Deze praktijkgerichte master is alleen te volgen voor verloskundigen en zet in op aanvullende competenties voor onderzoek, innovatie en samenwerking. De master leidt op tot verloskundigen die een brug kunnen slaan tussen de eerste en de tweede lijn (praktijk vs. ziekenhuis), tussen het medische en sociale domein en tussen de dagelijkse praktijk, onderzoek en beleid. Met de master op zak zijn verloskundigen in staat om evidence based – aan de hand van wetenschappelijke onderbouwing – inzichten vorm te geven in de praktijk. Ook worden verloskundigen toegerust om deel te nemen aan regionale en (inter)nationale werkgroepen binnen het brede domein van de geboortezorg en leren zij onderhandelingen te voeren met verzekeraars of te starten met promotieonderzoek. De master kan niet gevolgd worden door andere zorgverleners.

Hoe ziet de joint degree master eruit?
De drie academies, verdeeld over de locaties Amsterdam, Groningen, Rotterdam en Maastricht, leveren allemaal hun eigen bijdrage aan de master. AVAG/Inholland is verantwoordelijk voor de kwaliteitszorg en Rotterdam voor de examencommissie en opleidingsadviescommissie. Maastricht/Zuyd draagt als penvoerder zorg voor de studentadministratie en de financiën en levert de opleidingsmanager. Daarnaast heeft iedere academie de coördinatie over een module, biedt elke locatie een eigen keuzemodule en zijn in de modules docenten van alle academies actief.

Liesbeth Kool is docent en onderzoeker aan de opleiding Verloskunde in Groningen en heeft in de ontwikkeling van de master een bijdrage geleverd aan het didactisch concept binnen de master: “Daarbij is gekozen voor het organiseren van het onderwijs op basis van blended learning, waarbij studenten complexe vraagstukken uit de praktijk methodisch aanpakken aan de hand van design-based learning principes. Ze leren daarbij om op gestructureerde wijze innovaties in de zorg toe te passen. De opleiding wordt deels online aangeboden om deze zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de situatie van de studenten, die allen als verloskundige werkzaam zijn binnen de geboortezorg.”

Meesterschap
Liesbeth is in het onderwijs van de master ook coördinator van de ‘lintmodule’ Professionaliseren, die gedurende de hele opleiding langs alle modules loopt. Liesbeth: “Met behulp van een vaste peergroep en een coach vanuit de opleiding ontwikkelt de student zich in twee jaar richting meesterschap.”

Binnen de verloskunde bestond al langer de wens om een master te ontwikkelen. De opleiding Verloskunde binnen Hogeschool Inholland, de Academie Verloskunde Amsterdam Groningen (AVAG), startte daarom in 2009 met (het opzetten van) de onderzoeksafdeling Verloskundige Wetenschap / Midwifery Science aan het VUmc (nu Amsterdam UMC).

Wim Gorissen, directeur van AVAG: “De ambitie was aanvankelijk een wetenschappelijke master. Wij vinden het noodzakelijk om de beroepsgroep te academiseren, zodat we verloskundigen in staat stellen nu en in de toekomst op basis van wetenschappelijke kennis de juiste zorg aan zwangeren te blijven geven. Ingehaald door de tijd zijn er inmiddels goede mogelijkheden studenten ook binnen de hbo-context de gewenste academische vorming mee te geven.”

Leerzaam aanvraagproces
Omdat de drie verloskundeacademies het doel van een master gezamenlijk dragen, is er gekeken hoe dat in samenwerking met elkaar én de beroepsvereniging KNOV tot stand kon komen. Na een grondige gezamenlijke voorbereiding kwam het tot een blauwdruk voor de joint degree master. Het ministerie van OCW gaf groen licht, de opleiding kon verder worden ontwikkeld en vervolgens werd accreditatie aangevraagd bij de NVAO.

Kwaliteitsadviseur Geeske Dronkers heeft dit traject samen met haar collega Joyce Kors (onderwijskundige bij AVAG) begeleid: “Het was een intensief en leerzaam aanvraagproces: best complex om alle opleidingsstukken op orde te maken en betrokken medewerkers van de drie academies voor te bereiden op de visitatie in maart. Het positieve oordeel van het panel was een mooie beloning voor het harde werken van heel veel mensen.”

In mei kwam het positieve besluit van de NVAO: de master kan in september écht van start. Er is gewerkt met vooraanmeldingen; daardoor zijn de dertig beschikbare plekken nu al opgevuld met vijftien pas afgestudeerde verloskundigen en vijftien verloskundigen die al langer werkzaam zijn.

Maar liefst zestig studenten en medewerkers van Hogeschool Inholland Alkmaar deden mee aan de run, een ruime verdubbeling van het aantal van vorig jaar. De Alkmaar City Run is onderdeel van het vitaliteitsprogramma van Inholland Alkmaar. Relatiebeheerder Kristan de Geus en communicatieadviseur Michelle Buijs van de afdeling Werving, Instroom & Relatiemanagement (WIR) Inholland Alkmaar zijn de initiatiefnemers. Kristan: “Vitaliteit en Inholland horen bij elkaar. Door een breed aanbod van activiteiten en evenementen op het gebied van voeding, beweging en ontspanning maken we Inholland-collega’s bewust van het belang van gezondheid en vitaliteit. Daar zijn we in 2022 mee begonnen en we zien dat er nu echt een community ontstaat. Het zorgt voor bewustzijn en verbondenheid tussen collega’s en studenten.”

Anja Schouten, burgemeester van Alkmaar, gaf woensdag 17 mei om 20.45 uur het startschot voor de vijf kilometer. Minutenlang passeerden de hardlopers de startstreep, aangemoedigd door supporters langs de kant. Ook Etienne stond daar. “Het is zo leuk om iedereen langs te zien komen. Later heb ik ook op het Waagplein, voor één avond het Inhollandplein, de mensen van Inholland aangemoedigd.” Slingerend door de straten van Alkmaar kwamen de 10.000 deelnemers langs veertig entertainmentpunten. Om 21.30 uur klonk het startschot voor de tien kilometer. Het werd toen al donker, waardoor lichtacts langs het parcours nog beter tot hun recht kwamen. Speciaal ingerichte cheeringzones zorgden voor een extra boost voor de hardlopers.

Stagiair
Inholland was vorig jaar voor het eerst partner van de City Run. Kristan: “Vorig jaar deden er ongeveer dertig collega’s mee en zij vonden de City Run fantastisch, onder andere door hen is het ook echt gaan leven onder de rest van de collega’s en studenten. We hebben de run dit jaar samen met Lesley van den Broek, onze stagiair georganiseerd. Dat was heel fijn, zij heeft ons als afstudeerder veel werk uit handen genomen.”

Michelle: “De City Run is voor Inholland Alkmaar belangrijk omdat we vitaliteit een belangrijk onderdeel van goed werkgeverschap vinden. We laten hiermee zien dat we de vitaliteit van onze collega’s hoog op de agenda hebben staan. Maar ook dat we de verbinding met de stad en de regio willen stimuleren. Het is bovendien een inclusief evenement; iedereen mag meedoen. En het is een mooie manier om Inholland in de regio te profileren. Los van dat alles, is het ook heel gezellig. Op het Inhollandplein komen collega’s en studenten samen om anderen aan te moedigen en samen de successen te vieren. Wat mij betreft gaan we volgend jaar weer verdubbelen en doen er meer dan honderd mensen van Inholland mee!”

 Voedselbank
Ruud Jager is docent bij de opleiding Business Studies van Inholland Alkmaar en was één van de deelnemers aan de vijf kilometer. “Ik heb niet zo goed gelopen, maar het was één groot festijn. Ik startte achterin het deelnemersveld en dat betekent dat je niet je eigen tempo kunt lopen. Dat was jammer, maar ik heb toch een hele leuke avond gehad hoor. Na afloop kwam ik aan op het Waagplein en toen was ik echt trots op mijn werkgever. We hebben daar met z’n allen de collega’s aangemoedigd die de tien kilometer liepen. Ik was onder de indruk van het gejuich dat telkens opsteeg. Wat mij betreft wordt dit een jaarlijks festijn, het is echt een mooi initiatief.”                                                  

Ruud liep samen met Bram de Meij, derdejaarsstudent Management en Beleid, voor een goed doel. Ze zamelden ruim vierhonderd euro in voor de Voedselbank in Alkmaar. Bram: “Er is steeds meer armoede, ook in Nederland. Ik dacht, als we toch lopen, kunnen we dat net zo goed voor een mooi doel doen. Ik benaderde Ruud en hij was daar ook meteen voor te porren. Er zijn veel gezinnen, maar ook studenten die door de inflatie niet meer kunnen rondkomen. Studenten die zonder ontbijt naar school komen omdat ze daar geen geld voor hebben. Voor hen hebben wij dus ook meegelopen. Ik had op een hogere opbrengst gehoopt, maar dit is ook een mooi bedrag.” Bram liep de vijf kilometer in 24 minuten. Dat was wel naar alle tevredenheid! 

Michelle en Kristan evalueren - net als vorig jaar - de run om het evenement volgend jaar nog beter en groter te maken. Michelle: “Vorig jaar hebben we bidons uitgedeeld. Dat doen we dit jaar niet meer, omdat dat niet zo duurzaam is. Ook zijn de zwarte shirts voor de deelnemers dit keer magenta. Zo vallen ze veel beter op. Zo werken we aan onze ambitie om het evenement steeds beter te maken. Maar voor nu zijn we dik tevreden met het resultaat van dit jaar.”

Op veler verzoek is in de zomervakantie een deel van de koffieautomaten aangepast naar een vegan én duurzamer alternatief voor de gewone melkproducten.

Bijna een op de drie machines maakt nu de cappuccino en chocodranken met havermelk, een 100 procent plantaardig en dus vegan product én geschikt bij lactose- en glutenintolerantie.

Daarnaast is het een uitermate duurzaam product, aangezien de plantaardige productie circa 30 procent minder CO₂ veroorzaakt dan de veeteelt die nodig is voor melkproductie. Daarbij is haver een duurzamer product dan bijvoorbeeld soja of amandelen, vanwege de transportafstand én de productiemethode.

Door een groot aantal van onze koffiemachines aan te passen, maken we samen impact op het milieu!

Proef (en wen misschien aan) de nieuwe melkproducten in de koffiemachines die je kunt herkennen aan het groen-gele uiterlijk.

Marije Deutekom  trad in maart dit jaar toe tot het College van Bestuur (CvB) van Hogeschool Inholland. Ze volgde Huug de Deugd op en dat was naar haar zeggen een paar “grote schoenen om te vullen”. Inmiddels zitten de eerste honderd dagen als CvB-lid erop. Hoe heeft Marije die beleefd? “Het is fantastisch om in deze aanvoerdersrol te mogen werken aan ons nieuwe strategisch plan.”

Marije heeft het magenta-roze door haar aderen stromen. Ze begon tien jaar geleden als docent Sportkunde, werd enkele jaren later lector Kracht van Sport om ruim twee jaar geleden directeur te worden van het Domein Gezondheid, Sport & Welzijn (GSW). Haar directeurschap viel ongeveer samen met de coronatijd. Toen de wereld weer openging dit jaar, startte Marije met een nieuw hoofdstuk bij het CvB.

Hoe omschrijf je jouw eerste honderd dagen bij het CvB?
“Er komt één woord in me op: beweging. Letterlijk, omdat we na de coronatijd weer naar elkaar toe kunnen. Mensen staan te popelen om elkaar ontmoeten. Ik kan elke avond wel naar drie verschillende netwerkbijeenkomsten, als ik wil. Maar er is ook in ruimere zin sprake van beweging. Zo is er veel ruimte voor zelfontwikkeling bij onze hogeschool. Ook de hogeschool zelf is in beweging. We zijn bezig met een transitie die we al jaren geleden in gang hebben gezet en die we nu helder opschrijven in ons nieuwe strategisch plan.”

Wat kun je vertellen over het strategisch plan?
“Het CvB is twee jaar geleden begonnen om samen met collega’s, studenten en partners in het werkveld te komen tot een nieuw strategisch plan voor de periode 2022-2028. Ik vind het fantastisch om daaraan in deze aanvoerdersrol te mogen werken. Hoe geven we bijvoorbeeld vorm aan interdisciplinair leren zodat we professionals opleiden met een brede blik? Dat is makkelijk gezegd, maar om dit echt door te voeren kom je veel uitdagingen tegen. Tegelijkertijd is het heel inspirerend om met koplopers van onze hogeschool te spreken die met eigen innovaties grote stappen zetten. Hoe kunnen we met hen een brede transitie in gang zetten?”

Heb je door het werk aan het strategisch plan iets nieuws ontdekt bij Inholland?
“Ontdekken is niet het woord, maar ik ben wel positief verrast door de breedte van onze hogeschool. Ik leerde opleidingen kennen waarvan ik nauwelijks wist dat ze bestonden. En door de gesprekken met pioniers heb ik met eigen ogen gezien hoe innovaties ontstaan. Het is ongelooflijk inspirerend wat voor talenten er in onze hogeschool rondlopen.”

Welk verschil ervaar je met je vorige functie als domeindirecteur?
“Het verschil zit in de schaalgrootte en verantwoordelijkheid. Het gaat nu om de hele hogeschool met duizenden collega’s en tienduizenden studenten. Dat geeft druk en er komt veel op je af. Zeker in deze eerste periode heeft er veel tijd gezeten in het eigen maken van alle dossiers. Maar ik heb mij altijd in control gevoeld. Het helpt enorm dat ik Inholland al jaren ken en onderwerpen meteen goed kan plaatsen.”

In zekere zin moet je ook de CvB-leden leren kennen. Hoe is de samenwerking in jullie ‘team’?
“We zijn verschillend, zoals de leden van andere teams binnen Inholland verschillend kunnen zijn. Diversiteit is een kracht, want zo kun je elkaar aanvullen. Alle drie brengen we onze eigen achtergrond en expertises mee. Mooi is dat we voor elkaar klaar staan, ons kwetsbaar durven op te stellen en bijvoorbeeld durven te zeggen dat we een bepaald strategisch gesprek best spannend vinden en elkaar vervolgens daarin advies geven.”

Over achtergrond gesproken: hoe manifesteert Marije ‘de onderzoeker’ zich in het CvB?
“O, die is zeker aanwezig. In de grondige wijze waarop ik stukken bekijk voordat ze de deur uitgaan. In het snel filteren van informatie en het analyseren van vraagstukken. Het is een methodologische manier van denken: waar hebben we het over, wat weten we, welke vervolgstappen zijn nodig om verder te komen? Mijn valkuil is dan wel mijn perfectionisme: hebben we écht voldoende mensen bevraagd voor het strategisch plan?”

Heb jij een specifieke rol binnen het CvB?
“We hebben afgesproken dat ik trekker ben van het onderwerp onderwijs en onderzoek. Vanwege mijn achtergrond voel ik me daarin het meest thuis. Om die reden is bij de verdeling van de domeinen, naast Onderwijs & Innovatie, GSW in mijn portefeuille terechtgekomen. Ik heb een goed netwerk in dit domein en dat kan ik zo blijven inzetten.”

 Je hebt je plek gevonden in het CvB?
“Absoluut. Ik heb met volle overtuiging voor deze plek gesolliciteerd omdat ik mijn bijdrage wil leveren aan een hogeschool die van betekenis is voor de maatschappij. Door het opleiden van jonge professionals én door onderzoek met impact. Ik geloof in onderwijs, in jongeren, in samenwerken en het benutten van ieders talent. Dit alles is wat het hoger onderwijs zo mooi maakt. In deze lerende organisatie zit ik echt op mijn plek.”

Wat bedoel je met ‘lerende organisatie’?
“Ik vind het belangrijk dat we meebewegen met de ontwikkelingen in de maatschappij. Dat we interdisciplinair leren en werken richting maatschappelijke vraagstukken. Dit kan alleen als we een lerende, open organisatie zijn waarin we ons kwetsbaar durven op te stellen en fouten durven te maken, omdat je daarvan het meeste leert. Als CvB willen we daar het goede voorbeeld in geven. Niet door bijvoorbeeld de kwaliteit van het onderwijs achteraf te controleren, maar er samen met opleidingen op een open manier aan te werken.”

Wat heb jij de laatste honderd dagen geleerd?
“Bij het afscheid van Huug de Deugd zei ik: “dit zijn grote schoenen om te vullen”. Bij kennismakingsgesprekken stelde ik me vervolgens in een tweede zinnetje vaak voor als ‘de nieuwe Huug’. Tegelijkertijd ben ik een heel ander persoon. Huug deed zijn werk op zijn manier en ik moet hem niet proberen te kopiëren. Van Huug is er maar één. Ik moet vooral mezelf durven zijn.”

Femke houdt zich in haar lectoraat bezig met complexe en actuele maatschappelijke vraagstukken rondom opgroeien en opvoeden. Ze heeft onlangs met een groep collega-onderzoekers een NWA-subsidie van 5 miljoen euro binnengehaald voor grootschalig onderzoek naar sociale veerkracht.

In deze aflevering gaat host Rudy Nicola met haar in gesprek over veerkracht bij jongeren. Want wat is veerkracht eigenlijk? Hoe kun je veerkrachtig opgroeien in een roerige tijd? Waarom zijn sommige jongeren beter in staat om om te gaan met tegenslagen dan andere? En wat kun je zelf doen in de ontwikkeling van veerkracht? 

Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcastapp, zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe afleveringen.  Onder andere over hoe werk eruit ziet in 2030, de stad van de toekomst en op welke manier we toerisme duurzamer kunnen maken. Lees meer op inholland.nl/onderzoekersoverdetoekomst.

Beluister hieronder de trailer:

Lees meer over onze podcast op inholland.nl/onderzoekersoverdetoekomst 

Tijdens zijn derdejaarsstage bij de European Space Agency zag Robin Romein een studententeam aan het werk in het programma ‘Spin Your Thesis!’. Op aansporing van zijn stagebegeleider stelde hij zelf ook een groep samen met studiegenoten Sietse Lek, Zico Verhoeff en Marjam Saleh. Gezamenlijk maakten ze een onderzoeksplan waarin ze hun idee voorlegden aan ESA. Na hun presentatie werd het plan van team ‘Hypercropsidants’ geselecteerd om daadwerkelijk uit te voeren – als enige in een internationaal deelnemersveld!

Verschillende gravitatiecondities
De studenten bestuderen de productie van vitamine C in drie soorten kiemplanten bij verschillende gravitatiecondities (gravitatie is zwaartekracht – red.). Robin: “Er zijn al projecten bij NASA en in mindere mate bij ESA om planten dusdanig te ontwikkelen dat ze in de ruimte kunnen groeien, maar we weten niet wat er precies met planten gebeurt als je ze in de ruimte kweekt. Dat gaan wij nu uitzoeken. Wij hebben besloten om ons te richten op ‘microgreens’, dat zijn kiemplantjes die nu in opkomst zijn, zoals alfalfa. Als de gravitatiekracht verandert, gaat de concentratie vitamine C dan omhoog of omlaag?” Zijn teamgenoot Marjam vult aan: “We modificeren in principe niks; we kijken alleen wat er gebeurt.”

In september mag het team drie dagen lang experimenten uitvoeren bij de ESA, waarbij ze gebruikmaken van de Large Diameter Centrifuge (LDC), een enorm vierarmig ronddraaiend apparaat. “Aan het einde van elke arm zit een doos waarin je het experiment kunt plaatsen”, vertelt Robin. “Als de centrifuge ronddraait bewegen de armen mee en dan zwaaien de dozen naar buiten. En daardoor komt de gravitatie dus loodrecht op de bodem van die doos te staan. Vergelijk het maar met een draaimolen op de kermis: de stoeltjes zweven naar buiten en dan word je in je stoel gedrukt. De LDC kan de druk opvoeren tot twintig keer het gewicht van het voorwerp dat je in zo’n doos stopt. Voor ons experiment is vier keer genoeg. Ook gewichtloosheid gaan we simuleren; daar gebruiken we weer een ander apparaat voor, de Random Positioning Machine (RPM).”

Stress bij de plant
De studenten hebben al literatuuronderzoek gedaan. Aan de hand daarvan verwachten ze dat de concentratie vitamine C in de plant toeneemt naarmate de zwaartekracht sterker wordt en afneemt bij gewichtloosheid. Marjam: “Het schijnt dus dat de aanmaak van vitamine C heel erg samenhangt met stress. Als je een druk op een plant zet van twee of zelfs vier keer zijn eigen gewicht, dan geeft dat wel stress bij de plant.”

Robin legt uit wat er dan precies gebeurt: “Bij stress ontstaan er vrije radicalen, dat gebeurt ook in ons lichaam. Antioxidanten zoals vitamine C kunnen die vrije radicalen tegengaan. Het is een soort mechanisme van de plant om zich te beschermen. Dus door die plant te laten stressen kunnen wij regelen dat hij meer vitamine C produceert.”

Voedingswaarde
Wat hebben astronauten aan deze kennis? Robin: “In het ruimtestation ISS is de zwaartekracht een stuk lager dan hier op aarde. Als wij er uiteindelijk achterkomen dat onder gesimuleerde gewichtloosheid de concentratie van vitamine C daalt, dan wordt daarmee ook de voedingswaarde van het gewas lager. Dat heeft een nadelig effect op de gezondheid van astronauten.”

Bijslikken dus? Nee, dat is niet de beste oplossing. Marjam haalt de literatuur er weer bij: “Onderzoek bij muizen lijkt erop te duiden dat vitamines beter worden opgenomen in je lichaam als je ze via planten binnenkrijgt dan via supplementen.” En dan is er nog een ander argument, vertelt Robin: “Als je bijvoorbeeld voor een langere tijd in de ruimte blijft, wil je op een gegeven moment niet meer afhankelijk zijn van de aarde, dus dan moet je op een andere manier voldoende vitamines binnen zien te krijgen.” Denk aan het modificeren van planten waardoor ze zelf meer vitamines aanmaken, of het kunstmatig toevoegen van een verhoogde zwaartekracht aan de planten. Maar dat valt buiten de scope van dit project.

Trainingsweek
Het project maakt deel uit van het educatieve programma van ESA en is in februari van start gegaan met een trainingsweek. Marjam kijkt daar met veel enthousiasme op terug: “Tijdens de week hebben we een cursus gehad in systematic engineering, waardoor we meer kennis hebben opgedaan over de technische kant van ons experiment, erg nuttig! En geweldig dat we een presentatie kregen van een ESA-astronaut over zijn ruimtereizen. Daarnaast was het een handig moment om contact te leggen met de medewerkers van ESTEC (European Space Research and Technology Centre) in Nederland.”

Naast hoofdsponsor ESA hebben de studenten ook nog andere bedrijven bereid gevonden om kostbare materialen en zaden beschikbaar te stellen voor het experiment: Promega en Microgreens Holland reageerden gelijk enthousiast. Marjam: “Superfijn hoe we gelijk al enorm gesteund worden door grote partijen!” Het team werkt ook nauw samen met Inholland-lector Nelleke Kreike en haar onderzoekslijn Green Biotechnology. “Ze helpt ons vanuit haar plantenexpertise met vraagstukken waar wij misschien niet aan hebben gedacht. Dit onderzoek valt buiten het curriculum van onze opleiding, maar we kunnen mede dankzij haar gebruikmaken van de labfaciliteiten op de Naaldwijkstraat en het Science Park.”

Komend najaar analyseren de studenten alle resultaten. Mogelijk krijgen ze dan de kans om een artikel te publiceren in een wetenschappelijk tijdschrift.

Ondervoeding bij ouderen in Nederland is een onderschat probleem. Maar liefst 35% van de thuiswonende ouderen die thuiszorg krijgt, is ondervoed. Om meer bewustwording te creëren voor dit probleem en te werken aan een oplossing om deze ondervoeding tegen te gaan, werken tweedejaars studenten van Food Commerce & Technology aan praktijkopdrachten. Als onderdeel van de onderzoeken PLINT Ondervoeding en Bean me up! werken de studenten in opdracht van het bedrijfsleven aan foodinnovaties die ervoor moeten zorgen dat ouderen voldoende voedingsstoffen binnen krijgen en dat er wordt bijgedragen aan de eiwittransitie 2.0.

Gebakjes met veel voedingswaarde
Voor het vak Bedrijfsopdrachten werken de studenten aan opdrachten voor echte opdrachtgevers uit het werkveld. Een van de studentengroepen uit Delft is als onderdeel van PLINT Ondervoeding bezig met het ontwikkelen van groene gebakjes voor ouderen. De opdrachtgever, Jeffrey Spangenberg van foodstart-up VERT, heeft de wens om groene gebakjes te ontwikkelen: kleine gebakjes die veel voedingswaarde bevatten doordat ze voornamelijk uit groente en fruit bestaan. Student Anne-Marije: “Er komt meer bij kijken dan alleen het ontwikkelen van gebak. Het moet voedzaam zijn, het moeten herkenbare smaken zijn voor ouderen, maar daarnaast ook nog licht verteerbaar. Al deze factoren maken het een uitdagend vraagstuk. Maar het idee dat wij met ons product uiteindelijk een bijdrage kunnen leveren aan het probleem van ondervoeding, houdt ons gemotiveerd.” 

Naast het doel om ouderen meer voedingsstoffen te laten innemen, zijn de studenten ook bezig met het ontwikkelen van een app. Door middel van een game met spelelementen willen ze de zorgprofessional, de mantelzorger en de oudere inzicht geven in hun persoonlijke dieet.

