Wat betekenen de inspanningen van sociaal werkers voor bewoners, buurten en gemeenschappen? Welke resultaten bereikt het sociaal werk en wat kunnen we hiervan leren voor de toekomst? Ontdek het op vrijdag 11 december bij het eindsymposium van de Werkplaats Sociaal Domein Noord-Holland in De Cultuurkoepel in Heiloo. 

Van 2023 tot 2026 werkten professionals, onderzoekers, docenten en studenten in verschillende leerateliers samen aan vraagstukken uit het sociaal domein. Daarbij stond één thema steeds meer centraal: de impact van sociaal werk in de wijk. 

Tijdens het eindsymposium ontdek je welke inzichten en praktijkervaringen de leerateliers hebben opgeleverd en wat deze betekenen voor het sociaal werk. Ook kijken we vooruit naar de komende vier jaar: welke ambities zijn er en hoe bouwen we verder op wat er al is?

In inspirerende en interactieve workshops ga je dieper in op de verschillende projecten. Aan de hand van praktijkvoorbeelden, leeropbrengsten en gesprekken wissel je kennis en ervaringen uit met andere deelnemers.

Praktische informatie
Datum: vrijdag 11 december
Tijd: 12.30 - 17.00 uur
Inloop en lunch: vanaf 11.45 uur
Locatie: De Cultuurkoepel, Heiloo

We nodigen je van harte uit om samen terug te blikken, kennis en ervaringen uit te wisselen en vooruit te kijken naar de toekomst van sociaal werk in de wijk.

Aanmelden
Meld je aan via deze link. 
 

Het project is gaan rollen door Willemijn. Via het Sport- en Beweeglab Haarlem kwam zij in contact met boksscholen die workshops aanbieden op scholen en zocht ze vervolgens naar lokale ggz-instellingen. “Boksen heeft een grote aantrekkingskracht op jongeren, en zeker ook op jongeren in kwetsbare posities”, vertelt Willemijn. “Het helpt bij het stellen van grenzen, geeft zelfvertrouwen en het is een manier om te ontladen.” Samen met bokstrainers en ggz-professionals werden er vanuit het lectoraat Kracht van Sport en Bewegen boksclinics opgezet binnen preventieve groepstrainingen voor KOPP/KOV. En met succes. Jongeren gaven aan dat het ze hielp emoties los te laten en bokstrainers en ggz-professionals zagen positieve stemmingsveranderingen. 

Kwetsbare groep in hun kracht zetten
Een KOPP/KOV-jongere die enorm veel baat heeft gehad bij boksen is Amira Yehya, die als ervaringsdeskundige is betrokken bij het onderzoek. “Thuis was het niet gemakkelijk waardoor ik sinds mijn vierde met tussenpozen traumatherapie heb gehad. De eerste maanden op de basisschool sprak ik tegen niemand en had ik mij helemaal afgesloten van mijn gevoel. Door iets onbenulligs kon ik wel opeens heel hoog in mijn boosheid zitten. Vanaf mijn tiende ben ik gaan boksen en dat was voor mij perfect. Waar ik bij de therapie niet bij mijn gevoel kon komen, lukte dat met boksen wel.”

Carola Koek is preventiewerker bij Prezens, onderdeel van GGZ inGeest, en trainer van KOPP/KOV cursussen voor kinderen en jongeren. Zij ziet dat de boksclinic helpt om deze kwetsbare groep weer in hun kracht te zetten. “Ouders met psychische of verslavingsproblemen zijn ziek, maar kinderen hebben een enorme loyaliteit richting ouders. Ze passen hun gedrag daarop aan waardoor ze vaak moeite hebben om hun grenzen aan te geven. De boksclinic leert ze dat ze ‘nee’ mogen zeggen.”

Nummer één
Dat ‘nee’ leren zeggen zit vaak al in het begin van de clinic, vertelt Hannes met een lach. “Ik laat ze sit-ups doen en zeg vervolgens niets. Uiteindelijk stopt er wel iemand en die complimenteer ik dan met het goed aangeven van z’n grenzen.” Hij is er trots op dat hij wat kan betekenen in het leven van deze jongeren en dat hij mag samenwerken met zoveel mooie organisaties. Het zijn er ook aardig wat: Hogeschool Inholland, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Windesheim, boksscholen, bokstrainers, een aanbieder van scholingen (therapeutisch) boksen, belangenorganisaties, zorginstellingen en brancheverenigingen. Al deze organisaties slaan met dit onderzoek de handen ineen om te komen tot een innovatieve boksinterventie voor kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen. Het onderzoek bevindt zich nu in de ontwerpfase.

