Werkplezier speelt een sleutelrol in het behoud van zorgprofessionals. Zeker nu het tekort aan verpleegkundigen en verzorgenden blijft oplopen, is het belangrijk om te kijken wat mensen energie geeft in hun werk. Vandaag, 27 januari, de Dag van het Werkplezier in de Zorg, staan we daarbij stil. Aan de hand van het promotieonderzoek van Anne Marie Vaalburg, onderzoeker bij het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen, laten we zien hoe samen nadenken over en werken aan verbeteringen in de zorg niet alleen de kwaliteit versterkt, maar óók het werkplezier vergroot.

Eind december 2025 promoveerde Anne Marie Vaalburg op onderzoek dat niet over werkplezier ging, maar waarin het wel duidelijk naar voren kwam. Zij voerde haar promotieonderzoek grotendeels uit mét verpleegkundigen en verzorgenden en ontdekte dat samen reflecteren op het eigen werk en het verbeteren van zorg voor cliënten verrassend veel energie en betrokkenheid oplevert. Groeien in je vak geeft voldoening.

Het onderzoek richtte zich op het werken met revalidatiedoelen met oudere cliënten. Ouderen die na een ziekenhuisopname niet direct zelfstandig naar huis kunnen, revalideren op een geriatrische revalidatieafdeling. Samen met de cliënt en diens naasten worden persoonlijke doelen opgesteld die moeten worden bereikt om te kunnen terugkeren naar huis.  Er werd zichtbaar dat dit gezamenlijke, doelgerichte werken niet alleen leidt tot betere revalidatie voor cliënten, maar ook het dagelijks werk van verpleegkundigen en verzorgenden betekenisvoller en plezieriger maakt.

Rol van verpleegkundigen en verzorgenden
Anne Marie: “In de geriatrische revalidatie werken veel verschillende professionals samen. Dat heeft grote meerwaarde voor cliënten, maar kan ook verwarrend zijn. Ik vroeg me af of de verpleegkundigen en verzorgenden niet een stevigere verbindende rol kunnen spelen tussen al die disciplines en de cliënten. Het werken met gezamenlijke doelen zou weleens een mooi middel kunnen zijn om die rol te versterken en de samenwerking rondom de cliënt te verbeteren.”

‘Werkplezier hangt samen met beroepsautonomie’
Anne Marie: “Dat vraagt om een duidelijk beroepsbeeld: een gezamenlijk beeld van de rol, verantwoordelijkheden en verwachtingen. Als je weet waaraan je moet voldoen, kun je daar ook steeds beter in worden. Met dit promotieonderzoek heb ik willen bijdragen aan zo’n duidelijk beroepsbeeld binnen de geriatrische revalidatie.”

Voortdurend gesprek over doelen
De verschillende onderzoeken binnen het promotietraject laten zien dat verpleegkundigen en verzorgenden inderdaad een belangrijke verbindende rol kunnen spelen tussen de oudere revalidant en het multidisciplinaire team. Door voortdurend in gesprek te blijven over doelen en voortgang, helpen zij ouderen grip te krijgen op hun revalidatieproces. Voor een van die onderzoeken, een zogenoemd participatief actie-onderzoek, heeft Anne Marie samen met een team verpleegkundigen en verzorgenden op een geriatrische revalidatieafdeling twee manieren van werken met doelen uitgeprobeerd. 

Setting: een leer- en innovatienetwerk  
Een belangrijk deel van het promotieonderzoek vond plaats in een zogeheten leer- en innovatienetwerk (LIN), opgezet met Hof van Sloten (Cordaan). In dit netwerk werkten verpleegkundigen en verzorgenden samen met stagiairs van de opleiding Verpleegkunde en onderzoeker Anne Marie Vaalburg aan praktische verbeteringen in de zorg. Door te leren in de praktijk en samen te reflecteren op het eigen handelen ontstond ruimte om nieuwe werkwijzen uit te proberen en de kwaliteit van zorg gericht te versterken. Allereerst ging het team met de cliënten het multidisciplinaire overleg voorbereiden, om zo het werken aan doelen goed onder de aandacht van de cliënten te brengen én de voortgang hierin met hen te bespreken. Vervolgens heeft het team uitgeprobeerd of het voor cliënten helpt om in hun kamer oefendoelen op het whiteboard te schrijven.

Werkplezier als onbedoeld maar belangrijk resultaat: werken op woensdag
Het team en de stagiairs hadden veel plezier om op deze manier lerend bezig te zijn. Het voorbereiden van het multidisciplinaire overleg met de cliënt versterkte vooral hun eigen rol als revalidatieprofessional in het multidisciplinaire team. De doelen op het whiteboard gaven de cliënten grip op hun revalidatieproces. Ook door het werken met doelen op het whiteboard groeiden de verpleegkundigen en verzorgenden als revalidatieprofessional: zij raakten beter op de hoogte van waar de andere disciplines met de revalidant aan werkten, kregen daar meer kennis over, konden de andere disciplines beter informeren en bepaalde oefeningen ook beter integreren in hun dagelijkse zorg. Beide experimenten bleken niet alleen inhoudelijk effectief maar waren ook van grote waarde voor het werkplezier.

Anne Marie: “De LIN-formule waarbij extra stagiairs toegevoegd worden aan het team, zodat het team de ruimte krijgt om met elkaar stil te staan bij de kwaliteit van hun werk, werkte enorm goed. Elke woensdag namen we de tijd om kritisch na te denken over het eigen werk en de kwaliteit daarvan. De verbeteringen waarmee het team aan de slag gingen, waren (heel belangrijk!) gebaseerd op hun eigen praktijkkennis. Het team werd vanaf het begin aangezet tot meedenken én tot actie. En last but not least: het werk werd er leuker en interessanter van. Op een gegeven moment was de woensdag de populairste dag van de week, iedereen wilde op die dag ingeroosterd worden!”

Wil je meer weten over het onderzoek van Anne Marie en de aanbevelingen die eruit voortkomen? In de publiekssamenvatting (pagina 185) vind je hoe investeren in professionele ruimte niet alleen de zorg verbetert maar ook het werkplezier vergroot.

Op de Dag van de Mantelzorg vragen we aandacht voor een onmisbare groep in onze samenleving: mantelzorgers. Ze houden het systeem draaiende, vangen op waar professionele zorg stopt, en zorgen vaak jarenlang (dag in, dag uit) voor een dierbare. Binnen Hogeschool Inholland werken we in het onderzoeksproject ‘Samen Sterk’ aan de vraag hoe we mantelzorgers beter en mensgerichter kunnen ondersteunen. Het onderzoek wordt uitgevoerd vanuit het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen van Hogeschool Inholland.  

Inholland-onderzoeker Petra Boersma en Marjoleine van den Broek, projectleider vanuit De Zorgcirkel, onderzoeken samen met zorg- en welzijnsprofessionals in regio Zaanstreek-Waterland én mantelzorgers wat er nodig is om de zorg voor mensen met dementie daadwerkelijk vol te houden. Dit onderzoek is belangrijk, omdat mantelzorg nog te vaak wordt gezien als iets dat mensen zelf maar moeten regelen. Veel mantelzorgers ervaren dat ze er alleen voor staan, zeker bij dementie, waar de zorg intensief en langdurig is. Er is veel steun beschikbaar, maar die sluit niet altijd aan op wat mensen echt nodig hebben. Vraag en aanbod vinden elkaar niet vanzelf, en het zorg en welzijn professionals spreken nog te vaak een andere taal dan het dagelijks leven van mantelzorgers.  

Samen Sterk: bouwen aan verbonden mantelzorgondersteuning
In het actie-onderzoek Samen Sterk onderzoeken Petra en Marjoleine hoe het anders kan. Door samen met mantelzorgers en professionals na te denken over wat er nodig is, in elke fase van de mantelzorgreis, ontstaat ruimte voor wederzijds begrip én betere ondersteuning. 

Want zolang we mantelzorg als bijzaak zien, blijven mantelzorgers overbelast. Het is tijd dat we het collectief organiseren. We moeten mantelzorgers serieus nemen, en ondersteuning niet organiseren rondom beleid, maar rondom mensen. “Samen met mantelzorgers en professionals brengen we in ons onderzoek in kaart wat de mantelzorgers in verschillende fasen van reis meemaken. Vanaf het eerste ‘niet-pluisgevoel’, de diagnosestelling, het accepteren als ‘het thuis niet meer gaat, tot het omgaan met verlies en rouw en de periode van afscheid. Deze verhalen laten zien waar het schuurt, waar steun helpt en waar deze passender kan,” zeggen Petra en Marjoleine.  

Het doel? Niet nóg een regeling, maar een cultuurverandering. Waarin zorg en welzijn elkaar vinden, mantelzorgers als volwaardige partners worden gezien en ondersteuning vanzelfsprekend wordt, en niet pas in beeld komt als het misgaat. 

Een gedeelde verantwoordelijkheid
Zorgen voor een ander is geen individuele opdracht. Het vraagt een samenleving die verbindt, meebeweegt en ondersteunt. Binnen en buiten het systeem. Want zorgen voor een ander, dat doen we samen. 

Lees meer over het project. 

Robbert Gobbens is lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare ouderen aan Hogeschool Inholland. Daarnaast is hij bijzonder hoogleraar Professionalisering van de verpleging en verzorging in de ouderenzorg aan Tilburg University. Binnen Medical Delta is hij onder meer programmaleider van het Medical Delta Living Lab ‘Blended rehabilitation’.

Belangrijk onderdeel van Robbert zijn onderzoek is om technologie en innovatie te integreren in de dagelijkse praktijk van revalidatie en ouderenzorg. Naast het verbeteren van de ouderenzorg, pleit Robbert ook voor betere arbeidsomstandigheden en meer invloed voor zorgprofessionals. “Verpleegkundigen en verzorgenden krijgen te weinig waardering en zeggenschap. Dat moet echt veranderen om hun werkplezier en betrokkenheid te vergroten,” zegt hij. Via leer- en innovatienetwerken betrekt hij zorgverleners actief bij onderzoek en innovatie. Ook mbo-studenten en -docenten zijn in zijn projecten nadrukkelijk welkom, omdat zij straks in de praktijk de nieuwe aanpak vormgeven.

Gobbens benadrukt dat onderzoek altijd moet aansluiten bij wat er in de praktijk speelt. “De mensen uit de praktijk zijn vanaf het begin betrokken. Uiteindelijk moet alles wat we ontwikkelen ook daadwerkelijk landen in de praktijk,” legt hij uit. Samenwerking is daarbij essentieel, vindt hij: “Er zijn veel mooie initiatieven, maar vaak nog op losse eilandjes. Mijn oproep is: zoek elkaar op, werk samen en deel je kennis.” Over vijf jaar hoopt hij dat revalidanten beter en tevredener herstellen en dat zorgprofessionals duidelijke handvatten hebben om technologie goed toe te passen.

Lees het interview met Robbert op de website van Medical Delta.

Mensen met de ziekte van Korsakov verkeren vaak in een uitzichtloze situatie. Door overmatig alcoholgebruik en een slecht eetpatroon zijn ze fysiek, cognitief en mentaal er zo slecht aan toe, dat ze permanent opgenomen moeten worden. Regiebehandelaar en docent Winne Kramer besloot haar PhD af te breken voor een professional doctorate (PD) bij Hogeschool Inholland om te werken aan een oplossing in de praktijk. “Ik wil in de praktijk iets doen aan vroegsignalering en een betere behandeling.”

Winne heeft een lange geschiedenis als verpleegkundige en verpleegkundig specialist. Sinds vier jaar is ze regiebehandelaar bij zorgorganisatie QuaRijn op de afdeling gespecialiseerd in begeleiding en behandeling van mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast is ze docent bij de Master of Advanced Nursing Practice van Inholland. “We zien dat mensen naast een alcoholverslaving ook regelmatig psychische gezondheidsproblemen hebben”, zegt ze. Het maakt Korsakov een veelkoppig monster en de behandeling buitengewoon complex. “Het vakgebied staat nog in de kinderschoenen en veel professionals in de zorg, het welzijnswerk, politie en justitie herkennen de symptomen niet.”

Doorvragen bij patiënten
Preventie is ook heel lastig, weet Winne. “Mensen komen er niet graag voor uit dat ze te veel drinken. Vaak kloppen ze met een andere vraag aan bij de huisarts. Maar als je als arts er niet helemaal de vinger achter kunt krijgen, zou ik willen adviseren om door te vragen: hoe zit het met je alcoholgebruik, vind je dat je daarin hulp nodig hebt? Uit onderzoek dat ik eerder deed komt naar voren dat deze mensen verlangen dat deze vragen worden gesteld.”

