Op 1 september start het landelijke onderzoeksnetwerk SPIRIT – Technologie voor Bemensbare Zorg. Het netwerk is mogelijk dankzij subsidie van het Regieorgaan SIA. Tientallen organisaties werken samen, waaronder Hogeschool Inholland, met als doel om duurzame, praktijkgerichte oplossingen te ontwikkelen die de zorg toekomstbestendig en bemensbaar houden. “Er gebeurt al veel op dit gebied. Zaak is om kennis te bundelen en van elkaar te leren”, zegt Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie.

De zorgsector staat onder toenemende druk. Door vergrijzing, personeelstekorten en een stijgende zorgvraag komt de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg steeds meer in het gedrang. Tegelijkertijd biedt technologische vooruitgang kansen om zorg slimmer en mensgerichter te organiseren. Binnen het landelijke Samenwerkingsverband voor Praktijkgericht Innovatieonderzoek in Regionale Infrastructuren voor Technologie (SPIRIT) gaan meer dan vijftig partners samenwerken aan oplossingen om de werkdruk te verlichten, personeel optimaal in te zetten, gezondheid en zelfredzaamheid te bevorderen en zorg te verplaatsen naar de leefomgeving.

Aansluiten op wat er al is
“Met SPIRIT bouwen we voort op het landelijke lectorenplatform PIT, waarin we ons inzetten om door innovatie, onderzoek en samenwerking de zorgpraktijk verder te verbeteren”, zegt Marije. “SPIRIT sluit ook aan op andere bestaande netwerken, zoals de living labs van Medical Delta.” Zo is een vruchtbare samenwerking mogelijk met het Medical Delta Living Lab TIPIZ dat gericht is op implementatie van technologie en het Medical Delta Living Lab 'Blended rehabilitation' | Medical Delta dat gericht is op inzet van technologie om revalidanten en zorgprofessionals te helpen binnen bestaande zorgpaden. Marije Holstege is één van de Leading Lectoren in PIT en beide Living Labs.

Inholland nauw betrokken
Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur, is blij dat Hogeschool Inholland nauw betroken is bij SPIRIT. “Het draagt niet alleen bij aan de professionalisering van onze onderzoekers en docent-onderzoekers, maar ook van onze studenten. Zij behoren tot de generatie die meer dan ooit met technologie in de zorg gaan werken. Hoe passen ze die toe in de praktijk, en welke competenties heb je daarvoor nodig?” Andersom kan Inholland als brede hogeschool ook veel domeinoverstijgende kennis inbrengen, zoals het domein Technologie, Ontwerpen en Informatica met bijvoorbeeld het lectoraat Robotica.

Impact op de praktijk
SPIRIT verbindt onderzoek en innovatie voor technologie in de zorg dat op verschillende plekken in Nederland wordt uitgevoerd. “Doel is om kennis te delen en meer uniformiteit te krijgen zodat resultaten beter kunnen worden vergeleken en met elkaar kunnen worden gedeeld”, zegt Marije. “Impact in de praktijk staat voorop. Bijvoorbeeld door gezamenlijke methodiek voor ontwerp-, implementatie- en evaluatieonderzoek te ontwikkelen en nauw samen te werken met zorgprofessionals en cliënten.”

Subsidie van Regieorgaan SIA
Voor de eerste vier jaar ontvangt SPIRIT 2 miljoen euro subsidie van Regieorgaan SIA. Door eigen bijdragen verdubbelen de consortiumpartners dit bedrag. Na vier jaar is verlenging met nog eens vier jaar mogelijk. Zo werken de partners aan een robuuste kennisinfrastructuur waarin hbo-, mbo- en wo-instellingen, zorginstellingen en bedrijven samen werken aan het bemensbaar houden van zorg.

Professionaliseren en talent ontwikkelen
Het programma is opgebouwd uit werkpakketten voor onder meer netwerkvorming, impact in de praktijk, impact in het onderwijs en kwaliteitsborging. Marije geeft mede leiding aan het werkpakket gericht op professionalisering en talentvorming van degenen die bezig zijn met onderzoek en innovatie. “Een belangrijk onderdeel is het opzetten van een TalentCommunity. Hier stimuleren we het delen van kennis en expertise van praktijkonderzoekers, talent- en loopbaanontwikkeling en het komen tot een gezamenlijke onderzoek-methodiek voor innovaties.Tevens sluit SPIRIT mooi aan bij de pijlers van het Centre of Expertise Preventie en Zorg en Welzijn en bij en het ZHIA-thema Gezondheid, Zorg en Welzijn."

"Blended werken vraagt meer dan technische kennis. Het vraagt om durven, oefenen en samen ontdekken wat werkt,” met die woorden vat Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische Revalidatie bij Hogeschool Inholland en Omring, de kern samen van het onderzoeksproject BARBAPAPA: Blended Aanbieden van Revalidatiezorg; Beroepsprofessionals een Andere Professionele Aan-Pak Aanleren. Het lectoraat geriatrische revalidatie heeft onlangs van Regieorgaan SIA een RAAK-publiek-subsidie ontvangen voor het BARBAPAPA-project. 

In het project ontwikkelt Hogeschool Inholland een aanpak die professionals ondersteunt om blended revalidatiezorg met meer vertrouwen en vakmanschap toe te passen. Dit gebeurt vanuit twee Medical Delta Living Labs 'Blended rehabilitation', en’ TIPIZ’ waarin wordt samengewerkt met onder meer zorgpartners Omring, Pieter van Foreest en Basalt én met kennisinstellingen zoals De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam en Praktoraat zorgtechnologie VONK/Omring  Ook wordt expertise ingezet vanuit de consortium-partners Vilans, Minddistrict, NeLL, KNGF, LUMC en Genero. De samenwerkingspartners in de kerngroep maken onderdeel uit van praktijkontwikkeling wat plaatsvindt binnen beide livinglabs.

Betere persoonsgerichte zorg door blended werkwijze
Blended revalidatie biedt veelbelovende kansen. Door fysieke behandelingen te combineren met digitale hulpmiddelen, kunnen patiënten vaker oefenen en  wordt de voortgang beter gevolgd. Op deze manier draagt dit onderzoek bij aan de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg. Dat vraagt wel iets van de professional. “Technologie inzetten is niet alleen een kwestie van tools kennen,” zegt Marije, “Het vraagt om een andere manier van werken, denken en doen.”

Leren in en met de praktijk
Het onderzoeksproject richt zich daarom op het ontwikkelen van een methodiek die zorgprofessionals ondersteunt in die gedragsverandering. Marije: “We onderzoeken samen wat professionals nodig hebben om blended werken eigen te maken. Denk aan scholing, coaching, en praktische handvatten die passen bij verschillende teams en typen zorgverleners.”

Hogeschool Inholland als bruggenbouwer
Het project sluit naadloos aan bij de missie van Hogeschool Inholland om te werken aan een gezonde leefomgeving en toekomstbestendige zorg. De kennis die ontstaat, wordt meteen gedeeld met het onderwijs, bijvoorbeeld via het Centre of Expertise.

Wat is RAAK-publiek?
RAAK-publiek is een subsidie van Regieorgaan SIA voor praktijkgericht onderzoek in de publieke sector. Hogescholen werken daarbij samen met publieke organisaties aan toepasbare oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. BARBAPAPA is één van de zestien projecten die in de laatste ronde werd toegekend. Het project gaat in september  2025 van start  en loopt twee jaar. Bij de Raak-Publiek gaat het om een project subsidie van 300.000.

Wat gebeurt er als je studenten en zorgprofessionals samen een wetenschappelijk artikel laat ontleden? Je krijgt geen klassieke leesclub, maar een dialoog waarin allerlei inzichten elkaar versterken. Onder aanvoering van het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie en de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) ontstond een leerervaring die verder ging dan de theorie. Wetenschappelijke inzichten konden naar de dagelijkse zorg praktijk vertaald worden.

"We wilden de krachten van onderwijs, onderzoek en praktijk écht bundelen", zegt Ineke Stolte, docent methoden van onderzoek bij AHIP. De masteropleiding van Inholland leidt professionals op die werken op het snijvlak van zorg en ICT, met focus op digitale innovaties in de praktijk. “In het eerste jaar leren onze studenten al kritisch naar wetenschappelijke artikelen kijken, via zogeheten journalclubs. Marije Holstege, bijzonder lector geriatrische revalidatie, deed iets soortgelijks: zij organiseerde al een leesclub met professionals van GRZPLUS, het innovatiegerichte samenwerkingsverband van Omring en Zorgcirkel. Waarom zouden we die niet samenbrengen?”

Samen kritisch kijken
De eerste gezamenlijke leesclub vond in november vorig jaar online plaats. Besproken werd een recent artikel naar de ervaringen van behoefte van zorgprofessionals rond het gebruik van apps en beeldbellen (mobile health genoemd) bij geriatrische revalidatie. Ook de auteur van het artikel was aanwezig. Ineke: “Dat maakte het extra interessant. Hij gaf eerst een korte toelichting over de onderzoeksmethode en de aanleiding. Daarna gingen studenten en zorgmedewerkers in kleine groepjes in gesprek: wat staat er precies in zo’n artikel, en wat kun je ermee in je eigen praktijk? Tot slot stelden we de auteur nog wat gerichte vragen. Dat werkte ontzettend goed.”