Brood verrijkt met veldbooneiwit
Een studentengroep uit Amsterdam is bezig met het ontwikkelen van brood verrijkt met veldbooneiwit voor opdrachtgever Donny Craves, onderdeel van onderzoeksproject Bean me up! De broodmaaltijd wordt namelijk vaak nog wél gegeten door ouderen. Door brood te verrijken met extra eiwitten komen de ouderen op een gemakkelijke manier aan een meer eiwitrijkdieet. Maar waarom met eiwit uit veldbonen? Dierlijk eiwit wordt meer en meer vervangen door plantaardig eiwit van sojabonen uit Brazilië en de US. Dit kan duurzamer: eiwit uit lokaal geteelde veldbonen. Tijdens de tussentijdse presentatie van het project mochten opdrachtgevers, docenten en medestudenten al proeven van een eerste recept bruine bolletjes en dat viel in de smaak.

Maaltijdboxen voor ouderen  
Voor We Design Food en Vers aan Tafel, twee innovatieve foodbedrijven, is een studentengroep uit Amsterdam bezig met het ontwikkelen van een concept dat ouderen moet motiveren en stimuleren gezond en divers te eten door middel van een wekelijks thuisbezorgd maaltijdmenu. De studenten zijn gestart met het uitzetten van enquêtes onder ouderen om te achterhalen welke behoeften zij hebben op het gebied van service. De focus moet namelijk liggen op de experience van de maaltijdbox: hoe zorgen we ervoor dat de ouderen, of mensen in de omgeving van deze ouderen, de toegevoegde waarde van de service inzien? Om het hele verhaal betaalbaar te houden zullen de studenten de komende weken interviews afnemen met zorgverzekeraars om te zien of de maaltijdboxen eventueel vergoed zouden kunnen worden.

Komende periode zullen de studenten hun concepten en producten verder gaan ontwikkelen. Op 14 juni presenteren ze tijdens het FICA Summer Event hun eindresultaat voor opdrachtgevers, docenten en medestudenten.

Samenwerking onderwijs, onderzoek en werkveld
De bedrijven voor wie de studenten hun opdracht uitvoeren, zijn onderdeel van de consortia van de onderzoeksprojecten PLINT Ondervoeding en Bean me up! Een mooi voorbeeld van onderwijs, onderzoek en werkveld die samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken. Binnen PLINT Ondervoeding werken de onderzoeksgroepen AFL en GSW samen aan het probleem van ondervoeding bij ouderen. In samenwerking met andere onderwijsinstellingen, zorginstellingen en foodbedrijven verenigd in FICA wordt er gewerkt aan bewustwording van het probleem bij ouderen en hun verzorgers en gezocht naar oplossingen om ondervoeding tegen te gaan. Bean me up! is een Europees gesubsidieerd onderzoeksproject dat zich bezighoudt met de eiwittransitie 2.0: lokaal geteelde eiwitbronnen ter vervanging van importsoja. Samen met Amsterdam Green Campus en de bedrijven verenigd in FICA wordt ingezet op het lokaal telen van veldbonen en bijgedragen aan duurzame, regionale kringlooplandbouw.

Benieuwd naar de deelnemende bedrijven verenigd in FICA en hun ervaring met de projecten? Neem dan een kijkje op de blog van FICA.

Workshops en sport
In de kelder van het pand is er bewegingsruimte gecreëerd voor alle medewerkers van locatie Rotterdam en Dordrecht. In deze ruimte zullen verschillende workshops worden georganiseerd om collega’s kennis te laten maken met verschillende activiteiten. Van Tai Chi tot krachttraining. Je krijgt als het ware een duwtje in de rug om buiten Inholland een sport of activiteit op te pakken. Zijn er geen workshops, dan kun je vrij sporten. Er zijn ook douches die je kunt gebruiken, zodat je je na het sporten weer fris voelt. Alle workshops staan geregistreerd op de Vitaliteit SharePointpagina. Ben je geïnteresseerd in een workshop? Schrijf je dan in. Bij genoeg interesse organiseren wij de workshop.

Feestelijke opening
De feestelijke opening was een groot succes. Frank Picard, manager Serviceorganisatie, deed de opening speech en deelde zijn passie voor beweging. Na een presentatie over de SharePoint-omgeving door Ruud Toekaja, medewerker Onderwijs Service, kon het spektakel starten. Gedurende de middag was er een wisselstroom van medewerkers om de ruimte te verkennen, te genieten van een gezond hapje of om even te relaxen in de massagestoel. Het hoogtepunt was toch wel dat iedereen zijn eigen smoothie in elkaar kon fietsen!

Digitale rondleiding
De Blue Zone nog niet in het echt kunnen zien? Bekijk dan de mooie digitale rondleiding. Maar kom vooral een keertje langs! Wist je dat bij Inholland nog veel meer te doen is in het kader van vitaliteit? Zo kun je onder andere twee keer per jaar 20 euro per maand declareren voor je sportabonnement. Tip: het kan in de maand april, dus doe het snel! Wil je meer weten over waarom vitaliteit zo belangrijk is? Bekijk dan deze leuke video. 

Hoe zorg je voor een zachte landing voor jonge professionals in het werkveld van de geboortezorg? Hoe kun je als werkveld in samenwerking met onderwijs in de krappe, hectische context van de geboortezorg goed personeel aan je binden en vooruithelpen in hun professionele ontwikkeling? En hoe maak je cliënten (zwangere vrouwen) medeverantwoordelijk voor het opleiden van professionals, aangezien het zonder hen niet mogelijk is goede professionals op te leiden? Deze (en meer) thema’s kwamen aan bod.

Laagdrempelig, lokaal en actiegericht
De Geboortezorgtafel is een laagdrempelig, lokaal en actiegericht gezelschap dat met goed onderwijs en onderzoek bij wil dragen aan de verbetering van de geboortezorg. Bij deze tweede bijeenkomst werkten ongeveer dertig professionals uit de geboortezorg – verloskundigen, gynaecologen, fysio- en oefentherapeuten, docenten en onderzoekers – in verschillende werkvormen een aantal oplossingen uit.

Bij de eerste bijeenkomst in oktober vorig jaar waren enkele knelpunten gesignaleerd vanuit concrete cliëntervaringen, waarna drie onderzoeksprojecten (elk vanuit een eigen thema) werden gestart. De oplossingsopties die daaruit voortkwamen, zijn tijdens de tweede bijeenkomst van de Geboortezorgtafel aan de deelnemers voorgelegd. Zij hebben hierop feedback gegeven, alternatieve voorstellen gedaan en mogelijke oplossingen uitgewerkt in ruwe prototypes.

Korte film over VIO's toelaten bij bevalling
Een van de besproken knelpunten is het feit dat studenten Verloskunde in hun stages niet altijd bij bevallingen aanwezig mogen zijn, wat wel noodzakelijk is om ze goed te kunnen opleiden. Het is dus van groot belang dat zwangere vrouwen instemmen met de aanwezigheid van een Verloskundige In Opleiding (VIO’s) bij hun bevalling. In de praktijk blijkt dat ze daar niet altijd toestemming voor geven omdat ze niet goed weten wat het betekent om een student toe te laten bij de bevalling. En verloskundigen hebben niet altijd de tijd om hier uitleg over te geven. “Om dit specifieke probleem op te lossen gaan wij een korte film maken met deze informatie", vertelt Joyce Kors, onderwijskundige bij AVAG en een van de initiatiefnemers van de Geboortezorgtafel. “Die kunnen verloskundigenpraktijken dan op hun website plaatsen.”

“De toegevoegde waarde van deze bijeenkomsten is dat wij optimaal gebruik kunnen maken van alle aanwezige expertise en betrokkenheid bij het uitvoeren van de projecten”, gaat Joyce verder. “In oktober hopen wij de cyclus af te ronden door te laten zien welke oplossingen wij gerealiseerd hebben. En dan gaan we opnieuw kijken naar andere knelpunten die wij gezamenlijk kunnen oppakken. Altijd met het doel de kwaliteit van de geboortezorg in de regio te verbeteren.”

Impact vergroten
Joyce wil deze bijeenkomsten breder trekken: “Ik denk dat wij de impact van de Geboortezorgtafel kunnen vergroten als ook studenten, docenten en onderzoekers vanuit andere domeinen zouden aansluiten. Ik ben heel nieuwsgierig naar de manier waarop bijvoorbeeld vanuit marketing of facility management wordt gekeken naar het verleiden van cliënten om te participeren in onderwijs.”

Ben je zwanger, moeder, kraamverzorgende, student, docent, onderzoeker, verloskundige of gynaecoloog? Als je vanuit jouw eigen expertise een bijdrage wilt leveren aan de kwaliteit van de geboortezorg in de regio Amsterdam, ben je van harte uitgenodigd om mee te doen. Voor informatie of aanmelding kun je contact opnemen met Joyce Kors. 

De eerstvolgende Geboortezorgtafel vindt plaats op 4 oktober 2022.

De huidige Kenniswerkplaats startte vier jaar geleden met het dorp Huisduinen en werd dit jaar uitgebreid met de wijk De Schooten en het maritiem gebied. “Het is een leergemeenschap waarin studenten in nauwe samenwerking met alle partijen zoeken naar oplossingen voor bestaande problemen”, zegt Heleen Bouwmans, projectleider van de Kenniswerkplaats Den Helder. “Op deze manier komen professionals-in-opleiding al vroeg in hun studie in aanraking met complexe vraagstukken en hebben ze de unieke kans om te leren in de praktijk: de regio als klaslokaal.” 

Verrassende woonconcepten
In de wijk De Schooten gingen ruim 40 studenten van diverse studierichtingen aan de slag met de thema’s Wonen, Sociaal en Groen. “Deze wijk is sterk aan het vergrijzen”, zegt Brechje van der Veer, studente Verpleegkunde bij Inholland Alkmaar. “Vaak blijven ouderen lang in een te groot huis wonen, omdat er geen aantrekkelijke alternatieven (bekend) zijn of omdat ze gewoon geen idee hebben hoe ze een verhuizing naar een leeftijdsbestendige woning moeten aanpakken. Ons voorstel is daarom een woonbeurs te organiseren, waar bedrijven en organisaties zoals de gemeente of GGD senioren kunnen informeren over alle mogelijkheden.” Het mooiste vond Brechje het warme contact dat ontstond met de bewoners: “Veel ouderen zijn eenzaam en zitten om een praatje verlegen. Dan weet je meteen waar je het voor doet.”

Om de doorstroom in de wijk te bevorderen bedachten Inholland-studenten Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed concrete woonoplossingen. “Bijvoorbeeld om van bestaande woningen twee of meer units te maken,” zegt Aaron van der Werff, student Bouwkunde bij Inholland Alkmaar. “Op die manier creëer je toegankelijke benedenwoningen voor ouderen én interessante bovenwoningen voor starters. Daarbij hebben we heel veel gehad aan de input van de (bouw- en teken)experts, en onze ideeën en ontwerpen werden direct goed ontvangen door de buurtbewoners.” 

Duurzame energievoorziening
In het havengebied onderzochten mbo-studenten Marine Officier van het ROC Kop NH en hbo-studenten Finance & Control van Hogeschool Inholland de mogelijkheden voor aansluiting van grote schepen op walstroom. Want daar valt volgens Nick Maarse, projectleider van Port of Den Helder, nog veel te winnen op het gebied van duurzame energie en de verbetering van de leefomgeving. “Grotere zeeschepen draaien nu nog op dieselaggregaten - fossiele brandstoffen dus. Omdat de haven van Den Helder praktisch tegen een woonwijk aanzit, zorgt dat voor geluid, stank en uitstoot.” Dat wil men terugdringen door over te schakelen op (groene) walstroom, legt Jordy Stein, student Marine Officier uit. “Maar is dat financieel haalbaar? Is het voldoende beschikbaar? Dat hebben wij uitgezocht, met een bruikbaar rapport als resultaat.”

Borging van kennis
Nieuwe vraagstukken gaan mee naar de volgende ronde, benadrukt Nick Maarse. “Zo kwamen de studenten erachter dat een schip voor de aansluiting op walstroom eerst moet worden omgebouwd. Maar dat kan niet tijdens de vaart. Een mooie vervolgvraag is dan: wat kost het een reder of eigenaar om zo’n schip uit de vaart te halen en voor walstroom gereed te maken?” Alle kennis wordt bewaard en beschikbaar gesteld, zegt ook Heleen Bouwmans. “Met de bevindingen uit de afgelopen projecten wordt nu een roadmap doorlopen, gericht op borging en op de bepaling van een verdere strategie.”

Praktijkgericht onderwijs
Het was een langgekoesterde wens van de gemeente Den Helder om hbo-onderwijs en de bijbehorende methodiek weer naar de stad te halen, aldus wethouder Pieter Kos. “Dat gaat niet zozeer over het neerzetten van een schoolgebouw met een paar klaslokalen, maar veel meer over het koppelen van vraagstukken uit de gemeenschap aan de oplossingskracht van studenten. En dat levert mooie concrete oplossingen en inspiratie op.” 

“Het uitgangspunt van een Skills Garden is dat de openbare ruimte ‘beweegvriendelijk’ wordt ingericht”, vertelt Ans Konijn, opleidingsmanager Sportkunde bij Inholland Haarlem. “Dit met als doel om mensen van alle leeftijden uit te nodigen én uit te dagen om er te sporten, spelen en bewegen. Het inzetten van ‘sport en bewegen’ voor een gezondere leefstijl neemt een belangrijke plek in binnen onze opleiding Sportkunde. In het algemeen zijn dit belangrijke speerpunten in het beleid van Inholland Haarlem. De hele corona-tijd heeft wat mij betreft nog eens onderstreept hoe belangrijk een gezonde leefstijl is. Los daarvan weten we uit onderzoek dat we veel te veel stilzitten, terwijl bewegen juist zo goed is voor je fysieke én je mentale gezondheid. Dankzij de Skills Garden is onze eigen buitenruimte nu zo ingericht dat mensen worden uitgenodigd om te gaan bewegen, als onderbreking van dagelijkse studie en werk.”

“Bewegend leren neemt een steeds grotere plaats binnen het onderwijs. Onder meer de studenten van Sportkunde en de Pabo zullen ook les krijgen en lesgeven op dit court. Verder verwacht ik dat er in de toekomst vaste momenten worden aangeboden waarop er activiteiten zijn onder leiding van studenten. Voor onze eigen medewerkers en studenten én voor mensen van buiten. Zo geven onze tweedejaarsstudenten Sportkunde les aan de kleuterklassen van de basisschool, dat kan ook buiten op dit plein, dat ons heel veel mogelijkheden biedt en echt een verrijking is voor onze campus.”

De Skills Garden is ontwikkeld in samenwerking met René Wormhoudt, met het Athletic Skills Model als uitgangspunt. Daarbij heeft een student Sportkunde bij medestudenten van verschillende opleidingen geïnventariseerd wat zij graag in en op het plein wilden hebben. Bij de opening van het Centre Court en de Skills Garden op dinsdag 1 maart om 13.30 uur vertelt René Wormhoudt over de visie achter de Skills Garden, waarbij onder meer (plezier in) bewegen, aanpassingsvermogen en de ontwikkeling van zowel het brein als het onderwijs samenkomen. Zo zijn de velden asymmetrisch, waarmee de hersenen worden geprikkeld. Daarbij worden niet de ‘standaard’ sport- en spelactiviteiten aangeboden, wat mensen uitdaagt om nieuwe en andere spellen te bedenken, terwijl ondertussen alle grondvormen van bewegen aan bod komen.

Verder staan op het openingsprogramma onder meer een freestyle-show van 4 professionele atleten onder leiding van Luciano Balestra, freerunning topatleet bij TeamNL, en organiseren studenten Sportkunde de Inholland Games van 14.00 - 16.00 uur voor studenten en medewerkers. Een DJ van het Conservatorium Haarlem van Inholland zorgt voor sfeervolle muzikale ondersteuning. Alle studenten en medewerkers van Inholland Haarlem zijn van harte welkom om bij de opening aanwezig te zijn. Je hoeft je van tevoren niet op te geven voor de Inholland Games. Je kunt altijd meedoen en je mag zelf bepalen hoe lang je deelneemt aan de sportactiviteiten. 

Karin den Boer heeft de Jaarprijs Palliatieve Zorg Impact 2022 in ontvangst mogen nemen tijdens het ‘10^e Amsterdam Symposium Palliatieve Zorg 2022’ op 3 februari. Ze won de prijs met de Toolkit ‘Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’. De uitreiking Jaarprijs Palliatieve Zorg Impact is een initiatief vanuit het Expertisecentrum Palliatieve Zorg van Amsterdam UMC. De vakjury vond de Toolkit de meeste sociale impact maken en extra relevant voor de praktijk omdat er nog nauwelijks aandacht is voor palliatieve zorg in de GGZ.

Hoe voelt het om deze prijs in ontvangst te mogen nemen?
“Natuurlijk ben ik ongelofelijk blij en trots! We hebben door de prijs zoveel aandacht voor de toolkit gekregen: we werden echt overladen met reacties op social media.  Er blijkt zoveel interesse in de toolkit te zijn.  De boost die we hiermee hebben gekregen hadden we anders nooit gehad. Dat is naar mijn idee fantastisch nieuws voor de kwetsbare doelgroep. Mijn doel van de toolkit was om hem wijd te verspreiden en dat lukt nu heel aardig. Ik zou bijna willen zeggen ‘mission accomplished' maar dat is te optimistisch: er is nog veel te doen.”

Wat houdt de toolkit precies in?
“De toolkit bestaat uit een boekje waarin vijf stappen beschreven staan van het hele palliatieve zorgproces in de GGZ.  De tools die daarvoor gebruikt worden bestonden al en wij hebben daar een selectie uit gemaakt. De stappen lopen van de signalering van de behoefte aan palliatieve zorg bij de patiënt tot aan het verlenen van nazorg aan de naasten van de overleden patiënt. ”

Hoe helpt de toolkit Inholland-studenten en professionals?
“Een van de redenen waarom we het onderzoek waar de toolkit uit is voortgekomen zijn gestart, is dat er weinig aandacht is voor palliatieve zorg bij opleidingen. Dit terwijl je erop kunt rekenen dat, waar je na je opleiding ook terecht komt in de zorg, je wel eens met een overlijden te dealen krijgt.  Ook in de GGZ.  Juist om de reden dat de palliatieve zorg een beetje een ondergeschoven kindje is, hebben we de toolkit ontwikkeld: als houvast voor de zorgprofessional in de GGZ. De toolkit is overigens ook goed in de verslavingszorg in te zetten hebben we onderzocht. En zowel in ambulante als klinische settings. ”

Samenwerking
De Toolkit is één van de resultaten van het samenwerkingsproject ‘Proactieve palliatieve zorg voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening: ontwikkeling, invoering en evaluatie van een interventieprogramma’ vanuit Amsterdam UMC (locatie VUmc), Hogeschool Inholland en Nivel. Tijdens het project werd samengewerkt met MIND Platform, opleidingsinstelling GGZ-VS, Parnassia Groep (waaronder Antes, Parnassia Den Haag, Brijder en Bavo Europoort), Jellinek Utrecht en Tactus Verslavingszorg. Het project werd mogelijk gemaakt door ZonMw en maakt deel uit van het ZonMw-programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Het project valt onder de onderzoekslijn van Inholland GGZ-Verpleegkunde.

Resultaten project
De Toolkit ‘Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’, bijbehorende trainings- en implementatiehandleiding en literatuurstudie zijn hier gratis te downloaden. 

De toekomst bestaat al
Van Hooijdonk gaat in op de toekomst van onze gezondheidszorg. Hoe ziet die eruit als digitale zorgverleners bepaalde zorgtaken overnemen en onze ziekenhuizen plaatsmaken voor intelligente e-health toepassingen? Hersenchips, chirurgie met robots, digitalisering en cybercrime. Het komt allemaal aan bod. Maar ook de vraag hoe verander je de zorg. Hoe breng je de zorg naar die toekomst. De technologische ontwikkelingen in de zorg gaan razendsnel. En het mooiste is dat die toekomst al bestaat!

De spreker
Richard van Hooijdonk heeft meerdere chip-implantaten. Hij wil graag de toekomst zelf beleven. Met zijn internationale researchteam onderzoekt hij trends op het gebied van onder andere robotica, sensoren, blockchain, neurotech, biotech. Samen met kunstmatige intelligentie zorgen deze technologieën voor baanbrekende mogelijkheden, maar ook voor uitdagingen en bedreigingen voor mensen, bedrijven en overheden. Het is zijn passie om een frisse nieuwe mindset te injecteren die mensen en organisaties helpt de wereld van morgen te begrijpen, omarmen en ontdekken. Met een krachtige mindset bepalen wij zelf gezondheid en succes, maar ook geluk en een bloeiende economie.

Van Foreest
De Van Foreest Publiekslezing is een gezamenlijk initiatief van Noordwest Ziekenhuisgroep, gemeente Alkmaar en Hogeschool Inholland Alkmaar en gaan over onderwerpen die liggen op het snijvlak van samenleving, gezondheidszorg en cultuur.

De lezing dankt haar naam aan de in Alkmaar geboren Pieter van Foreest (1521-1597). Deze Hollandse Hippocrates, zoals hij ook wordt genoemd, was stadsgeneesheer in Alkmaar en Delft en lijfarts van Willem van Oranje. Hij mag gerekend worden tot de humanistische artsen van de 16e eeuw. Zijn naam is ook verbonden aan twee wetenschappelijke activiteiten in Alkmaar, de jaarlijkse Pieter van Foreest Wetenschapslezing en Wetenschapsprijs.

Bestel kaarten
Wil je deze lezing niet missen? Bestel vanaf maandag 28 februari 2022 via de website van de Grote Kerk Alkmaar je kaarten. De kaarten kosten 7,50 euro per stuk.

Sprekers door de jaren heen
De lezingen zijn gehouden door Geerten Waling (2021), Ineke Sluiter (2019), Frank van de Goot (2018), Menno de Bree (2017), Jelle Brandt Corstius (2016), Sjoerd Kuyper (2015), Bert Keizer (2014), Paul Mijksenaar (2013), Henkjan Honing (2012), Jan Blokker (2011), Auke van der Woud (2010), Paul Scheffer (2009), Jan van Hooff (2008), Douwe Draaisma (2007), Nelleke Noordervliet (2006), Marita Mathijsen (2005), Joost Zwagerman (2004), Herman Beliën (2003), Herman Pleij (2002) en Henk van Os (2001).

Integrale zorg leveren aan thuiswonende kwetsbare ouderen met aandacht voor hun gezondheid én welzijn. Dat was het doel van een uniek, door ZonMW gefinancierd project met twee Interprofessionele Leer- en Innovatienetwerken in de regio Amsterdam. Nu 2,5 jaar verder zijn de uitkomsten bekend van deze leergemeenschap. Waarin Inholland-studenten Verpleegkunde en Social Work intensief samenwerken met mbo’ers en het werkveld. “Het project is zo goed ontvangen dat we nu zonder subsidie verdergaan.”

Zes jaar geleden vatte Robbert Gobbens, lector Hogeschool Inholland en Zonnehuisgroep Amstelland, het idee op om bij zorgorganisaties leer- en innovatienetwerken van studenten, docenten en zorgmedewerkers in het leven te roepen, met als doel zorg en welzijn voor cliënten binnen de instellingen te verbeteren, en te leren van en met elkaar. Elders in Nederland bestond dit fenomeen al, maar hoe mooi zou het zijn om dit ook in de regio Amsterdam te introduceren? Dankzij een subsidietoekenning van ZonMw werden vanaf eind 2015 de eerste leer- en innovatienetwerken (LIN’s) in de regio Amsterdam opgestart. Inmiddels zijn er elf LIN’s in de wijkverpleging, verpleeghuizen, een revalidatiecentrum en een ziekenhuis.

Twee interprofessionele leergemeenschappen in Amstelveen
Twee van deze LIN’s zijn interprofessioneel en opgezet in de gemeente Amstelveen. De eerste ‘IP-LIN’ bestaat uit professionals van Zonnehuis Wijkverpleging en Participe (organisatie voor welzijn en maatschappelijk werk in Amstelveen), studenten en docenten van Social Work en Verpleegkunde van Inholland en mbo-verpleegkunde studenten van ROC-TOP. Het tweede LIN bestaat uit dezelfde deelnemers maar in plaats van de Zonnehuisgroep participeerde hier stichting Brentano als thuiszorgleverancier.

“Integrale zorg leveren met aandacht voor gezondheid én welzijn willen we allemaal graag, maar de praktijk is weerbarstig”, legt Carin de Boer uit. Vanuit haar rol als lecturer practitioner heeft zij de studenten de afgelopen jaren begeleid binnen dit project. “Integrale zorg leveren is helemaal niet zo gangbaar en ook niet zo eenvoudig.”

‘Kijken over de muren van je vakgebied is heel verfrissend’
Het mooie volgens Carin in deze IP-LIN’s is dat studenten en professionals van beide disciplines in contact met elkaar zijn over de zorg en welzijn die zij bieden aan hun cliënten. Het gaat om thuiswonende ouderen die thuiszorg nodig hebben. De (aankomende) zorgprofessionals krijgen in hun werk onder andere te maken met beginnende dementie, toedienen van medicatie, verzorgen van wonden, en injecties die gegeven moeten worden. Maar daarnaast hebben deze mensen ook welzijnszorg nodig. Carin: “Vaak zijn dat aparte werelden, maar door die met elkaar in contact te brengen, in gesprek met elkaar te laten gaan zie je dat men elkaar vindt. Het is heel verfrissend om over de muren van je eigen vakgebied heen te kijken.”

Uitdaging in het project is voor studenten van beide disciplines om elkaar te leren kennen en te begrijpen. “Je ziet dat verpleegkundigen meer geneigd zijn in oplossingen te denken, sneller willen, terwijl ‘social workers’ veel beschouwender zijn: waar heeft meneer of mevrouw nu écht behoefte aan? Op hun beurt is het interessant voor social work-studenten om te zien hoe de zorg nuttig en aanvullend kan zijn.”

