Minder klontjes, een constante kwaliteit en een sterke merkbeleving. Het klinkt eenvoudig, maar achter een perfect bereide matcha schuilt een wereld van onderzoek, marketing en productkennis. Vierdejaarsstudent Terri Paak van de opleiding Food Commerce & Technology (FCT) bij Hogeschool Inholland ontdekt het tijdens haar afstudeerstage bij Brandplant.

Werken aan een actueel vraagstuk
Bij Brandplant, een distributeur van internationale foodmerken, onderzoekt Terri hoe de bereiding van het matchamerk PerfectTed consistenter kan worden bij koffiebars en restaurants. Haar doel is om de kwaliteit en merkbeleving te waarborgen.

“Matcha is een groeiende trend. Juist daarom is het belangrijk dat het product overal op dezelfde manier wordt bereid,” vertelt Terri. “Ik onderzoek hoe bedrijven dat doen en hoe Brandplant hen daarin beter kan ondersteunen. 

Matcha is een fijngemalen groene thee in poedervorm, afkomstig uit Japan, die wordt opgeklopt met water tot een romige drank. De laatste jaren is het wereldwijd populair geworden door de opvallende kleur, gezondheidsimago en de brede inzetbaarheid in koffie- en horecaconcepten.

Ze interviewt horecaondernemers en werknemers en observeert hun werkwijze. De inzichten vertaalt ze naar een communicatieadvies. “Het is bijzonder om te werken aan een vraagstuk dat echt speelt in de praktijk.”

In haar stage ziet Terri hoe sterk die groei in de praktijk voelbaar is. Steeds meer cafés en horecazaken zetten matchadranken op het menu, maar de bereiding verschilt nog vaak per locatie. Dat heeft direct invloed op smaak, kleur en beleving van het product.

Van theorie naar praktijk
De afstudeeropdracht sluit naadloos aan bij de opleiding Food Commerce and Technology. Tijdens haar studie ontwikkelde Terri vaardigheden die zij nu dagelijks toepast, zoals het opzetten van onderzoek, het analyseren van data en het adviseren van organisaties.

“Je leert hoe je een vraagstuk onderzoekt en vertaalt naar een concrete oplossing. Doordat je dit tijdens de opleiding vaker oefent, ga je met vertrouwen aan de slag tijdens je stage.” Daarnaast werkt ze mee binnen het bedrijf en doet ze waardevolle praktijkervaring op. Zo helpt ze bij evenementen en pop-ups waar zowel bestaande merken bekender worden gemaakt als nieuwe producten worden gepresenteerd. “Daardoor zie je hoe merken in de markt worden gezet en hoe consumenten daarop reageren.” Ook merkt ze hoe belangrijk merkconsistentie is in de foodsector. Niet alleen het product zelf, maar ook de manier waarop het wordt gepresenteerd en bereid, bepaalt hoe klanten het ervaren.

Persoonlijk en kleinschalig onderwijs
Wat Terri vooral waardeert aan de opleiding, is de persoonlijke benadering.  
“Het is een kleinschalige studie. Docenten kennen je bij naam en denken met je mee. Je bent geen nummer, en dat maakt het leren prettig en motiverend.

De combinatie van commercie, voeding en innovatie zorgt voor een brede basis. Studenten oriënteren zich in de eerste jaren op verschillende vakgebieden en kiezen daarna een richting die bij hen past. Terri specialiseerde zich in marketing.

“Ik wilde me verdiepen in marketing, maar vind het waardevol dat je ook kennis opdoet van voeding. Dat maakt de opleiding uniek.”

Een veelzijdige toekomst in de foodsector
De studie bereidt studenten voor op uiteenlopende functies binnen de foodbranche, zoals marketing, productontwikkeling en consultancy. Dankzij stages en praktijkopdrachten ontdekken studenten waar hun interesses en talenten liggen.

“Tijdens de opleiding groei je enorm, zowel professioneel als persoonlijk,” zegt Terri. “Je leert zelfstandig werken, kritisch denken en samenwerken met bedrijven.”

Met vertrouwen vooruit
Momenteel rondt Terri haar afstudeeronderzoek af. Wat de toekomst brengt, ligt nog open, maar de basis is gelegd. “Deze opleiding heeft mij veel geleerd en laten zien welke mogelijkheden er zijn. Dat ik nog verschillende kanten op kan, zie ik als een groot voordeel.”

Wat als kunstmatige intelligentie niet alleen helpt bij productontwikkeling of marketing, maar juist bij iets dat vaak als ‘ingewikkeld papierwerk’ wordt gezien? Namelijk kwaliteitsdocumentatie. Voor Food Commerce & Technology student Ayle werd die vraag het startpunt van haar afstudeeronderzoek. En precies dat maakt haar verhaal zo interessant voor studiekiezers die nieuwsgierig zijn naar de toekomst van food én technologie.

AI op een onverwachte plek 
Tijdens haar afstudeerstage bij Unilac Holland dook Ayle diep in de wereld van kwaliteitsmanagement. Niet in het lab, maar op de werkvloer. In magazijnen, tussen procedures, protocollen en handboeken. Het bedrijf is internationaal distributeur van zuivelproducten zoals melk, kaas en yoghurt. Dit betekent dat zij grote hoeveelheden zuivel op het bedrijf hebben staan en daar komt veel bij kijken op het gebied van kwaliteit en veiligheid. “Er lag een enorm kwaliteitshandboek, maar deze is alles behalve makkelijk te gebruiken” vertelt Ayle. “Het is lang, ingewikkeld en vooral: niet praktisch.” In veel foodbedrijven zijn kwaliteitsdocumenten essentieel voor voedselveiligheid, maar tegelijk moeilijk te gebruiken in de praktijk. En juist daar zag Ayle kansen voor AI.

Van probleem naar onderzoeksvraag
Ayle’s afstudeeropdracht was helder: maak kwaliteitsinformatie werkbaar. Niet door nóg een dik document te schrijven, maar door slim te kijken naar hoe mensen informatie verwerken en wat voor middelen daarbij passen. Haar centrale vraag: ‘welke aanpassingen en ondersteunende maatregelen zijn nodig om de kwaliteitsdocumenten van Unilac beter te laten aansluiten bij de behoefte van de medewerkers en de correcte uitvoering in de praktijk te bevorderen?’ Daarnaast gaf het bedrijf aan meer te willen gaan doen met AI, een combinatie die goed bleek te werken. 

Dat betekende voor Ayle niet alleen experimenteren met tools als Copilot maar ook literatuuronderzoek doen naar hoe mensen lezen, onthouden en handelen. Hoe lang mag een zin zijn? Wanneer haakt iemand af? Wat doet een plaatje met begrip? Ook interviewde en observeerde ze collega's op kantoor en op het magazijn om te zien hoe zij de huidige documenten gebruiken en waar de grootste kansen liggen voor verbetering.

AI als hulpmiddel, niet als vervanger
Belangrijk detail: Ayle ziet AI nadrukkelijk niet als magische oplossing. “AI kan je helpen samenvatten, vereenvoudigen en structureren,” legt ze uit. “Maar jij moet altijd zelf bepalen wat belangrijk is, duidelijke instructies geven én de AI-uitkomsten goed controleren.”

In haar onderzoek gebruikte ze verschillende AI‑toepassingen, zoals een tekstanalyse-tool om te meten hoe ingewikkeld een document is en Copilot om teksten compacter en duidelijker te maken. Maar ook visuele AI tools die teksten omzetten in visuele formats zoals schema's en illustraties. Want, zo ontdekte ze: mensen kunnen twee keer zoveel onthouden als er een ‘plaatje’ bij staat.

Het resultaat? Kortere teksten. Minder jargon. Meer overzicht. En vooral: documenten die mensen daadwerkelijk gebruiken.

Een brede opleiding met veel afwisseling
Ondanks dat Ayle niet zeker weet of ze na haar opleiding verder wil in de foodsector, is ze blij met haar keuze voor Food Commerce & Technology. “Het is een brede opleiding: van productontwikkeling tot technologie en marketing. Je leert er skills die niet alleen handig zijn voor werk in de foodsector, maar ook daar buiten: nieuwe ideeën bedenken, processen verbeteren en markten verkennen.” Waar Ayle misschien nog wel enthousiaster over is, is de vorm van de opleiding. “Je zit niet alleen in de collegebanken om theorie te leren, je gaat er echt op uit. Op het foodlab en veel op excursie.”

Onderzoek dat echt impact maakt
Ayle merkt ze nu al dat ze echt bijdraagt aan verbetering voor Unilac. Eén van de meest gebruikte documenten - regels rondom bezoekers op het bedrijf – zette ze met behulp van AI om in een stripverhaal. Deze hing ze op in een veel bezochte ruimte: het toilet. Een actie die gelijk opviel. “Collega's kwamen naar me toe omdat ze de strip hadden bekeken en deze heel leuk én begrijpelijk vonden. Dat geeft veel energie!” Ook weten collega's haar steeds vaker te vinden met vragen of tips voor het gebruiken van AI. “Je merkt dat als je het goede voorbeeld geeft en laat zien wat er allemaal mogelijk is, het anderen inspireert om zich er ook in te verdiepen.”

Een blik op de toekomst
De foodsector staat aan het begin van een AI‑versnelling. Van productontwikkeling en kwaliteitsmanagement tot consumenteninzicht. Volgens Ayle is dit pas het begin.

“AI is geen hype. Het is een hulpmiddel dat alleen maar belangrijker wordt. Zeker als je het verantwoord en slim inzet.” En dat is precies waarvoor Food Commerce & Technology-studenten worden opgeleid: kritisch, praktijkgericht en toekomstbestendig.

In dit verhaal vertelt Ruben van Rooy hoe hij zijn interesse in food, processen en commercie heeft geleid tot een rol in de internationale koffiecapsule markt. Hij werkt als accountmanager bij Euro Caps, waar hij een belangrijke schakel is tussen klanten en de organisatie. 

“Vanuit Euro Caps zorgen we voor een kwalitatief verwenmomentje. Iedere keer dat je een van onze capsules gebruikt.” Ruben ondersteunt salesmanagers in hun dagelijkse werk en is nauw betrokken bij klanttrajecten. Hij houdt zich bezig met het begeleiden van nieuwe klanten, het bewaken van verkooptrends en het zorgen voor een optimale klanttevredenheid. 

 Ruben: “De dynamiek van het bedrijf spreekt me enorm aan. De capsulemarkt voor producten per portie groeit snel en er gebeurt veel op het gebied van innovatie. Met een team van 25 mensen in onderzoek en ontwikkeling blijven we continu verbeteren.” Wat Ruben aanspreekt, is dat hij in zijn rol commercie kan combineren met inhoudelijke kennis van productieprocessen. Dankzij zijn opleiding begrijpt hij hoe het er in een fabriek aan toegaat en kan hij klanten realistische en concrete afspraken bieden op basis van wat technisch mogelijk is. 

Tijdens zijn studie waardeerde hij vooral de betrokkenheid van docenten en studenten. Ook de studielocatie in Delft droeg bij aan een prettige en inspirerende leeromgeving. “Je studie bepaalt niet je hele carrière, maar het diploma is wel een middel om je ideale baan te bereiken. Kies iets wat je interessant vindt, dan ontdek je gaandeweg wat bij je past.” 

Met zijn werk draagt Ruben bij aan een innovatieve en snelgroeiende markt waarin kwaliteit, beleving en technologie samenkomen. 

Mayonaise zonder vet en chilisaus zonder suiker. Kan dat? 
Roan Verhoef, derdejaarsstudentstudent Food Commerce & Technology, ging ermee aan de slag tijdens zijn stage bij Givaudan. Bij het bedrijf testte hij veel recepten. Hij experimenteerde, testte en verbeterde tientallen recepten, en ontdekte zo hoe theorie en praktijk samenkomen in productontwikkeling. Zo bracht hij theorie en praktijk samen.

Experimenteren, testen, verbeteren
Roan koos binnen zijn opleiding voor de richting productontwikkeling. “De opleiding is breed, maar je merkt vanzelf waar je interesse ligt. Ik vind werken met ingrediënten en producten het leukst. Dat sluit ook aan bij mijn achtergrond als kok,” vertelt hij.

Tijdens zijn stage bij Givaudan kreeg hij de opdracht om innovatieve sauzen te ontwikkelen: een mayonaise zonder vet, een chilisaus zonder suiker, en eiwit- en vezelrijke varianten. “Het was belangrijk dat de producten smaakvol én stabiel waren, maar ik kon ook echt experimenteren met nieuwe ingrediënten,” zegt Roan.

Stage in de keuken, niet achter het bureau
Wie denkt dat productontwikkeling vooral achter een scherm gebeurt, vergist zich. Roan werkte bijna uitsluitend in de keuken, met zijn laptop naast zich om resultaten te noteren. Hij paste recepten stapsgewijs aan, testte effecten van verschillende ingrediënten en technieken, en herhaalde dit proces tientallen keren. “Voor één mayonaise heb ik wel vijftig tot zestig versies gemaakt. Pas dan zie je echt wat een ingrediënt doet.”

Hij ontdekte bijvoorbeeld hoe je een mayonaise witter maakt door hoog te mixen, luchtbellen te verwijderen en met calciumverbindingen te spelen, terwijl de smaak hetzelfde blijft. “Het is een combinatie van kennis van ingrediënten, techniek en veel testen,” legt Roan uit.

Innovatie bij een wereldspeler
Givaudan levert smaak- en aroma-oplossingen voor multinationals, regionale en lokale voedingsproducenten wereldwijd. Het bedrijf richt zich op gezondheid, duurzaamheid en beleving, en biedt stagiairs de kans om te zien hoe innovatie echt tot stand komt. Roans recepten worden gebruikt in demo’s voor klanten om nieuwe smaken en texturen te testen – een concreet voorbeeld van hoe theorie uit de opleiding direct wordt toegepast in de praktijk.

Praktische kennis én inspiratie
De stage bood Roan inzicht in complexe productontwikkeling: welke ingrediënten kies je, hoe combineer je functionaliteit met smaak, en hoe schaal je een recept op? “Ik heb veel geleerd over zoetstoffen, vezels en stabiliteit. Door te experimenteren heb ik meer ingrediëntenkennis opgedaan dan ooit tevoren,” vertelt hij.

“Een stage bij Givaudan geeft studenten de kans om zelf te experimenteren, actief producten te ontwikkelen en de praktijk van productontwikkeling te ervaren.”

Ervaring die je verder brengt
Na zijn stage gaat Roan nog 1,5 jaar verder met zijn studie en kijkt hij uit naar een carrière in productontwikkeling, misschien eerst bij een startup waar hij van begin tot eind aan producten kan werken. Zijn stage bij Givaudan heeft hem geleerd hoe groot en complex de voedingsmiddelenindustrie is, maar ook hoe leuk het is om tastbare producten te maken die impact hebben. 

Het is een dagelijks terugkerende vraag voor velen: hoe zet je een maaltijd op tafel die zowel lekker als gezond is? Robin van den Berg voegt daar nog een derde ingrediënt aan toe: duurzaam. Want met zijn lectoraat Food, Health & Technology wil hij zich inzetten voor een versnelde transitie naar een duurzaam voedselsysteem met behulp van technologische innovaties. In zijn met enthousiasme doordrenkte lectorale rede schetste hij zijn plannen en diste hij enkele smaakvolle voorbeeldprojecten op, waarvan een groep studenten de toehoorders daadwerkelijk iets gezonds, duurzaams en lekkers lieten proeven.

Zonder spiekbriefjes en met een bewonderingswaardig gemak neemt Robin de goedgevulde zaal in Hogeschool Inholland Amsterdam mee in zijn lectorale rede. Ook al heeft hij geen enkele onderwijskundige ervaring, hij voelt zich helemaal op zijn plek in onze hogeschool, zo vertelt hij. Met zijn ruime ervaring in wetenschappelijk onderzoek en productontwikkeling in de voedselindustrie is Robin een lector met een missie. “Met het lectoraat Food, Health & Technology richt ik me op de volgende onderzoeksvraag: hoe en waar kunnen technologische innovaties op het gebied van voeding de transitie naar een duurzamer voedselsysteem ondersteunen en versnellen.”

Transitie van dierlijk naar plantaardig
Voor Robin staat het buiten kijf dat we aan een duurzamer voedselsysteem moeten werken. “Door groei van de wereldbevolking is 56 procent meer voedsel nodig. Tegelijkertijd is er geen ruimte om meer land te gebruiken voor voedselproductie en moeten we de uitstoot van broeikasgassen omlaag zien te krijgen. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen, is inzetten op technologische innovatie en op de transitie van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Hiervoor is samenwerking vereist in de voedselproductieketen. Van producent tot consument: iedereen heeft een rol in de transitie.”

Praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking
Naast samenwerking binnen de keten pleit Robin voor een praktijkgerichte aanpak. Dat verklaart mede zijn enthousiasme als kersverse lector. Want bij Inholland ligt immers de focus op praktijkgericht onderzoek en multidisciplinaire samenwerking, zowel binnen als buiten onze hogeschool. Door deze samenwerking en met praktijkgericht onderzoek wil Robin werken aan drie waarden van voedsel. “Het moet én gezond én duurzaam én lekker zijn. Want als de smaak niet op orde is, wordt gezond en duurzaam voedsel niet geaccepteerd.”

Duurzame en gezonde voedselkeuzes
De transitie naar een duurzaam voedselsysteem is een te groot onderzoeksgebied voor het lectoraat. “Om echt impact te kunnen maken richten we ons op specifieke deelgebieden”, zegt Robin. “Het eerste gaat over duurzame en gezonde voedselkeuzes. Binnen dit thema doen we bijvoorbeeld consumentenonderzoek en onderzoek naar gezond en duurzaam voedselaanbod.” Een mooi voorbeeldproject is Aan tafel: een wijkkeuken als gezond, duurzaam en sociaal knooppunt waarin samen wordt gewerkt met het domein Gezondheid, Welzijn & Sport.”

Van dierlijk naar plantaardig
Het tweede deelgebied gaat over de eiwittransitie van dierlijk naar plantaardig. “Hier letten we op smaak, gezondheidsvoordelen en een duurzaam voedselsysteem”, zegt Robin die verder vertelt over het opzetten van het Fieldlab Food Processing & Handling, een samenwerking met het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, het mkb-netwerk TechValley en mbo-instelling Vonk.

Voorkomen van voedselverspilling
Ook het derde en laatste thema van het lectoraat vereist samenwerking: het voorkomen van voedselverspilling. Want hoe kun je, naast het voorkomen van afval, de reststroom van een ander omzetten tot een nieuw voedselproduct? Een mooie oplossing komt van een van de studententeams dat deelnam aan de minor Food Challenge Ondernemen. Matthijs (Technische Bedrijfskunde), Nina, Toméu en Terri (alle drie Food Commerce & Technology) kreeg de uitdaging om een duurzaam, gezond en lekker product te ontwikkelen als voorbeeld voor de switch van dierlijk naar plantaardig. Met hun studentenbedrijf Maniteto’s ontwikkelden zij reepjes knolselderij met shoarmasmaak. Daarmee pakken ze ook voedselverspilling aan, omdat ze hun snack maken van afgedankte knolselderij.

Belangrijke rol voor studenten
“Met projecten zoals Maniteto’s tikken we het liefst alle boxen aan”, zegt Robin. “We gaan voor duurzame en gezonde voedselkeuzes, zetten in op de eiwittransitie en willen voedselverspilling voorkomen.” Een voorwaarde is dat studenten een rol krijgen in de projecten. “Door hen te betrekken leren ze wat er speelt in het werkveld. En door veel mooie projecten te draaien en daarmee naar buiten te treden kunnen we weer nieuwe studenten werven om verder te werken aan de transitie.”

Duurzame en veerkrachtige samenleving
“Samen eten verbindt”, zegt Jeroen van den Berg, voorzitter a.i. van het college van bestuur van Inholland, na afloop van de rede. “En dat verbindende element komt terug in wat Robin bij Inholland doet: onderzoek, onderwijs en praktijk met elkaar verbinden. Het lectoraat sluit bovendien aan bij transitie naar een duurzame, veerkrachtige samenleving waar we ons als hogeschool voor inzetten. Het gaat over kansengelijkheid door te werken aan gezond, duurzaam, lekker én betaalbaar eten, over een gezonde leefomgeving en over een verantwoorde economie waarin we rekening houden met de natuur en toekomstige generaties.”

Smakelijke borrel
Ter bekrachtiging van Robins installatie als lector overhandigt Jeroen hem een draagteken; een kunstwerk dat eveneens staat voor samenwerking en verbinding. En dan is het tijd voor de netwerkborrel met uiteraard de innovatieve snack van de studenten van Maniteto’s. Immers: the proof of the pudding is in the eating. Het blijkt niet alleen een gezonde en duurzame snack, maar ook zeer smakelijk.

Heb je de lectorale rede gemist? Bekijk de rede hier of bekijk de sfeerimpressie.

"De wereld voedzaam én duurzaam houden - dat is dé uitdaging van de toekomst. En daar werken onze studenten nu al met volle overtuiging aan", zegt Robin van den Berg, lector Food, Health & Technology bij Hogeschool Inholland. Tijdens het jaarlijkse FICA Summer Event barstte het dan ook van de vernieuwende ideeën.

Het FICA Summer Event is dé plek waar toekomstmakers hun concepten delen met de voedselsector. Inholland-studenten Food Commerce & Technology (hbo) en de foodopleiding van Vonk (mbo) lieten zien hoe technologie, creativiteit en ondernemerschap bijdragen aan een duurzamer voedselsysteem.

 Elf Inholland-teams presenteerden hun eindopdracht voor het vak Bedrijfsopdracht, vier Vonk-teams pitchten hun eigen foodstartup. Gastsprekers Robin van den Berg (lector) en Lenno Munnikes (practor) reflecteerden op de kracht en relevantie van de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven.

‘Food meets tech’
Voedseltechnologie is onmisbaar om de wereld gezond, eerlijk en smakelijk te houden”, aldus Robin. “De industrie staat voor flinke uitdagingen, denk aan klimaat, gezondheid, arbeidsmarkt. Onze studenten kijken daar met een praktische, open blik naar en werken via het FICA-netwerk al tijdens hun studie aan innovaties die duurzaam én lekker zijn. Want als het niet smaakt, red je het niet.” 

Met het lectoraat Food, Health & Technology bouwt hij samen met mbo, hbo en praktijkpartners aan de voedingssector van morgen. Bijvoorbeeld via projecten rond hergebruik van afvalstromen of digitalisering van de landbouw. “Hier liggen de banen van de toekomst. En studenten geven daar nu al invulling aan.”

Team Indonesisch Veenbos
Zo ontwikkelden studenten in opdracht van associate lector Gerry Kouwenhoven, lectoraat Investeren in circulaire land- en tuinbouw, een product dat bijdraagt aan het behoud van een Indonesisch veenbos. De uitdaging: geef het bos economische waarde, zodat beschermen aantrekkelijker wordt dan kappen. Hun idee: een eigentijdse variant op een traditionele kruidendrank, met gember, kurkuma en tamarinde. “Van marktonderzoek tot prototype, alles zat in dit project”, zeggen studenten Myrthe en Kiran. “En het besef dat ons concept bijdraagt aan bosbehoud en lokale werkgelegenheid, maakte het extra bijzonder.”

Team SAIL hybride burger
Een ander team maakte een communicatieplan voor de hybride zeewierburger van Olijck Foods tijdens SAIL Amsterdam 2025. Hoe verleid je vleesliefhebbers tot een duurzame burger? Uit hun onderzoek bleek dat consumenten transparantie waarderen, maar termen als ‘zeewier’ of ‘hybride’ kunnen afschrikken. Het advies? Communiceer subtiel via naam of verpakking. Student Sylvana: “We leerden hoe belangrijk het is om je boodschap af te stemmen op je doelgroep, en hoe lastig je duurzame en commerciële doelen combineert.” 

“Omdat het voor zo’n groot event was, moesten we direct professioneel zijn”, vult teamgenoot Jeremy aan. “Het was even wennen, maar daardoor zijn we als team wel enorm gegroeid.”

Leren in de praktijk
Voor tweedejaarsstudenten is dit hun eerste kennismaking met het werkveld, benadrukken Inholland-docenten Malou Bakuwel en Annemiek van Breemen. “Ze leren over innovatie, maar ook over projectmanagement, communicatie en verantwoordelijkheid. Het FICA-event is de kers op de taart. Een professionele setting waarin ze hun werk presenteren aan een breed publiek. Dat motiveert ontzettend!”

Team Broccoli
Broccoli met lelijke plekken verdwijnt vaak als veevoer. Zonde, vond Team Broccoli. Ze onderzochten hoe je met storytelling de acceptatie van ‘buitenbeentjes’ kunt vergroten. “We testten verschillende verhaallijnen én verpakkingsopties”, vertelt student Noa. “Uiteindelijk werkte een combinatie van storytelling over duurzaamheid en een cellulose-netje met eetbare coating het best.” Hun aanpak leverde de FICA Inhoudsprijs op. “Superinteressant om met echte data te werken en iets te ontwikkelen dat echt impact kan maken.”

Team Flatta Flatbread
De Creativiteitsprijs ging naar team Flatta, met hun flatbreads vol seizoensgroente en eiwitten. Ze wonnen eerder al de landelijke Food Boost Challenge. De Flatta Flatbread zijn afgestemd op jongeren om hen een gezondere voedingskeuze te laten maken. “We wilden iets maken dat we zélf zouden kopen”, zegt student Vigo. “Daarvoor hebben we alles uitgezocht: idee, product, bedrijfsplan. En dan feedback krijgen van echte bedrijven - niet normaal leerzaam!” Teamgenoot Casper: “Dit project voelde als ondernemen in het klein en dat smaakt naar méér.”

Smaakmakers van de toekomst
“Geweldig om al die vernieuwende ideeën van jonge mensen te zien”, zegt dagvoorzitter en FICA-kwartiermeester Hans Huibers. “Foodbedrijven léven van innovatie, en studenten zijn daarin de motor. Zij zetten organisaties aan het denken, en andersom bereiden we studenten voor op de praktijk. FICA draait precies om die kruisbestuiving. Spannend? Absoluut. Maar juist dat maakt het zo waardevol.”

Ook jurylid en Collegelid Marije Deutekom was onder de indruk: “Je ziet hier hoe studenten kunnen bijdragen aan de grote voedselvraagstukken. Dat gebeurt dus elke dag, binnen onze opleidingen. Mooi ook hoe onderzoek, onderwijs, mbo en hbo hier samen optrekken. We hebben elkaar nodig, want de grote transities kunnen we alleen samen aan.”

Het studententeam Flatta van de opleiding Food Commerce & Technology van Hogeschool Inholland is door de vakjury én het publiek uitgeroepen tot winnaar van de Food Boost Challenge 2025. Hun innovatieve idee om met flatbreads, bestaande uit 30 procent groente, en rijk aan vezels, jongeren te verleiden tot gezondere en meer plantaardige keuzes is verkozen tot het meest veelbelovende concept van deze editie. Met het winnen van de vakjuryprijs en de publieksprijs samen, slepen studenten Dominique Wildbergh, Vigo Zeijl, Asil Shehada, Claire Fleming en Casper Glas beide hoofdprijzen in de wacht: de twee geldcheques ter waarde van respectievelijk 2.500 en 500 euro

Tijdens de finale op het World Horti Center in Naaldwijk pitchten tien jongerenteams – afkomstig van mbo- en hbo-opleidingen - hun ideeën aan het publiek en de vakjury. Het betrof tien concrete oplossingen om jongeren tussen de 15 en 20 jaar vaker te verleiden tot een gezondere en meer plantaardige keuze.