Theorie wordt praktijk
"Wat het zo leuk maakte, was dat we een concreet advies gaven aan de zorgverleners", zegt Winette Siepel, tweedejaarsstudent AHIP. Ze werkt als testcoördinator bij het Isala ziekenhuis en richt zich op e-health en zorgtechnologie. "In eerdere leesclubs bleven we vaak in de theorie. Nu moesten we onze kennis echt vertalen naar bruikbare aanbevelingen. Dat gaf zoveel meerwaarde. Ja, het is spannend om ineens voor ervaren zorgprofessionals te presenteren, maar al snel merk je dat iedereen hetzelfde doel heeft: samen de zorg verbeteren." Wat haar betreft mogen er vaker dit soort leesclubs worden georganiseerd, liefst met meerdere zorgorganisaties. “Dit versterkt het gesprek tussen onderzoek en praktijk.”

Leren van elkaars perspectief
Ook de zorgprofessionals van Omring waren enthousiast, vertelt bijzonder lector Marije. “Onze medewerkers leren beter hoe ze wetenschappelijke artikelen kunnen interpreteren en vertalen naar hun eigen praktijk. Tegelijkertijd brengen de AHIP-studenten hun academische kennis en praktijkervaring uit uiteenlopende zorg- en ICT-omgevingen mee. Die mix leidt tot scherpe, verrassende inzichten.”

Volgens Marije zit de kracht in het samenbrengen van die verschillende perspectieven. "Voor professionals is het een scholingsmoment: ze leren kritischer kijken naar onderzoek en leren hoe de resultaten te vertalen naar de eigen praktijk. En studenten oefenen in het overbrengen van complexe informatie aan mensen uit het werkveld. Zo ontstaat er een echte kruisbestuiving – met concrete verbeteringen voor de zorg als resultaat."

Tastbare uitkomsten
De leesclubs zijn meer dan een leerzame bijeenkomst: het is een investering in de zorg van morgen, benadrukt Marije. “Elke leesclub levert een factsheet op met samenvatting en aanbevelingen. Die publiceren we en bespreken we in het managementteam van GRZPLUS met het doel een plan te maken voor toepassing van de inzichten. Op die manier vertalen we de inzichten uit het artikel én de discussie naar concrete verbeteracties in de praktijk. Soms worden ze zelfs meegenomen in promotietrajecten binnen het Medical Delta Living Lab Blended Rehabilitation.”

Investeren in toekomstbestendige zorg 
Juist nu is de verbinding tussen onderzoek, praktijk en onderwijs belangrijker dan ooit, benadrukken alle betrokkenen. Marije: “De zorg verandert in rap tempo. Onderzoek kan een vliegwiel zijn voor innovatie – maar dan moet je wél de tijd nemen om stil te staan bij wat echt werkt.” Ineke vult aan: “In een tijd van vergrijzing, personeelstekorten en digitalisering is samenwerken essentieel. Evidence based practice en kritisch blijven nadenken helpt om zorgprocessen slimmer, efficiënter en menselijker te maken. Alleen zo houden we de zorg werkbaar en toekomstbestendig.”

Leerpunten en vervolg
Voor studenten bleek het presenteren aan professionals leerzaam en uitdagend. Ineke: "We merkten dat onze studenten soms wat dominant waren in de discussies. Zij zijn gewend methodologisch kritisch te denken. Volgende keer laten we de professionals eerst hun inzichten delen, zodat de dialoog nog gelijkwaardiger wordt." Al met al was de leesclub zo’n succes dat een vervolg niet lang op zich laat wachten. De volgende sessie staat gepland voor november 2025, opnieuw met deelname van studenten én zorgprofessionals.

eHealth ontwikkelt zich razendsnel en kan de zorg efficiënter maken en verbeteren. Toch blijft toepassing in de praktijk achter bij de verwachtingen. Hoe komt dat en hoe kunnen we de inzet van technologie door zorgorganisaties vergroten? Mede op initiatief van Marije Holstege, als bijzonder lector verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn, richt een nieuw living lab van Medical Delta zich op dit vraagstuk. 

Marije, bijzonder lector Geriatrische revalidatie, is gespecialiseerd in de vraagstelling over de toepassing van zorgtechnologie. Met haar lectoraat spitst ze die vraag toe op haar vakgebied: hoe kan de inzet van technologie op blended wijze een bijdrage leveren aan doelmatige en slimmere toekomstbestendige geriatrische revalidatie? Het nieuwe living lab TIPIZ: Technologische implementatie met positieve impact op de zorg verbreedt deze vraagstelling; in eerste instantie richting langdurige zorg, revalidatiezorg, eerstelijnsverblijfzorg en thuiszorg. 

Zorgtechnologie inventariseren, implementeren en opschalen 
“Er is veel zorgtechnologie beschikbaar”, weet Marije. “De vraag is welke tools de zorg goed kunnen ondersteunen. Er is inmiddels zo veel aanbod, dat zorgorganisaties door de bomen het bos niet meer zien. Wij kunnen samen met hen in de praktijk onderzoeken wat echt werkt. We willen meten welke waarde zorgtechnologie toevoegt en waar professionals tegenaanlopen bij uitvoering.” Doel van het living lab TIPIZ is om met deze waardebepaling, implementatie en uiteindelijk opschaling de positieve impact van zorgtechnologie te vergroten. Succesvolle methodieken, technologieën en zorgpaden worden gebundeld in een toolbox en doorlopend geëvalueerd en aangepast. 

Verbinding tussen onderzoek en praktijk 
In het living lab werkt Hogeschool Inholland samen met Hogeschool Rotterdam. Ook het mbo is vertegenwoordigd, net als werkveldpartners, zoals Omring en Pieter van Foreest. “Het zijn innovatieve voorlopers in ouderenzorg”, zegt Marije, die haar lectoraat onder meer combineert met haar functie als hoofdonderzoeker en wetenschappelijk strategisch adviseur bij Omring. Zo legt zij zelf de verbinding tussen onderzoek en praktijk. 

Technologie in zorgpaden 
“Door de samenwerking tussen hogescholen en werkveldpartners kunnen we goed nagaan hoe innovatieprocessen bij de zorgorganisaties verlopen, hoe professionals zorgtechnologie in de praktijk ervaren en kunnen we onderling veel van elkaar leren”, verwacht Marije. “Interessant is hoe je technologie invoert voor het gehele traject dat een patiënt doorloopt van bijvoorbeeld ziekenhuisopname, naar revalidatie tot ondersteuning thuis. Zou de patiënt een app of tool kunnen kiezen die het beste bij haar of hem past en als het ware meereist door de keten, of is dat niet te managen voor zorginstellingen?” 

Onderzoek door studenten 
De koppeling met het onderwijs is sterk aanwezig. Zo krijgen studenten volop ruimte om bij te dragen aan het onderzoek in het living lab. “Bij Omring onderzoeken we de toepassing van een nieuw, automatisch douchesysteem”, noemt Marije als voorbeeld. “Het ontlast de zorg en geeft cliënten meer zelfstandigheid en autonomie. Is dit een uitkomst voor de geriatrische revalidatie en thuiszorg? Hier kunnen studenten onderzoek naar doen. Welke zorginnovaties zijn er op de markt en voor welke groepen is die interessant?” 

Maatschappelijke impact maken 
Zo draagt het living lab TIPIZ bij aan het onderwijs en praktijkgericht onderzoek van Inholland en verstevigt het de samenwerking met zorgpartners. “Het living lab is bovendien een mooi vehikel om in samenwerking met partners aanvragen te doen voor onderzoeksprojecten en nog meer impact te maken vanuit het maatschappelijke vraagstuk om de zorg efficiënter en beter te maken”, zegt Marije. “ 

Sluit je ook aan bij living lab TIPIZ 
Ben jij als professional in de zorg, onderzoeker of docent geïnteresseerd in technologische toepassingen om de werkdruk en kosten te verlagen en de zorg te verbeteren? Neem contact op met Marije: marije.holstege@omring.nl. 

Door onder meer vergrijzing en een structureel tekort aan professionals neemt de druk op de revalidatiezorg toe. Gelukkig zijn er ook kansen. Met nieuwe technologie kunnen we de zorg efficiënter en beter maken. Vanuit het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn geven twee van onze lectoren leiding aan living labs* van Medical Delta om van zorgtechnologie dagelijkse praktijk te maken.

Robbert Gobbens, lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen, is programmaleider van het living lab Blended Rehabilitation. “‘Blended’, ook wel hybride genoemd, is de combinatie van fysieke zorg en inzet van technologie. In het living lab onderzoeken we hoe je technologie het beste kunt inpassen in de zorgpaden die er al zijn. We kijken ook naar de andere manieren van werken die dit vraagt. Hoe komt dit tegemoet aan de behoeften van revalidanten en hun naasten? Daarbij richten we ons vooral op zorgprofessionals, want zij moeten deze innovaties en slimme technologieën uiteindelijk gaan toepassen.” Doel van het living lab is om professionals en zorgorganisaties te stimuleren hybride te werken, revalidanten meer regie te geven en de resultaten van revalidatie te verbeteren.

Blended zorgpad
Naast Robbert is Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie, betrokken bij het living lab Blended Rehabilitation, en wel in een dubbelrol. Want ze werkt ook bij zorgorganisatie Omring, een van de drie werkveldpartners in het lab. “Samen met Robbert en  Laurence Alpay (voormalig associate lector, red.) begeleid ik het promotieonderzoek dat een Omring-collega doet binnen het lab. De centrale vraag hierin is hoe je een blended zorgpad in cocreatie met betrokkenen in de praktijk kunt vormgeven, rekening houdend met de digivaardigheid van de revalidant. En als je dan bijvoorbeeld een app of beeldzorg integreert, welk werk vervangt die dan in een revalidatietraject?”

