meerdere vakgebieden de transitie in gang zetten naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. Het is mooi om te zien hoe het lectoraat in het bijzonder bijdraagt aan het adaptief vermogen in de samenleving.” Enthousiast overhandigt Marije een draagteken aan Niels. Daarmee is zijn installatie als lector een feit.

Sociaal werkers spannen zich in om de kwaliteit van leven en samenleven van mensen te verbeteren. Die inspanningen hebben hoe dan ook impact voor mensen en de samenleving. Maar wat is die impact precies en hoe krijg je die goed in beeld? Die vragen staan de komende jaren centraal in het onderzoek van Niels Hermens, lector Empowerment & Professionalisering. Hij wil de impact van het sociaal werk niet onderzoeken met generieke cijfers maar door in te zoomen op de lokale praktijk. “Precies waar wij als hogeschool goed in zijn.” Op donderdag 28 mei deelt Niels zijn visie en aanpak tijdens zijn lectorale rede.

Meld je aan voor de lectorale rede.

Social work is een vakgebied dat moeilijk in harde cijfers te vangen is. De impact van professionals is niet eenvoudig vast te stellen, en daar heeft het vakgebied zelf last van. “Als onvoldoende duidelijk is welke impact je kunt maken, loop je het risico dat je voor doelstellingen van andere vakgebieden wordt ingezet”, zegt Niels. “Denk bijvoorbeeld aan de zorg, waarbij je als sociaal werker wordt gevraagd bij te dragen aan een gezonde leefstijl ter preventie van ziekten. Je gaat als het ware klusjes doen voor anderen, terwijl je als sociaal werker eigen doelen hebt die op zichzelf veel waarde hebben. Zoals bestaanszekerheid, veilig opgroeien en sterke gemeenschappen in wijken, en soms natuurlijk ook een gezonde leefstijl.”

Het goede goed doen
Zolang niet duidelijk is wat de impact van hun werk is, missen sociaal werkers de taal om te laten zien waarom hun werk zo belangrijk is. “Dan zijn ze bang dat beleidsmakers bij gemeenten bijvoorbeeld denken: ‘Wandelgroepen in de wijk of koffieochtenden in buurthuizen? Moeten we daar nou geld aan besteden?’ In dit soort situaties helpt het als je kunt laten zien dat je het góede doet. Maar ook dat je het goede góed doet, en daarop zelf met vakgenoten, bewoners en werkveldpartners op reflecteert. Het hoort bij de professionalisering van het vak, een wezenlijk onderdeel van ons lectoraat.”

Lokale praktijk
Voor impact van sociaal werk bestaat geen algemeen recept. Niels: “Een succesvolle aanpak in de ene buurt, kan niet of zelfs contraproductief werken in de andere. Ons onderzoek naar hoe sociaal werkers impact maken start vanuit de lokale praktijk. Wat gebeurt er precies in buurten en bij gezinnen?” En dat is een kwestie van luisteren, doorvragen en samen met professionals onderzoeken wat werkt.

Persoonlijk en dichtbij
De focus op de lokale praktijk is volgens Niels de kracht van Inholland, en zeker van Niels’ lectoraat. “Wij zijn echt persoonlijk en dichtbij en werken direct samen met partners in het werkveld, inwoners, docenten en studenten.” Het onderzoek start altijd met een concrete vraagstelling van hen, bijvoorbeeld in Haarlem waar het lectoraat een verkennend onderzoek uitvoert naar de betekenis van jongerenontmoetingsplekken voor de mentale gezondheid van de jongeren zelf. “Daar gaan we met open vizier in, zonder kadering van theoretische modellen”, zegt Niels. “Uiteraard benutten we wetenschappelijke theorieën, maar het gaat om de kennisontwikkeling in en vanuit de praktijk. Daarmee willen we in de eerste plaats professionals en het onderwijs verder brengen. Precies waar wij als hogeschool goed in zijn: onderzoekstrajecten starten vanuit een hoofdzakelijk theoretische vraag.”

Kritische blik
Niels benadrukt dat het lectoraat ook altijd met een kritische blik kijkt naar het werkveld en het onderwijs. “Ook vanuit dat kritische perspectief starten we soms. Een voorbeeld is het sociale reflexiviteitspel. Tijdens het spelen van het reflecteren studenten of sociaal werkers op een casus uit de praktijk. Het spel stimuleert hen om te zoeken naar oplossingen in de context als aanvulling op individuele ondersteuning, bijvoorbeeld collectieve aanpakken in een wijk of het agenderen van hiaten in het beleid bij de gemeente.”

Impact als rode draad
De rode draad in alle onderzoeksprojecten van het lectoraat is de vraag wat de impact van sociaal werk is op individuen, gemeenschappen en op de lokale (beleidsmatige) context. Maar daar waar de afgelopen jaren de nadruk van het lectoraat lag op empowerment, legt Niels de focus de komende jaren op professionalisering: hoe kunnen professionals hun vak versterken en duurzame impact maken? “Daarnaast richten we ons specifiek op specifieke onderzoekslijnen, waaronder jeugd en veerkrachtige gemeenschappen”, zegt Niels. “Afhankelijk van actuele ontwikkelingen en de vragen uit het werkveld vullen we andere aanvullende themalijnen flexibel in. Zo zijn we nu bezig met het ontwikkelen van themalijnen op de onderwerpen ‘Sociaal werk bij gezinnen met jonge kinderen’ en ‘Betekenisvolle ontmoeting’.”

Van lokaal naar breder maatschappelijk kader
Onderzoekers in Niels’ team kunnen zich op eigen thema’s focussen en daarvoor het gezicht naar buiten zijn. “Ik vind het heel gaaf om hen daarin de ruimte te geven om te groeien als onderzoekers en inhoudelijk experts.” Hun inzichten uit lokale situaties vertaalt Niels naar een breder maatschappelijk kader. Zo wordt niet alleen de impact van het diverse vakgebied van het sociaal werk zichtbaar. Ook wordt duidelijk hoe je die impact in beeld kunt brengen en hoe sociaal werkers, inwoners, samenwerkingspartners, onderzoekers en gemeenten samen kunnen reflecteren op de vraag hoe je de impact van het sociaal werkt optimaliseert.

Lectorale rede 28 mei
In zijn lectorale rede op donderdag 28 mei laat Niels graag zien hoe hij praktijkgericht onderzoek vormgeeft en hoe hij daarmee impact van sociaal werk zichtbaar maakt. Zo kunnen sociaal werkers een overtuigende taal ontwikkelen om met vertrouwen in zichzelf en met gezag naar buiten te spreken over hun werk en hetgeen ze teweegbrengen. “Het wordt tijd om sociaal werk op eigen verdiensten te beoordelen. Houd ons lectoraat in de gaten om te zien welke impact ons vak echt maakt.”

Meld je aan
Op donderdag 28 mei om 13.15 uur start bij Hogeschool Inholland Haarlem een inspirerend programma met workshops gevolgd door de lectorale rede van Niels. Meld je aan.

Wat is een goed en gezond leven? Waarschijnlijk heb je hier gelijk een aantal associaties bij. Denk je het eerst aan groenten eten en voldoende sporten? Of juist aan liefde en goede relaties met familie, vrienden en buren? Of zit het voor jou meer in ontspanning of persoonlijke ontwikkeling? De ideeën die we hebben bij een goed en gezond leven kunnen verschillend zijn tussen mensen onderling. En beleidsplannen of interventies om een goed en gezond leven te stimuleren zijn niet per se op dezelfde thema’s gericht als waar inwoners aan denken. 

In het project “Goed en Gezond Leven”, gefinancierd door het Kenniscentrum Ongelijkheid, onderzoeken wij hoe inwoners van Zaandam-Oost een goed en gezond leven zien. Verschillende groepen inwoners, professionals en beleidsmakers hebben op een creatieve manier hun perspectieven laten zien. Het project is gestart in oktober 2024 en loopt nog door tot eind van 2026. 

In dit actualiteitencollege vertellen we jullie graag over de eerste bevindingen en gaan we in op de vraag wat er volgens de inwoners van Zaandam-Oost belangrijk is voor een goed en gezond leven. Vervolgens denken we met elkaar na over de vraag: hoe is zo’n leven het beste te realiseren en wat is hiervoor nodig? Dat maakt dit actualiteitencollege relevant voor iedereen die zich – in de brede zin van het woord – bezighoudt van het stimuleren van goede en gezonde levens. 

Wanneer en waar?

Datum: donderdag 9 april 
Tijd: 15.00 – 16.30 uur (inloop vanaf 14.30 uur en afsluiting met een netwerkdrankje om 16.30 uur) 
Locatie: Hogeschool Inholland, Haarlem 

Meld u aan via deze link. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. 

Wilt u geen mail meer ontvangen van het Lectoraat Empowerment & Professionalisering, klik dan hier en mail ons uw afmelding. 
 

In deze sway de februari-update van het lectoraat Empowerment & Professionalisering.

Onderwerpen in deze nieuwsbrief zijn: 

• Projecten en opbrengsten WSD Ondersteuning Ouderen Noord-Holland 2023 - 2025
• Save the date Lectorale rede Niels Hermens, Lector Empowerment & Professionalisering 
• Nieuw semester StiPP: frisse energie in de wijk 
• Impact gezondheidscoaches in Zaandam-Oost
• MeerWaarde - verkenning toekomst van het sociaal domein
• De TIC-monitor voor een trauma-informed jeugdveld - uitnodiging
• Participatiehubs: Samen werken aan betere zorg

Verder lezen! Klik hier om de sway te openen.
 

Gezondheid en welzijn hebben alles met elkaar te maken, zeker als het gaat om preventie. Want een goede sociale omgeving helpt om fysieke en mentale problemen te voorkomen. Tijdens het najaarsevent van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn op 24 november brak keynotespreker Carla Kolner daarom een lans voor ‘rechtvaardige preventie’ voor mensen in een kwetsbare (sociaal-economische) positie. Het is precies waar het Centre of Expertise (CoE) zich op richt in uiteenlopende praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Elf ervan passeerden de revue.

Gonneke Willemsen is directeur van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn en bestuursvoorzitter van het CoE. Ze is blij met het instellen van de CoE Programmaraad. Daarin denken en praten partners uit het werkveld mee over het CoE-programma. “We brengen kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers actief samen om kennis te delen, te ontwikkelen en te verspreiden. We willen een langdurige samenwerking aangaan om zo de belangen van cliënten mee te nemen en impact te maken met onderzoek. Daarbij hebben we vooral aandacht voor mensen in kwetsbare posities.” Dit komt later duidelijk naar voren als dagvoorzitter Niels Hermens, bestuurslid van het CoE en lector Empowerment en Professionalisering, het podium geeft aan onderzoekers om hun projecten te pitchen.

Gezonder leven én kwaliteit van leven
Maar eerst is het woord aan keynotespreker Carla Kolner, programmacoördinator Samenspel Sociaal Gezond bij Hogeschool Utrecht. Ze deed promotieonderzoek naar de vraag hoe het sociaal domein en de (publieke) gezondheidszorg beter kan samenwerken voor preventie bij mensen in kwetsbare posities. “Juist zij hebben veel baat bij preventie.”

Ze constateert een mismatch tussen de benaderingen van beide domeinen. “De gezondheidslogica is gericht op langer en gezonder leven. Maar bij welzijn ligt de focus op de kwaliteit van (samen)leven. Taal, begrippen en werkwijzen verschillen daardoor.”

Gelijkheid en sociale kwaliteit
Carla pleit voor meer interdisciplinaire samenwerking in preventie waarbij er zowel aandacht is voor gezondheid als voor sociaaleconomische factoren. “Preventie, gelijkheid en de sociale kwaliteit van de samenleving moeten samengaan. Mensen hebben een goede sociale basis nodig. Een sociale infrastructuur die goed functioneert redt levens.”

Meer interdisciplinaire samenwerking
Jasmijn Holla, lector Kracht van Sport en Bewegen en bestuurslid van het CoE ziet al een toenemende samenwerking tussen het sociaal en het zorgdomein. “Kijk bijvoorbeeld naar de sociaal-medische netwerken in Amsterdam. Daarin werken onder meer huisartsen en welzijnscoaches samen en wordt het sociale netwerk ingezet om de druk op huisartsenzorg te verminderen.” Het is goed dat studenten nu al leren om interdisciplinair samen te werken, zoals studenten Verpleegkunde dat bijvoorbeeld doen onder aanvoering van het lectoraat Innovatie in de oncologische (netwerk)zorg.

Gezondheid geen prioriteit
“Kiezen voor gezondheid is een privilege voor mensen die het al goed hebben”, brengt Carla in haar keynote naar voren. Godfried Lambriex is het daarmee eens. Hij is lid van de programmaraad van het CoE en bestuurslid van Buurts, een Haarlems initiatief om de krachten van inwoners, vrijwilligers en andere organisaties te bundelen. “Kijk naar de stress in sommige families”, zegt hij. “Bijvoorbeeld vanwege geldproblemen. Dan is er geen rust in je hoofd om gezonde keuzes te maken en liggen de prioriteiten ergens anders.”

CoE-Stimuleringsronde
Ieder jaar geeft het CoE een aantal onderzoeksprojecten een financieel zetje in de rug om (interdisciplinair) onderzoek op het gebied van preventie in zorg en welzijn te kunnen starten of doorontwikkelen. Ze richten zich allemaal op een leefomgeving die gezondheid en welbevinden bevordert, ongelijkheid aanpakt en het leven van mensen in kwetsbare posities bevordert. Het afgelopen jaar ging het in de achtste Stimuleringsronde om elf projecten. Deelnemers van het najaarsevent konden tijdens de netwerklunch langs verschillende projecttafels om in gesprek te gaan met de onderzoekers. Maar voordat het zover was, kregen de onderzoekers onder strakke begeleiding van dagvoorzitter Niels vier minuten de tijd om hun project te pitchen. Zoals onderzoek naar een gezond voedingsaanbod op de basisschool, waar vooral kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie baat bij hebben.

Mentale gezondheid jongeren
De mentale gezondheid van jongeren is een groeiende zorg, zo komt in de pitches duidelijk naar voren. Onderzoekers laten in hun presentaties over projecten zoals ‘Leefstijl in de GGZ’, ‘Sociale mediagebruik van jongeren in de GGZ’ en ‘Mentale gezondheid van hoogbegaafde jongeren’ zien hoe ze in co-creatie met professionals en cliënten praktische interventies ontwikkelen. Mentale gezondheid is ook een groot probleem in de muziekindustrie: 70 tot 80 procent van de professionals kampt met mentale problemen. Een van de onderzoeksprojecten, ‘Heal the healer’, richt zich op dit probleem en ontwikkelt lesmateriaal voor studenten die later in deze sector willen werken.

Gezondheidscoaches en andere interventies
Een al bestaande interventie is om met kwetsbare jongeren de zee in te gaan en lekker te surfen. Dat is niet alleen leuk, maar versterkt ook hun mentale welzijn, zo blijkt duidelijk uit een filmpje. Het project ‘Hang Loose’ moet uitwijzen hoe deze aanpak algemener ingezet kan worden. In Zaandam Oost loopt inmiddels ook een initiatief: gezondheidscoaches helpen inwoners bij vragen over leefstijl en gezondheid. Een bekende manier om mensen met overgewicht te helpen is de Gecombineerde Leefstijl Interventie. Maar die sluit minder goed aan bij mensen met een lagere sociaaleconomische positie. De ontwikkeling van een leefstijlapp moet daarin helpen, vertelt een betrokken onderzoeker. The BOX 2.0 is een ander voorbeeld waarin technologie centraal staat: het is thuismonitoring voor patiënten met reumatische auto-immuunsysteemziekten die anders heel vaak naar het ziekenhuis moeten.

Samen leren en vernieuwen
Er komt ook een mooi voorbeeld voorbij van interprofessioneel samenwerken: het project ‘Leren en innoveren in de oncologische zorg’. Hiervoor is een leer- en innovatienetwerk (LIN) opgezet: een lerende gemeenschap, waarin studenten verpleegkundigen, praktijkopleiders en docenten samen leren, onderzoek doen en innoveren om interventies voor leefstijlverandering in te bedden in de klinische praktijk. Net zomin als oncologie staat de specialistische ggz op zichzelf, zegt een andere onderzoeker. Onderzoek richt zich op de vraag hoe patiënten veilig kunnen terugschakelen naar lichtere zorg.

Nieuwe Stimuleringsronde
Het CoE financiert elk jaar praktijkgerichte onderzoekprojecten met een Stimuleringsbudget van ongeveer 400 duizend. Binnenkort maakt het bekend welke projecten in de negende Stimuleringsronde worden ondersteund en op 1 januari 2026 van start kunnen gaan. “We ontvingen maar liefst achttien voorstellen met een totale aanvraag die ons budget ruim overschreed”, zegt Gonneke. “In het voorjaar van 2026 hopen we de tiende Stimuleringsronde aan te kondigen zodat we in het najaar weer mooie aanvragen in behandeling kunnen nemen.”

Niels Hermens is per 1 september lector Empowerment en Professionalisering van Hogeschool Inholland. Hij treedt in de voetsporen van Lilian Linders. “Onder leiding van Lilian is het lectoraat gegroeid tot een sterk team van collega’s. We hebben inmiddels een uitgebreid regionaal en landelijk netwerk. Nu is het tijd om die basis verder te verzilveren en door praktijkgericht onderzoek nog meer bij te dragen aan de kwaliteit van leven en samenleven.”

Niels werkt ruim vier jaar bij het lectoraat. Eerst als senior onderzoeker en sinds twee jaar als associate lector. Hij richtte zich de afgelopen tijd met name op het thema ‘impact van sociaal werk’. “Met impact bedoelen we alle veranderingen die door sociaal werk teweeg worden gebracht, zowel bij individuen als bij het collectief. Denk aan voorbeelden waarin mensen weer kunnen meedoen op de arbeidsmarkt en aan een buurt waarin bewoners zich veilig voelen en elkaar helpen als dat nodig is.”

Impact van sociaal werk
Impact van sociaal werk is vaak onzichtbaar en moeilijk te ‘meten’. Het risico daarvan is dat sociaal werk wordt gebagatelliseerd of zelfs wegbezuinigd. “Ik wil de betekenis van het werk laten zien, het vak daarmee verder professionaliseren en sociaal werkers een taal geven om zichzelf nog beter te positioneren ten opzichte van gemeenten, andere professionals en inwoners.”

Zelf is Niels overtuigd van het belang van sociaal werkers. “Zij kunnen bijvoorbeeld met inwoners werken aan een sterke sociale basis. Met ‘sterk’ bedoel ik dat mensen elkaar kennen en op elkaar kunnen vertrouwen, maar ook dat er plekken zijn in de wijk waar je heen kunt voor informatie over bijvoorbeeld financiële zaken, gezondheid of opvoeding.”

Zo’n sterke sociale basis werkt volgens Niels preventief. Het helpt voorkomen dat inwoners individueel in problemen komen en bijvoorbeeld terechtkomen in de jeugdzorg, ggz of gezondheidszorg. Vrijwel al het onderzoek van het lectoraat valt dan ook binnen het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn.

Focus op empowerment
Niels ziet dat er in de maatschappij en door overheidsbeleid situaties kunnen ontstaan waardoor mensen zich niet altijd kunnen ontplooien. Het lectoraat werkt daarom vanuit het uitgangspunt van empowerment: hoe vinden individuen en groepen de kracht en het vertrouwen om hun ontwikkeling in eigen hand te nemen en bijvoorbeeld ook om samen veranderingen in beleid tot stand te brengen? “Voor mij betekent empowerment dat mensen ontdekken wat zij belangrijk vinden en wat zij kunnen, en dat ze dit vervolgens zelf en samen met anderen verwezenlijken”, zegt Niels. “Het is mijn ambitie om met het lectoraat producten voor het werkveld te ontwikkelen die hieraan bijdragen, zoals we dat al deden met bijvoorbeeld het spel ‘Wie is voor jou belangrijk?’.” Vanuit deze focus op empowerment richt het lectoraat zich op subthema’s zoals community building en de mentale gezondheid van jongeren.

Lopende projecten
Er lopen al diverse projecten die vallen onder de thema’s die Niels benoemt. Een voorbeeld is onderzoek naar wat het verbindende werk en de collectieve aanpak van wijkteams in Haarlem oplevert voor de inwoners van de stad. Ook is er een onderzoekstraject met de vraag van een zorginstelling welke hulp mensen zouden willen geven aan oudere buren. De thema’s van de onderzoeken bedenken de onderzoekers niet zelf. “Al onze projecten beginnen met een concrete vraag uit het werkveld waar we op inspringen om snel antwoord te kunnen geven en de praktijk verder op weg te helpen”, benadrukt Niels.

Werkveld betrekken
Het lectoraat onderhoudt nauwe banden met het werkveld, legt Niels uit. “Veel van onze werkveldpartners nemen nu zitting in een vaste denktank. We nodigen ons netwerk gedurende het collegejaar iedere maand uit voor zogeheten actualiteitencolleges om te discussiëren over een recent onderzoeksproject of actueel onderwerp. En na onderzoeksprojecten informeren we ook bij partners wat ze gedaan hebben met de onderzoeksresultaten en waar ze nog tegenaan lopen.”

Verbinding met onderwijs
De verbinding met het onderwijs zou Niels nog verder willen verstevigen. “Enerzijds wil ik zoeken naar nog meer manieren om de kennis uit onze onderzoeken richting studenten te brengen. Anderzijds is het mijn ambitie om de kennis van de vele docenten met een achtergrond in het werkveld te benutten in de onderzoeksprojecten.”

Iedereen de kans om mee te doen
De koppeling met de praktijk en het onderwijs maakt dat Niels vol overgave kiest voor het hbo. “Voor mij is het essentieel om de theorie en onderzoeksresultaten te vertalen naar praktische kennis en tools voor het werkveld.” Met het lectoraat wil Niels niet alleen zichtbaar maken wat sociaal werk betekent, maar ook bijdragen aan nieuwe manieren van samenwerken tussen onderwijs, praktijk en beleid. “Ik wil vanuit ons onderzoek handvatten bieden waarmee professionals, studenten en organisaties elkaar versterken. Zo bouwen we stap voor stap aan een samenleving waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen.”

Wie bel je als je echt iets kwijt wilt? Wie nodig je uit voor je verjaardag? Met eenvoudige vragen brengt het kaartpraatspel 'Wie is voor jou belangrijk?' het netwerk van jongeren in beeld. Sociaal werkers, jongeren én studenten Social Work zijn enthousiast over deze laagdrempelige tool van het lectoraat Empowerment & Professionalisering van Hogeschool Inholland. “Met dit spel ontdek je wie binnen jouw netwerk echt betekenisvol is”, vertelt docent-onderzoeker Mark van Dijk.

In Nederland krijgt één op de zeven jongeren ondersteuning vanuit een jeugdhulporganisatie vanwege bijvoorbeeld psychische problemen, eenzaamheid of spanningen thuis. Naast professionele hulp is het informele netwerk van jongeren – zoals familie, vrienden of buren – minstens zo belangrijk. Mark: “Veel jongeren denken dat ze er alleen voor staan. Maar als je hen vraagt wie ze laatst hebben geappt of gebeld op belangrijke momenten, blijkt hun netwerk vaak groter en sterker dan ze beseffen. Het kaartpraatspel helpt jongeren om dat netwerk zichtbaar te maken en beter te benutten.”