Het idee achter Flatta en de haalbaarheid van het concept gaven volgens de jury de doorslag. Ook maakte team Flatta indruk met hun pitch en hun antwoorden op vragen. Zo heeft het team precies uitgerekend waar het break-even punt voor hun product ligt.  “Dit zagen we niet aankomen, hier zijn we ontzettend blij mee. Heel graag gaan we door met het ontwikkelen van ons flatbread. We staan open voor tips en samenwerkingen, maar gaan het nu eerst samen vieren”, aldus het studententeam vlak na het winnen van de prijs.

De urgentie is hoog
Volgens de organisatie van de Food Boost Challenge is de urgentie hoog voor innovatie op het gebied van gezonde voeding. “Circa één op de vijf jongeren tussen de 16 en 20 jaar kampt met overgewicht. Gezonde voeding is een belangrijke factor om gezond op te kunnen groeien. Maar in de huidige voedselomgeving is dat  ingewikkeld. Ongezonde verleidingen zijn overal: croissantjes uit de supermarkt als ontbijt of tussendoortje, snacks uit de automaat in plaats van een stuk fruit en friet en burgers na het sporten. Meer plantaardig eten, zoals groenten, granen en noten, en minder dierlijk – zoals vlees en zuivel – helpt jongeren gezonder op te groeien én vermindert de druk op het klimaat.”

Overige prijzen
De vakjury verkoos Team Food Boost Truck als runner up. Dit concept betreft een foodtruck die scholen bezoekt, en dan twee maanden in dienst van een school, bij een school staat. Het sociale aspect van voedseleducatie voor scholieren door scholieren sprak de vakjury aan, evenals een goed doordacht plan voor een realistische implementatie. 

De derde plek ging naar Team Nourish, die middels een voor jongeren speciaal ingericht supermarktschap jongeren makkelijker en sneller gezondere keuzes wil laten maken in de supermarkt. Een vernieuwend concept, maar wat zo uitgewerkt dient te worden dat het past binnen de huidige claimswetgeving. Team Food Boost Truck en Team Nourish zijn beiden afkomstig van Hotelschool The Hague.

De Food Boost Challenge daagde eind 2024 jongeren uit hun beste idee in te dienen. Uit tientallen inzendingen werden tien teams geselecteerd. In samenwerking met partners uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en onderwijsinstellingen werkten zij hun ideeën uit en testten deze onder leeftijdsgenoten. Het uiteindelijke doel van de Food Boost Challenge is om via deze partners één of meerdere ideeën, waar mogelijk met de jongeren zelf, verder te ontwikkelen.

Initiatiefnemers
De Food Boost Challenge is een initiatief van HortiHeroes, De Haagse Hogeschool, Medical Delta en Foodvalley NL. Deze derde editie van de Food Boost Challenge is een initiatief van HortiHeroes, De Haagse Hogeschool en Medical Delta. Deze wordt samen georganiseerd met MBO Westland, Hogeschool Inholland en Hotelschool The Hague,  en wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Goeie Grutten, Medical Delta en Regieorgaan Sia

De Food Boost Challenge 2025 is de derde editie, en vindt plaats in de regio’s Noord- en Zuid-Holland. De eerste editie vond plaats in Zuidwest-Nederland in 2022, de tweede in Zuid-Limburg in 2023. Ook vindt er in samenwerking met de Universiteit van Curaçao een Food Boost Challenge plaats in Curaçao. Achter de schermen wordt volop gewerkt aan volgende edities.

Het onderwijs speelt een belangrijke rol in het creëren van gelijke kansen. Daarbij draait het niet alleen om rekenstof en leesvoer. Ook echt voedsel speelt een belangrijke rol. Want voedzaam en gezond eten is de basis voor goede leerprestaties en een gezond leven. Maar waarom laten we kinderen dan met een povere lunch op school verschijnen en accepteren we dat sommigen zelfs met een lege maag de klas binnen stappen? Vera van Stokkom, docent-onderzoeker bij het lectoraat Food, Health & Technology, wil daar een einde aan maken. Ze breekt een lans voor gezondheid en gelijkheid en is dan ook blij is met de honorering van drie onderzoeksprojecten waarin gezonde schoollunches centraal staan.

Nederland heeft een broodcultuur. We smeren boterhammen voor onze kinderen en stoppen die voor de lunch in hun schooltas. Met het continurooster hebben kinderen ongeveer vijftien minuten om hun eten naar binnen te werken om daarna nog een kwartiertje buiten te spelen. De vraag is hoe gezond dit eetmoment is.

Voordelen gezonde schoollunches
Vera weet dat het anders kan en moet. “Uit onderzoek blijkt dat gezonde voeding bijdraagt aan betere schoolresultaten. Bovendien leer je kinderen met gezonde voeding een gezonde leefstijl aan.” Basisscholen zijn volgens Vera de uitgelezen plek om dit te organiseren. “Kinderen brengen daar immers veel tijd door en omdat kinderen van alle sociaal-maatschappelijke groepen aanwezig zijn, biedt dat de mogelijkheid om te werken aan kansengelijkheid. Je wilt toch dat ieder kind vanuit dezelfde gezonde basis presteert op school en gezond leert leven?”

TommyTomato
Steeds meer scholen laten kinderen het voordeel smaken van gevarieerde, gezonde lunches. Zo verzorgt TommyTomato gezonde, warme lunches voor 330 basisscholen in Nederland. “Per school doen we dat tweemaal per week” zegt Jeen Budding, gebiedsmanager in Zuid-Holland. “We brengen de lunchboxen in de klas, halen ze op en nemen daarmee alle werk uit handen.”

Koude friet
Ook Jeen is bekend met de voordelen van gezond eten voor schoolgaande kinderen. “Je kunt niet optimaal presteren op een witte boterham met chocoladepasta. Ik ken ook gevallen dat kinderen slechts een rolletje koekjes meekrijgen of koude friet van de avond ervoor. Door onvoldoende energie presteren juist deze armere kinderen minder, waardoor de sociaal-maatschappelijke kloof in Nederland verder toeneemt.”

Drie gehonoreerde projecten
Met onder meer drie gehonoreerde onderzoeksprojecten wil Vera bijdragen aan het aanbieden van gezonde voeding op de basisschool om alle kinderen een gelijke en gezonde basis mee te geven. Zo is er ‘Voed ze Goed’, een project gefinancierd door het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn. Centraal staat de vraag hoe je als school uit het verschillende voedingsaanbod vindt wat bij je past. In de andere twee projecten werkt Inholland samen met TommyTomato. Bij het Kansen voor West III-project ‘Kinderen in Utrecht groente-eters voor het leven’ is de vraag of meer keuzevrijheid bij kinderen leidt tot betere consumptie van de lunches. En er is het project ‘Gezonde lunch’, gefinancierd door Regieorgaan SIA, waarin studenten van Inholland bij een aantal scholen analyseren hoe goed maaltijden van TommyTomato gegeten worden en welke factoren daar invloed op hebben. Het ontwerp-adviesbureau Heartbeat Ventures helpt om input van kinderen op te halen.
 

Pastamaaltijden populair
Kirina Romondt werkte als student Food Commerce & Technology mee aan het ‘Gezonde lunch’-project. “Ik vind het interessant hoe mensen en culturen omgaan met eten en het is belangrijk dat kinderen goed eten”, zegt ze. “Daarom deed ik mee aan het onderzoek. Ik woog de lunchbakjes van TommyTomato als ze terugkwamen van de scholen. Zo kon ik achterhalen wat er overbleef en welke lunchmaaltijden het populairst zijn. De conclusie? Pastamaaltijden zijn bij de kinderen favoriet.”

Advies over lunches
Thomas Beeloo is ook student Food Commerce & Technology en nam in februari de rol van Kirina over. “Ik maak hier mijn afstudeeropdracht van en wil toewerken naar een onderzoeksrapport voor TommyTomato zodat hun lunches nog beter gewaardeerd kunnen worden. Niet alleen op basis van analyses, maar ook door sessies met schoolkinderen over wat ze graag eten. Zelf ben ik groot voorstander van gezonde voeding. Je voelt je er zoveel beter door. Ik vind het belangrijk dat we dit kinderen meegeven.”

Lekker en gevarieerd
“Met de data van het project kunnen we goed onderbouwen wat werkt op scholen”, zegt Jeen. “Dat is heel waardevol, want we willen dat kinderen hun lunch opeten. Anderzijds hebben we een idealistisch doel om hen met veel verschillende groenten en gerechten in aanraking te laten komen. Ook dat zullen we blijven doen.”

Graag overheidsbeleid
Wat de precieze uitkomst van de onderzoeken ook is, Vera hoopt dat basisscholen hiermee stappen kunnen zetten om gezonde lunches aan te bieden voor iedere leerling. “In de landen om ons heen is dit de normaalste zaak van de wereld. Waarom kunnen wij dit dan niet regelen voor basisscholen zodat kinderen uit alle sociaaleconomische milieus een gelijke en gezonde basis hebben om te leren en te groeien? De overheid is hier aan zet. Met budget en kwaliteitskaders voor gezonde schoollunches kunnen scholen, maar bijvoorbeeld ook de kinderopvang, aanbieders inschakelen. Vandaar dat we partijen zoals het Voedingscentrum en de GGD ook betrekken bij het onderzoek.” Jeen is het daarmee eens. “Investeren in schoollunches verdien je driedubbel terug. Kinderen groeien gezonder op, presteren beter, ook later in de maatschappij, en zullen minder zwaar een beroep doen op de zorg.”

Ook meewerken aan gezonde schoollunches?
Vera’s lectoraat zoekt voor de genoemde onderzoeken nog beleidspartners om samen te werken en de impact te vergroten. Kijk voor meer informatie op de projectpagina.

Student Annemijn Heilker had altijd al interesse in voeding, koken en bakken. Dat ze nu voor haar opleiding Food Commerce & Technology stageloopt bij chocoladerepenmerk Johnny Doodle, is haar op het lijf geschreven. “Je bent bezig met het bedenken van nieuwe smaken en verrassende combinaties. Dat onderzoeken, experimenteren en ontwikkelen vind ik het allerleukst om te doen.”  

Misschien ken je ze wel: de chocoladerepen van Johnny Doodle. De wikkel vrolijk versierd met ‘doodles’ en de repen bestrooid met heerlijke toppings. Het bedrijf startte in 2015 in de keuken van eigenaar Johnny en inmiddels zijn de repen te vinden in winkelschappen in Nederland, Duitsland en Amerika. Voor haar derdejaars stage koos student Annemijn ervoor om aan de slag te gaan bij de productontwikkeling van Johnny Doodle. “Ik doe onderzoek naar het verwerken van notenpasta's in de chocoladerepen. Ik onderzoek welke soorten notenpasta's hiervoor geschikt zijn en wat de invloed is op de houdbaarheid.” 

Onderzoeken, experimenteren, ontwikkelen  
Al van jongs af aan heeft Annemijn interesse in eten en staat ze graag in de keuken. Dat ze hierin ook een opleiding kon doen, daar kwam ze achter via het Algemeen Dagblad. “Mijn moeder las in de krant dat er studenten van Inholland saucijzenbroodjes maken van ganzenvlees van de ganzen die afgeschoten worden bij Schiphol. Ik vond dit heel interessant klinken en ben me toen verder gaan verdiepen in de opleiding Food Commerce & Technology.” Na een rondleiding op de locatie Delft wist ze het zeker: dit wordt mijn studie. Inmiddels zit Annemijn in het derde jaar van de opleiding en zit ze nog steeds op haar plek. “De school is best wel klein en de docenten zijn erg betrokken. Je bent hier geen nummertje.” 

Wat Annemijn het leukste vindt aan haar opleiding? Het praktisch bezig zijn op het lab! “Ik vind de afwisseling tussen dingen leren in de les en echt aan de slag gaan op het foodlab heel erg leuk. Je werkt veel in projecten voor echte opdrachtgevers.” Inmiddels is Annemijn zich aan het specialiseren in productontwikkeling. “Ik vind het leuk om onderzoek te doen naar ingrediënten en processen, te experimenteren en uiteindelijk ook écht iets te ontwikkelen.” 

Nieuwe smaken en combinaties 
Voor haar stage doet Annemijn onderzoek naar de mogelijkheid om notenpasta's te verwerken in de chocoladerepen. “Ik heb zelf de vrijheid om te bedenken welke soorten notenpasta's ik wil testen. Ik heb gekozen om te experimenteren met amandel-, zonnebloempit-, pinda- en hazelnootpasta. En van de hazelnoot kijk ik bijvoorbeeld ook nog naar het verschil tussen pasta van ‘normale’ hazelnoten die medium roasted zijn en Spaanse hazelnoten die light roasted zijn.” Met het testen van de verschillende notenpasta's let Annemijn niet alleen op de smaak en textuur die het geeft aan de repen, maar ook wat het doet met de houdbaarheid van de chocolade. In noten zitten namelijk veel vetten wat ervoor zorgt dat de chocolade sneller bederft. “Je kan dat zien aan vetbloem, de ‘witte waas’ die dan op de chocolade komt te liggen.” Om de smaak en kwaliteit te behouden wordt onderzoek gedaan naar de werking van hulpzame stoffen zoals antioxidanten. Door middel van literatuuronderzoek en experimenten test Annemijn welke antioxidanten het meest geschikt zijn. 

Aan het begin van haar stage maakte Annemijn al verschillende chocoladerepen met variaties in notenpasta's en antioxidanten. Nu, 5 maanden later, kan ze deze gaan testen op het foodlab. Met behulp van een texture analyser (meetapparaat) onderzoekt ze de hardheid van de chocoladerepen na het toevoegen van de notenpasta's en antioxidanten. De bite van de repen moet natuurlijk goed blijven. Welke notenpasta de meeste kans maakt om écht in de repen van Johnny Doodle te eindigen? “Hazelnootpasta. Dit is een erg populaire smaak in combinatie met melkchocolade. Maar ik zie ook kansen voor amandelpasta, maar dan in combinatie met pure chocolade.” 

Naast haar eigen onderzoek werkt Annemijn ook mee binnen het bedrijf. Samen met haar collega’s heeft ze bijgedragen aan de ontwikkeling en productie van diverse smaakcombinaties. Bijvoorbeeld de ‘Johnny Quatro’, bekend van de virale Dubai-repen, en ‘Johnny Doodle Juniors’, de kleine chocolaatjes die je bij de koffie krijgt. “Ik ben hier echt een collega en niet alleen stagiaire. Dat maakt de stage extra leuk en leerzaam, en geeft een goed beeld van het toekomstige werk.”  

De toekomst van food 
Wat Annemijn zeker heeft ontdekt tijdens haar stage is dat productontwikkeling helemaal haar ding is. Ze ziet zichzelf na de opleiding nieuwe voedingsproducten ontwikkelen. “Er zijn twee grote trends die erg bepalend zijn voor de foodsector: vegan eten en de invloed van social media. Steeds meer mensen kiezen voor een duurzamer dieet met minder dierlijke producten, wat zorgt voor mogelijkheden om nieuwe voedingsproducten te ontwikkelen of bestaande producten aan te passen. Daarnaast is social media nu echt onmisbaar voor foodmerken. Kijk maar naar de viral Dubai-reep.” 

Justin Buscher (24) is student Food Commerce & Technology bij Hogeschool Inholland Amsterdam en studeert nu af bij zijn eigen onderneming WheyFreeze. Waarmee hij een lekker en verantwoord eiwitrijk waterijsje op de markt brengt. 

For the English version, click here

Direct met de goede dingen aan de slag 
“Ik ben een enthousiaste ondernemer met focus op voeding. Als er gezondere voedingskeuzes zijn, dan heeft dat mijn aandacht. Daarom ben ik ook zo gedreven om dit voor consumenten te creëren. Maar wel gezondere keuzes, met behoud van smaak." 

"Ik ben heel doelgericht. Iets doen waar je uiteindelijk niets aan hebt, is niet aan mij besteed. Het liefst ga ik direct met de goede dingen aan de slag om in een korte tijd zoveel mogelijk resultaat te behalen. Dit klinkt misschien een beetje ongeduldig, maar dat ben ik niet hoor. Maar ik ben wel een doorpakker. Ik werk graag samen maar meestal stel ik wel een oplossing of werkwijze voor.” 

Gezondere smaakvolle voedingskeuzes 
“WheyFreeze is ontstaan vanuit een project tijdens mijn opleiding. Waarbij wij in een projectgroep een voedingsproduct mochten ontwikkelen. We spraken onder andere met mensen die veel sporten en naar festivals gaan. Ik raakte hier zo enthousiast over dat ik besloot om dit bedrijf verder door te ontwikkelen en er nu op af te studeren. We maken met WheyFreeze eiwitrijk waterijs. Een gezondere keuze of alternatief voor bijvoorbeeld het bekende raketje of perenijsje. Eiwit is een heel belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Voor spierherstel of -groei. Zo linken we het vaak aan fanatieke sporters, maar ook voor het herstellen na een operatie of voor ouderen met ondervoeding is het essentieel. Met ons product combineren we genieten én juiste voedingstoffen. Dat is volgens mij win-win.” 

Alternatief voor eiwit inname 
“Al van jongs af aan ben ik geïnteresseerd in een voeding, koken en een gezonde leefstijl. Ik ben vegetarisch en sport veel. Daar voel ik me goed door. Je vindt me in de gym, op de padelbaan en hardlopend in het park. Op jonge leeftijd verdiepte ik mij al in sportvoeding. In veel producten zit eiwit, maar ik vond het eigenlijk niet zo lekker. Denk aan die dikke shakes of kwark. Ik probeer te kijken naar alternatieve manieren om eiwit binnen te krijgen, zonder dat je het door hebt en er toch van kan genieten. Gemiddeld hebben gezonde mensen per kilogram lichaamsgewicht 0,83 gram eiwit per dag nodig. Dat komt neer op zo’n 58 gram eiwit voor iemand van 70 kilo. Maar zodra je krachtsport of duursport doet, neemt dit toe naar 1,2-2 gram per kilogram lichaamsgewicht. Dan wordt het dus interessant om naar andere manieren te kijken tot eiwitinname.” 

Genieten van ons ijs op een festival 
“Op dit moment zijn er externe partners aangesloten bij WheyFreeze om het productieproces te bespoedigen en over te gaan naar een eerste productie. Binnenkort draaien we een eerste proefbatch. Dat is ontzettend gaaf! We zijn op dit moment nog bezig met optimaliseren van de productontwikkeling. Het moet natuurlijk wel écht doen wat we beloven. Dat vind ik een belangrijke waarde, betrouwbaar zijn. We zijn open en eerlijk over wat erin zit, wat het doet en ook waarom het erin zit. Voor een gemiddelde consument is het lezen van een ingrediëntendeclaratie ingewikkeld. Dat wil ik voorkomen. "

"Mijn droom? Dat ik zelf op een festival sta en andere mensen ervan zie genieten. Daarom kom ik graag met festivals of cateringbedrijven in contact die met mij een pilot willen draaien.” 

Ook als je twijfelt, gewoon doen! 
“Via mijn docent Annemiek Hollander werd ik getipt op Start Up Campus Haarlem. Ik werkte op een Open Dag voor Inholland en vertelde dat ik door wilde met het project. Het was de perfecte timing. SUCH helpt enorm bij het uitbreiden van je netwerk. Niet alleen de medestudenten maar ook de trainers, zijn echt behulpzaam. Ook buiten het programma om. Tijdens m’n opleiding ligt de focus op voeding, maar nu leer ik ondernemen vanuit hele andere perspectieven. Dat is heel waardevol. Als je overweegt om te ondernemen, zou ik zeggen: ‘gewoon doen!’. Ook als je twijfelt. Net zoals helpen op een Open Dag van je opleiding, doe het gewoon. Je leert nieuwe mensen kennen en voert weer andere gesprekken. Doordat ik dat deed, doe ik nu mee met SUCH en heb ik alweer zoveel nieuwe dingen geleerd. Ik raad iedereen aan om nieuwgierig te blijven en je netwerk te laten groeien.” 

Tweedejaarsstudenten van de opleiding Food Commerce & Technology van Hogeschool Inholland werken in projectgroepen vijf maanden aan een opdracht voor een echte opdrachtgever. Ze bedenken succesvolle vernieuwende producten en concepten die bijdragen aan gezonde en duurzame voeding en voedingskeuzes. Van het stimuleren van plantaardige voeding onder jongeren en gezonde catering op de Wereldhavendagen, tot het ontwikkelen van proteïne repen met koffiepulp.  

Gezonder eten, zonder te dwingen 
Een van de opdrachten staat in het teken van gezonder en meer plantaardi eten onder mbo-studenten. Tweedejaarsstudent Terri werkt met haar projectgroep mee aan het onderzoek genaamd MAP (mbo-student in actie voor plantaardig voedsel). Door het afnemen van een vragenlijst onder tachtig mbo-studenten, brachten Terri en haar projectgroep de voedingskeuzes van mbo-studenten in kaart. Wat opviel in de resultaten is dat jongeren vooral kiezen voor lekker eten. Of dat eten plantaardig is of niet, maakt hen eigenlijk niet uit. Ook bleek dat jongeren hun eetgedrag niet willen aanpassen. Deze resultaten maken het extra uitdagend om met een goed concept te komen om jongeren te stimuleren meer plantaardig te eten. 

Terri: “Op basis van de resultaten bedachten we concepten zoals een 'hamburger-dag' met burgers met 30% groenten - 70% vlees, en vegaburgers. En een spaaractie waarbij studenten een stempel kregen als ze fruit kochten bij hun snack. Een volle stempelkaart kunnen ze later inwisselen voor een gratis warme snack. Op die manier stimuleren we ze om fruit te bestellen bij de lunch.” 

Terri vindt het project interessant omdat haar vader plantaardig eet en zij daardoor zelf al regelmatig vleesvervangers eet. Die vleesvervangers smaken volgens Terri prima, maar mensen ertoe verplichten werkt averechts. “Ik vind het interessant hoe je mensen juist onbewust kunt beïnvloeden om gezondere keuzes te maken. Het is leuk om te zien hoe interventies zoals de hamburger-dag en de spaaractie studenten kunnen aanzetten tot gezonder eten zonder ze te dwingen.”  Wat Terri ook enthousiast maakt, is de praktische kant van de opdracht. “Voorheen werkten we aan opdrachten voor fictieve bedrijven, maar nu kun je advies vragen aan een échte opdrachtgever. En we weten dat de opdrachtgever echt iets met onze bevindingen gaat doen. Dat maakt het project extra waardevol en leuk voor mij.” 

Gezondere keuzes op de Wereldhavendagen 
De Wereldhavendagen in Rotterdam, wie kent het niet. Een groots evenement dat jaarlijks zo’n 400.000 bezoekers van over de hele wereld trekt. Op dit soort evenementen speelt eten een belangrijke rol. Ook student Julia bezoekt als Rotterdamse al sinds haar jeugd de Wereldhavendagen, wat haar extra enthousiast maakte om een onderzoek uit te voeren voor deze organisatie. Samen met haar projectgroep onderzocht ze hoe je als organisatie gezonder eten kan aanbieden, zonder dat er weerstand komt. Julia: “We vonden het belangrijk om de bezoekers niets op te dringen. Als je tegen mensen gaat zeggen: ‘Jij moet gezond eten’, werkt dat niet. Dus besloten we te kijken wat dan wel een goede manier is. Daarbij werden we geïnspireerd door Amerikaanse menukaarten, waar men de calorieën achter producten zet, om zo bewuster eetgedrag te stimuleren.” 

Julia vond het werken voor een echt bedrijf het leukste aan de opdracht. “Bij de opdrachten vanuit school blijft het leren vaak abstract. Het werken aan een écht project is voor mij heel motiverend.” De groep bedacht verschillende ‘nudge’ technieken die de organisatie in kan zetten. Het idee van de ‘bewuste menukaarten’ werkten ze volledig uit. Het advies en ontwerp liggen nu bij de organisatie van de Wereldhavendagen, in de hoop dat er binnenkort gezondere keuzes gemaakt kunnen worden door het publiek. “Dat zou ik echt te gek vinden!”, besluit ze. “Overigens is zo’n project met echte opdrachtgevers ook goed voor je netwerk. Er werd me meteen ook een stage aangeboden."   

Proteïne repen met koffiepulp 
Studente Yara verdiept zich in Dutch Gum: het ingrediënt dat overblijft nadat de koffieboon uit de koffiebes is verwijderd. Oftewel: een soort koffiepulp. Normaal gesproken wordt dit weggegooid, maar hoe mooi is het als je hier nog iets anders mee kan doen? Onder de naam Dutch Gum wordt het ingrediënt uit de koffiepulp onder andere gebruikt als textuurgever in verschillende voedingsproducten. Denk aan ijs, sauzen, snoep, repen en in de bakkerswereld. Yara: “Het bedrijf PectCof vroeg ons hoe zij dit ingrediënt nog meer kunnen inzetten. Omdat proteïne repen steeds populairder worden, besloten we hiervoor te gaan.” 

De opdracht waaraan Yara en haar groepje werken, is een volledige productontwikkeling. “Dat is precies wat ik wilde met deze opleiding”, licht ze enthousiast toe. “Producten bedenken en verbeteren. Vaak zie je in de winkel dat bedrijven hun focus leggen op een goedkopere optie, maar dat de smaak en kwaliteit hetzelfde blijven. Dat doen wij anders: het moet beter en duurzamer.” Het resultaat? Yara en haar groepje hebben proteïne repen ontwikkeld in verschillende smaken en een uitgebreid verslag geschreven waarin ze delen hoe Dutch Gum kan worden toegevoegd aan proteïne repen. Nu is het aan PectCof of zij dit verder gaan uitrollen. “Voor ons was dit een ontzettend leerzaam project. Je ontdekt welke mogelijkheden er zijn en leert veel van elkaar én van de opdrachtgever.” 

Pitches en prijzen 
De studenten kregen tijdens het jaarlijkse FICA Summer event het podium om hun producten en concepten te pitchen. In de zaal bevonden zich bedrijven, waaronder de opdrachtgevers, docenten, onderzoekers en experts uit de foodsector. Een driekoppige jury reikte diverse prijzen uit. Zo wonnen Terri en haar projectgroep de ‘creativiteitsprijs’. “Ondanks dat het onderzoek liet zien dat jongeren hun gedrag helemaal niet wíllen veranderen, bedachten jullie concepten die weldegelijk invloed kunnen hebben op hun voedingskeuzes. Een goed staaltje ‘om-denken’”, aldus de jury. 

De ‘inhoudsprijs’ ging naar studenten die onderzoek deden naar het drogen van waterlinzen, als onderdeel van het onderzoeksproject Duurzame eiwitten: Eendje meer. “Het idee dat we waterlinzen kunnen inzetten als duurzame eiwitbron in voeding, is fascinerend” onderbouwde de jury.  De prijs voor ‘the greaterst challenge’ werd gewonnen door studenten die een productlijn en keurmerk ontwikkelden voor lokale voeding op het Caribische eiland Saba.  