Synergie tussen living labs
TIPIZ gaat zoals Marije het noemt “door alle Medical Delta Living Labs heen”. Immers, de hele zorg is gebaat bij positieve impact van technologie. De synergie met het living lab Blended Rehabilitation is zeer groot omdat beide labs zich richten op zorgtechnologie. “Vandaar ook dat ik in beide labs zit”, zegt Marije. “Zo kunnen we elkaar versterken en van elkaar leren én voorkomen dat we hetzelfde praktijkgerichte onderzoek doen.”

Zorgorganisaties nauw betrokken
“In haar dubbelfunctie slaat Marije heel mooi de brug tussen onderzoek en praktijk”, zegt Robbert. “Ik ben blij dat innovatieve zorgorganisaties als Omring, Pieter van Foreest en Basalt zijn aangehaakt zodat we praktijkgericht onderzoek echt kunnen toepassen en zien wat werkt of niet.”

Strategische samenwerking
Wat de impact van de living labs van Medical Delta nog groter maakt, is de samenwerking met universiteiten, die zich toeleggen op fundamenteel onderzoek, én met het mbo, waarvan veel studenten doorstromen naar de ouderenzorg. Robbert: “Als hogeschool leggen we met praktijkgericht onderzoek mooi de strategische verbinding tussen het academisch onderzoek en de praktijk van het mbo en de werkveldpartners, waarbij we als brede hogeschool de kennis van zorgtechnologie meebrengen, bijvoorbeeld via de lectoraten. Op mijn beurt breng ik kennis in over kwetsbare ouderen, een doelgroep die ik zeer goed ken en die heel groot is in de revalidatiezorg. Met deze brede samenwerking maken we des te meer maatschappelijke impact door kennis over blended werken landelijk te verspreiden, bijvoorbeeld via het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam en de Academische Werkplaats Ouderen van Tilburg University, waar ik bij betrokken ben.”

Onderzoek door studenten
Ook studenten van Inholland worden gekoppeld aan de living labs, benadrukt Marije. “In het kader van hun innovatieopdracht doen studenten Verpleegkunde onderzoek naar best practices van zorgtechnologie, hoe die breder kan worden toegepast en wat de ervaringen zijn van revalidanten. Kun je bijvoorbeeld de app Minddistrict (een platform met tools om cliënten en patiënten te begeleiden, red.) gebruiken in de geriatrische revalidatie?”

Zorgtechnologie leren toepassen
In de living labs is er dus een belangrijke directe lijn aanwezig van fundamenteel naar praktijkgericht onderzoek en onderwijs. “We betrekken studenten en docenten van Verpleegkunde en andere opleidingen, om hen bekend te maken met de wereld van revalidatie en de groeiende rol die technologie daarin speelt”, zegt Robbert. “Het is belangrijk dat studenten dit meekrijgen, zodat zij later met succes zorgtechnologie kunnen gaan toepassen. En eerlijk gezegd vind ik het belangrijk dat studenten met onze onderzoeksprojecten ontdekken hoe aantrekkelijk en veelzijdig de ouderenzorg is. De maatschappelijke uitdagingen zijn hier te vinden. Het zou goed zijn als de professionals van morgen die uitdagingen oppakken.”

Sluit je ook aan bij de living labs
Ben jij als professional in de zorg, onderzoeker of docent geïnteresseerd in technologische toepassingen in de (revalidatie)zorg? Sluit je aan bij een van onze living labs. Neem hiervoor contact op met Robbert (robbert.gobbens@inholland.nl) of Marije (marije.holstege@omring.nl).

*Living labs zijn onze leer- en experimenteeromgevingen, onder andere op het gebied van energietransitie, circulaire economie, voedsel, gezondheid, technologie en innovatieve professionals

Bart en zijn collega Eline Rampen, manager zorg- en bedrijfsvoering bij Omring, traden op als dagvoorzitters. “Het is geweldig om deze bijeenkomst binnen de hogeschool te organiseren. Margo's masterclass over zorgrobotica was een echte verrijking. Haar focus op ethische aspecten inspireerde enorm en bood verrassende nieuwe inzichten.”

Digi doen, digi worden, digi zijn 
De maatschappij staat voor een grote uitdaging. We worden gelukkig steeds ouder, maar dat leidt tot een toenemende zorgvraag, terwijl de arbeidsmarkt in Noord-Holland Noord krimpt. Bart legt uit: “Technologie moet ons helpen, naast andere aanpakken. Veel oplossingen zijn al beschikbaar, zoals slimme incontinentiematerialen en de Medido medicijndispenser, een kastje dat op gezette tijden medicatie verstrekt. Maar het implementeren ervan kost tijd. Vaak blijven conventionele en nieuwe werkwijzen nog lang naast elkaar bestaan. Dit is duur en onhoudbaar, zoals gastspreker Jiska de Witt van Be Bright benadrukte, die eveneens bijdroeg aan het managementforum van Omring.”

De bijeenkomst was gericht op inzicht krijgen in de huidige positie binnen het digitaliseringsproces. “Ik wilde iedereen laten ervaren waar we staan. Digitalisering verloopt in drie fasen: digitaal doen, digitaal worden en digitaal zijn. In de eerste fase gebruik je nieuwe dingen zoals apps als hulpmiddel, in de tweede begin je vernieuwingen te integreren in je werk, en in de laatste fase is de nieuwe techniek onmisbaar en heb je oude werkwijzen achtergelaten. Maar: zelfs bij Omring hebben we nog veel te winnen, ook al zijn bijvoorbeeld onze samenwerkingspartners enthousiast over onze koploperspositie.”

Robotica in de zorg
In dat licht sprak Margo van Kemenade, associate lector Robotica bij Inholland, over robotica in de zorg. “Ik wil het woord 'robot' normaliseren. Het is geen eng mensachtig figuur dat eigen beslissingen neemt, maar techniek die ons helpt. Alles wat een robot doet, is door ons ingevoerd en gebaseerd op algoritmes.” Ze wees daarbij op ethische dilemma’s: “Vraag zorgverleners welke taak ze absoluut niet aan een machine willen toevertrouwen, dan zeggen ze vaak: wassen. Dat vinden we kille techniek, zeker wanneer iemand naakt en kwetsbaar is. Maar als je het vraagt aan een 85-jarige zelfstandig wonende man die een beetje hulp nodig heeft, kan het zijn dat hij het als vernederend ervaart om bloot tegenover jonge (vrouwelijke) zorgverleners te staan. Hier komen autonomie en eigenwaarde om de hoek kijken.”

De discussie hierover is ontzettend belangrijk, benadrukt Margo. “Als je een stap opzij zet, verandert ineens je perspectief. Ik merk een grote veranderbereidheid bij Omring en hoop dat dan ook dat ik die paradigmashift heb kunnen meegeven. Gezien het huidige zorgtekort hebben we techniek nodig, dus laten we dan innovaties inzetten die voor iedereen voordelen bieden.”

Slimmer en samen 
Naast slimmer werken is samenwerking essentieel. Een mooi voorbeeld hiervan is het bijzondere lectoraat Geriatrische revalidatie van lector Marije Holstege, die zowel bij Omring als Inholland actief is. Het lectoraat heeft als doel is kwetsbare personen na een ziekenhuisopname optimaal en duurzaam te laten revalideren. Het richt zich op het verbeteren van deze revalidatie met oplossingen op het gebied van digital health, blended care en innovatieve interventies. “Dit is dé plek voor co-creatie”, zegt Margo. “Hier gaan techniek en praktijk hand in hand. De focus ligt op ontwikkelingen zoals de robot 'Isha', die geriatrische revalidatie thuis ondersteunt. Studenten van Inholland zijn actief betrokken bij het praktijkgericht onderzoek. Dit leerproces is waardevol voor zowel onze studenten als de zorgverleners bij Omring, die profiteren van de sterke verbinding tussen onderwijs en praktijk.”

De toekomst is nu 
Medido medicijndispensers, slimme matrassen en sensorisch incontinentiemateriaal – het is er al en het wordt ook gebruikt, besluit Bart. “Dit is geen toekomstmuziek meer, dit is nu.” Margo voegt toe: “Met de samenwerking tussen Omring en Inholland verkleinen we de kloof tussen techniek en zorg. Omring loopt voorop; we lopen sámen voorop. Dan is het van belang om een open dialoog te blijven voeren. Blijf elkaar bevragen over waarom dingen zo zijn en blijf ook nieuwsgierig! Zo werken we samen aan de zorg van de toekomst.”

Onderzoeker Astrid Preitschopf, PhD-student en onder andere verbonden aan het bijzonder lectoraat Geriatrische revalidatie, verdiept zich in haar promotieonderzoek in de vraag hoe geriatrische revalidatie succesvol kan worden aangeboden in een ambulante setting, dus vanuit de woonomgeving van de revalidant. Haar bevindingen, gepubliceerd in het artikel The design elements of outpatient geriatric rehabilitation from patient, healthcare professional, and organizational perspective; A qualitative study, bieden waardevolle inzichten vanuit meerdere perspectieven: de revalidant, zorgprofessionals en beleidsmakers.