Verrassende verbindingen 
Het kaartspel werd ontwikkeld in samenwerking met sociaal werkers, jongeren en studenten Social Work. Het bestaat uit vijftig kaarten met vragen die professionals aan jongeren kunnen stellen of jongeren onderling aan elkaar. “Het idee ontstond vanuit actieonderzoek bij onze Regionale Kenniswerkplaats Jeugd”, legt Mark uit. “Door vragen te stellen zoals ‘Met wie kan jij heel hard lachen?’ of ‘Wat was vroeger je favoriete spel en met wie speelde je dat?’ worden verbindingen zichtbaar die anders onopgemerkt blijven.” Honderden professionals in jeugdhulp, jongerenwerk en beroepsopleidingen gebruiken het inmiddels actief.

Belang van het netwerk
Een sterk sociaal netwerk beschermt jongeren in stressvolle periodes, vergroot hun zelfvertrouwen en maakt hen veerkrachtiger. Mark: “Juist in deze participatiesamenleving is dat informele netwerk onmisbaar. We verwachten steeds meer dat mensen problemen met steun uit hun omgeving oplossen. En onderzoek laat zien dat juist in crisissituaties die informele kring vaak de krachtigste bron van steun is.”

Toch vinden jongeren het lastig om hulp te vragen – uit schaamte, of omdat ze anderen niet willen belasten. “Het kaartspel verlaagt die drempel”, zegt Mark. “Door op een speelse manier over hun netwerk te praten, ontdekken jongeren makkelijker bij wie ze terecht kunnen.”

Het spel in de praktijk
Peter de Graaf, trainer en projectleider bij Stichting JIMwerkt, leert (jeugd)hulpverleners hoe ze samen met cliënten steunfiguren – JIMs of Jouw Ingebrachte Mentoren – in het netwerk vinden om daar vervolgens actief mee samen te werken. “Mentoren uit iemands omgeving weten en zeggen vaak heel andere dingen dan professionals. Een gezin kan vertellen dat het weekend ‘wel oké’ was, maar de buurvrouw hoorde wat er écht gebeurde.”

JIMwerkt dacht bovendien mee over de ontwikkeling van het kaartspel en leverde waardevolle input voor de vragen in het spel. Peter is groot fan. “Tijdens trainingen leg ik bijvoorbeeld kaartjes onder de stoelen van deelnemers. Zo ontstaan meteen verrassende gesprekken. Professionals ervaren zelf hoe krachtig dit werkt en willen het daarna vrijwel meteen inzetten in hun eigen praktijk.”

Creatieve insteek
Volgens Peter zit de kracht van het kaartspel in de niet-standaard vragen. “Het levert gesprekken en inzichten op die je met traditionele methodes zoals een ecogram of genogram niet snel krijgt. Het voelt veel minder als een ondervraging en meer als een uitnodiging tot contact. Daardoor bereik je ook jongeren die normaal moeilijk over zichzelf praten.”

Ook is het makkelijk aan te passen aan een situatie. “Soms wordt het echt als spel ingezet, soms juist heel losjes. Net wat past bij de jongere. Ik hoor regelmatig van hulpverleners hoe verrast ze zijn over de effectiviteit: ineens horen ze namen die ze nog niet kenden of nooit als belangrijk hadden ingeschat.”

Vervolgonderzoek en implementatie
Mark benadrukt dat niet alleen jongeren en hulpverleners profiteren van het spel, ook ouders, gezinnen of studenten Social Work hebben er baat bij. “Ouders ontdekken nieuwe hulpbronnen, studenten leren hoe je netwerken bespreekbaar maakt, en docenten gebruiken het om gespreksvaardigheden te trainen of als kennismakingsactiviteit.”

Sinds de lancering in 2022 zijn bijna tweeduizend exemplaren verspreid onder organisaties in jeugdhulp, jongerenwerk en beroepsonderwijs. “We waren overdonderd door het enthousiasme”, zegt Mark. “Recent onderzochten we hoe het spel in de praktijk gebruikt wordt - en waarom sommigen het laten liggen. Niet iedereen houdt van deze creatieve aanpak, en dat is prima. Maar wie het wél gebruikt, is meestal direct laaiend enthousiast.”

Mensen met de ziekte van Korsakov verkeren vaak in een uitzichtloze situatie. Door overmatig alcoholgebruik en een slecht eetpatroon zijn ze fysiek, cognitief en mentaal er zo slecht aan toe, dat ze permanent opgenomen moeten worden. Regiebehandelaar en docent Winne Kramer besloot haar PhD af te breken voor een professional doctorate (PD) bij Hogeschool Inholland om te werken aan een oplossing in de praktijk. “Ik wil in de praktijk iets doen aan vroegsignalering en een betere behandeling.”

Winne heeft een lange geschiedenis als verpleegkundige en verpleegkundig specialist. Sinds vier jaar is ze regiebehandelaar bij zorgorganisatie QuaRijn op de afdeling gespecialiseerd in begeleiding en behandeling van mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast is ze docent bij de Master of Advanced Nursing Practice van Inholland. “We zien dat mensen naast een alcoholverslaving ook regelmatig psychische gezondheidsproblemen hebben”, zegt ze. Het maakt Korsakov een veelkoppig monster en de behandeling buitengewoon complex. “Het vakgebied staat nog in de kinderschoenen en veel professionals in de zorg, het welzijnswerk, politie en justitie herkennen de symptomen niet.”

Doorvragen bij patiënten
Preventie is ook heel lastig, weet Winne. “Mensen komen er niet graag voor uit dat ze te veel drinken. Vaak kloppen ze met een andere vraag aan bij de huisarts. Maar als je als arts er niet helemaal de vinger achter kunt krijgen, zou ik willen adviseren om door te vragen: hoe zit het met je alcoholgebruik, vind je dat je daarin hulp nodig hebt? Uit onderzoek dat ik eerder deed komt naar voren dat deze mensen verlangen dat deze vragen worden gesteld.”

Praktijkgerichte PD
Het wetenschappelijk onderzoek waar Winne op doelt, was voor haar academische promotie. Na drie jaar besluit ze daarmee te stoppen en te kiezen voor een praktijkgericht PD-onderzoek. “De nood is te hoog. Ik merk het aan den lijve, want als regiebehandelaar ben ik eindverantwoordelijk voor iemands leven. De diagnose Korsakov is namelijk een levenslang. Je komt op een gesloten afdeling terecht en de meeste patiënten komen daar niet meer uit. Een patiënt zei eens tegen mij: ‘Ik had liever een gevangenisstraf, dan had ik tenminste uitzicht om ooit vrij te komen.’ Dat doet veel met me. Als we eerder kunnen ingrijpen en voorkomen dat het zover komt, kunnen we deze mensen een betere kwaliteit van leven geven. We voorkomen daarmee ook andere problemen, zoals verkeersongevallen door dronkenschap en huiselijk geweld.”

Nieuwe kliniek opzetten
Winne zet zich sinds 1 februari vier jaar fulltime in voor haar PD-onderzoek. Het eerste jaar staat in het teken van stellen van de probleemanalyse, het beschrijven van de Korsakov-patiënt als persona en het in kaart brengen van diens klantreis. Op basis van de uitkomsten start ze begin volgend jaar bij QuaRijn een kliniek met tien bedden voor verbeterde diagnostiek, herstel en revalidatie. Deze Observatie Sreenings Unit zal op basis van data en ervaringen van patiënten en professionals steeds verder worden verbeterd. “We willen hiermee voorkomen dat patiënten van het kastje naar de muur worden gestuurd. Nu is het namelijk vaak zo dat zij bij de verslavingszorg de opdracht krijgen eerst aan hun psychische problemen te werken, terwijl de ggz pas een behandeling start als zij nuchter zijn. Onze kliniek zal een gat vullen in de klantenreis. Niet alleen in onze regio, maar ook nationaal én internationaal kan ons prototype worden overgenomen.” Daarnaast zal Winne vanuit haar onderzoek coaches, welzijnswerkers en andere professionals voeden met kennis om problematisch alcoholgebruik vroegtijdig te signaleren.

Co-design
Het is duidelijk, Winne heeft een complex probleem te pakken. “En daarom nodig ik stakeholders van diverse domeinen uit om mee te werken aan de oplossing door co-design: huisartsen, politiemensen, thuiszorgmedewerkers, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen. Het is praktijk- en ontwerpgericht, want ik doe geen onderzoek om het onderzoek. Ik wil met de methode van design thinking telkens weer terugkeren naar het beginpunt: hebben we een antwoord op de behoefte uit de praktijk of is er nog meer nodig?” Verschillende (associate) lectoren zijn betrokken, zoals Robbert Gobbens, van Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en Wilma Swildens van Interprofessionele zorg in de GGZ, (Robbert en Wilma zijn verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn) Guido Stompf van Design Thinking en Niels Hermens van Empowerment & Professionalisering, plus Sjenny Winters van QuaRijn en Erik Oudman van Korsakovcentrum Slingendael.

Studenten betrekken
Winne betrekt ook graag studenten bij haar onderzoek. “Ik zou willen zien dat studenten onderzoek meer gaan omarmen, want voor een betere behandeling in de praktijk is onderzoek nodig. Het onderzoek moet dan ook leuk en praktijkgericht voor hen zijn. Iets wat ze bijvoorbeeld kunnen doen op het nieuwe Observatie Sreenings Unit. Daarmee wil ik ook het stigma wegnemen rond psychiatrie die ik zie bij professionals. Ze vinden psychiatrische patiënten ingewikkeld en weten niet wat ze moeten zeggen. Dat stigma moeten we doorbreken, want vroeg of laat kom je deze patiënten tegen, ook mensen die overmatig drinken. Dan is het belangrijk dat je hoe te handelen. Want vroegsignalering begint bij de zorgopleidingen.”

Vrijwilligers die met nieuwkomers de Nederlandse taal oefenen, alleenstaande ouderen uit hun eenzaamheid halen of mensen helpen van hun schulden af te komen; maatjesprojecten worden in Nederland steeds populairder. Wat is eigenlijk de (positieve) impact hiervan en hoe kan deze worden vergroot? Hogeschool Inholland doet hier de komende twee jaar onderzoek naar.

Als je kijkt naar de wachtlijsten en (personeels)tekorten bij officiële zorg- en welzijnsorganisaties is de groei aan maatjesprojecten goed te verklaren. Steeds meer zetten organisaties vrijwilligers in om mensen met behoefte aan ondersteuning te begeleiden.

Impact onderzoeken en vergroten
Barbara van der Ent is senior onderzoeker bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering. Ze is betrokken bij het maatjesproject friend4friend, waarin jonge Nederlandse vrijwilligers jonge nieuwkomers wegwijs maken in onze soms ingewikkelde maatschappij. “Samen met friend4friend en vijf andere maatjesprojecten hebben we een brainstormsessie gedaan. Daar kwam als belangrijkste vraag naar boven wat nu eigenlijk de impact is van wat ze doen? Ze hebben allemaal het gevoel dat het zin heeft, maar welke veranderingen komen er door maatjes en hoe kunnen we dit aantonen? Zo ontstond het idee om de impact van meerdere maatjesprojecten te onderzoeken en te kijken hoe die impact kan worden vergroot.”

Empoweren en professionaliseren
De onderzoeksvraag uit het werkveld past uitstekend bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering. Maatjesprojecten draaien immers om het empoweren van mensen. En met het onderzoek kan een volgende stap in de professionalisering van de professionals én maatjesprojecten worden gemaakt. Barbara schreef aan een onderzoeksvoorstel waarin ze ook het lectoraat Studiesucces heeft betrokken. “De kennis die wij opdoen over de impact van maatjes, is ook heel relevant voor de studentbuddy’s.”

Partners uit het werkveld
Ook verschillende partners uit het werkveld zijn betrokken. Barbara: “We doen het onderzoek met en voor zeven maatjesprojecten, zoals de maatjesprojecten friend4friend, Kletsmaatjes, Wereldmeiden-Wereldgozers, Maatjes GGZ, Ontmoeting Zuid-Kennemerland, het maatjesproject van Welzijn Beverwijk en Geld & Gezin.” Naast deze maatjesprojecten is Bureau Anderzoek, het Verwey-Jonker Instituut, de Belgische Karel de Grote Hogeschool, het landelijk kenniscentrum Movisie, en het Oranje Fonds betrokken.

Aanpak van het onderzoek
Barbara en haar collega’s dienden het onderzoeksvoorstel met succes in voor RAAK-subsidie van het Regieorgaan SIA. In mei start het twee jaar durende project. “We zoomen per maatjesproject in op hoe hun manier van werken tot verandering zou moeten leiden. Deze theorie gaan we verdiepen door casussen uit de praktijk te analyseren. Ons inzicht willen we verder verbreden door een grote groep betrokkenen te ondervragen en enquêteren. Ben je minder eenzaam geworden? Is je Nederlandse taal verbeterd? En door middel van kennissessies willen we van elkaar leren.”

Uit je bubbel stappen
“We willen de impact van de te onderzoeken maatjesprojecten in beeld brengen, begrijpen en vergroten”, zegt Barbara. “Zowel de impact op deelnemers, op vrijwilligers en op maatschappelijk niveau. Want als bijvoorbeeld de taalbeheersing van nieuwkomers verbetert of als ouderen minder eenzaam zijn, bevordert dit de sociale cohesie in de samenleving, en daar profiteert iedereen van. Wat ik ook heel mooi aan maatjesprojecten vind, is dat het de kans biedt aan zowel deelnemers als vrijwilligers om uit hun sociale bubbel te stappen. Dat geldt ook voor studenten van Inholland. Als zij willen, kunnen ze concreet bijdragen door hun participatie-uren te besteden als vrijwilliger in een maatjesproject. En de mogelijke impact daarvan zou kunnen zijn dat ze zelf iets leren, een ander helpen én een bijdrage leveren aan een inclusieve samenleving. En juist die impact gaan we onderzoeken!”

Ondanks dat ons leven steeds digitaler wordt, blijft de inzet van digitale tools in het sociaal werk achter. Sociaal werkers zetten ze minder vaak in dan verwacht. Waarom? En hoe zorgen we ervoor dat blended ondersteuning wél werkt? De komende twee jaar doet Inholland ontwerpend actieonderzoek zodat blended toepassingen meer van de grond komen en echt een ondersteuning bieden om de kwaliteit van het leven te verbeteren.

Bij blended sociaal werk ondersteunen professionals inwoners om hun weg te vinden in de samenleving. Dit doen ze zowel face-to-face als door inzet van digitale middelen. Iemand volgt bijvoorbeeld online een module, bekijkt een video of vult een vragenlijst in en bespreekt dit in een vervolgsessie met de sociaal werker. “De digitale middelen zijn een toevoeging op de bestaande praktijk”, zegt Aafke Brinkhuijsen, docent-onderzoeker bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering. “Hiermee sluit je beter aan op de leefwereld van inwoners, die zich immers ook deels online bevindt. Bovendien kun je het leerproces van inwoners verbeteren en meer regie in hun handen leggen. Bij de professionals neem je werk uit handen. Dat is belangrijk, omdat door vergrijzing en arbeidstekorten de toegang tot zorg en ondersteuning steeds meer onder druk komt te staan. Als je een deel van de ondersteuningsbehoefte via online tools geeft, bereik je uiteindelijk meer mensen.”

Bezwaren tegen digitale tools
Ondanks de voordelen komt blended sociaal werk nog onvoldoende van de grond. “Organisaties investeren er wel in, maar bij professionals zie je, deels valide, bezwaren om digitale middelen toe te passen”, zegt Aafke. “Ze vrezen bijvoorbeeld voor de privacy van kwetsbare inwoners en zijn terughoudend in het gebruik van technologie omdat ze de vertrouwensband met inwoners niet willen schaden. Anderen vinden dat de middelen niet opwegen tegen de kwaliteit van face to face-gesprekken.”

Break on through the blended side
Met het project ‘Break on through the blended side’ wil Inholland ertoe bijdragen dat sociaal werkers digitale tools als vanzelfsprekend gaan gebruiken. Het project start in april, duurt twee jaar en heeft RAAK-subsidie gekregen van het Regieorgaan SIA. Vier welzijnsorganisaties, softwarebedrijf AdSysCo en HAN University of Applied Sciences werken mee.

Design thinking en deep democracy
Inholland voert het project uit vanuit twee elkaar versterkende lectoraten: Empowerment en Professionalisering en lectoraat Design Thinking. “We kiezen expliciet voor een ontwerpende aanpak met Design Thinking”, zegt onderzoeker Manon Joosten. “We willen namelijk niet voor professionals en inwoners oplossingen ontwerpen, maar mét hen. En daarom passen we ook de methode ‘Deep Democracy’ toe. Een methode om alle stemmen van belanghebbenden goed te kunnen horen en besluiten te maken die verrijkt zijn door perspectieven die je anders nauwelijks hoort. We gaan daarvoor actief naar de inwoners toe die normaal gesproken niet aan een ontwerptafel komen. Zo willen we dat alle geluiden vertegenwoordigd zijn. Want de wijsheid van de groep is groter naarmate die diverser is.”

Ontdekken, ontwerpen, ontwikkelen
De betrokkenen vormen een leergemeenschap. “We ontdekken samen wat de ervaringen van sociaal werkers en inwoners zijn met blended ondersteuning”, zegt Manon. “We ontwerpen mogelijke oplossingen, testen en verbeteren die.” De onderzoekers creëren een veilige omgeving waarin gezegd kan worden wat gezegd moet worden. Er gelden uitgangspunten zoals ‘niemand heeft het monopolie op de waarheid’. Dit helpt om open te staan voor het perspectief van de ander. “Als je daarmee de wereld in één kamer plaatst, gaat er bij iedereen wat veranderen. Het vraagt iets van je adaptief vermogen. Je moet veerkracht tonen.”

Praktische handvatten voor professionals
Het onderzoek moet leiden tot praktische handvatten voor sociaal werkers. Denk aan beter afgestemde digitale tools, trainingstrajecten en werkwijzen waarin online en offline ondersteuning elkaar versterken. “Als we willen dat blended sociaal werk echt werkt, moeten we niet alleen kijken naar de techniek, maar vooral naar hoe professionals ermee uit de voeten kunnen”, zegt Aafke.

Veerkracht
Aafke hoopt dat het project impact heeft op de veerkracht van grote groepen inwoners en sociaal werkers. “Door blended ondersteuning hebben inwoners meer zeggenschap en regie. Professionals verbreden met digitale toepassingen hun palet, sluiten daarmee beter aan op de behoefte van mensen en kunnen meer mensen helpen.” Manon staat te popelen om te beginnen: “Collectief dit vraagstuk aangaan op een ontwerpende manier is dé weg vooruit. Het kost aan het begin misschien extra tijd, maar dat winnen we aan het eind terug en brengt ons uiteindelijk zo veel meer.”

Dit project is tot stand gekomen dankzij de ruimte tot samenwerken via financiering vanuit het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn. Het CoE is een kennis- en innovatieplatform dat kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers samenbrengt. Het doel is om bij te dragen aan een leefomgeving die gezondheid en welbevinden stimuleert, met bijzondere aandacht voor het aanpakken van ongelijkheid en het verbeteren van het leven van mensen in kwetsbare posities.

Veel jongeren vinden hun seksuele voorlichting onvoldoende: gemiddeld geven ze het een 4,8. Dit heeft impact op hun welzijn, relaties en seksuele gezondheid. Binnen Hogeschool Inholland doet Mai Groenevelt, onderzoeker bij het lectoraat Jeugd en Samenleving, onderzoek naar hoe we jongeren beter kunnen ondersteunen in hun seksuele ontwikkeling. Haar onderzoek laat zien dat studenten baat hebben bij goede seksuele voorlichting.

Mais onderzoek toont aan dat jongeren (12-25 jaar) baat hebben bij toegankelijke en diverse informatie over seksualiteit en relaties. Daarom heeft haar team tools en materialen ontwikkeld die bijdragen aan seksuele vorming. “Seksuele ontwikkeling stopt niet bij de middelbare school”, zegt Mai. “Studenten bevinden zich in een fase waarin ze belangrijke keuzes maken over relaties, intimiteit en seksualiteit. Ondersteuning hierbij is cruciaal.”

Campagne voor studenten
Het onderwerp is onderbelicht binnen het hoger onderwijs. Daar wil Inholland verandering in brengen. Daarom zet de hogeschool in de Week van de Liefde (10-14 februari) seksualiteit in de schijnwerpers. Studenten hebben toegang tot praktische informatie en hulpmiddelen. Zo is de Exporuimte ingericht bij Hogeschool Inholland Amsterdam waaraan ook de GGD van Amsterdam materialen beschikbaar heeft gesteld en is er het Valentijnsevent van het Studentsucces Centrum op 13 februari. 

 

‘Het hoort erbij!’: seksualiteit zonder taboes
Verder verspreidt Inholland posters met praktische informatie over seksualiteit, intimiteit en relaties op alle locaties. Ze zijn ontwikkeld binnen het onderzoeksproject 'Het hoort erbij!', dat zich richt op het structureel aandacht hebben voor seksuele vorming binnen het jongeren- en straathoekwerk. Daarom hangen de posters ook in buurt- en jongerencentra. Het project Het hoort erbij! helpt jeugdprofessionals om seksualiteit op een positieve manier bij jongeren onder de aandacht te brengen. De posters en materialen richten zich niet alleen op risico’s, maar ook op plezier, grenzen en diversiteit. En ze wijzen studenten de weg naar betrouwbare hulporganisaties en informatiebronnen.

Gezondheid en welzijn van jongeren
Het hoort erbij!, uitgevoerd door onderzoekers van lectoraten Jeugd en Samenleving en Empowerment & Professionalisering, benadrukt dat preventieve aandacht voor seksualiteit en relaties bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van jongeren. Een belangrijke uitkomst is dat jongeren vaak weinig kennis hebben van het onderwerp en onvoldoende weten waar ze met vragen terechtkunnen. Dit onderstreept de noodzaak van de initiatieven die nu binnen Hogeschool Inholland plaatsvinden.

Positieve reacties
De eerste reacties in het jongeren- en straathoekwerk op het project zijn positief. Jeugdprofessionals voelen zich beter toegerust om gesprekken over seksualiteit te voeren en jongeren waarderen de open en toegankelijke aanpak. Mai: “Ik hoop dat de aandacht voor seksualiteit en relaties ook een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de ondersteuning van studenten.”

Bij Hogeschool Inholland geloven we in de kracht van samenwerking om maatschappelijke impact te maken. Daarom versterken wij, samen met de Hogeschool van Amsterdam (HvA), onze betrokkenheid binnen het Pact Zaandam-Oost. Dit Pact, waarin meer dan veertig organisaties samenwerken, richt zich op kansengelijkheid, leefbaarheid en veiligheid in deze wijk in Zaandam.