Praktijkgerichte PD
Het wetenschappelijk onderzoek waar Winne op doelt, was voor haar academische promotie. Na drie jaar besluit ze daarmee te stoppen en te kiezen voor een praktijkgericht PD-onderzoek. “De nood is te hoog. Ik merk het aan den lijve, want als regiebehandelaar ben ik eindverantwoordelijk voor iemands leven. De diagnose Korsakov is namelijk een levenslang. Je komt op een gesloten afdeling terecht en de meeste patiënten komen daar niet meer uit. Een patiënt zei eens tegen mij: ‘Ik had liever een gevangenisstraf, dan had ik tenminste uitzicht om ooit vrij te komen.’ Dat doet veel met me. Als we eerder kunnen ingrijpen en voorkomen dat het zover komt, kunnen we deze mensen een betere kwaliteit van leven geven. We voorkomen daarmee ook andere problemen, zoals verkeersongevallen door dronkenschap en huiselijk geweld.”

Nieuwe kliniek opzetten
Winne zet zich sinds 1 februari vier jaar fulltime in voor haar PD-onderzoek. Het eerste jaar staat in het teken van stellen van de probleemanalyse, het beschrijven van de Korsakov-patiënt als persona en het in kaart brengen van diens klantreis. Op basis van de uitkomsten start ze begin volgend jaar bij QuaRijn een kliniek met tien bedden voor verbeterde diagnostiek, herstel en revalidatie. Deze Observatie Sreenings Unit zal op basis van data en ervaringen van patiënten en professionals steeds verder worden verbeterd. “We willen hiermee voorkomen dat patiënten van het kastje naar de muur worden gestuurd. Nu is het namelijk vaak zo dat zij bij de verslavingszorg de opdracht krijgen eerst aan hun psychische problemen te werken, terwijl de ggz pas een behandeling start als zij nuchter zijn. Onze kliniek zal een gat vullen in de klantenreis. Niet alleen in onze regio, maar ook nationaal én internationaal kan ons prototype worden overgenomen.” Daarnaast zal Winne vanuit haar onderzoek coaches, welzijnswerkers en andere professionals voeden met kennis om problematisch alcoholgebruik vroegtijdig te signaleren.

Co-design
Het is duidelijk, Winne heeft een complex probleem te pakken. “En daarom nodig ik stakeholders van diverse domeinen uit om mee te werken aan de oplossing door co-design: huisartsen, politiemensen, thuiszorgmedewerkers, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen. Het is praktijk- en ontwerpgericht, want ik doe geen onderzoek om het onderzoek. Ik wil met de methode van design thinking telkens weer terugkeren naar het beginpunt: hebben we een antwoord op de behoefte uit de praktijk of is er nog meer nodig?” Verschillende (associate) lectoren zijn betrokken, zoals Robbert Gobbens, van Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en Wilma Swildens van Interprofessionele zorg in de GGZ, (Robbert en Wilma zijn verbonden aan het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn) Guido Stompf van Design Thinking en Niels Hermens van Empowerment & Professionalisering, plus Sjenny Winters van QuaRijn en Erik Oudman van Korsakovcentrum Slingendael.

Studenten betrekken
Winne betrekt ook graag studenten bij haar onderzoek. “Ik zou willen zien dat studenten onderzoek meer gaan omarmen, want voor een betere behandeling in de praktijk is onderzoek nodig. Het onderzoek moet dan ook leuk en praktijkgericht voor hen zijn. Iets wat ze bijvoorbeeld kunnen doen op het nieuwe Observatie Sreenings Unit. Daarmee wil ik ook het stigma wegnemen rond psychiatrie die ik zie bij professionals. Ze vinden psychiatrische patiënten ingewikkeld en weten niet wat ze moeten zeggen. Dat stigma moeten we doorbreken, want vroeg of laat kom je deze patiënten tegen, ook mensen die overmatig drinken. Dan is het belangrijk dat je hoe te handelen. Want vroegsignalering begint bij de zorgopleidingen.”

Robbert Gobbens is benoemd tot Medical Delta lector. Het is een eervolle erkenning die niet alleen zijn jarenlange inzet voor de ouderenzorg onderstreept, maar ook zijn verbindende rol tussen praktijkgericht en universitair onderwijs. Als lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen bij Hogeschool Inholland en als bijzonder hoogleraar aan de Tilburg University weet hij als geen ander hoe belangrijk het is om samen te werken aan een toekomstbestendige gezondheidszorg. Op 8 april is hij officieel geïnstalleerd tijdens de ‘werkconferentie ‘Actie in de Delta’ in Delft. 

Robbert zegt: “Ik wil mijn kennis over kwetsbare ouderen inzetten en mijn ervaringen delen in het verbinden van zorgpraktijk, onderwijs en onderzoek. Zo jaagt het Medical Delta Living Lab ‘Blended rehabilitation' hybride revalidatiezorg aan door technologie en innovatie te integreren in bestaande zorgpaden. Met mijn expertise in de ouderenzorg wil ik de komende jaren, samen met andere disciplines, bijdragen aan innovatieve oplossingen die eigen regie, zelfmanagement en kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen versterken. Hierbij staat de transdisciplinaire samenwerking tussen alle betrokken partijen wat mij betreft bovenaan: en dit is iets waar ik met deze benoeming extra op in kan zetten.” 

De Medical Delta-lectoraatsbenoeming versterkt zijn positie binnen het onderzoeksnetwerk waarin meerdere Zuid-Hollandse kennisinstellingen samenwerken aan innovatieve oplossingen voor de zorg van morgen. Robbert brengt hierin zijn expertise in rondom het verbeteren van de zelfredzaamheid en kwaliteit van leven van ouderen. Zijn benoeming biedt mooie kansen om praktijkgericht onderzoek verder te verankeren in regionale samenwerkingen tussen onderwijs, zorgorganisaties en gemeenten. 

Binnen Hogeschool Inholland speelt Robbert een centrale rol in het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn. Hier werkt hij samen met studenten, docenten en partners uit de zorgsector aan concrete oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, zoals eenzaamheid, valpreventie en de toename van complexe zorgvragen onder ouderen. Met zijn werk draagt hij direct bij aan de thema’s adaptief vermogen en een gezonde leefomgeving, twee van de pijlers van Inhollands route naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. 

Over Actie in de Delta 
De werkconferentie Actie in de Delta werd georganiseerd door Leiden-Delft-Erasmus Universities, het samenwerkingsverband van Zuid-Hollandse hogescholen ZHIA (Zuid-Hollandse Impact Alliantie) en Medical Delta. Daarnaast zijn de provincie Zuid-Holland, Convergence, Delft Health Initiative, InnovationQuarter en Leiden Bio Science Park inhoudelijk betrokken. 

Over Medical Delta 
Medical Delta is een transdisciplinair samenwerkingsverband van meer dan 1.000 deelnemers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en vier Zuid-Hollandse hogescholen (De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Leiden en Hogeschool Inholland). Samen met bedrijven, zorginstellingen en overheden werken zij aan innovatieve oplossingen voor een duurzame gezondheidszorg. Dit doet Medical Delta onder meer met transdisciplinaire onderzoeksprogramma’s en praktijkgerichte living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het gezondheidszorg & innovatie ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten. 

Op dinsdag 8 april 2025 komen onderzoekers, zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers samen tijdens de werkconferentie Actie in de Delta bij de TU Delft. Ook Hogeschool Inholland is vertegenwoordigd. Het doel: samen bouwen aan een gezonde en duurzame toekomst voor Zuid-Holland. Tijdens de conferentie wordt Inholland-lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen) geïnstalleerd als ‘lector Medical Delta’.

Meedoen aan de conferentie? Aanmelden kan nog via deze link.

Tijdens deze dag delen bestaande samenwerkingsverbanden hun kennis en ervaring rondom gezondheid en innovatie. In korte, interactieve werksessies wordt gewerkt aan oplossingen voor zeven urgente gezondheidsthema’s, zoals gezondheidsverschillen, duurzame zorg, gezonde voeding en de inrichting van de stad.

Bundel de krachten voor een duurzame gezondheidszorg
De verschillen in gezondheid binnen Zuid-Holland zijn groot. Tegelijkertijd is onze regio rijk aan kennis, netwerken en innovatiekracht. De werkconferentie laat zien hoe deze kracht gebundeld kan worden en versneld ingezet voor een duurzame gezondheidszorg. De uitkomsten van de werksessies worden gebruikt voor concrete vervolgacties in de regio.

Naast de werksessies is er een inspirerend plenair programma met keynotes van experts. De conferentie is dé plek om kennis te delen, nieuwe samenwerkingen aan te gaan en mee te bouwen aan het gezondheids- en innovatie-ecosysteem van de toekomst.

Inauguratie Medical Delta lectoren & hoogleraren
Direct aansluitend op de (werk)conferentie benoemt Medical Delta negen nieuwe Medical Delta hoogleraren en lectoren. In een kort, informatief programma presenteren zij hun onderzoek en henzelf op een bijzondere manier, waarna de officiële inauguratie plaatsvindt. Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en de Zonnehuisgroep Amstelland, is één van hen. Robbert Gobbens geeft, samen met Marije Holstege (bijzonder lector Geriatrische revalidatie bij Inholland), leiding aan het living lab Blended Rehabilitation van Medical Delta. Doel van het lab is om van zorgtechnologie dagelijkse praktijk te maken. Meer hierover lees je in dit artikel.

Over Actie in de Delta
De werkconferentie Actie in de Delta wordt georganiseerd door Leiden-Delft-Erasmus Universities, het samenwerkingsverband van Zuid-Hollandse hogescholen ZHIA (Zuid-Hollandse Impact Alliantie) en Medical Delta. Daarnaast zijn de provincie Zuid-Holland, Convergence, Delft Health Initiative, InnovationQuarter en Leiden Bio Science Park inhoudelijk betrokken.

Over Medical Delta
Medical Delta is een transdisciplinair samenwerkingsverband van meer dan 1.000 deelnemers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en vier Zuid-Hollandse hogescholen (De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Leiden en Hogeschool Inholland). Samen met bedrijven, zorginstellingen en overheden werken zij aan innovatieve oplossingen voor een duurzame gezondheidszorg. Dit doet Medical Delta onder meer met transdisciplinaire onderzoeksprogramma’s en praktijkgerichte living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het gezondheidszorg & innovatie ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten.

Door onder meer vergrijzing en een structureel tekort aan professionals neemt de druk op de revalidatiezorg toe. Gelukkig zijn er ook kansen. Met nieuwe technologie kunnen we de zorg efficiënter en beter maken. Vanuit het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn geven twee van onze lectoren leiding aan living labs* van Medical Delta om van zorgtechnologie dagelijkse praktijk te maken.

Robbert Gobbens, lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen, is programmaleider van het living lab Blended Rehabilitation. “‘Blended’, ook wel hybride genoemd, is de combinatie van fysieke zorg en inzet van technologie. In het living lab onderzoeken we hoe je technologie het beste kunt inpassen in de zorgpaden die er al zijn. We kijken ook naar de andere manieren van werken die dit vraagt. Hoe komt dit tegemoet aan de behoeften van revalidanten en hun naasten? Daarbij richten we ons vooral op zorgprofessionals, want zij moeten deze innovaties en slimme technologieën uiteindelijk gaan toepassen.” Doel van het living lab is om professionals en zorgorganisaties te stimuleren hybride te werken, revalidanten meer regie te geven en de resultaten van revalidatie te verbeteren.

Blended zorgpad
Naast Robbert is Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie, betrokken bij het living lab Blended Rehabilitation, en wel in een dubbelrol. Want ze werkt ook bij zorgorganisatie Omring, een van de drie werkveldpartners in het lab. “Samen met Robbert en  Laurence Alpay (voormalig associate lector, red.) begeleid ik het promotieonderzoek dat een Omring-collega doet binnen het lab. De centrale vraag hierin is hoe je een blended zorgpad in cocreatie met betrokkenen in de praktijk kunt vormgeven, rekening houdend met de digivaardigheid van de revalidant. En als je dan bijvoorbeeld een app of beeldzorg integreert, welk werk vervangt die dan in een revalidatietraject?”

Synergie tussen living labs
TIPIZ gaat zoals Marije het noemt “door alle Medical Delta Living Labs heen”. Immers, de hele zorg is gebaat bij positieve impact van technologie. De synergie met het living lab Blended Rehabilitation is zeer groot omdat beide labs zich richten op zorgtechnologie. “Vandaar ook dat ik in beide labs zit”, zegt Marije. “Zo kunnen we elkaar versterken en van elkaar leren én voorkomen dat we hetzelfde praktijkgerichte onderzoek doen.”