Een verpleegkundestudent verwoordt in de onderzoeksresultaten (Petra Boersma, onderzoeker onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) hoe zij geleerd heeft van de welzijnsprofessionals: “Ik heb echt banden opgebouwd met bepaalde cliënten, ook door meer naar ze te luisteren. Ik heb geleerd niet te komen met oplossingen maar gewoon alleen het verhaal aan te luisteren.”

Focus op de mens als geheel
Belangrijk uitgangspunt in het project is om zo goed mogelijk bij de persoonlijke behoefte en situatie van de cliënten aan te sluiten. En om zoveel mogelijk de eigen regie van de ouderen in stand te houden. “Mooi en positief is dat zorg- en welzijnsprofessionals elkaar makkelijker weten te vinden, er breder wordt gekeken en er meer focus is voor de mens als geheel.”

De volgende quote van een betrokken verpleegkundige is veelzeggend: “Ik had vorig jaar een cliënt, en we waren alleen maar bij haar voor het verzorgen van haar teen, een wondje. En toen zag ik dat mevrouw zich ook eenzaam voelde en alleen en zodoende heb ik toen de ouderenadviseur van Participe gebeld. Kom eens langs.”

Alle deelnemers aan de IP-LIN’s hebben aangegeven dat er vooral voordelen zijn om op deze manier te werken, al is de werkdruk een aandachtspunt. “Het IP-LIN is een leerzaam proces geweest en leverde een plezierige samenwerking op, gepaard met een grotere arbeidstevredenheid. Alle partijen zijn enthousiast over de IP-LIN’s en de meerwaarde ervan om integrale zorg aan ouderen te leveren. Daarom willen we nu door, en streven naar een meer gelijkwaardige inbreng van de inzet van zorg en welzijn. Een prachtig resultaat van twee jaar interprofessionele noeste arbeid!”

Als een kind bij de ouders wordt weggehaald is dat een heel ingrijpende beslissing. Dan is het wel belangrijk dat alle feiten kloppen in het dossier. Half november hield de opleiding Social Work Amsterdam van Hogeschool Inholland een debatavond over de noodzaak van correct rapporteren door sociaal werkers om te voorkomen dat rechters onterecht ingrijpen in de levens van burgers. De dialoog werd gezocht met studenten en docenten en zes gastsprekers, die ieder vanuit hun eigen professie bij het thema betrokken zijn. Zo’n vijftig geïnteresseerden volgden het debat via de livestream.

Voorafgaand aan het debat werd de 2Doc documentaire Goede Moeders vertoond. Daarin stelt verloskundige Sylvia von Kospoth dat veel uithuisplaatsingen van jongen kinderen voortvloeien uit slecht gefundeerde rapportages van hulpverleners. Met verstrekkende gevolgen. Ouders staan vaak zwak tegenover een machtig apparaat van de Raad van de Kinderbescherming, kinderrechters en jeugdbeschermers. Dus als een kind wordt weggehaald uit een gezin, moeten de feiten kloppen, zegt Sylvia. En als aankomende zorgverleners moeten studenten beseffen dat zij daar een hele belangrijke rol in hebben.

Panel van experts
Het doel van de avond was om met elkaar te ontdekken wat er gedaan kan worden. Welke concrete actiepunten kunnen de onderwijsorganisatie, docenten maar ook studenten meenemen? De sprekers en het publiek werden aan de hand van stellingen uitgenodigd actief met elkaar in gesprek te gaan. Live aanwezig waren Nienke Vlotman (gedragsdeskundige bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA), Mieke Krol (Mieke Krol Advocaten) en Mariska Vrede (ervaringsdeskundige bij JBRA). Online te gast waren Peter Dijkshoorn (jeugdpsychiater en landelijk ambassadeur lerend jeugdstelsel), Sylvia von Kospoth (hoofdrolspeelster uit Goede Moeders ) en Harry Berndsen (sociaal pedagoog en onderzoeker uit de documentaire). Gastvrouw was Magteld Beun, docent en coördinator opleiding Social Work bij Hogeschool Inholland.

Prikkelende stellingen
Jonge mensen worden te veel losgelaten, terwijl ze daar nog niet klaar voor zijn, of een hbo'er is niet deskundig genoeg om goede rapportages te maken, dat moet je overlaten aan gedragswetenschappers. De stellingen deden de gemoederen snel oplopen. "Er komen soms zaken in dossiers op basis van slechts een paar interviews en subjectieve percepties", zegt Harry Berndsen. "Omdat bij sociaal werkers de wetenschappelijke grondhouding ontbreekt voor gedegen feitenonderzoek."

"En is een fout eenmaal in het dossier opgenomen, dan krijg je die er niet gemakkelijk meer uit," weet advocate Mieke Krol. "Terwijl het wel gaat om iemands kind!" Peter Dijkshoorn pleit er daarom voor dat jonge medewerkers enige tijd onder supervisie komen te staan van een ter zake kundige. "Bij leren hoort niet-weten en fouten maken en dat mag ook. Maar bij zaken die zo complex en ingrijpend zijn, is dan wel begeleiding nodig".

Daartegenover reageren Nienke Vlotman, voorheen zelf gezinsvoogd, en ervaringsdeskundige Mariska Vrede. Zij benadrukken het belang van het contact met het gezin en kennis van de situatie, wat juist gezinsvoogden of gezinsmanagers voor hebben op de net afgestudeerde gedragswetenschapper in zijn kantoortje. Centraal daarbij staat goed luisteren - actief en reflectief - en het vanuit een grondhouding van gelijkwaardigheid met ouders en kinderen aan de slag gaan.

Adviezen voor de toekomst
Dat er moet wat veranderen, daarover zijn alle partijen het eens. Ook Mylène van der Kroon, studente Social Work, beaamt dat: "Ik vind het een zeer belangrijk thema omdat er nog veel te verbeteren valt binnen de jeugdzorg, je merkt dat de professionals uit het werkveld met weerstand reageren op de documentaire maar juist het praten over deze problemen biedt ruimte voor verandering! Ik vind dat de opleiding Social Work leerlingen beter moet voorbereiden op het rapporteren, dit is in de documentaire namelijk het begin van veel fouten. Gedragswetenschappers moeten dichter bij de cliënt komen te staan en niet de rapportage van de sociaal werker meteen als waarheid aannemen."

Welke punten kunnen studenten uit het debat meenemen? "Het gaat erom dat we samen tot een beter lerend systeem komen waarin we meer kunnen betekenen voor kinderen," stelt Peter Dijkshoorn. "Dus niet of het vandaag slecht is, maar wel hoe het volgend jaar beter is. Oplossingen moeten dan liggen in het met elkaar in gesprek blijven, liefst in multidisciplinaire samengestelde teams werken en samen met het gezin, het netwerk en partijen zoals jeugdzorg of school.

"Daarbij moet er zoveel mogelijk over de grenzen van het eigen vakgebied heen worden gekeken. Jullie komen later allemaal in een ander werkveld terecht," zegt Nienke Vlotman. "Dus wissel nu vast telefoonnummers uit, dat scheelt straks in de communicatie." Ook de opleiding zelf ziet mogelijkheden tot verbetering als het gaat om het aanleren van rapportageschrijven; ook worden de gastsprekers uitgenodigd om mee te denken over het curriculum van Social Work. "Besef de enorme verantwoordelijkheid die je hebt ten opzichte van kwetsbare groepen," wil Sylvia von Kospoth de sociaal werkers in opleiding meegeven. "En wees je ontzettend bewust van de impact van woorden."

Scopo Atletico is opgericht door bewegingswetenschapper Marco Neuvel, vanuit de visie dat sporten een perfect middel is om je te ontwikkelen op persoonlijk, motorisch en sociaal vlak. Scopo richt zich op het in beweging krijgen/houden van kinderen en doet dat onder meer door het aanbieden van beweegonderwijs, verjaardagsfeestjes en één- en meerdaagse beweegkampen. Ook geven Neuvel en zijn team uitvoering aan het RUIG-programma, waar kinderen buitenspelen in de natuur en vooral lekker vies mogen worden, in plaats van binnen achter een schermpje te zitten.

Buitenspelen
“Bij veel van deze activiteiten zijn stagiaires en/of afstudeerders van de opleiding van Sportkunde van Inholland Haarlem betrokken”, vertelt Marco Neuvel, zelfs sinds maart van dit jaar ook als docent sport & maatschappij aan de opleiding verbonden. “Zo doet Isa een afstudeeropdracht bij Scopo, waarbij ze een plan van aanpak opstelt en uitvoert om RUIG weer verder te ontwikkelen en zo het buitenspelen voor nog meer kinderen mogelijk te maken. En Laurens gaat in het kader van zijn projectopdracht in het vierde jaar een congres organiseren rondom ‘Het Bewegende Kind’, waarbij hij weer de eerstejaarsstudenten Sportkunde betrekt en we ook samen met Inholland optrekken.”

Ans Konijn, teamleider Sportkunde, benadrukt hoe belangrijk de samenwerking met partijen als Scopo Atletico is. “Vanuit onze opleiding willen we midden in het werkveld zitten. Dat doen we al op allerlei manieren, met studenten, docenten en onderzoekers. Natuurlijk door stages en afstudeeropdrachten, maar ook door gezamenlijk projecten op te zetten en samen te bouwen aan een gezondere samenleving. Dus directe aanwezigheid in stad en streek, bijvoorbeeld in het Sportlab of door onze inzet in het wijkcentrum in de Amsterdamse buurt. Geweldig dat onze studenten bij zulke partijen een goede plek kunnen vinden. Daar kunnen ze zich laten gelden als sportprofessionals en een directe bijdrage leveren. Daarnaast zien we een duidelijke groei in het aantal Sportkunde-studenten, dus zijn er ook steeds meer plaatsen nodig voor stages en afstudeeropdrachten.”

Inclusie en preventie
Carla Rinkel, manager onderwijs en onderzoek Sportkunde en Social Work, beaamt de woorden van Ans Konijn. “Wat mij betreft past de invalshoek van Scopo Atletico rondom het in beweging krijgen én houden van kinderen heel goed bij de thema’s die belangrijk zijn binnen ons domein Gezondheid, Sport en Welzijn. Namelijk inclusie, dus ‘iedereen kan meedoen’, en preventie op het gebied van leefstijl en gezondheid. Dat is wat wij onze studenten willen meegeven en zelf uit willen dragen. Deze vormen van samenwerken hebben daar een hele belangrijke rol in. Daarnaast is er voor onze studenten en docenten ook veel te leren van het ondernemerschap en enthousiasme van Scopo Atletico.”

Genoeg gepraat: een sportieve activiteit mocht niet ontbreken bij de ondertekening van de overeenkomst. Marco Neuvel haalde snel wat kleine balletjes uit een sporttas en daagde samen met compagnon Mike van den Ban Inholland uit voor een motorische opdracht. Daarbij moest de ene bal onderhands gegooid en gevangen worden en de ander bovenhands. Ans Konijn en Carla Rinkel namen de uitdaging uiteraard aan en zo vlogen de balletjes over en weer, terwijl twee anderen begonnen met een potje voetvolley. Een viertal studenten kwam aanlopen en vroeg of zij ook al gebruik mochten maken van het vernieuwde, net opgeleverde, Centre Court en leefde zich uit op het Crosfitt Station. En zo gebeurde in het klein wat zowel Inholland als Scopo Atletico in het groot voor ogen heeft: meer mensen aan het bewegen krijgen en een gezonde toekomst voor iedereen.

Op dinsdag 1 maart wordt het Centre Court, samen met Sportkunde-studenten, nog officieel geopend met een mooi (sport)programma bij Inholland Haarlem.

Drie Inholland-onderzoekers zijn de afgelopen weken geïnterviewd door de landelijke media – publieke omroep, SBS6 en kranten – naar aanleiding van de rellen op verschillende plaatsen in Nederland en het nijpende tekort aan IC-personeel in de ziekenhuizen. We zijn er trots op hoe zij in deze moeilijke tijden ieder vanuit hun eigen expertise oplossingen durven aan te dragen. Kijk en luister deze items hier terug!

Femke Kaulingfreks, lector Jeugd & Samenleving, in het radioprogramma Eén Vandaag over rellende jongeren: “Als je iedereen met twijfels over het overheidsbeleid blijft wegzetten als idioot, worden de rellen niet minder.”

En Femke in Met het Oog op Morgen (NOS) over hetzelfde onderwerp: “Het zijn allemaal jongeren die zich niet gezien voelen, weinig vertrouwen in de overheid hebben en zich ook in de steek gelaten voelen.”

Sanne Cordfunke-Krebbekx, docent-onderzoeker bij Verpleegkunde, vertelt in Hart van Nederland (over het tekort aan IC-verpleegkundigen): “Wat ik veel om mij heen hoor, is dat verpleegkundigen ‘op’ zijn. De situatie wordt steeds erger.”

Marnix Eysink Smeets, lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid, is in diverse media verschenen. Op de website van NOS Nieuws stelt hij dat de voedingsbodem voor rellen door corona is toegenomen. "De stress, frustratie, angst en onzekerheid in de hele samenleving is toegenomen. Dat vermindert het vermogen om je in anderen te verplaatsen. Het geeft kortere lontjes."

• In het radioprogramma BNR BREEKT: “Niet polarisatie tegengaan, maar verbinding in de samenleving verbeteren.”
• In Met het Oog op Morgen: “Naast de pandemie van het virus heerst er ook een pandemie van angst, onzekerheid, stress en frustratie.”
• Op de website van het NRC: “Er was woede over mogelijk 2G-beleid. Voetbalsupporters mogen sinds een week niet meer naar wedstrijden. En op vrijdag werd ook een algemeen vuurwerkverbod aangekondigd voor Oud-en-Nieuw. Dat ligt gevoelig in de wijken waar de mensen vandaan komen die de boel op z’n kop zetten.”
• In Het Parool: “Dit blijft een probleem zolang corona ons leven bepaalt.”
• Op de website van het Brabants Dagblad signaleert Marnix dat er tegenwoordig echte ‘fighters’ rondlopen bij dit soort rellen. "Het zijn jongens die alleen maar willen vechten. Snoeihard, nietsontziend. Dat zijn echt gasten uit een extreme hoek, die niet bang zijn voor de politie."

Hoe kunnen onze studenten bijdragen aan het versterken van sociale cohesie en de sociaaleconomische positie van bewoners in een ontwikkelbuurt? In samenwerking met het lectoraat Jeugd en Samenleving en onder meer Stadsdeel Noord van de gemeente Amsterdam en partners uit het sociale werkveld, is de opleiding Social Work van Inholland Amsterdam gestart met een leergemeenschap in de Waterlandpleinbuurt in Amsterdam-Noord. De deelnemende studenten trapten de pilot af, samen met de bewoners en alle samenwerkende partners.

Hogeschool Inholland wil met deze pilot – die in totaal anderhalf jaar duurt – een duurzame verbinding realiseren tussen het stadsdeel, sociale partners en bewoners. Docent-expert Şenay Cemek coördineert het project: “Op dit moment is een klas van ongeveer zeventien tweedejaarsstudenten Social Work in deze wijk actief bezig met het stimuleren van participatie van bewoners”, vertelt ze.

Co-creatie
Het volgende semester komt er een tweede groep. Vanaf dan gaan ook Pedagogiekstudenten meedoen. Later is het de bedoeling om meer opleidingen te betrekken, zoals Food Commerce and Technology en Verpleegkunde. “We doen dit echt in co-creatie met de bewoners zelf en alle partners waar we mee samenwerken: het werkveld, het stadsdeel en ook woningstichting Rochdale, die gratis een ontmoetingsruimte in de wijk voor ons beschikbaar heeft gesteld. Wij zitten daar één dag in de week, op donderdagen”, zegt Senay.

In de Waterlandpleinbuurt is sprake van sociale problematiek, zoals armoede, laaggeletterdheid gezondheidsproblematiek (bijvoorbeeld obesitas) en kansenongelijkheid. Daarnaast zijn er minder sociale informele netwerken dan op andere plekken in de stad. Veel bewoners komen in aanmerking voor ondersteuning op het gebied van zorg en welzijn, maar niet iedereen maakt daar gebruik van. Dit kan komen door onwetendheid, wantrouwen, of door concentratie van dergelijke voorzieningen op het Waterlandplein, terwijl er behoefte is aan laagdrempelige ontmoetingsplekken meer verspreid over de wijk.

Ontmoetingsactiviteiten
Zelfredzaamheid en zorg dragen voor elkaar zijn belangrijke thema’s in deze pilot. De studenten hebben de opdracht gekregen om in contact te treden met de bewoners en hun informele netwerken te versterken. Vervolgens verbinden ze die netwerken met formele partners in het sociaal domein, zoals de buurtteams en partners van Samen Noord. Daarbij kijken ze vooral naar gedeelde behoeftes, vragen en talenten van bewoners die door de studenten worden uitgenodigd om langs te komen in de ontmoetingsruimte en daar hun wensen kenbaar te maken. De studenten en bewoners organiseren ook gezamenlijk ontmoetingsactiviteiten.

“Studenten gaan hier sámen met bewoners aan de slag”, zegt Esther Lagendijk, stadsdeelbestuurder, tijdens de kick-off van de pilot. “In verbinding met elkaar bouw je onze stad.” Onder Esthers portefeuille Sociaal Domein vallen ook buurtkamers: ontmoetingsplekken in de wijk. “De Waterlandpleinbuurt is een van onze ontwikkelbuurten waar we extra aandacht aan geven en investeringen doen. Vooral sociale investeringen in de openbare ruimte. Zo onderzoeken we of er een jongerencentrum kan terugkomen in deze buurt, knappen we de hoven op en hebben we hier tegenover een groenstrook met twee mooie nieuwe speeltuinen aangelegd.” Sociale cohesie vindt het dagelijks bestuur Noord erg belangrijk: dat buurtbewoners een beetje op elkaar letten in positieve zin en elkaar helpen. “Daarom willen we meer ontmoetingsplekken creëren in de buurt.”

Een brug slaan
Merel Werner, programmacoördinator Sociaal bij het stadsdeel, vult haar aan: “Het is van belang om het vertrouwen van de bewoners te winnen en een brug te slaan. Wanneer er sterke informele netwerken zijn, kunnen er makkelijker linken ontstaan met het formele aanbod, zoals armoedevoorzieningen. We zijn heel blij met Rochdale, die nu een buurtkamer beschikbaar heeft gesteld. Daarnaast werken we samen met welzijnsorganisatie Civic Amsterdam, die de studenten begeleidt.”

Bij de kick-off vertelt Jeroen de Wit, clustermanager van de opleidingen Social Work en Pedagogiek, dat hbo-instellingen steeds meer de verbinding met het werkveld en de regio zoeken. “In living labs of leerwerkplaatsen komen onderwijs, onderzoek en praktijk samen. Niet alleen de student heeft veel aan deze praktijkgerichte kennismaking met authentieke beroepssituaties, maar juist ook de samenwerkingspartners in de regio profiteren hiervan.” Voor de zorg- en welzijnsopleidingen bij Inholland staat het thema Preventie hoog in het vaandel. “Wij zijn ervan overtuigd dat we op het vlak van preventie van kansenongelijkheid en armoede van grote maatschappelijke meerwaarde kunnen zijn voor Amsterdam.”

Je leert veel van elkaar
Studente Delane Blokker verheugt zich erg op dit project, dat voor haar en haar klasgenoten een mooie kans is om praktijkervaring op te doen. “We hopen dat mensen via ons met elkaar in contact komen, dat wij ze elkaar laten versterken, ook als wij vertrokken zijn. Wij blijven nu één periode en kijken gelijk hoe er daarna een vervolg aan kan worden gegeven. Aan het eind van deze periode schrijven we een verslag over onze ervaringen.” Ze vindt het heel bijzonder dat ze nu met haar hele klas samen dit wijkproject kan doen. “Onze docent-expert Şenay Cemek werkte hier al; zij heeft ons allemaal meegenomen zodat wij dit klassikaal konden doen in plaats van individueel. Het grote voordeel hiervan is dat je veel van elkaar leert!”

De Wij Inholland awards Docent en Onderzoeker van het jaar 2021-2021 zijn donderdag uitgereikt tijdens de Dag van het Onderwijs & Onderzoek in Rotterdam. De awards gaan jaarlijks naar collega’s die bijzonder werk verrichten. Jelle Scheurleer mag zich dit keer Onderzoeker van het jaar noemen. Renske de Beijer ging er vandoor met de Wij Inholland award voor Docent van het jaar.

Zowel de jury als alle collega’s van Inholland konden stemmen op zes genomineerde onderzoekers en docenten. Renske en Jelle kwamen als winnaars uit de bus. Tijdens de zinderende finale op de Dag van het Onderwijs & Onderzoek was het eer aan collegelid Huug de Deugd en domein- en locatiedirecteur Nahied Rezwani om de gelukkigen te feliciteren en in de bloemen te zetten.

‘Renske is een bron van inspiratie’
Renske de Beijer, docent Social Work en Sportkunde bij het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn in Haarlem, werkt nog maar anderhalf jaar bij Inholland, en mag zich nu al Docent van het jaar noemen. Zij valt volgens de jury op met haar ontwikkelkracht in onderwijsinnovatie. De jury is voroal enthousiast over Renske’s passie in het uitoefenen van haar vak. ‘’Ze is erg toegewijd aan haar studenten en collega’s, werkt ‘persoonlijk en dichtbij’ en is een bron van inspiratie. De jury heeft grote bewondering voor haar ontwikkelingskracht en snelheid waarmee zij onderwijsontwikkeling, in co-creatie weet vorm te geven.’’

Nadat Renske de award in ontvangst had genomen, vertelde zij hoe bijzonder ze het winnen van de prijs vond. ‘’Dat wij ondanks de coronatijd toch dat netwerk met elkaar als docenten en studenten kunnen vormen, dat vind ik heel tof.’’

‘Bij Jelle komt alles samen’
Jelle Scheurleer is onderzoeker bij de onderzoekslijn Medische Technologie en docent bij de opleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken in Haarlem. Jelle was genomineerd vanwege zijn onderzoeksproject Panoptes. In het juryrapport lezen we: ‘‘De jury heeft grote waardering voor de wijze waarop Jelle de ontwikkeling van een complex softwaretool met succes heeft weten te klaren. Bij Jelle komt alles samen. Het getuigt van een methodologisch hoogwaardig, innovatief onderzoek met impact, dat inspeelt op behoeftes van het werkveld.’’

In zijn dankwoord zei Jelle: ‘’Dit werk was niet mogelijk geweest zonder de partners bij het Amsterdam UMC en de University of Manchester, en het vertrouwen van mijn lector.’’

Met de award, kregen Jelle en Renske ook nog een mooie bos bloemen en een geldprijs van 2.500 euro. Je kunt de uitreiking van de awards hieronder terugkijken.

Hogeschool Inholland, SEIN en Heliomare hebben een gezamenlijke overeenkomst ondertekend om innovatie in de zorg te versnellen. De partners brengen, onder de naam Living Lab Blended Zorgverlening, de komende vijf jaar expertise, menskracht, tijd en budget in om een kick-start te geven aan een gezamenlijke innovatie community.

Innovatie is noodzaak
Het vergrijzen van onze samenleving, de groeiende patiëntenstroom en de steeds grotere schaarste aan zorgverleners, maken dat innovatie in de zorg geen luxe maar noodzaak is. Het vormt dan ook een strategisch speerpunt van deze drie organisaties. Innoveren als het vernieuwen en verbeteren van behandelingen, zorgtrajecten, en dienstverleningsprocessen met digitale middelen. Vanuit de meerwaarde voor patiënten en professionals, de mens centraal. Maar juist binnen de zorg gaan de ontwikkelingen niet snel genoeg.

De coronapandemie is katalysator gebleken voor zorginnovatie. Zo bleek het noodgedwongen consult-beeldbellen vaak tijdwinst en meer ‘relaxte’ consulten op te leveren voor zowel arts als patiënt. Ook bleken observatiefilmpjes, door ouders gemaakt in de thuissituatie (in plaats van in een lab) vaak een beter beeld te geven van een kind. Hierdoor konden zorgverleners adequatere feedback geven. En bleken instructiefilmpjes van zorgverleners heel effectief. Want hierdoor kon het kind de instructie bekijken als het relevant was, bijvoorbeeld een ‘Zo trek je je jas aan’-filmpje bij het naar school gaan. Dit zijn ‘lowtech’ toepassingen van technologie. Ook op hightech gebied is er veel potentie (AI voor zorgprocessen, domotica, serious gaming en gamification, virtual en augmented reality).

Living Lab Blended Zorgverlening
SEIN, Heliomare en Inholland willen deze en andere waardevolle ervaringen niet verloren laten gaan en waar mogelijk nieuwe innovaties ontwikkelen en toepassen. Met het Living Lab Blended Zorgverlening beogen zij zorginnovatie een structurele plek te geven. Het Living Lab is dé zorginnovatie community waarin vraagstukken rondom zorg en technologie aangevlogen worden. “Innovatie is namelijk een complex proces waarin bij uitstek expertise uit verschillende disciplines samenkomt. Door co-creatie en interprofessionele samenwerking kan veel meer worden bereikt dan wat elke partner apart zou kunnen”, aldus Laurence Alpay, projectleider en associate lector eHealth bij Hogeschool Inholland.

Snel van start
De eerste projecten zijn inmiddels van start gegaan. Project ‘VR’, omdat VR-technologie veelbelovend is voor de behandeling van beweegproblemen en angstaandoeningen; en ‘Symphonic eMotions’, een programma waarmee mensen met een beperking door middel van bewegingen zelf muziek kunnen maken. Hierdoor worden zij op een plezierige manier uitgenodigd om specifieke oefeningen te doen en te bewegen.