“Zoals vaak,” zegt Jasmijn, “draait het om vertrouwen in elkaar. In dit geval ook tussen organisaties en daarom is deze samenwerking zo belangrijk.” Ook voor Hannes draait alles om vertrouwen. “Het is de basis. Ik zoek de verbinding en zorg voor een veilige omgeving waar ze gezien worden. Deze jongeren zetten zichzelf vaak op de tweede plek. Ik zet ze op nummer één.”

Begeleiding en nazorg
Hoewel ze blij zijn met de ontwikkeling van deze boksinterventies, waarschuwen Carola en Hannes voor de wildgroei aan boksscholen die therapie aanbieden. “Je kunt deze kwetsbare jongeren niet zomaar een bokstraining geven”, zegt Hannes. “Bij het boksen komen bepaalde emoties los. Daar is begeleiding en nazorg voor nodig. Ik ben daar niet voor opgeleid en dat wil ik ook niet. Ik wil gewoon Hannes de bokstrainer blijven.” Ook Carola vindt dat je dit niet zonder begeleiding kunt doen. “Soms roept iemand dat hij of zij het niet kan, of begint iemand te huilen. Dan neem ik ze mee naar een rustige plek en ga met ze in gesprek. Deze jongeren zijn beschadigd en als er geen goede begeleiding is, dan kan een slechte ervaring het negatieve zelfbeeld bevestigen. Erger nog, als ze weglopen staan ze er wéér alleen voor en dat gebeurt bij hen al zo vaak.”

Bewegen om gezond te blijven
De bedoeling is dat meerdere studenten intensief aan dit project meewerken door middel van stages en afstudeeropdrachten. Samen met de boks- en ggz-professionals en onder begeleiding van de docent-onderzoekers gaan zij de interventiematerialen ontwikkelen, testen en evalueren. Het is hard nodig, blijkt uit cijfers van Trimbos. Maar liefst 1 op de 4 kinderen groeit op met ouders die psychische of verslavingsproblemen hebben. “Dat is enorm veel!” Carola schudt haar hoofd. “Zij hebben daardoor meer kans op het ontwikkelen van psychische klachten. Investeren in dit soort interventies als onderdeel van de bestaande KOPP/KOV-groepen, is belangrijk voor de kinderen en jongeren die het betreft. Maar het haalt ook de druk bij de ggz weg, want zonder ondersteuning komt een groot deel van die groep uiteindelijk daar terecht. Daarom vind ik het heel belangrijk dat we deze doelgroep zien. Ook los van dit project.” Jasmijn bevestigt de noodzaak ervan. “Preventie is nu meestal gericht op praten, maar dit werkt niet voor alle jongeren. Lichaamsgerichte interventies zijn voor sommige jongeren misschien wel een beter hulpmiddel om emoties te uiten. Oftewel: bewegen om gezond te blijven in een situatie die niet altijd heel gezond is”, zegt Jasmijn. “Hoe mooi is het als hiermee deze jongeren veerkrachtiger worden.”

Beter leren voelen
Voor Amira is boksen dé oplossing. “Als eindexamenopdracht van de middelbare school heb ik objectief kunnen aantonen dat boksen stressverlagend werkt en heb ik samen met mijn bokstrainer mijn eigen bokstherapie ontwikkeld. Het hielp mij om beter te leren voelen.” Haar doel is om deze therapie verder uit te rollen en vergoed te krijgen, maar wel alleen met goede begeleiding. “Boksen is niet zomaar rammen. Als iemand zijn stem verheft kan dat voor sommige jongeren al een trigger zijn, terwijl de trainer je misschien alleen maar wil aanmoedigen.” Amira vindt het heel leuk betrokken te zijn bij het onderzoek en ze weet zeker dat het ook andere jongeren kan helpen. “Bij een goede training kan het enorm versterkend werken. Boksen ligt misschien ver buiten je comfortzone, maar je leert veel over jezelf en het laat zien dat je op jezelf kunt rekenen.”

Een nieuw netwerk en een nieuwe vriend. Dat is het uitgangspunt van friend4friend, een project dat jonge Nederlanders verbindt met jonge nieuwkomers. Als duo’s trekken ze voor een periode van ongeveer een halfjaar met elkaar op en doen ze ook samen vrijwilligerswerk. Zo verkennen ze de Nederlandse samenleving, elkaars leefwereld en vergroten hun netwerk met mensen die ze anders niet zo snel zouden tegenkomen. Docent-onderzoekers van Hogeschool Inholland en friend4friend schreven de methodiek uit zodat het project als methodiek voor iedereen te raadplegen is in de databank ‘effectieve sociale interventies’ van Movisie.