Zorgorganisaties nauw betrokken
“In haar dubbelfunctie slaat Marije heel mooi de brug tussen onderzoek en praktijk”, zegt Robbert. “Ik ben blij dat innovatieve zorgorganisaties als Omring, Pieter van Foreest en Basalt zijn aangehaakt zodat we praktijkgericht onderzoek echt kunnen toepassen en zien wat werkt of niet.”

Strategische samenwerking
Wat de impact van de living labs van Medical Delta nog groter maakt, is de samenwerking met universiteiten, die zich toeleggen op fundamenteel onderzoek, én met het mbo, waarvan veel studenten doorstromen naar de ouderenzorg. Robbert: “Als hogeschool leggen we met praktijkgericht onderzoek mooi de strategische verbinding tussen het academisch onderzoek en de praktijk van het mbo en de werkveldpartners, waarbij we als brede hogeschool de kennis van zorgtechnologie meebrengen, bijvoorbeeld via de lectoraten. Op mijn beurt breng ik kennis in over kwetsbare ouderen, een doelgroep die ik zeer goed ken en die heel groot is in de revalidatiezorg. Met deze brede samenwerking maken we des te meer maatschappelijke impact door kennis over blended werken landelijk te verspreiden, bijvoorbeeld via het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam en de Academische Werkplaats Ouderen van Tilburg University, waar ik bij betrokken ben.”

Onderzoek door studenten
Ook studenten van Inholland worden gekoppeld aan de living labs, benadrukt Marije. “In het kader van hun innovatieopdracht doen studenten Verpleegkunde onderzoek naar best practices van zorgtechnologie, hoe die breder kan worden toegepast en wat de ervaringen zijn van revalidanten. Kun je bijvoorbeeld de app Minddistrict (een platform met tools om cliënten en patiënten te begeleiden, red.) gebruiken in de geriatrische revalidatie?”

Zorgtechnologie leren toepassen
In de living labs is er dus een belangrijke directe lijn aanwezig van fundamenteel naar praktijkgericht onderzoek en onderwijs. “We betrekken studenten en docenten van Verpleegkunde en andere opleidingen, om hen bekend te maken met de wereld van revalidatie en de groeiende rol die technologie daarin speelt”, zegt Robbert. “Het is belangrijk dat studenten dit meekrijgen, zodat zij later met succes zorgtechnologie kunnen gaan toepassen. En eerlijk gezegd vind ik het belangrijk dat studenten met onze onderzoeksprojecten ontdekken hoe aantrekkelijk en veelzijdig de ouderenzorg is. De maatschappelijke uitdagingen zijn hier te vinden. Het zou goed zijn als de professionals van morgen die uitdagingen oppakken.”

Sluit je ook aan bij de living labs
Ben jij als professional in de zorg, onderzoeker of docent geïnteresseerd in technologische toepassingen in de (revalidatie)zorg? Sluit je aan bij een van onze living labs. Neem hiervoor contact op met Robbert (robbert.gobbens@inholland.nl) of Marije (marije.holstege@omring.nl).

*Living labs zijn onze leer- en experimenteeromgevingen, onder andere op het gebied van energietransitie, circulaire economie, voedsel, gezondheid, technologie en innovatieve professionals

Hoe werken we samen aan een gezonde en inclusieve stad? Deze vraag stond dinsdag 5 november centraal tijdens het najaarsevent van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn van Hogeschool Inholland. Een deel van het antwoord ligt in het ontmoeten van en luisteren naar elkaar. En dat is precies wat partners uit het werk- en kennisveld deden. Ze gingen met elkaar in gesprek en inspireerden elkaar met de nieuwste inzichten van uiteenlopende projecten die door het Centre of Expertise zijn ge(co)financierd.

Volgens Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Inholland, is werken aan een gezonde en inclusieve stad hard nodig. “De leefbaarheid is in het geding en er is ongelijkheid op allerlei vlakken. Er is sprake van bewegingsarmoede en het welzijn van jongeren staat onder druk. Het Centre of Expertise wil bijdragen aan een gezond leven en gelijke kansen, juist voor mensen in een kwetsbare situatie. Verschillende domeinen van Inholland en verschillende werkveldpartners werken interdisciplinair samen om complexe vraagstukken rond gezondheid, welzijn en preventie aan te pakken.”

Gehonoreerde projecten
Als kennis- en innovatieplatform brengt het Centre of Expertise kennisinstellingen, praktijkpartners, bedrijven, overheidsorganisaties en burgers bijeen om kennis te delen, te ontwikkelen en te verspreiden. Het voert een programma uit om de samenwerking te bevorderen en onderzoek en onderwijs met elkaar te verbinden. Elke jaar financiert het Centre of Expertise onderzoeksprojecten in een stimuleringsronde. “We stimuleren activiteiten en hebben van de zeventien aanvragen er acht gehonoreerd waarvan drie projecten voorwaardelijk ”, zegt Gonneke Willemsen, directeur van het Inholland-domein Gezondheid, Sport en Welzijn, die samen met Jasmijn Holla, lector Kracht van sport en bewegen, en Niels Hermens, associate lector Empowerment & Professionalisering in het bestuur zit van het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn.

Bovengronds sociaal rioleringsstelsel
Wie veel ervaring heeft met bevordering van gezondheid en welzijn in de stad, is Klasien Horstman, hoogleraar Filosofie van de Publieke Gezondheidzorg aan de Universiteit Maastricht en keynotespreker op het event. “Ik pleit voor een ‘bovengronds sociaal rioleringsstelsel’”, zegt Klasien. Want zoals de aanleg van riolering in de negentiende eeuw een collectief arrangement was dat voor iedere burger in de stad goed uitpakte, ziet ze ook bovengronds graag verbindingen ontstaan van pleinen, straten, parken, tuinen en cafés waar mensen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. “Het zorgt voor vertrouwen, veiligheid, mogelijkheden om te leren, zorgzaamheid, hoop, doorbraak uit eigen bubbels en democratie.”

Sociale problemen niet individualiseren
Als onderzoeker investeert Klasien al jaren in drie Maastrichtse buurten waar bewoners doen aan ‘sociaal rioleren’: ondersteund door professionals pakken ze zelf collectief vraagstukken in hun buurt door micropolitiek handelen. “Onder meer door samen kennis maken en door de focus op de publieke ruimte en tussenruimten in plaats van sociale problemen te individualiseren kunnen we ongelijkheid tegengaan.”

Belang van tussenruimten
Femke Kaulingfreks, lector Jeugd & Samenleving bij Inholland en bijzonder hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam, onderschrijft het belang van tussenruimten waar onderzoekers en bewoners een relatie van wederzijdse betekenis aangaan. “Stel niet de extern geformuleerde problemen van bewoners maar de door hen gevoelde behoeften centraal. Zoals in Amsterdam-Noord waar een bewonerscollectief meepraat over tenders van de gemeente voor de ruimteontwikkeling.”

Studenten betrekken
Samira Bouchibti, opgavemanager gezondheid binnen het Pact Zaandam-Oost, haakt aan op Klasiens betoog om sociale vraagstukken niet te individualiseren. “Het zorgen voor naasten en helpen van buren is ons de laatste decennia in deze maatschappij afgeleerd. Nu zullen we dit, mede door personeelstekorten, moeten omarmen.” Samira gaat daarbij uit van positieve gezondheid. “Wat zeggen de mensen zelf nodig te hebben om gezond te blijven of te worden? Luister naar hen en betrek studenten erbij, zodat die tijdig leren van de problematiek in de wijk.”

Gezonde leefomgeving
Dat het streven naar gezondheid belangrijk is, staat voor senioronderzoeker Judith Jelsma van het Amsterdam UMC als een paal boven water. “Anders loopt ons zorgstelsel vast. Bovendien draagt een gezond leven bij aan levensgeluk.” Miriam Uitterhoeve docent en kwartiermaker gebouwde omgeving binnen het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica, bekijkt de gezonde leefomgeving vanuit het bouwkunde perspectief “Zo werken we op Texel  samen met studenten en bewoners aan oplossingen om de leefbare omgeving toekomstbestendig te maken.” In de inspiratiesessie die zij ook later die middag verzorgde deed zij een oproep aan het sociaal domein om dit soort vraagstukken voortaan samen op te pakken. 

Projecten Centre of Expertise
Het Centre of Expertise Preventie in Zorg en Welzijn ondersteunt diverse praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Vorig jaar zijn acht nieuwe projecten gehonoreerd, variërend van de ontwikkeling van een online Veerkrachttool voor jongeren tot de inzet van kunstmatige intelligentie in de radiologie. Deze initiatieven richten zich op het verbeteren van de mondzorg bij ouderen, het toepassen van eHealth voor patiënten met reumatische auto-immuunziekten en het bevorderen van doorstroom in de geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar ecosociaal werk voor kwetsbare groepen en de leefstijl van jongeren in de GGZ. Over de recent toegekende projecten communiceren we binnenkort meer.

Ondervoeding bij ouderen
Twee projecten richten zich op het onderschatte probleem van ondervoeding bij ouderen. “De oorzaken kunnen heel divers zijn, ook psychisch en sociaal, en hebben ook allerlei gevolgen voor de gezondheid”, zegt docent-onderzoeker Eva Creutzberg van het lectoraat Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen en het VITALIS-project. “Ondervoeding kun je uiterlijk niet zien. Daarom is vroegtijdige screening heel belangrijk.” Omdat ondervoeding met zoveel verschillende aspecten in het leven van ouderen te maken heeft, doen studenten van maar liefst vijf verschillende hogescholen mee, zoals van Social Work en Sportkunde van Inholland. “Zij leren van elkaar, van de omgang met ouderen en krijgen in de praktijk meer inzicht in de problematiek.”

Voedingszorg door thuiszorgteams
Jellie Zuidema is als promovenda werkzaam bij hetzelfde lectoraat en het project PLINT Ondervoeding dat een samenwerking is met het domein Agri, Food & Life Sciences van Inholland. “Ons doel is om de voedingszorg door thuiszorgteams te optimaliseren. We werken in Leer- en Innovatienetwerken waar docenten, studenten, zorgteams en eventueel andere betrokkenen samen leren en innoveren in de zorg. Aan de hand van interviews met thuiszorgteams hebben we per LIN een onderzoeksthema centraal gesteld, zoals bijvoorbeeld samenwerken met andere professionals en ondervoeding screenen met een tool. Wat we zagen? De bewustwording van ondervoeding is onder zorgprofessionals, docenten en studenten toegenomen. Dat is winst.” En het past precies bij wat Marije Deutekom al benadrukt: interdisciplinair leren door toekomstige professionals.

Een brede kijk op vernieuwingen binnen de langdurige zorg biedt de nieuwe podcastserie ‘Blijmakers en andere zorgpioniers’. De serie gaat over onderzoeksprojecten van het Ben Sajet Centrum (BSC), dat tot doel heeft de zorg voor mensen met een beperking en ouderen in de regio Amsterdam te vernieuwen en te verbeteren. Studenten en (docent)onderzoekers van Hogeschool Inholland zijn nauw betrokken bij de projecten. 

Het BSC is een kenniswerkplaats gericht op de langdurige zorg in Amsterdam en omgeving. Door onderzoek, praktijk en onderwijs met elkaar te verbinden, streeft het BSC naar vernieuwing in de zorg, waarbij veel waarde gehecht wordt aan de inbreng van zorgverleners, cliënten, ervaringsdeskundigen en naasten. In de podcastserie komen zij uitgebreid aan het woord. 
 

Aflevering Blijmakers in de dementiezorg 
De eerste aflevering, die op 25 april live ging, gaat over de Nieuwe Sint Jacob, een woonvorm voor mensen met dementie van zorgorganisatie Amstelring. Het zorgteam van de Nieuwe Sint Jacob legt de nadruk op menselijkheid, omdat zij begrijpen dat het welzijn van bewoners verder gaat dan alleen medische zorg. Een opmerkelijk aspect is de inzet van ‘Blijmakers’: zij-instromers in de zorg met diverse achtergronden die in 16 weken worden opgeleid om samen met gediplomeerde zorgprofessionals mensen met dementie te ondersteunen. Wat drijft deze Blijmakers en wat was de motivatie van Amstelring om dit experiment aan te gaan? 

Aflevering Proeftuin rondom d’Oude Raai 
De volgende aflevering van de podcast, ‘Verankerd in de buurt: Proeftuin rondom d’Oude Raai’ gaat 9 mei live. In de Amsterdamse Pijp en Rivierenbuurt helpt de Proeftuin d’Oude Raai ouderen om zich beter thuis te redden door verbinding te zoeken met buurtvoorzieningen. De ‘thuiscoach’ speelt een centrale rol in het vinden van oplossingen voor bewoners, vaak buiten de standaard zorgpaden. Het succes van de Proeftuin ligt in de samenwerking tussen professionals, burgers en lokale organisaties, zoals Cordaan, Combiwel en diverse buurtteams en stadsdorpen. 