Met de ondertekening van het Pact Zaandam-Oost zet Hogeschool Inholland zich de komende jaren in om praktijkgericht onderzoek, onderwijs en innovatie te verbinden met de uitdagingen in Zaandam-Oost.  Dit betekent dat onze studenten in de praktijk aan de slag gaan met maatschappelijke vraagstukken, onze onderzoekers bijdragen aan duurzame oplossingen en wij samen met bewoners en professionals werken aan een toekomstbestendige wijk.

“Door onze studenten en onderzoekers actief te verbinden met de vraagstukken in Zaandam-Oost, dragen we bij aan duurzame oplossingen en een veerkrachtige samenleving", zegt Gonneke Willemsen, directeur van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn en de locatie Haarlem. “Deze samenwerking biedt niet alleen onze studenten een rijke leeromgeving, maar zorgt er ook voor dat we samen met bewoners en professionals echte impact maken.”

Voortbouwen op bestaande initiatieven
Onze bijdrage bouwt voort op bestaande initiatieven, zoals het living lab StiPP en de minor Impact Makers, en sluit naadloos aan op onze visie: leren door te doen en samen te werken aan het adaptieve vermogen. Deze projecten laten zien hoe we onderzoek, onderwijs en de praktijk met elkaar verbinden om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Een mooi voorbeeld hiervan is onze betrokkenheid bij het initiatief ‘Samen werken aan een gezonde wijk’, waarbij we met studenten en professionals bijdragen aan een gezondere leefomgeving in Zaandam-Oost.

Samenwerking
De samenwerking wordt vanuit Inholland aangestuurd door het lectoraat Empowerment & Professionalisering. Het lectoraat is verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn. Het lectoraat Empowerment & Professionalisering werkt in het Pact nauw samen met het lectoraat Kracht van sport en bewegen van Inholland en Centre of Expertise Rechtvaardige Stad van de Hogeschool van Amsterdam.

Meer weten?
Wil je meer weten over hoe we met onderwijs en onderzoek impact maken in de wijk? Lees dan hier verder: Samen werken aan een gezonde wijk.

Sociaal werkers zijn geneigd om problemen waarmee ze in de praktijk te maken krijgen ook individueel op te lossen, maar dat is slechts een deel van hun taak. Een minstens zo belangrijke opdracht is om structurele oorzaken van problemen te signaleren. En om die vervolgens aan te kaarten. Dat heet ‘context-sensitief werken’, geven Lilian Linders, lector Empowerment & Professionalisering bij Inholland en Josip Kešić, docent-onderzoeker bij het lectoraat Empowerment & Professionalisering, aan. 

“Het collectief signaleren en agenderen van structurele problemen gebeurt nu te weinig. In veel gevallen ligt de focus bij het individu, zoals bijvoorbeeld bij het toeslagenschandaal”, vertelt Lilian. “Mensen kwamen in de financiële problemen en kregen vooral ondersteuning op individueel niveau, terwijl er sprake was van institutioneel racisme. Wat zou er gebeurd zijn als sociaal werkers eerder hadden gesignaleerd én aangekaart dat degenen die in de problemen kwamen vooral mensen waren met een deeltijdinkomen en een dubbele nationaliteit?”

Psychologiseren 
Dat we vooral op individueel niveau werken ligt volgens Josip voor een deel in het feit dat we geneigd zijn tot psychologiseren. “Het is veelzeggend dat een grote meerderheid van de eerstejaarsstudenten Social Work niet sociologie maar psychologie het leukste vak vindt.” “We leven in een geïndividualiseerde samenleving”, vult Lilian aan. “Studenten beschouwen zichzelf als individueel hulpverlener en worden in het werkveld ook als zodanig ingezet.” Een gemiste kans vinden beiden, want een sociaal werker is en kan zoveel meer dan alleen individueel hulpverlenen. 

Collectief werken en signaleren 
Heel vaak hangen individuele problemen samen met maatschappelijke vraagstukken, meent Lilian. “Een deel van de oplossing ligt in meer collectief werken en signaleren. Ons mantra is dan ook: je bent niet alleen en je hoeft het niet alleen te doen. Als je een probleem vaker constateert, ga dan eens met collega’s praten en vraag of zij dat ook zien. En als inderdaad meer mensen eenzelfde probleem hebben, agendeer het dan bij de betrokken organisatie of overheid.” Josip knikt. “Dat hoeft niet altijd groot te zijn. Bijvoorbeeld, als formulieren niet goed worden ingevuld, kun je natuurlijk op individueel niveau helpen om die goed in te vullen, maar het is effectiever om de organisatie te vragen die formulieren eenvoudiger te maken.” 

Effectief zijn 
Precies dat is waarom volgens Josip context-sensitief werken zo belangrijk is. “Je wilt als sociaal werker effectief zijn. Dat is het niet als je honderd keer hetzelfde doet bij honderd verschillende mensen. Maar voorkom je dat de tweehonderdste tegen dat probleem aanloopt, omdat het inmiddels is opgelost, dan heb je echt iets bereikt.” Dat vindt Lilian ook. “Sociaal werkers zijn bij uitstek de ogen en oren in de samenleving. Zij kunnen structurele oorzaken van ogenschijnlijk individuele problemen adresseren. Als zij het niet doen, wie doet het dan?” 

Verbinden en versterken
Een andere reden waarom volgens Lilian de urgentie om meer context-sensitief te werken hoog is, is de veranderende samenstelling van de bevolking. “We krijgen steeds meer een omgekeerde bevolkingspiramide: iedere volgende generatie is kleiner dan de vorige. Hierdoor ervaren we nu al arbeidskrapte en dat zal de komende decennia toenemen, ook in zorg en welzijn. Daar moet de overheid zich op voorbereiden en wij denken dat die context-sensitieve sociaal werker daar hard bij nodig is. Zij kunnen mensen met elkaar verbinden en versterken.” 

Lesboek ‘Kijk naar de context’ 
Samen met associate lector bij het lectoraat Empowerment & Professionalisering, Niels Hermens, redigeerden Lilian en Josip het lesboek ‘Kijk naar de context’, waar veel collega’s van hetzelfde lectoraat aan hebben bijgedragen. “Met dit boek willen we studenten en sociaal werkers leren zich bewust te worden van hun eigen rol in complexe sociale situaties, en hoe ze reflexief kunnen handelen binnen de bredere maatschappelijke context. Dat ze het zien als onderdeel van hun beroep. Ja, ze moeten dat in dit vak, maar ze kunnen dit ook!” besluit Josip. 

Opgroeien op een plek waar je evenveel kansen krijgt als ergens anders. Oftewel een plek creëren voor een fijne toekomst voor alle inwoners. Hoe doe je dat? Voor de minor Inholland Impact Makers buigen studenten zich over dit vraagstuk bij het StiPP lab in Zaandam. Ze werken interdisciplinair samen met het werkveld en versterken zo de verbinding tussen formele en informele netwerken.

De vier studenten worden begeleid door twee leercoaches van Inholland, docent-onderzoeker verbonden aan het lectoraat Empowerment & Professionalisering Stefania Maginzali, en ze werken samen met werkveldpartner Samira Bouchibti, opgavemanager Gezondheid bij Pact Zaandam-Oost.

 “We willen het sociaal en economisch welzijn helpen vergroten”, vertelt Tugba Basoda, vierdejaarsstudent mondzorgkunde bij Inholland. “In Zaandam-Oost wonen veel mensen met een diverse culturele achtergrond. Deze diversiteit is een kracht, maar ook een uitdaging. Mijn oma, bijvoorbeeld, kwam vanuit Turkije en was verlegen om mee te doen met activiteiten, maar juist die zorgen voor verbinding en spelen een rol bij de algehele gezondheid.”

Welzijn op recept
Samira knikt instemmend. "In ons uitvoeringsplan staat dat we de zorg en het welzijn van bewoners willen verbeteren. We streven naar een betere samenwerking tussen de eerstelijns- en tweedelijnszorg, waaronder de GGZ en medisch-specialistische zorg, en de sociale basis. Hierbij zijn de doelstellingen en ambities van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) leidend.” Een voorbeeld waar Samira enthousiast over is, is 'welzijn op recept', een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. “De huisarts verwijst patiënten hierbij naar activiteiten op het gebied van sport, beweging, welzijn en vrijetijdsbesteding."

Doorlopend onderzoek
Om de activiteiten in kaart te brengen, werken de studenten aan een website die de mogelijkheden in de wijk overzichtelijk weergeeft. Deze website kan bijvoorbeeld door eerstelijnszorgaanbieders, zoals huisartsen, worden gebruikt. Stefania doet onderzoek naar hoe bewoners denken over gezondheid en wat hun wensen en behoeften zijn. De minor sluit daar prima op aan. “Het is een doorlopend onderzoek, een constante zoektocht in hoe we formele en informele netwerken meer op elkaar laten aansluiten.” Wat ze vooral hoopt is dat studenten die aan dit vraagstuk werken ook echt impact gaan hebben. “De bedoeling is dat zorgverleners straks beter kunnen doorverwijzen en dat ze dat ook gaan doen. En dan ga ik vervolgens weer onderzoeken hoe bewoners dat ervaren.”

Puzzelstukje
Inmiddels hebben de studenten hun draai wel gevonden, maar in het begin was het wel even zoeken. “Het vraagstuk ‘Hoe werk je samen aan een gezonde wijk’ is heel breed en het is moeilijk om daar concreet antwoord op te geven”, vertelt Tugba. “Het hielp dat leercoach Margot Koeneman tegen me zei dat ik mezelf moest zien als een puzzelstukje in een groter geheel. Het is een leertraject, daar moet je de tijd voor nemen.”

Frisse blik
Waar de studenten eensgezind over zijn is over hoe waardevol samenwerken is. “Iedereen heeft een andere visie. Dat is binnen dezelfde opleiding al het geval, maar zeker ook tussen de verschillende disciplines”, zegt Fenna Oosterling derdejaars sportkunde. “Het is leuk om interdisciplinair te werken, daar leer ik echt veel van”, beaamt Tugba. “Het mooie is dat de kennis die studenten in onderwijsprojecten opdoen, plus mijn onderzoek naar beleving, samenkomen met de kennis die er in het werkveld al is. Alle rollen zijn met elkaar verweven”, zegt Stefania. Ook Samira is enthousiast over de samenwerking. “Studenten hebben weer een andere werk- en denkwijze. Zij kijken met een frisse blik naar de toekomst. Zij leren, maar wij leren net zo goed.” De twee leercoaches die de studenten begeleiden komen zelf uit twee verschillende domeinen. Daardoor kunnen ze de studenten vanuit verschillende perspectieven naar het vraagstuk laten kijken. Dit draagt ook weer bij aan het interdisciplinair samenwerken.

Elk jaar financiert het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn nieuwe initiatieven. Initiatieven gericht op gezondheid, welzijn en het voorkomen van ziekte, met gelijke kansen voor iedereen, en in het bijzonder mensen in een kwetsbare situatie. Binnen het STIPP lab in Zaandam is komend jaar ook vanuit het Centre of Expertise een project gehonoreerd: het project Gezondheidscoaches Pact Zaandam-Oost onder leiding van associate lector Niels Hermens.

Hoe werken we samen aan een gezonde en inclusieve stad? Deze vraag stond dinsdag 5 november centraal tijdens het najaarsevent van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn van Hogeschool Inholland. Een deel van het antwoord ligt in het ontmoeten van en luisteren naar elkaar. En dat is precies wat partners uit het werk- en kennisveld deden. Ze gingen met elkaar in gesprek en inspireerden elkaar met de nieuwste inzichten van uiteenlopende projecten die door het Centre of Expertise zijn ge(co)financierd.

Volgens Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland, is werken aan een gezonde en inclusieve stad hard nodig. “De leefbaarheid is in het geding en er is ongelijkheid op allerlei vlakken. Er is sprake van bewegingsarmoede en het welzijn van jongeren staat onder druk. Het Centre of Expertise wil bijdragen aan een gezond leven en gelijke kansen, juist voor mensen in een kwetsbare situatie. Verschillende domeinen van Inholland en verschillende werkveldpartners werken interdisciplinair samen om complexe vraagstukken rond gezondheid, welzijn en preventie aan te pakken.”

Gehonoreerde projecten
Als kennis- en innovatieplatform brengt het Centre of Expertise kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers bijeen om kennis te delen, te ontwikkelen en te verspreiden. Het voert een programma uit om de samenwerking te bevorderen en onderzoek en onderwijs met elkaar te verbinden. Elke jaar financiert het Centre of Expertise onderzoeksprojecten in een stimuleringsronde. “We stimuleren activiteiten en hebben van de zeventien aanvragen er acht gehonoreerd waarvan drie projecten voorwaardelijk ”, zegt Gonneke Willemsen, directeur van het Inholland-domein Gezondheid, Sport en Welzijn, die samen met Jasmijn Holla, lector Kracht van sport en bewegen, en Niels Hermens, associate lector Empowerment & Professionalisering in het bestuur zit van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn.

Bovengronds sociaal rioleringsstelsel
Wie veel ervaring heeft met bevordering van gezondheid en welzijn in de stad, is Klasien Horstman, hoogleraar Filosofie van de Publieke Gezondheidzorg aan de Universiteit Maastricht en keynotespreker op het event. “Ik pleit voor een ‘bovengronds sociaal rioleringsstelsel’”, zegt Klasien. Want zoals de aanleg van riolering in de negentiende eeuw een collectief arrangement was dat voor iedere burger in de stad goed uitpakte, ziet ze ook bovengronds graag verbindingen ontstaan van pleinen, straten, parken, tuinen en cafés waar mensen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. “Het zorgt voor vertrouwen, veiligheid, mogelijkheden om te leren, zorgzaamheid, hoop, doorbraak uit eigen bubbels en democratie.”

Sociale problemen niet individualiseren
Als onderzoeker investeert Klasien al jaren in drie Maastrichtse buurten waar bewoners doen aan ‘sociaal rioleren’: ondersteund door professionals pakken ze zelf collectief vraagstukken in hun buurt door micropolitiek handelen. “Onder meer door samen kennis maken en door de focus op de publieke ruimte en tussenruimten in plaats van sociale problemen te individualiseren kunnen we ongelijkheid tegengaan.”

Belang van tussenruimten
Femke Kaulingfreks, lector Jeugd & Samenleving bij Inholland en bijzonder hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam, onderschrijft het belang van tussenruimten waar onderzoekers en bewoners een relatie van wederzijdse betekenis aangaan. “Stel niet de extern geformuleerde problemen van bewoners maar de door hen gevoelde behoeften centraal. Zoals in Amsterdam-Noord waar een bewonerscollectief meepraat over tenders van de gemeente voor de ruimteontwikkeling.”

Studenten betrekken
Samira Bouchibti, opgavemanager gezondheid binnen het Pact Zaandam-Oost, haakt aan op Klasiens betoog om sociale vraagstukken niet te individualiseren. “Het zorgen voor naasten en helpen van buren is ons de laatste decennia in deze maatschappij afgeleerd. Nu zullen we dit, mede door personeelstekorten, moeten omarmen.” Samira gaat daarbij uit van positieve gezondheid. “Wat zeggen de mensen zelf nodig te hebben om gezond te blijven of te worden? Luister naar hen en betrek studenten erbij, zodat die tijdig leren van de problematiek in de wijk.”

Gezonde leefomgeving
Dat het streven naar gezondheid belangrijk is, staat voor senioronderzoeker Judith Jelsma van het Amsterdam UMC als een paal boven water. “Anders loopt ons zorgstelsel vast. Bovendien draagt een gezond leven bij aan levensgeluk.” Miriam Uitterhoeve docent en kwartiermaker gebouwde omgeving binnen het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, bekijkt de gezonde leefomgeving vanuit het bouwkunde perspectief “Zo werken we op Texel  samen met studenten en bewoners aan oplossingen om de leefbare omgeving toekomstbestendig te maken.” In de inspiratiesessie die zij ook later die middag verzorgde deed zij een oproep aan het sociaal domein om dit soort vraagstukken voortaan samen op te pakken. 

Projecten Centre of Expertise
Het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn ondersteunt diverse praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Vorig jaar zijn acht nieuwe projecten gehonoreerd, variërend van de ontwikkeling van een online Veerkrachttool voor jongeren tot de inzet van kunstmatige intelligentie in de radiologie. Deze initiatieven richten zich op het verbeteren van de mondzorg bij ouderen, het toepassen van eHealth voor patiënten met reumatische auto-immuunziekten en het bevorderen van doorstroom in de geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar ecosociaal werk voor kwetsbare groepen en de leefstijl van jongeren in de GGZ. Over de recent toegekende projecten communiceren we binnenkort meer.

Ondervoeding bij ouderen
Twee projecten richten zich op het onderschatte probleem van ondervoeding bij ouderen. “De oorzaken kunnen heel divers zijn, ook psychisch en sociaal, en hebben ook allerlei gevolgen voor de gezondheid”, zegt docent-onderzoeker Eva Creutzberg van het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en het VITALIS-project. “Ondervoeding kun je uiterlijk niet zien. Daarom is vroegtijdige screening heel belangrijk.” Omdat ondervoeding met zoveel verschillende aspecten in het leven van ouderen te maken heeft, doen studenten van maar liefst vijf verschillende hogescholen mee, zoals van Social Work en Sportkunde van Inholland. “Zij leren van elkaar, van de omgang met ouderen en krijgen in de praktijk meer inzicht in de problematiek.”

Voedingszorg door thuiszorgteams
Jellie Zuidema is als promovenda werkzaam bij hetzelfde lectoraat en het project PLINT Ondervoeding dat een samenwerking is met het domein Agri, Food & Life Sciences van Inholland. “Ons doel is om de voedingszorg door thuiszorgteams te optimaliseren. We werken in Leer- en Innovatienetwerken waar docenten, studenten, zorgteams en eventueel andere betrokkenen samen leren en innoveren in de zorg. Aan de hand van interviews met thuiszorgteams hebben we per LIN een onderzoeksthema centraal gesteld, zoals bijvoorbeeld samenwerken met andere professionals en ondervoeding screenen met een tool. Wat we zagen? De bewustwording van ondervoeding is onder zorgprofessionals, docenten en studenten toegenomen. Dat is winst.” En het past precies bij wat Marije Deutekom al benadrukt: interdisciplinair leren door toekomstige professionals.

Het hebben van een sociaal netwerk is een pré in het proces van terugkeer naar huis vanuit de geriatrische revalidatie, dit is een van de uitkomsten uit de casestudy ‘Weer naar huis’.  Docent-onderzoekers Inge de Witt en Astrid Zoetmulder van lectoraat Empowerment & Professionalisering van Hogeschool Inholland voerden deze casestudy uit op verschillende revalidatielocaties bij zorgaanbieder Omring in West-Friesland, in samenwerking met interne en externe professionals, en gekoppeld aan het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie van Inholland.

Kansen zitten in sociaal netwerk en communicatie
Terug naar huis bleek niet altijd een haalbare kaart, want vaak zitten problemen van praktische aard in de weg, zoals langdurige procedures rond woningaanpassing en/of verhuizing, het regelen van passende (thuis)zorg, financiën en/of het ontbreken van een sociaal netwerk. De kansen liggen in het optimaliseren van communicatie en afstemming tussen professionals en cliënten (en hun mantelzorgers), en tussen professionals onderling (zowel binnen als buiten Omring) en in de timing ervan. Daarnaast biedt ook het sociaal netwerk rondom cliënten mogelijkheden. Deze casestudy smaakt naar meer: de onderzoekers willen dit onderwerp nader uitdiepen.

Vervolgonderzoek in leeratelier
Hoe kunnen sociaal werk en gezondheidszorg in onderzoek, praktijk en onderwijs samen optrekken om het sociaal netwerk van ouderen te versterken? Deze vraag vormt het vertrekpunt voor vervolgstappen. In Den Helder is daarom in de wijk de Schooten een leeratelier geopend, wat zich bezighoudt met het vraagstuk rondom communitybuilding bij de oudere inwoners. Hierbij wordt samengewerkt met verschillende partners, waaronder het lectoraat geriatrische revalidatie verbonden aan de Omring. 

Kan wat in het leeratelier gebeurt ingezet worden met de focus op het sociaal netwerk in het proces van revalideren en weer naar huis? Hoe kunnen zorg en social work hierin samen optrekken? Om antwoorden op deze vragen te vinden, wordt dit vanuit de hogeschool opgepakt, met de expertise van Marije Holstege, PhD (bijzonder lector geriatrische revalidatie) en Huub Purmer (vanuit het lectoraat Empowerment en Professionalisering).

Verder heeft zorgaanbieder Omring in West-Friesland de Werkplaats Sociaal Domein – Ondersteuning Ouderen gevraagd om een casestudy uit te voeren naar wat belemmeringen en kansen zijn bij terugkeer naar huis van cliënten/patiënten na verblijf op een geriatrische revalidatielocatie.

Je vindt het rapport hier.

Toch die nieuwe telefoon kopen terwijl je geen geld hebt? Prima, zeggen bedrijven, dan maak je toch gebruik van achteraf betalen? Volgens docent en onderzoeker Paula Smith, verbonden aan het lectoraat Empowerment & Professionalisering van Inholland, werkt dit onrecht in de hand. Ze zou het liefst zien dat bedrijven hier vandaag nog mee stoppen. Haar onderzoek ‘Jongeren, geldstress en vraagverlegenheid’ krijgt vervolg in promotieonderzoek waarmee Paula in september van start gaat. 

“De marketing van bedrijven voor achteraf betalen richt zich met campagnes op sociale media vooral op jongeren. En juist zij zijn daar heel gevoelig voor. Uit cijfers van BKR blijkt dat betalingsachterstanden bij jongeren tot dertig jaar de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Het wordt jongeren extreem gemakkelijk gemaakt om iets later te betalen, maar als ze dat niet kunnen, krijgen ze te maken met herinneringskosten of een streng incassobureau. Dat verergert geldproblemen.” 

Omzeilen check 
Inmiddels hebben achterafbetaalbedrijven laten weten dat ze hun beleid richting jongeren gaan aanscherpen. Dat klinkt positief, maar Paula vraagt zich wel af hoe ze dit dan precies gaan doen. “Dat je de leeftijd bij alle transacties checkt, maakt nog niet dat het ook waterdicht is. Het is goed dat ze met die aanbieders in gesprek gaan hierover, maar ze vergeten daarbij om ook met jongeren in gesprek te gaan. Pas dan weet je hoe jongeren die check omzeilen en kun je beleid rondom een leeftijdscheck daarop afstemmen.” 

Kopen, kopen, kopen 
Je zou kunnen zeggen dat jongeren meer verantwoordelijkheid moeten nemen, maar dat vindt Paula, die in 2022 onderzoek deed naar jongeren, geldstress en vraagverlegenheid, veel te gemakkelijk. “Schulden maken is in Nederland heel normaal: een creditcard, studieschuld, een hypotheek. Het is allemaal heel gewoon. Tel daarbij op dat veel jongeren geen baanzekerheid hebben, wonen voor hen meestal te duur is, het inkomen vaak aan de lage kant is en we leven in een wereld van kopen, kopen, kopen. En dan vinden we het vreemd als jongeren schulden maken en in de problemen komen.” 