Inzicht in ambulante geriatrische revalidatie
Met de toenemende voorkeur voor geriatrische revalidatie vanuit huis is er een groeiende behoefte aan duidelijkheid over de kwaliteit en effectiviteit van deze zorgvorm. Astrid's kwalitatieve onderzoek brengt de organisatorische elementen in kaart die essentieel zijn voor een succesvol revalidatietraject. Hierbij is gekeken naar drie perspectieven: de revalidant en diens naasten, zorgprofessionals, en beleidsmakers.

Sleutel tot succes
Uit het onderzoek komen meerdere belangrijke elementen naar voren die de kwaliteit van ambulante geriatrische revalidatie bepalen:

• Gespecialiseerd multidisciplinair team: interdisciplinaire samenwerking tussen diverse zorgspecialisten is cruciaal.
• Patiëntgerichte blended inzet van eHealth-toepassingen: digitale hulpmiddelen die zijn afgestemd op de specifieke behoeften van de patiënt.
• Samenwerking met geïntegreerde zorg: vooral de samenwerking met wijkverpleging is van groot belang.
• Fysieke en sociale revalidatieomgeving: de omgeving moet optimaal zijn afgestemd op het herstelproces, zowel fysiek als sociaal.

Experiment bij Omring-locatie Nicolaas
De bevindingen van Astrid, gecombineerd met een eerder literatuuronderzoek, vormden de basis voor een experiment op Omring-locatie Nicolaas. Dit experiment onderzoekt hoe de bovenstaande elementen in de praktijk kunnen worden toegepast om de revalidatieprocessen verder te optimaliseren.

Vooruitblik naar 2025
Astrid staat aan het begin van een vervolgonderzoek, waarin ze internationaal best practices in kaart zal brengen en de landelijke kosten van geriatrische revalidatietrajecten zal onderzoeken. Dit onderzoek draagt niet alleen bij aan de verdere ontwikkeling van geriatrische revalidatie in Nederland, maar doet dit ook internationaal.

Astrid Preitschopf
Astrid is promovendus verbonden aan de ontwikkelpraktijk van het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam (UNO Amsterdam), en werkt nauw samen met GRZPLUS (Omring en Zorgcirkel), Vivium Naarderheem en Zonnehuisgroep Amstelland. Haar onderzoek maakt deel uit van de onderzoekslijn van het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie Omring/Inholland.

Benieuwd naar de volledige studie van Astrid? 
Lees het volledige artikel ‘The design elements of outpatient geriatric rehabilitation from patient, healthcare professional, and organizational perspective; A qualitative study’.

Het hebben van een sociaal netwerk is een pré in het proces van terugkeer naar huis vanuit de geriatrische revalidatie, dit is een van de uitkomsten uit de casestudy ‘Weer naar huis’.  Docent-onderzoekers Inge de Witt en Astrid Zoetmulder van lectoraat Empowerment & Professionalisering van Hogeschool Inholland voerden deze casestudy uit op verschillende revalidatielocaties bij zorgaanbieder Omring in West-Friesland, in samenwerking met interne en externe professionals, en gekoppeld aan het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie van Inholland.

Kansen zitten in sociaal netwerk en communicatie
Terug naar huis bleek niet altijd een haalbare kaart, want vaak zitten problemen van praktische aard in de weg, zoals langdurige procedures rond woningaanpassing en/of verhuizing, het regelen van passende (thuis)zorg, financiën en/of het ontbreken van een sociaal netwerk. De kansen liggen in het optimaliseren van communicatie en afstemming tussen professionals en cliënten (en hun mantelzorgers), en tussen professionals onderling (zowel binnen als buiten Omring) en in de timing ervan. Daarnaast biedt ook het sociaal netwerk rondom cliënten mogelijkheden. Deze casestudy smaakt naar meer: de onderzoekers willen dit onderwerp nader uitdiepen.

Vervolgonderzoek in leeratelier
Hoe kunnen sociaal werk en gezondheidszorg in onderzoek, praktijk en onderwijs samen optrekken om het sociaal netwerk van ouderen te versterken? Deze vraag vormt het vertrekpunt voor vervolgstappen. In Den Helder is daarom in de wijk de Schooten een leeratelier geopend, wat zich bezighoudt met het vraagstuk rondom communitybuilding bij de oudere inwoners. Hierbij wordt samengewerkt met verschillende partners, waaronder het lectoraat geriatrische revalidatie verbonden aan de Omring. 

Kan wat in het leeratelier gebeurt ingezet worden met de focus op het sociaal netwerk in het proces van revalideren en weer naar huis? Hoe kunnen zorg en social work hierin samen optrekken? Om antwoorden op deze vragen te vinden, wordt dit vanuit de hogeschool opgepakt, met de expertise van Marije Holstege, PhD (bijzonder lector geriatrische revalidatie) en Huub Purmer (vanuit het lectoraat Empowerment en Professionalisering).

Verder heeft zorgaanbieder Omring in West-Friesland de Werkplaats Sociaal Domein – Ondersteuning Ouderen gevraagd om een casestudy uit te voeren naar wat belemmeringen en kansen zijn bij terugkeer naar huis van cliënten/patiënten na verblijf op een geriatrische revalidatielocatie.

Je vindt het rapport hier.

Op donderdag 7 maart zat de zaal van Schouwburg Het Park in Hoorn goed vol. En dat midden op de dag. Reden voor de toeloop was de lectorale rede van Marije Holstege. De locatie was logisch: midden in het verzorgingsgebied van Omring, de zorgorganisatie die het bijzonder lectoraat Geriatrische revalidatie heeft ingesteld bij Hogeschool Inholland. In ‘co-creatie’ installeerden bestuurders van de twee samenwerkende organisaties Marije als kersverse bijzonder lector. Haar gloedvolle betoog om slimmer samen te werken in de geriatrische revalidatie kon rekenen op een daverend applaus.

Een derde van de geriatrische revalidanten keert na ziekenhuisopname niet terug op het oude niveau. Er is dus ruimte voor verbetering in de behandelpraktijk. Met haar bijzonder lectoraat wil Marije daar werk van maken en behandelingen leuker en aangenamer maken, bijvoorbeeld door inzet een visuele scantraining met een virtueel museum. Geriatrisch revalidatie moet bovendien slimmer om een antwoord te geven op de toenemende vergrijzing en nijpende personeelstekorten. Het is een vraagstuk dat breed leeft. Alle reden om voorafgaand aan de lectorale rede een panelgesprek te voeren over dit actuele onderwerp onder leiding van dagvoorzitter Bart Zwagemaker van Omring.

Panel: revalidatie slimmer én leuker
Voor het gesprek schuiven aan: Leonoor van Dam van Isselt: (specialist ouderengeneeskunde bij Pieter van Foreest en associate professor geriatrische revalidatie en eHealth bij het LUMC), Joris Arts (zorginnovatie-expert), Jorit Meesters (lector Revalidatie en Technologie bij De Haagse Hogeschool), Astrid Preitschopf (promovendus en fysiotherapeut bij Omring) en Monique Bakkum (regieverpleegkundige bij Omring). De panelleden vinden dat de geriatrische revalidatie slimmer moet. Maar ook leuker, zowel voor revalidanten als professionals. Belangrijk is om dat lonkend perspectief te geven, zodat het professionals inspireert en zij hun denken en handelen kunnen aanpassen om de technologie in de behandelingen te integreren. Cliënten vragen en verwachten ook meer digitale toepassingen, wat betekent dat professionals een coachende rol krijgen en meer op hun handen moeten gaan zitten.

Behandelpaden herontwerpen
Waak voor een technologie-push, zo luidt de waarschuwing aan tafel. Ga niet zozeer voor de meest fancy eHealth-tools maar kies eenvoudig te gebruiken applicaties die zich bewezen hebben. Denk aan beeldbellen, sensoren om de activiteiten van revalidanten thuis te monitoren en apps om zelfstandig oefeningen te doen. “Herontwerp de behandelpaden waarbij technologie een toegevoegde waarde kan krijgen”, is de breed gedragen oproep. Hierbij is samenwerking tussen onderzoek, onderwijs, praktijk én patiënten en app-ontwikkelaars een must. Pas dan ontwikkelen we tools die in de praktijk echt werken. Zorgorganisaties die dit met succes omarmen hebben hierop een visie ontwikkeld; ook dat is van doorslaggevend belang. Vervolgens is het een kwestie van durven en doen.

Gezonde, inclusieve samenleving
Na de pauze spreekt Corinne Eckes (manager (para-)medische dienst GRZ/Herstel Omring) Marije lovend toe. “Het lectoraat sluit helemaal aan op kernwaarden van Omring eigen regie, samen, positief en vindingrijk. En het biedt kansen voor onze medewerkers om zich als onderzoekers door te ontwikkelen en om de professionals van de toekomst op te leiden.” Gonneke Willemsen (directeur domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland) is al even enthousiast. “Je draagt bij aan een gezonde, inclusieve samenleving waarin ook mensen met mentale of fysieke beperkingen mee kunnen doen. Ik ben ook blij met de samenwerking met Omring, wat uiteindelijk leidt tot beter zorg en met Marijes plannen om de interactie tussen onderzoek en onderwijs te versterken.”

Volop verbeterkansen
De vergrijzing, het personeelstekort, een veranderend zorglandschap met het accent op thuis, zelf en digitaal als het kan: in haar rede stipt Marije aan waarom de geriatrische revalidatie geoptimaliseerd moet worden. Het is een positief verhaal want er zijn volgens haar volop verbeterkansen: “Op het gebied van digitale toepassingen, om samen te blijven leren en ontwikkelen en de kansen rond praktijkgericht onderzoek, dat in de geriatrische revalidatie nog in de kinderschoenen staat.”