Aflevering 3, 4 en 5 
Op 23 mei gaat de derde afleving live: Actieonderzoek in de GGZ: Proeftuin de Geuzenhoek. Op 6 juni gaat het over verhalen en diversiteit: verbinding tussen zorgmedewerkers, bewoners en hun leefwereld en op 20 juni over het ‘begrijpen van onbegrepen gedrag van mensen met dementie’. 

Samenwerking Inholland en Ben Sajet Centrum 
Vanuit Inholland zijn lector Robbert Gobbens en docent-onderzoeker Petra Boersma (lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen) verbonden aan het Ben Sajet Centrum én dus ook de podcast. Bij Ben Sajet is Petra programmaleider van het programma leren, verbeteren en implementeren. Petra komt zelf aan het woord in de laatste aflevering van de podcast. Robbert is aan dit programma verbonden als lector en hoogleraar en helpt mee om dat programma vorm te geven. 

Studenten van Inholland (Verpleegkunde en Social Work) voeren regelmatig onderzoeksopdrachten uit bij (partners van) het Ben Sajet Centrum. Bijvoorbeeld een onderzoek naar de inzet van zorgbeveiligers bij de zorg aan ouderen met dementie of een onderzoek naar het leerklimaat op een afdeling waar gewerkt wordt met zogenoemde ‘leerbedden’. Dit betekent dat mbo- en hbo-studenten de afdeling runnen, elkaar begeleiden en leren van elkaar. Zij worden gecoacht door de professionals van de afdeling. 

Luister en abonneer je op de podcast! 

Of deze Blijmakers en andere zorgpioniers

Bij exergaming wordt oefenen (exercise) gecombineerd met serious gaming. Binnen de geriatrische revalidatie, het vakgebied van Marije Holstege, wordt hiermee de revalidant op een leuke manier uitgedaagd tot (meer of langer) bewegen. Ook Tanja Nijboer houdt zich bezig met exergaming, zowel op motorisch als cognitief vlak. De master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) was benieuwd naar de waarde van exergaming en ging het gesprek aan.

Marije zet vanuit het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie in op het verbeteren van geriatrische revalidatie en herstel. "Om toekomstbestendige geriatrische revalidatie te kunnen blijven bieden, zetten we in op innovatieve interventies én digital health. Hierbij werken we binnen verschillende onderzoekslijnen samen met universiteiten, hogescholen, kennisinstellingen en de praktijk." 

Lees hier het gehele artikel uit ICT&health.

Bij ondervoeding wordt vaak gedacht aan ontwikkelingslanden, rampgebieden en hongersnoden. Maar niets is minder waar, ook in Nederland is ondervoeding een probleem. “Het is een onderbelicht probleem dat zwaarder op de zorgeconomie drukt dan obesitas”, benadrukt Feike van der Leij, lector Health & Food bij Hogeschool Inholland. Volgens de laatste cijfers is 16 procent van de kwetsbare thuiswonende ouderen en 38 procent van de ouderen in de geriatrie ondervoed en dat aantal neemt toe. Zonder koerswijziging zullen in 2027 meer dan 100.000 ouderen ondervoed zijn, blijkt uit cijfers van het Kenniscentrum Ondervoeding.

Met PLINT Ondervoeding wilde Feike van der Leij, recent winnaar van de Wij Inholland award - Onderzoeker van het jaar -  iets aan dit gezondheidsprobleem doen. En hij niet alleen. Het project is een samenwerking van de lectoraten Health & Food en Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen van Inholland samen met onderzoekers van twee andere hogescholen en twee mbo’s. Daarnaast zijn zorginstellingen, foodbedrijven en netwerkorganisaties gericht op de ontwikkeling en het aanbieden van foodconcepten betrokken.

Kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden          
“Doel is om kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden te vergroten”, zegt Robbert Gobbens, lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Zij kunnen ondervoeding helpen voorkomen, waarbij de eerste stap is om zich bewust te worden van het probleem. Onder leiding van onze collega en promotieonderzoeker Jellie Zuidema zijn we de professionals gaan bevragen om na te gaan hoe we hun meer handelingsperspectief kunnen geven. Het mooie is dat alleen al het vragen stellen tot bewustwording leidt.”

Meer informatie over het onderzoek? Lees hier verder.

Vitaal & Voedzaam, hét magazine over ondervoeding voor ouderen en mantelzorgers
Om bij te dragen aan de bewustwording rondom dit probleem werd het eerste exemplaar van het magazine Vitaal & Voedzaam uitgereikt aan de doelgroep: ouderen en hun verzorgers. De uitreiking vond plaats bij zorgorganisatie Brentano in Amstelveen tijdens de week tegen ondervoeding en is het mooie eindresultaat van het tweejarige onderzoeksproject PLINT Ondervoeding. Het magazine staat vol interessante feitjes, handige tips voor ouderen en verzorgers, lekkere en voedzame recepten en verhalen van experts (zoals diëtisten en onderzoekers) en ervaringsdeskundigen.

“In twee jaar tijd hebben we veel kennis, praktijkervaring én oplossingen opgedaan om ondervoeding bij ouderen tegen te gaan. Met Vitaal & Voedzaam willen we op een informatieve en toch vermakelijke manier ouderen en hun verzorgers bewust maken van het risico op ondervoeding. We zijn dan ook erg trots op het eindresultaat”, aldus Feike van der Leij.

Download het magazine

Een op de acht thuiswonende ouderen is ondervoed. Van hen die gebruikmaken van thuiszorg is dat zelfs meer dan een derde. De afgelopen twee jaar hebben (docent-)onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland samen met een brede groep werkveldpartners gewerkt aan bewustwording van dit onderbelichte probleem. Het onderzoek leidde onder meer tot nieuwe foodconcepten. Immers: the proof is in the eating.

Ondervoeding heeft niet alleen te maken met te weinig eten. Een oudere kan ook een te eenzijdig dieet hebben. Het is dus mogelijk dat je overgewicht hebt en toch ondervoed bent. En dat kan kwalijke consequenties hebben. Want wie ondervoed is, herstelt minder of niet van een ziekte en verblijft gemiddeld gesproken langer in het ziekenhuis, waardoor de zorgkosten stijgen. “De impact van ondervoeding drukt zwaarder op de zorgeconomie dan obesitas”, weet Feike van der Leij, Inholland-lector Health & Food. Veerkracht van ouderen gaat daarmee voor een belangrijk deel door de maag. 

Samenwerking tussen zorg en food 
Met het pas afgeronde tweejarig onderzoeksproject PLINT Ondervoeding wilde Feike iets aan het gezondheidsprobleem doen. En hij niet alleen. Het project is een samenwerking van de lectoraten Health & Food en Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen van Inholland samen met onderzoekers van twee andere hogescholen en twee mbo’s. Daarnaast zijn zorginstellingen, foodbedrijven en netwerkorganisaties gericht op de ontwikkeling en het aanbieden van foodconcepten betrokken.

Kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden
“Doel is om kennis onder verpleegkundigen en verzorgenden te vergroten”, zegt Robbert Gobbens, lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Zij kunnen ondervoeding helpen voorkomen, waarbij de eerste stap is om zich bewust te worden van het probleem. Onder leiding van onze collega en promotieonderzoeker Jellie Zuidema zijn we de professionals gaan bevragen om na te gaan hoe we hun meer handelingsperspectief kunnen geven. Het mooie is dat alleen al het vragen stellen tot bewustwording leidt.”

Muffins en bokkenpootjes
Een ander deel van het project richtte zich op de voedingswereld. Hoe kunnen bedrijven met nieuwe concepten de ouderen voldoende, gezond en lekker laten eten? “Studenten van de opleiding Food Commerce & Technology bedachten onder meer prachtige nieuwe producten, zoals eiwitrijke muffins en bokkenpootjes gemaakt van veldboonmeel”, zegt Feike. Tot slot is het de bedoeling de resultaten van het project kenbaar te maken aan een breed publiek (zie onderstaand kader). Iedereen kan namelijk met ondervoeding te maken krijgen: bij zichzelf of als mantelzorger voor een naaste.

Leer- en InnovatieNetwerk
“Het is een heel bijzonder project geweest vanwege de complexiteit ervan en de brede, interprofessionele samenwerking”, zegt Robbert. “Voor de studenten was het een mooie vorm van buitenschools leren in een zogeheten Leer- en InnovatieNetwerk, waarbij ze samenwerkten met zorg- en foodprofessionals en studenten van andere hbo- en mbo-opleidingen. In de vorm van een bedrijfsopdracht gingen derdejaarsstudenten bijvoorbeeld aan de slag met de vraag welke methode goed werkt om ondervoeding te diagnosticeren.”

Nieuwe foodconcepten
Bijzonder waren ook de trajecten waarin studenten multidisciplinair samenwerkten met foodbedrijven om met nieuwe concepten iets te doen tegen ondervoeding. Ze werkten onder meer samen met Louis Meisen van foodconceptbureau We Design Food. “Belangrijk is dat je niet alleen kijkt naar de voedingswaarde van je product maar vooral ook hoe je het aanbiedt. Eten is een beleving: is het product avontuurlijk genoeg, zorg je voor variatie en niet altijd de combi aardappelen-groente-vlees? Creëer je een aantrekkelijke sfeer?” In een van de onderzoeksprojecten met studenten stond daarom ook eenzaamheid centraal. In een ander project werkten studenten van idee en onderzoek tot conceptvorming en toetsen aan een aantrekkelijke foodbox voor ouderen.

Graag een vervolg
Louis vond het een mooi, breed opgezet onderzoeksproject, maar – om in foodtermen te blijven – het is wat hem betreft slechts een appetizer. “Vanuit het samenwerkingsverband van PLINT zouden we bij de overheid moeten lobbyen om ondersteuning te krijgen voor een groot vervolgproject. Studenten van Inholland hebben kwalitatief goede, spannende, ambachtelijke en lekkere foodproducten ontwikkeld. Laat dit soort foodconcepten bij een groep van zeg tienduizend ouderen testen om de impact goed te meten. Zo kunnen we met harde cijfers aantonen wat investeren in goede foodconcepten oplevert.”

Rol van stadsmarkten 
Yu Yan Brockhoff is derdejaarsstudent Food Commerce & Technology. Tijdens een bijeenkomst van FICA (de Food Innovation Community Amsterdam, een samenwerkingsverband tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven waarbinnen studenten met allerlei praktijkgerichte onderzoekvragen aan de slag gaan) kwam zij meer te weten over PLINT Ondervoeding. “Ik heb samen met student Janat Ali een bedrijfsopdracht opgepakt die zich richt op de rol van de stadsmarkten bij het voorkomen van ondervoeding van ouderen. Daar hebben we verschillende oudere mensen geïnterviewd om een beeld te krijgen van hun eetpatronen en de toegankelijkheid van stadsmarkten. Als vrijwilligers zijn we ook gaan werken in een verzorgingshuis waar we ook een goed beeld kregen van wat oudere mensen voor gerechten geserveerd krijgen. Het was een leerzaam project. Sowieso om zo’n onderzoeksproject aan te pakken: wat is het vraagstuk en hoe pakken we het onderzoek het beste aan? Maar ook om in contact te komen met ouderen, in hun wereld te duiken en het belang te zien van stadsmarkten. Die zijn er niet alleen voor goede voeding, maar ook om als eenzame oudere een babbeltje te kunnen maken.” 

Hogeschool Inholland heeft samen met zorgaanbieder Omring een bijzonder lectoraat in het leven geroepen, genaamd Geriatrische revalidatie. Dit bijzonder lectoraat, onder leiding van bijzonder lector Marije Holstege, dient om inzichtelijk te maken welke kansrijke innovaties op het gebied van zorg en behandeling en technologie toepasbaar en uiteindelijk bewezen effectief zijn voor geriatrische revalidatie. Ook heeft Omring samen met onderwijsorganisatie Vonk het practoraat Zorgtechnologie ingesteld. Het doel is praktijkgericht onderzoek te koppelen aan toekomstbestendige ouderenzorg, aan innovatie en aan professionalisering in het onderwijs en de beroepspraktijk.

“We zijn een lerende organisatie”, vertelt Marije, naast bijzonder lector bij Hogeschool Inholland ook wetenschappelijk strategisch adviseur bij Omring. “We willen de verbinding tussen onderzoek, onderwijs en praktijk verder versterken. Vandaar de keuze van Omring voor een lectoraat en een practoraat. Deze ontwikkeling langs twee lijnen stelt ons in staat om de kennis op mbo-, hbo- en wo-niveau te verbinden en elkaars expertise optimaal te benutten.”