Schaamte 
Uit het onderzoek bleek ook dat er veel schaamte is als jongeren in de financiële problemen zitten. “Wat het erger maakt”, vertelt Paula, “is dat ze ook niet geneigd zijn om aan te kloppen voor hulp; niet bij ouders, niet bij de gemeente of bijvoorbeeld bij sociaal werk. Pas als de situatie te ver uit de hand is gelopen, zoeken ze hulp.” Maar het hebben van geldstress door bijvoorbeeld betalingsachterstanden is slecht voor de gezondheid, weet Paula. “Het heeft invloed op hoe je eet, slaapt en daarmee ook op schoolresultaten of prestaties op het werk.” 

Financiële educatie 
Een van de aanbevelingen in het onderzoek is dat er in het onderwijs aandacht is voor financiële educatie. Iets waar de jongeren zelf ook behoefte aan hebben. “Ik heb er niets aan om het geboortejaar van Napoleon te weten als ik mijn belastingaangifte moet doen”, zei een jongere tijdens het interview. Ook is het nodig dat schaamte over schulden wordt doorbroken”, meent Paula. “Het is niet stoer als je geldproblemen hebt en dus praten jongeren nauwelijks over financiële moeilijkheden. Ook omdat ze bang zijn dat anderen hierover oordelen. Daarom is het nodig dat we op plekken waar jongeren komen, ruimte creëren zodat zij erover kunnen praten.” 

En tot slot moeten ook gemeenten aan de slag. “Uit het onderzoek bleek dat jongeren niet weten wat er in hun gemeente wordt aangeboden, dat maakt ondersteuning beschikbaar, maar weinig toegankelijk. Keer op keer geven gemeenten duizenden euro’s uit, maar vaak vergeten ze om jongeren zelf te vragen wat zij ervan vinden of wat zij nodig hebben.”

Dat is dan ook de focus van het promotieonderzoek waar Paula in september mee gaat beginnen. “Mijn promotietraject bij de Universiteit van Amsterdam en het lectoraat Jeugd en Samenleving van Inholland richt zich op het maken van jongerenbeleid en de ontwikkeling van een digitale tool.” Daarmee doelt Paula op een app die jongeren met professionals hebben gemaakt om de financiën beter in kaart te brengen. “Hoe gaat het gebruikt worden? Kunnen we dit via scholen verder verspreiden en er misschien zelfs een onderwijsmodule van maken met gastlessen en workshops?” 

Jongeren als co-onderzoeker 
Voor het samen maken van beleid gaat de gemeente Haarlem zich inzetten. Essentieel voor Paula is dat dit in co-creatie is. “Het moet geen beleid worden over jongeren, maar met jongeren. Dat bereik je niet met één pizza-avond maar met structurele input en gesprekken. Ik wil daarom ook dat jongeren betaald krijgen. Dat ze co-onderzoeker zijn. Dat kunnen ze op hun cv zetten en is goed voor talentontwikkeling.” Paula geeft toe dat het nog een hele uitdaging zal zijn om een zo representatief mogelijke groep jongeren samen te stellen. “Het doel is dat iedereen, ongeacht achtergrond, opleidingsniveau of wat dan ook, zich veilig voelt om hieraan deel te nemen. Om dat te bereiken denk ik dat we niet moeten kijken naar de verschillen, maar naar de overeenkomsten en gelijkenissen tussen jongeren. Daar wil ik op inzetten.” 

“Een netwerk gaat eenzaamheid tegen, ondersteunt en is blijvend, ook als de professionele hulpverlening verdwijnt. Maar in veel gevallen ontbreekt het dak- en thuisloze mensen aan een goed netwerk.” Maisha van Pinxteren, docent-onderzoeker bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering van Hogeschool Inholland, deed samen met maatschappelijke opvang HVO Querido en de Hogeschool van Amsterdam onderzoek naar netwerkondersteuning bij dak- en thuisloze mensen. “Iedereen, dus ook een dak- of thuisloos persoon, heeft een netwerk nodig om op terug te kunnen vallen.”

“In de zorg is er veel één-op-één-begeleiding voor dak- en thuisloze mensen, maar er is nauwelijks aandacht voor het netwerk rondom een persoon”, vertelt Maisha. “Soms is het betrekken van het netwerk een blinde vlek en dat is jammer want zowel dak- en thuisloze mensen áls professionals hebben veel baat bij een goed netwerk.” Dat bleek ook uit het onderzoek.

Zowel cliënten en professionals waren positief over het betrekken van een netwerk. “Familie en vrienden kennen een cliënt vaak veel beter dan de zorgverlener en kunnen eerder belangrijke signalen oppikken. Betrek hen dus bij het opstellen van een behandelplan. Daarnaast is het hebben van een netwerk ook een vangnet wanneer de professionele zorg minder wordt of een traject wordt afgerond.”

Herstellen en betrekken
Goede begeleiding voor netwerkondersteuners is wel een vereiste, meent Maisha. “Gesprekken hierover kunnen heel moeilijk zijn. Veel mensen voelen schaamte over hun situatie en relaties kunnen beschadigd zijn. Ook zie je terughoudendheid bij het opzoeken van naasten in hun oude netwerk.” Dit is waar volgens Maisha netwerkondersteuners een belangrijke rol kunnen spelen. “Een bestaand netwerk kan zoveel ondersteuning hebben geboden, dat het is uitgeput. Een ondersteuner kan dan kijken wat er nodig is om de relatie te herstellen. Wat moet er worden opgelost? En hoe kan het netwerk worden betrokken?”

Zoeken naar haakjes
Is er geen netwerk, of wil een cliënt geen contact met mensen uit het oude netwerk, dan kan de ondersteuner helpen bij het opbouwen van een nieuw netwerk. En dat is zoeken naar haakjes, zegt Maisha. “Als mensen bijvoorbeeld weer zouden willen gaan sporten, biedt dat een ingang om nieuwe mensen te ontmoeten. Vaak is er een grote afstand tot de arbeidsmarkt, dan is bijvoorbeeld dagbesteding een goede manier om bezig te zijn en een ritme te krijgen. Denk aan koffie schenken in een buurthuis. Juist bij het opbouwen van een nieuw netwerk zijn organisaties en mogelijkheden in een wijk heel belangrijk.”

Elke casus is anders
Maisha geeft toe dat netwerkondersteuning een grijs gebied is voor professionals. “Wanneer is iemand er klaar voor om een stap te zetten? Wanneer geef je iemand ruimte en wanneer zet je er wat meer druk op? Zo was er een man die bij de maatschappelijke opvang helemaal niets deed. De hele dag lag hij in bed. De ondersteuner heeft toen de voorwaarde gesteld dat hij meedeed aan dagbesteding als hij wilde blijven. In het begin wilde hij dat niet, maar hij leerde nieuwe mensen kennen en bloeide helemaal op. Maar misschien had een andere aanpak voor iemand anders beter gewerkt. Elke casus is anders en dat maakt het zo lastig.”

Verbondenheid
Voor sociaal werkers is het zorgen voor een netwerk rond een dak- of thuisloze een belangrijke start en dit komt ook terug in de lessen Social Work die Maisha geeft. “Bijvoorbeeld door te leren hoe een goed ecogram te maken. Dat is een schema waarmee je belangrijke sociale contacten rondom een persoon in kaart brengt. Ook organiseren we gastcolleges met onder meer ondersteuners van HVO Querido.” Omdat mensen zo verschillend zijn, vindt Maisha het belangrijk om gesprekken veel te oefenen, al zijn mensen in één ding wel allemaal hetzelfde. “Iedereen heeft iemand in zijn omgeving nodig. Iedereen zoekt verbondenheid en dat is waar een netwerkondersteuner bij kan helpen.”

Kom ook
Dinsdag 17 september is er een actualiteitencollege over de uitkomsten van dit onderzoek. Het college is voor iedereen toegankelijk. Houd voor meer informatie onze agenda in de gaten. Of beluister vast de podcast:

Het project is gaan rollen door Willemijn. Via het Sport- en Beweeglab Haarlem kwam zij in contact met boksscholen die workshops aanbieden op scholen en zocht ze vervolgens naar lokale ggz-instellingen. “Boksen heeft een grote aantrekkingskracht op jongeren, en zeker ook op jongeren in kwetsbare posities”, vertelt Willemijn. “Het helpt bij het stellen van grenzen, geeft zelfvertrouwen en het is een manier om te ontladen.” Samen met bokstrainers en ggz-professionals werden er vanuit het lectoraat Kracht van Sport en Bewegen boksclinics opgezet binnen preventieve groepstrainingen voor KOPP/KOV. En met succes. Jongeren gaven aan dat het ze hielp emoties los te laten en bokstrainers en ggz-professionals zagen positieve stemmingsveranderingen. 

Kwetsbare groep in hun kracht zetten
Een KOPP/KOV-jongere die enorm veel baat heeft gehad bij boksen is Amira Yehya, die als ervaringsdeskundige is betrokken bij het onderzoek. “Thuis was het niet gemakkelijk waardoor ik sinds mijn vierde met tussenpozen traumatherapie heb gehad. De eerste maanden op de basisschool sprak ik tegen niemand en had ik mij helemaal afgesloten van mijn gevoel. Door iets onbenulligs kon ik wel opeens heel hoog in mijn boosheid zitten. Vanaf mijn tiende ben ik gaan boksen en dat was voor mij perfect. Waar ik bij de therapie niet bij mijn gevoel kon komen, lukte dat met boksen wel.”

Carola Koek is preventiewerker bij Prezens, onderdeel van GGZ inGeest, en trainer van KOPP/KOV cursussen voor kinderen en jongeren. Zij ziet dat de boksclinic helpt om deze kwetsbare groep weer in hun kracht te zetten. “Ouders met psychische of verslavingsproblemen zijn ziek, maar kinderen hebben een enorme loyaliteit richting ouders. Ze passen hun gedrag daarop aan waardoor ze vaak moeite hebben om hun grenzen aan te geven. De boksclinic leert ze dat ze ‘nee’ mogen zeggen.”

Nummer één
Dat ‘nee’ leren zeggen zit vaak al in het begin van de clinic, vertelt Hannes met een lach. “Ik laat ze sit-ups doen en zeg vervolgens niets. Uiteindelijk stopt er wel iemand en die complimenteer ik dan met het goed aangeven van z’n grenzen.” Hij is er trots op dat hij wat kan betekenen in het leven van deze jongeren en dat hij mag samenwerken met zoveel mooie organisaties. Het zijn er ook aardig wat: Hogeschool Inholland, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Windesheim, boksscholen, bokstrainers, een aanbieder van scholingen (therapeutisch) boksen, belangenorganisaties, zorginstellingen en brancheverenigingen. Al deze organisaties slaan met dit onderzoek de handen ineen om te komen tot een innovatieve boksinterventie voor kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen. Het onderzoek bevindt zich nu in de ontwerpfase.

“Zoals vaak,” zegt Jasmijn, “draait het om vertrouwen in elkaar. In dit geval ook tussen organisaties en daarom is deze samenwerking zo belangrijk.” Ook voor Hannes draait alles om vertrouwen. “Het is de basis. Ik zoek de verbinding en zorg voor een veilige omgeving waar ze gezien worden. Deze jongeren zetten zichzelf vaak op de tweede plek. Ik zet ze op nummer één.”

Begeleiding en nazorg
Hoewel ze blij zijn met de ontwikkeling van deze boksinterventies, waarschuwen Carola en Hannes voor de wildgroei aan boksscholen die therapie aanbieden. “Je kunt deze kwetsbare jongeren niet zomaar een bokstraining geven”, zegt Hannes. “Bij het boksen komen bepaalde emoties los. Daar is begeleiding en nazorg voor nodig. Ik ben daar niet voor opgeleid en dat wil ik ook niet. Ik wil gewoon Hannes de bokstrainer blijven.” Ook Carola vindt dat je dit niet zonder begeleiding kunt doen. “Soms roept iemand dat hij of zij het niet kan, of begint iemand te huilen. Dan neem ik ze mee naar een rustige plek en ga met ze in gesprek. Deze jongeren zijn beschadigd en als er geen goede begeleiding is, dan kan een slechte ervaring het negatieve zelfbeeld bevestigen. Erger nog, als ze weglopen staan ze er wéér alleen voor en dat gebeurt bij hen al zo vaak.”

Bewegen om gezond te blijven
De bedoeling is dat meerdere studenten intensief aan dit project meewerken door middel van stages en afstudeeropdrachten. Samen met de boks- en ggz-professionals en onder begeleiding van de docent-onderzoekers gaan zij de interventiematerialen ontwikkelen, testen en evalueren. Het is hard nodig, blijkt uit cijfers van Trimbos. Maar liefst 1 op de 4 kinderen groeit op met ouders die psychische of verslavingsproblemen hebben. “Dat is enorm veel!” Carola schudt haar hoofd. “Zij hebben daardoor meer kans op het ontwikkelen van psychische klachten. Investeren in dit soort interventies als onderdeel van de bestaande KOPP/KOV-groepen, is belangrijk voor de kinderen en jongeren die het betreft. Maar het haalt ook de druk bij de ggz weg, want zonder ondersteuning komt een groot deel van die groep uiteindelijk daar terecht. Daarom vind ik het heel belangrijk dat we deze doelgroep zien. Ook los van dit project.” Jasmijn bevestigt de noodzaak ervan. “Preventie is nu meestal gericht op praten, maar dit werkt niet voor alle jongeren. Lichaamsgerichte interventies zijn voor sommige jongeren misschien wel een beter hulpmiddel om emoties te uiten. Oftewel: bewegen om gezond te blijven in een situatie die niet altijd heel gezond is”, zegt Jasmijn. “Hoe mooi is het als hiermee deze jongeren veerkrachtiger worden.”

Beter leren voelen
Voor Amira is boksen dé oplossing. “Als eindexamenopdracht van de middelbare school heb ik objectief kunnen aantonen dat boksen stressverlagend werkt en heb ik samen met mijn bokstrainer mijn eigen bokstherapie ontwikkeld. Het hielp mij om beter te leren voelen.” Haar doel is om deze therapie verder uit te rollen en vergoed te krijgen, maar wel alleen met goede begeleiding. “Boksen is niet zomaar rammen. Als iemand zijn stem verheft kan dat voor sommige jongeren al een trigger zijn, terwijl de trainer je misschien alleen maar wil aanmoedigen.” Amira vindt het heel leuk betrokken te zijn bij het onderzoek en ze weet zeker dat het ook andere jongeren kan helpen. “Bij een goede training kan het enorm versterkend werken. Boksen ligt misschien ver buiten je comfortzone, maar je leert veel over jezelf en het laat zien dat je op jezelf kunt rekenen.”

Ambitie, passie, familie én rolmodellen. Het zijn de belangrijkste ingrediënten van het succesvolle Triple ThreaT, een community die jongeren uitdaagt en stimuleert om aan hun passie te werken. De community uit de Haarlemse wijk Schalkwijk bestaat al dertien jaar en groeit nog steeds. En dat in een tijd waar veel verenigingen en organisaties kampen met leegloop. Mark van Dijk, docent-onderzoeker bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering van Inholland, onderzocht samen met de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland hoe Triple ThreaT bijdraagt aan de empowerment van jongeren.

“Ik heb meerdere van dit soort initiatieven gezien, maar hier was ik toch verrast”, vertelt Mark, die ruim een jaar bij Triple ThreaT over de vloer kwam. “Ze beginnen de dag met een scrum, waarbij ze gezamenlijk doelen en plannen bespreken. Bij één van die scrums zat een aantal jongeren te geinen, ze waren niet serieus bezig. Ik zou als docent hebben gezegd: ‘ik merk dat je dit grappig vindt, maar ik word hier nerveus van.’ Daar kregen ze te horen: ‘neem het serieus en anders rot je maar op.’ Dat was behoorlijk direct, maar het werkte wel: binnen een kwartier was iedereen in harmonie met elkaar in gesprek.”

Recht-voor-zijn-raap-mentaliteit
Tijn Wierda is beleidsadviseur Jeugd bij de gemeente Haarlem en Zandvoort, en hij vertegenwoordigt de gemeente in de Kenniswerkplaats. “Het is absoluut een recht-voor-zijn-raap-mentaliteit,” bevestigt Tijn. “Er is veel waardering voor initiatieven en ideeën, maar als ze iets stom vinden of helemaal niet zien zitten, zeggen ze het ook.” “Maar heeft een jongere een goed idee, dan wordt alles uit de kast gehaald om te zorgen dat het van de grond komt”, vult Mark aan.

Kiezen voor je passie
De community is volgens Mark als een familie. “Het is duidelijk iets waar jongeren graag bij willen horen en waar ze zich thuis voelen. Triple ThreaT gaat dan ook niet op zoek naar jongeren, het is juist andersom! En heel belangrijk is dat er rolmodellen zijn. Volgens Triple ThreaT kan een rolmodel zorgen voor een turning point: een moment dat je niet het pad van criminaliteit of drugs kiest, maar voor je passie. Dat is wat ze hopen te bereiken.” 

Jongerenbestuur
Dat Triple ThreaT nog steeds groeit, geeft aan dat de community succesvol is. Tegelijk kan dat volgens Mark een risico zijn, want hoe ga je dit goed organiseren zonder dat het een chaos wordt? Juist hierin heeft het onderzoek van Mark een positieve bijdrage geleverd, meent Tijn. “Het is waar dat elke vorm van institutionalisering zorgt voor afstand. Dat het minder informeel wordt. Daar worstelt Triple ThreaT ook mee, want juist het informele is de kracht van deze community. Tijdens het onderzoek van Mark is daar veel aandacht aan besteed en Triple ThreaT is er goed in om jongeren overal in te betrekken. Zo is er naast het gewone bestuur ook een jongerenbestuur. Alles wat gebeurt wordt voorgelegd aan dit bestuur.  Het zijn dus de jongeren die een go of een no go geven.”

Empowerment van jongeren
Zeker is dat het onderwijs, maar ook andere organisaties hiervan kunnen leren. “Triple ThreaT kent een hele duidelijke structuur met aardig wat regels,” legt Mark uit. “Maar die worden wel actief nageleefd. Veel jongeren vinden dat prettig en dat zal voor studenten niet anders zijn. Daarmee bedoel ik niet dat we jongeren of studenten moeten opleggen wat ze moeten doen, maar wel dat we duidelijke kaders moeten bieden waarbinnen zij zich kunnen ontwikkelen. Bij Triple ThreaT staat ambitie, familie en passie centraal. Het zorgt voor verbondenheid. Jongeren moeten een onderdeel zijn van onze cultuur en waarden. We moeten samen kijken waar hun passie ligt en dat verder uitbouwen, want het staat vast dat een sterke community bijdraagt aan de empowerment van jongeren.”

Sociaal werkers leveren een belangrijke bijdrage aan een veerkrachtige samenleving. Ze ondersteunen mensen om hun weg (terug) te vinden in de maatschappij. Bijvoorbeeld door ze te helpen hun eigen talenten in te zetten en door samen te werken aan het opbouwen van een informeel netwerk. Als nieuwe associate lector bij Empowerment en Professionalisering gaat Niels Hermens de impact van het sociaal werk onderzoeken. “Daarmee wil ik mijn steentje bijdragen aan de professionalisering en effectiviteit van het vakgebied.”

Het lectoraat Empowerment en Professionalisering heeft voor de periode 2023-2026 een nieuwe onderzoeksagenda geschreven. In nauw overleg met strategische partners, zoals welzijnsorganisaties, gemeenten, cliëntenorganisaties en onderzoekers, heeft het vier thema’s centraal gesteld: interdisciplinair samenwerken, overbruggen van de afstand tussen overheid en burger, samenwerken met het informele netwerk en impact van sociaal werk. “Voor de uitwerking van dat laatste thema ben ik verantwoordelijk”, zegt Niels.

Niet in cijfers uit te drukken
De impact van sociaal werk is niet gemakkelijk vast te stellen. “Je kunt dit moeilijk in cijfers uitdrukken”, zegt Niels. “Dan kom je vaak niet verder dan hoeveel mensen je als welzijnsorganisatie hebt bereikt. Maar hoe heeft het werk dat je doet mensen daadwerkelijk geholpen? Gaan ze vaker sporten, hebben ze meer sociaal contact, gaan ze de deur uit om boodschappen te doen? En welke ondersteuning en interventies zijn hiervoor het meest succesvol?”

Effectiviteit in kaart brengen
Toch is het voor welzijnsorganisaties van groot belang om de impact van hun werk in kaart te brengen. “Het is immers goed om te weten hoe effectief je bent en hoe je je effectiviteit kunt vergroten. Het helpt bij de verdere professionalisering van het vakgebied. En als je kunt laten zien dat je werk daadwerkelijk impact heeft, kun je daarover goede inhoudelijke gesprekken voeren met de gemeenten, die het sociaal werk financieren.”

Veerkrachtige samenleving
“Bij het lectoraat vinden we de impact van sociaal werk zo belangrijk, dat we specifiek daarvoor een associate lector hebben benoemd”, zegt Niels. “Die rol mag ik sinds 1 september vervullen. Een leuke taak, omdat ik zo mijn bijdrage kan leveren aan de veerkrachtige samenleving, een belangrijk thema voor Hogeschool Inholland. Want als we beter weten wat de impact is van sociaal werk, kunnen sociaalwerkorganisaties en gemeenten daar ook meer op sturen, zal het begrip bij gemeenten over wat sociaal werk in de praktijk inhoudt ook groter worden en worden cliënten uiteindelijk zelf veerkrachtiger.”

Begonnen als docent-onderzoeker
Niels werkt al een aantal jaar bij het lectoraat als docent-onderzoeker. “En met veel plezier”, voegt hij eraan toe. “Ik kan me richten op deze onderzoekslijn en kennis opbouwen samen met mensen uit de praktijk. Waardevol vind ik dat die kennis vervolgens naar het onderwijs gaat. Wat ik ook ervaren heb is dat een werkomgeving met studenten erg leuk is. Het geeft een levendige, dynamische sfeer die me goed bevalt.”

Onderwijs en onderzoek integreren
Niels is van plan om studenten zo veel mogelijk bij zijn onderzoekslijn te betrekken. “Ik hoop afstudeerders te begeleiden bij hun eindopdrachten, en ook andere studenten te betrekken. Bijvoorbeeld voor kleinschalige onderzoeksopdrachten of om mee te helpen data te verzamelen en vragenlijsten af te nemen gericht bij cliënten om de effectiviteit van sociaal werk vast te kunnen stellen. De integratie tussen onderzoek en onderwijs gaat niet vanzelf. Wat we in elk geval goed doen, is dat veel docenten betrokken zijn bij ons lectoraat. Andersom zou het goed zijn dat onderzoekers nog vaker gastcolleges geven en dat nieuwe kennis nog sneller in curricula terechtkomt.”

Een nieuw netwerk en een nieuwe vriend. Dat is het uitgangspunt van friend4friend, een project dat jonge Nederlanders verbindt met jonge nieuwkomers. Als duo’s trekken ze voor een periode van ongeveer een halfjaar met elkaar op en doen ze ook samen vrijwilligerswerk. Zo verkennen ze de Nederlandse samenleving, elkaars leefwereld en vergroten hun netwerk met mensen die ze anders niet zo snel zouden tegenkomen. Docent-onderzoekers van Hogeschool Inholland en friend4friend schreven de methodiek uit zodat het project als methodiek voor iedereen te raadplegen is in de databank ‘effectieve sociale interventies’ van Movisie.