Een consortium van vijf hogescholen – Aeres Hogeschool, HAS green academy, Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool Inholland en Hanze Groningen – is samen met bedrijven en experts een tweejarig onderzoek gestart naar de teelt en toepassing van waterlinzen. De centrale vraag is hoe dit eiwitrijke plantje duurzaam en op grote schaal geproduceerd kan worden, om het vervolgens als eiwitbron in voedingsmiddelen te kunnen verwerken. Daarmee levert het in potentie een grote bijdrage aan de eiwittransitie – de verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitten – die essentieel is voor een duurzaam voedselsysteem. ”Uiteindelijk willen we waterlinzen in allerlei voedingsmiddelen verwerken, van pannenkoeken tot pesto.”

Tortilla’s op basis van waterlinzen? Die zou je over niet al te lange tijd zomaar in de supermarkt kunnen tegenkomen. De partijen die betrokken zijn bij het onderzoeksproject ‘Duurzame eiwitten: Eendje meer’ hebben namelijk hoge verwachtingen van het plantje. Feike van der Leij, lector Health & Food bij Hogeschool Inholland: “Waterlinzen hebben niet alleen een hoog eiwitgehalte, maar ook een veel hogere opbrengst per hectare dan vergelijkbare eiwitbronnen, zoals veldbonen en soja. Het plantje groeit namelijk heel snel. In dit project zoeken we naar een manier om waterlinzen op grote schaal in Nederland te telen, zodat we niet meer afhankelijk zijn van bijvoorbeeld soja uit de Amazone.”

Ook studenten werken volop mee
Het consortium van vijf hogescholen streeft naar een concurrerend teelt- en verwerkingssysteem voor waterlinzen. Eric de Bruin, lector Circulair ondernemen in de Agrifoodsector bij Aeres Hogeschool: “Ons hoofddoel is om een gezond verdienmodel te ontwikkelen waarmee we lokaal, op een duurzame manier, een maximale opbrengst aan eiwitten kunnen leveren.” Het onderzoeksproject is opgedeeld in vier werkpakketten: gericht op de teeltmethode, de bewerking van waterlinzen, de toepassing ervan in voedingsmiddelen en op kennisverspreiding. Vier hogescholen zijn elk trekker van een werkpakket; Aeres Hogeschool is penvoerder van het hele project. Ook studenten werken volop mee, vertelt De Bruin: “Met name internationale studenten benutten dit project voor hun stage of afstudeerproject. Zo legt een student uit Nigeria zich momenteel toe op de kweek van de waterlinzen. Anderen testen pesto bij een panel, om te onderzoeken hoe het zit met de acceptatie onder consumenten.”

Duurzaam op vele manieren
Uniek aan het onderzoeksproject is dat het op allerlei manieren bijdraagt aan duurzaamheid. Dat begint al bij de teelt. De Bruin: “We telen de waterlinzen in een bestaand systeem van een bollenkwekerij in Bovenkarspel. De teeltbakken voor snijbloemen staan daar van maart tot november leeg. Dat is precies het groeiseizoen van waterlinzen. We hoeven dus geen nieuwe fabriek te bouwen, de infrastructuur is er al.” In die periode van het jaar hoeft er bovendien niet extra verlicht en verwarmd te worden; de onderzoekers maken gebruik van de warmte en het licht van het seizoen. Een ander pluspunt is dat de waterlinzen gewoon in Nederland, op een relatief kleine oppervlakte geteeld kunnen worden. “Waterlinzen zijn daarmee een veel duurzamere eiwitbron dan geïmporteerde soja, of vlees”, zegt Van der Leij. “Het kan de eiwittransitie echt versnellen.” Naast de bollenkwekerij zijn nog elf andere bedrijven betrokken bij het project, onder meer op het gebied van levensmiddelentechnologie en consumentenonderzoek.

Belemmerende wetgeving
Hoewel het onderzoek veelbelovend is, komen er ook uitdagingen bij kijken. Zo zijn waterlinzen in Europa nog niet toegestaan als voedingsmiddel. “In de Verenigde Staten mag het sinds een tijdje wel de markt op en in Azië worden waterlinzen zelfs van oudsher gegeten”, vertelt De Bruin. “In Europa loopt de wet- en regelgeving op dit gebied helaas achter. Sinds kort mag wel een eiwitconcentraat uit waterlinzen gebruikt worden, maar wij willen het hele plantje benutten.” Hiervoor heeft de WUR een aanvraag lopen bij de EFSA, de Europese autoriteit op het gebied van voedselveiligheid. De onderzoekers verwachten dat de aanvraag op korte termijn wordt goedgekeurd.

Waterlinzen-ijs
In de tussentijd gaat het consortium gewoon door met experimenteren. Van der Leij: “We hebben al tortilla’s en pannenkoeken gebakken, waarbij we het water en de eieren vervingen door waterlinzen. Dat beviel goed, maar er is nog veel te onderzoeken. In droge poedervorm ruiken waterlinzen bijvoorbeeld nog te veel naar gras, daar moeten we iets aan doen. En studenten voeren ook testen uit met de kleur van het plantje.” De kern van het project is bovendien opschaling. Pas als het lukt om tonnen waterlinzen per week te produceren, wordt het interessant voor de levensmiddelenindustrie: waterlinzen als betaalbare en smakelijke eiwitbron. “Uiteindelijk willen we het verwerken in allerlei voedingsmiddelen”, blikken De Bruin en Van der Leij vooruit. “Denk aan tussendoortjes, snacks, ijs, pesto. Over een jaar of twintig kan dat zomaar compleet gangbaar zijn.”

Inholland Delft vormt de solide basis van waaruit vierdejaarsstudenten zich de rol van Green Junior aanmeten en aan de slag gaan voor echte opdrachtgevers. De Green Juniors teams zijn multidisciplinair samengesteld met studenten van de vier ‘groene’ opleidingen: Food Commerce & Technology, Dier in de Duurzame Samenleving, Landscape and Environment Management en Tuinbouw & Agribusiness. De kers op de taart vormen de videopresentaties van hun bevindingen op het jaarlijkse Green Juniors Filmfestival – beoordeelt door een vierkoppige jury onder leiding van Vincent Hodde (Education department van Eye Filmmuseum). 

Hittestress bij runderen 
In opdracht van Lerica le Roux-Pullen, onderzoeker bij de Dienst Landbouwkundig Onderzoek van Wageningen Food Safety Research, is een van de teams aan de slag gegaan met het vraagstuk ‘Hittestress en natuurlijke remedies: oplossingen voor de veehouderij’. De Green Juniors brachten middels literatuuronderzoek, vakbeursbezoek, interviews en bevraging van werkveldexpert Nico Sas (melkveehouderij Sas), de bestaande situatie in kaart. Wat blijkt? “Runderen kunnen al vanaf 18°C symptomen van hittestress vertonen”, vertelt Shanika, student Dier in de Duurzame Samenleving.  

“Uit ons onderzoek kwamen drie natuurlijke middelen die melkveehouders in kunnen zetten om de symptomen van hittestress bij hun vee te bestrijden: Natriumbicarbonaat, Capsicum en Kaoliniet. Dit uiteraard naast het vereiste van goed management van de leefomgeving van de runderen”, vertelt Food Commerce & Technology student Irene. De studenten hebben hun bevindingen en aanbevelingen vervolgens in foldervorm gegoten en aangeboden op de Vakbeurs Rundveehouderij. De aanbevelingen zijn zelfs opgenomen in de nog te verschijnen nieuwe versie van het Stalboekje melkvee: handboek voor natuurlijke diergezondheidzorg met kruiden en andere natuurproducten. .

Duurzaam zwerfpad-ontwerp 
Het meest outside-the-boxvraagstuk kwam van Stichting Blauwzaam. Dit is een platform voor duurzaam ondernemen in Alblasserwaard & Vijfheerenlanden, de regio bekend van het wonderschone Kinderdijkpad langs de iconische molens. De studenten werd gevraagd een nieuwe wandelroute, ook wel ‘zwerfpad’ genoemd, samen te stellen. Het zwerfpad heeft als specifiek doel het reguleren en verspreiden van het massatoerisme in het kwetsbare natuurgebied. Student Landscape and Environment Management Kjed: “Wij zijn bezig geweest met het ontwerpen van een duurzame wandelroute door een natuurmuseum”. 

Gebruikmakend van moderne software, hun eigen gemaakte wandeltochten, een gebiedsexpert genaamd ‘De Visdief’ en lokale boeren, hebben deze Green Juniors een gedegen proof of concept afgeleverd aan de betrokken ketenpartners. Waarover studente Dier in de Duurzame Samenleving Sofie zeer hoopvol opmerkt: “Ik kan niet wachten tot natuurliefhebbers uit binnen- en buitenland ons zwerfpad gaan bewandelen.” 

De winnaar onder de winnaars 
Als onderdeel van het project maakten de Green Juniors een film en presenteerden deze tijdens het jaarlijkse Film Festival. “Aan veel van de vertoonde projecten ben ik persoonlijk verbonden; het is geweldig om zulke mooie resultaten te zien”, verhaalt dagvoorzitter van het filmfestival Jan Willem Donkers, Manager Business Development Agri Food & Life Sciences bij Inholland. Er kan echter maar één winnaar zijn: het project Quality of bell pepper from vertical farms. Juryvoorzitter Vincent Hodde roemde hun gebruik van timelapses, waardoor het publiek een unieke inkijk in het groeiproces van de paprikaplant werd gegeven. “Een creatieve en goedgekozen filmtechniek.” 

Optimale kweek in vertical farms 
Deze winnende groep onderzocht voor het project Fieldlab Vertical Farming hoe met behulp van blauw licht en ver-rood licht paprikaplanten optimaal opgekweekt kunnen worden in een Vertical Farming klimaatkamer. Een tuinder van het Montreahof in Berkel en Rodenrijs gaf bij dit onderzoek de kaders aan, vertelt Tuinbouw & Agribussiness student John. Hij is zoon van een radijsteler uit het Westland en dus erg thuis in de branche. Sjoerd Van Marrewijk, assistent-onderzoeker bij Vertify, begeleidde de studenten bij hun onderzoek in de wereld van Vertical Farming.  

Naast de pragmatisch ingestelde John, bestond de groep ook uit meerdere Chinese studenten. John: “De juiste balans vinden tussen de meer theoretisch ingestelde Chinese studenten en de pragmatische insteek van onze Nederlandse teamleden was geen enkel probleem en maakte de taakverdeling juist makkelijker. De cultuurverschillen en omgangsvormen vormden een grotere te nemen horde. Maar door de samenstelling van mijn groep heb ik meer geleerd over de internationale context van de sector.” 

Het resultaat van dit onderzoek toont dat het enkel en alleen prijstechnisch nog niet interessant is voor opkwekers om over te stappen op de klimaatkamer. Sjoerd van Marrewijk (Vertify): “De kracht van het opkweken met Vertical Farming zit hem in de planbaarheid, reproduceerbaarheid en sturingsmechanismen van de klimaatkamers. Ook de traditionele teelt van allerlei andere gewassen, plukt de vruchten van deze bevindingen”. 

Circulaire daadkracht voor de sector 
Met deze lichting Green Juniors heeft de sector weer meer circulaire daadkracht gekregen om onze maatschappij en de economie toekomstbestendiger te maken. Het is de taak voor de nieuwe jaargang studenten om het goede werk voort te zetten. Opdrachtgever en onderzoeker Lerica le Roux-Pullen: “De hoeveelheid vergaarde informatie, inzichten en meningen heeft een positief effect op de toekomst van het vakgebied: aan de enthousiaste werkhouding van de studenten zal het in ieder geval niet liggen.” 

Voor de minor Food Challenge Ondernemen van Hogeschool Inholland gaan studenten zelfstandig aan de slag met de oprichting van een eigen onderneming. De minor wordt aangeboden vanuit de opleiding Food Commerce & Technology maar is ook te volgen voor studenten van andere opleidingen binnen en buiten de hogeschool. Wat vinden zij van de minor? En hoe ervaren zij het onderwijs bij Inholland? 
De minor Food Challenge Ondernemen is bedoeld voor alle geïnteresseerde derde- en vierdejaars hbo-studenten. In kleine teams ontwikkelen zij gedurende vijf maanden een innovatief voedingsproduct, zoeken zelf leveranciers en beginnen een eigen bedrijf om hun product te verkopen. 

Een stap verder

“Wat de minor uniek maakt is dat we ons concept daadwerkelijk produceren en op de markt brengen”, zegt Pien Verbeek, student Food Innovation aan de HAS Green Academy in Venlo. “Bij mijn eigen opleiding stopt een opdracht bij het product-idéé, dus dit gaat echt een stap verder.” Voor hun product GemBites, een borrelsnack gemaakt van veldboontjes, nam Pien de salestaak op zich. “Iedereen heeft een eigen rol – productie, kwaliteitsbewaking, marketing/sales, financiën of algemeen directeur – en ik ging over de verkoop, hoewel ik daar totaal geen achtergrond in heb. Achteraf ben ik ontzettend blij met die keuze, want juist daardoor heb ik ongelooflijk veel geleerd. Dat ik ons bij grote bedrijven aan tafel heb gekregen om ons product te pitchen en te onderhandelen, daar ben ik hartstikke trots op.”

Wat betreft de lessen en lesstof betreft ervoer Pien geen grote verschillen tussen de hogescholen. “Inholland-studenten hebben wat meer voedsel-technische kennis - waaruit is een product opgebouwd of hoe reageert het op water of lucht? - terwijl ik meer weet van marketing. Ook ben ik gewend om recepturen bijvoorbeeld langer te blijven testen. Zeker als je zo’n modern foodlab tot je beschikking hebt, waar ze alles kunnen maken en uitproberen. Dat hebben wij niet bij onze hogeschool in de buurt.” Wat verder opviel? “De oprechte interesse van docenten voor míjn studieachtergrond en leerervaringen, en dat alle Inholland-locaties een eigen prettige sfeer hebben. Ik zou iedereen deze minor aanraden.”

Plezier en vrijheid 

Louise Vernhout studeert Commerciële Economie, Creative Marketing & Sales aan de Hogeschool Rotterdam. Haar team creëerde Jelly Drink, een luxe koffiedrankje met een link naar de bekende bubbletea. Ze zocht een uitdagende minor, die zowel iets met een eigen bedrijf als met creatieve foodconcepten te maken had. Louise: “De Food Challenge Ondernemen overtrof al mijn verwachtingen! Ik had niet gedacht dat we zoveel vrijheid in ondernemen zouden krijgen. Je leert eigen keuzes te maken, waar je zelf de gevolgen voor draagt. Dat is spannend, maar ook superleerzaam!”

Verfrissend om na drie studiejaren eens op een andere school rond te lopen, met een heel ander type student, vindt Louise. “Foodstudenten zijn opvallend vriendelijk! Mijn eigen studie is een stuk individualistischer en doelgerichter, hoewel de directe student-docentrelatie juist weer wat persoonlijker is. Inholland heeft me laten zien hoe leuk het is om plezier te hebben in wat je doet en dat je je innerlijke enthousiasme moet vinden. Supergaaf om op deze manier van elkaar te leren en samen iets groots te bereiken. Ik heb een hoop mooie nieuwe handvatten meegekregen voor mijn toekomst.”

Koninklijk bezoek

De opvallendste verschillen tussen Inholland en de Aeres Hogeschool? Dat je bij Inholland beduidend minder aan de hand wordt meegenomen. Aldus Gijs Pappot, student Bedrijfskunde & Agrifoodbusiness bij Aeres Dronten. Voor de minor ontwikkelde zijn team A Bite Better, een eiwit-verrijkte nougat met minder suiker. “Inholland heeft een heel leuke vorm van onderwijs, prima georganiseerd, met lekker veel vrijheid en praktijkvoorbeelden. Ook zie je een mengeling van culturen, wat zorgt voor een fijne open minded manier van met elkaar omgaan. Geen concept is te gek, het is jóuw onderneming. Dat vind ik mooi. Wat niet betekent dat je niet wordt uitgedaagd en bevraagd op je ideeën. Fantastisch om voortdurend te sparren met docenten en begeleiders. Het zelf doen, dingen uitproberen en fouten mogen maken, is ontzettend waardevol.”

 Na de minor wil Gijs een doorstart maken met A Bite Better, desnoods alleen. “We hebben een topproduct, staan al op grote evenementen zoals de Horecava, en diverse bedrijven uit binnen- en buitenland hebben ons benaderd voor samenwerking. Als kers op de taart komt koning Willem-Alexander langs in het Fieldlab in Meppel. Ik mag een rondleiding geven in het kader van de eiwittransitie en hem alles over onze start-up en ons product vertellen. Deze minor was een hele gave kans die we buitengewoon goed hebben aangegrepen.” 

Terugblik FICA Winter Event

Bekijk hier de aftermovie van het FICA Winter Event van woensdag 17 januari. 

Tijdens zijn dag al directeur werd Jake door Theo Aanhane mee op sleeptouw genomen. De dag begon op kantoor in Lisse, waar Jake aanwezig was bij afspraken met productmanagers en collega's van ICT. ‘S middags vertrokken de twee naar het Keukenhof, waar Hobaho een eigen tuin heeft waar op dat moment bloembollen geplant werden. “Ik kreeg een rondleiding en sprak met veel verschillende intermediairs. Ik was positief verrast over de relaxte sfeer die er binnen het bedrijf hangt en de laagdrempeligheid. De meer ervaren intermediairs leren het vak aan beginnende collega's, iedereen leert van elkaar, dat was gaaf om te zien.” Na zijn bezoek aan de Keukenhof ging Jake met intermediairs op bezoek bij een tulpenboerderij. 

Jake: "Het is een baan met super veel vrijheid en uitdaging"

Naast zijn rol als directeur kreeg Jake ook een adviesopdracht mee voor de dag: hoe kunnen we Hobaho aantrekkelijker maken voor jongeren? Op basis van zijn eigen ervaring als ‘jongere’ en zijn indrukken van Hobaho, wist Jake met een goed advies te komen. “Het bedrijf, maar ik denk ook de rol als intermediair in de bollensector, is gewoon nog niet bekend onder jongeren. Als jongeren beter zouden weten wat het betekent om intermediair te zijn in deze sector en het toekomst pad wat daarbij hoort, zou het al veel aantrekkelijker worden. Het is namelijk een baan met super veel vrijheid en uitdaging.” Jake adviseert het bedrijf om actiever te zijn op sociale media, technologie en innovatie te benadrukken, en stageprogramma's op te zetten. 

Horizon verbreden bij Nieuwkoop Europe 
Voor derdejaars Food Commerce and Technology Tamara was haar ervaring als directeur een eerste kennismaking met de agrarische sector. Ondanks dat ze bij haar aanmelding voor het programma de voorkeur gaf voor een dag bij een foodbedrijf, werd ze gekoppeld aan directeur Danny Gerritsen van Nieuwkoop Europe, een internationale plantengroothandel en -kwekerij. De uitstap naar een andere sector leverde haar veel inzichten en inspiratie op. "Ik was helemaal niet bekend in de plantensector, maar het is me super goed bevallen.” 

Tamara: “Wat doet zo’n directeur nou eigenlijk allemaal?"

Tamara gaf zich op voor het programma door haar nieuwsgierigheid naar de verschillende rollen binnen bedrijven. “Wat doet zo’n directeur nou eigenlijk allemaal? En zou een managementfunctie iets voor mij zijn? Daar heb ik zeker antwoord op gekregen tijdens mijn dag als directeur.” 

Voor haar dag aan het roer van Nieuwkoop Europe reisde Tamara af naar De Kwakel, in de buurt van Amsterdam. Hier werd zij met open armen ontvangen. “Ik werd vanaf het eerste moment helemaal opgenomen in het team. Het meest verassende en leuke vond ik hoe serieus ik werd genomen als plaatsvervangend directeur. Ik mocht bij belangrijke meetings aanwezig zijn en ook echt beslissingen nemen, zoals over het nieuwe marketingplan. Mijn leeftijd werd juist gezien als bron van nieuwe ideeën in plaats van onervarenheid. Zo tof!” Naast inhoudelijk werk plukte Tamara ook de vruchten van het ‘luxeleven’ als directeur. Voor de lunch werd ze door Danny Gerritsen meegenomen naar een chique restaurant. “Er is de hele dag zo goed voor me gezorgd door iedereen, ik werd echt als koningin behandeld.” 

Ook Tamara werkte die dag aan een adviesopdracht voor het bedrijf: hoe kan artificial intelligence (AI) de klant verwachtingen overtreffen? Na haar fantasie en kennis los te hebben gelaten op het onderwerp, zette ze een presentatie in elkaar die ze presenteerde aan het bedrijf. Uiteraard met behulp van artificial intelligence. 

Een toekomst in de sector 
Of de ervaring als directeur de studenten enthousiast heeft gemaakt over een carrière in de agrarische sector? Jazeker! Tamara: “Na deze ervaring sta ik er zeker voor open om na mijn studie een baan te zoeken in deze sector, het heeft echt mijn horizon verbreed. Ook heb ik ontdekt dat een managementfunctie echt bij me past, iets wat ik van tevoren niet per se had verwacht.” 

“De sector biedt unieke carrièremogelijkheden die meer bekendheid verdienen”

Ondanks dat Jake met deze ervaring binnen ‘zijn’ sector bleef, heeft het hem wel nieuwe inzichten gegeven. “De tuinbouwwereld is gewoon super divers en ik heb nu ook gezien hoe de cultuur en werkwijze in een ander bedrijf is. De sector biedt unieke carrièremogelijkheden die meer bekendheid verdienen.” 

Feike van der Leij, lector Health & Food bij het domein Agri, Food & Life Sciences is een aanstekelijke verteller. Of het nu gaat over eiwitten, veldbonen, eendenkroos, moleculaire genetica of alle samenwerkingsprojecten die hij aanjaagt, je wordt enthousiast en weet: Feikes werk doet ertoe. Elk onderzoek waar hij bij betrokken is, vliegt hij aan in het ‘5 O-verband'. Feike: “Daarmee doel ik op de noodzakelijke samenwerking tussen onderzoek, onderwijs, omgeving, overheid en ondernemers. Onderzoek doe je niet alleen in een laboratorium. Je hebt elkaar nodig om gezonde langdurige veranderingen in onze voedselproductie voor elkaar te krijgen, zodat we langer gezond kunnen leven. De Wij Inholland award voor de ‘onderzoeker van het jaar’ is dan ook zeker niet voor mij alleen.”  

Feike, opgeleid als moleculair bioloog, promoveerde aan de Rijksuniversiteit van Groningen op aardappel-biotechnologie en genetische modificatie van gewassen. “Ik onderzocht bijvoorbeeld hoe je met aardappels of suikerbiet afbreekbare visnetten kan maken uit zonlicht en CO₂”. Daarna verschoof zijn aandacht naar voeding en werkte hij als onderzoeker in de kindergeneeskunde. Hij hield zich bezig met obesitas en diabetes en raakte meer en meer geïnteresseerd in de maatschappelijke kant van voeding.”

Passie en betrokkenheid
De volgende stap in zijn carrière werd het lectorschap, eerst in Noord-Nederland en sinds 2021 bij Inholland. Feike: “Ik wilde mijn kennis niet alleen delen met andere wetenschappers maar ook met een breed publiek. Als lector aan een hogeschool kan dat, omdat ons onderzoek een duidelijke relatie heeft met wat er in de samenleving en het bedrijfsleven speelt. Zoals met het omvangrijke programma Food for Happy Ageing Daarmee onderzoeken we hoe voedingsmiddelen ons kunnen helpen langer gezond te blijven en op een gelukkige manier oud te worden. Op een manier die goed is voor het klimaat en onze leefomgeving. Dat gaat niet alleen over voedingsmiddelen, maar ook over innovaties, gedrag en zorg.”

(On)waarheden over voeding
Gezond en gelukkig leven is een dankbaar doel om na te streven, want wie wil dat nou niet? Maar hoe maak je eigenlijk de juiste gezonde keuzes? Volgens Feike geven gerenommeerde instituten als het Nederlands voedingscentrum prima adviezen. Minder enthousiast is hij over de vele ‘onzinverhalen’ die via (social) media verspreid wordt, en op geen enkel wetenschappelijk onderzoek zijn gebaseerd. “Ik vind het belangrijk dat we evidence based informatie delen met een breed publiek. Daarom besteed ik steevast een derde van mijn onderzoeksbudget aan communicatie, zodat we de resultaten en innovaties van ons onderzoek meer bekendheid bij de doelgroep kunnen geven.”

De kracht van eiwitten
Een van die innovaties is het gebruik van veldbonen en waterlinzen (eendenkroos) in voedingsmiddelen. “Allebei de gewassen zijn heel eiwitrijk en veel milieuvriendelijker dan soja en zuivel. Er zijn verschillende types eiwitten waarvan we vooral de hoogwaardige soorten benutten in ons lichaam. Gebeurt dat onvoldoende, dan bestaat er kans op ondervoeding. Ook is het belangrijk om te weten dat eiwitten je spierkracht beïnvloeden. Als je beweegt trekken je spieren samen waarna je lichaam een signaal afgeeft om eiwitten op te nemen. Deze opname zorgt voor toename van spiermassa en -kracht. Daarom zeg ik vaak dat bewegen misschien nog wel belangrijker is dan voeding als basis voor een goede gezondheid.”

Spijs van veldbonen
Met het ‘Bean me up-onderzoek’ hebben Feike, zijn collega’s en studenten hard gewerkt om de potentie van de veldboon te onderzoeken. De onderzoekers van het lectoraat bekeken, samen met externe experts, hoe de veldboon het best geteeld en geoogst kon worden en de studenten Food Commerce & Technology verwerkten ze tot een bakkerijproduct. Feike: “Nu telen boeren vooral nog veldbonen om veevoer van te maken. Maar we zijn op weg om een betere keten in gang te zetten. In sommige winkels kan je al gevulde koeken kopen met ‘spijs’ van veldbonen. Dat komt omdat sommige bakkerijen deze innovatie interessant vinden.”

Een tijdschrift voor opa en oma
Een ander onderzoek dat Feike nauw aan het hart ligt is, is het PLINT-onderzoek. Hierin wordt gekeken hoe de kans op ondervoeding bij thuiswonenden ouderen verkleind kan worden. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de mantelzorgers, die goed geïnformeerd moeten worden door experts. Studenten van de zorgopleidingen komen via de zorggroepen bij de mensen thuis. Ook foodstudenten zijn in buurthuizen zelf in gesprek gegaan met de doelgroep. “Het gesubsidieerde gedeelte van dit onderzoek is net afgesloten, maar ik zal met enkele collega’s de promovendus die nog nadere analyses maakt, blijven begeleiden. En we gaan natuurlijk onze inzichten tot dusver delen. Die zijn onder andere te lezen in het tijdschrift Vitaal en Voedzaam dat verschenen is. Een deel van het prijzengeld dat aan de award gekoppeld is, wil ik gebruiken om het tijdschrift op onze Inholland locaties te verspreiden. Studenten kunnen het dan meepikken voor hun opa en oma.”  