Slim, innovatief en digitaal op blended wijzer
Marije wil binnen haar lectoraat het onderzoek en de praktijkontwikkeling richten op twee overlappende onderzoekslijnen. “De eerste onderzoekslijn is ‘Slimmer met innovatieve interventies’. Wat is het effect van revalidatie vanuit huis en hoe geef je dit het beste vorm zodat revalidanten eerder thuis kunnen revalideren met optimale uitkomsten? De tweede onderzoekslijn is ‘Slimmer door inzet van digital health op blended wijze’. Hoe kan de inzet van technologie op blended wijze een bijdrage leveren aan doelmatige en slimmere toekomstbestendige geriatrische revalidatie?” 

Onderzoek, onderwijs en praktijk
‘Slim’ maar ook ‘samen’ zijn sleutelwoorden in Marijes presentatie. “Een goede samenwerking en infrastructuur tussen onderzoek, onderwijs en praktijk is essentieel. Vandaar dat praktijkgericht onderzoek wordt uitgevoerd door professionals die daarnaast als student, onderzoeker of promovendus werkzaam zijn. Hiermee beogen we bij te dragen aan doelmatige en slimmere geriatrische revalidatie voor toekomstbestendige zorg. Zo willen we de behandeling optimaliseren en daarmee ook de uitkomsten voor de revalidant: het gaat om haar of zijn zelfredzaamheid, eigen regie en zelfmanagement en om het ontwikkel- werk- en leerplezier van professionals en studenten.”

Ceremoniële inauguratie
Na de bevlogen woorden van Marije ligt de ceremoniële inauguratie van Marije als bijzonder lector in handen van bestuursvoorzitters Bart Combee (namens Inholland) en Jolanda Buwalda (namens Omring). “Ik hoorde veel nieuws en voor Inholland ook duidelijk iets vertrouwds in jouw rede: het bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken”, zegt Bart. “Het is mooi om samen met Omring kennis te genereren die meteen in de praktijk toepasbaar is en om samen professionals op te leiden.” Jolanda vindt Marije een inspiratie voor velen. “Je laat aan medewerkers zien dat wetenschap bereikbaar is omdat je al die stappen in je loopbaan zelf hebt doorleefd; uit nieuwsgierigheid én om bij te dragen aan een gezondere gezondheidszorg. Marije, je maakt impact en bent een voorbeeld voor onze samenwerking.”

Bij exergaming wordt oefenen (exercise) gecombineerd met serious gaming. Binnen de geriatrische revalidatie, het vakgebied van Marije Holstege, wordt hiermee de revalidant op een leuke manier uitgedaagd tot (meer of langer) bewegen. Ook Tanja Nijboer houdt zich bezig met exergaming, zowel op motorisch als cognitief vlak. De master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) was benieuwd naar de waarde van exergaming en ging het gesprek aan.

Marije zet vanuit het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie in op het verbeteren van geriatrische revalidatie en herstel. "Om toekomstbestendige geriatrische revalidatie te kunnen blijven bieden, zetten we in op innovatieve interventies én digital health. Hierbij werken we binnen verschillende onderzoekslijnen samen met universiteiten, hogescholen, kennisinstellingen en de praktijk." 

Lees hier het gehele artikel uit ICT&health.

Eén op de drie ouderen herstelt onvoldoende na opname in het ziekenhuis. Er liggen veel kansen om met innovatieve interventies de geriatrische revalidatie slimmer vorm te geven. Dit is noodzakelijk gezien de toenemende vergrijzing en de wens om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. “De geriatrische revalidatie moet daarom een stuk slimmer worden georganiseerd”, zegt bijzonder lector Marije Holstege. In haar lectorale rede op 7 maart wijst ze hiervoor op kansrijke (digitale) mogelijkheden.

Geriatrische revalidatie richt zich op kwetsbare, vaak oudere mensen die bijvoorbeeld vanwege een val of een beroerte in het ziekenhuis belanden. Daarna volgt een wekenlange revalidatie met als doel deze mensen weer zelfstandig thuis te laten wonen. Maar dat lukt lang niet altijd. Meer dan 30 procent komt slechter terug dan vóór de ziekenhuisopname. Dat geeft alle aanleiding om de geriatrische revalidatie verder te ontwikkelen.

Geriatrische revalidatie essentieel voor de zorg
“Willen we toekomstbestendige zorg, dan is optimale geriatrische revalidatie een essentiële schakel in de zorgketen. Anders stroomt de zorg over.” Dat stelt Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie bij Hogeschool Inholland en werkzaam bij de Noord-Hollandse zorgorganisatie Omring. “Het goede nieuws is, dat er veel kansen liggen om met innovatieve interventies de geriatrische revalidatie samen slimmer vorm te geven.”

Inzet van digital health
In haar lectorale rede op donderdag 7 maart in Hoorn schetst Holstege de mogelijkheden voor verbetering van de geriatrische revalidatie. “Digital health als onderdeel van innovatieve interventies speelt een grote rol. Hoe kun je technologie het beste inzetten in de praktijk om zorg en gezondheid te verbeteren?” Naast ‘slim’ is ‘samenwerken’ een sleutelwoord, volgens Holstege. “Kun je bijvoorbeeld voor een betere overgang zorgen van de revalidatieafdeling naar thuis? Hoe kunnen we elkaars kennis en expertise beter benutten door interprofessioneel samenwerken?”

Onderzoek, onderwijs en praktijk bijeenbrengen
Met haar bijzonder lectoraat wil Holstege onderzoek, onderwijs en praktijk bijeenbrengen. Gezamenlijk kan kennis worden ontwikkeld en gedeeld over de inzet van technologieën om zelfstandig thuis revalideren mogelijk te maken, om behandelingen en uitkomsten te optimaliseren en om evidence based eHealth in te zetten. Het vraagt een herontwerp van de zorgpaden.”

Virtueel museum
Binnen het lectoraat wordt bijvoorbeeld de toepassing van augmented reality onderzocht voor mensen met een neglect. Door hersenschade zijn zij zich niet bewust van een zijde van hun omgeving. In een virtueel museum worden ze gestimuleerd om zich op die zijde te richten.

Regionale samenwerking
De samenwerking zoekt de bijzonder lector ook op regionaal niveau. “Ik wil een regionale leeromgeving ontwikkelen in Noord-Holland Noord met een kennislijn langs de hele keten van ziekenhuis, revalidatiecentrum en de thuissituatie.” Omring en Inholland investeren om al deze redenen in mensen en middelen om deze beweging te stimuleren.

Het lectoraat, dat onderdeel is van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland en verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn, wordt op 7 maart samen met de Noord-Hollandse zorgorganisatie Omring ingesteld door Hogeschool Inholland. 

Lectorale rede van Marije Holstege op 7 maart
Marije Holstege spreekt haar lectorale rede uit op donderdag 7 maart van 14.00 tot 18.00 uur in de Schouwburg Het Park in Hoorn: Aanmelden lectorale rede Marije Holstege | Hogeschool Inholland

Hoe kunnen innovatieve interventies met inzet van e-health bijdragen aan doelmatige en toekomstbestendige geriatrische revalidatie? Puttend uit haar praktijkervaring en met de bril van de onderzoeker zal Marije Holstege op donderdag 7 maart in haar lectorale rede dieper ingaan op dit urgente vraagstuk. Én ze draagt mogelijke oplossingen aan, gegroepeerd rond twee begrippen: ‘slim’ en ‘samen’.

“We gaan een tijd tegemoet waarin we meer zorg met minder mensen moeten zien te leveren”, zegt Marije. “Het mooie is, dat er ook veel kansen liggen om met innovatieve interventies de geriatrische revalidatie samen slimmer vorm te geven.” Zij is sinds 2022 bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Haar lectoraat, dat onderdeel is van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn en verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn, is ingesteld door de Noord-Hollandse zorgorganisatie Omring

Geriatrische revalidatie
“Geriatrische revalidatie is cruciaal om mensen langer zelfstandig thuis te kunnen laten wonen”, zegt Marije. “Het richt zich op kwetsbare, vaak oudere mensen die bijvoorbeeld vanwege een val of een beroerte in het ziekenhuis belanden. Daarna volgt een wekenlange revalidatie met als doel deze mensen weer zelfstandig thuis te laten wonen. Dat is ook waar het zorglandschap op is ingericht: dat we langer thuis wonen. Maar op dit moment herstelt één op de drie niet tot het niveau van vóór de opname in het ziekenhuis.”

Graag meer aandacht
Met de dreigende personeelstekorten heeft Nederland op z’n zachtst gezegd een uitdaging om geriatrische revalidanten in groteren getale succesvol te laten herstellen. Marije zou willen dat er meer aandacht is voor geriatrische revalidatie. “Willen we toekomstbestendige zorg, dan is optimale geriatrische revalidatie een essentiële schakel in de zorgketen voor kwetsbare ouderen. Anders lukt het niet om mensen zelfstandig thuis te laten wonen en stroomt de zorg over.”

Jong onderzoeksgebied
Marije pakt de handschoen graag op. “We leven in een tijd waarin technologisch steeds meer mogelijk wordt. Bovendien is de geriatrische revalidatie een relatief jong onderzoeksgebied waarin nog veel nieuwe mogelijkheden te ontdekken vallen.”