Verder lezen?
Dit is een deel van een publicatie van ICT & Health, geschreven door Frank van Wijck. Lees hier het volledige artikel.

Door de groeiende groep ouderen en personeelskrapte neemt de druk op de zorg toe. Zo ook voor kwetsbare, vaak oudere patiënten die na een ziekenhuisopname revalideren. Hoe kunnen zij daarna zo optimaal en duurzaam mogelijk revalideren met behulp van innovatieve interventies? Marije Holstege gaat zich toeleggen op dit vraagstuk; zij is sinds september 2022 bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Het lectoraat is ingesteld door zorgorganisatie Omring en maakt deel uit van het bestaande lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Dit lectoraat gaat heel veel nieuwe kansen bieden voor de doorontwikkeling van duurzame en innovatieve geriatrische revalidatie.” 

De groep ouderen met complexe zorgvragen in Nederland neemt toe. Hadden we in 2019 nog 3,4 miljoen 65-plussers, in 2040 zullen dat er 4,9 miljoen zijn. Deze groeiende groep ouderen heeft vroeg of laat zorg nodig en daar zit het volgende knelpunt, want in 2040 zal het potentieel werkende per 65-plusser halveren. Het is duidelijk dat er plannen nodig zijn om de zorg te optimaliseren met innovatieve interventies zodat de kwaliteit en toegankelijkheid niet in het geding komen. 

Duurzame revalidatie 
Ook de groep van zogeheten geriatrische revalidanten neemt toe. “Het gaat om kwetsbare mensen die bijvoorbeeld door een val of een beroerte in het ziekenhuis terechtkomen”, zegt Marije. “Na de acute behandeling volgt wekenlange multidisciplinaire revalidatie, vaak op een daarvoor gespecialiseerde revalidatieafdeling. Doel is om revalidanten optimaal en duurzaam te herstellen om terug te keren naar de eigen leefomgeving waarbij ze persoonlijke doelen bereiken om bijvoorbeeld weer deel te nemen aan sociale activiteiten. Daarbij wil je heropname of terugval voorkomen. Maar op dit moment herstelt 33 procent niet tot het niveau van vóór de opname in het ziekenhuis.” 
 

Innovatieve methoden 
Om de geriatrische revalidatie toekomstbestendig te maken zijn innovatieve methoden nodig, stelt Marije. “Denk bijvoorbeeld aan meer revalidatie vanuit huis. Uit promotieonderzoek, dat we met het nieuwe lectoraat ondersteunen, lijkt de conclusie getrokken te kunnen worden dat revalidatie vanuit huis even effectief en mogelijk kostenefficiënter is dan klinische revalidatie. Daar is dan wel wat voor nodig, zoals bijvoorbeeld de inzet van beeldzorg en revalidatie-apps die op een blended manier geïntegreerd worden in de behandeling. Daarnaast is er veel te winnen door een betere samenwerking in de zorgketen: van ergo-, fysio- en oefentherapeuten tot de verpleging, wijk- en thuiszorg, medici en diëtisten.” 

Blik van studenten 
De geriatrische revalidatie is een relatief jong expertisegebied. Veel innovaties moeten nog onderzocht worden op bruikbaarheid en toepasbaarheid. Marije wil het onderwijs daarin nauw betrekken. “De studenten van nu krijgen daar in de nabije toekomst mee te maken. Zij zullen met de nieuwe technologie aan de slag gaan en samen met multidisciplinaire teams gaan werken. Hun frisse, vernieuwende blik gaat bij de ontwikkelingen helpen. Studenten kunnen meedoen met de onderzoeken die we uitvoeren en onze nieuwe kennis kan terugkomen in curricula en bijdragen aan de professionalisering van docenten.” 

Omring en Hogeschool Inholland 
Het bijzonder lectoraat van Marije maakt deel uit van het lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen en het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn en kent een stevige koppeling tussen onderzoek, onderwijs én praktijk. Het is ingesteld door de Noord-Hollandse zorginstelling Omring, waar zij wetenschappelijk strategisch adviseur en hoofdonderzoeker is. Omring en Hogeschool Inholland werken al langer op diverse manieren samen. Medewerkers van Omring volgen post-hbo-opleidingen bij Inholland Academy, en studenten van Inholland doen projecten bij Omring. “We werken bovendien samen met andere onderwijs- en werkveldpartners in het Medical Delta Living Lab geriatricrehabilitation@home, dat zich richt op de inzet van eHealth.” 

Stevige samenwerking 
Het lectoraat verstevigt de samenwerking tussen Hogeschool Inholland en Omring rond praktijkgericht onderzoek in de geriatrische revalidatie en breidt die verder uit. Zo komt er bijvoorbeeld via promotieonderzoek een structurele samenwerking op academische niveau, haken samenwerkingsverbanden zoals onder meer GRZPLUS, Smartneurolab, universitaire netwerken ouderenzorg, National eHealth Living Lab (NeLL) en het gezamenlijk practoraat zorgtechnologie van Vonk (ROC Kop van Noord-Holland) en Omring aan. “Ook binnen Inholland zie ik allerlei raakvlakken”, zegt Marije. “Bijvoorbeeld met de lectoraten Robotica, Kracht van Sport en Bewegen, en E-health. We maken verbinding met bacheloropleidingen zoals Verpleegkunde, Sportkunde en Social Work. Maar net zo goed met technische opleidingen gekoppeld aan de innovaties.” 

Kennisstromen op gang brengen 
“Ik heb ontzettend veel zin in het bijzonder lectoraat”, zegt Marije. “In mijn werk heb ik mij altijd ingezet om kennisstromen op gang te brengen en onderzoek in de praktijk te integreren om zo de mogelijkheid te benutten de kwaliteit en duurzaamheid van geriatrische revalidatie verder te optimaliseren. Het lectoraat gaat heel veel nieuwe kansen bieden.”

Verpleegkundigen, verzorgenden en ouderenadviseurs weten elkaar beter te vinden en werken makkelijker samen. Hierdoor krijgen cliënten sneller de juiste zorg en ondersteuning. Dit is een van de belangrijkste eindresultaten van het onderzoeksproject ‘Het interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk (IP-LIN)’.

IP-LIN leverde recent de eindresultaten op in het genoemde onderzoek. Het IP-LIN is een leergemeenschap in Amstelveen, waarin studenten vanuit Hogeschool Inholland en ROC TOP, professionals vanuit thuiszorginstellingen van St. Bentano, Zonnehuisgroep Amstelland en Participe in Amstelveen, en docenten van zorg en welzijn samen leren en innoveren.

Doel van IP-LIN
Doel van het IP-LIN was meer verbinding en afstemming te creëren tussen verzorgenden en verpleegkundigen (in opleiding) en sociaal werkers (in opleiding) zoals de wmo-consulent, welzijnswerkers, mantelzorgers en vrijwilligers. En om op die manier mogelijk betere (integrale) zorg- en ondersteuning te bieden aan thuiswonende en kwetsbare ouderen in de regio Amstelveen. Daarnaast was het doel om zo meer ervaring op te doen in het interprofessioneel samenwerken en bekijken welke resultaten dit kan opleveren.

Elkaar leren kennen leidt tot betere samenwerking en zorg
De resultaten van het IP-LIN zijn positief. Hoewel er best nog wel wat te leren valt, kan door meer verbinding tussen zorg en welzijn meer integrale zorg en ondersteuning worden geboden. Kwetsbare thuiswonende ouderen in de regio Amstelveen profiteren hiervan. 

“Doordat de verpleegkundigen, verzorgenden en ouderenadviseurs elkaar beter hebben leren kennen, werken ze makkelijker samen, waardoor de client sneller de juiste zorg- en ondersteuning krijgt. Ook heeft het project de blik verbreed van studenten en professionals. Ze hebben meer inzicht gekregen in wat de andere beroepsgroep doet. Het onderzoek heeft daarmee impact voor de thuiswonende ouderen en op de samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals”, aldus Petra Boersma, onderzoeker bij het lectoraat Gezondheid & Welzijn van kwetsbare ouderen. Natuurlijk waren er ook belemmeringen, zoals het verloop onder het personeel. Verder was het lastig dat een gezamenlijk (digitaal) clientdossier ontbrak. Ondanks deze belemmeringen is toch besloten om door te gaan met LIN in Amstelveen. 

Meer weten over de onderzoeksresultaten?
Meer over het onderzoek, vind je in het eindrapport.

Een groot landelijk consortium genaamd SPREAD+ heeft de grootste financiering van Alzheimer Nederland gekregen ooit, namelijk 3 miljoen euro. Vanuit het lectoraat Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen is Hogeschool Inholland onderdeel van dit consortium, dat verder bestaat uit universiteiten, hbo’s en kennisinstituten. Vanaf 2023 sluiten ook praktijkorganisaties en bedrijven aan. 

Met mensen met dementie en hun naasten oplossingen ontwikkelen 
De partijen binnen SPREAD+ gaan samen én met mensen met dementie en hun naasten oplossingen ontwikkelen die ook echt bij hen terecht gaan komen. Tot nu toe worden er veel waardevolle onderzoeken uitgevoerd en oplossingen bedacht, maar deze diensten en producten worden nog onvoldoende doorontwikkeld en geïmplementeerd in de zorg en het onderwijs. En dat wordt door dit consortium en de aanvullende subsidie van drie miljoen euro van Health~Holland ook mogelijk.

Rol van de nieuwe kennis voor onderwijs en praktijk 
Het lectoraat Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen van Hogeschool Inholland participeert in dit project door samen met Windesheim en nog een aantal partners het leren en implementeren in de zorg voor mensen met dementie te versterken.  “Met behulp van leer- en innovatienetwerken (LIN’s) willen we de nieuw ontwikkelde kennis in het onderwijs en in de praktijk brengen. Waarbij we als doel hebben om de kwaliteit van leven van mensen met dementie en hun naasten te verbeteren”, aldus Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en Zonnehuisgroep Amstelland (zie foto). Naast lector is Robbert Gobbens ook bijzonder hoogleraar Professionalisering van de verpleging en verzorging in de ouderenzorg bij Tilburg University. 

Over SPREAD+ 
SPREAD+ is onderdeel van de Nationale Dementie Strategie van het ministerie van VWS waardoor onderzoek mogelijk wordt gemaakt naar de oorzaken van dementie, betere diagnostiek, dementie op jonge leeftijd, preventie van dementie en innovatieve behandelingen tegen dementie. 
Foto: V.l.n.r. de projectleiders vanuit SPREAD+: Simone de Bruin, Marjolein de Vugt, Debby Gerritsen en Sytse Zuidema.

Meer weten over SPREAD+? 
Lees het persbericht Drie miljoen voor toegankelijke praktijkoplossingen bij dementie. 

Met ingang van 15 september benoemt Tilburg University Robbert Gobbens als bijzonder hoogleraar Professionalisering van de verpleging en verzorging in de ouderenzorg. Robbert is ook lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en Zonnehuisgroep Amstelland.

Deze bijzondere leerstoel heeft de ambitie om de professionalisering van verpleegkundigen en verzorgenden in de ouderenzorg een krachtige impuls te geven op het gebied van toewijding, vakbekwaamheid en lerend-, onderzoekend- en samenwerkend vermogen. Het betreft een samenwerking tussen Hogeschool Inholland, Zonnehuisgroep Amstelland en Tranzo, departement van Tilburg School of Social and Behavioral Sciences.

Naar verwachting is in 2050 een derde van de Nederlanders 60 jaar of ouder. Naarmate mensen ouder worden, neemt hun veerkracht af en hun kwetsbaarheid toe en daarmee ook de zorgvraag. Ouderenzorg is complex omdat veel ouderen beperkingen ervaren in meerdere levensdomeinen. Ook is vaak sprake van meerdere chronische ziekten tegelijkertijd.  Daarom is het nodig om continu te leren en te verbeteren om de professionaliteit te vergroten in verpleging en verzorging van ouderen.

De bijzondere leerstoel draagt hieraan bij. Dit door enerzijds inzicht te verkrijgen in hoe de professionalisering van de verpleging en verzorging in de ouderenzorg verder kan worden ontwikkeld om de kwaliteit van leven van ouderen te verbeteren. Anderzijds wordt onderzocht welke kansen en mogelijkheden er zijn voor verzorgenden, verpleegkundigen en zorgorganisaties om het werk nu en in de toekomst aantrekkelijk en toegankelijk te houden. De focus ligt op de thuiszorg en het verpleeghuis. Uitgangspunten van de leerstoel zijn mensgerichte (ouderen)zorg en kennisontwikkeling door middel van co-creatie met de praktijk van ouderenzorg en de praktijk van onderwijs voor verpleegkundigen en verzorgenden. 