De Pitch Battle is sinds drie jaar vast onderdeel bij verschillende minors Ondernemen, die Inholland aanbiedt vanuit de domeinen Agro, Food & Life Sciences (AFL), Techniek, Ontwerpen & Informatie (TOI) en Creative Business (CRB). Ine Hustinx is docent Tourism Management en kartrekker van de Pitch Battle dit jaar, samen met collega Annemiek Hollander van Food, Commerce & Technology. “In de minors leren derde- en vierdejaarsstudenten van binnen én buiten Inholland zelfstandig een onderneming opzetten. Ze ontwikkelen een concept, schrijven een ondernemingsplan en zoeken zelf investeerders en leveranciers om hun product of dienst daadwerkelijk te vermarkten. En dan is het belangrijk dat je in korte tijd overtuigend kunt vertellen waar je onderneming voor staat en waarom het volgens jou een succes kan worden.”

Voor de haaien
In totaal oefenden tijdens het event twintig studententeams het kort en krachtig pitchen - zonder digitale hulpmiddelen - van hun ondernemingsidee. Extra bijzonder was dat er ook student-ondernemers vanuit de Start Up Campus Haarlem meededen. De jury bestond uit studenten Business Studies met afstudeerrichting Ondernemen; zij gaven tips en aanwijzingen en kozen de uiteindelijke winnaars. “Pitchen, directe feedback, aanpassen en opnieuw pitchen, en dat in een compleet andere setting dan je gewend bent”, zegt student Food, Commerce & Technology Boyd van het (tweede) prijswinnende team Bierklas. Hun eerste achtduizend zelf gebrouwen biertjes zijn al verkocht, ze beginnen nu aan de productie van een tweede batch. “Omdat je direct hoort wat je fout doet en blijft verbeteren, leer je enorm veel!”

Door een andere bril
Team DrinCup weet inmiddels dat een goede pitch een stevige intro bevat, een helder probleem beschrijft en aansluit bij de juiste doelgroep. Hun team, bestaande uit Inholland Creative Business-studenten en een Architectuur-student van Hogeschool van Amsterdam, ontwierp een duurzame en fashionable festivalbekerhouder. “Je leert samenwerken en feedback geven én ontvangen vanuit verschillende disciplines.” Ook het team van The Brew Club, dat een kombucha-appel-rozenwaterdrink op de markt brengt, waardeert de aanwezigheid van studenten van andere opleidingen. “Goed om te zien hoe zij het aanpakken, vanuit andere invalshoeken. Heel leuk ook dat wij als Food, Commerce & Technology-studenten onze kennis met anderen konden delen. Dat multidisciplinaire aspect maakt zowel de Pitch Battle als de minor extra aantrekkelijk.”

Aandacht vasthouden
De producten varieerden van e-bike solutions tot luxe wijnkoelers, frisdrank, bier en eiwitrijke-ijsjes voor ziekenhuizen. Grote winnaar was The Jelly Bar, met hun instant jelly-coffee-drink, op de voet gevolgd door Bierklas en team Kruid & Bitter, bedenkers van drie smaken cocktail-additieven. De prijzen waren van Haarlemse Bierbrouwer Jopen, ooit zelf begonnen als student bij Hogeschool Inholland. The Jelly Bar vond het een belangrijke dag. “Want je kunt nog zo’n goed product hebben, maar als je het niet kunt vermarkten, heb je er niets aan.” Je moet mensen leren aanspreken, beaamt Kruid & Bitter. “Aandacht krijg je altijd maar heel even, dus wil je in korte tijd zoveel mogelijk concreets over je product kunnen zeggen, zónder te veel uitweiding. Wij hebben wel even gepuzzeld hoe je alles uitgelegd krijgt.”

Constructief en aanstekelijk
Volgens Ine is de Pitch Battle meer dan een competitie. “Het is een waardevol onderdeel van de minor Ondernemen, waarin studenten niet alleen hun bedrijf, maar ook zichzelf ontwikkelen. “Wat een energie! Hun geloof in eigen kunnen werkt aanstekelijk!” Ook Annemiek is enthousiast. "Toevallig kwamen dit jaar de winnaars alle drie voort uit de minor Food Challenge Ondernemen van het domein AFL, maar het is sowieso tof dat we dit over domein- en locatiegrenzen heen neer kunnen zetten. Ik zie de studenten groeien op zo’n dag. Als ik vergelijk met wat ik in de klas zie en hier – en ik kén de recente tegenslagen die sommige teams hebben doorgemaakt - dan ben ik zo blij verrast. Daarnaast ben ik erg onder de indruk van de constructieve feedback die de studenten Business Studies teruggaven. Dit is op alle fronten een superleuk event.”

Een op de acht thuiswonende ouderen is ondervoed. Van hen die gebruikmaken van thuiszorg is dat zelfs meer dan een derde. De afgelopen twee jaar hebben (docent-)onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland samen met een brede groep werkveldpartners gewerkt aan bewustwording van dit onderbelichte probleem. Het onderzoek leidde onder meer tot nieuwe foodconcepten. Immers: the proof is in the eating.

Ondervoeding heeft niet alleen te maken met te weinig eten. Een oudere kan ook een te eenzijdig dieet hebben. Het is dus mogelijk dat je overgewicht hebt en toch ondervoed bent. En dat kan kwalijke consequenties hebben. Want wie ondervoed is, herstelt minder of niet van een ziekte en verblijft gemiddeld gesproken langer in het ziekenhuis, waardoor de zorgkosten stijgen. “De impact van ondervoeding drukt zwaarder op de zorgeconomie dan obesitas”, weet Feike van der Leij, Inholland-lector Health & Food. Veerkracht van ouderen gaat daarmee voor een belangrijk deel door de maag. 

Samenwerking tussen zorg en food 
Met het pas afgeronde tweejarig onderzoeksproject PLINT Ondervoeding wilde Feike iets aan het gezondheidsprobleem doen. En hij niet alleen. Het project is een samenwerking van de lectoraten Health & Food en Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen van Inholland samen met onderzoekers van twee andere hogescholen en twee mbo’s. Daarnaast zijn zorginstellingen, foodbedrijven en netwerkorganisaties gericht op de ontwikkeling en het aanbieden van foodconcepten betrokken.

Kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden
“Doel is om kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden te vergroten”, zegt Robbert Gobbens, lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Zij kunnen ondervoeding helpen voorkomen, waarbij de eerste stap is om zich bewust te worden van het probleem. Onder leiding van onze collega en promotieonderzoeker Jellie Zuidema zijn we de professionals gaan bevragen om na te gaan hoe we hun meer handelingsperspectief kunnen geven. Het mooie is dat alleen al het vragen stellen tot bewustwording leidt.”

Muffins en bokkenpootjes
Een ander deel van het project richtte zich op de voedingswereld. Hoe kunnen bedrijven met nieuwe concepten de ouderen voldoende, gezond en lekker laten eten? “Studenten van de opleiding Food Commerce & Technology bedachten onder meer prachtige nieuwe producten, zoals eiwitrijke muffins en bokkenpootjes gemaakt van veldboonmeel”, zegt Feike. Tot slot is het de bedoeling de resultaten van het project kenbaar te maken aan een breed publiek (zie onderstaand kader). Iedereen kan namelijk met ondervoeding te maken krijgen: bij zichzelf of als mantelzorger voor een naaste.

Leer- en InnovatieNetwerk
“Het is een heel bijzonder project geweest vanwege de complexiteit ervan en de brede, interprofessionele samenwerking”, zegt Robbert. “Voor de studenten was het een mooie vorm van buitenschools leren in een zogeheten Leer- en InnovatieNetwerk, waarbij ze samenwerkten met zorg- en foodprofessionals en studenten van andere hbo- en mbo-opleidingen. In de vorm van een bedrijfsopdracht gingen derdejaarsstudenten bijvoorbeeld aan de slag met de vraag welke methode goed werkt om ondervoeding te diagnosticeren.”

Nieuwe foodconcepten
Bijzonder waren ook de trajecten waarin studenten multidisciplinair samenwerkten met foodbedrijven om met nieuwe concepten iets te doen tegen ondervoeding. Ze werkten onder meer samen met Louis Meisen van foodconceptbureau We Design Food. “Belangrijk is dat je niet alleen kijkt naar de voedingswaarde van je product maar vooral ook hoe je het aanbiedt. Eten is een beleving: is het product avontuurlijk genoeg, zorg je voor variatie en niet altijd de combi aardappelen-groente-vlees? Creëer je een aantrekkelijke sfeer?” In een van de onderzoeksprojecten met studenten stond daarom ook eenzaamheid centraal. In een ander project werkten studenten van idee en onderzoek tot conceptvorming en toetsen aan een aantrekkelijke foodbox voor ouderen.

Graag een vervolg
Louis vond het een mooi, breed opgezet onderzoeksproject, maar – om in foodtermen te blijven – het is wat hem betreft slechts een appetizer. “Vanuit het samenwerkingsverband van PLINT zouden we bij de overheid moeten lobbyen om ondersteuning te krijgen voor een groot vervolgproject. Studenten van Inholland hebben kwalitatief goede, spannende, ambachtelijke en lekkere foodproducten ontwikkeld. Laat dit soort foodconcepten bij een groep van zeg tienduizend ouderen testen om de impact goed te meten. Zo kunnen we met harde cijfers aantonen wat investeren in goede foodconcepten oplevert.”

Rol van stadsmarkten 
Yu Yan Brockhoff is derdejaarsstudent Food Commerce & Technology. Tijdens een bijeenkomst van FICA (de Food Innovation Community Amsterdam, een samenwerkingsverband tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven waarbinnen studenten met allerlei praktijkgerichte onderzoekvragen aan de slag gaan) kwam zij meer te weten over PLINT Ondervoeding. “Ik heb samen met student Janat Ali een bedrijfsopdracht opgepakt die zich richt op de rol van de stadsmarkten bij het voorkomen van ondervoeding van ouderen. Daar hebben we verschillende oudere mensen geïnterviewd om een beeld te krijgen van hun eetpatronen en de toegankelijkheid van stadsmarkten. Als vrijwilligers zijn we ook gaan werken in een verzorgingshuis waar we ook een goed beeld kregen van wat oudere mensen voor gerechten geserveerd krijgen. Het was een leerzaam project. Sowieso om zo’n onderzoeksproject aan te pakken: wat is het vraagstuk en hoe pakken we het onderzoek het beste aan? Maar ook om in contact te komen met ouderen, in hun wereld te duiken en het belang te zien van stadsmarkten. Die zijn er niet alleen voor goede voeding, maar ook om als eenzame oudere een babbeltje te kunnen maken.” 

Het project VIVENDI, dat draait om leefstijlcoaching bij een dwarslaesie, caudalaesie en/of spina bifida (aangeboren dwarslaesie), krijgt een RAAK-publiek-subsidie. In het project werkt lector Jasmijn Holla (Kracht van Sport en Bewegen) samen met onderwijsinstellingen en werkveld. Doel is om mensen met een dwarslaesie, mede met behulp van coaching vitaal hun leven weer op te kunnen laten pakken.

“Mensen met een dwarslaesie kampen vaker met gezondheidsproblemen zoals overgewicht en hart- en vaatziekten”, legt Jasmijn Holla uit. “Actieve spieren gebruiken energie, maar bij een dwarslaesie nemen de hoeveelheid lichaamsbeweging en spiermassa af. Hierdoor gaat de stofwisseling omlaag. Het is belangrijk dat mensen met een dwarslaesie hun leefstijl daarop aanpassen en dat is niet makkelijk.  En het ontbreekt vaak aan goede coaching op het gebied van leefstijl en dat is waar we ons met de RAAK-subsidie op gaan richten: ‘Vitaal verder na dwarslaesierevalidatie’.”

“Bij de medisch specialistische revalidatie in de tweedelijnszorg ligt de focus bij mensen met een dwarslaesie vooral op het zo zelfstandig mogelijk herpakken van het leven. Langdurige leefstijlcoaching past niet in de programma’s en komt vaak te vroeg. De eerstelijnszorg kan helpen bij leefstijlcoaching, maar daar zit veel handelingsverlegenheid omdat algemene voedings- en beweegadviezen niet passend zijn voor deze groep. Daardoor dreigen mensen met een dwarslaesie tussen wal en schip te vallen.”

Mensen verschillen en laesies ook 
Margreet van Dam kreeg nauwelijks adviezen toen zij een caudalaesie opliep. Bij een caudalaesie is de ruggenmerg intact, maar zijn de zenuwen beschadigd. Dat zorgt voor stoornissen in motoriek, gevoel en/of de functie van blaas en darmen. “Met een caudalaesie kun je vaak nog wel lopen of fietsen, maar rennen en springen lukt meestal niet meer en veel sporten vallen daardoor af. Weinig bewegen ligt dan op de loer, terwijl je vaak wel hetzelfde blijft eten. Het heeft mij in ieder geval veel energie gekost om een goede balans en passende beweegactiviteit te vinden.”

Anke Tigchelaar kreeg na haar dwarslaesie wel goede adviezen. Die adviezen in combinatie met steun van haar partner, familie en vrienden, en het schrikbeeld dat ze dik zou worden hebben haar geholpen om fit en gezond te blijven. “Eigenlijk ben ik een toevalstreffer, het kwam uit mezelf en ik kreeg op het juiste moment goed advies. Maar mensen verschillen en laesies ook. Daarom is coaching op maat echt nodig.”

Jasmijn is blij dat Inholland in dit project samenwerkt met Hogeschool van Amsterdam en Erasmus MC, professionals van revalidatiecentra Rijndam, Heliomare en Reade, Stichting Special Heroes Nederland, Kenniscentrum Sport en Bewegen, Fysiotherapie Heusdenhout, Voeding + Advies, Neuromove en Dwarslaesie Organisatie Nederland. “Dit is een breed consortium met veel expertise dat elkaar goed aanvult. Maar ook binnen Inholland werken we samen. Het associate lectoraat E-health is bij dit onderzoek betrokken en ik ben blij dat we elkaars kennis benutten.”

Leefstijlcoaching
“Waar het vooral om draait is vertrouwen”, zegt Jasmijn. “Het is belangrijk dat professionals meer vertrouwen krijgen in elkaar en meer samenwerken, ook met de mensen met een dwarslaesie die zij coachen. Zij kennen zichzelf en hun eigen lichaam het best. We kunnen dus allemaal van elkaar leren.” Het doel van VIVENDI is de kwaliteit van leven van mensen met een dwarslaesie verhogen en ernstige secundaire gezondheidsproblemen, waarvoor zij gezien hun situatie vatbaarder zijn, voorkomen. “Dat kan door als zorgprofessionals gezamenlijk leefstijlcoaching aan te bieden. Welke laesie heeft iemand? Wat is zijn of haar situatie? Welke interventie is nodig? En wie kan die het beste leveren? Met een platform voor zowel de eerstelijns en tweedelijns professional, als de persoon met een dwarslaesie, kan er goed zicht worden gehouden op het verloop van het coachingstraject en belangrijke informatie worden uitgewisseld.” Anke bevestigt hoe belangrijk dit is. “Vooral de overgang van kliniek naar huis is ontzettend zwaar. Je hebt zoveel aan je hoofd. Hulp met hoe te bewegen en gezond te eten is dan superbelangrijk.”

Uitvoerbaar en betaalbaar
“Als eerste gaan we ons onderzoek starten met het ophalen van informatie”, vertelt Jasmijn. “Wat zijn belangen, wensen en behoeftes? Wat zijn factoren die het gezamenlijk organiseren van leefstijlcoaching belemmeren of juist faciliteren? Dat willen we niet alleen horen van professionals, maar ook van mensen die een dwarslaesie hebben én hun naasten, want zij kunnen hierin een rol spelen. Verder gaan we kijken naar zorgprocessen die er al zijn. We willen namelijk ook zoveel mogelijk aansluiten op bestaande structuren. Dat is nodig om het project uitvoerbaar en betaalbaar te houden.” Uiteindelijk hoopt Jasmijn dat met de uitkomsten van dit onderzoek niet alleen mensen met een dwarslaesie kunnen werken aan een betere leefstijl, maar dat dit een basis wordt voor leefstijlcoaching voor mensen met andere motorische beperkingen.

Multidisciplinaire aanpak
Een gezonde leefstijl kan niet zonder gezonde en duurzame voeding. Mede daarom is nu ook docent-onderzoeker Marieke Nijmeijer van de opleiding  Food Commerce and Technology aangesloten bij het project. Jasmijn. “Deze interdisciplinaire samenwerking binnen Inholland is een waardevolle aanvulling voor het onderzoek, maar ook voor studenten. De opleidingen die Inholland over voeding biedt, richten zich vooral op het ontwikkelen van duurzame voeding. Tegelijk komen er ook vragen vanuit studenten die meer aandacht willen voor voeding en leefstijl. Met Marieke als een van de onderzoekers dragen we bij aan die wens.” 

Samenwerking met Hogeschool van Amsterdam
Zowel Hogeschool Inholland als Hogeschool van Amsterdam gaan studenten bij dit project betrekken. “We hebben al een vierdejaarsstudent Sportkunde die als stagiair binnen het project aan de slag gaat en twee studenten Voeding en Diëtetiek van de Hogeschool van Amsterdam.”

Dit onderzoeksproject is medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

Een wedstrijd winnen met een project waarvan Inholland zelf opdrachtgever is. Birthe, Noor en Jinte deden het! De drie tweedejaarsstudenten Food Commerce & Technology (FCT) presenteerden de eindresultaten van hun bedrijfsopdracht tijdens het Summer Event van de Food Innovation Community Amsterdam (FICA). Ze lieten daarmee tien andere projecten achter zich. 

Op een warme junimiddag verzamelden zo’n honderd studenten, docenten, begeleiders en een vakjury zich in Amsterdam om te luisteren naar de pitches van elf groepen studenten. Presentatrice en voormalig Inholland-student Willemijn ten Hoor, nu werkzaam bij Nutricia, nam de zaal enthousiast mee langs alle projecten.

Vega borrelplank
De opdracht die Birthe, Noor en Jinte van de afdeling Facilitaire Zaken van Inholland kregen, luidde: bedenk foodconcepten die ervoor zorgen dat studenten meer tijd doorbrengen op school en daarmee bijdragen aan een ‘sticky campus’. Jinte: “We zijn begonnen met desk- en fieldresearch. In interviews met studenten inventariseerden we hun behoeften. En we hebben gekeken op plekken waar studenten graag komen, zoals de bibliotheek. Wat maakt dat ze daar graag willen leren?”

Birthe: “De concepten die we daarna tijdens een brainstormsessie hadden bedacht, zijn we gaan testen. We hebben bijvoorbeeld een zelf samengestelde vega borrelplank tijdens de testweek gratis uitgedeeld; en ook nog koffiekaarten – met zo’n stempelkaart krijg je je tiende koffie gratis. Op beide concepten kregen we positieve reacties. Daarnaast lieten studenten ons weten dat ze een stimulerende omgeving belangrijk vinden. 

Sociale interactie
Noor: “Wij bevelen Inholland aan om op alle locaties een vending-machine neer te zetten waar studenten gezonde kant-en-klare maaltijden kunnen kopen. Als je langer op school blijft, is het fijn als je er ook kunt eten. Die maaltijden warm je zelf op in de magnetron en dat scheelt een hoop tijd als je weer thuis bent. Verder stellen we voor om vier verschillende borrelplanken te introduceren en aandacht te besteden aan de omgeving. Zorg voor een fijne studieruimte, een plek waar je kunt chillen en een goede koffiecorner. Die sociale interactie is heel belangrijk.” 

De studenten hopen natuurlijk dat hun aanbevelingen worden meegenomen, zowel bij de aanbesteding voor een nieuwe cateraar als in de nieuwbouw van Hogeschool Inholland in Amsterdam. De jury roemde de creativiteit van de pitch van dit drietal. Jurylid Ashley Foekens, zelf afstuderend aan de opleiding Food Commerce & Technology, daarnaast medeoprichter en eigenaar van SANO, sprak lovende woorden: “Jullie hebben heel goed meebewogen met de opdrachtgever. Tegelijkertijd moesten jullie het onderzoek goed afbakenen, omdat de inrichting van de ruimte niet jullie vakgebied is. Knap gedaan! We hopen samen met jullie dat Inholland dit verder gaat oppakken!””

Fermy 
Ook de pitch van de Delftse Inholland-studenten Tamara, Lea en Jort werd bekroond: zij wonnen de prijs voor het meest uitdagende project. Ze deden voor de start-up Proteins of Tomorrow onderzoek naar Fermy, een microproteïnepoeder. Het drietal testte hoe het poeder reageert als je het verwerkt in producten.

Bean me up!  
Een ander bijzonder project was ‘Bean me up’ van Jelle, Christian, Jade, Leroy en Elvi. Zij voerden een opdracht uit voor twee externe bedrijven, BRS en NMK Esbaco. De studenten ontwikkelden gevulde koeken met daarin banketspijs met vezelreststromen van veldbonen. Deze bonen worden gezien als een duurzaam alternatief voor soja, maar bij de verwerking van veldbonen blijft ook ‘vezelfractie’ over. Aan de studenten de opdracht om te onderzoeken of dit restmateriaal kan worden gebruikt in voedselproductie, zoals banketbakkersspijs. Het volmondige antwoord luidde: Ja!

Jade: “Wij denken wel dat er aan de korreligheid nog wat te verbeteren valt. Het mooie is dat producenten die hiermee aan de slag gaan, hun producten de claim ‘vezelrijk’ kunnen meegeven. In een tijd waarin veel mensen gezonder willen gaan eten is dat natuurlijk interessant.” 

Het bleef nog lang onrustig in Amsterdam, waar tijdens de borrel ook de borrelplanken van Birthe, Noor en Jinte werden geserveerd. Voedsel verbindt; deze studenten hebben het al bewezen…

Bekijk hier de aftermovie! 
 

In de serie Expeditie Noord-Holland van TV NH onderzoekt boer Ayoub hoe het boerenleven eruit ziet in de toekomst. En hoe ons voedsel dan wordt geproduceerd. Daarom nam hij een kijkje in de keuken bij onze opleiding Food, Commerce & Technology. Daar keek en proefde hij mee in het onderzoek dat we binnen de opleiding en vanuit het lectoraat Health & Food uitvoeren met studenten en samenwerkingspartners naar duurzame voedselinnovaties die goed en gezond zijn voor mens én planeet.     

Onze lector Feike van der Leij  bij Health & Food en onderzoeker Els van Uffelen lichten de kansen van de eiwitrijke veldboon toe. Zo kan de veldboon als lokaal alternatief voor de geïmporteerde sojaboon dienen waardoor vervuilend transport beperkt blijft. En zijn plantaardige eiwitten, wanneer je ze direct tot je neemt in gezond voedsel in plaats van via vlees, ook minder belastend voor het milieu. In het onderzoeksproject ‘Bean me up!’ werken zij samen met diverse partners waaronder Food Innovation Community Amsterdam (FICA) aan de ontwikkeling en vermarkting van veldbonen als alternatief voor importsoja voor menselijke consumptie en als bron voor plantaardig eiwit.       

Boer Ayoub proeft ook diverse producten die gemaakt zijn uit veldbonen, zoals veldbonenmelk en een sausbasis voor knoflooksaus, en waarmee nu geëxperimenteerd wordt om deze ook smaakvol te krijgen. En student Stan Smit laat Ayoub ook brood proeven gemaakt van veldbonen. “Het smaakt niet per se anders”, stelt Ayoub. Stan licht toe: “We proberen het ook zoveel mogelijk op normaal brood te laten lijken, zodat mensen het ook graag eten.” 

  
Inholland werkt vanuit het Centre of Expertise (CoE) Groen, als groene hogeschool van de Randstad, samen met de drie andere groene hogescholen van Nederland: Aeres, HAS Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein. Met die CoE Groen zijn we onderdeel van het Groenpact, hét innovatieplatform en samenwerkingsverband voor het groene domein.

Meer weten over de transitie naar plantaardige eiwitten?    
In de podcastserie Onderzoekers over de Toekomst vertelt Feike hier meer over.

Het volledige artikel op TV NH lezen? 
Boer Ayoub proeft 'veldbonenmelk': "Smaakt naar slootwater met ganzenpoep!" - NH Nieuws 

Ze is nog druk met de afronding van haar opleiding Food Commerce & Technology bij Hogeschool Inholland Amsterdam, maar nu al heeft Ashley Foekens een indrukwekkende staat van dienst. Het gezondere frikandelbroodje dat zij ontwikkelde tijdens haar stage bij Albert Heijn werd verkozen tot beste product van het jaar. Maar dat is niet alles. In haar laatste studiejaar startte ze tijdens de minor Food Challenge Ondernemen haar eigen bedrijf SANO. Een start-up die ze nog steeds runt samen met klasgenote Swenne Gräfing.

“Voordat ik meedeed aan de minor heb ik nooit de behoefte gevoeld om zelf te ondernemen”, zegt Ashley. “Nu zeggen Swenne en ik elke dag tegen elkaar hoe leuk dit is. Door producten te ontwikkelen en aan te bieden die zowel lekker als goed voor je zijn, helpen we consumenten bij het maken van gezondere voedingskeuzes.”  

Uitdagende stageopdracht bij Albert Heijn
Tijdens haar derde studiejaar liep Ashley stage op de bakkerijafdeling van Albert Heijn. “Ze hadden nog nooit een food-technoloog als stagiair gehad, want de stage was eigenlijk gericht op marketing”, zegt ze grijnzend. “Daardoor kon ik min of meer mijn eigen opdracht bedenken. En ze waren net op zoek naar een beter alternatief voor het frikandelbroodje. In plaats een compleet nieuw en concurrerend product te bedenken – van dat broodje gaan er jaarlijks zo’n 18 miljoen over de toonbank! - heb ik de mogelijkheden onderzocht om het bestaande product gezonder te maken.”

Product van het jaar
Ashley ontwikkelde een aantal smakelijke prototypes en voldeed daarmee ruimschoots aan de oorspronkelijke stageopdracht. “Maar intussen had ik de interesse gewekt van De Graaf Bakeries, de producent van het originele Albert Heijn-frikandelbroodje. Zij boden mij de kans om mijn concept verder te ontwikkelen. Samen hebben we alle lijntesten gedaan en grondstofleveranciers gezocht. Ook besloten we om het broodje vegan te maken. Uiteindelijk ging het broodje in productie en niet veel later werd het gekozen tot beste product van de bakkerijafdeling. Mooier kun je je stage bijna niet afronden!”

Positieve dingen in een potje
In het vierde jaar van de opleiding deden Ashley en klasgenote Swenne mee aan de minor Food Challenge Ondernemen. “De bedoeling is dat je in een half jaar tijd een eigen bedrijf opricht en een innovatief product op de markt brengt. Onze groep studenten uit Delft en Amsterdam bedacht een zoet fruitbeleg voor op brood: 95% écht fruit, bron van vezels en eiwitten, vegan, allergeenvrij en zonder toegevoegde suikers of zoetstoffen. Het ging zo voorspoedig – we verkochten meteen al meer dan 600 potjes – dat Swenne en ik na afloop een doorstart hebben gemaakt. Sinds januari 2022 staat ons bedrijf SANO ingeschreven bij de KvK. Vorig jaar hebben we de receptuur geoptimaliseerd, dit jaar focussen we helemaal op sales. We gaan knallen!"