Geestelijk vader van friend4friend is Kor Berghuis. In opdracht van OSMA (Oecumenische Stichting voor Maatschappelijk Activeringswerk in Noord-Holland), dat verbonden is aan de Raad van Kerken in Nederland, geeft Kor, sinds de start in 2019, landelijk leiding aan friend4friend. “Hiermee willen we bijdragen aan de kracht en veerkrachtig van jongeren en de samenleving”, zegt hij. “Uit onderzoek blijkt dat voor maatschappelijk succes het belangrijk is dat je als nieuwkomer een divers netwerk hebt. Het contact met een Nederlandse buddy kan voorkomen dat een nieuwkomer in de problemen komt. Je kunt bijvoorbeeld een huurachterstand voorkomen door uitleg te geven bij een brief van de woningcorporatie.”

Netwerk en wereldbeeld vergroten
Het mes snijdt aan twee kanten. Nieuwkomers vinden niet alleen makkelijker hun weg in Nederland, ook Nederlandse jongeren profiteren doordat ze hun netwerk én wereldbeeld vergroten. Of zoals een van de jongeren zegt: “Door een persoon te kennen wordt het verhaal van vluchtelingen meteen een stuk persoonlijker. Leer de mensen kennen en kijk niet alleen naar de cijfertjes.” Als ‘maatjes’ trekken jonge Nederlanders en jonge nieuwkomers niet alleen samen op, ze doen als duo ook vrijwilligerswerk, wat extra leerzaam voor hen is.

Maatschappelijke Diensttijd
Friend4friend is onderdeel van het programma Maatschappelijke Diensttijd (MDT) en breidt geleidelijk verder uit in Nederland. MDT is een programma van de rijksoverheid met als doel om jongeren hun talenten te laten ontwikkelen, nieuwe mensen te ontmoeten en zich vrijwillig in te zetten voor een ander.

Uniforme methodiek
Friend4friend als interventie is nu dus te vinden op de website van Movisie, het landelijk kenniscentrum voor het sociaal domein. “Om opgenomen te worden in de databank van Movisie moesten we werk maken van een uniforme beschrijving van onze methodiek”, zegt Kor. “Daarvoor klopten we aan bij Hogeschool Inholland. In 2019, in de proeftuinfase van friend4friend, deed onderzoeker Anita Roodenburg al onderzoek naar de effectiviteit van onze methode. Friend4friend en Inholland werken dus al langer samen. Voor het objectief beschrijven van onze methodiek was het lijntje met Inholland, lectoraat Empowerment en Professionalisering, dus snel gelegd.”

Friend4friend-methodiek erkend
Docent-onderzoeker Aafke Brinkhuijsen pakte, samen met docent-onderzoekers Josip Kesic en Lenneke Nieuwenhuizen, de handschoen op. “We werken nauw samen met Movisie”, zegt Lenneke. “Zij hebben een format voor de methodiekbeschrijving aangeleverd die we vervolgens hebben ingevuld. Na beoordeling door drie onafhankelijke praktijkbeoordelaars hebben we dit voorjaar de goedkeuring gekregen van Movisie. En nu staat friend4friend dus als erkende sociale interventie in de databank van Movisie.”

Verdere samenwerking
Hiermee eindigt de samenwerking tussen friend4friend, Movisie en Hogeschool Inholland niet. “De methodiek heeft nu de status van ‘goed beschreven’”, zegt Lenneke. “Onze gezamenlijke ambitie is om naar het volgende niveau te gaan van ‘goed onderbouwd’. Daarvoor moeten we meer de verbinding leggen met wetenschappelijke theorieën. Daarnaast hebben we recent opnieuw een impactonderzoek uitgevoerd. Welke impact heeft friend4friend in de praktijk op jongeren, groepen en de maatschappij als het gaat om verbinden, vertrouwen en versterken?” Komend jaar wordt dit impactonderzoek uitgebreid met friend4friend in Noord-Nederland.

Stage of participatie-uren
Vooruitlopen op de resultaten van het vervolg op het impactonderzoek kunnen Lenneke en Kor niet. Maar de overtuiging van het nut voor jongeren is er zeker. “Wat betekent het om vluchteling te zijn, wat klopt er van de verhalen in de media? Het is zo veel waardevoller om met nieuwkomers te praten dan over hen”, zegt Kor. “Niet voor niets krijgen we veel aanmeldingen van scholen. Zo lopen veel studenten Social Work stage bij friend4friend en maken zo kennis met een nieuwe groep. Ook studenten van andere opleidingen kunnen zich altijd op eigen initiatief aanmelden om mee te doen aan friend4friend. Je kunt friend4friend combineren met een stage of studieopdracht.” Lenneke knikt: “Naast een stage kunnen onze studenten ook hun 84 participatie-uren inzetten bij friend4friend en zo echt een bijdrage leveren voor een ander.”

Meedoen aan friend4friend? Ga naar friend4friend.nl.