Slimmer met e-health 
“Met mijn bijzonder lectoraat richt ik me op het samen slimmer vormgeven van geriatrische revalidatie”, vertelt Marije verder. “Hierin speelt e-health een grote rol. Hoe kun je technologie het beste inzetten in de praktijk om zorg en gezondheid te verbeteren? Niet ter vervanging van maar geïntegreerd in de zorg die professionals geven. Er is nog weinig onderbouwing van wat echt werkt.” 

Zorgrobotica
Marije wil vooral de beschikbare technologieën onder de loep nemen. “Maar het leuke van Hogeschool Inholland is, dat we ook de samenwerking kunnen aangaan met een lectoraat zoals Robotica, waar praktijkonderzoek wordt gedaan naar de ontwikkeling van nieuwe zorgrobots. Hier kunnen we de kennis uit de praktijk en uit ons onderzoek samenbrengen met technische ontwikkelingen.”

Meer samenwerken
Naast ‘slim’ is ‘samenwerken’ een sleutelwoord voor Marije als het gaat om het verbeteren van de geriatrische revalidatie. “Hoe kun je bijvoorbeeld voor een betere overgang zorgen van de revalidatieafdeling naar thuis? Bijvoorbeeld door de wijkzorg en het sociale netwerk al eerder te betrekken tijdens de revalidatie of door een netwerk van vrijwilligers in te schakelen. En hoe kunnen we elkaars kennis en expertise beter benutten door interprofessioneel samen te werken?”

Onderzoek, onderwijs en praktijk
Ook in haar lectoraat draait het om samenwerken. “Om te beginnen wil ik onderzoek, onderwijs en praktijk bijeenbrengen. Door mijn gecombineerde functie bij Hogeschool Inholland en Omring zijn deze bruggen al gebouwd, maar ik wil dat breder trekken, zodat resultaten van praktijkgericht onderzoek ook landelijk beter worden gebundeld en we daarmee de kennis optimaal kunnen benutten.”

Samenweringsverbanden
In breder verband werkt het lectoraat samen met hogescholen, universiteiten, practoraten, kennisnetwerken en het werkveld. Zoals bijvoorbeeld binnen het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation@Home. “Hier delen we kennis over technologieën om zelfstandig thuis wonen en behandelingen te optimaliseren. Daarnaast doen we onderzoek naar de inzet van revalidatieapps en hoe die onderdeel te maken van het dagelijks handelen.”

Regionale leeromgeving
De samenwerking zoekt Marije ook op regionaal niveau. “Ik wil een regionale leeromgeving ontwikkelen in Noord-Holland Noord waarin je als een soort kralenketting een kennislijn legt langs de hele keten van ziekenhuis, revalidatiecentrum en de thuissituatie. Professionals zijn daarbij betrokken, onderzoekers, maar ook studenten Verpleegkunde of Social Work, die er onderzoekstrajecten doen begeleid door professionals.” Die samenwerking in Noord-Holland Noord sluit aan bij de bestuurlijke regiovisie van Omring, waarin actief gewerkt wordt aan toekomstbestendige zorgconcepten en samenwerking met relevante partners in het werkgebied.

Bestuurlijke visie Omring
Dit beeld strookt met de bestuurlijke visie van Omring. Jolanda Buwalda, voorzitter van de Raad van Bestuur: “Deze beweging is vier jaar geleden vanuit Omring gestart en sluit goed aan bij de opgave vanuit het Integraal Zorg Akkoord. Inmiddels wordt met ziekenhuizen en huisartsen, en vanuit preventie ook de verbinding gemaakt met praktijkgericht onderzoek en onderwijs, gericht op passende, slimme zorg binnen een krappe arbeidsmarkt. Alle relevante regiopartners zijn daarbij hard nodig.”

Uitdagend vakgebied
“Tegen studenten zou ik willen zeggen dat geriatrische revalidatie heel uitdagend en interessant is. De complexe problematiek van revalidanten, het interprofessionele karakter, de inzet van technologie, de belangrijke bijdrage die je levert aan maatschappelijke impact: alles komt hier terug. Kom dat vooral zelf ervaren met een stage of een onderzoeksopdracht!”

Nieuwe ideeën van studenten
“Technologische innovatie in de ouderenzorg is voor onze studenten superinteressant en ook erg belangrijk”, vindt ook Vera van Waardenburg, manager van het cluster Nursing bij Hogeschool Inholland. “Want studenten zullen revaliderende ouderen zeker tegenkomen in hun dagelijkse werk. Marije biedt onze studenten en docenten de kans om hierover te leren in de praktijk van Omring. Ik weet zeker dat onze studenten met hun frisse kennis en ervaringen ideeën kunnen brengen: nieuwe invalshoeken waar wij niet aan denken. Kans op innovatieve innovaties dus.”

Geriatrische revalidanten zijn vaak beperkt in hun mobiliteit (bijvoorbeeld na een beroerte), waarbij de fysiotherapeut bij hen thuiskomt en een zelfstandig oefenprogramma voor de revalidanten opstelt. Echter blijkt het voor revalidanten vaak moeilijk om zichzelf te motiveren om te oefenen. Daarnaast wordt een grote toename verwacht van het aantal geriatrische revalidanten dat thuis gaat revalideren terwijl er maar beperkte beschikbaarheid is van therapeuten. Voor herstel is het juist nodig om regelmatig te oefenen. Zorgrobots kunnen hier een rol in vervullen.  

Robots nemen bepaalde taken over van therapeuten
Astrid Preitschopf vertelt hierover: “Revalidanten geven aan dat ze thuis stimulatie missen voor het doen van oefeningen. Men heeft liever een therapeut of iemand die zegt ‘doe nu je oefeningen’. Omdat we een tekort hebben aan therapeuten zeker in relatie tot het groeiende aantal ouderen en daarmee ook revalidanten, kan een robot deze taak overnemen en instructies geven. Hij rijdt voor als autonoom device, geeft instructies voor oefeningen en neemt de hele sessie op, de ogen zijn camera’s. De fysio kan later of realtime meekijken en terugkoppeling geven. Mensen vinden robots vaak eng. Het zou dus mooi zijn als hij zich goed aanpast aan de patiënt.”

Bij deze innovatie spelen studenten en docenten van Hogeschool Inholland een actieve rol. Bij geriatrische revalidatie gaat het om een relatief jong expertisegebied, waarin meer digitaal en blended gewerkt moet worden. Dit vraagt om een andere inrichting van de zorg: meer interdisciplinair in de keten, en multidisciplinair met nieuwe, geïntegreerde technologie in het zorgpad. Belangrijk daarbij is huidige én toekomstige professionals mee te nemen in de te ontwikkelen innovaties.

Daarom wordt het onderwijs nauw betrokken in het onderzoek naar innovaties in de praktijk, zoals de bruikbaarheid en toepasbaarheid van zorgrobots. Door studenten een actieve rol te geven in dit onderzoeksproject kan dat. Daarnaast zal het onderzoek nieuwe kennis opleveren die in curricula kan worden meegenomen en bijdraagt aan de professionalisering van docenten en professionals in de geriatrische revalidatie. Doel is optimalisatie van de geriatrische revalidatie voor toekomstbestendige zorg. 

Op donderdag 7 maart spreekt dr. Marije Holstege, lector Geriatrische revalidatie ingesteld door Omring bij Hogeschool Inholland haar lectorale rede uit bij de Parkschouwburg in Hoorn. U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. 

"Alleen door samen te werken komen we verder om de geriatrische revalidatie te optimaliseren en daarmee creëren we een betere toekomst voor de geriatrische revalidant. Zo kunnen we ervoor zorgen dat kwetsbare ouderen de zorg blijven krijgen die ze nodig hebben om weer een volwaardig leven te leiden." dr. Marije Holstege, lector Geriatrische revalidatie. 

Samenwerken om kwetsbare ouderen duurzaam te laten herstellen 
Het bijzonder lectoraat Geriatrische revalidatie wil de geriatrische revalidatie helpen met optimaliseren en innoveren. Dit doen ze door met alle betrokken partijen in co-creatie te werken aan oplossingen voor de uitdagingen. 

Toekomstbestendige geriatrische revalidatie vraagt om innovatieve methoden om de geriatrische revalidatie, geïntegreerd en ondersteund met digital health, interprofessioneel en waar mogelijk thuis te organiseren. Aanvullend onderzoek is nodig om te achterhalen wat echt werkt om de revalidatie en daarmee de uitkomsten voor de revalidant te optimaliseren.  

Lectorale rede: Uitdagingen in de Geriatrische revalidatie, slimmer én samen op weg naar toekomstbestendige zorg 
Donderdagmiddag 7 maart 2024 14.00 -18.00 uur 
Parkschouwburg, Westerdijk 4, 1621 LE Hoorn 

Het voorlopige programma ziet er als volgt uit: 

• 13.30 uur Inloop/Ontvangst 
• 14.00 uur Opening door Gonneke Willemsen (directeur domein Gezondheid, Sport en Welzijn, Hogeschool Inholland) en Corinne Eckes, SO/Kaderarts GRZ en 1^e geneeskundige GRZ Omring
• 14.15 uur Voorprogramma panelgesprek: de geriatrische revalidatie moet slimmer 
• 15.00 uur Pauze 
• 15.30 uur Introductie Rede door Gonneke Willemsen en Corinne Eckes 
• 15.45 uur Lectorale rede dr. Marije Holstege 
• 16.30 uur Officiële inauguratie door College van Bestuur Hogeschool Inholland en Omring 
• 16.45-18:00 uur Hapje en drankje tijdens een interactieve markt met kennismaking van projecten/onderzoeken uit het lectoraat zoals: het virtueel museum, mogelijkheden voor thuisrevalidatie, blended toepassing van revalidatieapps en onderzoekend leren.  