Geestelijk vader van friend4friend is Kor Berghuis. In opdracht van OSMA (Oecumenische Stichting voor Maatschappelijk Activeringswerk in Noord-Holland), dat verbonden is aan de Raad van Kerken in Nederland, geeft Kor, sinds de start in 2019, landelijk leiding aan friend4friend. “Hiermee willen we bijdragen aan de kracht en veerkrachtig van jongeren en de samenleving”, zegt hij. “Uit onderzoek blijkt dat voor maatschappelijk succes het belangrijk is dat je als nieuwkomer een divers netwerk hebt. Het contact met een Nederlandse buddy kan voorkomen dat een nieuwkomer in de problemen komt. Je kunt bijvoorbeeld een huurachterstand voorkomen door uitleg te geven bij een brief van de woningcorporatie.”

Netwerk en wereldbeeld vergroten
Het mes snijdt aan twee kanten. Nieuwkomers vinden niet alleen makkelijker hun weg in Nederland, ook Nederlandse jongeren profiteren doordat ze hun netwerk én wereldbeeld vergroten. Of zoals een van de jongeren zegt: “Door een persoon te kennen wordt het verhaal van vluchtelingen meteen een stuk persoonlijker. Leer de mensen kennen en kijk niet alleen naar de cijfertjes.” Als ‘maatjes’ trekken jonge Nederlanders en jonge nieuwkomers niet alleen samen op, ze doen als duo ook vrijwilligerswerk, wat extra leerzaam voor hen is.

Maatschappelijke Diensttijd
Friend4friend is onderdeel van het programma Maatschappelijke Diensttijd (MDT) en breidt geleidelijk verder uit in Nederland. MDT is een programma van de rijksoverheid met als doel om jongeren hun talenten te laten ontwikkelen, nieuwe mensen te ontmoeten en zich vrijwillig in te zetten voor een ander.

Uniforme methodiek
Friend4friend als interventie is nu dus te vinden op de website van Movisie, het landelijk kenniscentrum voor het sociaal domein. “Om opgenomen te worden in de databank van Movisie moesten we werk maken van een uniforme beschrijving van onze methodiek”, zegt Kor. “Daarvoor klopten we aan bij Hogeschool Inholland. In 2019, in de proeftuinfase van friend4friend, deed onderzoeker Anita Roodenburg al onderzoek naar de effectiviteit van onze methode. Friend4friend en Inholland werken dus al langer samen. Voor het objectief beschrijven van onze methodiek was het lijntje met Inholland, lectoraat Empowerment en Professionalisering, dus snel gelegd.”

Friend4friend-methodiek erkend
Docent-onderzoeker Aafke Brinkhuijsen pakte, samen met docent-onderzoekers Josip Kesic en Lenneke Nieuwenhuizen, de handschoen op. “We werken nauw samen met Movisie”, zegt Lenneke. “Zij hebben een format voor de methodiekbeschrijving aangeleverd die we vervolgens hebben ingevuld. Na beoordeling door drie onafhankelijke praktijkbeoordelaars hebben we dit voorjaar de goedkeuring gekregen van Movisie. En nu staat friend4friend dus als erkende sociale interventie in de databank van Movisie.”

Verdere samenwerking
Hiermee eindigt de samenwerking tussen friend4friend, Movisie en Hogeschool Inholland niet. “De methodiek heeft nu de status van ‘goed beschreven’”, zegt Lenneke. “Onze gezamenlijke ambitie is om naar het volgende niveau te gaan van ‘goed onderbouwd’. Daarvoor moeten we meer de verbinding leggen met wetenschappelijke theorieën. Daarnaast hebben we recent opnieuw een impactonderzoek uitgevoerd. Welke impact heeft friend4friend in de praktijk op jongeren, groepen en de maatschappij als het gaat om verbinden, vertrouwen en versterken?” Komend jaar wordt dit impactonderzoek uitgebreid met friend4friend in Noord-Nederland.

Stage of participatie-uren
Vooruitlopen op de resultaten van het vervolg op het impactonderzoek kunnen Lenneke en Kor niet. Maar de overtuiging van het nut voor jongeren is er zeker. “Wat betekent het om vluchteling te zijn, wat klopt er van de verhalen in de media? Het is zo veel waardevoller om met nieuwkomers te praten dan over hen”, zegt Kor. “Niet voor niets krijgen we veel aanmeldingen van scholen. Zo lopen veel studenten Social Work stage bij friend4friend en maken zo kennis met een nieuwe groep. Ook studenten van andere opleidingen kunnen zich altijd op eigen initiatief aanmelden om mee te doen aan friend4friend. Je kunt friend4friend combineren met een stage of studieopdracht.” Lenneke knikt: “Naast een stage kunnen onze studenten ook hun 84 participatie-uren inzetten bij friend4friend en zo echt een bijdrage leveren voor een ander.”

Meedoen aan friend4friend? Ga naar friend4friend.nl.

Sociaal professionals in de jeugdhulp sluiten in hun werk aan bij de leefwereld van jeugdigen/jongeren en hun ouders. Om op een speelse en leuke manier bespreekbaar te maken wie belangrijk zijn in het leven van deze jongeren, is er in de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland een kaart-praatspel ontwikkeld. Een spel dat ook te gebruiken is voor andere doelgroepen. Lilian Linders, lector Empowerment & Professionalisering Sociaal Domein is vanuit Hogeschool Inholland betrokken bij dit project.

Het kaartspel in de praktijk 

Het kaartspel bestaat uit diverse vragen die te maken hebben met sociale- en maatschappelijke thema’s, waardoor het spel gekoppeld kan worden aan bepaalde gebeurtenissen en situaties. De vragen hebben ook diepgang en kunnen persoonlijk gericht zijn, zoals de vraag: ‘Wie is voor jou belangrijk?’ 

Ishii Kwee, docent onderzoeker bij Sociaal Werk en Lectoraat Empowerment & Professionalisering, heeft het kaartspel als werkvorm meegenomen voor het eindgesprek van studenten: “We hebben bij het profiel Jeugd, derde jaar Social Work, een eindgesprek: Ontwikkeling als sociaal werker. Dit gesprek bereiden studenten voor in groepjes van vier, waarbij ze een aantal verdiepende opdrachten doen. De studenten mogen zelf een vorm bedenken voor dit gesprek. Daarbij moeten er aan een aantal criteria voldaan worden die allemaal betrekking hebben op hun eigen ontwikkeling als sociaal werker profiel jeugd. 

Ter voorbereiding van dit gesprek hebben we een aantal werkvormen meegenomen, waaronder het kaartspel. Een paar groepjes met studenten waren zo enthousiast over deze vorm, dat ze hun eindgesprek met een het kaartspel hebben gehouden.” 

Een van deze studenten was Bas Ligthart, die de opleiding Social Work op Inholland volgt. Hij gebruikte het kaartspel ter voorbereiding van zijn eindgesprek: “We konden zelf kiezen hoe we het gesprek wilden aanpakken en onze docent stelde voor het kaartspel te testen. We koppelden het kaartspel aan bepaalde gebeurtenissen. Wat het leuk maakte was dat er vragen naar voren kwamen en gesteld werden die je normaal zelf niet zo snel zou bedenken of vragen. Een vraag van een kaartje is toch anders dan een vraag die je zelf hebt bedacht. Daardoor werd het wat laagdrempeliger om bepaalde lastige vragen te stellen, waar het kaartspel voornamelijk uit bestond.” Bas denkt ook dat het kaartspel bij andere studies gebruikt zou kunnen worden, maar niet bij allemaal: “Het kaartspel leent zich zeker voor het gebruik bij sociale en psychologiestudies, maar minder voor studies zoals bedrijfskunde. Tevens zou je het kaartspel ook bij het uiteindelijke eindgesprek kunnen gebruiken, zoals andere groepjes studenten al hebben gedaan.” 

Ishii Kwee is verheugd met wat het kaartspel teweegbrengt: “Voor ons als docenten was het heel leuk om te zien dat een onderdeel als dit in de voorbereiding meer tijd, aandacht en enthousiasme kreeg. Voorheen deden studenten dat vaak nog even op de valreep en nu hadden ze er veel meer over nagedacht, waardoor het als vak meer betekenis kreeg.” 

Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland 

In Nederland houden vijftien Regionale Kenniswerkplaatsen Jeugd (RKJ’s) zich bezig met de belangrijkste vraagstukken op het gebied van jeugd die in de regio spelen. De RKJ-Noord-Holland is één van die vijftien werkplaatsen en is het vervolg op de Academische Werkplaatsen Transformatie Jeugd Noord Holland. De Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland (RKJ-NH) is een project dat loopt van 1 juni 2020 tot 1 juni 2024. Samen met het werkveld in Noord-Holland wordt er met een centraal thema gewerkt, namelijk: Hoe kan de samenwerking tussen sociaal professionals en het informele netwerk van en rond jeugdigen met een ondersteuningsbehoefte verbeteren? In vier leerateliers wordt er samen met diverse partners onderzoek gedaan naar onder andere: Samenwerken met het informele netwerk bij gezinnen in crisis, samenwerken met het informele netwerk bij vermoedens van huiselijk geweld en het omgaan met huiselijk geweld en het afbouwen van residentiële jeugdhulp bij Antonius van Horizon. 

Er is veel belangstelling voor het praat-kaartspel en we doen in 2024 onderzoek naar optimalisering van het gebruik ervan in de praktijk. Eind 2024 zullen de resultaten van dit onderzoek beschikbaar zijn. De eerste twee drukken van het kaartspel zijn uitverkocht. Het spel is weer verkrijgbaar à €13,50 (de prijs is exclusief verzendkosten).
 

Op 17 mei organiseert een groep van zes studenten vanuit diverse opleidingen, de Students as Partners Kermis (SAP-Kermis) op locatie Inholland Rotterdam. Hun doel is studenten en docenten op een leuke, interactieve en leerzame manier te laten kennismaken met het onderwerp ‘Students as Partners.’ De opdrachtgever is het Onderzoeksconsortium Welzijn & Binding. Derdejaarsstudent Tourism Management Quinty van Bennekom vertelt over de organisatie van dit evenement. 

Kom ook en meld je snel aan! 

Studenten organiseren 
Quinty werkt met studenten van de opleidingen Communicatie, Tourism Management en Creative Business samen om een mooi event neer te zetten. “We hebben allemaal onze eigen rol, zoals: marketeer, conceptontwikkelaar, producent en accountmanager. Aan ons de uitdaging om hier een leuk evenement te organiseren. We beginnen met een kort welkomstpraatje, waarna iedereen een presentatie vanuit de lectoraten kan kiezen. Daarna gaat iedereen in groepjes uiteen om kermisspellen te spelen. Bij het spelen van de spellen kun je als groep punten verdienen, waarmee je uiteindelijk een prijs kunt winnen. We sluiten gezellig af met een borrel.”   

Zowel voor docenten als studenten 
Studenten en docenten binnen Inholland zijn van harte welkom om deel te nemen aan de SAP-kermis. “De deelnemers krijgen in een paar uur tijd informatie over Students as Partners en de verschillende lectoraten”, vertelt Quinty. “Bovenal krijgen zij een inkijkje in hoe het onderwijs er in de toekomst gaat uitzien. De studenten en docenten gaan in groepen samenwerken tijdens de spellen met de kennis die zij hebben opgedaan tijdens de presentatie. Bij de presentaties hebben deelnemers de vrijheid om voor een onderwerp te kiezen dat zij interessant vinden. Bij de borrel kun je socializen met andere studenten, docenten, medewerkers, lectoraten en de organisators.”  

Deelnemende lectoraten: 

• Lectoraat Studiesucces
• Lectoraat Diversiteitsvraagstukken
• Lectoraat Jeugd en Samenleving
• Lectoraat Empowerment en Professionalisering
• Lectoraat Authentic Leadership

Over de toekomst van het onderwijs 
Quinty geeft aan wat de studenten bij Students as Partners hebben geleerd. “Students as Partners heeft ons veel bijgebracht over het toekomstige onderwijs en biedt ons de mogelijkheid om een evenement te organiseren voor de minor Event Experience. Wij willen iedereen alvast een voorproefje geven hiervan door middel van de samenwerking tijdens de spellen. Het idee dat wij op deze manier de bezoekers kunnen informeren en hopelijk ook motiveren en inspireren geeft ons echt voldoening. Het is een belangrijk onderwerp en zelf hadden we graag gehad dat in het huidige onderwijs meer een samenwerking is tussen student en docent.”  

Samenwerking tussen studenten en docenten 
Quinty wil het belang van samenwerking tussen studenten en docenten benadrukken: “Het onderwerp Students as Partners is belangrijk, omdat partnerschap iets kan veranderen in de manier waarop studenten en docenten met elkaar omgaan en hoe we samen dingen kunnen bereiken. Students as Partners kan hierdoor echt bijdragen aan het onderwijs van de toekomst.”

Wil je deelnemen aan de SAP-kermis op woensdag 17 mei? Meld je snel aan! 

Wat is er nodig om empowerment te realiseren en te versterken? In het eindsymposium Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland op 17 november deelt het lectoraat Empowerment en Professionalisering de uitkomsten van drie jaar praktijkonderzoek op dit onderwerp. Hoe doe je dat gezamenlijk met bijvoorbeeld ervaringsdeskundigen, gemeenten of professionals? Mark van Dijk is docent-onderzoeker bij een van de leerateliers binnen dit onderzoek: Samenwerken met het informele netwerk. “Professionals weten wel dat het goed is om buren, kennissen en familie te betrekken, maar ze missen hiervoor vaak concrete handvatten.” 

Meld je aan voor het symposium in de Filmkoepel in Haarlem

Het eindsymposium wordt georganiseerd vanuit het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waarin het lectoraat met diverse Noord-Hollandse partners samenwerkt. In dit leeratelier gebeurt dat met een ervaringsdeskundige jongere en met de organisaties Parlan, Kenter Jeugdhulp, CJG Alkmaar en JIMwerkt. Zij onderzochten hoe ambulant spoedhulpverleners het informele netwerk van kwetsbare gezinnen intensiever kunnen betrekken. “Een ambulant spoedhulpverlener komt voor een crisisinterventie en is nog geen maand betrokken bij het gezin”, vertelt Mark. “Je wilt op dat moment de veilige situatie herstellen en concreet van nut zijn. Maar je bent als crisishulpverlener slechts een passant in het leven van het gezin. Hoe zorg je ervoor dat het gezin zelf, samen met haar netwerk, de problemen duurzaam kan aangaan?” 

Paradigma-shift van Wat naar Wie 
Om dat te onderzoeken, is gesproken met jeugdhulpprofessionals, verwijzers, gezinnen met ervaring in de crisishulp en hun netwerk. Ook was er ruimte om binnen het werkveld te experimenteren met opgedane inzichten. “We hebben uit dit onderzoek geleerd dat professionals wel weten dat het belangrijk kan zijn om het netwerk te betrekken, maar dat het – zeker in de crisisperiode – veel meer van ze vergt. Omdat het afwijkt van hun huidige werkwijze én omdat er in die korte periode ontzettend veel van de professional wordt gevraagd,” zegt Mark. “Het komt uiteindelijk neer op een paradigma-shift: de professional moet overstappen van het stellen van de Wat-vraag (wat kan jou helpen?) naar de Wie-vraag (wie kan jou helpen?).

Concrete tips in Handreiking 
Noor Tromp is als senior onderzoeker vanuit jeugdhulporganisatie Parlan betrokken. Zij ziet het ook in de praktijk: “Je voelt als crisishulpverlener heel sterk het appèl om iets te doen in het gezin. Kinderen naar school brengen, mee naar de huisarts. Zeker als het je direct gevraagd wordt, is het moeilijk om hier niet op in te gaan. Maar eigenlijk moet jij als professional het gezin de vraag stellen: wie kan jou hierbij helpen? De dieperliggende vraag is eigenlijk: wie vertrouw jij? We merkten in het onderzoek dat professionals zochten naar concrete tools voor het stellen van deze wie-vraag. Met de handreiking ‘Kwetsbare gezinnen en de vertrouwde mensen om hen heen’ geven we professionals handvatten om het netwerk in kaart te brengen om de wie-vraag effectief in te zetten."

De handreiking is samengevat in een overzichtelijke infographic.

In gesprek via een spel 
Nog een concrete tool die voor de professional is ontwikkeld, is het gesprekskaartenspel. Noor vertelt hierover: “Dit spel kan de professional spelen met het gezin om zo samen in gesprek te gaan over de belangrijke mensen om het gezin heen: wie is er voor jou, wie vertrouw jij, met wie kun jij hard lachen? De gedachte hierachter is dat het voor iedereen belangrijk is om iemand om je heen te hebben. Dat je daar bewust van wordt én je realiseert dat het normaal is om steun te vragen.”

Passend bij transformatie jeugdhulp 
Het onderzoek biedt concrete resultaten die zowel het werkveld als het onderwijs kan meenemen. “De inzichten passen bij de transformatie binnen de jeugdhulp; namelijk het versterken van de eigen kracht”, meent Noor. “Ik vind dat we als jeugdhulporganisatie verplicht zijn om te werken aan duurzamere ondersteuning voor gezinnen.” Mark vult daarbij aan: “Juist ook aan de huidige studenten moeten we onze opgedane ervaring terugkoppelen. Zodat zij dat direct kunnen toepassen in de opleiding en straks in hun werkende leven. Bovendien integreren we de inzichten in het curriculum.”

Studenten onderzoeken mee 
Aan dit leeratelier werkten ook vier afstudeerstudenten van de opleiding Social Work mee. Lars Ootes, inmiddels aan het werk als jongerencoach, onderzocht de houding van de professional ten opzichte van het informele netwerk. “Daar kwam uit naar voren dat de professional het informele netwerk niet altijd op waarde weet te schatten. Terwijl dat juíst van grote betekenis is, en voor een duurzame relatie en continuïteit kan zorgen. Wat kun je doen om die houding aan te passen? Dat zit met name in het elkaar – professional en netwerk – als gelijkwaardig te zien en coöperatief samen te werken.” 

Ook Lars neemt de inzichten die hij in dit onderzoek heeft opgedaan, mee in zijn huidige baan. “Ik ondersteun onder meer een Eritrees gezin dat veel moet regelen in Nederland. Ze hebben via via een mevrouw weten te benaderen die ook Eritrees spreekt en al langer in Nederland woont. Deze mevrouw heeft toen met mij contact gezocht en nu werken we samen voor het aanvragen van een verblijfsvergunning.”

Eindsymposium op 17 november in de Filmkoepel Haarlem 
Ben je student, docent of professional binnen het sociaal domein? En wil je kennis opdoen én delen over empowerment en professionalisering? Kom dan naar dit eindsymposium Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland! 

Op het programma onder meer: 

• Keynote door Jurja Steenmeijer, beleidsadviseur ethiek en professionalisering: 
  Buiten de lijnen kleuren: empowerment en professionele autonomie.
• Diverse workshops: onder meer De professional en de ervaringsdeskundige, Stress en jongerenschulden, en Van individueel naar collectief signaleren.
• Afsluiting door Lilian Linders, lector Empowerment en Professionalisering: Bouwstenen - werken aan empowerment. 

Donderdag 17 november van 11.45 tot 16.30 uur, Filmkoepel Haarlem. Wil je erbij zijn? Meld je snel aan!

Het lectoraat Empowerment en Professionalisering timmert stevig aan de weg. In de nieuwsupdate van juni 2022 deelt het lectoraat meer over hun recente activiteiten:

• Ze hebben een nieuwe RAAK-subsidie toegekend gekregen voor het onderzoeksproject in de daklozenopvang, genaamd: Social Network First?
• Samen met de GGD Kennemerland werkt het lectoraat aan een Rookvrij Kennemerland.
• In Buurtpower hebben diverse organisaties in het Haarlemse Schalkwijk hun handen ineengeslagen om de kracht van de gemeenschap rondom mensen met onbegrepen gedrag te versterken.
• Het lectoraat Empowerment en Professionalisering werkt daarnaast mee aan Life Experiences Through Sport, een vierjarig wetenschappelijk onderzoek naar sportactiviteiten voor mensen in de maatschappelijke opvang. 
• Met gepaste trots delen ze meer informatie over de eerste publicatie van Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland (RKJ-NH): de Handreiking Kwetsbare gezinnen en de vertrouwde mensen om hen heen, voor professionals over samenwerken met het informeel netwerk.
• Save the date: op 17 november 2022 vindt het Eindsymposium Werkplaats Sociaal Domein 2020-2022 plaats.
• En tot slot een leestip: Een ander perspectief op zorg, een interessante blog van lector Lilian Linders over noodzakelijke vernieuwingen in zorg en welzijn.

Meer weten? Lees alles over de updates in deze Sway. 

Studenten komen niet alleen naar onze hogeschool om te leren. Ze willen ook onderdeel uitmaken van onze lerende gemeenschap, actief betrokken worden bij hun opleiding en gezien en gehoord worden. Dankzij het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) kan Inholland haar expertise bundelen in een domeinoverstijgend onderzoeksconsortium waarin het welbevinden van de student centraal staat. “We willen dat studenten goed in hun vel zitten en zich onderdeel voelen van onze hogeschool.”

Het kabinet maakte met het NPO geld vrij voor het welzijn van studenten en hun binding met onderwijsinstellingen, want door de coronamaatregelen kwamen die in het gedrang. “Inholland is al langer met dit thema bezig”, zegt Sanne van Herpen, senior onderzoeker bij het lectoraat Studiesucces en projectleider van het NPO onderzoeksconsortium. “Niet alleen vanuit het lectoraat Studiesucces, maar ook vanuit de lectoraten Jeugd en Samenleving, Empowerment en Professionalisering, Diversiteitsvraagstukken en Authentic Leadership.”

Welzijn en binding
Dankzij het NPO kan Inholland de expertise van al die verschillende lectoraten bundelen in een onderzoeksconsortium om te werken aan welzijn en binding en om stagediscriminatie tegen te gaan. Daarnaast zetten we het geld per domein in om bijvoorbeeld de begeleiding van studenten te versterken. “Dit is heel belangrijk, want onderwijs is veel meer dan alleen kennis opdoen”, zegt Sanne. “Het gaat ook om persoonsvorming en je goed voelen. We willen dat studenten goed in hun vel zitten en zich onderdeel voelen van onze hogeschool.”