Daarnaast onderzoeken de partners hoe zij deze innovatie community een nog grotere kick-start kunnen geven. Dit door middel van een leergang op maat op het gebied van zorginnovatie voor medewerkers en ketenpartners. 

Op donderdag 4 november organiseert het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn haar eerste netwerk-Hackathon. Daarin worden professionals uit de werkpraktijk van zorg, sport en welzijn uitgenodigd om kennis te maken met onderwijs- en onderzoeksprofessionals van Hogeschool Inholland om samen te verkennen waar nieuwe samenwerkingsverbanden mogelijk zijn. 

De Hackathon is onderdeel van een uitgebreide PR-strategie die in 2022 verder wordt uitgerold. Het Gala van Preventie, een coproductie van Hogeschool Inholland en New Scientist, sluit dit ‘preventiejaar’ op 8 juni 2022 feestelijk af.

Het Centre of Expertise
Het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn is een hotspot voor samenwerkingsverbanden. Het verbindt de opleidingen van Inholland en de onderzoekslijnen van het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW) met het werkveld en draagt zo bij aan een gezonde en inclusieve samenleving. “We richten ons op het aangaan van duurzame verbindingen, waarin onderwijs, onderzoek, overheid en het bedrijfsleven de handen ineenslaan”, zegt Noor Christoph, programmamanager bij het Centre. “Niet alleen op projectniveau, maar ook op meer strategisch niveau als partner. Om met elkaar samen te werken aan complexe maatschappelijke vraagstukken op het gebied van zorg en welzijn, die veelal alleen op basis van co creatie zijn op te lossen. Vanuit meerdere perspectieven dus. Hier gaan professionalisering en innovatie van de beroepspraktijk hand in hand - student en professional in ontwikkeling, met altijd concrete en bruikbare resultaten voor patiënt, cliënt of burger.”

De brug tussen zorg en welzijn
De maatschappij kent grote uitdagingen op het vlak van gezondheid en welzijn. Tussen bevolkingsgroepen bestaan belangrijke verschillen en niet iedereen heeft de mogelijkheid om de eigen gezondheid en vitaliteit te verbeteren. Marije Deutekom, directeur van Inholland Haarlem en het Domein GSW: “In het gemeenschappelijke thema Preventie komen de onderzoeksgroepen Gezondheid en Welzijn goed bij elkaar, daar is bij de start van het Centre een jaar geleden bewust voor gekozen. Iets is algauw óf zorg- óf welzijnsgerelateerd, terwijl de grote problemen in onze samenleving altijd te maken hebben met meerdere aspecten. Laten we schuldenproblematiek, eenzaamheid of overgewicht nou eens van alle kanten belichten, in plaats van steeds in te zoomen op de verschillen in aanpak. Zo kunnen we de brug slaan tussen zorg en welzijn en samen zinvolle cross-overoplossingen bedenken. Hierbij is ook de inbreng en expertise van andere Inholland-domeinen hard nodig, om die reden zijn voor de Hackathon en de overige events alle Inhollanders dan ook uitdrukkelijk uitgenodigd.”

Hogedrukpan voor nieuwe ideeën
De Hackathon is een dynamische, down-to-earth bijeenkomst, waarin de genodigden uit onderwijs, overheid en de beroepspraktijk worden aangezet om elkaar te ontmoeten en samen actief het gebied van zorg en welzijn te verkennen. Noor: “Met welke preventievraagstukken word jij in het dagelijkse leven geconfronteerd? Waar ligt jouw match met de aanwezige expertisegebieden? Welke creatieve projectideeën kunnen jullie samen verzinnen? Het is super hands-on, een kookpot waarin je onder druk met elkaar ideeën spuit en samen oplossingen bedenkt in de vorm van nieuwe projecten op het gebied van preventie. Het doel van de Hackathon is zowel matchmaking als inspiratie. Enerzijds willen we werkveld, onderwijs en onderzoek samenbrengen om te zien waar mogelijkheden liggen voor broodnodige initiatieven. Anderzijds delen we onze best practices: lopende projecten die als voorbeeld kunnen dienen voor de manier waarop je samenwerking concreet kunt vormgeven.”

Toekomstige projecten
Nieuwe initiatieven zijn bijvoorbeeld strategische partnerships op het gebied van stages, of organisaties die een onderzoeksvraag willen uitzetten. Ook kan het gaan om ontwikkeling van nascholingstrajecten, hbo/post-hbo-modules voor scholing van professionals in het werkveld. Marije: “Dan ga je echt die langdurige samenwerking aan op alle facetten die we als hogeschool in zo’n Centre kunnen betekenen! Ik zou het mooi vinden wanneer we in Haarlem en omgeving een duurzame verbinding kunnen realiseren met instellingen zoals Heliomare en het Spaarne Gasthuis. Juist in deze regio, waarin wij als hogeschool het verschil kunnen en moeten maken, is er behoefte aan sterke partnerships en een strategische agendasetting. Reden te meer voor ons om door middel van zo’n Hackathon de boel op te kloppen, partijen te enthousiasmeren en mensen aan te moedigen om aan boord te komen.”

De eerste Hackathon van het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn vindt plaats op donderdag 4 november in Hotel Zuiderduin, Egmond aan Zee. Contactpersoon is Noor Christoph. Hebben partijen elkaar tijdens de bijeenkomst gevonden, dan bestaat ook de mogelijkheid om direct een aanvraag te doen bij het subsidiefonds (link in jaarkalender). Na de Hackathon hebben deelnemers dan nog tot 19 november de tijd om aanspraak te maken op stimuleringsmiddelen om hun geformuleerde ideeën daadwerkelijk te realiseren.

Lector Femke Kaulingfreks (jeugd en Samenleving) was dinsdag 2 november te gast tijdens Lunch met de lector, de vijfde editie van een serie georganiseerd door NewScientist in samenwerking met Regieorgaan SIA. De uitzending is voor iedereen terug te kijken via deze link.

Femke Kaulingfreks is sinds maart 2018 lector Jeugd en Samenleving bij het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Hogeschool Inholland. Zij houdt zich in haar onderzoekslijn bezig met complexe en actuele maatschappelijke vraagstukken rondom opgroeien en opvoeden.

In haar onderzoek staat empowerment van jongeren in een kwetsbare positie centraal. De focus ligt daarbij op jeugdempowerment in de wijk, veerkrachtig opgroeien en veranderend vakmanschap van jeugdprofessionals. Daarnaast wordt bekeken hoe informele en professionele hulpverlening elkaar kunnen versterken. Dit resulteert in onderzoeksrapportages én hands-on adviezen voor jeugdprofessionals en methodiekontwikkeling voor de jeugdsector en het onderwijs.

De livestream en meer informatie over Lunch met de lector kun je vinden op NewScientist.nl

Gezond en lekker eten. Volgens Feike van der Leij zijn het twee handen op één goed gevulde buik. Althans, zo zou het kunnen zijn. In zijn lectorale rede op 11 oktober deed hij uit de doeken hoe hij samen met collega’s en studenten bij Inholland en talloze externe partners mensen langer gezond wil laten leven met duurzaam geproduceerd voedsel. Hoe? Door de kracht van smaak te benutten.

Feikes lectorale rede stond niet op zichzelf. Tekenend voor de samenwerking van zijn onderzoekslijn Health & Food liet hij zijn inauguratie samenvallen met de viering in Pakhuis de Zwijger van het vijfjarige jubileum van FICA, een samenwerkingsverband in Amsterdam dat bedrijven en studenten samenbrengt voor vraagstukken en innovaties rond voedsel. Feike sprak eerder als startende lector, de eerste keer voor hogeschool Van Hall Larenstein. “Toen richtte ik me op healthy ageing: langer gezond blijven. Nu ligt de nadruk op happy ageing: zo lang mogelijk gezond blijven maar wel genieten. Voeding die lekker is moet gezond zijn en gezonde voeding moeten we lekker maken.”

Bekijk hieronder de aftermovie van de lectorale rede. 

Brede hogeschool
Onder de naam Food for Happy Ageing ontrolt zich bij de onderzoekslijn Health & Food een uitgebreid onderzoeksprogramma. “We willen bijdragen aan de gezondheid van mensen, zorgen dat ze op een gelukkige manier oud worden en bijdragen aan een duurzame voedselketen.” Of dat allemaal haalbaar is? “Met de opleidingen van het domein Agri, Food & Life Sciences richten we ons hierop. Dankzij de brede hogeschool die Inholland is, kunnen we volop samenwerken met andere domeinen. En we trekken de buitenwereld erbij. Uiteindelijk is de samenwerking samen te vatten in vijf olympische o’s: ondernemers, omgeving, overheid, onderzoek en onderwijs.”

Producten uit uienpulp
“Het onderzoek van Food for Happy Ageing valt uiteen in vijf thema’s”, legt Feike uit. “Spiermetabolisme en veroudering, Gezonde voeding uit reststromen, Doelgroepenvoeding, Gepersonaliseerde voeding en de Kracht van smaak.” Bij alle thema’s kan Feike met enthousiasme voorbeelden van onderzoeksprojecten noemen. Opvallend is de grote betrokkenheid van studenten hierbij. “Jaarlijks is er in Nederland een restroom van 500 miljoen kilo uien. Dit heeft een hoog vezel- en eiwitgehalte. Onze studenten zijn bezig om eetbare producten te ontwikkelen van uienpulp, dat overblijft bij ui-restverwerking.”

Thuiswonende ouderen
Een ander sprekend voorbeeld gaat over doelgroepenvoeding. “Met studenten van het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica hebben we een apparaat voor mensen met kauw- en slikproblemen ontwikkeld waarmee ze toch met andere mensen mee kunnen eten.” Weer een ander project richt zich op ondervoeding bij thuiswonende ouderen. “Hierbij zijn onder meer studenten van Food Commerce & Technology, Verpleegkunde en Social Work betrokken.”

Lekker, gezond, duurzaam en betaalbaar
In het thema De kracht van smaak komen volgens Feike alle overige vier thema’s van de onderzoekslijn samen. Het is immers de lekkere smaak die mensen doet eten. “Amsterdam wil in 2025, bij het 750-jarig bestaan, de food capital van Nederland zijn. Dan moeten mensen gebruik kunnen maken van de LGDB-index voor voedsel: is een product lekker, gezond, duurzaam en betaalbaar. Je kunt daar een app van maken, zodat mensen de juiste keuze kunnen maken.”

Van soja naar veldbonen
Tegen die tijd zullen de schappen vol liggen met veldboonproducten, als het aan Feike ligt. “In het project Bean Me Up! onderzoeken we de volgende stap in de zogeheten eiwittransitie. Van de eerste stap, overschakelen van dierlijke eiwit naar sojabonen, naar de volgende: minder afhankelijk zijn van import van soja door veldbonen uit Nederland te gebruiken. We hebben al muffins met veldbooneiwitten getest voor ons project met thuiswonende ouderen.”

Growth Experience Lab
Ook buiten de onderzoeksthema’s zijn studenten betrokken bij onderzoek. “We hebben het Growth Experience Lab waar studenten stagelopen bij lectoren en het prachtigste onderzoek kunnen opzetten. Een mooi voorbeeld is het onderzoek van student Haokun Fu, die de redenen van jongvolwassenen in de Randstad en Shanghai vergeleek om wel of niet vegetarisch te eten. Het geeft goed inzicht voor bedrijven om met hun producten in te spelen op de verschillende markten.”

Inauguratie
Een van de aanwezigen die ademloos zat te luisteren was Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur van Hogeschool Inholland. “Voedsel is een bindmiddel in de samenleving. Mensen komen graag samen om voedsel te nuttigen waarbij het belangrijk is dat wat je eet je gezond maakt en houdt. De onderzoekslijn verbindt ook jonge mensen: multidisciplinaire, in de onderwijsketen. Laten we voedsel centraal stellen voor de gemeenschap van Inholland en om dat kracht bij te zetten wil ik jou, Feike, inaugureren.”

Start-ups van studenten
Na het praten kwam het proeven met een bijzondere borrel waarin die verbindende kracht van voedsel en de kracht van smaak pas echt goed tot hun recht kwamen in foodinnovaties van Inholland-studenten. Heuse start-ups als Saucijs Uniq en Bonborange deelden hun gezonde, duurzame en vooral heerlijke hapjes uit aan de aanwezigen.

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Bekijk hier de presentatie of download het redeboekje De kracht van smaak!

Maik Hofstra zat in één van de groepen die het onderzoek deed, samen met teamleden Susanne en Lena. Ze richtten zich op voeding, bewegen, stress en ontspanning en voerden daar een doelgroep-enquête voor uit. Op basis van de resultaten waren ze van mening dat rondom ‘voeding’ de meeste winst viel te halen. Een thema waar Maik zelf steeds meer mee bezig is. “Eigenlijk ben ik altijd al met gezondheid en leefstijl bezig geweest. Vóór deze opleiding heb ik het CIOS gedaan bij het Nova College. Daar kwam het al wel aan bod en heeft het mijn interesse gewekt, ik vind het erg leuk en interessant om daar nu bij Sportkunde dieper op in te gaan.”

Uit het onderzoek bleek duidelijk dat veel jongvolwassenen bij lange na niet komen aan richtlijnen als 200 gram groente per dag, dagelijks ontbijten, of één keer per week (vette) vis eten. Daarop schreef de groep aanbevelingen voor hun leeftijdsgenoten om het makkelijker te maken dat wél te halen. Daarnaast werd er kritisch gekeken naar de omgeving waar zij bijna dagelijks zijn: het schoolpand. Maik: “Zo hebben we de aanbeveling gedaan om fruit neer te zetten dat studenten altijd kunnen pakken en om het aanbod in de kantine gezonder te maken. Om water drinken te stimuleren, leek het ons goed een watertappunt te maken.”

Die laatste aanbeveling werd direct overgenomen en meegenomen in de verbouwing van het Centre Court. Dit centrale plein wordt zo ingericht dat studenten én medewerkers worden gestimuleerd tot sport, spel en bewegen. Het watertappunt is een logische en nuttige toevoeging aan dit geheel. Maggy Zwetsloot gaf vanuit Inholland uitvoer aan de realisatie van het watertappunt. Haar primaire functie is veiligheidscoördinator, daarnaast houdt ze zich bezig met het stimuleren van vitaliteit, met name voor medewerkers.

Maggy: “Dit watertappunt past daar mooi in. Ik heb uitgezocht welke er moest komen en samen met de studenten vooral ook wáár. Er moet natuurlijk wel een waterleiding in de buurt zitten! We werken nog aan iets van een bord of andere aanduiding, zodat het goed opvalt. Daarnaast bekijken we of er een watertappunt kan komen in de centrale hal, dat hopen we volgend jaar zomer mee te nemen als er toch een kleine verbouwing plaats moet vinden. Ook de aanbeveling om gezonder eten in de kantine aan te bieden is opgepakt: daar gaat een student als afstudeeropdracht mee aan de slag. Toen in coronatijd de kantine dicht was, merkten we op dat er alleen maar snoepautomaten met drop en chocolade staan. Dus daar kunnen we met elkaar ook nog een slag slaan.”

Op 4 oktober is het watertappunt ‘geopend’, samen met de groep studenten die het bedacht heeft. Als het Centre Court helemaal af is, zal het watertappunt ongetwijfeld veelvuldig gebruikt worden. Maik: “Het is heel tof dat het echt werkelijkheid is geworden. Dat ons onderzoek niet voor niets is geweest, of alleen om studiepunten te halen, maar dat de school er echt naar geluisterd heeft. Als ik er langsloop, of één van de anderen uit mijn groepje, zal ik toch steeds even denken: ‘hé, die is van mij!”

“Ik vind het een enorme eer om genomineerd te zijn en ben daar ook echt trots op”, zegt Mireille Bakker in een reactie. Op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het OLVG in Amsterdam deed Mireille onderzoek naar het effect van kinesiotape op pijn bij traumatisch letsel aan de schouder of thorax (borstkas).

‘Minder pijn bij gebruik kinesiotape’
Anders dan bij een gebroken arm of been, kunnen je schouder of ribben niet ingegipst worden bij breuken. Wel krijg je dan een soort mitella om je arm in te hangen en pijnstillers. En soms wordt je schouder of rib ingetapet met kinesiotape, een gekleurde elastische tape die je bijvoorbeeld veel bij sporters ziet.

“We wisten nog niet goed of kinesiotape ook tegen pijn werkt bij breuken”, legt Mireille uit. “Al negen jaar werk ik op de SEH en al die tijd heb ik me afgevraagd: waarom gebruiken we dit middel eigenlijk terwijl we niet echt weten of het werkt? Patiënten gaven vaak aan dat de tape lekker zat. Mijn afstudeeronderzoek heb ik dan ook gebruikt om dit eindelijk een keer uit te zoeken. De uitkomst: er is uiteindelijk minder pijn als de kinesiotape is gebruikt.”

Mireille is tevreden over het resultaat: “Het doen van dit onderzoek tijdens mijn opleiding was echt een feestje en een mooie aanvulling op mijn werkzaamheden als verpleegkundig specialist op de SEH. Het is ontzettend leuk om een best practice om te zetten naar een evidence based practice waar patiënten veel aan hebben. Heel gaaf om te doen ook, reken er dus maar op dat ik doorga met mijn onderzoek naar de effecten en werking van kinesiotape.”

Onderzoek naar communicatie met hartfalenpatiënten
Op haar beurt deed medestudent Marceline Eilert onderzoek op de afdeling cardiologie van de Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar,  naar de communicatie met en het informeren en begeleiden van hartfalenpatiënten met lage gezondheidsvaardigheden. Momenteel is zij werkzaam als verpleegkundig specialist cardiologie voor Hospital at Home, een samenwerkingsverband tussen Noordwest Ziekenhuisgroep en thuiszorgorganisatie Omring. De uitkomsten van haar onderzoek komen daar goed van pas.

Marceline legt uit dat de behandeling van hartfalen voor een deel bestaat uit zelfmanagement, waarbij patiënten leefregels volgen en leren om tijdig alarmsymptomen te herkennen. “Goed zelfmanagement kan bij hartfalenpatiënten (her)opnames voorkomen en zelfs de prognose verbeteren. Hiervoor is echter wel een adequaat niveau van gezondheidsvaardigheden nodig. Dit zijn vaardigheden om (medische) informatie te verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en toe te passen.”

Helaas is het zo dat één op de drie Nederlanders slechts over lage gezondheidsvaardigheden beschikt. Speciaal voor deze mensen heeft Marceline een ‘patiëntenreis’ ontwikkeld. Dit zorgproduct geeft zorgverleners inzicht hoe de communicatie, informatievoorziening en begeleiding dient te verlopen bij patiënten met lage gezondheidsvaardigheden. “Ik ben natuurlijk heel trots en blij dat ik genomineerd ben voor de VIOS afstudeerprijs! Op 8 oktober mag ik met de andere genomineerden een pitch geven, afhankelijk hiervan wordt de winnaar gekozen. Heel spannend allemaal!”

Een goed voorbeeld van hoe dat gezamenlijk leren kan gaan, gaf Salkan, ervaringsdeskundige, bij de feestelijke ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst van Sterk in Onderwijs: “Ik zou graag eens een dagje mee willen lopen als student, om dat te ervaren. Daar kan ik zelf dan van leren, maar ik kan ook kijken hoe studenten omgaan met iemand met een verstandelijke beperking. Welke taal ze gebruiken en of dat te begrijpen is. En of ze naar die persoon zelf kijken en er tegen praten, of alleen met de begeleider of de persoon ernaast.”

Sterk in Onderwijs is een initiatief van de LFB, de landelijke belangenorganisatie door en voor mensen met een verstandelijke beperking. Er zijn al STERKplaatsen in onder meer Utrecht (HU), Twente (ROC) en Nijmegen (HAN). Een belangrijke stap in de acceptatie en zichtbaarheid van mensen met een verstandelijke beperking, zo vertelt LFB-directeur Ellis Jongerius, die zelf ook een verstandelijke beperking heeft: “Omdat het gaat om gelijkwaardigheid, leren van elkaar en elkaar versterken. Ik denk ook dat daar veel behoefte aan is in de maatschappij, om die diversiteit te verbeteren. Ik ben zelf actief op beleidsniveau en ken en hoor veel mensen met een beperking. Dit project helpt om ze verder te brengen, maar het is ook goed voor de studenten van Inholland om van hen te leren.”

Diversiteit en inclusie
Marije Deutekom twijfelde als vestigingsdirecteur van locatie Inholland Haarlem geen moment om mee te doen met Sterk in Onderwijs. “Door studenten met een verstandelijke beperking hier – letterlijk en figuurlijk – een plek te bieden, maken we werk van diversiteit en inclusie. Daarbij kunnen zij veel betekenen voor onze studenten en ons onderwijs, onder meer door hun ervaringen en perspectieven te delen. In eerste instantie vanuit de opleiding Social Work, maar ik denk ook aan Sportkunde waarbij in toenemende mate aandacht is voor aangepast sporten. Laat mensen die zelf aangepast sporten maar vertellen wat zij nodig hebben en wat zij leuk vinden. Of studenten Bouwkunde, die bij de inrichting van gebouwen en de leefomgeving rekening moeten houden met mensen die minder mobiel zijn of niet goed kunnen lezen. En zo zie ik heel veel mogelijkheden waar we elkaar sterker kunnen maken.”

Chavelly heeft de opleiding tot ervaringsdeskundige al gedaan en gaat nu verder bij de STERKplaats bij Inholland. “Op mijn vorige school in IJmuiden vond ik rekenen heel leuk. Nu doe ik hier de administratie en elke maand de kas en de bank. Ook geef ik samen met mijn coach een cursus bij zorgaanbieders.” Ook zal Chavelly in gesprek gaan met studenten. “Ik zou eerst willen kennismaken en vertellen wie ik ben en wat voor beperking ik heb. Want iedereen is verschillend. Ook zou ik anderen willen leren kennen om te kijken naar mogelijkheden. Niet: “dat kan je niet”, maar eerst proberen voordat je zegt dat het niet lukt. En kijken waar iemand goed in is, wat hij of zij goed kan.”

Dagbesteding met meerwaarde
Partners van Sterk in Onderwijs zijn De Hartekamp Groep en de SIG, organisaties die ondersteuning bieden aan mensen met een beperking, onder meer op het gebied van wonen en werken. Ook Stichting De Baan, dat activiteiten organiseert voor vrijetijdsbesteding, sport en vakantie voor mensen met een beperking, heeft zich aangesloten. Daar waar de opleiding aan cliënten en bewoners van De Hartekamp Groep en de SIG een dagbesteding met meerwaarde biedt, fungeert De Baan vooral als netwerkpartner die hun deelnemers en bezoekers kan attenderen op Sterk in Onderwijs.

Andreas Trauernicht, manager dagbesteding bij De Hartekamp Groep: “Inholland leidt onze toekomstige werknemers op, ik vind het heel goed dat zij tijdens hun opleiding al regelmatig in contact zijn met de mensen waar ze straks in hun werk mee te maken hebben. Daarnaast is het geweldig dat er meer keuzes en mogelijkheden komen voor vervolgopleidingen voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Waar ik met bewondering naar kijk, is dat er vanuit de LFB wordt ingezet op een gelijkwaardige relatie en dat we uit de rol ‘begeleider-cliënt’ stappen.”

Wederkerigheid als sleutelwoord
SIG-collega Jan Kroft sluit zich hierbij aan: “Als het gaat om mensen met een verstandelijke beperking wordt er meestal “gezorgd voor”. We kunnen en moeten hen veel meer een stem geven, ook diegenen waarmee je wat moeilijker kunt communiceren. Bijvoorbeeld door gesprekken te ondersteunen met tekeningen en pictogrammen. Het leren werkt hier twee kanten op, wederkerigheid is echt een sleutelwoord. Een mooie bijkomstigheid is dat studenten van Sterk in Onderwijs mondiger worden, meer voor zichzelf durven opkomen. Zo kunnen zij ons weer helpen om de zorg beter te maken door in gesprek te gaan met het zorgkantoor, kwaliteitsinstituten, de cliëntenraad, noem maar op.”

Het slotwoord is aan Rico, die begeleid zelfstandig woont bij de SIG. Op deskundige en humoristische wijze praatte hij de feestelijke aftrap aan elkaar en leidde hij geïnteresseerden rond. “Ik ben zelf ervaringsdeskundige in opleiding. 1 April ben ik begonnen met werken bij de LFB, en dat is geen grap! Ik kwam altijd bij het Kenniscafé dat de LFB en De Baan samen organiseren en wilde daar wel meedraaien. Ik werk nu elke dinsdag en donderdag bij de LFB in Haarlem. Ik maak alle PowerPoints en doe de techniek. Misschien kan een student van het Conservatorium Haarlem mij wel uitleggen hoe ik beter kan werken met een mengpaneel. Wat ik de studenten van Inholland wil leren is dat wij gezien worden: “hé, jij bent er één van Sterk in Onderwijs”. Dan voelen wij ons welkom.”

Guido Walraven heeft na 16 jaar afscheid genomen als lector Dynamiek van de Stad. Voor online én fysiek aanwezige toehoorders hield hij een vurig en liefdevol betoog voor een meer rechtvaardige stad. “De rol van hogescholen is om professionals voor te bereiden op hun rol en taak bij het aanpakken van taaie en complexe maatschappelijke kwesties.”

Dagvoorzitter Marije Deutekom, directeur van het Domein Gezondheid, Sport & Welzijn van Inholland, geeft eerst het woord aan Ympkje Albeda en Wouter Jaspar, beiden onderzoeker bij Dynamiek van de Stad. Ze presenteren een digitaal magazine met ervaringen en observaties van onderzoekers en de verdiepende boekpublicatie Werken aan een meer rechtvaardige stad met praktijkgericht onderzoek.