Nutri-Score 
Ashleys vegan frikandelbroodje krijgt Nutri-Score B op de verpakking, haar SANO-fruitbeleg scoort A. “De Nutri-Score is een in Frankrijk ontwikkeld keurmerk voor levensmiddelen, waarbij A de betere en E de mindere keuze is. Zo zie je in één oogopslag welk product binnen een productgroep gezonder is. De score geeft negatieve punten voor verzadigd vet, suikers en zout, positieve punten voor percentages groente, fruit, peulvruchten, noten, vezels en eiwitten. Laat je nu de ongezonde ingrediënten zoveel mogelijk weg en voeg je eiwit- en vezelrijke ingrediënten toe, dan krijgt je product een beter label.” 

In Frankrijk en België bestaat het al, in Nederland wordt de Nutri-Score waarschijnlijk dit jaar nog officieel ingevoerd. “Het is nog niet geheel in lijn met de Schijf van Vijf en dat maakt het wat verwarrend”, legt Ashley uit. “Aan de andere kant: gezien het groeiende probleem van obesitas en overgewicht in de wereld is meer aandacht voor gezonde voeding, vitaliteit en gezondheid ontzettend belangrijk. Dat maakt de Nutri-Score  best nuttig.”

Bijdragen aan een gezondere maatschappij 
Ashley is ongelooflijk blij met al haar ervaringen. “Tijdens de minor komen alle aspecten van de opleiding aan bod, waardoor je een goed beeld van jezelf krijgt voor de toekomst. En uiteraard ben ik supertrots op ‘mijn’ Albert Heijn-broodje. Maar het allermooiste is dat ik nu een eigen bedrijf heb, waarin ik al mijn creativiteit kwijt kan. Van productontwikkeling tot verkoop, social media en boekhouding, we doen alles zelf. Onze droom is om uiteindelijk een grote locatie met een geautomatiseerde productielijn te hebben. Dan kunnen we grote batches maken en op die manier écht bijdragen aan een gezondere maatschappij.”

Maar liefst zes nieuwe ondernemingen heeft het dit jaar opgeleverd, de interne minor van de vierdejaarsstudenten Food Commerce and Technology (FCT) in Delft en Amsterdam. Ze ontwikkelden stuk voor stuk nieuwe, innovatieve producten. De Dipjesfabriek ontwikkelde een vegan en cleanlabel groentespread. Watever bedacht waterkefir, dat is een gefermenteerde frisdrank op basis van water, citroen en vijg. De Koffiebakkers verwerken de reststroom van koffie in een tartelette. Wasty becomes Tasty bedacht een pompoenbonbon, Friturum ontwikkelde de Frizwamdel en Veggie Fry introduceerde een groentebitterbal die ook nog vegan is.

Alle facetten uit de voorgaande studiejaren komen bij elkaar in deze minor. Student Nathalie Duif is als marketingdirecteur betrokken bij Veggie Fry, de groentebitterbal. Nathalie: “Je kijkt met jouw groep naar markt- en productkansen, er wordt van je verwacht dat je ondernemend bent en je doet de marketing, communicatie en sales van jouw product. Maar ook techniek, productie, verpakking, innovatie en productontwikkeling zijn belangrijk. Studenten zoeken zelf investeerders en verkoopkanalen. Dat je dit tijdens je opleiding kunt doen is heel leuk en uitdagend!.”

Docent en projectleider Marinka Gelevert: “Deze opleiding gaat over alles rondom voeding. Het bedenken en verbeteren van producten, maar ook onderzoeken​, ontwikkelen​, produceren en​ de voedselkwaliteit worden belicht. Daarbij kijken we ook naar duurzaamheid, gezondheid en maatschappelijke ontwikkelingen.” Marinka weet waar zij over praat, ze werkte ruim twintig jaar in verschillende functies bij Unilever voordat ze anderhalf jaar geleden overstapte naar Inholland. Daarvoor studeerde ze Levensmiddelentechnologie, een voorloper van FCT.

Regisseur van je eigen opleiding
Marinka: “FCT is een brede opleiding voor iedereen die geïnteresseerd is in voeding. Je wordt breed opgeleid; van voedingstechnologie tot marketing. We zeggen altijd: je bent regisseur van je eigen opleiding! Je ontdekt zelf op welk terrein in de voedingssector jouw interesse ligt en in welke richting jij je wilt specialiseren. En dan kun je na deze opleiding veel kanten op.”

De studenten kunnen, als ze dat willen, tijdens hun opleiding ook meewerken aan grote gesubsidieerde onderzoeken. Marinka: “We doen bijvoorbeeld onderzoek naar ondervoeding bij thuiswonende ouderen. Tijdens de opleiding worden voedingsconcepten bedacht die tekorten in voeding van deze ouderen aanvullen. Ook doen we onderzoek naar veldbonen als vervanger van sojabonen. Veldbonen worden in tegenstelling tot sojabonen in Nederland geteeld, waardoor het gebruik veel duurzamer is.”

Transitie naar plantaardige voeding
Inholland merkt dat veel jongeren geïnteresseerd zijn in voeding. Marinka: “Denk aan voeding en sport of intoleranties die veel voorkomen, zoals voor gluten of lactose. Anderen zijn geïnteresseerd in de transitie van dierlijke naar plantaardige voeding. Omdat de studenten zelf bepalen waar ze stage lopen - in Nederland of in het buitenland - kunnen zij de invulling van hun opleiding ook zelf sturen. Veel studenten hebben dan ook al een baan als ze afstuderen.”

FCT is een kleine, persoonlijke opleiding. Docenten, studenten en medewerkers kennen elkaar bij naam. Studenten volgen de opleiding op locatie Delft of in Amsterdam. Nathalie: “Ik ben heel blij met de huiselijke sfeer op deze opleiding. Omdat het niet te groot is, ken je veel mensen en is er veel persoonlijke aandacht. Iedereen heeft een eigen coach of mentor, waardoor je goed wordt begeleid. Ik vind mijn medestudenten creatief, open en vrolijk. Dat merkte ik al toen ik vier jaar geleden hier ging proefstuderen. Dat is echt een goede manier om de sfeer van de opleiding te proeven.”

Studenten FCT stromen uit in verschillende richtingen. Marinka: “Je kunt met deze opleiding bijvoorbeeld kwaliteitsmanager worden. Dan houd je je bezig met kwaliteit en voedselveiligheid. Maar je kunt ook productontwikkelaar worden. Dan ontwikkel je recepturen en producten die uiteindelijk in fabrieken geproduceerd gaan worden. Marktonderzoek, smaaktesten en consumentengedrag zijn hierbij een belangrijk uitgangspunt. En bij food engineering gaat het over het productieproces. Maar er zijn ook mensen die in een marketingfunctie terechtkomen, accountmanager worden of een eigen onderneming opzetten. De baankansen zijn dus net zo breed als de opleiding zelf. We hebben veel connecties met het bedrijfsleven, bijvoorbeeld voor gastcolleges maar ook voor opdrachten. Zo onderhouden we een nauwe band met het werkveld.”

De groeiende wereldbevolking en toenemende welvaart maken dat we steeds slimmer om moeten gaan met wat we hebben. Innovatie binnen de foodsector is dan ook essentieel. Want hoe produceren we voedsel dat behalve makkelijk en lekker ook gezond(er) en duurzaam is? Rond dat thema bedenken studenten Food Commerce & Technology van Hogeschool Inholland Amsterdam/Delft vernieuwende foodconcepten die ze daadwerkelijk op de markt brengen. Ze worden daarin begeleid door professionals uit de voedings- en creatieve industrie. 

Neem nu de Pombon, een chocoladebonbon met een pompoenvulling van ‘buitenbeentjes’: voedsel dat anders als veevoer dient, omdat vorm of kleur niet voldoet aan de eisen van de consument. Hiermee hopen de studenten niet alleen een goed verkoopbaar nieuw product te hebben bedacht, maar willen ze consumenten ook inspireren en bewust maken van voedselverspilling.  

Van foodconcept naar start-up 
“In de minor Challenge Ondernemen dagen we onze vierdejaarsstudenten uit om met een innovatieve en commerciële blik naar voeding te kijken en tegelijkertijd na te denken over afvalreductie en het voorkomen van nieuwe reststromen”, legt Annemiek Hollander uit, docent bij Inholland en coördinator van de minor. Een opdracht resulteert in echte producten of diensten. In teams ontwikkelen studenten een product, starten een eigen onderneming en zetten hun product in de markt. De studenten leren hoe ze de productie kunnen opschalen, gaan op zoek naar investeerders en productiemogelijkheden en bedenken zelf hoe ze hun product of dienst aan de man kunnen brengen. Zo doorlopen ze alle productiestappen van een echt bedrijf, wat al vier jaar leidt tot creatieve productvernieuwingen.   

Snacks van de toekomst 
Team Friturum bedacht bijvoorbeeld de ‘frizwamdel’, een frikandel van oesterzwammen (vegetarisch) die op koffiedik (een reststroom) worden gekweekt. “We wilden een duurzaam product creëren en mensen helpen bij het eten van minder vlees”, aldus de student-ondernemers. Hun product is al verkrijgbaar bij restaurant De Beren in Den Hoorn. Ook team Veggie Fry zet met hun vegan glutenvrije bitterbal in op een vleesarme wereld. “Door de consument echt lekkere groentealternatieven voor te schotelen, maak je die transitie gemakkelijker.” 

Samenwerkingspartners 
De studenten krijgen gastcolleges van professionals uit zowel de voedings- als de creatieve sector. Voor specifieke knowhow over merk- en patentrecht is bovendien merkenbureau Abel + Imray uit Delft aangesloten. Elk team heeft een externe expert als bedrijfscoach toegewezen gekregen, zoals ‘Slow Food Master’ Job van Baars die zelf ook de overstap maakte naar plantbased products, of Peter Laan, zoon van Piet Laan - de man achter de productie van onder meer de Kwekkeboom- en Van Dobbenkroket. “Wij hebben ontzettend veel gehad aan de kennis en expertise van Peter”, zegt het Veggie Fry-team. “Na allerlei strubbelingen met stabiliteit en schaalbaarheid, staan wij inmiddels in de startblokken om te verkopen.”   

Ondernemende kwaliteiten 
De samenwerking met de studenten geeft bedrijven de kans om zich te presenteren aan eventueel toekomstige werknemers, maar vooral om jonge mensen te helpen en iets terug te doen voor de maatschappij. De studenten van hun kant ontwikkelen door het opbouwen van een bedrijf belangrijke ondernemende eigenschappen - zelfstandigheid, doorzettingsvermogen - waar zij de rest van hun werkende leven profijt van hebben. "Durven doen en overal bovenop zitten, dat hebben we geleerd”, zeggen de voedingstechnologen van team Watever. Zij produceren met hun gefermenteerde waterkefir een gedurfde en compleet nieuwe frisdrank. “Reuze interessant om dat wat je in het lab bedenkt ook echt bij de consument te krijgen.” 

Bestendige generatie 
Omdat we als wereldbevolking groeien, moeten we steeds efficiënter omgaan met onze bronnen, zegt Annemiek. Daarom stimuleert de opleiding studenten om blijvend over vernieuwing na te denken, óók als het gaat om verpakkingsmateriaal en vervoer. “Maar zelfs zonder onze aansturing kiest deze generatie al voor duurzaam en circulair, dat zit er helemaal ingebakken." Zo bestaat de tartelettebodem van team De Delftse Koffiebakkers gedeeltelijk uit koffiedik, dat ze als restproduct ophalen bij koffietentjes. “In eerste instantie bedoeld als aanzetje om afvalstromen te verminderen”, aldus het team. “De taartjes brengen we weer naar diezelfde koffietentjes om te verkopen. Zo blijft het binnen dezelfde cirkel.” 

De voedingsmiddelindustrie is immens groot, het wordt zelfs beschouwd als de grootste industrie van Nederland. Over elk product wordt nagedacht en de mogelijkheden zijn oneindig. Van marketing om voedingsproducten en -concepten te verkopen tot aan voedingsmiddelentechnologie om producten te ontwikkelen. Met die insteek startte Sanne de Vaal een aantal jaar geleden met de opleiding Food Commerce and Technology bij Hogeschool Inholland. Met een grote drive en een passie voor  voeding rondde zij de opleiding succesvol af en  werkt ze nu als productontwikkelaar bij Verstegen Spices & Sauces: “ik heb tijdens mijn studie zoveel geleerd wat ik  tijdens mijn huidige baan kan toepassen, daar ben ik heel erg blij mee.”

Meer leren over de wereld van voeding, dat leek Sanne wel heel interessant. Tijdens het laatste jaar van vwo kreeg ze net als iedere scholier de lastige keuze om een passende studie te kiezen. Sanne: “Ik vond voeding altijd al interessant. Men denkt dan vaak eerst aan een opleiding Diëtiek. Dit leek mij minder leuk omdat je dan veel bezig bent met mensen en voeding. Ik wilde me juist meer focussen op voedingsproducten. Dus na grondig het internet afgespeurd te hebben kwam ik uit op deze opleiding!” De opleiding wordt in Delft en Amsterdam gegeven. Sannes voorkeur ging uit naar Delft. Daar bezocht ze de Open Dag en ging ze een middag proefstuderen. Dat beviel zo goed, dat de keuze snel was gemaakt. 

Afstudeerrichting 
In het derde jaar krijgen de studenten de mogelijkheid om zich verder te specialiseren binnen de opleiding en een afstudeerrichting te kiezen: marketing of voedingstechnologie. Voor Sanne was die keuze snel gemaakt: voedingstechnologie. “Ik vind juist het scheikundige aspect binnen deze industrie zo mega-interessant. Tijdens de middelbare school lag het profiel natuur & gezondheid me dan ook goed. Om dat scheikundige te kunnen combineren met eten, maakte de opleiding voor mij het leukst. De keuze voor mijn specialisatie voedingstechnologie was dan ook makkelijk gemaakt.” Met deze afstudeerrichting worden studenten klaargestoomd om meer verdieping te krijgen in product- en ingrediënten kennis en procestechnologie.

Van een startup naar een big business
Na het halen van haar diploma wilde Sanne niet direct gaan werken. Ze maakte eerst een reis van 16 maanden door Australië. Na die reis is ze aan de slag gegaan bij een dochteronderneming van Verstegen. “Ik kwam terecht in de wereld van de gefermenteerde groente. Dit was een soort startup, maar het kwam helaas niet helemaal van de grond. Uiteindelijk is die onderneming door de komst van corona stopgezet en kreeg ik een baan aangeboden bij het productontwikkelingsteam van Verstegen zelf. Dit was voor mij een hele mooie stap waar ik nu al twee jaar met veel plezier aan het werk in ben.” 

Producten ontwikkelen en toetsen 
“Als productontwikkelaar bij Verstegen houd ik mij bezig met het ontwikkelen van nieuwe producten waar de klant behoefte aan heeft. Daarnaast houd ik mij ook bezig met de kwaliteit van onze producten. Hiermee bekijk ik of een product voldoet aan de voedingseisen en of de omgeving waarin het product gemaakt is food-safe is.” Als productontwikkelaar is Sanne helemaal op haar plek bij Verstegen. Ze vertelt dat ze veel verschillende vaardigheden heeft opgedaan tijdens haar studie Food Commerce and Technology die ze nu ook kan toepassen tijdens haar werkzaamheden. Tijdens mijn werk ben ik vaak bezig met het uitvoeren van onderzoek. Hier hebben we tijdens de studie veel mee geoefend, dus het is fijn om dit te kunnen implementeren bij Verstegen.” Sanne is nog steeds erg blij met de opleiding die ze heeft gevolgd in Delft: “De opleiding is zo breed opgezet, je krijgt eigenlijk van alles te ’proeven’ en uiteindelijk bepaal je zelf waarin je je wil specialiseren. Een mooie kans die je zeker moet pakken!” 

FICA organiseerde 14 juni de zesde editie van het FICA Summer Event in Amsterdam. Tijdens dit event kwamen 15 groepen studenten van de opleiding Food Commerce & Technology van Hogeschool Inholland, bedrijven uit het werkveld, docenten, lectoren, practoren en een jurypanel samen. De afgelopen zes maanden hebben de tweedejaarsstudenten gewerkt aan praktijkvraagstukken in samenwerking met bedrijven als Vers aan Tafel, NMK Esbaco, Whole Fiber en We Design Food. Dit resulteerde in creatieve en innovatieve voedingsproducten en -concepten; van ‘Eetmaatjes’ om ondervoeding bij ouderen tegen te gaan tot een voedzame zoete snack voor moeders in Uganda.

Studenten uit Delft en Amsterdam, waarvan twee groepen van de Hogeschool van Amsterdam, werden vorige week uitgedaagd om in vier minuten hun product of concept te pitchen voor veelzijdig jurypanel uit diverse vakgebieden. “Het is mooi om te zien hoe studenten, onderzoekers en het bedrijfsleven samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken als ondervoeding bij ouderen, de eiwittransitie 2.0 en circulaire economie. Gezien de feedback van de opdrachtgevers en het niveau van de eindproducten, zou het ons niet verbazen als een aantal van de eindproducten volgend jaar ook echt op de markt komen” aldus jurylid Claudia Oomen van Hogeschool Inholland.

Veldboneneiwit als duurzame vervanging van import soja
In opdracht van NMK Esbaco en het onderzoeksproject Bean me up! heeft een groep gewerkt aan de ontwikkeling van een plantaardige én duurzame eiwitreep voor sporters. De plantaardige eiwitrepen die op dit moment te koop zijn bevatten veelal eiwit uit importsoja. Om tot een nieuwe, duurzamere variant te komen gingen de studenten aan de slag met eiwit uit veldbonen en erwten die lokaal geteeld kunnen worden. Om de reep een neutrale smaak te geven werd gewerkt met veldbonen eiwitisolaat (85% eiwit). De moeilijkheidsgraad bleek te zitten in de muffige ‘off-taste’ van erwteneiwit. Gelukkig wisten de studenten dit op te lossen door drie verschillende smaakvariaties van de reep te maken: chocolade-cacao, appel-kaneel en karamel-zeezout. Naast plantaardig en duurzaam, is de reep ook vegan, glutenvrij en ‘clean label’.

Een voedzame snack voor moeders in Uganda 
De Heights and Minds Foundation zet zich voor de groei en ontwikkeling van kinderen in Indonesië, Senegal en Uganda en het voorkomen van chronische ondervoeding gedurende de eerste 1000 dagen van het leven. Voor een van hun MindUps in Uganda, het Kawempe Youth Centre, werd studenten gevraagd om een voedzame snack voor moeders te ontwikkelen. Een van de grootste problemen blijkt namelijk het voedingstekort bij zwangere en lacterende vrouwen, waardoor hun kinderen groeiachterstanden oplopen. De snack moest niet alleen voedzaam zijn maar ook goedkoop, passend binnen de lokale eetgewoontes en te produceren met lokale ingrediënten. Evi Damstra, student: “In eerste instantie dachten we bij ‘goedkoop’ aan een productieprijs van ongeveer één euro, maar dit bleek al te duur te zijn. Daarnaast moesten we goed onderzoek doen naar beschikbare ingrediënten. Uiteindelijk vonden we hét speciale lokale ingrediënt: Morgina oleifera. Deze plant groeit lokaal en bevat belangrijke vitamines en mineralen die belangrijk zijn voor de zwangere en lacterende vrouwen.” Omdat er in Uganda veel met de handen gegeten wordt ontwikkelden de studenten uiteindelijk een van origine Marokkaanse sellou maar dan met voedzame en lokale ingrediënten. Betaalbaar en makkelijk te maken door de vrouwen zelf.

En de winnaars zijn.. 
Tijdens het event werden ook twee winnende groepen uitgekozen. De prijs voor het meest complexe vraagstuk ging naar de studenten van ‘Bitterzoet’. Zij kregen de vraag om een nieuw soort steviavezels, aangeleverd door Biorefinery Solutions (BRS), te verwerken in een bakkerijproduct. Dit in samenwerking met NMK Esbaco. Deze nieuwe soort steviavezelf heeft in tegenstelling tot andere varianten géén bittere nasmaak. Na veel experimenteren met het verwerken van de stevia in koekjes, marsepein, cakes en fruitmatten kwam een cake met dadel-kaneel-smaak als beste uit het de blinde test onder medestudenten en docenten. Om de knapperige textuur van de stevia tegen te gaan is maanzaad toegevoegd aan de cake. Het is de groep gelukt om maar liefst 50 procent van de normale hoeveelheid suiker te vervangen door stevia!

De prijs voor de meest creatieve oplossing werd uitgereikt aan studenten die zowel een interventiemethode als een product ontwikkelden om ondervoeding bij ouderen tegen te gaan. Dit als onderdeel van het onderzoeksproject PLINT Ondervoeding en in opdracht van Baking Lab en Fresh Monkeys. Ondervoeding bij ouderen is een groot probleem en wordt, zo onderzochten de studenten, vaak veroorzaakt door gebrek aan kennis en eenzaamheid. Met een folder wordt de doelgroep en hun omgeving geïnformeerd over het ondervoedingsprobleem en een gezond dieet en wordt het project ‘Eetmaatje’ geïntroduceerd. Mandy Broersen, student: “Door ouderen te koppelen aan een Eetmaatje waarmee ze boodschappen kunnen doen, samen koken en eten wordt het eetmoment weer gezellig. Als aftrap bakken de ouderen een Ouwe Kerelkoek met een zelf-bak-kit. Deze koek brengt niet alleen gezelligheid, maar draagt ook nog eens bij aan een circulaire economie omdat er reststromen van fruitpulp in verwerkt zijn!”

Je dagelijkse dosis verwerkt in een gezonde reep gemaakt van wortelpulp, fruit en noten. Dat klinkt als een uitkomst nietwaar? Vier studenten van de opleiding Food Commerce and Technology hadden het idee om een vegetable pulp bar te ontwikkelen en deden mee aan de Food Boost Challenge. Een initiatief waarbij gekeken wordt hoe de groep jongeren (tussen de 12 en 20 jaar) verleid worden tot het eten van meer groenten en fruit. Tara Lotte, Boyd Huibregtse, Julia Corporaal en Matthew Roosenburg behaalden de finale met hun concept. Op 24 mei krijgen ze te horen of hun product gaat winnen.

Nederlandse jongeren eten te weinig groenten en fruit, terwijl dit belangrijk is voor een gezond voedingspatroon.  Vanuit de Food Boost Challenge kwam het initiatief om op een slimme manier dit te veranderen. Tara: “Deze challenge daagt ons uit om zelf de mogelijkheden te bekijken om deze groep te verleiden tot meer groenten en fruit. Wij zijn zelf de doelgroep, dus het is daardoor gemakkelijker om je daarin te verplaatsen.” 

Carrot Candybar
Boyd: “Via onze docent Zeger zijn we in contact gekomen met deze challenge. Op dat moment was ik met Tara en Julia al bezig met de ontwikkeling van een gezonde candybar voor het vak gezondheid.” Via de mail hebben ze zich aangemeld voor de challenge. Julia: “We hebben wel eerst nog geprobeerd het product te optimaliseren en hebben er marktonderzoek naar gedaan.” Tijdens de pitchdag heeft de groep de Carrot Candybar gepitcht. Boyd: “We merkten wel dat de andere groepjes ook mega goed waren voorbereid, dus we waren wel heel verrast toen we te horen kregen dat we door waren naar de finale.” 

Contact met HAK en Combilo  
Na de pitches werden de groepen in contact gebracht met bekende bedrijven uit de voedingsmiddelenindustrie. Matthew: “We zijn in contact gekomen met HAK en Combilo. Zij hebben ons van verschillende tips voorzien en gekeken welke producten we nog meer op de markt kunnen brengen. Omdat ons product ook bestaat uit reststromen van wortelpulp kwam Combilo met het idee om ook een reep te maken van paprika, ook een grote reststroom.” De groep studenten was erg onder de indruk van alle interessante tips die ze meekregen. 

Optimistisch gevoel  
Op dit moment is de groep bezig met het perfectioneren van de reep. Matthew: “De structuur klopt nog niet helemaal en we moeten bekijken hoe de repen goed houdbaar blijven, we werken natuurlijk wel met verse ingrediënten.” Optimistisch is de groep zeker, de studenten zijn overtuigd dat hun product het verschil gaat maken. Boyd: “Mocht ons product het toch niet worden, willen we het alsnog op de markt brengen. We hebben tijdens de pitchdag zoveel mensen gesproken die heel geïnteresseerd zijn, dus we zijn er wel van overtuigd ver te komen!” 

Help Vendy aan een stem!
Op 24 mei presenteren de studenten hun product aan de jury van de Food Boost Challenge. Wil jij de groep helpen aan de publieksprijs. Stem dan voor 23 mei op de groep Vendy.

Een stijgende zeespiegel, extreme weersomstandigheden en zichtbare schade aan de natuur. Met een veranderend klimaat ontkomen bedrijven er niet aan om te verduurzamen. Stichting Gebiedsfonds Delft Technology Park (SGDTP) wil bekijken wat de mogelijkheden zijn om de campus van Delft te verduurzamen. Tijdens de Green Juniors kregen vijf studenten Landscape and Environment Management de mogelijkheid om vernieuwende en haalbare maatregelen op te stellen. Maatregelen die gericht zijn op duurzaamheid en het verbeteren van de leefomgeving. Christiaan Knaap: “Het is een actueel onderwerp waarmee je vele kanten op kunt. En waarbij je out-of-the box kunt denken.” 

Wageningen als voorbeeld
Tijdens het eerste blok van de Green Juniors ging de groep van vijf studenten aan de slag met het vraagstuk van SGDTP. Omdat duurzaamheid een groot begrip is heeft de groep de onderwerpen opgedeeld in vijf thema’s: klimaatadaptatie, leefomgeving, circulariteit, mobiliteit en energie. Marvin Klijn: “Ieder lid had een eigen thema waar onderzoek naar gedaan is.” Om goed te bekijken wat er allemaal mogelijk is met verduurzaming op een campus heeft de groep vooral gekeken welke maatregelen Wageningen Campus heeft genomen. Christiaan: “Wageningen heeft de duurzaamste campus van de wereld. We vonden het daarom een mooi uitgangspunt om Delft daarmee te vergelijken.”

Slimme maatregelen
Aan de hand van verschillende onderzoeken heeft de groep tien maatregelen bedacht om de campus van Delft te verduurzamen. Van het aanleggen van slimme blauwgroene daken tot het plaatsen van bladloze windturbines. Christiaan: “We hebben maatregelen bedacht die direct te implementeren zijn, zoals de koffiekringloop sluiten. Maar er zitten ook maatregelen tussen die meer werk en financieel tijd nodig hebben zoals de parkfunctie vergroten.” Marvin: “Het is nu aan SGDTP of ze deze maatregelen gaan toepassen. Ze hebben in ieder geval een heel mooi overzicht met mogelijkheden.” 

Bladloze windturbine 
Een van de leukste maatregelen vond de groep toch wel de bladloze windturbines. Marvin: “In de toekomst komen er mogelijk nog andere energiebronnen op de markt. Een van deze mogelijk nieuwe duurzame energiebronnen zijn de windturbines van Vortez. De kracht van dit ontwerp zit in het opwekken van energie met de wind als energiebron met een lagere milieubelasting.” Het ontwerp hiervan is niet schadelijk voor vogels en zorgt voor minder overlast voor omwonende dan windmolens.