Projecten van het consortium
Het onderzoeksconsortium voert tot en met 2023 diverse projecten uit waarover de komende tijd diverse resultaten worden gedeeld:

• Twee projecten richten zich op de doorontwikkeling van de Studentsucces Centra (SSC’s). Hoe zorgen we voor een inclusieve gemeenschap waarbij studenten gemakkelijker met hun hulpvraag bij hun SSC aankloppen? Hoe kunnen we de coaching voor en door studenten verder verduurzamen? 
• Een project pakt stagediscriminatie aan door studenten en docenten verhalen te laten delen en interventies voor docententeams te ontwikkelen. 
• De studentenwelzijnsmonitor wordt verbeterd, onder meer door studenten een persoonlijke terugkoppeling te geven en rapportages per domein te maken. 
• Onderzocht wordt hoe het gaat met veerkrachtontwikkeling en sociale integratie binnen de domeinen Gezondheid, Sport & Welzijn en Creative Business. Hoe werkt daar bijvoorbeeld het Students4Students-coachingsprogramma? 
• Er komt een dashboard studentparticipatie met het idee studenten te stimuleren extra-curriculaire activiteiten te doen, wat hun binding met hun opleiding vergroot en waarmee ze belangrijke competenties ontwikkelen. 
• Er wordt gewerkt aan studentparticipatie met een PartnerschapsRadar om studenten meer gelijke partners te laten worden in het leerproces. 
• Er zijn professionele leergemeenschapsbijeenkomsten voor alle collega’s om kennis uit te wisselen en welzijn en binding verder in de praktijk te verbeteren. Dinsdag 31 mei vindt de tweede bijeenkomst plaats over veerkracht als strategie.

Inspannen als docent
Jacqueline Meijer, docent bij Business IT & Management in Diemen woonde de eerste leergemeenschapsbijeenkomst bij in maart. “Binding en welzijn vind ik superbelangrijk. Als docent moet je je daarvoor inspannen, voor studenten in alle jaren. Door corona was dat heel lastig. Nu pakken we de draad weer op en geef ik weer op locatie les, zodat je tussendoor dingen hoort van studenten en eens naar iemand kunt toelopen.”

Doorverwijzen
Jacqueline is naast docent ook studiebegeleider. “Ik voer in die rol klassikale en individuele gesprekken en probeer goed op signalen te letten om iemand door te verwijzen naar de studiecoach, naar de ouderejaars die als buddy’s optreden of naar het SSC. Als docent en studiebegeleider moet je scherp zijn op al die mogelijkheden. Het is fijn dat die opties en nieuwe invalshoeken in de leergemeenschapsbijeenkomsten naar voren komen.”

Keten van studentondersteuning
Marije Molthoff is coördinator van de SSC’s in Amsterdam en Diemen. Nu het SSC in de basis staat, heb ik mijn focus verbreed naar het in kaart brengen van de hele keten van studentondersteuning, waar het SSC deel van uitmaakt. Het vinden van de juiste ondersteuning willen we zo eenvoudig mogelijk maken voor de student. Daarvoor is het essentieel dat collega’s goed op de hoogte zijn van alle partners in het ondersteuningsnetwerk voor studenten. Elkaar kennen en weten wie welke ondersteuning kan bieden, maakt dat je studenten goed kunt doorverwijzen. Wij voeren hier nu gesprekken over op locatie en brengen dit met een visual in kaart.”

Peer-to-peer coaching
Marije is blij met het NPO onderzoeksconsortium. “Het is fijn dat de vraag wordt opgepakt hoe we de drempel van SSC’s nog meer kunnen verlagen. Er bestaat namelijk ‘vraagverlegenheid’ bij veel studenten. Ze ervaren een drempel om een hulpvraag te stellen. Daarnaast wordt binnen het consortium onderzoek gedaan naar peer-to-peer coaching; de kern van SSC’s. Het mooie van deze coaching is dat er tussen de gecoachte en de coachende student geen hiërarchische verhouding bestaat en dat ze er allebei veel van leren. Het is fantastisch dat Inholland met het NPO onderzoeksconsortium het onderzoek van verschillende lectoraten richt op het welzijn van de eigen studenten.”

Meld je aan voor de bijeenkomst op 31 mei
Vind je welzijn en binding ook belangrijk? Ben je benieuwd hoe we als school veerkracht kunnen ondersteunen bij onze studenten? Laat je informeren en inspireren op de volgende leergemeenschapsbijeenkomst op dinsdag 31 mei van 15.00 tot 17.00 uur. 

Meld je nu aan

In de Sway ‘OOGST 2021’ presenteert het lectoraat Empowerment & Professionalisering hun highlights uit het jaar 2021. Het zijn resultaten van onderzoeks- en samenwerkingsprojecten waarmee ze met vele partners actuele Noord-Hollandse vraagstukken in het sociaal domein oppakken.

Het sociaal domein is volop aan het innoveren. Denk aan netwerkgericht werken, nieuwe manieren van woonbegeleiding, de inzet van ervaringsdeskundigheid, interprofessioneel werken en digitale toepassingen. Hoe draagt dit bij aan de empowerment van bewoners en cliënten en wat vraagt dit van de sociaal werker? Dit onderzoekt het lectoraat Empowerment & Professionalisering. Samen met hun partners (werkveldorganisaties, gemeenten, landelijke kennisorganisaties en universiteiten) werken ze aan vraagstukken uit Noord-Holland.

Klik hier om verder te lezen in de Sway.

Het lectoraat Empowerment & Professionalisering is op stoom: ze werken op dit moment aan maar liefst 23 onderzoeksprojecten samen met vele partners, allemaal onder de noemer van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. In deze Sway, Update #1, lees je daar meer over. 

Met onder andere de volgende onderwerpen: 

• Empoweren en professionaliseren
  • Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland
  • Slotcongres OJOV (Jeugd in Overgang naar Volwassenheid)
  • Kop van Noord-Holland (K4): Leertraject integraal en wijkgericht werken
  • Landelijk Verbetertraject Toegang
• Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland
  • Aanpassing van de meldcode-app
• Centre of Expertise, Preventie in Zorg & Welzijn:
  • Vitale Stadsontwikkeling Alkmaar

Verder lezen? Klik hier om de Sway te openen. 

Vroeg of laat bewandelen we allemaal het hobbelige pad naar volwassenheid. Wat we tegenkomen is voor iedereen anders maar voor elk van ons nieuw. Hoe vind je je weg en waar kun je terecht voor hulp? Wat zeggen jongeren daar zelf over? Met een breed consortium deed Hogeschool Inholland onderzoek naar de veerkracht van deze generatie. Tijdens de slotconferentie op 5 april komt de onderzoeksgroep met opvallende resultaten én aanbevelingen.

Geïnteresseerd? Meld je aan voor de slotconferentie.

“In de levensfase naar volwassenheid komen jongeren voor allerlei uitdagingen en moeilijkheden te staan”, zegt Roel van Goor, associate lector Jeugd en Samenleving. “Ze proberen los te komen van hun ouders, verkennen hun grenzen, maar willen wel gezien worden. Geen bemoeienis, wel aandacht. Maar wie houdt zicht en tot wie wenden zij zich voor steun? Dat is voor beleidsmakers en instellingen soms nog een blinde vlek.”

Veerkracht van jongeren
In 2017 startte het onderzoeksprogramma Ondersteuning Jeugd in Overgang naar Volwassenheid (OJOV). Met RAAK-PRO-subsidie van Regieorgaan SIA zoomden onderzoekers in op de leefwereld van jongeren van 16 tot en met 23 jaar in Amsterdam, Haarlem en Rotterdam. Hoe ontwikkelt hun leven zich? Waar lopen ze tegenaan? “We wilden vooral meer weten over de veerkracht van jongeren belicht vanuit hun perspectief”, zegt lector Femke Kaulingfreks van Jeugd en Samenleving. “Bij wie zeggen ze ondersteuning te vinden? Wat zijn hun hulpbronnen en hoe ervaren ze die? Daarmee kunnen we aanbevelingen doen voor professionals bij gemeenten, de sociaal-maatschappelijke ondersteuning en het onderwijs.”

Drie lectoraten, twee opleidingen
De lectoraten Jeugd en Samenleving, Dynamiek van de Stad en Empowerment en Professionalisering pakten het vraagstuk samen op met de drie gemeenten, kennis- en onderwijsinstellingen uit het hbo en mbo en partners in het werkveld. Ook de opleidingen Social Work en Pedagogiek waren betrokken.

Grote verschillen tussen jongeren
Een belangrijk onderdeel van OJOV was het kwalitatief onderzoek. De onderzoekers namen diepte-interviews af bij zo’n 150 jongeren met professionele ondersteuning uit verschillende leeftijdscategorieën. Dat leverde een breed geschakeerd beeld op volgens Van Goor. “Er zijn zulke grote verschillen tussen individuele jongeren dat je nauwelijks algemene conclusies kunt trekken. Hun steunsysteem is heel dynamisch. Welke hulpbronnen betekenisvol zijn voor jongeren hangt af van de uitdaging, eerdere ervaringen, toekomstbeeld en het moment.”

‘Kwetsbaar’ en zelfstandig
Eén algemeen beeld komt wel naar voren, benadrukt Van Goor: “Je ziet dat jongeren die een minder vanzelfsprekende route naar volwassenheid doorlopen, eerder bepaalde kwaliteiten ontwikkelen. Denk aan jongeren met een vluchtelingenachtergrond die voor veel zaken niet kunnen terugvallen op hun ouders. Zij worden gezien als ‘kwetsbaar’ maar leren ook juist eerder zelfstandig zijn.”

Optimistische kijk
Door de focus in het onderzoek op de veerkracht van jongeren komt ook een haast geruststellende conclusie bovendrijven. Waar professionals misschien de neiging hebben situaties te problematiseren, kunnen jongeren daar zelf veel relativerender naar kijken. “Bijvoorbeeld als jongeren tijdelijk geen vaste woon- of verblijfplaats hebben”, zegt Kaulingfreks. “Dan nog kunnen ze zeggen dat het goed met ze gaat. Want hun situatie kan ten opzichte van het verleden zijn verbeterd.”

Jeugdvriendelijke omgeving
Toch kunnen jongeren op allerlei vlakken problemen ervaren, ook daar waar volwassenen dat niet altijd verwachten. Daarom pleiten de onderzoekers voor een uitgebreid steunsysteem dat hen helpt hulpbronnen in te schakelen op momenten dat het nodig is. “We moeten een jeugdvriendelijke omgeving creëren waar vangnetten zijn”, zegt Van Goor. “Institutionele steun is daarbij heel belangrijk. Bijvoorbeeld van gemeenten om tijdelijke financiële schulden over te nemen zodat jongeren door kunnen met hun leven. Of toegang tot jeugdhulp in scholen. Maar denk ook aan monitoring door docenten, decanen en studieloopbegeleiders.”

Dinsdag 5 april slotconferentie
Op dinsdag 5 april vindt de slotconferentie plaats van OJOV. Het is een interessante bijeenkomst voor alle professionals die beleidsmatig of in de praktijk met en voor jongeren werken, zo ook voor toekomstige professionals: studenten van jeugdopleidingen die bovendien ook zelf jongvolwassen zijn. “We presenteren onze inzichten en aanbevelingen, gaan er in thematische workshops mee aan de slag en voeren een gesprek met het ministerie van VWS over plannen rond ondersteuning van jongeren”, zegt Kaulingfreks. “Ook presenteren we een praktische tool voor professionals om in gesprek met jongeren vanuit hun perspectief hun specifieke hulpbronnen in kaart te brengen. Daarmee kun je zonder oordeel in gesprek gaan en jongeren bewust maken van de hulpbronnen om hen heen.”

Het onderzoek Ondersteuning Jeugd in Overgang naar Volwassenheid (OJOV) draagt bij aan de ondersteuning van oudere jeugd en jongvolwassenen die aansluit bij de levens, behoeften en ambities van jongeren zelf. In het onderzoek is speciale aandacht voor veerkracht van jongeren en hoe professionals kunnen helpen die veerkracht te versterken. Op dinsdag 5 april 2022 vindt de slotconferentie van het onderzoek plaats van 12.45 tot 17.30 uur bij Hogeschool Inholland Haarlem. Interesse? Meld je aan!

OJOV is een vierjarig onderzoeksprogramma in de steden Amsterdam, Haarlem en Rotterdam. Het is uitgevoerd door de onderzoekslijnen Jeugd & Samenleving, Dynamiek van de Stad en Empowerment en Professionalisering van Inholland en het Verwey-Jonker Instituut.

Slotconferentie
Collega's en andere geïnteresseerde professionals uit he twerkveld zijn welkom op dinsdag 5 april om de slotconferentie van dit onderzoeksprogramma bij te wonen. Wij presenteren onze resultaten en gaan daar graag met je over in gesprek. Diverse workshops bieden je de mogelijkheid om kennis uit het onderzoek te leren toepassen in de beroepspraktijk of beleid. Zo zetten we een eerste stap richting het beter aansluiten van ondersteuning aan jongeren.

Programma

• 12.45 uur - koffie en welkom (centrale hal)
• 13.15 uur - openingslezing Roel van Goor (associate lector Jeugd en Samenleving en onderzoeksleider), met aandacht voor:
  Resultaten van vier jaar kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar jongeren in overgang naar volwassenheid (16-23 jaar), hun veerkracht en de rol van professionele hulp en ondersteuning in hun leven. We gaan in op wat het oplevert om vanuit een veerkrachtperspectief naar de levens en ontwikkeling van jongeren te kijken. Daarnaast gaan we na welke consequenties de resultaten van het onderzoek hebben voor beleid en professionele werkvelden waarin met oudere jeugd en jongvolwassenen wordt gewerkt.
• 14.30 uur -  workshopronde 1
• 15.30 uur - workshopronde 2
• 16.30 uur -  afsluiting door Femke Kaulingfreks (lector Jeugd en Samenleving en projectleider). Zij vat de belangrijkste bevindingen samen en voert hierover het gesprek met een vertegenwoordiger van landelijk beleid.
• 17.00 uur - borrel en netwerken

Workshops
Er zijn zes workshops, verzorgd door de OJOV- onderzoekers. Elke bezoeker woont twee verschillende workshops bij. 

• Preventieve ondersteuning voor jeugd in de overgang naar volwassenheid. 
• Wat werkt bij hulp aan jeugd in overgang naar volwassenheid? 
• Vanuit veerkracht werken met kwetsbare jongeren en gezinnen in crisis. 
• Werken vanuit veerkracht in het onderwijs. 
• Veerkrachtig beleid voor oudere jeugd en jongvolwassenen. 
• Op weg naar een landelijke leergemeenschap jeugd in overgang naar volwassenheid (Plein 16-27).

OJOV is een initiatief van Hogeschool Inholland (Onderzoekslijnen Jeugd & Samenleving, Dynamiek van de Stad en Empowerment en Professionalisering) en Verwey-Jonker Instituut.

Vragen over de slotconferentie? 
Neem dan contact op met Michelle Bax-Driehuijs (06 152 79 966 ), teamondersteuner onderzoekslijnen Dynamiek van de Stad & Jeugd en Samenleving.

Interesse? Meld je aan voor de slotconferentie en de workshops.

Uit gesprekken met professionals komt naar voren dat men niet goed weet hoe het gesprek over vermoedens van onveiligheid te voeren. Dat is met name het geval als de vermoedens worden ontkend. Ook hebben professionals soms angst dat het gesprek de werkrelatie negatief beïnvloedt, reden om dit gesprek uit te stellen. In het actualiteitencollege van dinsdag 15 juni gaan we met elkaar in gesprek over deze dilemma’s en buigen we deze om naar mogelijkheden en kansen.

Deelsessie 1:
Wat is nodig om partnerschap te behouden in het toepassen van de Meldcode?

In deze sessie staat centraal welke oplossingen we in de praktijk al tegenkomen en horen we graag hoe u dit gesprek doet en wat werkt. Tevens ontvangt u tips om uw communicatieve vaardigheden uit te breiden.

Deelsessie 2:
Hoe voert u nu het gesprek met de jeugdige? Wat is nuttig?

In deze sessie staat de stem van het kind centraal. We bespreken wat belangrijk is in het praten met jeugdigen en horen graag hoe u deze gesprekken voert of wat u nuttig lijkt.

Programma

• 12.50 – 13.00 uur: Inloop in MS Teams
• 13.00 – 13.05 uur: Opening Actualiteitencollege door dagvoorzitter Evert van Rest
• 13.05 – 13.15 uur: Introductie thema door projectleider en collega-projectleider leeratelier (van de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland) Meldcode & Empowerment, drs. Yvonne van Pouderoijen & drs. Mark van Dijk
• 13.15 – 13.45 uur: In gesprek in twee aparte deelsessies over: partnerschap of het gesprek met de jeugdige
• 13.45 – 13.50 uur: Ophalen en delen belangrijkste bevindingen uit de gesprekken
• 13.50 – 14.00 uur: Afsluiting actualiteitencollege door dagvoorzitter

Meer informatie en aanmelden
Het actualiteitencollege vindt dinsdag 15 juni van 13.00 tot 14.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Je kunt je tot uiterlijk 15 juni aanmelden. De link voor deelname ontvang je een dag van te voren.

Reeks Actualiteitencolleges Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland
De Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland onderzoekt hoe professionals meer en beter kunnen samenwerken met het informele netwerk rondom jeugdigen met een ondersteuningsbehoefte. In actualiteitencolleges gaan we graag met jullie in gesprek over dit thema vanuit verschillende invalshoeken.

Dit actualiteitencollege is de derde in een reeks van vijf en wordt mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw. Organisator is het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland (Empowerment en Professionalisering van Inholland).

Deel 1: JIM Mindset (hier terug te kijken)
Deel 2: Family Finding (hier terug te kijken)
Deel 3: Meldcode als Kans, Empowerment als omdenken (15 juni 2021)
Deel 4: Familie Kracht (najaar 2021)
Deel 5: volgt

In de jeugdgezinsbescherming geldt krapte op de arbeidsmarkt, vertelt Eef Verbaan, adviseur Leren en Ontwikkelen bij Partners voor Jeugd en de Jeugd- & Gezinsbeschermers. " We vissen binnen de jeugdzorg allemaal in dezelfde vijver van afgestudeerde studenten. Wat dat betreft waren we elkaar aan het beconcurreren. Tegelijkertijd zien we dat het verloop onder starters relatief groot is. Dat is slecht voor cliënten, voor wie een vertrouwensband met vaste personen zo belangrijk is. En wanneer je als afgestudeerde aan je eerste baan begint en je knapt af omdat het werk te zwaar is of als je niet op de goede plek zit, is dat in negatieve zin een hele bepalende ervaring. Dankzij de samenwerking in deze leerwerkgemeenschap, kunnen we dat voor alle partijen veel beter regelen." 

‘Met elkaar’ in plaats van ‘ieder voor zich’
"Studenten worden breder opgeleid en krijgen meer zicht op de hele keten in plaats van op één stageadres. Daardoor kunnen ze straks een veel gerichtere beroepskeuze maken die past bij hun voorkeur en kwaliteiten. Zo krijg je een betere match en komen studenten op de plek die bij hen past – en blijf je het dus langer doen. Bijkomend voordeel: studenten leren al tijdens hun opleiding samenwerken met verschillende organisaties. Dat is hard nodig, want de samenwerking binnen onze keten moet gewoon beter. Wat we doen met de leerwerkgemeenschap voelt meer als ‘met elkaar’ in plaats van ‘ieder voor zich’." 

Regiehouder
Sabine Pronk loopt als derdejaarsstudent Social Work (profiel Jeugd) een jaar stage als Jeugdzorgwerker bij de Jeugd- & Gezinsbeschermers. "Eerder heb ik stage gelopen als begeleider op een groep kinderen en in een buurthuis waar volwassenen voor verschillende activiteiten kwamen. Na die ervaringen wilde ik nu ‘de andere kant’ zien, in dit geval als regiehouder voor gezinnen waar door de kinderrechter is besloten dat er een kinderbeschermingsmaatregel nodig is. De eerste maand heb ik vooral meegekeken met mijn stagebegeleider, nu heb ik steeds meer zelf de regie bij gesprekken. Een heel andere rol, waardoor ik me weer verder kan ontwikkelen en leer wat er allemaal komt kijken bij de wereld van de jeugdzorg." 

"Dankzij de samenwerking binnen de leerwerkgemeenschap krijg ik een duidelijker beeld welke organisaties er zoal zijn, wie wat doet en hoe ze samenwerken. Zo kregen we een presentatie van Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Daardoor weet ik veel beter welke partij ik waarvoor moet benaderen en kan ik cliënten beter helpen. Als de Raad voor de Kinderbescherming in beeld komt en een thuissituatie gaat toetsen, kan ik nu uitleggen hoe dat werkt en heb ik kennis van de achtergrond daarvan." 

Vondelingenzaak
"Precies één van de doelen van de leerwerkgemeenschap", zegt Jacqueline Groen van Hogeschool Inholland. Jacqueline is docent en profielleider Jeugd bij de opleiding Social Work. "Het betekenisvol leren, dus zoveel mogelijk in en samen mét het werkveld, is iets waar we al geruime tijd op inzetten. Bijvoorbeeld door onderwijs dat normaal gesproken op terugkomdagen op school wordt aangeboden, geven we nu veel meer in én met de praktijk vorm, toegespitst op de stagelocatie. Zo speelde recent een ‘vondelingenzaak’, waarna ik met onze docent recht besprak hoe hij daar op in kan spelen in zijn colleges."

"Een andere meerwaarde is dat ik een veel sterkere link heb met partijen als de Jeugd- & Gezinsbeschermers, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. De praktijkverhalen en -ervaringen die ik hoor, kan ik naast het onderwijs leggen zoals we dat aanbieden. Ons onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering is ook vanaf de start van dit project betrokken. Zij spelen een rol in het delen van kennis, bijvoorbeeld rondom netwerk- en gezinsgericht werken in jeugdzorg. Daar geeft de onderzoekslijn dan op een praktijkdag een masterclass over voor studenten én professionals." 

Een cadeautje voor medewerkers
"Die dag is echt een cadeautje voor onze medewerkers", valt Eef Verbaan in. "Sowieso is het voor ons een enorme meerwaarde dat het lectoraat Empowerment en Professionalisering betrokken is. ‘Onderzoek’ is altijd een wat lastig onderwerp bij ons. Want wat wil je eigenlijk onderzoeken, hoe pak je dat aan, wie gaat het doen en vooral: wanneer heb je daar tijd voor? Hier profiteren we van de kracht van het samen optrekken. Bovendien wordt het zo voor studenten mogelijk om hier hun onderzoeksstage voor het afstuderen te doen." 

Verbeterpunten
Als het gaat om verbeterpunten, geeft Eef Verbaan aan dat er meer tijd nodig is voor de werving. Jacqueline Groen zet voor het komende studiejaar in op meer studenten. Verder hebben de coronabeperkingen ook hun invloed gehad, geeft Sabine Pronk aan. "Er gaat heel veel via Teams, we hopen echt meer activiteiten live te kunnen doen, zo hoor ik ook van andere studenten. Dan is er misschien ook meer ruimte voor onderlinge uitwisseling en voor onze inbreng richting Inholland en de stagelocaties." Eef Verbaan en Jacqueline Groen geven aan dat dit ook de insteek is van de leerwerkgemeenschap. "Niet alleen studenten moeten hiervan leren, maar iederéén die betrokken is. En het is zo belangrijk om even ‘samen naar het koffiezetapparaat’ te lopen. Op zulke informele momenten praat je anders met elkaar en zo krijg je een andere band, dat missen we zelf ook heel erg. Dus dat delen we helemaal met je Sabine!"