Decentralisatie in sociaal domein
Hoe werk je aan een meer rechtvaardige stad? Voordat Guido daarop antwoordt, staat hij in zijn rede stil bij het sociaal domein. Hoe staat dit ervoor na de grootschalige decentralisatie in 2015, waarbij veel taken bij gemeenten kwamen te liggen? “Het Sociaal en Cultureel Planbureau trekt een sombere conclusie. Het doel van de decentralisatie om de dienstverlening beter en goedkoper te maken is niet gelukt.”

Bouwstenen voor de stad
Guido signaleert taaie sociaal-maatschappelijke vraagstukken in de steden. “Hiervoor bestaan geen gemakkelijke oplossingen. Het vraagt om samenwerking van alle actoren, kennisontwikkeling en een dialoog over waarden.” Er is een gezamenlijk handelingsperspectief nodig en daarvoor reikt Guido bouwstenen aan om slim te investeren in bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid van mensen in de stad.

Naar een verzorgingsstad
De bouwstenen komen deels voort uit de agenda’s die Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, jaren geleden benoemde om tot een ‘verzorgingsstad’ te komen. “Het is tijd om dat concept te actualiseren. Door wereldwijde ecologische en economische problemen lokaal aan te pakken, door crafting communities te vormen van overheden, instellingen, bewoners, ondernemers en onderzoekers en door ervaringskennis, kennis uit onderzoek en vakkennis van professionals te combineren. 

Co-creërend samenwerken
Guido noemt nog meer bouwstenen om te werken aan een meer rechtvaardige stad. Heb oog voor welvaart in brede zin, richt je op de behoeftes van iedereen zonder de ecologische grenzen te overschrijden (volgens de donuteconomie), pak de duurzaamheidsdoelstellingen van de Verenigde Naties op en sta stil bij de vraag wie recht heeft op de stad. “Hoe je deze opgave aanpakt? Door als professionals en inwoners samen te werken, in vanzelfsprekende coöperatie met de gemeente. Bij Inholland geven we daar in stads- of fieldlabs al vorm aan. In co-creatie werken we daar als gelijkwaardige partners aan oplossingen.”

Inzet uit liefde
“De rol van hogescholen is om professionals voor te bereiden op hun rol en taak bij het aanpakken van complexe maatschappelijke kwesties”, zegt Guido. “We staan nog aan het begin om studenten daarin goed op te leiden: multidisciplinair, samen met inwoners en ondernemers.” Als professional werkend aan een rechtvaardige stad volg je daarbij ook je moreel kompas, stelt Guido. “Zelf heb ik me met hart en ziel ingezet, omdat ik wil bijdragen aan een meer rechtvaardige stad en samenleving.” En dat hart spreekt ook echt mee. Guido: "Het motto van mijn rede komt van de Amerikaanse filosoof en activist Cornel West. Never forget that justice is what love looks like in public."

Hulp van Inholland hard nodig
“We hebben jou en denkers en doeners van Inholland hard nodig”, zegt Michiel Grauss, wethouder Armoedebestrijding, schuldenaanpak en informele zorg van Rotterdam. “Jouw aanpak om te luisteren naar de ervaringen van betrokkenen, onderzoek mee te nemen en samen te werken is inspirerend. Door de toeslagenaffaire moeten we als overheid het vertrouwen bij burgers terugwinnen. Hoe leid je professionals op die de gedupeerden van de toeslagenaffaire helpen? Hoe ontwikkelen de studenten zich moreel, als mens?”

Nadruk op preventie
“In onze opleidingen stellen we de mens centraal”, zegt Marije. “De droom van het domein GSW is om professionals te laten acteren voordat problemen als eenzaamheid, schulden en armoede optreden. Met het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn zetten we daarop in.”

Duurzaam samenwerken met werkveld
Tussen Marije Deutekom en Michiel Grauss zit Huug den Deugd, lid van het College van Bestuur van Inholland. “Uiteraard gaan we door met het onderzoek van Dynamiek van de Stad, waarvan de kracht is dat studenten steeds nauwer samenwerken met inwoners en de gemeente. Het is indrukwekkend om te zien in hoeveel wijken collega’s en studenten actief zijn. Daar komen ze taaie problematiek tegen en dat vraagt om professionals die interprofessioneel zijn opgeleid en om duurzame partnerschappen met het werkveld. Het is goed om die langdurige samenwerking expliciet uit te spreken.”

In de tv-reportage (zie boven) geven beginnende verpleegkundigen aan dat de werkdruk best hoog is en soms het gevoel hebben dat ze in het diepe worden gegooid.

Gezien het tekort aan verpleegkundigen is het goed nieuws is dat steeds meer jongeren kiezen voor een hbo-opleiding verpleegkunde. Toch dreigt er alsnog een groot tekort aan personeel in de zorg omdat veel studenten al kort stoppen nadat zij aan het werk zijn gegaan. Dit zou bijvoorbeeld komen door onvoldoende (door)ontwikkelingsmogelijkheden. “Ook geven ze aan dat ze niet voldoende worden gehoord in hun werk en dat ze ervaren dat ze in het diepe worden gegooid", zegt Cordfunke-Krebbekx. Daarnaast spelen de hoge werkdruk en de lage betaling vaak een rol.

Bewust van deze hoge uitstroomcijfers is deze kwestie bij de opleiding hoog op de agenda gezet. Zo wordt het vak verpleegkundig leiderschap gegeven om verpleegkundigen meer mondig te maken zodat beginnende verpleegkundigen steviger in hun schoenen staan. Daarnaast is de opleiding in gesprek met andere hogescholen, ziekenhuizen en andere zorginstellingen om te kijken wat nodig is om voortijdige uitstroom te voorkomen. Betere begeleiding blijkt één van de belangrijkste aandachtspunten, waar intervisie en regelmatige coaching zouden kunnen helpen.

Want dat een verpleegkundige lekker in haar of zijn vel zit, is volgens Cordfunke-Krebbekx van belang, ook voor de patiënt. "Als je bewust bent van je eigen ontwikkeling en je durft uit te spreken over je vak, dan komt dat ook de patiëntenzorg ten goede. Dat leidt tot minder complicaties bij de patiënt en dat weer tot betere kwaliteit van de zorg."

Bekijk het hele item én het artikel op EenVandaag

De oratie is openbaar en te volgen via YouTube-kanaal VU Beadles office:

Naar de tandartsbus
“Mijn fascinatie voor mondgezondheid en mondhygiëne begon vrij jong, op achtjarige leeftijd. In het dorp waar ik ben opgegroeid was er namelijk geen tandarts. Mijn eerste ervaring met een tandarts was dan ook vrij laat. Ik zat al op de lagere school en er kwam een keer per half jaar een ‘tandartsbus’ bij ons in het dorp langs. Het resultaat van die late eerste controle was dat er gaatjes in mijn blijvende kiezen waren ontstaan, niet iets waar je blij mee bent natuurlijk. Maar die ervaring heeft er via enkele omwegen wel voor gezorgd dat ik, juist vanuit eigen ervaring, weet hoe belangrijk een goede mondhygiëne, van jong tot oud is. Hoe mooi zou het zijn, als iedereen tot op hoge leeftijd zijn eigen gezonde gebit kan behouden?

Gebit legt ongelijkheid in de samenleving bloot
“Ik heb me altijd afgevraagd hoe het toch kwam dat sommige mensen veel sneller tandvleesproblemen ontwikkelden en veel sneller ziek werden en anderen niet. Er zijn natuurlijk verschillen in wat we eten: sommige mensen eten veel meer zoet beleg en anderen hartig. Het aantal eet- en drinkmomenten is vergeleken met de jaren ’70 toegenomen: waar we voorheen drie keer per dag iets aten, is dat nu opgelopen tot vijf à zes keer per dag met alle tussendoortjes en snacks. Ook zie je dat door cultuur ingegeven voedingsgewoontes soms nadelig kunnen zijn voor een gezond gebit. En natuurlijk kunnen we mensen voorlichten, maar we zien dat preventieve maatregelen vooral worden opgepikt door mensen met een hoge sociaal economische positie (SEP). De gezondheidskloof met de lage SEP-groep wordt steeds groter. En waar er wél steeds meer aandacht komt voor de toename van bijvoorbeeld obesitas, zie je dat mondhygiëne nog vaak over het hoofd wordt gezien. Terwijl je juist met een geïntegreerde aanpak met de hele keten van zorg en sociaal welzijn meerdere vliegen in een klap kunt slaan.”

Geïntegreerde aanpak meest succesvol
Een van de onderzoeken die voor mij echt laten zien hoe samenwerking kan leiden tot directe praktische resultaten is te zien in het onderzoek dat we hebben verricht in het kader van het ‘Programma Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht’. In de wijken Nieuw-West en Oost gingen we in gesprek met ouders die in buurtcentra taalles volgden. We vroegen hen naar hun eetgewoontes, hun beweging, maar we gaven hen óók heel praktisch een poetsworkshop. Ook voor onze studenten heel leerzaam om deel te nemen in dit onderzoek en uit te vinden wat de balans is tussen iemand willen helpen en tegelijkertijd iemand in zijn waarde laten.

Van dadels naar appels
Ze leren echt goed luisteren en doorvragen. Er zijn in Amsterdam bijvoorbeeld diverse scholen waar kinderen alleen water mee mogen nemen als drinken en fruit als tussendoortje. Natuurlijk een prachtig initiatief! Uit gesprekken kwam echter naar voren dat veel ouders dit ‘zielig’ vinden en vervolgens hun kinderen thuis dan een pakje drinken aanbieden. Onze studenten probeerden in het onderzoek dan ook een groep moeders voorlichting te geven hoe belangrijk het is dat hun kinderen ook thuis water dronken. Toen een van de dames vervolgens trots vertelde dat haar kinderen thuis wel alleen maar fruit aten, was dit natuurlijk erg positief om te horen… tot ze vol trots de ‘fruitschaal’ op tafel zette vol met gedroogde dadels … Het is dan de kunst om te luisteren en open te staan voor de goede bedoeling en tegelijkertijd een gezonder alternatief te bieden.

Met preventie en onderzoek de gezondheidskloof verkleinen
Hoewel mondaandoeningen op de derde plaats van meest kostbare ziekten in Nederland staan en cariës -gaatjes in het gebit- en tandvleesproblemen goed te voorkomen zijn, lukt dat lang niet iedereen. Ik hoop met mijn aanstelling met participatief actieonderzoek maatregelen ontwikkelen die aansluiten bij de belevingswereld van de lage SEP-groep, waar de nood het hoogst is. Dit vergt een integrale aanpak met de hele keten van zorg en sociaal welzijn, omdat mondaandoeningen gerelateerd zijn aan andere leefstijlaandoeningen, zoals obesitas, diabetes en hart en vaatziekten. Op dit moment wordt de mondgezondheid nog te weinig als deel van de algemene gezondheid gezien. Er wordt nog te weinig aan preventie gedaan. Gelukkig is preventie een thema waarvan steeds meer het belang wordt ingezien. Niet alleen extern, maar ook bij Inholland zelf zie je aandacht voor preventie met de oprichting van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn.

'Je mond is je visitekaartje'
Door te kiezen voor een gezamenlijke aanpak van risicofactoren hopen we veel mond- en daarmee gezondheidsleed te voorkomen. En niet alleen gezondheidsleed… met een slecht gebit hebben mensen vaak minder zelfvertrouwen, hebben ze minder kans op een goede baan, minder kans op een relatie, vriendschappen… je mond is écht je visitekaartje”.

Preventie op het gebied van gezondheidszorg gaat een steeds grotere rol spelen. Mede door COVID-19 is aangetoond hoe belangrijk preventie is én hoe belangrijk het is om ook hulp op afstand te kunnen bieden. Docent-onderzoeker Esther Krijnen (onderzoekslijn GGZ Verpleegkunde), die donderdag 17 juni om 11.45 uur gaat promoveren, is blij met de aandacht voor het onderwerp, maar wil graag ook meer aandacht voor terugvalpreventie.

“Er worden ongelofelijk veel apps en programma’s ontwikkeld op preventiegebied en e-health blijft booming. De vraag is natuurlijk: hebben mensen echt iets aan die apps, worden programma’s echt gebruikt en zijn ze effectief? In mijn promotietraject heb ik het GET READY-programma geëvalueerd. Dat richt zich specifiek op terugvalpreventie voor patiënten die hersteld zijn angst- en/of depressieve stoornissen. Vaak wordt gedacht dat mensen die hersteld zijn geen hulp nodig hebben, terwijl je vaak ziet dat er juist nog veel behoefte is aan ondersteuning ook ná herstel...terugvalcijfers zijn hoog.”

Programma werkt beter met begeleiding
“Bijzonder resultaat uit het onderzoek was dat het essentieel bleek om e-health te combineren met persoonlijk contact met een hulpverlener. Zónder die combinatie zie je een afname in gebruik van het programma en (mogelijke) afname in de werking. Alleen e-health is dus niet genoeg.

Ik hoop dan ook met dit onderzoek te bereiken dat ik zowel patiënten als hulpverleners bewust kan maken dat veel leed voorkomen kan worden door ná de behandeling terugvalpreventie te bespreken. En hen direct de tools in handen geef om hier ook praktisch mee aan de slag te gaan met het GET READY-programma.”

Wat houdt het GET READY programma in?
“Het terugvalpreventieprogramma GET READY bestaat uit contacten met praktijkondersteuners huisarts-GGZ (POH-GGZ) en e-health modules. Patiënten en POH-GGZ vullen samen een terugvalpreventieplan in en patiënten houden hun angst- en stemmingsklachten bij in een online dagboek.

Patiënten vonden de e-health modules informatief, terwijl de POH-GGZ een heel belangrijke rol spelen in het motiveren en steunen van patiënten om met e-health aan de slag te gaan en te blijven.”

Gepromoveerd…en dan?
“Ik wilde graag promoveren op een onderwerp waarbij ik wetenschap en praktijk kon verbinden. De mogelijkheid om nu binnen Inholland ‘Leer- en innovatienetwerken (LIN’s) op te zetten binnen de ggz is een kans die ik met beide handen aangrijp. Je ziet ook met de oprichting van het Centre of Expertise: Preventie in Zorg & Welzijn, dat het domein GSW ook bewust kiest voor deze richting. Mijn promotieonderzoek en het opzetten van de LIN’s passen perfect in die ontwikkeling.”

Lees meer over Esther’s onderzoek

Het thema vitaliteit, en dan met name het onderdeel zelfregie, was voor Nick een belangrijke reden om deel te nemen aan de Makathon, een activiteit waarvoor Inholland-studenten worden aangemoedigd deel te nemen maar die buiten het studiecurriculum valt. Nick: "Zelfregie vind ik heel belangrijk. Mensen moeten wat mij betreft zelf kunnen bepalen hoe ze hun leven leiden en daarin hun eigen keuzes kunnen maken. Nu is dat voor sommige mensen niet vanzelfsprekend en als je daarin een verschil kunt maken, al is het maar voor één persoon, dan wil ik daar graag tijd in steken."

Ruimte en veiligheid
De deelnemers aan de Makathon werden ingedeeld in groepen, die in onderlinge samenspraak zelf kozen met welke praktijkcasus ze aan de slag wilden. Zo kwamen Rabobank en de gemeente Heemstede met het vraagstuk hoe je technologie in kunt zetten om jongeren beter voor te bereiden om zelfstandig met geld om te gaan – en zo financiële zorgen en/of schulden te voorkomen. Een andere casus kwam van Kinderopvang Les Petits, dat meer ruimte wil geven aan kinderen om te spelen, leren en ontdekken met spullen waar enig risico aan vast zit. Denk aan kratjes die opgestapeld kunnen worden, racen met oude rollators of tonnen die ergens af kunnen rollen. In de Makathon werd gezocht naar een technologische oplossing om het geven van ruimte én (het gevoel van) veiligheid van ouders en medewerkers hand in hand te laten gaan.

Die laatste casus leek Nick wel wat, de rest van zijn groepje had echter een sterke voorkeur voor het vraagstuk van de Hartekamp Groep rondom de duofiets. "Dat was overigens ook een interessante vraag. De cliënten van de Hartekamp Groep hebben een beperking. Wanneer zij weggaan op de duofiets, is het de begeleider die kan sturen, de snelheid bepaalt, kan remmen, enzovoorts. De uitdaging voor ons was om een oplossing te bedenken zodat de cliënt meer zelfregie heeft, met behoud van veiligheid. Daarmee zijn we aan de slag gegaan, met in onze groep een havo-leerling, drie studenten Verpleegkunde van het Nova College en een student toegepaste ICT, ook van het Nova College."

Bedenken, schrappen en verfijnen
"We zijn begonnen om wat ideeën op te doen en gesprekken aan te gaan met de casushouder vanuit de Hartekamp Groep. Vervolgens gingen we tekenen en bouwen, nieuwe ideeën opdoen, andere juist schrappen, weer terug naar de opdrachtgever, de ideeën verder verfijnen, weer tekenen en bouwen, enzovoorts. Ook hebben we verschillende gesprekken gehad met leveranciers en experts die we zelf hebben benaderd, zoals een ingenieur voertuigdynamica. Tussendoor kregen we workshops en inspiratiesessies en zo gingen we tijdens de drie dagen steeds meer naar een uitgewerkt idee toe."

"In de eindpitch hebben we ons idee gepresenteerd om de twee sturen van de duofiets door middel van een magneetkoppeling te verbinden, waarbij de begeleider als dat nodig is deze koppeling kan ‘verbreken’. Met op de stang ruimte voor een 360 graden achteruitkijkspiegel voor de veiligheid en een telefoonhouder om op de telefoon de route te kunnen zien – met een hele overzichtelijke app zodat deze ook voor mensen met een beperking te gebruiken is. Een klasgenoot van mij zat in een ander groepje en af en toe zaten we te appen over wat zij hadden bedacht en dat bleek vrijwel dezelfde oplossing te zijn, maar dan met een andere techniek om de sturen te koppelen."

Eerdere jaren vond de Makathon ‘op locatie’ plaats, zoals in 2019 op het terrein van de Hartekamp Groep. Nadat de 2020-editie door de coronabeperkingen niet doorging, werd het geheel dit jaar online georganiseerd. De Hartekamp Groep, Les Petits Kinderopvang, Nova College en Inholland hebben er samen met Smart Makers Education een mooi online evenement van gemaakt. Nick: "Dat was soms wel pittig, bijvoorbeeld omdat workshops niet tegelijk afgelopen waren. Daardoor zat ik nog in een workshop, terwijl mijn groepje alweer aan het overleggen was. Als je fysiek bij elkaar komt, gaat dat denk ik wel makkelijker. Maar het is gaaf dat het dit keer op deze manier wel door kon gaan."

Steeds meer inbreng
"Het leukste vond ik dat je andere mensen ontmoet en nieuwe inzichten krijgt vanuit andere opleidingen, want je leert toch ook weer van elkaar. De drie studenten Verpleegkunde in onze groep waren al in de 30 en voor hen was het hun eindexamen, waardoor zij met name in het begin heel sterk de lead hadden. De eerste dag dacht ik af en toe ‘wat doe ik hier?’, maar tijdens de drie dagen kon ik steeds meer inbreng hebben. Bijvoorbeeld op de laatste dag, toen bleek dat ik de enige was die al les had gehad in pitchen en daarvoor belangrijke input kon geven. En de havo-leerling was wat meer teruggetrokken, wat ook wel logisch is, maar heeft onder aansturing wel heel goed werk opgeleverd. Zo hebben we allemaal bijgedragen aan het eindresultaat. Volgend studiejaar hoop ik voor een minor naar Tsjechië te gaan, maar als dat niet doorgaat zou ik zeker weer mee willen doen aan de Makathon."

De Makathon Zorg en Welzijn is een samenwerkingsinitiatief van onder meer Hogeschool Inholland Haarlem, Nova College, de Hartekamp Groep en Les Petits Kinderopvang. Meer informatie over de editie van dit jaar is terug te vinden op via deze link: Makathon Zorg en Welzijn — Smart Makers Education

Afke Kerkstra is coördinator van het Europese PAL-netwerk. Samen met Kris Zwemmer, docent Sportkunde, werkt zij aan de internationalisering van de opleiding Sportkunde van Inholland Haarlem. Afke Kerkstra: "We wilden vooral de studenten die nu door corona een Erasmus-exchange hebben misgelopen iets bieden om toch een internationale ervaring op te doen. En in deze tijd, waarin leefstijlgerelateerde gezondheidsproblemen zoals obesitas, diabetes type 2 en andere aandoeningen mensen kwetsbaar maken voor bijvoorbeeld het COVID-19-virus, is de rol van een PAL-professional actueler dan ooit."

Doel en opzet
Samen met het Europese netwerk bedachten ze de internationale module Physical Activity and Lifestyle, bestaande uit drie online sessies met steeds twee inhoudelijke ‘lectures’ en een teamworksessie. Gastdocenten uit Portugal, Litouwen, Noorwegen, Tsjechië en Nederland hielden colleges over gezondeleefstijlthema’s, zoals physical activity, stress reduction en body composition & nutrition. In kleine teams werkten studenten aan een gezamenlijke casus: een interventieplan opzetten voor een Sloveense vrouwelijke militair met astma. De module werd in drie weken afgerond. Afke: "We hadden wel tien weken kunnen vullen, zo interessant zijn de onderwerpen, maar we hebben echt geprobeerd een compacte cursus te maken. Met de bedoeling om iedereen nieuwe ideeën en energie te geven, en afgaande op de feedback is dat goed gelukt!"

Rustig doorademen
Kris Zwemmer gaf in de sessie over stressreductie het college Breathing and the Nervous System. "Hoewel het zenuwstelsel autonoom is, kan je er met ademhalings- en ontspanningsoefeningen wel degelijk invloed op uitoefenen. En daarmee op de mate van rust of stress in het lichaam. Heb je het over leefstijl, dan zou ik zeggen: begin met de ademhaling en kijk daarna pas naar andere factoren. Want je kunt nog zo gezond eten en voldoende bewegen, maar is je ademhaling niet goed, dan heeft dit invloed op je slaapkwaliteit en daarmee op je herstel. Voelen waar de ademhaling zit, creëert een bewustzijn en daar kan je vervolgens naar handelen. En zeker in deze tijd, waarin prestaties en stress om voorrang strijden, is het belangrijk om hier aandacht aan te besteden."

Internationale samenwerking
Studenten van verschillende nationaliteiten werkten samen aan de gegeven casus. Nick Huijgens, tweedejaarsstudent Sportkunde, vormde een team met een student uit Litouwen, Noorwegen en Slowakije (maar studerend in Tsjechië). "Voor niemand is Engels de moedertaal, dus je vraagt elkaar steeds om iets even te herhalen of nog eens uit te leggen. Maar over het algemeen kwamen we er goed uit. Meerwaarde om met internationale studenten aan een casus te werken, is dat je veel van elkaar meekrijgt. Bij opleidingen in het buitenland leren ze net weer andere dingen met verschillende inzichten. Echt superinteressant! Ook lagen we regelmatig in een deuk vanwege gekke (cultuur)verschillen, bijvoorbeeld omdat in Litouwen iets net hip is wat hier al jaren echt niet meer kan. Als we volgend jaar weer internationaal mogen wil ik voor mijn studie naar Tsjechië en in mijn groepje zat toevallig iemand die daar studeert. Zij heeft mij buiten de lessen om uitgebreid verteld wat ik allemaal kan verwachten."

Creatief en flexibel
Wat Nick betreft had de module zeker niet korter gemogen. "Leefstijlcoaching vind ik het leukste onderdeel van de opleiding, maar dit was sowieso voor iedereen interessante informatie. Ik zou zo weer meedoen!" Docent Kris vindt de module in meerdere opzichten grensverleggend. Niet alleen krijgen de studenten uitdagende actuele thema’s aangereikt, maar ook komen ze in aanraking met andere achtergronden en denkwijzen.

Afke: "Ik ben trots dat we met de netwerkpartners in korte tijd op flexibele en creatieve manier iets hebben neergezet, dat zo goed bevallen is dat het een blijvend onderdeel wordt van het Erasmusprogramma. Dat we dus ook in een veranderende tijd toch met elkaar tot iets moois kunnen komen, dat zoveel energie heeft gegeven, dat is voor mij misschien wel het belangrijkste."

Dat sporten een positieve rol speelt voor de gezondheid en voor het sociaal welzijn is een gegeven, vertelt Willemijn Langkamp, onderzoeker bij de onderzoekslijn Kracht van Sport en docent Sportkunde bij Inholland Haarlem. ‘Toch zijn er veel mensen die niet of niet meer aan sport doen. Bij jongeren in de middelbareschoolleeftijd neemt de sportparticipatie bijvoorbeeld af. Zij zijn ook minder vaak lid van een vereniging. Tegelijkertijd zien we het aantal jongeren met overgewicht groeien. Hier is qua gezondheidspotentieel dan ook een enorme winst te behalen.’

Combinatie sport, cultuur en muziek
De Urban Spring Games zijn een goed voorbeeld van de kant die het Sportlab op wil, geeft Langkamp aan. ‘We hadden 3-tegen-3voetbal, boksen, dansen, een optreden van een rapper en een graffiti-workshop. Zo’n combinatie van sport, cultuur, muziek werkt goed en geeft een hele leuke sfeer en dynamiek. Uit vooronderzoek kwam ook naar voren dat zowel gezelligheid en ontmoeting als een divers sportaanbod voor deze groep jongeren belangrijk zijn. Veel meer dan competitief bezig zijn of steeds één enkele sport doen. Deze vorm past daar goed bij en de opkomst was dan ook redelijk, met zo’n vijftig jongeren over de hele dag. Voornamelijk jongens overigens, dus we hebben qua werving nog wat te doen richting de meiden.’