Expertmeeting met ondernemers
In het onderzoeksproces heeft de groep een expertmeeting georganiseerd. De experts bestonden uit ondernemers uit de regio Delft. Samen met deze groep is er tijdens een interactieve sessie gesproken over de duurzaamheidsopgave waar Delft Campus voor staat. Marvin: “Ik vond deze interactieve sessie met de experts echt super leerzaam. Je krijgt zoveel inzichten van mensen die veel kennis hebben. Dit verplichte onderdeel vanuit Green Juniors was zeker een meerwaarde.” 

Vertical farming oftewel verticale landbouw is een vorm van landbouw waarbij gebruik wordt gemaakt van gestapelde kweeklagen in fabriekshallen, kantoren of winkels. Tijdens het project Green Juniors van Inholland Delft kregen Tim van der Mout, Mathijs Teerds, Demy Huijsman, Floor van der Marel en Amarins Brandsma de kans om marktonderzoek te doen naar Vertical Farming met als opdrachtgever Wageningen Universiteit (WUR). Tim: “De keuze voor deze opdracht was snel gemaakt, het sprak mij direct aan.” 

Vertical farming ontwikkelt zich snel, niet alleen door economische ontwikkelingen. Gewassen telen in meerdere lagen in leegstaande kantoorpanden heeft positieve gevolgen. De teelt wordt duurzamer en efficiënter. Ook hoeven pesticiden lang niet meer altijd gebruikt te worden. Verticale landbouw kan zo een revolutie  teweegbrengen in de productie van verse groenten. Door gewassen in lagen te telen onder gecontroleerde omstandigheden, kunnen garanties worden gegeven over de hoeveelheid en de kwaliteit van de productie, elke dag van het jaar, onafhankelijk van het weer en klimaat(verandering).

Meerwaarde vertical farming onder doelgroep 
De studenten deden onderzoek onder jongvolwassenen, jongeren tussen de 18 en 30 jaar die nog weinig kennis hebben van het onderwerp. “Wij kregen de opdracht om een advies uit te brengen met welke doeltreffende communicatiemiddelen we de meerwaarde van vertical farming onder de aandacht van de doelgroep kunnen brengen.” De groep, bestaande uit studenten van meerdere opleidingen, is hier direct mee aan de slag gegaan. De mix aan studenten zorgde soms wel voor extra werk. “Wij als tuinbouw-studenten waren al bekend met deze vorm van landbouw, maar de meiden van Food moesten zich hier eerst nog goed in verdiepen.” 

Van ‘tuinbouw naar communicatie’ 
Hoe verder in het traject van het project, hoe meer communicatie er aan bod kwam. “Het was wel grappig om te zien, wanneer we met communicatiemiddelen aan de slag gingen,  de rollen omgedraaid werden. Demy en Floor hadden meer verstand op dit vlak. Wij als tuinbouwstudenten hebben hier weer van opgestoken.” Tim gaf aan dat hij het heel erg prettig vond om met studenten te werken aan dit project die juist niet van zijn opleiding afkwamen. “Je krijgt ook mee hoe het bij een andere opleiding eraan toegaat.” 

Het resultaat van vertical farming 
Uiteindelijk heeft de groep een mooi advies kunnen geven aan de WUR waar ze uiteindelijk mee verder kunnen. “Het was een hele leerzame opdracht waar we veel resultaten uitgehaald hebben afkomstig van 500 respondenten. Hieruit kunnen we concluderen dat de doelgroep het belangrijk vindt dat bij producten die zij aanschaffen minder bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er minder uitstoot van CO2 is geweest en dat de producten jaarrond beschikbaar zijn. Vertical farming sluit hier dan goed op aan.”

 Wil jij het project terugkijken? Dat kan, deze groep studenten heeft een hele interessante video gemaakt over hun project. 

Ondernemers in de agri-, food- en tuinbouwsector dragen vaak veel meer bij aan een duurzame en circulaire maatschappij dan  zichtbaar is voor consumenten . Het blijft lastig om hen te enthousiasmeren voor duurzame alternatieven. Tijdens hun vierde jaar krijgen studenten  van Inholland Delft de kans om het verhaal van duurzame bedrijven zichtbaar te maken om zo de impact te vergroten.

Ieder jaar organiseert Inholland Delft  voor de vierdejaarsstudenten het project Green Juniors. Studenten van de verschillende opleidingen (Food Commerce and Technologie, Dier in de Duurzame Samenleving, Landscape and Environment Management en Tuinbouw & Agribusiness) krijgen de kans om samen te werken aan een groot project uit het werkveld. De meeste projecten hebben een multidisciplinair karakter en de focus ligt vaak ligt op een verbindend thema als ondernemen. De opleidingen halen ieder jaar projecten op bij opdrachtgevers uit het werkveld, waaruit studenten vervolgens een keuze maken.

Een andere kijk 
“Het project zit goed in elkaar. Studenten ervaren hoe ze met studenten van andere opleidingen en disciplines, moeten samenwerken”, vertelt Teffany Kartopawiro, een van de docentbegeleiders van Green Juniors. “Op deze manier ervaren de studenten dat iedere student een andere denkwijze heeft. Dit kan tijdens dit project heel mooi samengebracht worden, waardoor ieders expertise wordt gebruikt en zo de krachten worden gebundeld.” Teffany merkt ook dat de studenten professioneel omgaan met een opdrachtgever. Ze organiseren zelf de consultancy-uren met docenten en regelen met de opdrachtgever verschillende overlegmomenten en een uiteindelijke expertmeeting.

Een tool voor een varkenshouderij 
Teffany begeleidt op dit moment een projectgroep die aan de slag is voor een varkenshouderij: ‘Zuiderzeevarken; Good Food, Good Mood’. Een project dat streeft naar veel ruimte, licht en een ondergrond (stro) waarin de varkens kunnen wroeten. Hun vlees wordt rechtstreeks afgezet naar ongeveer 25 slagers in Noord-Holland. Ook zijn er steeds meer restaurants die het vlees van Zuiderzeevarken op de kaart zetten. 

Om de consument meer te verbinden met ‘de stal’ is de eigenaar op zoek naar een tool die de interactie mogelijk maakt tussen de varkens en de consument. “ Studenten van de opleidingen Dier in de Duurzame Samenleving en  Food Commerce and Technology zochten voor dit project de samenwerking met studenten van de opleidingen Informatica en Elektrotechniek. "Ondanks dat deze opdracht buiten de comfortzone van sommige studenten valt, is de groep heel hard bezig met de ontwikkeling van de juiste software. De studenten zoeken heel goed de samenwerking op met partijen die iets voor hen kunnen betekenen.”

Een frisse blik
Naast dat de leeropbrengst voor de studenten heel groot is, is het voor opdrachtgevers ook een hele mooie kans om een casus uit hun bedrijf te laten bekijken door studenten. “Ik merk dat opdrachtgevers altijd heel erg tevreden zijn met het resultaat.  Studenten hebben een frisse blik, ze denken anders en ze lopen niet al jaren mee met het bedrijf. Daarnaast leveren ze niet altijd een standaard verslag in. Met de Green Juniors zijn de studenten vrij om een creatief product te ontwikkelen als eindresultaat.”

Glutenvrije poffertjes
Met Tummy Foods willen studenten een poffertje op de markt brengen die volledig glutenvrij is. Student Anouk Brantjes kwam op het idee tijdens haar oppasbaantje, zij kon geen lekkere alternatieven aanbieden voor haar oppaskind met glutenallergie. “Er zijn op dit moment nog niet heel veel mogelijkheden voor kinderen met een glutenallergie. Wanneer die kinderen een leuke activiteit hebben overdag (kinderfeestje of een dagje pretpark) is er voor hen vaak geen mogelijkheid voor een lekkere lunch. Dan kom je al gauw uit op die ‘droge boterham’.” Meer weten? Tummy Foods?

Een extra smaaksensatie
De studenten van Food Parfume willen drie verschillende smaken op de markt brengen die over eten gesprayd kunnen worden voor een extra smaaksensatie. Stefan Hentzen: “Met een geur kan de smaak nog intenser smaken. Hierdoor had ik het idee om een parfum te ontwikkelen waarmee je die extra smaakdimensie kan creëren.” De groep creeërt het parfum met behulp van een destillaat, vergelijkbaar met gin, jenever of whiskey. Wil jij meer weten over Food Parfume? Neem een kijkje op de website.

Banana Peely Bread
Studenten Company Banana Peely Bread wil de reststroom van bananen en bananenschillen tegengaan door ​overrijpe bananen op te halen bij winkels en de bananenpulp én -schillen te verwerken in een bananenbroodbeslag. Sacha Kuipers: “Toen we van start gingen, wilden we heel graag een product op de markt brengen dat bijdraagt aan een duurzamere wereld. Na onderzoek te hebben gedaan naar reststromen van groen​te en fruit, zagen we kansen in het gebruiken van ​schillen van bananen.” Momenteel is Banana Peely Bread klaar met de productontwikkelingsfase en halen de ondernemers overrijpe bananen op bij flitsbezorgingsservice Gorillas. Milena Koleva: “Nu ligt onze focus vooral op het vinden van investeerders en verkoopkanalen''. Wil je meer weten of Banana Peely Bread? Of een bananenbrood bestellen?

Duurzame likeur van sinaasappelschillen
Veel alcoholische dranken worden niet duurzaam geproduceerd omdat de productie én de grondstoffen veel water nodig hebben. Om dit probleem op lossen, bedacht de groep Peel Liqueur een mooi product: Narancello. Marsha Moest: “Wij wilden graag een product ontwikkelen dat aansluit op het groeiende probleem met reststromen. De sinaasappelschillen die wij gebruiken, worden normaliter weggegooid.’’ Op dit moment komen er langzaam meer duurzame likeuren op de markt. Demy Huijsman: “Wij destilleren namelijk niet en produceren daarom op een hele traditionele manier. En gebruiken minder water dan dat er normaal wordt gebruikt.” Op dit moment is de groep druk bezig met de financiering rond te krijgen en aandeelhouders voor zich te winnen. Ben jij ook benieuwd naar de verhalen van Peel Liqueur?

Een zoet beleg zonder suikers
Ashley Foekens: “Wij zijn bezig met het ontwikkelen van een jam die bestaat uit citroen gecombineerd met chiazaad. Hiermee zijn wij het enige zoete broodbeleg product dat gezond is.” Met dit product wil de groep zich richten op consumenten die een bewustere keuze willen maken voor hun broodbeleg of voor mensen die jam in de yoghurt doen. Plannen voor de toekomst zijn er ook al binnen de groep. Uiteindelijk willen zij ervoor zorgen dat al het broodbeleg zoet én gezond kan zijn. Wil jij meer weten over Chitroen? Of wil je een potje bestellen?

Duurzaamheid is een begrip dat binnen enkele jaren is uitgegroeid tot het samen optrekken en samenwerken aan duurzame oplossingen binnen de Inholland-domeinen Agri, Food and Life Sciences en Techniek, Ontwerpen en Informatica. Hier vervullen de medewerkers en studenten van Hogeschool Inholland een grote rol in. Onderwerpen als klimaatverandering, energie, grondstoffen en circulariteit zijn erg actueel en daar wordt veel aandacht aan besteed. Sterker nog, studenten staan te springen om met dit soort thematieken aan de slag te gaan. Ze worden opgeleid tot de professionals van morgen, maar gaan al tijdens hun studie zeer gedreven aan de slag met dit soort maatschappelijke uitdagingen.

Daarbij leggen we in alle onderwijs- en onderzoeksactiviteiten focus op een bijdrage aan een duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Inholland leidt zo professionals op die vanuit hun eigen specifieke vakmanschap en expertise hun plek in de samenleving vinden.

De Dag van de Duurzaamheid
Inholland Delft staat bekend als een kleine, groene hogeschool in de Randstad, waarbij  duurzaamheid centraal staat bij alle opleidingen. Deze duurzaamheidsvraagstukken krijgen bij iedere opleiding een ander perspectief. De wereld blijft nu eenmaal veranderen en met verschillende oplossingen, innovaties en invalshoeken kunnen we beetje bij beetje de wereld verduurzamen. Samen staan we voor veel duurzame uitdagingen. Tijdens de Dag van de Duurzaamheid is het belangrijk dat dit onderwerp als normaal gezien gaat worden. Deze dag geeft er een jaarlijkse impuls aan door het onderwijs aan te moedigen en het zichtbaar te maken.

Liefde en draagkracht voor de wereld
Als samenleving moeten we de juiste balans tussen people, planet en profit vinden. Dus duurzaam werken met passie en respect voor het draagvermogen van de wereld, met tegelijkertijd een gezonde focus op (verdere) economische groei. Alleen dan kun je zorgen voor een goede kwaliteit van leven, voor nu en voor toekomstige generaties. Binnen de opleiding Landscape and Environment Management van Hogeschool Inholland in Delt is er veel liefde en daagkracht voor vraagstukken rondom een duurzame en toekomstbestendige samenleving. Door onderwerpen als ruimtegebrek en milieu in de Randstad te tackelen en studenten bewust te maken van vernieuwende oplossingen rondom gezonde en groenere steden. Ook docenten raken hier enorm door geïnspireerd. Zo koos docent Maurice Herkrath ervoor om zijn eigen tiny house te bouwen: “Het wonen in een tiny house zorgt voor een lage ecologische voetafdruk. Alle voorzieningen in en rondom het huis zijn gericht op verduurzaming door zelfvoorzienend zijn en verhoging van biodiversiteit.”

'We moeten het anders gaan doen dan anderen, duurzaamheid kunnen we niet meer over het hoofd zien.'
Binnen de opleidingen Tuinbouw & Agribusiness en Food Commerce and Technology werken studenten met het laten groeien van groene en levende producten. Zij zullen immers met veel grote issues te maken krijgen. Alex van der Zwart (docent en onderzoeker) is van mening dat bedrijven dit onderwerp meer eigen moeten maken. “Een bedrijf dat niet bezig is met verduurzaming, is een bedrijf dat niet relevant is. Om relevant te blijven moeten bedrijven er dus voor zorgen dat de gehele organisatie dit onderwerp omarmt. Door kleine stappen te maken, kun je toch voor veel impact zorgen.” Opleidingen werken dan ook nauw samen met bedrijven om ervoor te zorgen dat zij aan de slag gaan met duurzamere oplossingen.“Onze studenten gaan vanaf jaar twee al aan de slag met echte bedrijfsopdrachten uit de sector. Deze werkwijze stimuleert ook de docent-experts om mee te gaan in deze vernieuwende thematieken binnen de eigen sector.”

Vernieuwende visie op gebied van duurzaamheid binnen de studierichting
Het welzijn van mensen, dieren en natuur is een belangrijk onderwerp voor een duurzame samenleving. Binnen de opleiding Dier in Duurzame Samenleving is ook een transitie gaande richting het duurzaamheidsaspect. Ilona Buddingh-Maas (hybride docent Dier in de Duurzame Samenleving en expert op gebied van duurzaamheid) houdt zich bezig met verschillende onderwerpen die samenhangen met duurzaamheid. “Ik ben me gaan bezinnen hoe de aarde als geheel in elkaar steekt, welke rol duurzaamheid daarin heeft en hoe ik en anderen hier aandacht en invulling aan kunnen geven.” 

Voor de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving richt Ilona zich samen met het docententeam op de vraag wat de opleiding als een duurzame samenleving ziet, wat dierenwelzijn inhoudt en hoe dit samen met de andere elementen van duurzaamheid verder geïntegreerd kan worden in het studieaanbod. “We zijn als team de afgelopen maanden aan de slag gegaan met het ontwikkelen en formuleren van een visie op duurzaamheid voor deze studierichting. Zo kunnen we helder overbrengen waar de opleiding voor staat, hoe duurzaamheid gezien wordt en hoe dit vertaald wordt naar de studie-inhoud.” Uiteindelijk hoopt Ilona de visieontwikkeling op duurzaamheid en de vertaling hiervan naar de studie-inhoud ook mee te ontwikkelen en door te voeren bij andere opleidingen binnen Inholland.

Duurzaamheid en techniek
Het lijkt als een onwerkelijke combinatie maar duurzaamheid speelt ook een hele grote rol bij de opleidingen Aeronautical & Precision Engineering. Als er nu wordt gekeken naar speerpunten binnen de luchtvaart staat duurzaamheid in de top 3 of top 4. “De luchtvaart is ontzettend actief binnen dit thema omdat er veel kansen in zitten, maar omdat het ook moet”, vertelt Arnold Koetje, manager van de Applied Sciences Labs Aeronautical and Precision Engineering. "Het is een maatschappelijke uitdaging hoe we met elkaar, maar ook met de aarde omgaan. De luchtvaart speelt hier op verschillende manieren in. Vliegen op synthetische kerosine, waterstof en elektrisch vliegen zijn hier voorbeelden van, waarbij we met project DragonFly op dit moment een elektrisch sportvliegtuig aan het ontwikkelen zijn. Samen met bedrijven is onlangs een nieuw subsidievoorstel ingediend om een nieuwe elektrische aandrijflijn te ontwikkelen waardoor meerdere vliegtuigentypes zonder uitstoot kunnen vliegen.

“Iedereen moet aan de slag met duurzaamheid. Sterker nog, als je het niet belangrijk maakt binnen je organisatie kun je je afvragen of je nog wel bestaansrechten hebt. Ook onze studenten willen een bijdrage leveren aan een duurzame toekomst. Dit is vaak vanuit hun eigen idealisme en de verwachting dat wij, binnen het onderwijsprogramma, hier ook iets mee doen. Ik ben daarom ook persoonlijk gedreven om goede hbo-ingenieurs af te leveren."

Binnen Inholland werken opleidingen, studenten en medewerkers samen aan duurzame oplossingen voor verschillende maatschappelijke uitdagingen. Studenten worden voortdurend uitgedaagd vraagstukken vanaf andere perspectieven te bekijken en te komen met bruikbare en werkbare innovaties. Onze afgestudeerden, de professionals van morgen, zijn hierdoor van grote toegevoegde waarde voor het bedrijfsleven. Hun frisse, vernieuwende en no-nonsense mentaliteit worden dan ook met open armen ontvangen door toekomstige werkgevers.

Op donderdag 7 oktober organiseert het Domein Agri, Food and Life Sciences van Hogeschool Inholland het webinar Nature Based Solutions. Vanaf 13.00 uur behandelen lectoren Mauro Gallo (Biomimicry, leren van de natuur voor duurzame oplossingen) en Patrick Huntjes (Sociale Innovaties in het Groene Domein) en (docent)onderzoekers verschillende maatschappelijke vraagstukken. Focus is om de prettige leef-, woon-, en werkomgeving in Nederland te beschermen en in stand te houden. Dit is essentieel voor onze toekomst!

Natuurinclusief
Nederland staat voor grote, dringende en maatschappelijke opgaven. Daarbij is het belangrijk om natuur in te zetten voor een sterke en vitale samenleving. Tijdens het webinar komen verschillende onderwerpen naar voren waarbij we de natuur een grote rol speelt om de economie een gezonde basis te geven. En tegelijkertijd de gevolgen van biodiversiteitsverlies af te wenden. Een natuurinclusieve aanpak vermijdt de schade aan de natuur en benut juist de mogelijkheden van de natuurlijke omgeving de realisatie van meer natuur. Natuurinclusief betekent dat je de natuur niet alleen optimaal gebruikt, maar die ook spaart en verzorgt. Dit kan op vele manieren.

Het programma

• 13.00 - Opening en kick-off, door Gerry Kouwenhoven (onderzoeker Domein Agri, Food and Life Sciences) 
• 13.05 - Biomimicry, door Lector Mauro Gallo (lector Biomimicry) & Sandra van der Wielen (docent opleiding Landscape and Environment Management)
• 13.20 - Natuurinclusief bouwen, door Ted van der Klaauw (docent-onderzoeker opleiding Bouwmanagement Vastgoed & Ruimtelijke Ontwikkeling)
• 13.50 - Natuurinclusieve gebiedsinrichting, door Maurice Herkrath (docent opleiding Landscape and Environment Management)
• 14.20 - Stadsnatuur, ecologische omstandigheden en processen, door Anneke Blokker, stadsecoloog Amsterdam
• 14.30 - Keynote 'Op weg naar eennatuurinclusieve samenleving' door lector Patrick Huntjens (Sociale innovaties in het Groene Domein)
• 15.00 - Kick-down en sluiting door Gerry Kouwenhoven.

Het webinar is bedoeld voor studenten, docenten en alle andere geïnteresseerden. Meld je aan door te mailen naar gerry.kouwenhoven@inholland.nl. Vermeld in de mail je naam, organisatie (en in geval van student: je opleiding en studentnummer) en eventueel jouw vraag.

Het webinar wordt mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)

Samen tegen voedselverspilling. Tijdens de Verspillingsvrije week (7 t/m 13 september) wordt er aandacht gevraagd aan consumenten en organisaties om bewuster na te denken en de verspilling van voedsel tegen te gaan. Ook Hogeschool Inholland doet mee aan deze week. Samen met andere hogescholen Aeres, HAS en HZ en MBO Lentiz is er een projectvoorstel opgesteld om voedselverspilling te verminderen.

Kennis over verspilling in de verschillende ketens is beperkt beschikbaar. Het is daarom van groot belang om dit onderzoek binnen verschillende ketens uit te voeren en oplossingen aan te dragen voor het mkb. In de voedselketens is veel verborgen voedselverspilling. Naar schatting gaat in Nederland een kwart van ons voedsel verloren door verspilling, waarvan bijna 40% bij producenten. Met de ‘producent’ bedoelen we alle boeren, telers, fabrieken, productverpakkers en tussenhandelaren. Er is veel productverspilling bij groenten en fruit, wortels en knollen, graan, en zuivel en vlees in mindere mate. Kijkend naar de voedselketens hebben grotere bedrijven meer mogelijkheden om voedselverspilling te voorkomen en reststromen tot waarde te brengen dan kleinere bedrijven.

Kansrijke oplossingen
Afgelopen dinsdag vond de projectkick-off plaats in Veghel. Het betrokken onderzoeksteam van Inholland bestaat uit Woody Maijers, Gerry Kouwenhoven, Jenny Abbenbroek, Alex van der Zwart en Malou Bakuwel. Ze nemen de voedselketens als systemen onder de loep genomen om te zien waar voedselverspilling het grootst is. In samenwerking met bedrijven gaat het team op zoek naar kansrijke oplossingen, om deze door te voeren. Daarnaast wordt opgedane kennis en tools benut door het werkveld en onderwijs. Hiermee levert het groene onderwijs een bijdrage aan de actualisatie van het curriculum; studenten van o.a. de opleiding Food Commerce & Technology en Tuinbouw & Agribusiness van Inholland krijgen de kans om mee te doen met vraagstukken over deze problematiek en worden hierdoor bewust en competent gemaakt als duurzame agrarische ondernemers en professionals in de agri-foodsector.

Uiteindelijk wil niemand voedsel verspillen. Wil jij meer informatie hoe jij ook jouw steentje kan bijdrage of wil je meer informatie over dit SIA-project? Neem dan contact op met Jenny Abbenbroek: jenny.abbenbroek@inholland.nl.

Duurzaamheid is een hot topic en zorgt voor het evenwicht tussen mens, milieu en economie. Drie onderwerpen waar onze nieuwe Inholland-collega Ilona Buddingh – Maas een overtuigende mening over heeft. Het is haar missie om een duurzame wereld te creëren en heeft hierover het boek ‘BEGIN met duurzaamheid’ geschreven. Daarnaast biedt ze verschillende workshops en trainingen aan bij bedrijven. Ook is ze sinds februari voor 16 uur per week de hybride docent bij de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving: “Ik vind het belangrijk om mijzelf te blijven ontwikkelen, het onderwijs is daar een mooie plek voor. Daarnaast voel ik me erg betrokken bij dieren en natuur wat mooi past in groene opleidingen als ‘Dier in de Duurzame Samenleving’.”

Met een sneltreinvaart
Voordat Ilona zich op het onderwerp duurzaamheid stortte, heeft ze verschillende economische studies afgerond in Groningen. Vervolgens is ze bij multinationals aan de slag gegaan. “Ik heb hier veel geleerd over hoe bedrijven werken. Het was hard werken, gericht op het halen van businesstargets en altijd maar doorgaan. Ik ervaarde het als een sneltrein; je zit erin of je gaat eruit. Daar zit geen middenweg in.” Na zo’n zeven jaar op deze manier gewerkt te hebben, was het tijd om te reflecteren en een nieuw pad in te slaan.

Tijd voor reflectie
Duurzaamheid speelde voor Ilona altijd al een belangrijke rol in haar leven. Tijdens de periode van reflectie ontdekte ze dat dit onderwerp dichtbij haar ligt. Ze had er alleen nog weinig concrete invulling aan gegeven. “Ik ben me gaan verdiepen in duurzaamheid,toen helder werd waar dit voor mij over ging, vroeg ik me af waarom ik hier niet veel eerder mee was begonnen. Ik ben me ook gaan bezinnen hoe de aarde als geheel in elkaar steekt, welke rol duurzaamheid daarin heeft en hoe ik en anderen hier aandacht en invulling aan kunnen geven.” Door het stellen van al deze vragen is Ilona gestart met het schrijven van haar eerste boek: BEGIN met duurzaamheid. Hierin legt ze uit hoe je in vijf BEGIN-stappen samen met anderen een nieuwe realiteit creëert. Ook biedt ze verschillende ‘BEGIN met duurzaamheid’ workshops en trainingen aan bedrijven en geeft ze colleges over duurzaamheid aan de Haagse Hogeschool.

Agrarische keten
“Het geven van colleges ervaarde ik als een verrijking voor mijn inhoudelijke kennis en ontwikkeling op het gebied van duurzaamheid. Dit ben ik verder gaan uitbouwen. Onder andere door het mee-ontwikkelen en geven van een masterclasses Duurzaam Ondernemen.” Via de Rabobank Ondernemers Academie kwam Ilona in aanraking met de agrarische tak en daarmee geconfronteerd met de realiteit van agrarische ondernemers. “De situatie in die keten is helaas niet best. Er zijn veel uitdagingen die om een oplossing vragen.” Gedreven om hierin mee te denken, is ze zich daarom nog meer gaan verdiepen in deze sector en heeft vervolgens meegeschreven met het hoofdstuk:' Agriculture in Transition' voor het boek: Changing the Game van Lucas Simons & André Nijhof. “De affiniteit met de groene sector is hierdoor toegenomen. Toen ik de functie van hybride docent duurzaamheid bij de opleiding ‘Dier in de Duurzame Samenleving’ tegenkwam, sprak mij dit meteen aan. De positieve gesprekken met Jojanneke de Koning (teamleider van de opleiding, red.) vergrootten mijn enthousiasme waardoor ik deze kans met plezier heb gegrepen.”