Op dinsdag 23 maart neemt Els Bijman, trainer en procesbegeleider die voor JIM gaat, je in een interactieve bijeenkomst mee in de JIM-mindset. Daarnaast vertelt Saad, een jongere en tevens ervaringsdeskundige, over zijn ervaring in de jeugdhulpverlening en hoe het was toen hij zijn eigen JIM mocht aanwijzen. Kijk alvast voor meer informatie op www.jimwerkt.nl.

Programma

• 12.50 – 13.00: Inloop in MS Teams 
• 13.00 – 14.00: Els Bijman en ervaringsdeskundige Saad over de JIM-aanpak

Meer informatie en aanmelden
Het actualiteitencollege vindt dinsdag 23 maart van 12.00 tot 13.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Je kunt je tot uiterlijk 23 maart aanmelden. De link voor deelname ontvang je een dag van te voren.

Samenwerken professionals met het netwerk en de jeugdigen
De Regionale Kenniswerkplaats Jeugd Noord-Holland onderzoekt hoe professionals meer en beter kunnen samenwerken met het informele netwerk rondom jeugdigen met een ondersteuningsbehoefte. In een reeks van vijf actualiteitencolleges gaan we in gesprek over dit thema vanuit verschillende invalshoeken. Dit actualiteitencollege is de eerste in een reeks van vijf en wordt mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw. Organisator is het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland.

Zorg en welzijn werken steeds meer samen om te voorzien in een integraal aanbod van ondersteuning aan ouderen. Binnen de interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerken (LIN's) werken professionals vanuit het werkveld en studenten vanuit de Inholland-opleidingen in zorg en welzijn samen aan vraagstukken als: ‘Wat levert de samenwerking op?’, ‘Welke hobbels komen we hierbij tegen?’ en ‘Wat hebben verschillende partijen nodig voor een goede samenwerking?’ 

In dit derde en laatste actualiteitencollege in de reekst Interprofessionele Leer-en InnovatieNetwerk gaat Henk Rosendal, lector De Gezonde Wijk bij Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam, in op de bijzondere positie van wijkverpleegkundigen in de eerste lijn. Hij kijkt  terug op de afgelopen jaren, wat er is bereikt en belicht de actuele uitdagingen van dit bijzondere beroep. Daarnaast vertellen ook een manager Zorg en een manager Welzijn over dit onderwerp en is er een interview met een mantelzorger.

Programma

• 11.50 – 12.00: Inloop in MS Teams 
• 12.00 – 13.00: Henk Rosendal over Ontwikkelingen in de wijkverpleging

Meer informatie en aanmelden
Het derde actualiteitencollege in deze reeks vindt woensdag 3 maart van 12.00 tot 13.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Reeks Actualiteitencolleges Interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk 
De drie actualiteitencolleges worden mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw en worden georganiseerd vanuit het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland.

1. 9 december 2020: Samen in de wijk door Anke Siegers (hier terug te kijken)
2. 27 januari 2021: Kwetsbaarheid bij ouderen door o.a. Robbert Gobbens (hier terug te kijken)
3. 3 maart 2021 van 12.00 – 13.00: Ontwikkelingen in de wijkverpleging door Henk Rosendal

Juist in deze Corona-tijd vinden wij het belangrijk om met elkaar in contact te blijven en te blijven leren van en met elkaar. Actualiteitencolleges zijn bestemd voor iedereen die actief is in het sociaal en zorgdomein, zoals: professionals, gemeentes, zorginstellingen, woningbouwverenigingen, cliënt-/participatieraden, studenten, docenten, vrijwilligers, burgers, bewoners, onderzoekers.

Dit artikel is eerder verschenen in Tandem magazine 2021 (pag. 22-23), een uitgave van Tandem Mantelzorg, Haarlem.

Wat is volgens jou typerend voor de vraagverlegenheid van een zorgvrager?
‘Een typerend voorbeeld is de vriendin die we al een tijdje niet hebben gesproken en die plotseling weer belt. Het ging even wat minder, maar nu gaat het weer, vertelt ze. Want we trekken nu eenmaal minder snel aan de bel als we ons slecht voelen. Maar ook ouders die de hulp van kinderen niet inroepen, met als voornaamste reden ‘jullie hebben het al druk genoeg.’ Tijdens mijn onderzoek kwam ik in contact met een ouder echtpaar met drie succesvolle kinderen en één kind met psychische problemen die thuis zit. Aan wie wordt hulp gevraagd? Aan dat ene kind met problemen. Omdat het makkelijker is terug te vallen op mensen die ook wat mankeren en daarom dichter bij ons staan. Ook dat is een kenmerk van vraagverlegenheid.’

Kun je vraagverlegenheid oplossen?
‘Je kunt vraagverlegenheid niet doorbreken. Je moet als mantelzorger, vrijwilliger of zorgverlener wel beseffen en erkennen dat het bestaat. Je moet de trots van mensen dat ze het nog zelf kunnen, hoe moeizaam dat soms ook gaat, niet af willen pakken. Ook in tijden van corona. Laat de regie bij de mensen zelf. Vraag ze om zich bewust te zijn van de gevaren van corona voor hun gezondheid, ook voor hun medemens. Afstand houden en handen wassen dus, zoals iedereen. Wees niet betuttelend. Zeg niet: ga op een kaartclub, dan kom je een beetje onder de mensen. Maar zeg: de kaartclub heeft leden nodig. Is dat wat voor jou? Ontneem zorgvragers niet de kleine dingen, zoals naar de slager of de winkel gaan. Het geeft ze het gevoel dat ze nog een beetje bij de wereld horen. Het zit hem in de kleine dingetjes.’

Heb je andere concrete voorbeelden?
‘De zorgvrager wil altijd wat terug doen. Als vrijwilliger of mantelzorger krijg je meestal van alles aangeboden. Ook koekjes die niet lekker zijn. Weiger het niet allemaal. Het is fijn iets terug te kunnen doen. De zorgvrager heeft er weer een activiteit bij. De vrijwilliger komt, de mantelzorger komt, dan moet er wel iets lekkers in huis gehaald worden. Het lijkt klein, maar het is groot. Laat blijken dat je er zelf ook plezier aan beleeft, dat het geen eenrichtingsverkeer is. Je kunt bijvoorbeeld gerust een euro vragen om boodschappen te doen.’

Je gebruikt bewust het woordje zielig niet?
‘Zielig vind ik een kleinerend woord. Zielig zeg je over mensen, nooit tegen mensen. Maar als je veel pijn hebt, de kwaliteit van leven ver onder de maat is, is dat natuurlijk afschuwelijk. Voor die groep mensen is het nodig om dat te kunnen uiten, om vervolgens samen naar de lichtpuntjes te zoeken. Tenzij ze dat niet willen. Je verhaal kwijt kunnen, is erg belangrijk.’

En dan zijn er nog de cultuurverschillen...
‘De verwachtingspatronen wie voor wie zorgt verschillen per cultuur. In veel culturen komt het verzorgen van een vader of moeder neer op vrouwen. Maar ook dat verandert. Dat heeft onder meer te maken met de arbeidsparticipatie. Hoewel op een vrijwilliger die over de vloer komt in veel generaties en culturen - ook de onze - nog vaak een taboe rust.”

Blijft het nieuwe normaal, ook na een eventueel vaccin tegen corona, het nieuwe normaal?
‘Een aantal dingen is blijvend veranderd. Ik denk dat we door corona veel over de voordelen van het gebruik van social media hebben geleerd. Dat raken we niet meer kwijt. Maar de behoefte aan fysiek contact blijft. Die behoefte is sterker bij de jeugd. Iedereen beleeft corona op zijn eigen manier. Ik woon ruim, heb buiten terrasverwarming aangelegd. Dat is heel anders dan wonen op een kamertje in een studentenhuis of met een gezin vier hoog op een flat. Mensen zijn sociale dieren die bij elkaar willen kruipen, hoewel er natuurlijk individuele verschillen zijn. Iemand die extravert is, mist heel veel. Iemand die introvert is, gaat er makkelijker mee om. De lasten in tijden van corona zijn niet gelijk verdeeld.’

En het belang van sociaal werk natuurlijk
‘Wat corona ons inderdaad eveneens heeft geleerd, is het belang van sociaal werk in de wijk. Juist nu zijn we noodgedwongen steeds meer aangewezen op de eigen woonomgeving. Sociaal werk heeft mede als opdracht om te werken aan verbindingen in de wijk, is erop gericht om ook kwetsbare mensen te versterken. Daarom pleit ik voor duurzame aanwezigheid van sociaal werk in de wijk. Het is belangrijk dat wijkbewoners bekende en vertrouwde gezichten zien en dat door hun interventies ook andere bewoners vertrouwde gezichten worden. In dat onderling vertrouwen kunnen wederkerige relaties ontstaan waarin onderlinge hulp vanzelfsprekend wordt. Waar vertrouwen ontstaat tussen bewoners groeien wederkerige relaties. Gemeenten kunnen hieraan bijdragen door te zorgen voor een consistent en duurzaam beleid ten aanzien van wijkgericht werken.’

Zorg en welzijn werken steeds meer samen om te voorzien in een integraal aanbod van ondersteuning aan ouderen. Binnen de interprofessionele LIN's werken professionals vanuit het werkveld en studenten vanuit de Inholland-opleidingen in zorg en welzijn samen aan vraagstukken als: ‘Wat levert de samenwerking op?’, ‘Welke hobbels komen we hierbij tegen?’ en ‘Wat hebben verschillende partijen nodig voor een goede samenwerking?’

In dit actualiteitencollege maakt Robbert Gobbens duidelijk dat, om te kunnen voldoen aan wensen en behoeften van ouderen, samenwerking tussen professionals van zorg en welzijn essentieel is. Hij gaat in gesprek met de tachtigplusser Han van Doorn die een gratis app heeft ontwikkeld die bij zelfstandig wonende ouderen een oogje in het zeil houdt.

Robbert Gobbens is lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en in 2010 gepromoveerd op kwetsbaarheid bij ouderen. Het product van zijn onderzoek was de Tilburg Frailty Indicator (TFI), een vragenlijst aan de hand waarvan kwetsbaarheid bij ouderen kan worden bepaald.

Programma woensdag 27 januari 
11.50 – 12.00 uur: 'Inloop' in MS Teams 
12.00 – 13.00 uur: Robbert Gobbens over Kwetsbaarheid bij ouderen

Sluit jij aan bij ons online Actualiteitencollege? 
Juist in deze coronatijd vinden wij het belangrijk om met elkaar in contact te blijven en te blijven leren van en met elkaar. Actualiteitencolleges zijn bestemd voor iedereen die actief is in het sociaal- en zorgdomein, zoals professionals, gemeentes, zorginstellingen, woningbouwverenigingen, cliënt-/participatieraden, studenten, docenten, vrijwilligers, burgers, bewoners en onderzoekers.

Je kunt je voor woensdag 27 januari aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. De link voor deelname ontvang je een dag van te voren. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Reeks Actualiteitencolleges Interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk 

• 9 december 2020: Samen in de wijk door Anke Siegers. Dit actualiteitencollege is terug te kijken via www.kennisplatformsdnh.nl/nieuws
• 27 januari 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Kwetsbaarheid bij ouderen door Robbert Gobbens.
• 3 maart 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Ontwikkelingen in de wijkverpleging (uitnodiging en aanmeldingsmogelijkheid volgen later)

Deze drie actualiteitencolleges worden mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw.

De verbinding tussen de sectoren Zorg en Welzijn staat centraal in een reeks van drie actualiteitencolleges, georganiseerd door kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, In het eerste actualiteitencollege op woensdag 9 december is organisatiepsycholoog Anke Siegers te gast. Zij heeft jarenlang ervaring in het ondersteunen van organisaties, overheid en gemeenten rond vraagstukken als: samenwerken met het sociale netwerk, zelfsturing, burgerparticipatie en groepsconflictbemiddeling. 

In de sectoren Zorg en Welzijn werken we steeds meer samen, ieder vanuit de eigen expertise. Wat is daarvoor nodig? Wat is de meerwaarde? Tegen welke hobbels loopt de samenwerking aan? In interprofessionele Leer en InnovatieNetwerken (LINs) werken het werkveld en de hbo-opleidingen in de zorg en welzijn samen aan deze vraagstukken. Om elkaar beter te leren kennen lopen professionals/studenten met elkaar mee, voeren in gezamenlijkheid (kwaliteits-)projecten uit en bespreken casussen, zodat zij elkaars expertise beter leren kennen. Vanzelfsprekend moet dit ertoe leiden dat de oudere cliënt betere (goed op elkaar afgestemde) zorg- en dienstverlening krijgt.

Vanuit de Interprofessionele LIN, uitgevoerd in samenwerking met de praktijk door de Inholland-onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen, staan er drie actualiteitencolleges op het programma om boventaande thematiek onder de loep te nemen. De reeks actualiteitencolleges komt in plaats van de op 19 maart 2020 geplande studiemiddag, die vanwege corona moest worden gecanceld.

De reeks actualiteitencolleges:

1. Woensdag 9 december 2020 van 12.00–13.00 uur, over Verbinden Zorg en Welzijn door Anke Siegers
2. Woensdag 27 januari 2021 van 12.00–13.00 uur, over Kwetsbaarheid bij ouderen (met 80-jarige bewoner, lid clientraad, professional zorg, professional welzijn en Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen bij Hogeschool Inholland).
3. Woensdag 3 maart 2021 van 12.00 – 13.00 uur, over Ontwikkelingen in de wijkverpleging (met mantelzorger, manager zorg, manager welzijn en lector Henk Rosendal, lector De Gezonde Wijk bij Hogeschool Rotterdam.

Meer informatie en aanmelden
Het eerste actualiteitencollege in deze reeks vindt woensdag 9 decemer plaats van 12.00 tot 13.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link, of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt.

De resultaten van het onderzoek De Wijk als Werkgever staan woensdag 18 november centraal tijdens een speciaal online actualiteitencollege, georganiseerd door de kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. In het onderzoek, uitgevoerd door de Inholland-onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering en de (voormalige) bijzonder Inholland-onderzoekslijn Stimulering Gezonde Samenleving, wordt de ondersteuning en de rol van het sociaal werk in de wijk onder de loep genomen.

Meer en meer wordt van mensen gevraagd, om bij te dragen aan het arbeidsproces. Ook mensen met kwetsbaarheden. Het idee is dat arbeid een belangrijke factor is bij zelfstandigheid, welzijn en gezondheid.

De wijk kan bij het vinden en creëren van werk een belangrijke rol spelen. Het is belangrijk dat er voorwaarden geschapen worden waaronder de bewoner naar vermogen kan meedoen, een gewaardeerde bijdrage kan leveren en zichzelf verder kan ontwikkelen. Dat vraagt onder meer aandacht voor een passende inhoud van het werk zelf en passende ondersteuning. Sociaal werkers kunnen samen met de bewoners voorwaarden creëren waardoor werk in de wijk mogelijk wordt.

De Wijk als Werkgever: presentatie onderzoeksresultaten
In het onderzoek De Wijk als Werkgever staat de ondersteuning en de rol van het sociaal werk in de wijk centraal. In 2018 en 2019 is in zes wijken in de steden Haarlem, Emmen en Deventer onderzocht of werkgelegenheid kan ontstaan uit latent werk: werk waarvan we pas weten dat het er is als iemand ons erop wijst of ernaar vraagt. 

Er is gekeken:

• of er inderdaad werk blijft liggen in een wijk en hoeveel,
• onder welke voorwaarden mensen bereid zijn voor de uitvoering ervan te betalen,
• hoe het werk beschikbaar gemaakt kan worden voor mensen die dit werk willen doen.

Tijdens het actualiteitencollege worden de uitkomsten van dit onderzoek gepresenteerd. Socioloog en universitair docent Thomas Kampen was als bijzonder lector Stimulering Gezonde Samenleving verbonden aan dit onderzoek. Hij gaat tijdens dit actualiteitencollege in op de actuele ontwikkelingen rondom werk in de wijk. Onderzoeker Joost Weling zal de highlights van het onderzoek belichten. Daarna gaan we in gesprek met bijvoorbeeld sociaal werkers uit de wijk, sociaal ondernemers, bewoners in de wijk en andere betrokkenen.

Meer informatie en aanmelden
Het actualiteitencollege vindt woensdag 18 november van 13.00 tot 14.15 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein.

Het belang en de betekenis van levensverhalen voor het sociaal werk staan centraal tijdens het online actualiteitencollege Levensverhalen op woensdag 21 oktober. Naar aanleiding van de herdruk van het boek Levensloopsociologie van Hans-Jan Kuipers gaan de auteur, een hulpverlener (ooit zorgontvanger) en een student vanuit Inholland Alkmaar met elkaar in gesprek.

In het sociaal werk bieden levensverhalen achtergrond en betekenis aan situaties waarin zorggebruikers verkeren. Sociaal werkers hebben op hun beurt baat bij sociologische begrippen om die levensverhalen te duiden. Met zijn boek Levensloopsociologie biedt Hans-Jan Kuijpers deze sociologische begrippen. Het is dan ook al jaren verplichte studiestof voor studenten Social Work en nu net weer in herdruk verschenen.

In het werkveld bestaat een neiging tot het individualiseren, psychologiseren en medicaliseren van zorggebruikers. De sociologie is geen alternatief voor deze neiging, maar een onontbeerlijke aanvulling. Die aanvulling is van belang om te interpreteren wat zorggebruikers vertellen over de schulden, verslaving of stoornissen die hun levens beïnvloeden. Zulke unieke levensverhalen zijn immers onlosmakelijk verbonden met de meeromvattende maatschappelijke verschijnselen waar de naam ‘sociaal werk’ naar verwijst.

In de nieuwe versie van Levensloopsociologie is rekening gehouden met de veranderingen die het afgelopen decennium in het werkveld plaatsvonden. Tevens heeft de auteur reacties van studenten en collega’s op de originele editie van het boek verwerkt. Dat heeft onder meer geleid tot het toevoegen van een hoofdstuk over het sociologische werk van Max Weber.

Meer informatie en aanmelden
Het online actualiteitencollege is bedoeld voor het hele werkveld sociaal werk, waaronder studenten en docenten, en vindt plaats op woensdag 21 oktober van 13.00 tot 14.15 uur, online via Zoom en uitgezonden vanuit Inholland Alkmaar. Meer informatie over het programma en aanmelden vind je op het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. Aan deelname van het actualiteitencollege zijn geen kosten verbonden.

Vanaf 2021 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen. In de regio Alkmaar is een bijzondere aanpak ontwikkeld: Beschermd Thuis Wonen in de Wijk. Onderzoekers van de Inholland-onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering gaan op donderdag 25 juni in op deze nieuwe aanpak met een online actualiteitencollege.

‘Beschermd Thuis’ dicht het gat tussen intramuraal wonen en zelfstandig wonen in de wijk. De bewoner woont zelfstandig, met intensieve begeleiding en toezicht, die flexibel op- en af geschaald kan worden.

Enkele vragen die aan bod komen tijdens het online college, zijn: Wat houdt de Alkmaarse aanpak verder in? Wat maakt het zo bijzonder? Hoe ervaren bewoners deze aanpak en hoe pakt dit uit voor de woningbouwvereniging, de gemeente, de hulpverlening, de zorginstelling?

Het online actualiteitencollege is interessant voor alle sociaal werkers, studenten en docenten. Sprekers zoals Marijn Korver van de BUCH-gemeenten en Jan Holman van de Gemeente Alkmaar vertellen over de actuele ontwikkelingen.

Dit online college maakt gebruik van MS Teams. Als deelnemer kun je actief aan dit college bijdragen door opmerkingen en vragen te plaatsen via de chatfunctie. Deze vormen input voor de online discussie.

Meer informatie en aanmelden
Het online college vindt plaats op donderdag 25 juni 2020 van 13.00 tot 14.15 uur, de inloop start 15 minuten eerder. Op de website van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland staat informatie over tijd en aanmelden, naast handige praktische tips.

Het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland organiseert donderdag 21 november in Alkmaar (Theater De Vest) een inspiratiemiddag over sociale inclusie en destigmatisering van mensen met psychische aandoeningen in de regio en in de wijk. De bijeenkomst is gratis toegankelijk en wordt georganiseerd in samenwerking met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Waarom deze bijeenkomst?
Het ministerie van VWS vindt het belangrijk dat ook mensen met psychische problematiek volwaardig deel kunnen uitmaken van de samenleving en zich geaccepteerd voelen. Dat gaat soms niet vanzelf. Veel gemeenten en andere organisaties willen met uiteenlopende projecten de dialoog en verdere kennismaking in wijken en buurten bevorderen en het stigma op psychische aandoeningen verminderen. De staatssecretaris van VWS, Paul Blokhuis ondersteunt deze inzet van harte en wil verdere beweging stimuleren en inspireren.

Programma
Tijdens deze bijeenkomst krijg je goede voorbeelden om stigma op psychische aandoeningen te verminderen en sociale inclusie van wijkbewoners te vergroten. Je wordt gemotiveerd de dialoog en contact met elkaar te bevorderen. Laat je verder inspireren door gelijkgestemden en maak volop van de gelegenheid gebruik om te netwerken met en te leren van mensen die (ook) aan projecten werken op dit thema.

De inspiratiemiddag begint met een lunch vanaf 12.45 uur. Na afloop is er gelegenheid met elkaar te netwerken en na te praten onder het genot van een drankje. Ga naar de website voor het complete programma.

Voor wie?
Projectleiders, (gemeentelijke/provinciale) beleidsmakers en –adviseurs binnen het sociaal domein, mensen die in hun gemeente of regio werken aan destigmatisering en inclusie van mensen met psychische aandoeningen.

Aanmelden
Je kunt je aanmelden voor de inspiratiebijeenkomst via de website.

Over het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland
In het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland werkt een groot aantal gemeenten, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en cliënt- en burgerorganisaties samen, waaronder Hogeschool Inholland (onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering Sociaal Domein).

Er is één sector waar een concentratie is van mensen met verward gedrag: de sociale huursector. Dat blijkt onder andere uit het onderzoek ‘Veerkracht in het corporatiebezit. Kwetsbare bewoners en leefbaarheid (2018)’ van onderzoeksbureau RIGO . Jeroen Frissen, adviseur strategie en beleid volkshuisvesting, gaf een korte presentatie over het onderzoek waarin wordt aangetoond dat de instroom van meer kwetsbare groepen in buurten vaak samengaat met een verslechtering van de leefbaarheid. Volgens Frissen werken woningcoöperaties dit zelf in de hand door de goedkoopste woningen ook aan te bieden in de goedkoopste wijken. Hierdoor worden het eenzijdige buurten. Toch zijn er ook wijken waar juist met de instroom van kwetsbare groepen de levenskwaliteit vooruit gaat. Met name het samenwerken tussen woningcorporaties, GGZ, gemeenten en wijken blijkt hierbij van essentieel belang.