Uitbreiden en samenwerken
‘We hoopten eerlijk gezegd op meer deelnemers, maar al met al was het een hele geslaagde dag. Voor ons was het daarbij goed om te ervaren ‘wat werkt’ en hoe we deze toch lastige doelgroep kunnen bereiken. Zo gaan we in het vervolg de leeftijdsgroep uitbreiden met groepen 8, omdat jongeren op die leeftijd eerder te porren zijn voor zulke activiteiten – en er dan alvast vertrouwd mee raken. Ook gaan we meer samenwerken met scholen. Praktijkschool De Schakel is al als nieuwe partner aangesloten. Heel mooi, want het is bij uitstek de opzet van het Sportlab om samen op te trekken met onderzoek, onderwijs en praktijk. De Urban Spring Games hebben we bijvoorbeeld samen met voetbalclub EDO, boksschool New Sport Challenge en DSG Dans georganiseerd.’

Huiskamerconcept
‘Na de zomer gaan studenten Sportkunde meedraaien, vanuit de afstudeerrichting Sport en Maatschappij. Bijvoorbeeld door onderzoek te doen naar belemmeringen om te starten met sporten. Denk aan mensen voor wie financiën een sta-in-de-weg zijn. Daar zijn oplossingen en regelingen voor, maar juist die groep mensen weet daar het bestaan niet altijd vanaf - of weet niet hoe je daar gebruik van kunt maken. Het zou geweldig zijn als onze studenten dat vanuit het Sportlab laagdrempeliger kunnen maken. Verder gaan studenten Social Work kijken naar ‘de sfeer-kant’ en community-vorming, bijvoorbeeld door een huiskamerconcept toe te voegen. Studenten van het CIOS aan het Nova College gaan zich dan weer inzetten bij de sportactiviteiten en komen met creatieve vormen daarvoor. Op die manier benutten we elkaars sterke punten en bouwen we al werkend – in de praktijk – een sterker sportnetwerk op.’

Waslijst aan ideeën
Het Sportlab is pas net gestart, maar Willemijn Langkamp toont zich al zeer ambitieus en heeft een waslijst aan ideeën, mogelijke partners en kansrijke verbindingen. ‘Zo kampt de jeugdzorg met wachtlijsten. Uit meerdere onderzoeken weten we dat ‘sport’ bewezen effectief is als interventie. Bijvoorbeeld met runningtherapie, voor jongeren kan dat ook bokstherapie zijn. Ook voor jongeren met psychische klachten of jongeren die gepest worden is sporten een beproefd middel. Zo hopen en verwachten we bij te dragen aan verbeterde gezondheid, veerkracht en sociale cohesie in de Haarlemse wijken. Als ik zie wat er nu al ontstaat aan samenwerkingen, durf ik wel te spreken van een vliegende start en ben ik gesterkt in het idee dat het Sportlab daar een grote rol in kan spelen.’

Het Sportlab is een van de Living Labs van Hogeschool Inholland. In een Living Lab werken onderzoekers, docenten, studenten, bewoners en praktijkpartners samen aan innovatieve oplossingen voor een maatschappelijk vraagstuk. Dit gebeurt in een real-life omgeving.

Om te proeven en te leren van elkaars culturen én verschillen en overeenkomsten in het vakgebied deden studenten Mondzorgkunde van Inholland Amsterdam en West Coast University (Los Angeles) onlangs mee aan het GOLD-uitwisselingsprogramma (Global Oral-health Learning Discussion). In verband met corona uiteraard online. “Een geslaagd en leerzaam programma!” aldus vierdejaarsstudenten Shannon Driesse en Sanne Groen.

In de weken voorafgaand aan het uitwisselingsprogramma voerden studenten opdrachten uit om meer te weten te komen over de overeenkomsten en verschillen in culturen in de Verenigde Staten en Nederland. “We deden dit in de vorm van een online speurtocht een daarna een ‘happy hour’, waar we elkaar alvast konden leren kennen.”

Aansluitend vond de uitwisseling plaats van een week lang, steeds van 17.00 tot 19.00 uur en voor de Amerikaanse studenten van 9.00 tot 11.00 uur, uiteraard vanwege het tijdsverschil.

Tijdens de uitwisseling volgden studenten ook colleges van docenten van beide onderwijsinstellingen:

• Netherlands Healthcare System and DH Overview, Prof. Hero Abdulla
• USA Healthcare System and DH Overview, Prof. Laurence Medina
• The Healthy Teeth Foundation: Participatory Action Research into Oral Health Amongst Children in Africa, Prof. Alice Grasveld
• Oral Health in the Time of Airborne Illness, Prof. Nancy Dewhirst
• Workplace Management, Prof. Beth Conne

Verschillend werken met hetzelfde eindresultaat
Ook volgden studenten een virtuele kliniek van twee dagen. “Hierbij was er een patiëntcasus die wij in gemixte groepjes stap voor stap hebben uitgewerkt. Het was leerzaam om erachter te komen hoe verschillend we werken met toch hetzelfde eindresultaat als gevolg. Zo werken de studenten in USA op de kliniek met een loepbril en gebruiken zij lasertherapie als mogelijkheid voor de behandeling van parodontitis. Dit hebben wij hier niet op de kliniek en daarom was het erg leerzaam om de ervaringen daarvan aan te horen. Daarnaast moeten wij op de kliniek altijd helemaal in het wit gekleed zijn, waarbij in USA de studenten alleen een schort over hun dagelijkse kleding dragen. De instrumenten die wij gebruiken voor de gebitsreiniging waren gelijk, alleen hadden ze een andere benaming.”

De studenten vonden het een geslaagd en leerzaam uitwisselingsprogramma. “Het zou leuk zijn als dit in het vervolg in real life zou kunnen plaatsvinden.”

In de jeugdgezinsbescherming geldt krapte op de arbeidsmarkt, vertelt Eef Verbaan, adviseur Leren en Ontwikkelen bij Partners voor Jeugd en de Jeugd- & Gezinsbeschermers. " We vissen binnen de jeugdzorg allemaal in dezelfde vijver van afgestudeerde studenten. Wat dat betreft waren we elkaar aan het beconcurreren. Tegelijkertijd zien we dat het verloop onder starters relatief groot is. Dat is slecht voor cliënten, voor wie een vertrouwensband met vaste personen zo belangrijk is. En wanneer je als afgestudeerde aan je eerste baan begint en je knapt af omdat het werk te zwaar is of als je niet op de goede plek zit, is dat in negatieve zin een hele bepalende ervaring. Dankzij de samenwerking in deze leerwerkgemeenschap, kunnen we dat voor alle partijen veel beter regelen." 

‘Met elkaar’ in plaats van ‘ieder voor zich’
"Studenten worden breder opgeleid en krijgen meer zicht op de hele keten in plaats van op één stageadres. Daardoor kunnen ze straks een veel gerichtere beroepskeuze maken die past bij hun voorkeur en kwaliteiten. Zo krijg je een betere match en komen studenten op de plek die bij hen past – en blijf je het dus langer doen. Bijkomend voordeel: studenten leren al tijdens hun opleiding samenwerken met verschillende organisaties. Dat is hard nodig, want de samenwerking binnen onze keten moet gewoon beter. Wat we doen met de leerwerkgemeenschap voelt meer als ‘met elkaar’ in plaats van ‘ieder voor zich’." 

Regiehouder
Sabine Pronk loopt als derdejaarsstudent Social Work (profiel Jeugd) een jaar stage als Jeugdzorgwerker bij de Jeugd- & Gezinsbeschermers. "Eerder heb ik stage gelopen als begeleider op een groep kinderen en in een buurthuis waar volwassenen voor verschillende activiteiten kwamen. Na die ervaringen wilde ik nu ‘de andere kant’ zien, in dit geval als regiehouder voor gezinnen waar door de kinderrechter is besloten dat er een kinderbeschermingsmaatregel nodig is. De eerste maand heb ik vooral meegekeken met mijn stagebegeleider, nu heb ik steeds meer zelf de regie bij gesprekken. Een heel andere rol, waardoor ik me weer verder kan ontwikkelen en leer wat er allemaal komt kijken bij de wereld van de jeugdzorg." 

"Dankzij de samenwerking binnen de leerwerkgemeenschap krijg ik een duidelijker beeld welke organisaties er zoal zijn, wie wat doet en hoe ze samenwerken. Zo kregen we een presentatie van Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Daardoor weet ik veel beter welke partij ik waarvoor moet benaderen en kan ik cliënten beter helpen. Als de Raad voor de Kinderbescherming in beeld komt en een thuissituatie gaat toetsen, kan ik nu uitleggen hoe dat werkt en heb ik kennis van de achtergrond daarvan." 

Vondelingenzaak
"Precies één van de doelen van de leerwerkgemeenschap", zegt Jacqueline Groen van Hogeschool Inholland. Jacqueline is docent en profielleider Jeugd bij de opleiding Social Work. "Het betekenisvol leren, dus zoveel mogelijk in en samen mét het werkveld, is iets waar we al geruime tijd op inzetten. Bijvoorbeeld door onderwijs dat normaal gesproken op terugkomdagen op school wordt aangeboden, geven we nu veel meer in én met de praktijk vorm, toegespitst op de stagelocatie. Zo speelde recent een ‘vondelingenzaak’, waarna ik met onze docent recht besprak hoe hij daar op in kan spelen in zijn colleges."

"Een andere meerwaarde is dat ik een veel sterkere link heb met partijen als de Jeugd- & Gezinsbeschermers, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. De praktijkverhalen en -ervaringen die ik hoor, kan ik naast het onderwijs leggen zoals we dat aanbieden. Ons onderzoekslijn Empowerment en Professionalisering is ook vanaf de start van dit project betrokken. Zij spelen een rol in het delen van kennis, bijvoorbeeld rondom netwerk- en gezinsgericht werken in jeugdzorg. Daar geeft de onderzoekslijn dan op een praktijkdag een masterclass over voor studenten én professionals." 

Een cadeautje voor medewerkers
"Die dag is echt een cadeautje voor onze medewerkers", valt Eef Verbaan in. "Sowieso is het voor ons een enorme meerwaarde dat het lectoraat Empowerment en Professionalisering betrokken is. ‘Onderzoek’ is altijd een wat lastig onderwerp bij ons. Want wat wil je eigenlijk onderzoeken, hoe pak je dat aan, wie gaat het doen en vooral: wanneer heb je daar tijd voor? Hier profiteren we van de kracht van het samen optrekken. Bovendien wordt het zo voor studenten mogelijk om hier hun onderzoeksstage voor het afstuderen te doen." 

Verbeterpunten
Als het gaat om verbeterpunten, geeft Eef Verbaan aan dat er meer tijd nodig is voor de werving. Jacqueline Groen zet voor het komende studiejaar in op meer studenten. Verder hebben de coronabeperkingen ook hun invloed gehad, geeft Sabine Pronk aan. "Er gaat heel veel via Teams, we hopen echt meer activiteiten live te kunnen doen, zo hoor ik ook van andere studenten. Dan is er misschien ook meer ruimte voor onderlinge uitwisseling en voor onze inbreng richting Inholland en de stagelocaties." Eef Verbaan en Jacqueline Groen geven aan dat dit ook de insteek is van de leerwerkgemeenschap. "Niet alleen studenten moeten hiervan leren, maar iederéén die betrokken is. En het is zo belangrijk om even ‘samen naar het koffiezetapparaat’ te lopen. Op zulke informele momenten praat je anders met elkaar en zo krijg je een andere band, dat missen we zelf ook heel erg. Dus dat delen we helemaal met je Sabine!"

Marlies van Hal, docent bij Tourism Management in Diemen, is fervent wandelaar en buiten(sport)liefhebber. Nu iedereen thuis werkt en studeert, neemt zij studenten en collega’s mee voor een online wandeling. “Al vóór corona nam ik vaak collega’s naar buiten, ik kan niet de hele dag binnen zitten. Ik hou van wandelen. Het geeft me energie en het maakt me productiever. Ik geloof erin dat je heel veel buiten kunt doen: verbinden, ontspannen en verdiepen met collega’s of studenten.”

De WAT
Tijdens de lockdowns zag Marlies studenten wegkwijnen op hun studentenkamers. “Ik voelde heel sterk dat ik iets voor ze moest bedenken. Toen heb ik oorspronkelijk vanuit mijn eigen bedrijf Nature Academy de ‘Walk Apart Together’ (WAT) opgezet, en daarbij is het mogelijk om toch op een coronaproof-manier mensen buiten met elkaar te verbinden.”

Het College van Bestuur werd nieuwsgierig naar het idee van Marlies. Al snel wandelde ze met de bestuursleden, gevolgd door een wandeling met 92 managers tijdens de breed-managementdag begin deze maand. Inmiddels loopt Marlies ook met studenten en heeft ze er al twee WAT’s opzitten met collega’s van vestiging Amsterdam/Diemen in het kader van Samen Fit.

Flow
De WAT is meer dan alleen samen (online) wandelen. “Mensen gaan in hun eigen omgeving aan de wandel en checken in via MS Teams. Elke wandeling staat in teken van een krachtig thema, zoals werkgeluk, ontspanning of focus. Bijvoorbeeld: wat geeft jou flow in je werkweek? Na mijn inleiding plaats ik de deelnemers in ‘break-outs’, in groepjes van drie. Zij wandelen dan met elkaar door, al sparrend over dat thema. En daarbij kun je zelf in beeld komen of je camera naar de omgeving richten zodat je de anderen laat meegenieten. Er zit een stiltedeel in dat uur, dan zijn de camera’s en microfoons uit. Dat kun je als een mindful moment ervaren, waarin je nadenkt over een vraag als: wie is jouw grootste mentor binnen het werk en waarom? Daarna heb je het erover met een collega of student, misschien wel iemand die je nog niet kent.” Hoewel de meeste wandelaars wat twijfelend starten, krijgt Marlies na elke wandeling enthousiaste reacties. Het geeft ze nieuwe energie, meer inzicht in wie ze zijn en het werkt verbindend.

Marlies gelooft erin dat buiten heel veel kan: “Je kunt bijvoorbeeld vergaderen of brainstormen. Ik wil me hard maken dat we dit ná corona blijven doen. En wellicht blijven we deels wel online met elkaar wandelen omdat we over zoveel locaties verspreid zijn. Maar ook offline, écht, dat is natuurlijk helemaal fijn!” zegt ze stralend. “Mijn missie is om iedereen binnen Inholland aan de wandel te krijgen!”

Mentaal fit
“De kwaliteit van je leven wordt bepaald door de kwaliteit van je geest. Juist om de tegenslagen die gepaard gaan met corona met veerkracht tegemoet te treden wil je mentaal fit zijn”, vertelt mindfulnesstrainer Wouter de Jong. Net zoals je je spieren in de sportschool traint, kun je ook je mentale conditie verbeteren en op peil houden. Daar is hij heilig van overtuigd.

Zelf zat Wouter ooit vast in een patroon waarbij hij zijn gevoel voor eigenwaarde liet afhangen van zijn prestaties en erkenning van anderen. Later leerde hij om met dit soort patronen om te gaan en zichzelf te accepteren. Na een carrièreswitch volgde hij het afgelopen decennium meerdere opleidingen tot compassie- en mindfulnesstrainer, onder meer aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Inmiddels is Wouter een veelgevraagd spreker en staan er enkele Mindgym-boeken op zijn naam.

Innerlijke rust
“Je kunt het vermogen trainen om gelukkig te zijn zonder reden”, legt Wouter uit. “Zo weet je je innerlijke rust te behouden als het tegenzit of als je boos of teleurgesteld bent. Mindgym is een methode die je helpt om op saaie, moeilijke en gelukkige momenten in een gezonde mentale conditie te blijven. Met een scherpe geest weet je waar je invloed op hebt en wat je dient te accepteren. Je leert je gedrag te behouden of juist te veranderen, zodat je leven in lijn komt met wat jij werkelijk belangrijk vindt.”

De Mindgym-workshop die Wouter online voor Inholland-medewerkers verzorgt, zit vol met interactieve oefeningen, verhalen en tips. Zo krijg je een schrijfoefening die ervoor zorgt dat je jezelf beter kunt motiveren, een tip om te focussen op wat voor jou het belangrijkst is en een verhaal dat je prikkelt los te laten wat je niet meer nodig hebt. Ook studenten heeft hij al een programma geboden, met een iets andere insteek: “Bij studenten besteed ik extra veel aandacht aan hoe zelfkritiek (de)motiveert. Juist studenten leggen vaak de lat heel hoog voor zichzelf en vervallen daardoor sneller in destructieve patronen.”

Praktische tips
Wat is hem opgevallen na de afgelopen workshop met medewerkers van Inholland? “Heel leuk om te zien dat er een grote bereidheid onder de deelnemers was om mee te doen tijdens de oefeningen. En de reacties waren enthousiast: ik kreeg terug dat ze echt iets konden halen uit de praktische tips die ze tijdens de sessie hadden meegekregen.”

“Ik vind het heel belangrijk om de werelden van de praktijk, het onderzoek en het onderwijs aan elkaar te verbinden”, vertelt Robbert. “En omdat ik bekend was met dat concept van zorginnovatiecentra en daar ook echt in geloofde, dacht ik: dat grijp ik als middel aan om die verbinding te maken.” Toen hij in 2015 bij Inholland aantrad als associate lector Multimorbiditeit, verwerkte hij dit idee in zijn werkplan. “Toevallig kwam er in dezelfde periode een oproep binnen van ZonMw waarbij ons de mogelijkheid werd geboden om subsidie aan te vragen voor leernetwerken. Een uitgelezen kans!”

Zonnehuisgroep Amstelland
Iets later werd Robbert Gobbens benoemd tot lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Ik ben als lector verbonden aan zowel Inholland als Zonnehuisgroep Amstelland. Kort nadat we een leer- en innovatienetwerk hadden opgezet in de wijkverpleging zijn we daarom ook intramuraal (‘binnen de muren’ van een zorginstelling – red) begonnen: in een verpleeghuis in de Amstelveense Westwijk. En nu hebben we een aantal LIN’s in de wijk, het verpleeghuis, revalidatiecentrum én in het Amsterdam UMC.”

Een leer- en innovatienetwerk is een intensieve samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk. Meerdere mbo- en hbo-studenten van verschillende jaarlagen lopen tegelijk stage bij een zorginstelling. Samen met hun docenten en zorgprofessionals werken ze aan kwaliteitsprojecten en praktijkgericht onderzoek die voortkomen uit vraagstukken die op de werkvloer leven. Met behulp van die projecten wordt voortdurend gewerkt aan verhoging van de kwaliteit van de ouderenzorg. Daar is ruimte voor doordat de studenten binnen het LIN boventallig zijn: het kost dus geen ‘handen aan het bed’ om de kwaliteit van de zorg te verbeteren.

Leergemeenschap
Voor de docent binnen het LIN is een belangrijke rol weggelegd. “Eén dag in de week is een docent-onderzoeker uit mijn lectoraat – met een duur woord lecturer practitioner – in de praktijk aanwezig. Die heeft vooral als opdracht om die groepen aan elkaar te verbinden en ervoor te zorgen dat er aan kwaliteitsverbetering wordt gedaan. Daarnaast geeft de docent daar ook les. Dan moet je denken aan intervisie of een bijeenkomst over klinisch redeneren die niet alleen bedoeld is voor de studenten, maar ook voor de zorgmedewerkers. Wat ik zo’n mooi bijeffect vind is dat die docent die wekelijkse ervaring in de praktijk weer meeneemt naar de hogeschool, wat het curriculum ten goede komt!”

Het LIN in de wijkverpleging is niet hetzelfde als het LIN in het verpleeghuis of in het ziekenhuis. “Maar het principe is wel dat de groep medewerkers en de groep studenten gezamenlijk een leergemeenschap vormen en met elkaar gaan innoveren”, legt Robbert uit. “De extramurale LIN’s zijn gekoppeld aan een wijkteam met wijkverpleegkundigen en verzorgenden, die ook een bepaalde locatie hebben waar ze bijeenkomen. De groep studenten die we daaraan toevoegen is wat kleiner dan in een verpleeghuis.”

Interprofessionele LIN’s
In het begin maakten alleen hbo-v studenten deel uit van de leer- en innovatienetwerken. “Al snel hebben wij dat verbreed met mbo-studenten Verpleegkunde. Een logische stap, aangezien er veel meer mbo’ers dan hbo’ers in de ouderenzorg werken. Een paar jaar geleden kwam er weer een oproep van ZonMw voorbij om een subsidieaanvraag in te dienen. Deze keer kregen wij het verzoek om in de LIN’s een brug te slaan naar het domein welzijn. Dat project hebben we nu ruim twee jaar.”

Naast Inholland, ROC TOP en de gemeente Amstelveen participeren er twee Amstelveense zorginstellingen in, Zonnehuisgroep Amstelland en Brentano, en een welzijnsorganisatie met ouderenadviseurs, Participe Amstelland. “Die brengen we bij elkaar in twee leer- en innovatienetwerken. In die interprofessionele LIN’s voeren mbo- en hbo-studenten Verpleegkunde, maar ook hbo-studenten Social Work én zorg- en welzijnsprofessionals gezamenlijk projecten uit, om de kwaliteit voor de zorg voor thuiswonende ouderen te verbeteren.” Enkele voorbeelden zijn een onderzoek naar overbelasting van mantelzorgers, hygiëne van digitale materialen en een onderzoek naar eenzaamheidsgevoelens.

Casuïstiekbesprekingen
“Wat zeker een meerwaarde heeft is dat wij nu ook casuïstiekbesprekingen organiseren waarbij de professionals maar ook de studenten van de verschillende opleidingen met elkaar een casus vanuit de praktijk bespreken. Ze zien dan heel duidelijk wat ieders bijdrage is, vanuit elke discipline, aan het oplossen van dat vraagstuk. We hebben zelfs een cliënt gehad met Parkinson, die over zijn eigen casus vertelde. Heel waardevol om het gesprek te voeren met degene om wie het gaat en dan in samenspraak met de cliënt tot goede oplossingen te komen.”

Wie leert nu eigenlijk van wie? “De traditionele gedachte is dat studenten leren van zorgmedewerkers, maar ik zie het als tweerichtingsverkeer: zorgmedewerkers leren ook veel van studenten. Studenten worden opgeleid met de nieuwste kennis en zij kunnen dat heel mooi weer overdragen aan de zittende medewerkers. In de interprofessionele LIN’s komt daar nog een schepje bovenop doordat studenten en professionals van verschillende disciplines óók weer veel van elkaar opsteken. Het leidt vaak tot nieuwe inzichten die de kwaliteitsprojecten een stuk verder helpen.”

Droom
“Met integrale zorg leveren we een bijdrage aan een goede kwaliteit van leven van cliënten. Uiteindelijk is mijn stip op de horizon dat we allemaal interprofessionele LIN’s hebben waarin verpleegkundigen, specialisten oudergeneeskunde, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en welzijnswerkers op een vanzelfsprekende manier met elkaar samenwerken. Hierdoor krijgen we meer inzicht in ieders deskundigheid en wordt de zorg beter afgestemd en gecoördineerd. Dat is mijn droom!”, eindigt Robbert met een brede glimlach.

De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) vindt steeds meer plaats in de wijk gecombineerd met andere disciplines uit de eerste lijn en welzijnsorganisaties. Volgens Wilma Swildens, lector Interprofessionele zorg in de GGZ, is dat een gunstige ontwikkeling. In haar lectorale rede op 29 maart ging ze in op de vraag hoe interprofessioneel samenwerken kan bijdragen aan herstel van cliënten met ernstige psychische aandoeningen. “Dit vraagt om professionals die over de eigen grenzen kunnen heen kijken. GGZ-teams in de wijk zijn voor studenten een goede omgeving om dit te leren.”

Wilma’s rede in de Utrechtse Boothstraatkerk is haar officiële start als lector bij Inholland. “Wilma werkt ook voor GGZ-instelling Altrecht en dat illustreert de goede samenwerking die we met deze werkveldpartner hebben”, Marije Deutekom, directeur van het Domein Gezondheid, Sport & Welzijn. Voordat het tijd is voor haar rede, geeft Marije het woord aan Berno van Meijel, lector GGZ-Verpleegkunde bij Inholland en aan Russel Cummins, ervaringsdeskundige bij GGZ-instelling Altrecht.

Positief stimuleren
Tussen Berno en Russel volgt een boeiend gesprek over leefstijl, herstel en de invloed van een goede hulpverlener. “Patiënten in de ggz leven gemiddeld 20 tot 25 jaar korter dan andere mensen”, weet Berno. “Dat maakt aandacht voor leefstijl zo belangrijk, liefst vanuit een integraal perspectief.” Russel erkent het belang. “Maar wat niet helpt is mensen onder dwang te veranderen. Ga na waarom iemand blowt of rookt, probeer positief te stimuleren en geef hoop dat het lukt.” Berno knikt: “Het is een individueel proces. Wat voor de een werkt, werkt voor de ander niet.” En daarom heb je volgens Russel als hulverlener bepaalde competenties nodig. “Je moet compassie hebben en nieuwsgierig zijn naar de ander, niet als casus of ziektebeeld, maar als compleet mens.”

Onderzoek bij Altrecht

Lex de Grunt is bestuurder van Altrecht, waar Wilma onderzoek doet naar herstelgerichte zorgvernieuwing, maatschappelijke participatie en preventie. “Sinds 1996 doe je dat rond de vraag hoe mensen met ernstige psychische aandoeningen op verschillende levensterreinen kunnen herstellen”, spreekt hij haar toe. “Jouw recente onderzoek laat zien dat de inzet van gebiedsteams goede resultaten oplevert voor patiënten. We zijn trots op jou als onderzoeker.”