Duurzaamheid en dierenwelzijn
“Welzijn van mensen, dieren en natuur zie ik als een belangrijk onderwerp voor een duurzame samenleving. Voor de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving richt ik mij samen met het docententeam op de vraag wat de opleiding als een duurzame samenleving ziet, wat dierenwelzijn inhoudt en hoe dit samen met de andere elementen van duurzaamheid verder geïntegreerd kan worden in het studie-aanbod."

"De afgelopen maanden zijn we met een deel van het team aan de slag gegaan met het ontwikkelen van de visie op duurzaamheid vanuit deze studierichting, het kiezen van richting en de vertaling hiervan naar de studie. Zo kunnen we helder overbrengen waar de opleiding voor staat, hoe duurzaamheid gezien wordt en hoe dit vertaald wordt naar de studie-inhoud. Leuk om hier vanaf september een aantal colleges over te geven.” Uiteindelijk hoopt Ilona de visie ontwikkeling op duurzaamheid en vertaling hiervan naar de studie-inhoud ook mee te ontwikkelen en door te voeren bij andere opleidingen binnen Inholland.

Beginnen met duurzaamheid
Een wereld waarin alles en iedereen die hier op aarde leeft het goed heeft, dat is een droom waar Ilona uiteindelijk naar streeft. “Het is mijn missie om bij te dragen aan een gezonde duurzame wereld met welzijn voor alles en iedereen. Ik geloof dat iedereen hier een stukje aan bij kan dragen. Waarbij ik het als belangrijk zie dat iedereen zijn of haar potentieel ziet en zodoende kan benutten en inzetten. We hebben hierin genoeg slagen te behalen”. Iedereen kan duurzaamheidsstappen zetten. Volgens Ilona is het vooral belangrijk dat je begint met het stellen van kritische vragen. Zo verken je waar duurzaamheid over gaat en waar jouw raakvlakken met dit onderwerp liggen. “Het is een stapsgewijs ontwikkelproces waarmee je jouw bijdrage aan een duurzame wereld kunt vinden en realiseren, en mooie positieve impact kunt maken.”

Meer informatie
Via deze link ontvang je de eerste twee hoofdstukken van Ilona haar boek, als het je aanspreekt om hier meer over te lezen.

Wil jij graag een keer met Ilona sparren over duurzaamheid of samen bekijken hoe je duurzaamheid verder kan integreren in jouw studierichting en/of colleges? Neem dan contact met haar op. Ze denkt graag met je mee.

Ook gelooft Ilona sterk in samenwerking in de transitie naar een duurzame wereld. Geef je binnen Inholland colleges over duurzaamheid? Dan komt ze graag met je in contact. 

Het duurzame project ‘Bean me up!’, dat zich richt op de ontwikkeling en vermarkting van veldbonen, krijgt 900.000 euro aan Europese subsidie toegekend. Bean me up! is een initiatief van Inholland-lector Feike van der Leij (Health & Food), Amsterdam Green Campus en bedrijven verenigd via de Food Innovation Community Amsterdam (FICA).

“Plaatselijk geteelde veldbonen zijn een goed alternatief voor importsoja als bron van plantaardig eiwit in voedingsmiddelen”, zegt Feike over het project. “Door corona is onze afhankelijkheid gebleken van importproducten en bedrijven die ons minder afhankelijk maken krijgen zo een stimulans. De samenwerkingspartners geven met het project ‘Bean me up!’ de voedings- en procestechnologische ontwikkeling van de veldboonketen een sterke impuls en dragen daarmee bij aan de duurzame versterking van de regio. Dit is een voorbeeld van eiwittransitie 2.0: van soja naar veldboon betekent minder gesleep, en toch superlekker!”

'Het idee is gelijk opgepakt door onze studenten'
Het idee voor Bean me up! is eerst onderzocht door Inholland-studenten Food Commerce & Technology. Deze studenten ( tweedejaars die een half jaar aan een 'bedrijfsopdracht' werkten) waren ook de winnaars van het FICA summer-event. Feike zegt hierover: “Voor de regionale economie is de subsidie een opsteker en voor onze studenten (niet alleen van Inholland maar ook van het Clusius College in Alkmaar) biedt dit aantrekkelijk innovatief onderzoek waarmee het onderwijs actueel blijft. Het Domein Agri, Food & Life Sciences loopt al jaren mee voorop in dit soort ontwikkelingen. Kijk alleen maar eens naar de Wij-Inholland awards die door studenten in de wacht worden gesleept, daar zitten heel vaak creatieve clubjes foodies bij."

De subsidie wordt toegekend vanuit het herstelprogramma EU Next Generation, dat EU-regeringsleiders hebben ingesteld in reactie op de coronapandemie. Onderdeel hiervan is het programma REACT-EU, waarmee de Europese Unie een “groen, digitaal en veerkrachtig herstel” stimuleert van de regionale economie. Het Bean Me Up! project past hier goed bij en sluit bovendien aan op de oproep aan het kabinet door de stichting Transitiecoalitie Voedsel op Wereld Plantendag: “Maak meer plantaardig het nieuwe normaal”.

Naast de rol van Amsterdam Green Campus en Feike zijn rol in het project zijn vele via FICA aangesloten. Het gaat om een vertegenwoordiging vanuit de agri-sector (telers, Vertify, CAV Agrotheek), verwerkers van veldbonen (Biorefinery Solutions, NMK Esbaco, Donny Craves) en applicatie- en marketing specialisten zoals Willicroft en Fresh Monkeys. Hogeschool Inholland en Clusius College participeren in dit project vanuit het food-onderwijs.

Dit artikel is eerder verschenen op FICA.nl

FICA vroeg Linde Naastepad, student Food Commerce & Technology, naar haar ervaring: “Het bedrijfsproject was voor ons de eerste keer dat we tijdens deze opleiding in aanraking kwamen met het echte bedrijfsleven. We vonden het heel leuk om te zien hoe onze studie kan worden toepast in (in ons geval) de bakkerij-wereld. Daarnaast was het heel interessant om van de andere groepjes te zien op hoeveel verschillende werkvelden onze studie toepasbaar is. Tijdens het FICA event kwam dit nog eens extra naar voren!”

Creativiteitsprijs
Voor Weber Cooling was het een eerste keer dat ze samen met Inholland een tweetal projecten hebben geformuleerd. Dit was best spannend volgens Hans Juursema, maar ook erg leuk: “Mooi om te zien dat twee groepen studenten zich zo weten vast te bijten in de nieuwe techniek die vacuüm koeling is. Toch zijn beide groepen in staat geweest om mooie producten (grotendeels zelfstandig) te bakken, te koelen middels vacuüm, en heldere conclusies te formuleren over de voordelen die deze techniek voor de bakkerij sector kan hebben. Respect voor de inzet van beide groepen, en super dat één van de groepen er ook nog met een prijs vandoor kon gaan! Wat ons betreft voor herhaling vatbaar”. Zeker ook omdat een van de projecten, Vacuümkoeling voor twee fasen bakken, beloond werd met een prijs voor creativiteit.

Bean me up!
Er kwamen een hoop mooie projecten voorbij tijdens het FICA Summer event, maar er kan er maar één de winnaar zijn. Projectgroep Bean Me Up! won dit jaar de prijs voor Greatest Challenge. Tijdens de bedrijfsoprdracht onderzoechten de vier studenten of de sojaboon uit Canada in bakkerijproducten vervangen kan worden door de veldbonen uit Nederland. En wat blijkt? Dat kan inderdaad! "De veldbonen kunnen worden toegepast in cakes als eiwitvervanger. Er kan zelfs spijs worden gemaakt van veldbonenpuree die weer in een gevulde koek kan worden verwerkt", vertelt Irene, een van de vier studenten, trots. Roland, projectbegeleider van Bean Me Up!, was erg tevreden over de samenwerking. “Het Bean me up! Green Juniors team was een heel leuk team om mee te werken. Ze waren enthousiast, erg gemotiveerd en ook goed georganiseerd. Ze zorgden voor regelmatig overleg en hielden mijzelf en de begeleider van NMK Esbaco goed bij de les. De praktijksessies in het Foodlab verliepen vlot en waren goed voorbereid. Gelukkig heb ik een aantal keer hun recepten kunnen proeven. De dames hebben het geweldig gedaan, dat ze gewonnen hebben verbaast me niets!”

Stilzitten is in ieder geval niet aan Anne-Marije besteed. “Ik moet altijd iets om handen hebben. Ik sport veel, zo’n 4 tot 5 per week in de sportschool en ik houd erg van koken en bakken. Daarbij probeer ik wel gezonde recepten te maken, zoals cakes met havermout of iets met superfoods. De link met mijn opleiding Food Commerce and Technology is hiermee gelijk gelegd”, zegt ze lachend. “Bakken geeft mij veel rust. Ik doe bovendien erg mijn best om het er zo mooi mogelijk uit te laten zien.”

Plannen in een papieren agenda
Niet alleen uit het sporten en bakken blijkt hoe gedreven Anne-Marije is. Zeker ook in haar studie zet ze haar beste beentje voor. “Ik wil geen deadline missen, dat heb ik ook nog nooit gedaan overigens. Ik wil alles halen, dat is tot nu toe gelukt. Wat voor mij het beste werkt? Goed plannen! Lekker ouderwets in mijn papieren agenda. Die heb ik altijd bij me en daar kan ik alle activiteiten van mijn studie, werk en sociale leven inzetten. Ook mijn online lessen van het afgelopen jaar staan daarin. Dat ik dit jaar niet zo vaak naar de campus in Delft hoefde te reizen vanuit Lekkerkerk (ouders) en Zwijndrecht (vriend), scheelde veel tijd. Hierdoor kon ik veel flexibeler plannen; ik heb zoveel te doen in het leven! Het flexibel kunnen indelen, vond ik wel het prettigste van dit coronajaar. Die balans tussen online lessen en lessen op school zou ik graag willen behouden.”

Voor studenten, door studenten
FCT bleek voor Anne-Marije een schot in de roos. Ze wilde graag delen wat ze daar allemaal doet - onder meer in het Foodlab - en hoe ze geïnspireerd wordt. Ze besloot om samen met een andere studente een Instagramaccount op te zetten. “Hier vertellen we over wat we leren in de opleiding en delen we recepten. De persoon die de socialmediakanalen van Inholland beheert, zag mijn betrokkenheid. Zij heeft me weer in contact gebracht met het Studentsucces Centrum in Delft. Daar ben ik nu studentbuddy. Dat houdt in dat als je student bent en vragen hebt of ergens meezit, je bij een andere student terecht kunt. Het is laagdrempelig: voor én door studenten. Net als bij de huiswerkbegeleiding die ik doe, krijg ik er energie van om anderen te helpen om hun prestaties te verbeteren. We willen het SSC nog wel bekender maken onder studenten. Ik schrijf elk blok de studentennieuwsbrief voor alle studenten van Inholland Delft. En we werken als studentbuddy's nu hard aan een plan om zoveel mogelijk eerstejaars te laten kennismaken met het SSC tijdens de introductieweken.”

Meer zelfverzekerd zijn
Begin juni was Anne-Marije een van de studenten die op de Online Open Avond in Delft live in gesprek ging met aankomend studenten. Hiervoor moest ze toch wel even uit haar comfortzone stappen. “Ik had nooit verwacht dat ik zo voor en mét een publiek zou kunnen spreken. Ondanks dat ik graag mensen help, was ik namelijk nooit zo zelfverzekerd. Ik dacht vroeger altijd ‘wat zouden mensen wel niet van me denken’. Ik ben nu ouder, heb al een opleiding afgerond (MHBO Marketing, Communicatie & Journalistiek) en volg nu ook een toffe studie. Ook heb ik een leuke vriend en vriendinnen, en sport ik veel waardoor ik lekkerder in mijn vel zit. Alles draagt eraan bij om meer zelfverzekerd te zijn. De Online Open Avond bleek uiteindelijk heel leuk. Wie weet heb ik nog anderen kunnen inspireren om deze opleiding te gaan volgen. Ik ga hier in ieder geval nog lekker veel kennis opdoen, je moet later nog lang genoeg werken!”

Het begin van je studententijd kan best wel spannend zijn. Nadat jij je hebt ingeschreven bij één van de studies bij Inholland Delft is het tijd om dat nieuwe leven te gaan ontdekken. Deze nieuwe levensfase start vanzelfsprekend met een onvergetelijke introductieperiode. Vanuit Inholland Delft organiseren de studieverenigingen SV FMC en VSV Sipke Wynia het Eerstejaarsweekend (EJW). Zij nemen jou mee in de studie, de vereniging en de stad zelf. Vanuit de commissies van de verenigingen wordt er nu al gekeken hoe zij een onvergetelijke week neerzetten. Aansluitend organiseert de OWee dé ontvangstweek voor alle studenten in Delft.

In het weekend van 13 tot en met 15 augustus staat het eerstejaarsweekend van FMC en Sipke Wynia voor de deur. Dylan Kalden (FMC) en Wouter Kerkvliet (Sipke Wynia) zitten in de commissie van het EJW. Ook dit jaar is het weer een hele klus om er een spetterend weekend van te maken. Dylan: “Ik heb tijdens mijn Eerstejaarsweekend zoveel gezien. Je leert op deze manier echt de stad kennen, maar ook de ouderejaars en de studie. Omdat komend jaar mijn laatste jaar is, wilde ik heel graag in de commissie van het EJW. Dit is namelijk mijn laatste kans en die wilde ik echt pakken.”

Binnen de commissies hebben de leden verschillende rollen. Wouter: “Binnen onze vereniging zijn er meerdere commissies om het huidige bestuur te ondersteunen. Hierdoor kunnen er meerdere activiteiten worden georganiseerd. Ik ben het aangewezen bestuurslid van dit jaar. Daarmee is het mijn taak om een oogje in het zeil te houden en te zien of de commissie hetzelfde beeld uitstraalt als de vereniging.”

Activiteiten en borrels
Het EJW duurt zo’n drie dagen. Tijdens deze dagen ontdekken de eerstejaars de eeuwenoude studentenstad Delft  door middel van verschillende activiteiten. Zowel bij FMC als bij Sipke Wynia zullen de studenten verblijven in Delft. Daar vinden allerlei gezellige activiteiten plaats. Wouter: “Er hangt altijd een hele gezellige sfeer, een echt maatjesgevoel. We proberen allerlei activiteiten te organiseren waarbij studenten elkaar zo goed mogelijk leren kennen.” Dylan: “Het geeft de studenten die meedoen echt een voorsprong op de rest. Zeker tijdens zo’n eerste lesdag. Dan zie je direct dat de studenten die zijn mee geweest al een echt groepje zijn gevormd.”

Verschillende scenario’s
Het organiseren van EJW is, vanwege alle coronamaatregelen, een grote uitdaging. De organisatoren van EJW werken heel hard om de studenten die onvergetelijke introductieperiode met hun studiegenoten en studentenstad Delft te bezorgen. Wouter: “We proberen dit jaar echt in te zetten op een reguliere EJW, maar hebben dit jaar beter rekening gehouden met verschillende scenario’s.” Dylan: “Het gaat nu gelukkig de goede kant op, maar het is heel lastig om te voorspellen hoe het er tegen die tijd uit komt te zien. Ik ben best perfectionistisch maar ik probeer nu wel dingen beter los te laten.”

Tipje van de sluier
Ondanks de maatregelen proberen de studieverenigingen alles op alles te zetten om er een onvergetelijke tijd van te maken. De verschillende activiteiten zijn ieder jaar weer een verrassing voor de potentiële studenten. Dylan: “Als ik iets moet verklappen over het weekend zou dit het themafeest zijn. We organiseren op de eerste avond een thema feest waarbij iedereen volledig in dat thema gekleed moet zijn. Ook Sipke Wynia is die avond aanwezig en is dan verkleed in een ander thema. Het thema hou ik alleen nog wel voor mijzelf.” Wouter: “We organiseren normaal alleen één avondprogramma met FMC, maar dit jaar hebben we een hele dag waarbij we met FMC verschillende activiteiten gaan ondernemen.”

Meer weten over het Eerstejaarsweekend van SV FMC en VSV Sipke Wynia? Houd vooral de social mediakanalen dan goed in de gaten.

De start van de volgende versnelling
Het is tijd voor de volgende versnelling in jouw leven! De OWee is een meerdaags evenement voor alle aankomende eerstejaars studenten van de TU Delft, Hogeschool Inholland Delft en de Haagse Hogeschool. Thuis voelen in de stad waar jij gaat studeren is heel belangrijk volgens voorzitter Jules de Backer en vice-voorzitter Feline Steup. “Tijdens deze dagen krijg je zoveel te zien wat Delft te bieden heeft”, vertelt Jules. Samen met een team van acht studenten organiseren zij dit jaar een bijzondere OWee. Feline: “Iedereen wist vooraf waar ze voor tekenden, een onzekere OWee. Maar dit gaf juist een hoop energie en motivatie. Juist dit jaar is het zo belangrijk dat de OWee goed wordt neergezet. Iedereen heeft een lastig jaar achter de rug en we willen een goed begin neerzetten.”

Een community
Binnen de OWee hangt een hele goede sfeer, het voelt als een community waar zowel Jules als Feline zich er toe aangetrokken voelden. “Het voelt echt dat het onze taak om zoveel mogelijk leuke activiteiten te organiseren zodat de aankomende deelnemers echt een leuk plekje in de stad hebben”, vertelt Jules. Het is voor de komende deelnemers een bijzondere stap die ze maken. Ze gaan dan studeren en hebben zoveel meer vrijheid. Maar tegelijkertijd komt er zoveel meer op hun af en dit kan erg spannend en soms zelf stressvol zijn.

Een digitaal platform
De OWee duurt altijd één week. “We vonden het wel gek dat je één week nodig hebt om de volgende versnelling in te gaan. Dit is eigenlijk helemaal niet representatief om zo’n grote overstap te maken. We hebben daarom gekeken of we hier dingen aan kunnen toevoegen”, vertelt Jules. Vorig jaar vond er een hybride OWee plaats, hieruit bleek dat de kracht van het digitale tijdperk erg groot is. Feline: “We voegen er daarom een digitaal platform aan toe. Wanneer studenten zich vanaf juni inschrijven bij de OWee hebben zij direct toegang tot dit platform. Dit platform biedt toegang tot verschillende antwoorden op de vele vragen. Van het vinden van een huis tot het aanschaffen van boeken, alles komt aan bod. Sommige studenten zijn ook zo jong, zij hebben echt die handvatten nodig die wij kunnen aanreiken.”

De volgende Boyan Slat
Naast het digitale platform zal de OWee veel toffe activiteiten organiseren. Zo zullen er nieuwe gasten komen die het OWee willen openen. Ook de burgemeester van Delft zal alle nieuwe studenten komen verwelkomen: “Ze verwelkomt niet alleen 2500 nieuwe studenten maar ook 2500 nieuwe inwoners van de stad Delft.” Maar als tipje van de sluier willen Jules en Feline delen dat ze tijdens een activiteit in het Sciencepark verschillende Delftse initiatieven uitnodigen. “Hier kunnen de deelnemers zien wat voor vette dingen al deze Delftse studenten en ondernemers hebben ontwikkeld. Wij willen onze trots overbrengen en hopen hiermee hen te inspireren om misschien wel de volgende Boyan Slat van de Ocean Cleanup te worden”, vertelt Feline.

Het onmogelijke mogelijk maken
Door corona houdt het OWee Bestuur rekening met heel veel verschillende partijen. Zo werken zij samen met verschillende experts van de gemeente, de TU, het OMT en het RIVM. “Doordat we met hen zo nauw mogelijk communiceren hopen we op die manier alles op de juiste manier neer te zetten. Wij bepalen zelf de lat. Wij zijn als groep zo gemotiveerd waardoor we het soms lastig vinden om een dag er niet mee bezig te zijn. De gezelligheid zit er zeker nog in, maar het is soms wel goed om een keer ‘nee’ op iets te zeggen.” Het onmogelijke mogelijk maken is wat we echt proberen tijdens deze 2021-editie van het OWee.

Wil jij meer weten het OWee van dit jaar? Bekijk de social mediakanalen of de website voor meer informatie.

Maarten Bosch geeft les in product- en receptontwikkeling én diverse productbereidingen bij de opleiding Food Commerce & Technology op Inholland Delft en Amsterdam. 

In deze aflevering van 'Rondje om' hebben we het onder andere over zijn eerste dag bij Inholland, over hoe het is om praktijkdocent te zijn en over wat hij belangrijk vindt dat studenten meekrijgen na een samenwerking. Ook vertelt hij over zijn passie voor eten en drinken en over zijn eigen brouwerij, die hij sinds 2018 heeft met twee vrienden.

Beluister de podcast hieronder of via Anchor op onder meer Apple Podcast, Google Podcast of Overcast.

Op jonge leeftijd ontdekte ze al haar liefde voor het vak scheikunde. Maar na verschillende opleidingen te hebben bezocht, bleek dit toch te abstract voor haar te zijn. Met een grote fascinatie voor voeding startte ze daarom in 1992 aan de opleiding Food Commerce and Technology aan Inholland Delft, toen nog Hogeschool Delft. Na de opleiding ging zij het bedrijfsleven in en ontdekte ze haar interesse voor de bakkerij. Via oud-docent Harry Vogel kwam ze weer in aanraking met het onderwijs. Vijf jaar later keerde ze terug in Delft, ditmaal als docent met een grote wens om het bedrijfsleven nog meer te koppelen aan het onderwijs.

Karin Renaud is docent en geeft les aan de studenten van de opleiding Food Commerce and Technology. Met haar passie voor voeding geeft zij de lessen productontwikkeling, proceskunde, bakkerij- en wijntechnologie. Naast docent is ze ook studieloopbaanbegeleider en is ze samen met drie collega’s verantwoordelijk voor alle curriculumontwikkelingen binnen de opleiding. Door haar ervaring in het bedrijfsleven probeert ze haar kennis over te brengen op de studenten.

Van de cake naar de koffie
Karin heeft letterlijk en figuurlijk aan de kant van het bedrijfsleven gesnoept. “Ik heb als productontwikkelaar in de bakkerijgrondstoffen gewerkt. Hier heb ik meegewerkt aan de ontwikkeling van verschillende recepten van cakes. Bijna iedere dag ging ik samen met de bakker zo’n vijftien tot twintig cakes proeven; die spuugde ik wel uit natuurlijk want anders is dat echt niet te doen. Na de bakkerij heb ik ook in een koffiebranderij gewerkt in Dordrecht. Hier heb ik verschillende smaken van koffie gebrand in een proefbranderij. Zo konden we nieuwe melanges ontwikkelen en bekijken hoe de kwaliteit was.” Karins interesses liggen in de koffie, thee, wijn en de bakkerij. Haar man heeft ook een eigen wijnzaak waar Karin regelmatig wijncursussen geeft.

Ervaring met praktijk
Door haar ervaringen in het bedrijfsleven vindt zij het belangrijk dat de studenten die ervaring ook meekrijgen. Ze kan veel voorbeelden geven hoe het er in de praktijk aan toegaat. Ook van belang vind ze dat de koppeling met het bedrijfsleven nog verder wordt ontwikkeld. “Ik merk dat studenten de theorie veel beter onthouden wanneer ze dit toepassen in de praktijk. Hierdoor nemen ze veel meer lesstof tot zich, dan wanneer ze in hoorcolleges alleen maar zitten te luisteren.”

Koppeling met het bedrijfsleven
Binnen het Food-team zijn onder andere collega’s Malou Bakuwel en Feike van der Leij verantwoordelijk om de koppeling van het bedrijfsleven naar het onderwijs zo goed mogelijk te laten verlopen. “Vroeger ging dit er anders aan toe. Wanneer we dan een interessante opdracht zagen of een leuk stagebedrijf hadden gevonden, probeerden we al direct een samenwerking met het bedrijf te realiseren. Hier werd vroeger te gemakkelijk over gedaan. Nu nemen we veel meer de tijd om hier ook een passend vak aan te koppelen. We werken veel meer aan het bouwen van relaties met bedrijven. Die koppeling met het onderwijs is immers heel belangrijk. Daarom hebben Malou en Feike zo’n belangrijke rol; dat zij dit oppakken en verder uitwerken.”

Opbouwen en onderhouden
Naast haar docentschap is Karin bezig om de contacten met het bedrijfsleven optimaal in stand te houden. Ze heeft daarom verschillende bedrijven gekregen als account, waaronder de FIA (Food Innovation Academy in Vlaardingen). Samen met de FIA worden studenten gekoppeld aan andere food-bedrijven die onderzoeken willen uitvoeren. “Ik heb aangegeven welke bedrijven mij erg aanspreken en ik krijg dan ook de ruimte om met zo’n bedrijf de relatie op te bouwen. Omdat we zo nauw betrokken zijn bij een bedrijf, merk je ook echt hoe het er daar aan toegaat. We maken twee keer per jaar een afspraak met ze en dan bespreken we welke opdrachten ze hebben liggen en hoe we dit kunnen koppelen aan een vak.” 

Steilere leercurve
Karin merkt dat er door deze vele samenwerkingen heel veel leuke stageplekken en (afstudeer-)opdrachten voor studenten ontstaan. Ook merkt ze dat studenten zich veel sneller ontwikkelen wanneer ze een opdracht voor een bedrijf uitvoeren. “De leercurve is veel steiler dan wanneer studenten voor een tentamen moeten leren. We werken vanuit de opleiding met drie competenties: kennis, vaardigheden en houding. Deze drie competenties moeten aansluiten bij onze studenten. Je moet dus niet alleen goed kunnen leren maar ook dingen in de praktijk kunnen uitvoeren. Door voor bedrijven te werken ontwikkelen onze studenten nieuwe skills. Om het hoogst haalbare te behalen, hebben we dus die bedrijven nodig.”

Voordelen
Binnen de opleiding Food Commerce and Technology zitten er veel diverse studenten. Deze studenten worden breed opgeleid. Ze krijgen zowel de technische als marketingaspecten van de branche mee. Daardoor zijn ze breed inzetbaar en begrijpen ze elkaars taken beter. “We willen met nog veel meer bedrijven samenwerken. Daarmee willen we uiteindelijk de insteek veranderen dat studenten onderzoek doen en dat we lessen bieden die hier ondersteuning aanbieden. Dus niet alleen hoorcolleges met een bedrijfsbezoek. Met alweer tien jaar aan ervaring willen we verder ontwikkelen. Zo wordt het aantrekkelijk voor zowel bedrijven als studenten en docenten.”

Je bent eruit: studeren in studentenstad Delft! Hoe fijn is het dan dat je op een gemakkelijke manier nieuwe mensen leert kennen waarmee je samen de studententijd beleeft? Hierbij kan een studievereniging ervoor zorgen dat jij de tijd van je leven hebt, nieuwe vrienden maakt, de diepte in gaat tijdens je studie en heel veel gezellige borrels kunt bijwonen. Inholland Delft heeft twee studieverenigingen: V.S.V. Sipke Wynia en S.V. FMC. Door corona was het voor deze verenigingen een gek jaar. FMC-voorzitter Sacha Kinds blikt terug op haar ‘bijzondere’ bestuursjaar.