Zorgplicht
Sjaak Boon van Stichting Welwonen liet zien dat dit ook al gebeurt in Nederland. Welwonen is het samenwerkingsverband tussen de welzijnsstichting Welzijnswerk Enkhuizen en de woningcorporatie Woondiensten Enkhuizen. Deze woningcorporatie ziet welzijn niet los van wonen en vindt dat ze ook een zorgplicht heeft. Zij probeert verward gedrag vroeg te signaleren in de wijk. Duo’s van maatschappelijke werkers en ervaringsdeskundigen gaan langs in de wijk. Zij merken dat een ervaringsdeskundige vaak een lagere drempel is voor bewoners om mee te spreken. Verder is aan winkelpersoneel een cursus aangeboden om ze te leren om te gaan met mensen met verward gedrag. Door meer kennis en begrip te creëren in de wijk, voelen bewoners en winkelpersoneel zich veiliger en wordt er sneller contact gemaakt met mensen met verward gedrag.

The Living Museum
Lilian Linders, Inholland-lector Empowerment en Professionalisering Sociaal Domein, en Sander Griek en Tim Kreuger, ervaringsdeskundigen bij Movisie en Herstelacademie Haarlem, gingen met elkaar in gesprek over een film van Bauke Koekoek, lector Psychiatrische Zorg bij de HAN. Hij stelt in zijn film dat er in de gemeenschap steeds minder ruimte is voor mensen die een beetje anders zijn. In de prestatiemaatschappij worden mensen meer vraagverlegen. Daarnaast is de hulpverlening erg geïndividualiseerd. Er moet ruimte komen voor plekken in de wijk waar iedereen kan aanschuiven, waar je veilig bent en niet alleen als cliënt gezien wordt, maar als mens.

Stigmavrije omgeving
Een goed voorbeeld daarvan is The Living Museum. Oprichter Rob Haen van The Living Museum uit Tilburg vertelde over deze inspirerende plek waar mensen met afwijkend gedrag niet als bedreiging maar als verrijking worden gezien. Iedereen is welkom en wordt gezien als kunstenaar. Het is een stigmavrije omgeving waar je kunt zijn wie je bent. The Living Museum gelooft dat je kunt samenleven en van elkaar kunt leren als je anders naar mensen kijkt. Tijdens het actualiteitencollege waren kunstenaars van The Living Museum uit Bennebroek aan het werk in de zaal. Ook zij droegen daarmee bij aan een zeer diverse en bevlogen middag.

“Veertig jaar geleden kreeg ik, als student aan de Sociale Academie, les over empowerment. We leerden hoe we onszelf zo snel mogelijk overbodig konden maken, en dat instituties het kwaad in de samenleving zijn. Tijdens mijn stage zag ik niemand beter worden. Hartverscheurend vond ik dat. Ik besloot na mijn diploma verder te studeren, in een dergelijke sector wilde ik niet werken. Toch heeft die rare tijd mij veel gebracht. Bijvoorbeeld hoe belangrijk het is om de handen ineen te slaan als je iets wilt bereiken.” Als lector wil Linders met praktijkonderzoek bijdragen aan het versterken van mensen en het vergroten van hun handelingsmogelijkheden. “Empowerment is gericht op de toename van het vermogen van mensen om hun eigen leven en de gewenste veranderingen daarin vorm te geven. Het is een begrip dat ook aandacht vraagt voor de rol van de omgeving en de samenleving bij het verbeteren van kwaliteit van leven.”

Power
In empowerment zit het woord power. Volgens Linders gaat het om de individuele power from within (de kracht van binnenuit), de collectieve power with (het mobiliseren van hulp) en de bredere politiek-maatschappelijke power to (de macht of invloed om te doen). Hieruit heeft Linders vijf thema’s gedestilleerd die bijdragen aan de professionalisering van het werkveld en studenten. “Zoals het werken aan sociale reflexiviteit, het bespreekbaar maken van de verschillen en overeenkomsten in relatie tot degenen voor wie je op aarde bent: de mensen in een kwetsbare positie. In verband hiermee is het belangrijk dat je ook je eigen normen en waarden bespreekbaar maakt. Interdisciplinair werken, buiten de grenzen van je eigen beroep, is van belang om andere oplossingsrichtingen te vinden voor complexe vraagstukken. Als derde wil ik onderzoeken hoe we informele hulpbronnen, zoals het sociaal netwerk, kunnen betrekken. Ook zie ik nog een flinke uitdaging voor een hedendaagse invulling van (collectief) sociaal werk in de sociale basis. En als laatste wil ik onderzoeken hoe zorg en steun preventief en doelgericht georganiseerd kan worden.”

Interprofessioneel samenwerken
Een goedgevulde onderzoeksagenda, die Linders niet alleen hoeft te trekken. Naast een team van (docent)onderzoekers werkt ze samen met werkveldpartners en gemeenten in het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland en is ze penvoerder van de Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland Noord verbonden aan de landelijke Werkplaatsen Sociaal Domein. Daarnaast vindt ze in verschillende projecten de samenwerking met collega-lectoren, zoals Femke Kaulingfreks (Jeugd & Samenleving) en Guido Walraven (Dynamiek van de Stad). Samenwerkingen en plannen zat, maar de nieuwe lector benadrukt dat ze vooral dáár wil zijn waar docenten, studenten, professionals, cliënten en burgers elkaar vinden. “Dat zijn dé plekken om bij te dragen aan empowerment en professionalisering.”

Prachtbaan
De lectorale rede vindt plaats als afsluiting van een tweedaags lectorenplatform in Haarlem. Dat verklaart de aanwezigheid van de vele lectoren en collega’s uit het werkveld, naast de in groten getale toegestroomde familieleden, vrienden en Inholland-collega’s en -studenten. Heleen Jumelet, directeur van de Haarlemse Inholland-vestiging en het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn: “De omgeving verandert. We zitten midden in een transitie waarin we te maken hebben met nieuwe problemen, nieuwe beroepen, technologische toepassingen. Met jouw openheid leg je de juiste verbindingen, Lilian. Je zoekt de samenwerking, zowel met het werkveld als met je collega’s binnen Inholland. Hiermee breng je verandering teweeg, klein en groot. Jouw bijdrage versterkt het sociaal bewustzijn. Hiermee draag je bij aan een gezonde samenleving en aan de opleiding van jonge mensen die kiezen voor essentiële beroepen. Lilian, je hebt een prachtbaan!”

Leefwereld versus systeemwereld
Op speciaal verzoek van Lilian vindt, voorafgaand aan het uitspreken van haar rede, een debat plaats over politisering. Wat is politisering? Waarom is het zo belangrijk? Debatleider Krijn van Beek, die samen met Lilian en de redactie zit van het vakblad Sociale Vraagstukken: “Laten we dit debat aangrijpen om samen te bedenken hoe we het willen, in plaats van elkaar te overtuigen van je eigen gelijk.” Geholpen door de aanwezigheid van slechts één microfoon en geprikkeld door de opmerkingen uit de zaal, lukt dat uitstekend. Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur van Inholland, heeft zowel het debat als de rede goed geobserveerd. “Er wordt veel gesproken over de leefwereld en de systeemwereld, als twee aparte werelden. Maar ik denk juist dat die werelden elkaar nodig hebben. Daarin werd ik gesterkt toen ik op zoek ging naar de vertaling van het woord empowerment. De eerste vertaling die ik tegen kwam, was machtigen, autoriseren.” De eer is aan Huug om Lilian officieel als lector te installeren. “Je sprak tijdens je rede veel waardering uit voor Inholland. Dat is geheel wederzijds. Ik wens je dan ook alle succes toe.”

Empowerment is niet meer weg te denken in de zorg en welzijnssector en is onmisbaar bij het realiseren van een gezonde samenleving; een van de profilerende thema’s van Hogeschool Inholland. Maar wat betekent empowerment daadwerkelijk voor (toekomstige en huidige) professionals in de wijze waarop zij zorg en ondersteuning inzetten? Deze vraag staat centraal tijdens de lectorale rede van Lilian Linders, lector Empowerment en Professionalisering op vrijdag 14 juni.

“We spreken tegenwoordig over de zorg en welzijnssector in spierballentaal: eigen kracht, eigen regie, eigen verantwoordelijkheid,” vertelt Lilian Linders. “Je zou denken dat empowerment precies in dit rijtje past. Maar dat is niet zo. Empowerment omvat meer en is gelaagd. Het gaat bijvoorbeeld over aansluiten bij zowel de mogelijkheden als de beperkingen van iemand. Daarbij betreft empowerment ook de sociale context van mensen: de versterking van individuen, groepen en gemeenschappen. Het is belangrijk dat je als sociaal werker kijkt naar alle rollen die een persoon inneemt in relatie tot die context.”

In haar lectorale rede gaat Lilian Linders, lector Empowerment en Professionalisering van Hogeschool Inholland, in op het rijke en genuanceerde gedachtegoed van empowerment en de betekenis hiervan voor ons onderwijs en voor professionals in het sociaal domein.

Voorafgaand aan deze rede vindt een debat plaats tussen onderwijs, politiek, wetenschap en het werkveld: "Moeten wij sociaal werkers opleiden tot politiserende professionals?" Deelnemers aan het debat zijn Femke Kaulingfreks, lector Jeugd en Samenleving bij Inholland, Jan Willem Bruins, directeur van de Beroepsvereniging Professionals in Sociaal Werk (BPSW), Yolan Koster, wethouder gemeente Bergen en Fleur Hessing, studente Social Work Inholland. Zij zullen met elkaar in gesprek gaan onder leiding van Krijn van Beek, directeur Policy Design Studio.

Aanmelden en meer informatie over het programma van de lectorale rede op inholland.nl/empowerment.

Welke onderzoeker van Inholland die maatschappelijk relevant en praktijkgericht onderzoek heeft gedaan verdient volgens jou de Wij Inholland award in de categorie onderzoek? We zijn op zoek naar een Inholland-onderzoeker en onderzoeksteams die innovatief onderzoek hebben gedaan, aansluitend op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaand naar het werkveld. De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek, dinsdag 25 juni 2019 bij Inholland Den Haag. Je hebt tot 24 mei 2019 om je voordracht in te zenden.

Naast een eervolle vermelding krijgt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van 2.500 euro om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Winnaar 2018
Vorig jaar ging de award naar Petra Boersma (onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) voor haar onderzoek naar de Veder Contact Methode om te communiceren met mensen met dementie.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.
• Grensverleggend onderzoek: is dit jaar het thema van de Dag van het Onderzoek en daarmee een extra criterium. Waarom is juist dit onderzoek grensverleggend?  

Jury
De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury. De samenstelling van de jury wordt later bekendgemaakt. 

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 24 mei 2019 per e-mail versturen naar Bart Muusse. de secretaris van de jury.

Leestijd: +- 4 minuten

Donderdag 18 april belichtten onderzoekers, docenten, ervaringsdeskundigen, studenten en werkveldvertegenwoordigers tijdens de gelijknamige conferentie wat ‘de mens centraal stellen’ betekent in de praktijk en welke invloed dit heeft op hoe professionals hun werk doen. “Met als doel de praktijk, het beleid en het onderwijs te verbeteren,” licht (voormalig) lector Stimulering Gezonde Samenleving, samensteller en redacteur van de bundel Thomas Kampen toe.

Het is een drukte van jewelste in het Haarlemse Hodshon Huis, sinds 1841 de thuisbasis van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) die samen met Inholland deze bijeenkomst organiseert. Thomas Kampen geeft aan dat de betekenis van ‘de mens centraal’ te ontleden is in drie H’s: hoofdzaak, holisme en humane verhoudingen. Hoofdzaak gaat over de mens prioriteren boven regels en richtlijnen. “Beleid suggereert dat er meer mogelijk is en ontkent daarmee de bureaucratische realiteit”, aldus Kampen. Holisme heeft volgens hem twee betekenissen: de mens als geheel beschouwen en de mens in zijn context zien. De laatste H draait om het menselijker maken van hulpverleningsverhoudingen in zorg en welzijn. “De drie H’s geven aanleiding tot een kritische houding van professionals.”

Vraagtekens
Daar kan Heleen Jumelet, domeindirecteur Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland, zich in vinden. “Dit is de verdieping die we zoeken. Het geeft concrete en kritische aanknopingspunten voor de inhoud van het onderwijs, het handelen van professionals, de richting van ons onderzoek en draagt tevens kritisch bij aan beleidsontwikkelingen. Steeds weer nodigen we uit om kritisch te blijven, te blijven nadenken waarom je iets doet en vraagtekens te durven zetten. Dat hebben wij ook gedaan met het vraagteken in de titel van de bundel.”

Jumelet is trots op de bijdragen in de bundel. “Het is een verdieping van het uitgangspunt van alle opleidingen en lectoraten. Een holistische mensvisie: de mens als geheel en de mens in de context. Dat is essentieel voor al onze studenten en de professionals in de praktijk van zorg, sport en welzijn. Hun handelen, keuzes en wijze van samenwerken worden er immers door bepaald. En dat levert regelmatig dilemma’s op. Die kun je niet wegwuiven, dan gaat kwaliteit verloren en laat je mensen uiteindelijk in de steek of verleen je niet de meest optimale steun. Deze middag en de bundel nodigen uit om steeds met elkaar te zoeken naar steeds verdere uitwerking, verdieping en praktische toepasbaarheid.”

Echt en oprecht luisteren
Luisteren vormt de rode draad van de middag. “En bedenken wat de situatie voor de persoon - en soms ook diens omgeving - betekent. Pasklare oplossingen zijn vanwege de complexiteit vaak ongepast.” Als ervaringswerker bestrijdt Astrid Phillips armoede in Amsterdam. “Daarna kun je samen kijken wat deeloplossingen zijn, hoe zaken dragelijk worden. En doorvragen: wat is de context, wat heb je zelf al geprobeerd, wat is het grootste acute probleem? Dán stel je de mens centraal.” Dat heeft ook Wilma Klomp ervaren in de jaren die ze als cliënt in de psychiatrie doorbracht. “Ze hadden geen idee wat er in mij omging. Tot er een hulpverlener was die doorvroeg, voorbij de wanhoop keek en mij naast patiënt ook zag als moeder, als iemand die zelf ook zorgt en zorgen heeft. Als mens dus. Dat vormde de basis voor een écht gesprek, en de start van herstel.”

Dat het belangrijk is om je gehoord te voelen én dat iemand echt handelt, weet ook studente Annabelle de Wit. Met haar project 'Mijn personal coach aangepast sporten' streeft zij ernaar kinderen met een beperking actiever te laten zijn. “Als je bij een sportclub aankomt met een kind met ADHD en autisme, dan geven ze niet thuis.” In het getoonde filmpje staat de jongen die ze begeleidt op het voetbalveld. Hij straalt. Net als zijn moeder, die zich eindelijk gehoord en gesteund voelt. “Een sportcoach luistert, regelt, legt contacten en doet nazorg. Samen zoek je naar de oplossing, daarbij maak je gebruik van elkaars expertise. Praktijk, onderwijs en onderzoek moet een geheel zijn. Dan krijg je dingen voor elkaar”, aldus de Sportkundestudente.

Grenzen stellen en kritisch blijven
Overheersten bij de verhalen van de ervaringsdeskundigen reacties van ongeloof en herkenning, bij de stellingen na de pauze gaat het er steviger aan toe. Roel van Goor, associate lector Jeugd en Samenleving stelt dat jongeren beter moeten luisteren naar jeugdprofessionals. “De oplossing zit in iemand zelf. Als opvoeder moet je de veilige omgeving creëren om het gesprek te voeren”, pareert een aanwezige jeugdarts. Opvoeden is grenzen stellen, geeft Heleen Jumelet aan. “Als je dat niet meer doet – parallel trouwens met het onderwijs - bied je geen context, veiligheid en structuur aan. Dan laat je jongeren in de steek en bied je onvoldoende motivatie, ruimte en duidelijkheid om het leren te ondersteunen.”

Lector Medische Technologie Harmen Bijwaard en zijn associate Laurence Alpay verdedigen de stelling dat je in zorg en welzijn moet streven naar zoveel mogelijk zelfredzaamheid, én dat technologie daarin een rol moet spelen. Het ‘moeten’ valt niet goed bij collega-lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen). Hij geeft aan dat ouderen menselijk contact soms belangrijker vinden dan zelfredzaamheid. “Technologie is wat mij betreft geen moeten maar een middel.”

Als laatste zet Berno van Meijel, lector GGZ-Verpleegkunde, aan tot het creatief omgaan met regels omdat dat de enige manier is om als professional de mens centraal te zetten. “Regels kunnen belangrijk en behulpzaam zijn maar ze moeten niet domineren.” Een toeschouwer nuanceert de stelling: “Je moet niet creatief maar goed met regels omgaan. Al mogen wat mij betreft de overbodige regels geschrapt worden.”

Betekenisvolle discussie
De mens centraal, na een enerverende middag blijkt het begrip meer discussie op te roepen dan vooraf gedacht. “Dat is goed! Ik hoop nog vaak zulke betekenisvolle discussies te voeren”, aldus Heleen Jumelet. Dagvoorzitter Marije Deutekom, lector Kracht van Sport, nodigt de aanwezigen uit de dialoog voort te zetten en te concretiseren in onderzoeksprogramma’s en het onderwijs. “De volgende bijeenkomst zetten we praktijk- en onderzoeksvoorbeelden over ‘de mens centraal in diens context’ centraal. Zo zetten het expertisecentrum De Gezonde Samenleving, het werkveld, de wetenschap, ervaringsdeskundigen en onderwijs, samen steeds weer stappen verder.”

Welke stappen kun je nemen als professional indien je te maken hebt met kindermishandeling of huiselijk geweld, of vermoedens daarvan? Het antwoord op deze vraag kregen (aankomende) professionals uit het sociale werkveld tijdens het actualiteitencollege ‘Geweld hoort nergens thuis’ bij Hogeschool Inholland Haarlem.

Dat er veel belangstelling is voor dit thema bleek in de weken voorafgaand aan het college. De aanmeldingen stroomden binnen. Uiteindelijk bezochten zo’n 150 belangstellende studenten, bestuurders, ambtenaren en professionals het college. De organisatie lag in handen van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, mede op initiatief van het Inholland-lectoraat Empowerment en Professionalisering Sociaal Domein.

Om kinderen en gezinnen in onveilige situaties extra te ondersteunen heeft het Rijk in het voorjaar van 2018 een Nationaal programma ‘Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling’ in gang gezet. In het actualiteitencollege hoorden studenten en professionals aan de hand van diverse cases welke stappen zij kunnen nemen in de aanpak.

Nationaal programma Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Geweld hoort nergens thuis. Toch is de kans dat je te maken krijgt met kindermishandeling of huiselijk geweld groter dan de kans op andere vormen van geweld. We zijn er tot nu toe onvoldoende in geslaagd om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen. Gerrianne Rozema, senior adviseur van het Nationaal programma Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling, vertoonde een stuk van de film Removed (zie video hieronder) om de impact van kindermishandeling en huiselijk geweld te laten zien. Ook de cijfers illustreren dit; in Nederland heeft de politie elke zes minuten te maken met huiselijk geweld. Het aantal dodelijke slachtoffers van huiselijk geweld vormt een derde van het totale aantal dodelijke slachtoffers per jaar.

Vanuit het Nationaal programma wordt er gewerkt volgens drie actielijnen: eerder in beeld; stoppen en duurzaam oplossen; specifieke groepen. Uitgangspunt is de visie van de gefaseerde ketenzorg (risicogestuurde zorg, Vögtlander & Van Arum, 2016), waar eerst aan de directe veiligheid wordt gewerkt, vervolgens aan een stabiele veiligheid op langere termijn (risicogestuurde zorg) en dan aan herstelgerichte zorg.

Vernieuwde meldcode
Dagvoorzitter Yvonne van Pouderoijen, coördinator van het LOCK (Landelijk Opleidingscentrum Kindermishandeling), vertelde meer over de vernieuwde meldcode: “De nieuwe professionele norm is nu dat je bij vermoedens van alle vormen van acuut en/ of structurele onveiligheid een melding doet bij Veilig Thuis. Je neemt twee beslissingen: (1) melden bij Veilig Thuis en (2) is hulpverlening ook mogelijk?” De Rijksoverheid heeft een toolkit ontwikkeld om hulpverleners te ondersteunen bij het werken met de verplichte afwegingskaders binnen de nieuwe meldcode.

Aanpak in regio’s Kennemerland en Alkmaar
Binnen het Nationaal programma vormt de regioaanpak de basis. Saskia Daru, beleidsadviseur huiselijk geweld van de gemeente Haarlem, gaf uitleg over de aanpak in de regio Kennemerland. Ook daar wordt gewerkt volgens de visie van de risicogestuurde zorg. De regio richt zich met name op tijdige signalering, het vinden van passende, laagdrempelige hulp voor de cliënt, en een gecombineerd specialisme bij ernstige, complexe en structurele vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Ook in de regio Alkmaar is deze visie het uitgangspunt voor de hulpverlening, legde Helma Ruder (voorzitter MDA++ regio Alkmaar) uit. Belangrijk is dat allereerst de veiligheid goed is opgepakt. Beide regio’s werken met de MDA++ aanpak. Dat is een multidisciplinaire aanpak van kindermishandeling, huiselijk geweld en seksueel geweld. Voor structurele en ernstige kindermishandeling is er in Hoofddorp een Multi Disciplinair Centrum Kindermishandeling Kennemerland (MDCK), waarbinnen verschillende hulpverleningsdisciplines samenwerken en het perspectief van het kind centraal staat.

Saskia Daru gaf aan positief te zijn over de ontwikkelingen in de regio: “Er wordt door de betrokken partijen intensief samengewerkt. Op casusniveau weten we elkaar over het algemeen goed te vinden; we zoeken alleen nog naar een logische structuur waarbinnen deze samenwerking geregeld is.”

Sociale robotica, je hebt er vast wel eens over gehoord. Maar wat is het precies en hoe pas je dit toe? De mogelijkheden van sociale robotica zijn vooruitstrevender dan dat de meeste mensen denken. Onderzoekers en docenten van Inholland deelden tips en informatie samen met zorginstellingen uit de regio tijdens het actualiteitencollege ‘Van e-health naar e-social. Word warm van e-health!’ op 15 april bij Hogeschool Inholland Alkmaar.

De organisatie van het actualiteitencollege lag in handen van het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, mede op initiatief van de Inholland-onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering Sociaal Domein. Centraal stond het menselijke aspect van e-health. Technologische toepassingen in de zorg en het sociale domein moeten een aanvulling zijn op het menselijk contact en mag het niet vervangen. De snelheid waarmee technologie zich ontwikkelt roept morele vragen op als 'kan e-health het arbeidsvraagstuk in de zorg en het sociale domein oplossen?', 'is e-health een wenselijke oplossing als het gaat om het tegengaan van eenzaamheid?' en 'gaat e-health de toekomst van de zorg en het sociale domein veranderen?'

Zorgrobots
De zorgrobot Tessa, meegenomen door de stichting Zorgbalans, vertelt je hoe laat het is, wanneer je familie op bezoek komt en helpt je herinneren je medicatie in te nemen. De zorgrobot Rose was ook aanwezig onder begeleiding van Cock Heemskerk, lector Robotica. Samen met studenten Technische Informatie en Verpleegkunde liet hij zien hoe deze robot op afstand wordt bestuurd en helpt kwetsbare burgers bij alledaagse handelingen, zoals bijvoorbeeld een kopje optillen of neerzetten.