“Met deze leerstoel zetten we de gecombineerde kracht van praktijkgericht en academisch onderzoek in om bij te dragen om de wereld waarin we leven duurzamer en veerkrachtiger te maken,” zegt Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur van Hogeschool Inholland. “We kijken uit naar de samenwerking en wensen Robbert veel succes.” 

Thijs Houtappels, bestuurder van Zonnehuisgroep Amstelland: "Er komt veel op de ouderenzorg af en wij staan voor grote uitdagingen. De Zonnehuisgroep zal zich blijven ontwikkelen, in lijn met wat deze veranderingen van ons vragen. Dat doen we al meer dan 100 jaar! Altijd met elkaar, in samenspraak met en lerend van onze professionals. De leerstoel past daar bij." 

Meer informatie over Robbert Gobbens vind je hier.

Integrale zorg leveren aan thuiswonende kwetsbare ouderen met aandacht voor hun gezondheid én welzijn. Dat was het doel van een uniek, door ZonMW gefinancierd project met twee Interprofessionele Leer- en Innovatienetwerken in de regio Amsterdam. Nu 2,5 jaar verder zijn de uitkomsten bekend van deze leergemeenschap. Waarin Inholland-studenten Verpleegkunde en Social Work intensief samenwerken met mbo’ers en het werkveld. “Het project is zo goed ontvangen dat we nu zonder subsidie verdergaan.”

Zes jaar geleden vatte Robbert Gobbens, lector Hogeschool Inholland en Zonnehuisgroep Amstelland, het idee op om bij zorgorganisaties leer- en innovatienetwerken van studenten, docenten en zorgmedewerkers in het leven te roepen, met als doel zorg en welzijn voor cliënten binnen de instellingen te verbeteren, en te leren van en met elkaar. Elders in Nederland bestond dit fenomeen al, maar hoe mooi zou het zijn om dit ook in de regio Amsterdam te introduceren? Dankzij een subsidietoekenning van ZonMw werden vanaf eind 2015 de eerste leer- en innovatienetwerken (LIN’s) in de regio Amsterdam opgestart. Inmiddels zijn er elf LIN’s in de wijkverpleging, verpleeghuizen, een revalidatiecentrum en een ziekenhuis.

Twee interprofessionele leergemeenschappen in Amstelveen
Twee van deze LIN’s zijn interprofessioneel en opgezet in de gemeente Amstelveen. De eerste ‘IP-LIN’ bestaat uit professionals van Zonnehuis Wijkverpleging en Participe (organisatie voor welzijn en maatschappelijk werk in Amstelveen), studenten en docenten van Social Work en Verpleegkunde van Inholland en mbo-verpleegkunde studenten van ROC-TOP. Het tweede LIN bestaat uit dezelfde deelnemers maar in plaats van de Zonnehuisgroep participeerde hier stichting Brentano als thuiszorgleverancier.

“Integrale zorg leveren met aandacht voor gezondheid én welzijn willen we allemaal graag, maar de praktijk is weerbarstig”, legt Carin de Boer uit. Vanuit haar rol als lecturer practitioner heeft zij de studenten de afgelopen jaren begeleid binnen dit project. “Integrale zorg leveren is helemaal niet zo gangbaar en ook niet zo eenvoudig.”

‘Kijken over de muren van je vakgebied is heel verfrissend’
Het mooie volgens Carin in deze IP-LIN’s is dat studenten en professionals van beide disciplines in contact met elkaar zijn over de zorg en welzijn die zij bieden aan hun cliënten. Het gaat om thuiswonende ouderen die thuiszorg nodig hebben. De (aankomende) zorgprofessionals krijgen in hun werk onder andere te maken met beginnende dementie, toedienen van medicatie, verzorgen van wonden, en injecties die gegeven moeten worden. Maar daarnaast hebben deze mensen ook welzijnszorg nodig. Carin: “Vaak zijn dat aparte werelden, maar door die met elkaar in contact te brengen, in gesprek met elkaar te laten gaan zie je dat men elkaar vindt. Het is heel verfrissend om over de muren van je eigen vakgebied heen te kijken.”

Uitdaging in het project is voor studenten van beide disciplines om elkaar te leren kennen en te begrijpen. “Je ziet dat verpleegkundigen meer geneigd zijn in oplossingen te denken, sneller willen, terwijl ‘social workers’ veel beschouwender zijn: waar heeft meneer of mevrouw nu écht behoefte aan? Op hun beurt is het interessant voor social work-studenten om te zien hoe de zorg nuttig en aanvullend kan zijn.”

Een verpleegkundestudent verwoordt in de onderzoeksresultaten (Petra Boersma, onderzoeker onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) hoe zij geleerd heeft van de welzijnsprofessionals: “Ik heb echt banden opgebouwd met bepaalde cliënten, ook door meer naar ze te luisteren. Ik heb geleerd niet te komen met oplossingen maar gewoon alleen het verhaal aan te luisteren.”

Focus op de mens als geheel
Belangrijk uitgangspunt in het project is om zo goed mogelijk bij de persoonlijke behoefte en situatie van de cliënten aan te sluiten. En om zoveel mogelijk de eigen regie van de ouderen in stand te houden. “Mooi en positief is dat zorg- en welzijnsprofessionals elkaar makkelijker weten te vinden, er breder wordt gekeken en er meer focus is voor de mens als geheel.”

De volgende quote van een betrokken verpleegkundige is veelzeggend: “Ik had vorig jaar een cliënt, en we waren alleen maar bij haar voor het verzorgen van haar teen, een wondje. En toen zag ik dat mevrouw zich ook eenzaam voelde en alleen en zodoende heb ik toen de ouderenadviseur van Participe gebeld. Kom eens langs.”

Alle deelnemers aan de IP-LIN’s hebben aangegeven dat er vooral voordelen zijn om op deze manier te werken, al is de werkdruk een aandachtspunt. “Het IP-LIN is een leerzaam proces geweest en leverde een plezierige samenwerking op, gepaard met een grotere arbeidstevredenheid. Alle partijen zijn enthousiast over de IP-LIN’s en de meerwaarde ervan om integrale zorg aan ouderen te leveren. Daarom willen we nu door, en streven naar een meer gelijkwaardige inbreng van de inzet van zorg en welzijn. Een prachtig resultaat van twee jaar interprofessionele noeste arbeid!”

Op de website van FICA wordt het doel van het project PLINT Ondervoeding uiteengezet. Het project is maandag 8 november van start gegaan met de kick-off op Hogeschool Inholland Amsterdam. Met een mooie opkomst van zorginstellingen uit Hoorn, Amstelveen en Rotterdam, Gemeente Rotterdam en tien food-mkb’s is het project nu officieel van start.

Lectoren Feike van der Leij en Robbert Gobbens namen ons mee in het onderwerp ‘ondervoeding’ en vertelde meer over leer- en innovatienetwerken (LIN's). Uit de praktijkvraag: “Hoe kunnen we de handelingsverlegenheid van zorgprofessionals verminderen met betrekking tot preventie van ondervoeding bij thuiswonende ouderen?” is een centrale onderzoeksvraag met deelvragen gedestilleerd. Deze worden in drie LIN's opgepakt in de regio's Hoorn, Amstelveen en Rotterdam.

Lees hier het hele artikel dat op 11 november op FICA.nl is geplaatst.

De Anna Reynvaanlezing is een jaarlijks event georganiseerd door Amsterdam UMC in samenwerking met onder meer Hogeschool Inholland. In deze lezing van 12 mei stond verpleegkundig leiderschap centraal. En dat bedoelen we veel breder dan leiding geven. Het gaat over de invloed van verpleegkundigen op de kwaliteit van het vak. Professor of Nursing Greta Cummings nam ons mee in hoe verpleegkundig leiderschap invloed heeft op de patiëntenzorg, jouw loopbaan en beleid binnen zorginstellingen en politiek.

Livestream Anna Reynvaan terugkijken
Voorafgaand aan de lezing was er op 11 mei voor studenten en docenten Verpleegkunde een verdiepende livestream gepresenteerd door BNN/VARA presentator Jurre Geluk en HBO-V-docent Sanne Cordfunke-Krebbekx. Jurre en Sanne spraken met professor Greta Cummings, professor Hester Vermeulen, Hogeschool Inholland lector Robbert Gobbens en verpleegkundig decaan Catharina van Oostveen over wat verpleegkundig leiderschap betekent voor studenten en hoe zij dit leiderschap kunnen ontwikkelen. Nieuwsgierig geworden?

Bekijk de livestream Inholland Anna Reynvaan 2021.

Winnaar Studentenprijs
Tijdens de bijeenkomst zijn de Anna Reynvaanprijzen uitgereikt. Wij feliciteren Levy Bakker deeltijdstudent Verpleegkunde aan Hogeschool Inholland Amsterdam met het winnen van de Studentenprijs 2021! Zij won met haar artikel: Cafeïne in de acute psychiatrie: beperking of toevoeging? De jury noemde het een ‘helder en vlot geschreven betoog dat heldere aanbevelingen bevat waar zowel de patiënt als de verpleegkundige beter van wordt.’ Benieuwd waar Levy’s artikel over gaat? Ze licht het graag zelf toe in onderstaande video.

Waarom de Anna Reynvaanlezing
In de gezondheidszorg vervult de verpleegkunde een spilfunctie. Toch krijgen verpleegkundigen in veel instellingen te weinig gelegenheid om kennis te nemen van vernieuwingen in de zorg. Met deze lezing, vernoemd naar een pionier van de Nederlandse verpleegkunde, willen de organisatoren verpleegkundigen de mogelijkheid geven om kennis te nemen van nieuwe ontwikkelingen in de patiëntenzorg. De Anna Reynvaanlezing vindt jaarlijks plaats op 12 mei, Internationale Dag van de Verpleging. Ook volgend jaar is Hogeschool Inholland een van de mede-organisatoren.

BNN-presentator Jurre Geluk, onder meer bekend van Je Zal Het Maar Hebben, presenteert de livestream die vanuit Inholland Alkmaar wordt uitgezonden. Een expertpanel gaat met studenten, alumni en docenten in discussie aan de hand van stevige stellingen. Het panel bestaat uit Inholland-lector Robbert Gobbens (Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen), professor Hester Vermeulen (Radboud Universiteit) en professor Greta Cummings (University of Alberta, Canada).

Catharina van Oostveen (verpleegkundig decaan, Spaarne Gasthuis) deelt haar visie op verpleegkundig leiderschap. Daarnaast is er een podium voor de vier studenten Verpleegkunde van Inholland die een artikel hebben aangeleverd als inzending voor de Anna Reynvaan Studentenprijs, waarvan onze student Levy Bakker (zie foto) zelfs een nominatie in de wacht sleepte.

Nieuwe inzichten in cafeïnegebruik in de psychiatrie
Levy werkt momenteel als psychiatrisch verpleegkundige op de High & Intensive Care-afdeling van Mentrum. Daarnaast doet zij de deeltijdopleiding Verpleegkunde bij Inholland Amsterdam. In haar inzending voor de Anna Reynvaan Studentenprijs buigt Levy zich over cafeïnegebruik in de psychiatrie.

“Het beperken van cafeïne is een terugkerend vraagstuk in de (acute) psychiatrie”, legt Levy uit. “Cafeïne in de vorm van koffie, thee, frisdrank en energiedrank is maatschappelijk geaccepteerd en kent een opwekkend en stimulerend effect. In de psychiatrie kan het ingezet worden als hulpmiddel om inspannend gedrag bij dagelijkse activiteiten te vergroten. In hoge concentraties kan cafeïne echter ook negatieve bijwerkingen geven, waarbij een relatie wordt gezien met het ziektebeeld.”

De meest recente literatuur over dit onderwerp was verouderd en sinds 2012 niet meer gereviseerd, constateerde Levy. De inzichten op dit onderwerp pasten dan ook niet meer bij de moderne psychiatrie, die gericht is op persoonsgerichte zorg waarbij een visie op herstelondersteunende zorg leidend is. Op basis van haar onderzoek doet Levy aanbevelingen voortaan meer aandacht te besteden aan individuele cafeïneconsumptie en te integreren in evaluaties. De aanbevelingen sluiten aan bij moderne psychiatrie en dragen bij aan herstel.

Docenten en jury van de Anna Reynvaan Studentenprijs herkennen Levy’s onderzoek als een terugkerend vraagstuk dat mooi aansluit op de ontwikkelingen en visies op zorg in de moderne psychiatrie. Levy: “Het betreft een maatschappelijk geaccepteerd onderwerp waarvan de resultaten en aanbevelingen breed inzetbaar en makkelijk toepasbaar zijn.”