CoE Preventie in Zorg & Welzijn
Namens Inholland spreekt ook Marije haar trots uit. “Jouw onderzoekslijn past perfect in onze Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn. Hier werken we interprofessioneel samen voor een gezonde samenleving en combineren we onderzoek en onderwijs om de professional van de toekomst op te leiden. Met compassie en nieuwsgierigheid als kernwaarden, zoals Russel zo mooi zegt.”

Zelfmanagement en empowerment
In haar rede breekt Wilma een lans om de wensen van cliënten centraal te stellen en meer interprofessioneel en gebiedsgericht te werken. “Hoe kunnen we dit organiseren met oog op herstel van mensen met ernstige psychische aandoeningen? Hoe stemmen we onderwijs aan toekomstige professionals hierop af? Dat zijn de onderzoeksvragen van mijn onderzoekslijn.” Volgens Wilma biedt Inholland hiervoor een goede plek. “Mijn onderzoekslijn is ingebed in het brede Domein Gezondheid, Sport & Welzijn. We werken samen met nursing, social work, medische technologie, sport- en mondzorgkunde. Allemaal vanuit één visie: zelfmanagement en empowerment bij cliënten bevorderen.”

Resultaten interprofessionele, gebiedsgerichte GGZ
Wilma toont onderzoek waaruit blijkt dat interprofessionele, gebiedsgerichte GGZ tot herstel leidt. Zoals met de inzet van in de wijk werkende FACT-teams (Flexibele Assertive Community Treatment), die flexibel en multidisciplinair inspelen op de zorgbehoefte van de cliënt. “Maar ook het inschakelen van familie, naasten en van ervaringsmedewerkers bij crisissituaties is van belang. Proeftuinen met Gebiedsteams GGZ laten net als FACT-teams goede uitkomsten zien. Cliënten functioneren na verloop van tijd bijvoorbeeld beter, ervaren een hogere kwaliteit van leven. Daarnaast biedt gebiedsgericht werken extra voordelen. Cliënten ervaren een ruimere toegang tot zorg, zijn erg tevreden dat ze met diverse zorgvragen op een plek dichtbij huis terecht kunnen en hun gevoel van persoonlijke veiligheid is groter.”

T-shaped professionals
“Gebiedsgerichte, interprofessionele GGZ vraagt om T-shaped professionals die over de eigen grenzen heen kijken", stelt Wilma. "Studenten van het cluster Nursing en van Social Work kunnen zich hierop voorbereiden als ze samen casussen oplossen. Teams voor GGZ in de wijk zijn goede leeromgevingen om praktijkkennis op te doen. We vormen leernetwerken en werken samen met GGZ-instellingen. En voor alle onderdelen van het onderzoeksprogramma schakelen we studenten in.”

Moreel kompas gebruiken
“Opleiden van professionals die niet alleen technisch bekwaam zijn, maar ook breed kijken met empathisch vermogen en die hun moreel kompas gebruiken, dat is wat we bij Inholland ten diepste willen”, zegt Huug den Deugd, lid van het College van Bestuur. Hij overhandigt een beeldje als ceremonie voor Wilma’s officiële inauguratie. “Welkom in onze community van lectoren. Ik wens je veel plezier, succes, kracht en passie.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Kijk de lectorale rede terug of maak een download van het redeboek.

"In eerste instantie hebben we ons op meiden van 13 tot en met 20 jaar gericht", vertelt projectleider Vivianne Hahn, als kwartiermaker Living Labs Sportkunde en Social Work bij Inholland Haarlem. "Veel jonge meiden sporten fanatiek bij een vereniging maar stoppen daarmee als ze 13 jaar worden. Vervolgens duurt het vaak jaren voor ze weer sport-actief worden. Vanuit onze opleiding Sportkunde hebben we onderzocht wat de reden is om te stoppen en vooral wat deze meiden wél motiveert. Daar kwam onder meer uit dat het competitieve aspect niet zo belangrijk is en dat ze niet te veel verplichtingen willen. Plezier en gezelligheid bleken juist heel waardevol, net wat ik ‘community-vorming’ noem. Daarom willen we in het vervolgtraject ook studenten Social Work laten aansluiten.’

"In de volgende fase gaan we, in samenwerking met meiden uit de doelgroep, verschillende nieuwe activiteiten uitproberen. Dat wordt breder dan alleen voetbal, omdat ‘multisport’ als duidelijke wens naar voren kwam. Het Voetlab wordt daarmee een Sportlab. Het is niet zo dat we in een keer met dé pasklare oplossing komen. We gaan met elkaar ontdekken wat wel en niet werkt om te komen tot een aanbod dat aanslaat bij deze doelgroep. Daarnaast breiden we het project uit met andere doelgroepen waarvoor sporten niet - of niet meer - vanzelfsprekend is."

"Het is nu belangrijk om het geheel zo te verankeren dat het op termijn zelfstandig kan voortbestaan. We zijn ruim een jaar bezig en hoewel ‘corona’ niet bepaald heeft meegeholpen, is duidelijk dat dit een heel kansrijk initiatief is. Ik vind het geweldig om te zien dat we van een papieren naar een operationeel proces gaan, zeker nu ook verenigingen en sportaanbieders aansluiten. In mijn ogen leveren we daarmee een waardevolle bijdrage aan een gezonde samenleving. Want zeker het afgelopen jaar hebben we wel ontdekt hoe belangrijk samen sporten is, vanuit fysiek én sociaal oogpunt."

Op maandag 29 maart spreekt Wilma Swildens, lector Interprofessionele zorg in de GGZ van Hogeschool Inholland en Altrecht GGZ, haar lectorale rede uit via livestream. In haar rede ‘Gebiedsgericht werken aan herstel’ gaat Wilma in op de vraag hoe interprofessioneel samenwerken kan bijdragen aan herstel op de verschillende levensgebieden van cliënten met een ernstige psychische aandoening. Wil je erbij zijn? Je kan je nog aanmelden!

Mensen met ernstige psychische aandoeningen hebben naast een lange ziekteduur ook beperkingen in het dagelijks functioneren. Daarom is niet alleen hulp nodig bij klinische behoeften, zoals psychiatrische behandeling en crisisopvang, maar ook bij humanitaire behoeften (fysieke veiligheid, geschikte woning, acceptatie als persoon, gezondheid en leefstijl) en rehabilitatiebehoeften (zelfstandig wonen, sociale contacten, werk). Om in deze behoeften te voorzien wordt de zorg steeds vaker ambulant en gebiedsgericht georganiseerd. Dit blijkt in de praktijk nog geen eenvoudige opgave. Want hoe doe je dat in nauwe samenwerking met ervaringsdeskundigen en met inzet van verschillende professionals en naasten van de cliënt?

In haar rede, die tevens de formele start vormt van de onderzoekslijn Interprofessionele Zorg in de GGZ, gaat lector Wilma Swildens in op deze thematiek. Voorafgaand aan de rede geven Berno van Meijel (lector en hoogleraar GGZ-Verpleegkunde, Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC) en Russel Cummins (ervaringsdeskundige/beleidsmedewerker, Altrecht GGZ) een presentatie over lichamelijke gezondheid, een gezonde leefstijl en herstel in de GGZ.

Meer informatie en aanmelden
De lectorale rede van Wilma Swildens vindt 29 maart 2021 plaats, van 15.00 tot 17.00 uur via een livestream (vanuit de Boothstraat kerk in Utrecht). 

Je kunt je aanmelden via inholland.nl/interprofessionele zorg.

Huisduinen wil in 2050 zelfvoorzienend en volledig duurzaam zijn. Het Noord-Hollandse dorp schakelt Inholland-studenten van diverse opleidingen in om hiervoor ideeën te bedenken en uit te werken. Zoals een voedselbos en een doordacht plan om inwoners fit te houden. “Je werkt niet zo zeer voor een cijfer, maar je levert iets op waar een opdrachtgever ook echt iets aan heeft.”

Huisduinen is inmiddels een vertrouwde plek voor steeds meer studenten. Sinds september 2019 werken opeenvolgende groepen mee aan het project Thuisduinen2050. In multidisciplinaire teams pakken ze elk een half jaar lang een specifiek onderdeel op om de ambitie van een zelfvoorzienend en volledig duurzaam dorp te helpen waarmaken. In een zogeheten kenniswerkplaats kunnen ze hun kennis in de praktijk toepassen. Ze komen samen met inwoners en ondernemers, delen kennis, ontwerpen oplossingen, onderzoeken die en scherpen ze aan.

Voedselbos
Een van de ideeën voor Huisduinen is de ontwikkeling van een voedselbos. “Het was bedacht door een groep studenten vóór ons”, vertelt Ilse Zuijdam, vierdejaarsstudent Dier in de duurzame samenleving. “Inwoners verbouwen hun eigen voedsel, het brengt hen samen en je combineert het met natuur. Het sprak me aan om hiermee bij te dragen aan iets concreets. Ik kwam in een groepje terecht met studenten van Landscape and Environment Management. Ik richtte me vooral op de vraag welke rol dieren in het voedselbos kunnen hebben.”

Introductiedag
Afgelopen september startte de kenniswerkplaats voor alle groepen met een introductiedag in Huisduinen. “We kregen te horen en te lezen wat ze precies met het voedselbos wilden. We zijn toen gaan onderzoeken hoe ze dit concept haalbaar kunnen maken. We bezochten andere voedselbossen en interviewden experts. Het bleek al snel dat de combinatie met loslopende dieren niet zo kansrijk was.”

Kosten en baten
Om het voedselbos ook financieel-economisch door te lichten kreeg Ilses groepje versterking van studenten Finance & Control, zoals vierdejaarsstudent Stef Ridder. “We zetten de verwachte kosten op een rij en bedachten extra mogelijkheden voor voldoende opbrengst. In januari presenteerden we uiteindelijk ons gezamenlijk advies voor het voedselbos. We stelden voor om ook zones voor een voedselpark en een moestuin in te richten, met een dagbesteding voor mensen met een beperking en activiteiten voor de buurt.”

Verschillen in benadering
Stef vindt het een bijzonder project. “Je werkt niet zo zeer voor een cijfer, maar je levert iets op waar een opdrachtgever ook echt iets aan heeft. Nieuw is ook dat je feedback krijgt van direct betrokkenen, zoals mensen van het dorp, en voor het eerst werkte ik samen met studenten van andere opleidingen. Bij Landscape and Environment Management begonnen ze meteen allerlei ideeën te tekenen, terwijl we bij Finance & Control veel meer gericht zijn op cijfers en de vraag hoe je al die ideeën gaat bekostigen. Die verschillen in benadering zijn heel interessant.”

Bewegen voor 55-plussers
Zelfvoorzienend zijn betekent voor de inwoners ook zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en dus gezond blijven. “Een manier om dat te doen is in beweging blijven”, zegt Sophie Nijssen, derdejaarsstudent Verpleegkunde. Ze onderzocht samen met studiegenoten en studenten van Finance & Control de mogelijkheden voor een bewegingsprogramma voor 55-plussers in Huisduinen. “Al op de eerste dag in het dorp begonnen we na te denken wat we konden ontwikkelen. We dachten aan wandelactiviteiten in de omgeving. Experts adviseerden een aantrekkelijke combinatie te maken met een natuurgids of een sportbegeleider.”

Elkaar versterken
De studenten Verpleegkunde onderzochten de motivatie van mensen om te bewegen, hielden een enquête onder inwoners en gingen na wat het beste past bij 55-plussers. “Ook zochten we partners in de omgeving die het programma en de activiteiten konden uitvoeren. De studenten van Finance & Control rekenden alles door. Je merkt dan hoe anders zij zijn opgeleid en dat je er toch samen uitkomt, elkaar verstrekt.”

Net als in de echte wereld
André Schutte, inwoner, ondernemer en projectleider van Thuisduinen2050, herkent het verhaal van de studenten. “Leren dat theorie echt betekenis krijgt in de context van de praktijk. Elkaars taal leren spreken als studenten van verschillende opleidingen. Dat is hoe het in de echte wereld gaat, dat moeten we allemaal leren en daar is deze kenniswerkplaats voor. In Huisduinen zetten we hiervoor een nieuw onderwijssysteem neer.”

Ongelooflijk enthousiast
“Iedereen in Huisduinen is ongelooflijk enthousiast over het proces”, vertelt Schutte verder. “De posterpresentaties in januari leverden prachtige resultaten op. Het mooi uitgewerkt concept van het voedselbos is echt een handboek voor ons om mee verder te gaan. Deze groep studenten was heel gretig en hebben ons met een heel mooi filmpje goed meegenomen in hun ideeën. Het bewegingsprogramma voor 55-plussers is ook heel bruikbaar. We gaan het misschien vertalen naar een duurzame vorm van toerisme om te kitesurfen, kanoën of te suppen.”

Steeds rijkere methodiek
Heleen Bouwmans ziet als expeditieleider van de kenniswerkplaats dat de nieuwe vorm van onderwijs steeds meer wortel schiet, ook bij Inholland. “De aanpak wordt meer en meer multidisciplinair. Docenten vervullen een nieuwe rol als coach waarbij ze studenten begeleiden om met design thinking en co-creatie nieuwe oplossingen te ontwerpen en te testen. De kenniswerkplaatsmethodiek wordt steeds rijker, met een beter programma, uitgebreidere toolkit, beter opgeleide professionals en inwoners die beter weten wat ze kunnen verwachten.”

Nieuwe kenniswerkplaatsen
Naast de kenniswerkplaats van Huisduinen zullen er kenniswerkplaatsen op andere locaties ontstaan, verwacht Bouwmans. Het collegevoorstel om de werkwijze ook op te zetten voor andere wijken van Den Helder is in de maak. Het past bij de verantwoordelijkheid die lokale overheden nemen om te werken aan participatie en sociale cohesie in gemeenschappen. “Dankzij de enthousiaste inzet van Inholland weten we dat een kenniswerkplaats werkt.”

Meer weten?

Lees Expeditie kenniswerkplaatsmethodiek van Heleen Bouwmans en meld je aan voor de interactieve kenniskantines, waarin we ervaringen delen en ons voorbereiden op projecten die in september gaan starten:

• 25 maart, 15.00 tot 17.00 uur (online): ontwerp van multidisciplinaire projecten op basis van de kennisagenda Thuisduinen2050
• 15 april, 15.00 tot 17.00 uur (online): procesmethodieken en vormgeving van het onderwijs in de kenniswerkplaats
• 27 mei, 15.00 tot 17.00 uur: speelveld en invulling van rollen in de kenniswerkplaats

Feike van der Leij is op 1 februari 2021 gestart als lector Health & Food van Hogeschool Inholland. Hij richt zich op de vraag hoe voeding kan bijdragen aan gezondheid, gelukkig oud worden en hoe de voedselketen kan verduurzamen.

Feike werkt al sinds 2015 als onderzoeker en docent binnen het domein Agri, Food & Life Sciences. Hiervóór deed hij onder meer biotechnologisch onderzoek aan de ETH in Zürich, geneeskundig onderzoek in het UMC Groningen en was hij zowel docent als lector bij hogeschool Van Hall Larenstein. Feike promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen op genetisch onderzoek naar zetmeelvorming in aardappels. “Ik begeef me graag op het snijvlak van biologie en scheikunde en wil snappen hoe dingen op moleculair niveau werken. Voeding is een fantastisch onderwerp om die fascinerende wereld aan anderen uit te leggen. Zo heb ik moleculair-biologische processen inzichtelijk gemaakt voor het onderwijs met het Genomisch kookboek. Ook studenten van Inholland hebben hieraan meegewerkt.”

Onderzoeksprogramma Food for Happy Ageing
Voeding is voor Feike niet alleen een manier om biologie uit te leggen. “Er speelt ontzettend veel in de voedselindustrie. Vanwege vraagstukken rond gezondheid en duurzaamheid is er behoefte aan innovatie. Omdat Nederland echt heel goed is in voedselproductie kunnen wij daarin een vooraanstaande rol spelen. Met de onderzoekslijn Health & Food draag ik daar graag aan bij. Onder de noemer Food for Happy Ageing hebben we daarvoor een omvangrijk onderzoeksprogramma lopen. We willen de gezondheid van consumenten bevorderen, de duurzaamheid van de voedselketen verbeteren en ertoe bijdragen dat mensen gelukkig oud kunnen worden. Niet zo oud mogelijk worden maar zo lang mogelijk gezond blijven, daar gaat het volgens mij om. We richten ons op de combinatie van technologische innovaties en manieren om consumenten te bereiken en nieuwe concepten te laten landen in de maatschappij.”

Koppeling onderzoek en onderwijs
Feike blijft naast zijn onderzoekswerk als docent actief en studenten begeleiden. “Ik wil hen zo snel mogelijk betrekken bij echte, actuele vraagstukken, zodat ze inzien wat hun studiekeuze inhoudt en dat ze geschoold worden voor de praktijk van nu. Door de praktijk naar binnen te halen leren ze omgaan met complexe opgaven, waarbij je kunt falen. Dat hoort erbij.” Feike wil binnen flexibele modulen snel kunnen inspelen op vragen uit het werkveld om ze met studenten, ook van buiten het eigen domein, op te pakken. “Ik zoek telkens de samenwerking met wat ik de vijf O’s van de olympische ringen noem: onderwijs, onderzoek, ondernemers, omgeving en overheid. We slaan onder meer een brug met FICA, waar studenten van bijvoorbeeld de opleiding Food Commerce & Technology aan verschillende food-vraagstukken werken binnen bedrijven.”

Wanneer ouderen op een revalidatie-afdeling terechtkomen, starten artsen en zorgprofessionals zo snel mogelijk met het opstellen van revalidatiedoelen. Maar hoe stimuleer je dat cliënten zich ook echt zelf eigenaar voelen van hun revalidatie en meer gemotiveerd zijn om te revalideren? Met die vraag gingen studenten Verpleegkunde van Inholland aan de slag, samen met medewerkers van de GRZ-afdeling van Zonnehuis Amalia en studenten van ROC TOP, binnen een Leer- en InnovatieNetwerk.

“Als mensen op de revalidatie terechtkomen, komt er heel veel op ze af”, vertelt Rohan, een van de studenten. “Zo’n opname is een ingrijpende gebeurtenis die veel energie kost, cliënten overzien dan niet altijd hoe het revalidatieproces eruit komt te zien. Bovendien worden de revalidatiedoelen in vaktaal opgesteld, wat niet voor iedereen te begrijpen is. In ons onderzoek zijn we in gesprek gegaan met cliënten om te bespreken wat voor die cliënt belangrijk is en hoe dit te vertalen valt naar persoonlijke revalidatiedoelen.”

Betekenisvolle doelen
Medestudent Sara vult aan: “Om een simpel voorbeeld te geven: als iemand zijn heup heeft gebroken, is het professionele doel om iemand zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Terwijl het voor die persoon belangrijk is om bijvoorbeeld weer op de fiets naar de kleinkinderen te kunnen. Zo maak je het doel van het herstel veel concreter en krijgt het betekenis. Vandaar de term ‘betekenisvolle doelen’. Als deze bekend zijn, worden ze besproken in het multidisciplinair overleg, zodat iedereen die betrokken is bij de revalidatie hier rekening mee kan houden.”

De studenten presenteerden hun eindverslag in de vorm van een poster met symbolische tekeningen. Zo stond het huisje voor het doel van de revalidatie, namelijk de cliënt die weer naar huis kan, en een slingerend paadje voor de weg daarnaartoe. De wolken symboliseerden de genomen acties, het anker aan de luchtballon de belemmeringen, enzovoort. Want uitdagingen waren er natuurlijk ook tijdens het onderzoek, onder meer door corona, de werkdruk in de zorg en het gegeven dat deze aanpak de vertrouwde routines doorbreekt. Zoals Eva het uitdrukt: “Als je de kwaliteit van de zorg wilt verbeteren, moet je daar tijd in investeren. Maar bij een noodsituatie laat je een cliënt niet liggen omdat je met een onderzoek bezig bent.”

Meerdere disciplines
“Verder leefde de angst dat cliënten met doelen komen die niet realistisch zijn. Bijvoorbeeld wanneer mensen aangeven weer auto te willen rijden, terwijl al duidelijk is dat dat niet meer zal lukken. Of mensen die doelen stellen die binnen de revalidatieperiode niet haalbaar zijn. Het is dus van belang om daar in het gesprek met cliënten op te letten. Daarnaast merkten we dat de antwoorden op vragen die we stelden niet altijd te plaatsen waren binnen het zorgleefplan (ondersteuningsplan voor de cliënt - red). Als iemand bijvoorbeeld een sport doet en die graag weer op wil pakken, hangt dat samen met meerdere disciplines die bij revalidatie komen kijken. Binnen het elektronisch cliëntendossier is er niet één kopje waaronder je het antwoord op die vraag kwijt kunt, dus dan is het even zoeken waar je dit vastlegt.”

Een van de belangrijkste conclusies van het onderzoek is dat de gesprekken met cliënten, die steeds gezamenlijk werden gevoerd door een student en een zorgmedewerker, veel opleverden. Zo gaf een van de zorgmedewerkers aan: “Telkens als de cliënt mij ziet, wordt hij herinnerd aan dat persoonlijke doel en gaat hij weer extra gemotiveerd aan de slag.” Omdat de focus lag op persoonlijke doelen, voelde de cliënt zich gezien. De reacties waren dan ook overwegend positief en meerdere cliënten gaven aan beter het nut in te zien van de aanpak van de revalidatie. Voldoende aanleiding om vervolg te geven aan het project, waarbij er met name op wordt ingezet om deze aanpak en werkwijze meer bij het team van verpleging en de andere disciplines van het multidisciplinaire team te laten leven.

Op maandag 29 maart spreekt Wilma Swildens, lector Interprofessionele zorg in de GGZ van Hogeschool Inholland en Altrecht GGZ, haar lectorale rede uit in Utrecht. In haar rede ‘Gebiedsgericht werken aan herstel’ gaat Wilma in op de vraag hoe interprofessioneel samenwerken kan bijdragen aan herstel op de verschillende levensgebieden van cliënten met een ernstige psychische aandoening. Meld je alvast aan als je erbij wilt zijn!

Mensen met ernstige psychische aandoeningen hebben naast een lange ziekteduur ook beperkingen in het dagelijks functioneren. Daarom is niet alleen hulp nodig bij klinische behoeften, zoals psychiatrische behandeling en crisisopvang, maar ook bij humanitaire behoeften (fysieke veiligheid, geschikte woning, acceptatie als persoon, gezondheid en leefstijl) en rehabilitatiebehoeften (zelfstandig wonen, sociale contacten, werk). Om in deze behoeften te voorzien wordt de zorg steeds vaker ambulant en gebiedsgericht georganiseerd. Dit blijkt in de praktijk nog geen eenvoudige opgave. Want hoe doe je dat in nauwe samenwerking met ervaringsdeskundigen en met inzet van verschillende professionals en naasten van de cliënt?

In haar rede, die tevens de formele start vormt van de onderzoekslijn Interprofessionele Zorg in de GGZ, gaat lector Wilma Swildens in op deze thematiek. Voorafgaand aan de rede geven Berno van Meijel (lector en hoogleraar GGZ-Verpleegkunde, Hogeschool Inholland en Amsterdam UMC) en Russel Cummins (ervaringsdeskundige/beleidsmedewerker, Altrecht GGZ) een presentatie over lichamelijke gezondheid, een gezonde leefstijl en herstel in de GGZ.

Meer informatie en aanmelden
De lectorale rede van Wilma Swildens vindt 29 maart 2021 plaats, van 15.00 tot 17.00 uur via een livestream vanuit Utrecht (Jacobikerk of Boothstraat kerk). Indien de coronamaatregelen het toelaten is de bijeenkomst voor een beperkte groep ook bij te wonen op locatie.

Je kunt je aanmelden via inholland.nl/interprofessionele zorg. Daar vind je ook het programma.

Op weg helpen
Sinds dit collegejaar is ook de Alkmaarse opleiding Bouwkunde gaan werken met deze studentmentoren. We vroegen twee studenten hoe dat in z’n werk gaat. Casper Vos is derdejaarsstudent Bouwkunde in Alkmaar. “Ik begeleid eerstejaars studenten bij projecten. Ik help ze op weg. Het contact is via Teams en in de vorige lesperiodes kwam ik langs op locatie in het lab”, aldus Casper.

Hij begeleidt een groepje van ongeveer vier studenten. “Het is eerst aftasten wat je aan elkaar hebt en wat het niveau is. Zo weet ik beter wat ik voor ze kan doen. Ik geef veel uitleg over hoe ik het eerste studiejaar heb aangepakt en ik hoor van ze dat ze in deze coronatijd minder contact hebben met klasgenoten, met elkaar en dat missen.”

Niveau omhoog
Docent Miriam Uitterhoeve vertelt enthousiast: “We zien als opleiding Bouwkunde het niveau omhoog gaan door de extra begeleiding van onze studentmentoren. Het geeft extra studiehulp! Sinds dit jaar werpt het z’n vruchten af. Je wil in deze tijd nog meer dan anders de nieuwe studenten aangehaakt houden. De studentmentoren helpen daarbij.”

Verschillende rollen
De studentmentor kan kiezen uit verschillende taken en rollen. Ga je medestudenten ondersteunen bij projecten of help je ze door bijles te geven in vakken waar ze moeite mee hebben? Help je bij excursies naar bijvoorbeeld bouwplaatsen of ondersteun je bij Revit-tekenen. Geef je liever voorlichting op een Open Dag of laat je tijdens Proefstuderen je stageplek zien aan studiezoekers? “Het is een mooi systeem, een leergemeenschap waarbij ouderejaars studenten jongere studenten helpen met de opleiding en veel laten zien. Het draagt bij aan een prettig studentenwelzijn”, vertelt docent Tamar Bessem, die mee heeft geholpen om dit mentorsysteem op te zetten.