Astrid Preitschopf, PhD student en science practitioner bij GRZPLUS (Omring/Zorgcirkel) binnen de ontwikkelpraktijk van UNO Amsterdam, en verbonden aan het bijzonder lectoraat Geriatrische revalidatie, heeft haar eerste artikel gepubliceerd in het vooraanstaande tijdschrift Age and Ageing. De publicatie heeft de titel “Effectiveness of Outpatient Geriatric Rehabilitation After Inpatient Geriatric Rehabilitation or Hospitalisation: A Systematic Review and Meta-analysis”.

In dit systematische literatuuronderzoek heeft Astrid onderzocht wat de effectiviteit van Ambulante geriatrische revalidatie (AGR) is op verschillende uitkomstmaten. Daarnaast heeft ze een beschrijving gegeven van de inhoud en organisatie van AGR. De meta-analyse toont aan dat AGR even effectief is als de gebruikelijke zorg (zonder vervolg van geriatrische revalidatie vanuit huis) op het uitvoeren van activiteiten in het dagelijks leven, kwaliteit van leven van de patiënt en het aantal heropnames in het ziekenhuis. Daarnaast toont het een zwak bewijs voor opnameduurverkorting in de klinische fase. 

Uitkomsten uit het onderzoek
De data synthese laat een mogelijk positief effect zien op de kosteneffectiviteit. Hiernaar is nog verder onderzoek nodig. Verder duidt het onderzoek een aantal specifieke aspecten aan op organisatiestructuur, behandelprocessen en omgeving factoren die veelvuldig gebruikt worden in de verschillende interventies. Dit geeft handvatten aan hoe we de geriatrische revalidatie zo optimaal mogelijk kunnen inrichten. Uit dit onderzoek blijkt ook dat revalidatie vanuit huis organiseren een succesvolle optie is om de zorg toegankelijk en toekomstbestendig te houden. 

Het artikel is de eerste binnen het promotieonderzoek naar de ambulantisering (“revalidatie vanuit huis”) van geriatrische revalidatie. Geriatrische revalidatie (GR) biedt kortdurende multidisciplinaire herstelgerichte behandeling aan kwetsbare ouderen, meestal aansluitend aan een opname of ziekenhuisbehandeling gericht op herstel en terugkeer naar huis. De GR kan zowel klinische als in de thuissituatie gegeven worden, ook wel ambulante geriatrische revalidatie (AGR) genoemd.

De effecten van klinische revalidatie zijn aangetoond in eerdere onderzoeken, maar over de effecten van AGR is nog weinig bekend. Uit onderzoek blijkt dat ouderen moeite hebben om de revalidatie thuis zelf voort te zetten en dat zij behoefte hebben aan begeleiding bij hun revalidatie thuis en de overgang van klinische opname naar huis. 

De onderzoeksvraag
Naast de behoefte om de overgang van klinische revalidatie naar huis te ondersteunen, is er gezien de demografische ontwikkelingen een sociaal-maatschappelijke urgentie om de juiste zorg op de juiste plek te bieden. We zien echter in Nederland dat de ambulante revalidatie niet goed van de grond komt. Er is geen consensus over de uitvoering, inhoud en organisatie. De onderzoeksvraag is dan ook: “Wat is de effectiviteit van ambulante geriatrische revalidatie en hoe geef je ambulante Geriatrische revalidatie het beste vorm, zodat patiënten eerder thuis kunnen revalideren?” 

Lees hier de volledige publicatie van Astrid Preitschopf in Age and Ageing. 
 

Hoe kan de inzet van robots ervoor zorgen dat patiënten die na een beroerte halfzijdig verlamd raken sneller revalideren? Met die vraag zijn studenten, (docent-)onderzoekers en professionals vanuit zorginstellingen aan de slag gegaan onder de hoede van het lectoraat Robotica en het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie. Het multidisciplinaire project Zorgrobots helpt niet alleen patiënten, maar ook studenten en docenten op weg binnen het nieuwe expertisegebied geriatrische revalidatie. Derdejaarsstudent Werktuigbouwkunde Fenno Walta: “Ik studeer nu Werktuigbouwkunde, maar wilde ook Geneeskunde gaan studeren. Die combinatie komt in dit project mooi samen!” 

 Zorgrobots ter ondersteuning van fysio aan huis 
De aanleiding voor het project Zorgrobots komt uiteraard uit de praktijk. Geriatrische revalidanten zijn vaak beperkt in hun mobiliteit (bijvoorbeeld na een beroerte), waarbij de fysiotherapeut bij hen thuis komt en een zelfstandig oefenprogramma voor de revalidanten opstelt. Echter blijkt het voor revalidanten vaak moeilijk om zichzelf te motiveren om te oefenen. Daarnaast wordt een grote toename verwacht van het aantal geriatrische revalidanten dat thuis gaat revalideren terwijl er maar beperkte beschikbaarheid is van therapeuten. Voor herstel is het juist nodig om regelmatig te oefenen. Zorgrobots kunnen hier mogelijk een rol in vervullen.   

Actieve rol studenten en docenten bij innovaties geriatrische revalidatie 
Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie licht dit toe. “Geriatrische revalidatie is een relatief jong expertisegebied”, vertelt Marije. “Ook hierin moeten we meer digitaal en blended gaan werken. Dat vraagt om een andere manier van het inrichten van de zorg: meer interdisciplinair in de keten, en multidisciplinair met nieuwe technologie die is geïntegreerd in het zorgpad. Het is belangrijk dat de huidige professionals én die van de toekomst worden meegenomen in de uitdagingen waar we voor staan. Daarom wil ik het onderwijs nauw betrekken in het onderzoek naar innovaties in de praktijk, zoals de bruikbaarheid en toepasbaarheid van deze zorgrobot. Door studenten een actieve rol te geven in dit onderzoeksproject kan dat. Daarnaast zal het onderzoek nieuwe kennis opleveren die in curricula kan worden meegenomen en bijdraagt aan de professionalisering van docenten en professionals in de geriatrische revalidatie. Doel is optimalisatie van de geriatrische revalidatie voor toekomstbestendige zorg.” 

Gepersonaliseerde aanpak per patiënt 
Wat gaat de robot straks precies doen? Daarover kan Astrid Preitschopf, fysiotherapeut bij Omring, meer vertellen: “Revalidanten geven aan dat ze thuis stimulatie missen voor het doen van oefeningen. Men heeft liever een therapeut of iemand die zegt ‘doe nu je oefeningen’. De robot kan dat. Hij rijdt voor als autonoom device. De robot geeft instructies voor oefeningen en neemt de hele sessie op, de ogen zijn camera’s. De fysio kan later of realtime meekijken en terugkoppeling geven. Mensen vinden robots vaak eng. Het zou dus mooi zijn als hij zich goed aanpast aan de patiënt.” Laat dat nu precies zijn waar de studenten op dit moment aan werken.  

Kenmerken en functionaliteiten robot 
Student Werktuigbouwkunde Fenno Walta werkt aan de behuizing van de robot. “Hij moet handig in gebruik en vriendelijk zijn en geen dominant gevoel geven. Samen met studenten Geneeskunde maken we drie verschillende vormen; dierlijk, menselijk en industrieel. Die gaan we aan patiënten voorleggen.” Christian Alade, student Verpleegkunde, richt zich juist op de uiterlijke kenmerken. “We onderzoeken welke uiterlijke kenmerken een motiverend effect hebben. Die moeten zo effectief mogelijk zijn zodat revalidanten thuis goed hun therapie kunnen volgen.” Robin Deijlen, student Technische Informatica, is bezig met gezichtsherkenning. “Zo kan de robot op basis van gezichtsherkenning patiënten koppelen aan de juiste oefeningen of gepersonaliseerde reacties geven. De ene patiënt moet je strenger en de andere juist rustiger benaderen. Het moet makkelijk zijn om hierin aanpassingen te maken.”  

Boeiend voor studenten uit diverse opleidingsrichtingen 
Het project biedt ruimte voor stage-, afstudeer- en ontwerpopdrachten van verschillende opleidingen. Studenten met interesse in zorg en techniek vinden hier bijvoorbeeld hun plek. “Na het vwo wilde ik óf werktuigbouwkunde óf geneeskunde studeren, ik vond beide interessant. Omdat ik al iets langer de opleiding Werktuigbouwkunde op het oog had, koos ik uiteindelijk daarvoor. Deze stage is voor mij ideaal omdat al mijn interesses hierin samenkomen,” aldus Fenno. Robin bewandelde de omgekeerde weg. “Ik heb een jaar geneeskunde gestudeerd aan de Vrije Universiteit maar dat was het niet helemaal voor mij. Nu ik Technische Informatica studeer, blijft de zorg kriebelen. Zorg en techniek komen binnen het project Zorgrobots mooi samen.” Verpleegkundestudent Christian is oorspronkelijk opgeleid tot software engineer. “Dat betekende niet alleen veel coderen van websites en webshops, maar ook het programmeren van algemene robots. Omdat ik graag voor mensen wil zorgen, studeer ik nu Verpleegkunde. Dit project past goed bij mij.” 