Sacha Kinds, voorzitter Studievereniging FMC 12^e bestuur 2020 – 2021
Voor de groene opleidingen binnen Inholland Delft is SV FMC een begrip. Studievereniging Futurum Mundus Clementia (Toekomst – Wereld – Mensheid) is de studievereniging voor de opleidingen Dier in de Duurzame Samenleving, Landscape and Environment Management, Food Commerce and Technology en Tuinbouw & Agribusiness. De vereniging is in 2008 ontstaan na een fusie van drie andere studieverenigingen. Sacha: “Ik denk dat het vooral heel belangrijk is dat duurzaamheid centraal staat bij ons, net als bij alle groene opleidingen.”

De binnenkant van een fabriek bekijken
Nieuwe mensen leren kennen. Dit was voor Sacha de voornaamste reden om zich aan te sluiten bij FMC. Ook belangrijk voor haar was om de gezelligheid van het studentenleven te ervaren en hoe het is om echt een student te zijn. “Daarnaast leken de studiegerelateerde uitjes me ook superleuk. Ik wilde namelijk erg graag de binnenkant van een fabriek bekijken. Dit geeft mij weer de kans om mijn vakgebied nog beter te leren kennen.”

Eigen ontwikkeling
Sacha heeft zich direct aangemeld bij FMC, mede dankzij de hoge kortingen op laboratoriumjassen. In het tweede jaar solliciteerde Sacha om zich bij het bestuur aan te sluiten. “Ik had er een goed gevoel bij, het leek me heel leuk om bij te dragen aan zowel de vereniging als de leden. Ik zag het ook als een uitdaging binnen mijn eigen ontwikkeling. Ik wilde mijzelf graag ontplooien en dat heb ik ook zeker kunnen doen. Ik ben een heel ander persoon, zowel sociaal als communicatief ben ik erg sterk geworden. Presenteren vind ik een stuk leuker, ik sta veel zelfverzekerder voor de klas.” Binnen FMC zijn er ook verschillende rollen. Zo heb je de rol als: vicevoorzitter, secretaris, penningmeester en commissaris public relations. Sacha had gelijk oog voor de rol als voorzitter, ze vindt het fijn om de orde te bewaken.

Van fysiek naar online
Ook voor FMC was het jaar niet al te gemakkelijk. “We zijn dit jaar gestart met een fysieke eerstejaarsdag, we konden in kleine groepjes door Delft lopen om onze leden bekend te maken met de leuke stad. Maar kort erna ging alles weer naar online.” Gelukkig zijn daar veel creatieve oplossingen uit ontstaan. Zo heeft FMC verschillende online activiteiten weten te organiseren als een escape room, thema-gerelateerde borrels en een kerst-pubquiz. Ook zijn er veel cursussen georganiseerd als mindfulness en een cursus waarbij je je eigen LinkedIn-pagina leert op te starten. Al het is niet altijd gemakkelijk. “We missen wel het fysieke contact zoals met de borrel en de rondleidingen bij bedrijven. Maar het is een leuke uitdaging geweest om alles zo goed mogelijk neer te zetten. Ondanks alles heb ik erg genoten van mijn bestuursjaar. Het was daarom extra bijzonder om veel te organiseren en mensen te zien groeien.”

Leren = durven
“We hebben dit jaar meerdere tegenslagen gehad. Zo ging het opstarten met de commissie erg moeizaam, maar je leert er zoveel van. Het was heel fijn wanneer er een dilemma ontstond, dat wij dit vanuit het bestuur wisten op te lossen. Wat ik niet snel zal vergeten, dat we waren gehackt. We hebben op dat moment heel snel gehandeld en gecommuniceerd. Wat uiteindelijk goed heeft uitgepakt. Door zo’n stressvolle situatie leer je echt snel handelen!”

Waarom kiezen voor FMC?
Na Sacha haar bestuursjaar wil ze nog graag actief aangesloten blijven bij de vereniging. Zo wil ze graag in een commissie terechtkomen, waaruit ze het nieuwe bestuur kan ondersteunen. Ze hoopt dat er volgend jaar weer veel nieuwe leden zich inschrijven bij FMC. “Je moet lid worden van FMC als je je vakkennis wilt vergroten en een groot netwerk wilt opbouwen. Het ondersteunt je studie en boven dit alles is dit een geweldige kans om alles uit je studietijd te halen.” Lid worden van SV FMC? en Volg SV FMC op Instagram.

Een eigen bedrijf opzetten al tijdens je studie. Het kan in de opleiding Food Commerce and Technology. Bij docent Zeger Stinis stroomt het ondernemersbloed flink door zijn aderen. Vol enthousiasme begeleidt hij dan ook de studenten in het derde en vierde jaar van hun opleiding. “Ondernemen bereid je enorm voor op het werkveld voor later, je leert jezelf echt goed kennen.”

“Ik zag dat er vanuit onze opleiding ontzettend veel leuke producten werden ontwikkeld, maar deze verdwenen altijd weer in de kast”, vertelt Zeger. “Zonde, het ondernemerschap is namelijk iets heel moois.” Bovendien vraagt het werkveld vaak naar ondernemende eigenschappen. Met deze insteek heeft Zeger, samen met collega Dylan Berkeveld, twee jaar geleden de minor Challenge Ondernemen opgericht. “Het begon eerst als een leermodule, maar heel veel studenten zetten hun bedrijf gewoon door.”

Verloop van derde naar vierde jaar
In het derde jaar van Food Commerce and Technology volgen de studenten het vak culinaire productontwikkeling. Hierin proberen zij ze een tof product/concept neer te zetten. Vervolgens kunnen de studenten ervoor kiezen om in het vierde jaar met de minor ‘Challenge Ondernemen’ hun product verder te produceren. De studenten leren hoe ze de productie kunnen opschalen, hoe ze een marketingplan moeten schrijven en welke socialmediakanalen ervoor moeten worden opgestart. De studenten moeten investeerders zoeken, zodat ze het product kunnen produceren en op de markt brengen. Aan het eind maken ze de balans op en kunnen de investeerders hopelijk met winst worden terugbetaald.

Pitch battles
Daarnaast doen de studenten ook mee aan de pitch battles van Jong Ondernemen. Dit is een stichting die ondernemerschap stimuleert onder jongeren. Vanaf de basisschool tot aan de universiteit bieden zij diverse programma’s om jongeren te helpen met hun ondernemersproces. Inholland Delft scoort goed tijdens de pitch battles van Jong Ondernemen. Zo is de groep van Peppertree Food derde geworden in de categorie Student Company van Midden-Nederland. De onderneming van Saucijs Uniq is tweede geworden binnen deze categorie en heeft zelfs de landelijke top 6 behaald. Zeger: “Wij scoren hoog, omdat onze studenten gericht zijn op de productontwikkeling. Vaak zie je dat andere studentbedrijven nog moeten nadenken over een product. Bij ons is dit al het startpunt.”

Persoonlijke groei
Het is duidelijk volgens Zeger dat alle studenten heel gepassioneerd raken over het ondernemerschap. “Je ziet dat studenten echt het eigenaarschap pakken, het is hún bedrijf. Zij voelen de verantwoordelijkheid van begin tot het eind waardoor ze erg hun best doen.” Vanaf het tweede jaar kunnen de studenten kiezen in welke richting ze uiteindelijk willen afstuderen: voedingstechnologie of markt en consument. De gehele opleiding staat in het teken om van elkaar te leren en samen te werken. “Ook in dit project zie je duidelijk terug wie de marketingkant en wie de technologische kant heeft gekozen. Ze leren om zo elkaars taal spreken. Natuurlijk ontstaan er wel eens spanningen daardoor, maar dit komt ook voor in het bedrijfsleven.” Het valt Zeger op dat de studenten heel erg groeien. “Ik zie letterlijk in zes maanden tijd dat studenten groeien op persoonlijk vlak maar ook als professionals.”

Waarom het ondernemerschap?
Als je aan Zeger vraagt waarom toekomstige studenten zouden moeten kiezen voor de minor ‘Challenge Ondernemen’, dan is zijn antwoord: “Ik raad echt iedereen aan om voor dit programma te kiezen, omdat de leercurve zoveel malen hoger is dan bij andere minors. Het bereidt je zo goed voor op het werkveld, je leert jezelf echt kennen en ook al vind je ondernemen niet zo leuk, je groeit er enorm door.”

De baas van het stagebedrijf van Demi had als hobby jagen, vooral op watervogels. Zo kwamen de studenten er achter dat er op dit moment in Nederland sprake is van een overschot aan ganzenvlees. “Het leek ons daarom een mooie aansluiting om een bijdrage te leveren aan dit maatschappelijke probleem”, vertelt Demi. Na lang brainstormen ontstond het idee om iets te doen aan het overschot en ganzenvlees te verwerken in een saucijzenbroodje. Om zo ook voedselverspilling tegen te gaan.

Saucijzenbites
“Gans is wel een lastig product, mensen vinden het een spannend idee om ganzenvlees te eten omdat ze er vaak niet bekend mee zijn”, zegt Willemijn. Dus is er besloten om dit vlees te verpakken in bladerdeeg en een saucijzenbroodje te ontwikkelen. Na het proeven merkten we dat het wel een hele grote hap was, het vulde heel erg. Daarom is er besloten om één saucijzenbroodje in drieën te snijden en er kleine bites van te maken. “Zo is het een stuk toegankelijker”, vertelt Willemijn.

De echte levensgenieter
Met de saucijzenbites focust Saucijs Uniq zich op bourgondiërs, de échte levensgenieters. Al is het momenteel nog wel lastig om het product aan de man te krijgen vanwege corona. “We willen ons vooral richten op de horeca, mensen staan in een restaurant er dan vaak meer voor open”, zegt Willemijn.

Een superinitiatief
We krijgen heel veel positieve reacties van mensen die verrast reageren op de bites. “Zo zijn we naar Noord-Holland gereden waar eem man  uiteindelijk vier dozen bites bestelde. Hij was zo enthousiast!”, zegt Kirsten. Ook de jagers vinden het een superinitiatief omdat zij niet meer wisten wat ze met het vlees moesten doen. “Ze hebben zelfs aangeboden het vlees aan ons te verkopen”, zegt Kirsten.

Unieke smaakcombinaties
De studenten schakelden de hulp in van het stagebedrijf van Joerie, kruiden- en specerijenfabrikant Verstegen. Samen met Verstegen creeerden ze vervolgens drie unieke smaakcombinaties. Saucijs Uniq biedt dan ook drie verschillende variaties van saucijzenbites aan: traditioneel, tijm en paddenstoelen-sesam.

Toekomstperspectief
De ambitie is zeker aanwezig binnen het team, ze denken er over na om het ganzenvlees in andere producten te verwerken. Zo is er, in samenwerking met studenten van de Willem de Kooning Academie, de ganzenbitterbal op de markt gebracht. Nu is het plan om na het afstuderen de productie te vergroten en uiteindelijk een mooie plek in de horeca en de foodservice te veroveren.

Wil jij ook een heerlijk pakket aan Saucijzenbites bestellen van Saucijs Uniq? Dat kan! Via de website is het mogelijk om een doos te bestellen. Volg daarnaast @saucijsuniq via Instagram of via Facebook Saucijs Uniq.

Programma
Voor elke opleiding zijn er bijpassende colleges te volgen, voor elke Inholland-student is er een interessant college! Neem alvast een kijkje naar het programma en blijf op de hoogte door @sustainablecollegetour te volgen op Instagram. Daar delen we ook meer informatie over onze gastsprekers. Benieuwd naar het programma?
 

Uitgelichte gastcolleges
Hortiheroes | 3 maart 16.00 – 17.30 uur
Impact in de Food & Flower industrie met tech, talent en tuinbouw 

Wereldwijd impact maken en bijdragen aan gezondheid en geluk voor de snelgroeiende wereldbevolking. Dit is een uitdaging waar de Nederlandse Food & Flower industrie dagelijks aan werkt met passie, jarenlange expertise en hightech innovatie. We zijn ambitieus als het gaat om het duurzaam voeden en vergroenen van de wereld en staan tegelijk voor uitdagingen. Daarbij is samenwerking tussen gevestigde bedrijven, startups, kennisinstellingen en 'toekomstige helden' vanuit diverse opleidingen essentieel. 

De Nederlandse tuinbouw is een hightech sector en ontwikkelt de meest geavanceerde kassen en technologie, waarin gewassen, planten en bloemen kunnen groeien door minimale hoeveelheden water, fossiele energie, kunstmest en pesticiden te gebruiken. Met circulaire systemen waarbij reststromen weer waarde krijgen en drones die op basis van vision technologie insecten bestrijden. Bovendien wordt er veel geïnvesteerd in de veredeling van meer resistente, gezondere en duurzame gewassen.

Benieuwd naar de uitdagingen en kansen voor jou om echt impact te maken in deze groeiende industrie? Wij geven een aantal tuinbouwinnovators het virtuele podium om enkele cases toe te lichten en zoveel mogelijk vragen te beantwoorden. 

Sprekers: Maikel Hogervorst (Rijk Zwaan), Liesanne Wieleman (Thermeleon), Ted Duijvestijn (Duijvestijn Tomaten), Fabienne van der Klugt (HortiHeroes) en host: Matthijs van den Beukel (World Horti Center) 

Duurzaamheid in de transportwereld | Vrijdag 5 maart 15.00-16.00 uur
Nederland heeft enorme ambities als het gaat om het verduurzamen van de transportsector. Maar wat komt er eigenlijk allemaal van terecht? Bart Bakker is oud-luchtvaartstudent en tegenwoordig adviseur duurzaamheid  voor het openbaar vervoer bij de Gemeente Amsterdam. Hij neemt je mee in de wereld van beloven en vervolgens waarmaken: oftewel het samenspel tussen overheid en markt als het gaat om het veiligstellen van een duurzame toekomst.

Aanmelden voor Sustainable College Tour
Aanmelden kan door deel te nemen/lid te worden van het MS Team kanaal genaamd: Sustainable College Tour - Sustainable Future.

Meld je aan!

Krijg je een foutmelding bij de link? Ga dan naar 'Teams' toe in MS Teams. Druk vervolgens op 'Lid worden of team maken' en voer de code '1d35f69' in. Vervolgens krijg je melding als er een college begint. Je kunt ze natuurlijk ook noteren in je agenda.

Ben jij aanwezig bij de Sustainable College Tour dit jaar?

Tot dan!  

Romy van der Tak, Esmee van den Berg, Astrid Vooijs, Ilse van ‘t Leven, Jeroen van der Kooy en Lotte Brabander kregen tijdens het vak productontwikkeling de mogelijkheid om een startup te beginnen. Dit was een mooie kans om de stage van Esmee een vervolg te geven. Bij haar stageplek, het conservenbedrijf Koningsvogel, mocht Esmee meewerken aan de productontwikkeling. Als dochter van een Kameroense moeder heeft ze altijd van de lekkerste Afrikaanse gerechten mogen proeven. Helaas zijn de echte smaakmakers en sambals nauwelijks verkrijgbaar in veel winkels. Een groot gemis, aldus de gehele groep van Peppertree Food.

Traditionele familierecepten uit de Afrikaanse keuken
Zo ontstond het idee om twee kruidenpasta's en twee sambals op de markt te brengen. “Het was nog een hele klus om de recepten op papier te krijgen”, zegt Esmee. De basislijn bestaat uit overheerlijke sambals en kruidenpasta's en is gebaseerd op traditionele familierecepten die van generatie op generatie zijn overgedragen. “Wij willen Nederland kennis laten maken met authentieke smaken uit de Afrikaanse keuken”, zegt Astrid.

Met deze gedachte is de groep van start gegaan. Het ontwerpen van een logo, een etiket ontwikkelen en de productie bij Koningsvogel zelf; alles komt eraan te pas. “Elk potje hebben wij zelf gevuld en het etiket erop geplakt”, vertelt Romy. Vervolgens is Jeroen langs iedere toko gegaan om het product te verkopen. ”Hier werd heel enthousiast op gereageerd, het was een nieuw product en zij hadden hiervoor nog nooit een Afrikaans product in de winkel verkocht”, vertelt Jeroen. Om de bekendheid verder te vergroten, hebben de studenten een website gelanceerd waarop de producten te bestellen zijn. Eenmaal besteld, worden de spullen persoonlijk langsgebracht. De naamgeving verliep minder makkelijk. “Alle recepten zijn heel erg traditioneel, afkomstig uit de familie van Esmee en gaan ver terug in het verleden. Zo ontstond het idee om de recepten en smaakmakers uit een stamboom te laten groeien” vertelt Romy.

Toekomst
Nu de productie klaar is, bedenken Astrid en Lotte regelmatig nieuwe en lekkere recepten, om deze vervolgens te delen via de website en social media. Zo kan iedereen de smaak van Afrika naar huis halen en er zelf mee aan de slag.

Maar hoe ziet de toekomst van Peppertree Food er nu uit? Jeroen zal het bedrijf verder op zich nemen met zijn afstudeerproject. een onderzoek om de kwaliteit van de pepers te verbeteren. “Pepers verschillen per seizoen, waardoor de kwaliteit ook kan verschillen. Ik wil proberen om het gehele jaar dezelfde kwaliteit te bieden”, vertelt Jeroen. De anderen blijven ook betrokken bij Peppertree Food, maar meer vanaf de zijlijn.

Meer weten en kennismaken met Peppertree Food? Ga dan naar peppertreefood.com, volg op Instagram @peppertreefood en Facebook Peppertree Food. De producten zijn via de site te bestellen.

Feike van der Leij is op 1 februari 2021 gestart als lector Health & Food van Hogeschool Inholland. Hij richt zich op de vraag hoe voeding kan bijdragen aan gezondheid, gelukkig oud worden en hoe de voedselketen kan verduurzamen.

Feike werkt al sinds 2015 als onderzoeker en docent binnen het domein Agri, Food & Life Sciences. Hiervóór deed hij onder meer biotechnologisch onderzoek aan de ETH in Zürich, geneeskundig onderzoek in het UMC Groningen en was hij zowel docent als lector bij hogeschool Van Hall Larenstein. Feike promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen op genetisch onderzoek naar zetmeelvorming in aardappels. “Ik begeef me graag op het snijvlak van biologie en scheikunde en wil snappen hoe dingen op moleculair niveau werken. Voeding is een fantastisch onderwerp om die fascinerende wereld aan anderen uit te leggen. Zo heb ik moleculair-biologische processen inzichtelijk gemaakt voor het onderwijs met het Genomisch kookboek. Ook studenten van Inholland hebben hieraan meegewerkt.”

Onderzoeksprogramma Food for Happy Ageing
Voeding is voor Feike niet alleen een manier om biologie uit te leggen. “Er speelt ontzettend veel in de voedselindustrie. Vanwege vraagstukken rond gezondheid en duurzaamheid is er behoefte aan innovatie. Omdat Nederland echt heel goed is in voedselproductie kunnen wij daarin een vooraanstaande rol spelen. Met de onderzoekslijn Health & Food draag ik daar graag aan bij. Onder de noemer Food for Happy Ageing hebben we daarvoor een omvangrijk onderzoeksprogramma lopen. We willen de gezondheid van consumenten bevorderen, de duurzaamheid van de voedselketen verbeteren en ertoe bijdragen dat mensen gelukkig oud kunnen worden. Niet zo oud mogelijk worden maar zo lang mogelijk gezond blijven, daar gaat het volgens mij om. We richten ons op de combinatie van technologische innovaties en manieren om consumenten te bereiken en nieuwe concepten te laten landen in de maatschappij.”

Koppeling onderzoek en onderwijs
Feike blijft naast zijn onderzoekswerk als docent actief en studenten begeleiden. “Ik wil hen zo snel mogelijk betrekken bij echte, actuele vraagstukken, zodat ze inzien wat hun studiekeuze inhoudt en dat ze geschoold worden voor de praktijk van nu. Door de praktijk naar binnen te halen leren ze omgaan met complexe opgaven, waarbij je kunt falen. Dat hoort erbij.” Feike wil binnen flexibele modulen snel kunnen inspelen op vragen uit het werkveld om ze met studenten, ook van buiten het eigen domein, op te pakken. “Ik zoek telkens de samenwerking met wat ik de vijf O’s van de olympische ringen noem: onderwijs, onderzoek, ondernemers, omgeving en overheid. We slaan onder meer een brug met FICA, waar studenten van bijvoorbeeld de opleiding Food Commerce & Technology aan verschillende food-vraagstukken werken binnen bedrijven.”

Tijdens de liveshow vanuit de speciaal voor de jaaropening opgezette studio bij Inholland Rotterdam maakten het aanwezige publiek en honderden online bezoekers kennis met Bonborange en de andere genomineerde projecten van de Wij Inholland award. De online stemming werd een close call. Met 36 procent haalde Bonborange de meeste stemmen binnen. Met enkele procentpunten verschil gingen de tweede en derde plaats naar Maintenance Automation (34 procent) en de Inhaalslag (30 procent).

Chocolate with a story
Met Bonborange bedachten Mylène Lesscher, Anique van Tol, Julian Holthuijsen en Mariël Desloover en andere studenten uit het projectteam een oplossing voor de meer dan 10.000 vrachtwagens die jaarlijks aan sinaasappelschillen wordt weggegooid. Van de reststromen maken ze poeder en gelei, die verwerkt worden in bonbons. De ‘chocolate with a story’ is daarmee niet alleen lekker, maar ook verantwoord.

Met de minister meteen ‘de eerste klant binnen’
“Sinaasappel en chocola is echt de lekkerste combinatie die er is, dus je hebt met mij direct je eerste klant binnen,” zei minister Ingrid van Engelshoven enthousiast terwijl ze de Wij Inholland award overhandigde aan de winnende studenten. Haar complimenten draagt Van Engelshoven graag over aan alle finalisten. “Fantastisch om te zien, al deze bedrijven en instellingen in de dop. Ik zou tegen deze studenten willen zeggen: breng het vooral verder.”

Bekijk de uitreiking:

“Megaspannend!”, reageren de inmiddels afgestudeerde Mylène en Anique. “Er waren drie hele goede finalisten, wij hebben echt mazzel gehad. We zijn echt megablij met de overwinning en kunnen ons nu echt gaan bewijzen. Dit motiveert ons nog meer om onze startup verder te ontwikkelen.” Met de prijs heeft het projectteam plots 2.000 euro extra te besteden, aan machines bijvoorbeeld, zodat al die sinaasappels straks niet meer met de hand gepeld hoeven te worden. “We zullen het geld echt goed investeren in de verdere ontwikkeling van Bonborange. Dan kunnen we straks veel meer bonbons maken dat we nu doen. We focussen daarbij eerst op de horeca en speciaalzaken, maar uiteindelijk willen we wel uitbreiden.”

Sommigen vinden bitter lekker, anderen vinden de smaak ondraaglijk. Hoe komt dat? En kan dat veranderen? Sander Alblas, Calvin Gijzenij, Mylène Lesscher, Mark Saarloos, Toon Verkerk en Gera Zonneveld beschrijven het in Voeding Nu, een magazine voor voedingsprofessionals.

In hun artikel zoomen ze eerst in op de manier waarop we de smaak waarnemen: via smaakpapillen op de tong, smaakknoppen, speciale cellen en uiteindelijk kleine haartjes (microvilli) met daarin receptoreiwitten. Dankzij bepaalde eiwitten kunnen wij onder andere bitter proeven.

Soorten proevers
“De smaakbeleving van bitter is genetisch bepaald en is voor iedereen anders”, schrijven de studenten. “Mensen kunnen in drie categorieën worden ingedeeld naar hun proefvermogen: de super-taster, medium-taster en non-taster.” De eersten hebben het behoorlijk zwaar bij bitter, want suiker is voor hen heel zoet, zout heel zout en bitter is “ondraaglijk”, aldus de auteurs.

Toch kunnen we volgens de studenten ook aan heftige smaken wennen. “Als een mens te vaak aan een prikkel wordt blootgesteld, zal deze uiteindelijk niet meer verrassen.” Onze hersenen vinden een prikkel niet meer relevant, waardoor smaken afvlakken. “De smaakpapillen registreren smaken steeds minder intens, waardoor deze almaar milder en neutraler lijken te worden. Hierdoor zijn er steeds grotere hoeveelheden nodig om de smaken nog te proeven.”

Aangeboren afkeer
Hoe lager je persoonlijke prikkeldrempel, hoe eerder je aan smaken went. Dat geldt ook voor bitter. "Jonge kinderen hebben over het algemeen een aangeboren voorkeur voor zoet, een afkeer van zout en zuur, maar al helemaal voor bitter", schrijven de studenten. Toch kunnen kinderen 'lastige' smaken leren waarderen. Hiervoor moeten ze er regelmatig aan worden blootgesteld. Leuk feitje uit het artikel: dat kun je doen door kinderen alleen al naar (bitter) voedsel te laten kijken!

Het artikel van Sander, Calvin, Mylène, Mark, Toon en Gera is te lezen op de website van Voeding Nu. Het zit achter een ‘zachte’ betaalmuur.

Leestijd: +- 2 minuten.

Maintenance Automation
Jeroen van Lier, Kees Vlessert en Johan Braaksma, studenten Aeronautical Engineering van Inholland Delft, ontwikkelden een robot die vliegtuig brandstoftankinspecties versimpelt en veiliger maakt.

De jury: “Dit product is enorm innovatief. Het is goed doordacht en vooral het menselijke aspect is goed. De luchtvaart is erg conservatief. Dan is het goed om te kijken of er mogelijkheden zijn in een andere markt. Bijvoorbeeld vanuit de landbouw doorgroeien naar de luchtvaart. Ook 'de mens' wordt meegenomen in de technologie. Het gaat niet alleen om ‘vervanging’ door een robot, maar om de algehele begeleiding van het proces.”

De Inhaalslag
Christiaan Zijl, student Social Work in Amsterdam, is met zijn project De Inhaalslag de tweede finalist geworden. De Inhaalslag is een huiswerkbegeleidingsproject waarbij huiswerkbegeleiding wordt gegeven door maatschappelijke stagiaires en vrijwilligers.

De jury: “Christiaan, je bent een man met een missie. Je zag een maatschappelijk vraagstuk en hebt daar vanuit je passie een prachtige oplossing voor bedacht. Jouw energie en bevlogenheid is prachtig om te zien. Denk goed na over het zakelijke aspect. Maak een business case waardoor jouw project financieel gezond kan worden. Denk goed na over de vraag: wat levert het een gemeente op termijn op, als we nu investeren in leerlingen groep 6,7 en 8. Je intrinsieke motivatie inspireert, dat is mooi om te zien, zoals bij jouw verhaal over de student met perfectionisme. Dit is erg aansprekend!” 

Bonborange
De derde finalist is Bonborange van studenten FCT Mylène Lesscher, Mariël Desloover en Julian Holthuijsen (Business Studies) uit Inholland Delft en Inholland Diemen. Bonborange is chocolade met reststromen van geperste sinaasappels.

De jury: “Mooie gedachte en fantastisch product! De passie die jullie laten zien is aansprekend. Focus ook op de circulariteit in je verhaal. Heel goed dat jullie de samenwerking met Julian van de opleiding Business Studies hebben opgezocht. Belangrijk dat de business case er komt. We zijn heel benieuwd hiernaar. Tip: werk het sinaasappelpapier verder uit. Laat de geur erin. Laat het onderdeel worden van basisonderwijs bijvoorbeeld.” 

De finale vindt plaats op donderdag 3 september bij de jaaropening van Inholland. Jij mag bepalen wie de uiteindelijke winnaar wordt. Meer info via deze link.