Levy mag haar onderzoek woensdagmorgen presenteren tijdens de genomineerdenbijeenkomst van de Anna Reynvaanlezing. ’s Middags hoort zij of zij de ook de gelukkige winnaar is. “De nominatie an sich zie ik al als een enorm compliment! Dit onderstreept voor mij nog meer de relevantie voor de praktijk en het verpleegkundig beroep. Winnen zou natuurlijk helemaal een eer zijn!”

Als Levy eind 2021 klaar is met haar opleiding wil ze verder met de master Advanced Nursing Practice (MANP) en doorleren om uiteindelijk verpleegkundig specialist GGZ te worden. “Mensen in psychiatrische nood verdienen, hoe ongewenst het gedrag soms ook mag zijn, de beste persoonsgerichte zorg en gelijkwaardige benadering. Ik zal me dan ook te allen tijde hard maken voor destigmatisering van de doelgroep, kwaliteit van zorg en leven voor het mens achter de aandoening. Het is zo waardevol om als verpleegkundige een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van leven van je medemens, ik zou het iedereen aanbevelen.”

Anna Reynvaanlezing op 12 mei, Internationale Dag van de Verpleging
De jaarlijkse Anna Reynvaanlezing vindt woensdag 12 mei plaats van 15.00 tot 16.30 uur, live via Vimeo. De online lezing wordt georganiseerd door Amsterdam UMC in samenwerking met het blad TVZ, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland. Met de lezing, vernoemd naar een pionier in de Nederlandse verpleegkunde, willen de organisatoren verpleegkundigen de mogelijkheid geven om kennis te nemen van nieuwe ontwikkelingen in de patiëntenzorg. Verpleegkundig leiderschap staat dit jaar centraal.

Bekijk de lezing via de livestream. Ga voor informatie en aanmelden naar de website van Amsterdam UMC.

“Ik vind het heel belangrijk om de werelden van de praktijk, het onderzoek en het onderwijs aan elkaar te verbinden”, vertelt Robbert. “En omdat ik bekend was met dat concept van zorginnovatiecentra en daar ook echt in geloofde, dacht ik: dat grijp ik als middel aan om die verbinding te maken.” Toen hij in 2015 bij Inholland aantrad als associate lector Multimorbiditeit, verwerkte hij dit idee in zijn werkplan. “Toevallig kwam er in dezelfde periode een oproep binnen van ZonMw waarbij ons de mogelijkheid werd geboden om subsidie aan te vragen voor leernetwerken. Een uitgelezen kans!”

Zonnehuisgroep Amstelland
Iets later werd Robbert Gobbens benoemd tot lector Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen. “Ik ben als lector verbonden aan zowel Inholland als Zonnehuisgroep Amstelland. Kort nadat we een leer- en innovatienetwerk hadden opgezet in de wijkverpleging zijn we daarom ook intramuraal (‘binnen de muren’ van een zorginstelling – red) begonnen: in een verpleeghuis in de Amstelveense Westwijk. En nu hebben we een aantal LIN’s in de wijk, het verpleeghuis, revalidatiecentrum én in het Amsterdam UMC.”

Een leer- en innovatienetwerk is een intensieve samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk. Meerdere mbo- en hbo-studenten van verschillende jaarlagen lopen tegelijk stage bij een zorginstelling. Samen met hun docenten en zorgprofessionals werken ze aan kwaliteitsprojecten en praktijkgericht onderzoek die voortkomen uit vraagstukken die op de werkvloer leven. Met behulp van die projecten wordt voortdurend gewerkt aan verhoging van de kwaliteit van de ouderenzorg. Daar is ruimte voor doordat de studenten binnen het LIN boventallig zijn: het kost dus geen ‘handen aan het bed’ om de kwaliteit van de zorg te verbeteren.

Leergemeenschap
Voor de docent binnen het LIN is een belangrijke rol weggelegd. “Eén dag in de week is een docent-onderzoeker uit mijn lectoraat – met een duur woord lecturer practitioner – in de praktijk aanwezig. Die heeft vooral als opdracht om die groepen aan elkaar te verbinden en ervoor te zorgen dat er aan kwaliteitsverbetering wordt gedaan. Daarnaast geeft de docent daar ook les. Dan moet je denken aan intervisie of een bijeenkomst over klinisch redeneren die niet alleen bedoeld is voor de studenten, maar ook voor de zorgmedewerkers. Wat ik zo’n mooi bijeffect vind is dat die docent die wekelijkse ervaring in de praktijk weer meeneemt naar de hogeschool, wat het curriculum ten goede komt!”

Het LIN in de wijkverpleging is niet hetzelfde als het LIN in het verpleeghuis of in het ziekenhuis. “Maar het principe is wel dat de groep medewerkers en de groep studenten gezamenlijk een leergemeenschap vormen en met elkaar gaan innoveren”, legt Robbert uit. “De extramurale LIN’s zijn gekoppeld aan een wijkteam met wijkverpleegkundigen en verzorgenden, die ook een bepaalde locatie hebben waar ze bijeenkomen. De groep studenten die we daaraan toevoegen is wat kleiner dan in een verpleeghuis.”

Interprofessionele LIN’s
In het begin maakten alleen hbo-v studenten deel uit van de leer- en innovatienetwerken. “Al snel hebben wij dat verbreed met mbo-studenten Verpleegkunde. Een logische stap, aangezien er veel meer mbo’ers dan hbo’ers in de ouderenzorg werken. Een paar jaar geleden kwam er weer een oproep van ZonMw voorbij om een subsidieaanvraag in te dienen. Deze keer kregen wij het verzoek om in de LIN’s een brug te slaan naar het domein welzijn. Dat project hebben we nu ruim twee jaar.”

Naast Inholland, ROC TOP en de gemeente Amstelveen participeren er twee Amstelveense zorginstellingen in, Zonnehuisgroep Amstelland en Brentano, en een welzijnsorganisatie met ouderenadviseurs, Participe Amstelland. “Die brengen we bij elkaar in twee leer- en innovatienetwerken. In die interprofessionele LIN’s voeren mbo- en hbo-studenten Verpleegkunde, maar ook hbo-studenten Social Work én zorg- en welzijnsprofessionals gezamenlijk projecten uit, om de kwaliteit voor de zorg voor thuiswonende ouderen te verbeteren.” Enkele voorbeelden zijn een onderzoek naar overbelasting van mantelzorgers, hygiëne van digitale materialen en een onderzoek naar eenzaamheidsgevoelens.

Casuïstiekbesprekingen
“Wat zeker een meerwaarde heeft is dat wij nu ook casuïstiekbesprekingen organiseren waarbij de professionals maar ook de studenten van de verschillende opleidingen met elkaar een casus vanuit de praktijk bespreken. Ze zien dan heel duidelijk wat ieders bijdrage is, vanuit elke discipline, aan het oplossen van dat vraagstuk. We hebben zelfs een cliënt gehad met Parkinson, die over zijn eigen casus vertelde. Heel waardevol om het gesprek te voeren met degene om wie het gaat en dan in samenspraak met de cliënt tot goede oplossingen te komen.”

Wie leert nu eigenlijk van wie? “De traditionele gedachte is dat studenten leren van zorgmedewerkers, maar ik zie het als tweerichtingsverkeer: zorgmedewerkers leren ook veel van studenten. Studenten worden opgeleid met de nieuwste kennis en zij kunnen dat heel mooi weer overdragen aan de zittende medewerkers. In de interprofessionele LIN’s komt daar nog een schepje bovenop doordat studenten en professionals van verschillende disciplines óók weer veel van elkaar opsteken. Het leidt vaak tot nieuwe inzichten die de kwaliteitsprojecten een stuk verder helpen.”

Droom
“Met integrale zorg leveren we een bijdrage aan een goede kwaliteit van leven van cliënten. Uiteindelijk is mijn stip op de horizon dat we allemaal interprofessionele LIN’s hebben waarin verpleegkundigen, specialisten oudergeneeskunde, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en welzijnswerkers op een vanzelfsprekende manier met elkaar samenwerken. Hierdoor krijgen we meer inzicht in ieders deskundigheid en wordt de zorg beter afgestemd en gecoördineerd. Dat is mijn droom!”, eindigt Robbert met een brede glimlach.

Zorg en welzijn werken steeds meer samen om te voorzien in een integraal aanbod van ondersteuning aan ouderen. Binnen de interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerken (LIN's) werken professionals vanuit het werkveld en studenten vanuit de Inholland-opleidingen in zorg en welzijn samen aan vraagstukken als: ‘Wat levert de samenwerking op?’, ‘Welke hobbels komen we hierbij tegen?’ en ‘Wat hebben verschillende partijen nodig voor een goede samenwerking?’ 

In dit derde en laatste actualiteitencollege in de reekst Interprofessionele Leer-en InnovatieNetwerk gaat Henk Rosendal, lector De Gezonde Wijk bij Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam, in op de bijzondere positie van wijkverpleegkundigen in de eerste lijn. Hij kijkt  terug op de afgelopen jaren, wat er is bereikt en belicht de actuele uitdagingen van dit bijzondere beroep. Daarnaast vertellen ook een manager Zorg en een manager Welzijn over dit onderwerp en is er een interview met een mantelzorger.

Programma

• 11.50 – 12.00: Inloop in MS Teams 
• 12.00 – 13.00: Henk Rosendal over Ontwikkelingen in de wijkverpleging

Meer informatie en aanmelden
Het derde actualiteitencollege in deze reeks vindt woensdag 3 maart van 12.00 tot 13.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Reeks Actualiteitencolleges Interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk 
De drie actualiteitencolleges worden mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw en worden georganiseerd vanuit het Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland.

1. 9 december 2020: Samen in de wijk door Anke Siegers (hier terug te kijken)
2. 27 januari 2021: Kwetsbaarheid bij ouderen door o.a. Robbert Gobbens (hier terug te kijken)
3. 3 maart 2021 van 12.00 – 13.00: Ontwikkelingen in de wijkverpleging door Henk Rosendal

Juist in deze Corona-tijd vinden wij het belangrijk om met elkaar in contact te blijven en te blijven leren van en met elkaar. Actualiteitencolleges zijn bestemd voor iedereen die actief is in het sociaal en zorgdomein, zoals: professionals, gemeentes, zorginstellingen, woningbouwverenigingen, cliënt-/participatieraden, studenten, docenten, vrijwilligers, burgers, bewoners, onderzoekers.

Zorg en welzijn werken steeds meer samen om te voorzien in een integraal aanbod van ondersteuning aan ouderen. Binnen de interprofessionele LIN's werken professionals vanuit het werkveld en studenten vanuit de Inholland-opleidingen in zorg en welzijn samen aan vraagstukken als: ‘Wat levert de samenwerking op?’, ‘Welke hobbels komen we hierbij tegen?’ en ‘Wat hebben verschillende partijen nodig voor een goede samenwerking?’

In dit actualiteitencollege maakt Robbert Gobbens duidelijk dat, om te kunnen voldoen aan wensen en behoeften van ouderen, samenwerking tussen professionals van zorg en welzijn essentieel is. Hij gaat in gesprek met de tachtigplusser Han van Doorn die een gratis app heeft ontwikkeld die bij zelfstandig wonende ouderen een oogje in het zeil houdt.

Robbert Gobbens is lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen bij Hogeschool Inholland en in 2010 gepromoveerd op kwetsbaarheid bij ouderen. Het product van zijn onderzoek was de Tilburg Frailty Indicator (TFI), een vragenlijst aan de hand waarvan kwetsbaarheid bij ouderen kan worden bepaald.

Programma woensdag 27 januari 
11.50 – 12.00 uur: 'Inloop' in MS Teams 
12.00 – 13.00 uur: Robbert Gobbens over Kwetsbaarheid bij ouderen

Sluit jij aan bij ons online Actualiteitencollege? 
Juist in deze coronatijd vinden wij het belangrijk om met elkaar in contact te blijven en te blijven leren van en met elkaar. Actualiteitencolleges zijn bestemd voor iedereen die actief is in het sociaal- en zorgdomein, zoals professionals, gemeentes, zorginstellingen, woningbouwverenigingen, cliënt-/participatieraden, studenten, docenten, vrijwilligers, burgers, bewoners en onderzoekers.

Je kunt je voor woensdag 27 januari aanmelden via deze link of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland. De link voor deelname ontvang je een dag van te voren. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Reeks Actualiteitencolleges Interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk 

• 9 december 2020: Samen in de wijk door Anke Siegers. Dit actualiteitencollege is terug te kijken via www.kennisplatformsdnh.nl/nieuws
• 27 januari 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Kwetsbaarheid bij ouderen door Robbert Gobbens.
• 3 maart 2021 van 12.00 - 13.00 uur: Ontwikkelingen in de wijkverpleging (uitnodiging en aanmeldingsmogelijkheid volgen later)

Deze drie actualiteitencolleges worden mede mogelijk gemaakt door financiering van ZonMw.