Alles vragen
“Ze kunnen me altijd vragen stellen en door te overleggen met een student die al ervaring heeft met de lesstof en projecten wordt het duidelijker. Je bent als studentmentor aanspreekpunt voor de eerstejaarsstudenten over de projecten en studiegerelateerde onderwerpen. We doen dit in ruil voor studiepunten. Ik ben eind augustus hiermee gestart”, vertelt Casper.

Feedback
“Ik was direct betrokken bij de opstart van het jaar en help ze daar ook bij. In de tweede en derde week kijk ik mee hoe het is gegaan en waar de eerstejaars tegenaan lopen. Hier kan ik dan feedback op geven en voorbeelden benoemen hoe het bij mij is gegaan”, benadrukt Daniel Kuurman, vierdejaarsstudent Bouwkunde.

“Wat ik heel oké vind is dat het niveau van de opleiding Bouwkunde omhoog gaat door studentmentoren. We pakken deze rol nu een goed half jaar op tot februari. Het legt makkelijker uit hoe je een project aanpakt om je zelf de ervaring daarmee al hebt. En daardoor kun je de eerstejaars studenten echt een stapje omhoog helpen. Je behoedt ze voor fouten die ik al gemaakt heb. Wij als studentmentoren zien de knelpunten van opdrachten en projecten vaak sneller dan docenten omdat we het zelf al eerder hebben uitgevoerd”, aldus Daniel.

Combinatie werkt
De combinatie van begeleiding van docenten en van studenten helpt ze beter door dit eerste jaar heen. Het houdt studenten beter bij de opleiding, want er vallen ook studenten af om verschillende redenen. Daniel benoemt ook dat het studentmentorschap een beeld geeft over jezelf, een stukje reflectie. "Door uitleg te geven aan de eerstejaars geeft dat verdieping in je eigen kennis en het is een goede herhaling.” Casper beaamt dat ook: “Het is goed om te zien wat jezelf hebt geleerd!”

Leren van elkaar
“Het verschil in studie-aanpak is zeer verschillend en heeft te maken met of je van de havo komt of van het mbo. Ongeveer vijftig procent van de studenten heeft op het mbo gezeten en de andere vijftig procent komt van de havo. Waar de een zijn bouwtechnische skills moet opkrikken, moet de ander veel bijleren over wiskunde en mechanica. Het mooiste blijft dat studenten veel leren van medestudenten!”, aldus Daniel.

Martin Fluit is programmamanager van Special Heroes Nederland. “Onze stichting stimuleert een gezonde, actieve leefstijl bij mensen met een beperking. Het probleem is dat mensen met een beperking vergeleken met anderen minder buiten komen, eenzamer zijn, minder bewegen. Het risico op een ongezonde leefstijl is daardoor groter. Met gecombineerde leefstijlinterventies, kortweg gli’s, kun je daar met behulp van een leefstijlcoach iets aan doen. Maar een gli voor deze groep bestaat nog niet, terwijl mensen met een beperking wel specifieke interventies nodig hebben. Gezonde voedingsrichtlijnen of programma’s om meer te bewegen zien er voor hen echt anders uit.”

Nationaal Preventieakkoord
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zet met het Nationaal Preventieakkoord in op een gezond levend Nederland. “In dat kader heeft het ministerie ons opdracht gegeven om onderzoek te doen naar een gli speciaal voor mensen met een beperking. We hebben de Hogeschool van Amsterdam gevraagd dit te doen voor mensen met een verstandelijke beperking. Hogeschool Inholland richt zich op mensen met een lichamelijke beperking. Door de ervaring en expertise met deze doelgroep bij de onderzoekslijn Kracht van Sport en het feit dat Inholland leefstijlcoaches opleidt was de link snel gelegd. Uiteindelijk moet het project en onderzoek leiden tot een handleiding en materialen waar leefstijlcoaches in de toekomst mee kunnen werken. Daarnaast moet onderzoek de eerste onderbouwing aantonen.”

Pilots bij zes revalidatiecentra
Als docent-onderzoeker bij de onderzoekslijn Kracht van Sport voert Guus Rougoor het onderzoeksproject uit. “Voor mensen die bijvoorbeeld door een dwarslaesie, amputatie of een neurologische aandoening in een rolstoel zijn beland, is het vanwege hun aandoening lastig een gezonde leefstijl erop na te houden. Hiervoor zijn ze ook sterk afhankelijk van hun sociale omgeving. En ze moeten cognitief sterk zijn en zelfregie hebben om zo’n programma te doorlopen en de gezonde leefstijl vol te houden. We gaan onderzoeken welke elementen van een gli voor deze groep goed werken. We hebben daarvoor een expertgroep van professionals en van patiënten ondervraagd. In de loop van 2021 starten we pilots bij zes revalidatiecentra om in de praktijk te monitoren wat werkt en wat niet.”

Stage en afstudeeronderzoek
“Bij onze onderzoeksprojecten betrekken we waar mogelijk studenten”, vertelt Guus verder. “In dit geval zijn het twee vierdejaarsstudenten Sportkunde: Esmee, die naar gepaste gedragsveranderingen kijkt, en Karen, die zich richt op de rol van slaap en ontspanning bij gezonde leefstijl.” Karen Elzing heeft al ervaring met de doelgroep. Op haar stageplek begeleidt ze een mevrouw in een revalidatiecentrum naar een gezonde leefstijl. “Ik studeer dit jaar af in de richting Aangepast sporten”, vertelt ze. “Grappig is dat ik vorig jaar zomer contact had gezocht met Martin. Ik was op zoek naar een stageplek. Hij vertelde over het aanstaande onderzoeksproject en dat de samenwerking met revalidatiecentra handig zou zijn. Zo heb ik uiteindelijk een passende stageplaats gevonden en ben ik ook aangehaakt bij het onderzoek.”

Slaap en ontspanning
Karen woonde de gesprekken met de expertgroep bij. “Er bleek veel behoefte te zijn aan slaap en ontspanning als elementen in het programma van een gli voor mensen met een lichamelijke beperking. Dat is superbelangrijk. Je moet als patiënt niet alleen met trainen en voeding bezig zijn, maar ook slaap en ontspanning inbouwen om tussendoor goed te herstellen. Eerder in mijn opleiding Sportkunde heb ik daar een aantal praktijklessen over gehad. Voor het onderzoek ga ik enkele experts ondervragen, zoals een slaapprofessional en een yoga-instructrice die zich richt op mensen met complicaties. Welke technieken werken volgens hen in de praktijk? Ik bevraag ook een patiënt die een gli volgt en doe literatuuronderzoek. Daarna start de pilot in het revalidatiecentrum en kan ik met metingen zien hoe de interventie voor slaap en ontspanning uitpakt.”

Werkgelegenheid creëren
Karen kijkt uit naar haar uitdagende afstudeerproject. “Fijn is dat Guus niet alleen als docent maar ook als onderzoeker betrokken is”, vindt ze. “Dat maakt dit een supermooie opdracht. En wie weet, als ik misschien later leefstijlcoach wordt, kan ik dan toepassen wat ik nu als student heb bedacht.” Guus lacht. “Mooi is dat je als afstudeerder met dit project je eigen werkgelegenheid creëert. Want een goede, nieuwe leefstijlinterventie zal hopelijk straks ook echt door verzekeraars vergoed en door de doelgroep gevraagd worden.” Martin ziet ook kansen voor de toekomst. “Belangrijk is dat studenten bij een integrale leefstijlaanpak leren domeinoverstijgend te werken. En dat zij behalve patiënten begeleiden ook hun ouders, partner, huisarts, zorginstellingen en gemeente bij de interventie betrekken. In het kader van preventie hebben leefstijlcoaches voor het passend begeleiden van deze doelgroep nog veel werk te verzetten.”

Zorg en welzijn werken steeds meer samen om te voorzien in een integraal aanbod van ondersteuning aan ouderen. Binnen de interprofessionele LIN's werken professionals vanuit het werkveld en studenten vanuit de Inholland-opleidingen in zorg en welzijn samen aan vraagstukken als: ‘Wat levert de samenwerking op?’, ‘Welke hobbels komen we hierbij tegen?’ en ‘Wat hebben verschillende partijen nodig voor een goede samenwerking?’

In dit actualiteitencollege maakt Robbert Gobbens duidelijk dat, om te kunnen voldoen aan wensen en behoeften van ouderen, samenwerking tussen professionals van zorg en welzijn essentieel is. Hij gaat in gesprek met de tachtigplusser Han van Doorn die een gratis app heeft ontwikkeld die bij zelfstandig wonende ouderen een oogje in het zeil houdt.

Robbert Gobbens is lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en in 2010 gepromoveerd op kwetsbaarheid bij ouderen. Het product van zijn onderzoek was de Tilburg Frailty Indicator (TFI), een vragenlijst aan de hand waarvan kwetsbaarheid bij ouderen kan worden bepaald.

Programma woensdag 27 januari 
11.50 – 12.00 uur: 'Inloop' in MS Teams 
12.00 – 13.00 uur: Robbert Gobbens over Kwetsbaarheid bij ouderen

Sluit jij aan bij ons online Actualiteitencollege? 
Juist in deze coronatijd vinden wij het belangrijk om met elkaar in contact te blijven en te blijven leren van en met elkaar. Actualiteitencolleges zijn bestemd voor iedereen die actief is in het sociaal- en zorgdomein, zoals professionals, gemeentes, zorginstellingen, woningbouwverenigingen, cliënt-/participatieraden, studenten, docenten, vrijwilligers, burgers, bewoners en onderzoekers.

Je kunt je voor woensdag 27 januari aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. De link voor deelname ontvang je een dag van te voren. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Reeks Actualiteitencolleges Interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk 

• 9 december 2020: Samen in de wijk door Anke Siegers. Dit actualiteitencollege is terug te kijken via www.kennisplatformsdnh.nl/nieuws
• 27 januari 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Kwetsbaarheid bij ouderen door Robbert Gobbens.
• 3 maart 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Ontwikkelingen in de wijkverpleging (uitnodiging en aanmeldingsmogelijkheid volgen later)

Deze drie actualiteitencolleges worden mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw.

Tim Vreeburg, docent Sport en Maatschappij bij Inholland, maakt samen met collega Erik Puyt deel uit van het kernteam van het Haarlems Sportakkoord. Vreeburg is al geruime tijd actief in de Haarlemse sport, onder meer als trainer, docent, beleidsmaker en bestuurder. De kennis en ervaring en het netwerk dat hij in de Haarlemse sportwereld heeft opgebouwd, komen nu uitstekend van pas. Vreeburg: "Eén van de dingen die we met het Haarlems Sportakkoord voor elkaar willen krijgen, is dat bestaande partijen elkaar weten te vinden en dat zij vanuit hun eigen kracht en belang gezamenlijk een sportief initiatief opzetten. Dat begint vaak met een partij die zich bij ons meldt en soms zien wij vanuit de kerngroep zelf kansrijke dwarsverbanden. Dan helpt het als je mensen al kent, waardoor je er aan bij kunt dragen dat potentiële partijen elkaar snel weten te vinden."

"De bedoeling is dat er nieuwe sportinitiatieven ontstaan die in de beginfase ondersteuning krijgen, maar uiteindelijk op eigen benen staan. Autonome netwerken noemen we dat. Daarbij verzorgen wij vanuit Inholland de monitoring en evaluatie. Draagt het bij aan de pijlers van het Haarlems Sportakkoord, zoals ‘Inclusief sport en bewegen’ of ‘Positieve Sportcultuur’? Is het initiatief realistisch en kansrijk? Wat is er nodig om een initiatief tot een succes te maken? Niet alles hoeft overigens in één keer perfect. In de vertaling van theorie naar praktijk loop je nu eenmaal tegen allerlei zaken aan, dus is het zaak om wendbaar te blijven. Daarvan kun je vervolgens weer leren met het oog op andere initiatieven. Zo creëren we met elkaar leergemeenschappen en geven we invulling aan de Inholland-gedachte ‘Een leven lang leren’."

"In de opleiding Sportkunde leiden wij sportprofessionals op die een relevante bijdrage leveren aan de maatschappij in het algemeen en aan Haarlem in het bijzonder. Zo ook bij initiatieven die worden ondersteund vanuit het Haarlems Sportakkoord. Een geweldig voorbeeld is het project ‘Positieve Sportcultuur’ bij sportvereniging Geel-Wit. Tweedejaarsstudenten geven training, terwijl derdejaars zich richten op het verenigingsmanagement. En de vierdejaars doen onderzoek om doelgroepgerichte interventies te ontwikkelen die bijdragen aan het opzetten en versnellen van de positieve sportcultuur, bijvoorbeeld richting ouders, coaches, scheidsrechters en de bezoekende tegenstander. Zo leveren ze direct een concrete bijdrage aan de sport in Haarlem en dat is precies waar wij studenten voor opleiden."

Max Duinmeijer is bezig aan zijn laatste jaar Sportkunde bij Inholland Haarlem
"Als afstudeeropdracht doe ik samen met een klasgenoot onderzoek gericht op het stimuleren van partnerships in de Haarlemse sport. Bijvoorbeeld door te kijken welke belemmeringen partijen ervaren om elkaar te vinden. Hebben ze kennis van bestaande netwerken? Weten ze welke partijen hen kunnen helpen om hun doelen te behalen? Op welke manier kom je met elkaar in contact en hoe zorg je voor de juiste vraagstelling, met goede omschrijving van het gezamenlijke maatschappelijk doel waar iedere partner idealiter zelf ook baat bij heeft? Aan het einde van dit studiejaar moet ons onderzoek klaar zijn en als we er daarmee aan bijdragen dat er een nieuw initiatief tot stand komt, ben ik tevreden. En met een dikke voldoende natuurlijk."
 

Lisanne de Ruijter, alumnus Sportkunde bij Inholland, werkt als Buurtsportcoach bij Sportsupport
"Elke dinsdagochtend verzorg ik, samen met een fysiotherapeut van Vitaal Haarlem, een beweegactiviteit voor ouderen: ‘Vitaal Haarlem Beweegt’. Dat doen we op de velden van sv Alliance ‘22, ook een partner binnen het netwerk, en we worden ondersteund vanuit het Haarlems Sportakkoord. We beginnen met Nederland-in-Beweging-achtige oefeningen en daarna doen we een circuit met steeds andere activiteiten, zo origineel mogelijk. Alles bij elkaar duurt het een uur. De eerste keer vroegen we ons af of het aan zou slaan bij de doelgroep, maar het was meteen een groot succes. Er komen mensen die door Corona niet meer in georganiseerd verband sporten, maar ook mensen die al jarenlang niets meer aan sport hebben gedaan. Inmiddels bieden we drie lessen per ochtend aan en kijken we of we uit kunnen breiden naar meer locaties." Bekijk deze video waarin Lisanne vertelt over Vitaal Haarlem.

Ginny Hammilton is beleidsadviseur sport bij de gemeente Haarlem
"Sport en bewegen zijn zó belangrijk, vanuit fysiek en vitaal oogpunt maar zeker ook vanwege het sociale aspect. Een plek als een buurthuis of een koepelorganisatie kan een goede ingang bieden aan mensen om te beginnen met sporten. De dwarsverbanden tussen maatschappelijke organisaties en sportpartijen vind ik dan ook de kracht van het Haarlems Sportakkoord. Inholland heeft daarbij de kennis en knowhow om nieuwe initiatieven op zo’n manier te ondersteunen dat ze een langere houdbaarheidsdatum hebben. En als het niet loopt zoals bedacht, wat is er dan nodig om bij te sturen? Verder leren studenten op een bepaalde manier te denken en werken, namelijk hoe je samen met partners iets houdbaars neerzet en welke dilemma’s je daarbij tegenkomt. Zo investeren we met elkaar ook in de toekomst van het hele beleidsterrein sport."

De coronacrisis stelt de zorg voor een enorme uitdaging om studenten Verpleegkunde werkervaring op te laten doen. De werkdruk is er groter dan ooit. Dan is het niet denken in problemen, maar in mogelijkheden en creatieve oplossingen, weten ze bij het Zaans Medisch Centrum. Een plek waar de praktijk verstrengeld is met het onderwijs van Inholland. Een win-winsituatie.

Verpleegkundestudenten van Hogeschool Inholland kom je altijd tegen tussen de Zaanse zorgmuren. Anniek Bakker, Bjorn Gitzels en Gina Hoogenboom zijn zelfs aan de slag gegaan op een van de plekken waar verpleegkundigen in coronatijd het hardst nodig zijn: de Intensive Care Unit (ICU). Door observerend te leren willen de vierdejaarsstudenten het buddysysteem van het ZMC evalueren, waarbij studenten IC-verpleegkundigen ondersteunen, ook door zelf aan de slag te gaan als buddy. Uiteraard onder supervisie van diezelfde ervaren IC-verpleegkundigen.

Met knikkende knieën de Intensive Care op
Bjorn weet nog wel, die eerste maandag, dat hij om 7.00 uur wat onzeker voor de ICU-afdeling op kwam. Wat zou hij daar aantreffen? De praktijk met coronapatiënten? Dat zal wel een en al hectiek zijn. Maar nee, integendeel. “Ik had het heel druk verwacht, maar er was juist heel veel rust en structuur. Iedereen loopt en praat rustig. Belangrijke eigenschappen van een IC-verpleegkundige weet ik nu: de rust bewaren en logisch nadenken.”

De drie volgen bij Inholland Amsterdam aanvullend op de reguliere opleiding het honoursprogramma Technische Verpleegkunde, waar ze theoretisch opgeleid worden tot het niveau van een Medium Care Verpleegkundige op het gebied van acute en intensieve zorg. Een reguliere onderzoeksstage op verschillende afdelingen van het ZMC kon voor de drie studenten als gevolg van corona niet doorgaan. Maar niet opleiden was geen optie gezien de enorme tekorten in de zorg. Dus bedachten de studenten samen met de opleiding en het ZMC deze oplossing. “Wij doen hier alles wat we hebben geleerd op school en alles wat daarbij komt vanuit de praktijk”, zegt Gina. “Het kan gaan om zaken die we direct leren van IC-verpleegkundigen, maar het gaat ook om ondersteunende taken, zoals wassen, spullen aangeven, helpen bij intubatie en medicatie klaar maken. Onze werkdag is heel divers.”

‘De mens achter de patiënt’
Dat het om coronapatiënten gaat, kan soms heftig zijn. Dan is het balanceren tussen zakelijk blijven en ook ‘de mens’ blijven zien. Dat de aandacht voor de patiënt niet verdwijnt tussen monitoren, beademingsmachines en alle andere ‘toeters en bellen’. Gina: “Omdat er beademing wordt toegepast is er weinig tot geen contact met de patiënt. De zorg is minder persoonlijk. Dan zijn er momenten dat je even moet slikken. Zeker als je beseft dat iemand zo alleen is en geen contact met familie kan hebben. Dan probeer je toch vrij zakelijk te blijven, ook uit zelfbescherming.”

Gelukkig hebben Bjorn, Anniek en Gina naast de dagevaluaties op de ICU goed onderling contact, vrijwel dagelijks. Naast de bespreking van de casuïstiek, kunnen ze bij elkaar hun hart luchten en met elkaar hun verdriet, maar ook blije momenten delen. Anniek: “We hebben elkaar, dat maakt dit werk draaglijk. Als iemand ergens mee zit, kunnen we dat meteen met elkaar bespreken.”

Een unieke leerwerksituatie
Dat in deze heftige tijd ook studenten helpen om de ziekste coronapatiënten te verzorgen, is een unieke situatie, geeft Mirjam Veenema aan. Naast haar werk als docent bij Inholland is zij ook één dag werkzaam als verpleegkundig specialist bij het ZMC. “Het is heel mooi dat instellingen ondanks de grote druk op de zorg, bereid zijn creatief met ons mee te denken om zoveel mogelijk studenten, of het nu om eerste of laatstejaars gaat, te helpen aan een praktijkervaringsplek.” Het ZMC is daarbij bij uitstek een plek om in de praktijk te leren. Studenten Verpleegkunde worden met open armen ontvangen om het vak te leren. Door hard werken én creatief denken lukt het voor de meeste studenten om een mooie stage- of andere werkervaringsplek te vinden. “In de loop van de afgelopen jaren is er veel vertrouwen ontstaan tussen het ZMC en Inholland”, verklaart Mirjam. “Er zijn korte lijnen, we hebben veel contact met elkaar en houden ons aan de afspraken.”

‘Blijven opleiden, dat zijn we verplicht aan onszelf en de maatschappij
’Daarbij heeft Mirjam vooral veel contact met Rina van Oene, opleidingsadviseur en -coördinator vanuit het ZMC. Volgens Rina is het opleiden een must en is het daarom een geïntegreerd onderdeel van de organisatie. “Je kunt deze afspraken pas maken als praktijk- en onderwijsinstelling als je erkent dat opleiden een onderdeel moet zijn van het dagelijkse werk. Dus niet stages stopzetten omdat je het hartstikke druk hebt, nee je moet juist mensen binnenhalen om van deze bijzondere situatie te leren voor de toekomst. Alle hens aan dek! En het enorme tekort aan verpleegkundigen wordt alleen maar groter door corona Dus we moeten blijven opleiden om te investeren in de toekomst. Dat zijn we verplicht aan onszelf en de maatschappij.”

Aan Anniek, Bjorn en Gina zal het in ieder geval niet liggen. Met voorgaande stages en hun huidige leerwerkplek leggen ze al een goede basis voor een mooie toekomstige carrière in de zorg. En er is sowieso een enorm tekort aan gespecialiseerd personeel, dus de kans dat er straks definitief plek voor hen is in het ZMC is groot.

Hoe gevaarlijk is röntgenstraling voor het ongeboren kind? Onderzoek wijst uit dat het gezondheidsrisico zeer beperkt is, terwijl de verwarring daarover bij zwangere patiënten groot is. Vandaar dat onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland een landelijke leidraad en e-learning ontwikkelen om die onzekerheid weg te nemen.

“In recente publicaties komt naar voren dat CT-scans risico’s kunnen opleveren voor kinderen”, zegt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie. “Ik vroeg me af hoe dat zit met ongeboren kinderen. Fleur Wit, docente Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken, is voor haar masterthesis in de wetenschappelijke literatuur gedoken en vond nauwelijks gezondheidsrisico's. Wat we wel constateerden was dat er bij zwangere patiënten veel vragen over zijn. Dit heeft te maken met verschillende werkwijzen van ziekenhuizen. Bij sommige krijgen ze een loodschort, bij andere niet. Dat zorgt voor verwarring.” De waarschuwingsborden in wachtruimten dragen bij aan die verwarring (zoals onderstaande voorbeelden).

Landelijke leidraad en e-learning
Bij de eerste verwarring blijft het niet. Want als zwangere patiënten er vragen over stellen aan de dienstdoende professionals, de medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen, dan kunnen die daar vaak geen precies antwoord op geven. De onderzoekslijn Medische Technologie wilde daar iets aan doen. “Met het onderzoeksproject ‘Röntgenstraling en vrouwen in verwachting’ (REVIVE) werken we toe naar een landelijke richtlijn voor de beroepsvereniging om tot een uniforme en beargumenteerde werkwijze te komen”, zegt Harmen. “Daarnaast ontwikkelen we e-learning voor huidige professionals en studenten. In beide onderdelen gaat het vooral om heldere communicatie met zwangere patiënten.”

Interviews door studenten
“Voor het project hebben we studenten van Inholland ingezet”, zegt onderzoeker Colinda Vroonland. “Zo waren er twee afstudeeronderzoeken bij de opleiding Verloskunde, één onder vrouwen die recent zwanger waren, de ander onder zwangere vrouwen die zelf röntgenonderzoek hebben gehad. De vraag was onder meer of en hoe zij over de gezondheidsrisico’s geïnformeerd willen worden. Daarnaast waren er studenten van Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken betrokken bij de focusgroepen met professionals. Daarin gaven de studenten hun input voor de e-learning zodat deze ook geschikt zou zijn voor het curriculum van hun opleiding.” 

Visuele communicatie
“Een opvallend resultaat uit het onderzoek was dat maar liefst 20 procent van de ondervraagde vrouwen helemaal niet geïnformeerd wil worden”, zegt Harmen. “Bij de overige 80 procent moet je de gezondheidsrisico’s op een heel eenvoudige, visuele manier uitleggen. Voor de duidelijkheid: met een longfoto krijg je ongeveer evenveel straling binnen als met een vliegreis van 2,5 uur of het eten van 100 bananen. Omdat de foetus niet in de röntgenbundel ligt bij een longfoto, ontvangt deze een nog veel kleinere dosis. Er is een zeer kleine toegevoegde kans op kanker, wat je in beeld kan brengen door in een pictogrammatrix met allemaal blauwe puntjes één puntje rood te maken. Het effect is in recente epidemiologische studies niet meer aantoonbaar.”

Onderdeel MBRT-opleiding
Zowel de leidraad als het materiaal voor e-learning is aangeboden aan de beroepsvereniging voor medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’ers). “Bij e-learning gaat het over onderzoek naar de effecten van straling, patiëntencommunicatie. We hebben voor een digitale variant gekozen, zodat alle MBB’ers in Nederland het eenvoudig kunnen volgen, ook na hun werk. Daarnaast willen we dit lesmateriaal toevoegen aan het curriculum van de MBRT-opleiding van Inholland. De overige Nederlandse MBRT-opleidingen volgen hopelijk later.”

Online voorlichting
Harmen is ondertussen druk bezig met het opzetten van een vervolgproject. “We willen online voorlichting geven aan zwangere patiënten, als onderdeel van de website van het RIVM. Daar moet duidelijke risico-informatie op staan. Zo willen we voorkomen dat vrouwen uit angst voor straling besluiten geen röntgenonderzoek te doen. Dat zou wél risicovol kunnen zijn.”