Elkaars taal leren spreken 
Margo van Kemenade is associate lector bij het lectoraat Robotica en verantwoordelijk voor het onderdeel zorgrobotica. Zij geeft aan dat in dit project techniek wordt ingezet om een veerkrachtige samenleving mogelijk te maken, zodat mensen langer zelfstandig thuis kunnen wonen. “Daarmee is de techniek van absolute meerwaarde. Het project biedt studenten Werktuigbouwkunde, Technische Informatica en Verpleegkunde de mogelijkheid om kennis vanuit deze verschillende opleidingen met elkaar uit te wisselen en de taal van ieders vakgebied beter te laten begrijpen. Dit ter voorbereiding op hun uiteindelijke rol in organisaties.” Marije vult aan: “Daarin moeten we niet alleen de studenten meenemen maar ook de docenten die weer zorgen voor de informatie naar de studenten toe. Die kruisbestuiving en integratie in de praktijk van geriatrische revalidatie is heel erg belangrijk.”  

Uitdagingen multidisciplinaire onderzoeksprojecten 
Op onderwijsgebied zijn er nog wel uitdagingen om dit soort multidisciplinaire onderzoeksprojecten vorm te geven. Denk daarbij aan leerdoelen en -uitkomsten die verschillen per opleiding. Maar ook timing; op welk moment kan je buiten jouw opleiding een stage, minor et cetera volgen. “Vanuit de opleidingen moet het proces van leerdoelen flexibeler worden gemaakt”, stelt Margo. “De opleidingen zijn al bezig om de leeruitkomsten niet meer zo strak te definiëren, om maatschappelijk een bijdrage te kunnen leveren. Voor mij is het ideale toekomstmuziek als je straks stage kunt lopen bij zorgorganisaties zoals Omring en daar vraagt wat er nodig is, zodat je dingen kunt ontwerpen en meteen kunt testen in de praktijk. Die toekomst krijgt ook al vorm via een nieuw onderzoeksproject, waarin Inholland in samenwerking met kennisorganisatie Vilans werkt aan een automatische was- en tilrobot. “Aan het prototype dat we nu binnen Omring testen willen we ook graag studenten koppelen”, zegt Marije enthousiast. 

Margo van Kemenade onderzoekt al langere tijd de inzet van zorgrobots, zoals Alice, een robotmaatje voor ouderen. De NPO heeft hierover de documentaire ‘Ik ben Alice’ gemaakt, over een oudere dame die ‘vriendschap’ sluit met de zorgrobot Alice.

Hogeschool Inholland heeft samen met zorgaanbieder Omring een bijzonder lectoraat in het leven geroepen, genaamd Geriatrische revalidatie. Dit bijzonder lectoraat, onder leiding van bijzonder lector Marije Holstege, dient om inzichtelijk te maken welke kansrijke innovaties op het gebied van zorg en behandeling en technologie toepasbaar en uiteindelijk bewezen effectief zijn voor geriatrische revalidatie. Ook heeft Omring samen met onderwijsorganisatie Vonk het practoraat Zorgtechnologie ingesteld. Het doel is praktijkgericht onderzoek te koppelen aan toekomstbestendige ouderenzorg, aan innovatie en aan professionalisering in het onderwijs en de beroepspraktijk.

“We zijn een lerende organisatie”, vertelt Marije, naast bijzonder lector bij Hogeschool Inholland ook wetenschappelijk strategisch adviseur bij Omring. “We willen de verbinding tussen onderzoek, onderwijs en praktijk verder versterken. Vandaar de keuze van Omring voor een lectoraat en een practoraat. Deze ontwikkeling langs twee lijnen stelt ons in staat om de kennis op mbo-, hbo- en wo-niveau te verbinden en elkaars expertise optimaal te benutten.”

Verder lezen?
Dit is een deel van een publicatie van ICT & Health, geschreven door Frank van Wijck. Lees hier het volledige artikel.

Door de groeiende groep ouderen en personeelskrapte neemt de druk op de zorg toe. Zo ook voor kwetsbare, vaak oudere patiënten die na een ziekenhuisopname revalideren. Hoe kunnen zij daarna zo optimaal en duurzaam mogelijk revalideren met behulp van innovatieve interventies? Marije Holstege gaat zich toeleggen op dit vraagstuk; zij is sinds september 2022 bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Het lectoraat is ingesteld door zorgorganisatie Omring en maakt deel uit van het bestaande lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Dit lectoraat gaat heel veel nieuwe kansen bieden voor de doorontwikkeling van duurzame en innovatieve geriatrische revalidatie.” 

De groep ouderen met complexe zorgvragen in Nederland neemt toe. Hadden we in 2019 nog 3,4 miljoen 65-plussers, in 2040 zullen dat er 4,9 miljoen zijn. Deze groeiende groep ouderen heeft vroeg of laat zorg nodig en daar zit het volgende knelpunt, want in 2040 zal het potentieel werkende per 65-plusser halveren. Het is duidelijk dat er plannen nodig zijn om de zorg te optimaliseren met innovatieve interventies zodat de kwaliteit en toegankelijkheid niet in het geding komen. 

Duurzame revalidatie 
Ook de groep van zogeheten geriatrische revalidanten neemt toe. “Het gaat om kwetsbare mensen die bijvoorbeeld door een val of een beroerte in het ziekenhuis terechtkomen”, zegt Marije. “Na de acute behandeling volgt wekenlange multidisciplinaire revalidatie, vaak op een daarvoor gespecialiseerde revalidatieafdeling. Doel is om revalidanten optimaal en duurzaam te herstellen om terug te keren naar de eigen leefomgeving waarbij ze persoonlijke doelen bereiken om bijvoorbeeld weer deel te nemen aan sociale activiteiten. Daarbij wil je heropname of terugval voorkomen. Maar op dit moment herstelt 33 procent niet tot het niveau van vóór de opname in het ziekenhuis.” 
 

Innovatieve methoden 
Om de geriatrische revalidatie toekomstbestendig te maken zijn innovatieve methoden nodig, stelt Marije. “Denk bijvoorbeeld aan meer revalidatie vanuit huis. Uit promotieonderzoek, dat we met het nieuwe lectoraat ondersteunen, lijkt de conclusie getrokken te kunnen worden dat revalidatie vanuit huis even effectief en mogelijk kostenefficiënter is dan klinische revalidatie. Daar is dan wel wat voor nodig, zoals bijvoorbeeld de inzet van beeldzorg en revalidatie-apps die op een blended manier geïntegreerd worden in de behandeling. Daarnaast is er veel te winnen door een betere samenwerking in de zorgketen: van ergo-, fysio- en oefentherapeuten tot de verpleging, wijk- en thuiszorg, medici en diëtisten.” 

Blik van studenten 
De geriatrische revalidatie is een relatief jong expertisegebied. Veel innovaties moeten nog onderzocht worden op bruikbaarheid en toepasbaarheid. Marije wil het onderwijs daarin nauw betrekken. “De studenten van nu krijgen daar in de nabije toekomst mee te maken. Zij zullen met de nieuwe technologie aan de slag gaan en samen met multidisciplinaire teams gaan werken. Hun frisse, vernieuwende blik gaat bij de ontwikkelingen helpen. Studenten kunnen meedoen met de onderzoeken die we uitvoeren en onze nieuwe kennis kan terugkomen in curricula en bijdragen aan de professionalisering van docenten.” 

Omring en Hogeschool Inholland 
Het bijzonder lectoraat van Marije maakt deel uit van het lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen en het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn en kent een stevige koppeling tussen onderzoek, onderwijs én praktijk. Het is ingesteld door de Noord-Hollandse zorginstelling Omring, waar zij wetenschappelijk strategisch adviseur en hoofdonderzoeker is. Omring en Hogeschool Inholland werken al langer op diverse manieren samen. Medewerkers van Omring volgen post-hbo-opleidingen bij Inholland Academy, en studenten van Inholland doen projecten bij Omring. “We werken bovendien samen met andere onderwijs- en werkveldpartners in het Medical Delta Living Lab geriatricrehabilitation@home, dat zich richt op de inzet van eHealth.” 

Stevige samenwerking 
Het lectoraat verstevigt de samenwerking tussen Hogeschool Inholland en Omring rond praktijkgericht onderzoek in de geriatrische revalidatie en breidt die verder uit. Zo komt er bijvoorbeeld via promotieonderzoek een structurele samenwerking op academische niveau, haken samenwerkingsverbanden zoals onder meer GRZPLUS, Smartneurolab, universitaire netwerken ouderenzorg, National eHealth Living Lab (NeLL) en het gezamenlijk practoraat zorgtechnologie van Vonk (ROC Kop van Noord-Holland) en Omring aan. “Ook binnen Inholland zie ik allerlei raakvlakken”, zegt Marije. “Bijvoorbeeld met de lectoraten Robotica, Kracht van Sport en Bewegen, en E-health. We maken verbinding met bacheloropleidingen zoals Verpleegkunde, Sportkunde en Social Work. Maar net zo goed met technische opleidingen gekoppeld aan de innovaties.” 

Kennisstromen op gang brengen 
“Ik heb ontzettend veel zin in het bijzonder lectoraat”, zegt Marije. “In mijn werk heb ik mij altijd ingezet om kennisstromen op gang te brengen en onderzoek in de praktijk te integreren om zo de mogelijkheid te benutten de kwaliteit en duurzaamheid van geriatrische revalidatie verder te optimaliseren. Het lectoraat gaat heel veel nieuwe kansen bieden.”