De verbinding tussen de sectoren Zorg en Welzijn staat centraal in een reeks van drie actualiteitencolleges, georganiseerd door kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, In het eerste actualiteitencollege op woensdag 9 december is organisatiepsycholoog Anke Siegers te gast. Zij heeft jarenlang ervaring in het ondersteunen van organisaties, overheid en gemeenten rond vraagstukken als: samenwerken met het sociale netwerk, zelfsturing, burgerparticipatie en groepsconflictbemiddeling. 

In de sectoren Zorg en Welzijn werken we steeds meer samen, ieder vanuit de eigen expertise. Wat is daarvoor nodig? Wat is de meerwaarde? Tegen welke hobbels loopt de samenwerking aan? In interprofessionele Leer en InnovatieNetwerken (LINs) werken het werkveld en de hbo-opleidingen in de zorg en welzijn samen aan deze vraagstukken. Om elkaar beter te leren kennen lopen professionals/studenten met elkaar mee, voeren in gezamenlijkheid (kwaliteits-)projecten uit en bespreken casussen, zodat zij elkaars expertise beter leren kennen. Vanzelfsprekend moet dit ertoe leiden dat de oudere cliënt betere (goed op elkaar afgestemde) zorg- en dienstverlening krijgt.

Vanuit de Interprofessionele LIN, uitgevoerd in samenwerking met de praktijk door de Inholland-onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen, staan er drie actualiteitencolleges op het programma om boventaande thematiek onder de loep te nemen. De reeks actualiteitencolleges komt in plaats van de op 19 maart 2020 geplande studiemiddag, die vanwege corona moest worden gecanceld.

De reeks actualiteitencolleges:

1. Woensdag 9 december 2020 van 12.00–13.00 uur, over Verbinden Zorg en Welzijn door Anke Siegers
2. Woensdag 27 januari 2021 van 12.00–13.00 uur, over Kwetsbaarheid bij ouderen (met 80-jarige bewoner, lid clientraad, professional zorg, professional welzijn en Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen bij Hogeschool Inholland).
3. Woensdag 3 maart 2021 van 12.00 – 13.00 uur, over Ontwikkelingen in de wijkverpleging (met mantelzorger, manager zorg, manager welzijn en lector Henk Rosendal, lector De Gezonde Wijk bij Hogeschool Rotterdam.

Meer informatie en aanmelden
Het eerste actualiteitencollege in deze reeks vindt woensdag 9 decemer plaats van 12.00 tot 13.00 uur plaats via MS Teams. Ga voor meer informatie en aanmelden naar de website van het kennisplatform Sociaal Domein. Je kunt je aanmelden via deze link, of via onze website Kennisplatform Sociaal Domein Noord-Holland, waar je ook meer informatie vindt.

In het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home werken Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam samen met de Stichting Omring. Vanuit Inholland zijn lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen) en associate lector Laurence Alpay (E-health), onderdeel van de onderzoekslijn Medische Technologie, betrokken. 

Thuis revalideren gunstig voor herstel en kwaliteit van leven
Thuis revalideren na een opname is voor geriatrische patiënten gunstig voor het herstel en de kwaliteit van leven. Voor een snelle en soepele overgang van de geriatrische revalidatiezorg naar huis is echter niet altijd adequate ondersteuning beschikbaar. E-health kan cliënten en mantelzorgers thuis ondersteunen bij de revalidatie en de eigen regie en zelfmanagement van de betrokken ouderen bevorderen. “Ik ben ervan overtuigd dat e-health positief bijdraagt aan de revalidatie van ouderen en ook hun kwaliteit van leven verhoogt", zegt Robbert Gobbens.

Het Medical Delta Living Lab betreft een authentieke leeromgeving waarin studenten van diverse technische en zorg- en welzijnsopleidingen interprofessioneel aan de slag gaan met onderzoekers, het bedrijfsleven en de zorg. En ook met de ouderen en mantelzorgers zelf, op zoek naar effectieve e-health oplossingen. De vraagstukken uit het werkveld kunnen docenten bovendien gebruiken in hun lessen. Volgens Laurence Alpay zorgt juist door deze benadering, met co-creatie en co-design, ervoor dat alle stakeholders betrokken zijn: "Niet alleen bij het ontwerpen, maar ook bij de realisatie en implementatie van technologische oplossingen gericht op geriatrische revalidatie.”

Het living lab van Inholland is één van de vier nieuwe living labs waarin Zuid-Hollandse hogescholen deel uitmaken van Medical Delta, samen met zorginstellingen en bedrijven. De living labs hebben ieder 200.000 euro aan subsidie ontvangen. In alle labs, naast Inholland ook ondergebracht bij Hogeschool Rotterdam, De Haagse Hogeschool en Hogeschool Leiden, staan kansrijke technologische innovaties centraal om actuele zorgtechnologische vraagstukken op te lossen, met prominente aandacht voor preventie en zorg dichtbij huis.

Ondernemen, onderwijs en onderzoek onder één dak
Bijzonder aan de opzet van de living labs is dat lectoren van verschillende disciplines én zorginstellingen samen praktijkvragen oppakken. Ook bedrijven, eindgebruikers en universiteiten doen mee. Onderwijs, toegepast onderzoek en ondernemen vormen zo een bijzondere eenheid. De living labs geven op deze manier een extra stimulans aan het ‘health & technology-ecosysteem’ in Zuid-Holland. Eerder zijn al vijf andere living labs opgezet.

De nieuwe living labs krijgen hun vorm de komende maanden. Naast het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home gaat het om de volgende living labs:

• Het Medical Delta Living Lab Better In Better Out richt zich specifiek op de fitheid van patiënten met kanker voorafgaand en tijdens een behandeltraject. Dit lab komt voort uit een samenwerking tussen De Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam, in samenwerking met praktijkpartner HMC.
• Het Medical Delta Living Lab VIT for Life is met name bedoeld om met behulp van technologie mensen gezonder te krijgen die een verhoogd risico hebben op leefstijl-gerelateerde gezondheidsklachten. De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, de Stichting WMOradar en kinderfysiotherapie Westland werken samen in dit living lab.
• Het Medical Delta Living Lab Integrative Medicine Technology kijkt vooral naar non-farmacologische, complementaire en persoonsgerichte behandelwijzen, zoals het gebruik van natuurlijke producten bij de behandeling van klachten bij chronische aandoeningen, en het aantonen van de werking hiervan. Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, NVAA en Cure+ werken hierin samen.

Over Medical Delta
Medical Delta is een interdisciplinaire samenwerking van meer dan 280 wetenschappers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en hogescholen die samen met bedrijven en overheden aan technologische oplossingen voor de zorg werken. Dit doet Medical Delta met dertien interdisciplinaire wetenschappelijke programma’s en met praktijkgerichte field- en living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het Health & Technology ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten. Zie ook: www.medicaldelta.nl.

“Werken in het LIN zoals we voor ogen hebben, dat kan nu gewoon niet”, zegt Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen én bedenker van het LIN. Zijn initiatief is één van de aansprekende voorbeelden van praktijkgericht onderzoek bij hogescholen, onlangs opgetekend in een verzamelpublicatie. “In de kern gaat het LIN over het samenbrengen van mensen (professionals en studenten) om met elkaar te leren en de kwaliteit van de ouderenzorg te verbeteren. Het met elkaar leren en innoveren is nu, door de coronacrisis, op de tweede plaats gekomen.”

Focus op studenten
Robbert legt uit dat de focus vanuit het onderwijs nu echt bij de studenten ligt. “Dat betekent dat de stages voor de studenten in de zorg gewoon doorgaan en dat studenten online onderwijs en begeleiding krijgen. Op die manier proberen we een zo leerzaam mogelijke stage voor hen te creëren en ervoor te zorgen dat zij geen studievertraging oplopen. Dat ziet er nu dus eigenlijk uit zoals ieder andere stage, maar wel een hele bijzondere en leerzame stage om in tijden van corona een steentje bij te kunnen dragen in de ouderenzorg.”

Zo is er bijvoorbeeld een groep studenten die te maken heeft met cliënten op geriatrische revalidatie-afdelingen die geen bezoek mogen ontvangen, vertelt Anne Marie Vaalburg (Lecturer practioner bij twee LIN's). "Zij spraken cliënten over hoe zij deze situatie ervaren en hebben inzichten verkregen in het verdriet van cliënten tijdens een quarantaine. Deze clienten zijn niet alleen heel verdrietig, maar dat verdriet kent verschillende gezichten en heeft daarmee dus verschillende uitwerkingen. Waar de ene cliënt zo neerslachtig wordt dat revalideren gewoon niet meer lukt, gaat een ander juist harder oefenen. En de derde lapt alle therapie aan zijn laars en kiest ervoor om eerder naar huis te gaan, of hij nu kan traplopen of niet. Kortom: verplegen is maatwerk, want iedere client vraagt om een andere benadering." 

Kwaliteit ouderenzorg
Terwijl in de ouderenzorg de focus ligt bij de kwetsbare ouderen. Daar worden alle zeilen bijgezet om hen van kwalitatief goede zorg te voorzien. “In deze situatie is het voordeel dat er niet één student stageloopt, maar drie of vier studenten. Dit is onderdeel van het unieke concept van het LIN. Door meerdere studenten op een afdeling stage te laten lopen realiseren we een cultuurverandering die ervoor zorgt dat studenten en professionals samen kunnen leren en innoveren. Dat leren daar is nu minder ruimte voor, maar die hulp kunnen ze goed gebruiken!”

Midden in de samenleving
Als hogeschool doen we onderzoek dat midden in de samenleving staat. De vragen komen voort uit de dagelijkse praktijk van organisaties en professionals. Die onderzoeken we samen met partners uit de praktijk en studenten en docenten. Vervolgens vinden de resultaten hun weg naar de beroepspraktijk en naar toekomstige professionals via de opleidingen. Dit zorgt ervoor dat praktijkgericht onderzoek steeds belangrijker wordt bij de aanpak van maatschappelijke vraagstukken.

Laat je inspireren
Niet alleen Inholland doet onderzoek naar (oplossingen voor) actuele maatschappelijke vraagstukken, alle 37 hogescholen van Nederland doen dat. Vanuit het Netwerk Onderzoekscommunicatie Hogescholen is, samen met de Vereniging Hogescholen en het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA, een publicatie gemaakt om te laten zien hoe waardevol onderzoek van hogescholen is. Deze publicatie is bedoeld om iedereen te inspireren om samen met hogescholen op zoek te gaan naar al die verhalen over de dagelijkse praktijk en gebruik te maken van de kennis en expertise die op hogescholen aanwezig is.

Leer- en InnovatieNetwerk
Het LIN is een samenwerking tussen een zorginstelling en het onderwijs. Studenten, verpleegkundigen en verzorgenden werken er samen aan kwaliteitsprojecten die voortkomen uit vragen en behoeften van de werkvloer. Meer weten over de LIN’s? Kijk op inholland.nl/lin.

In de Amsterdamse wijk Buitenveldert is Inholland een samenwerking aangegaan met de gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuid en woningcorporatie Ymere. Dit resulteerde in stages bij Stichting SINA (Samen Is Niet Alleen), onderzoek en maatjesprojecten. Ook in Amstelveen helpen studenten om de zorg voor ouderen naar een hoger plan te tillen. De afgelopen periode hebben zowel in Amstelveen als Amsterdam weer nieuwe activiteiten plaatsgevonden, mét succes.

Zorgmarkt in Nieuw Vredeveld
Studenten Social Work en Verpleegkunde van het interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk (LIN) (mbo en hbo) kwamen met het idee om een zorgmarkt met het thema Gezond & Vitaal te organiseren voor ouderen. Een markt met verschillende kramen waar informatie verkregen kon worden over onderwerpen als valpreventie en veiligheid, gezonde voeding, wijkzorg, vrijwilligerswerk en activiteiten. De zorgmarkt vond in januari plaats in het Amstelveense zorgcentrum Nieuw Vredeveld van ouderenzorgorganisatie Brentano. In dit centrum wonen ouderen met dementie; daarnaast vervult Nieuw Vredeveld een belangrijke rol in de wijk. Buurtbewoners waren daarom ook welkom bij de zorgmarkt. Zij werden uitgenodigd om geregeld naar het restaurant te komen voor maaltijden en activiteiten.

Professionals als de wijkagent, wijkverpleegkundigen, sociaal cultureel werkers, vrijwilligerscoördinatoren en studenten stonden klaar om over diverse onderwerpen vragen te beantwoorden en adviezen te geven aan bezoekers. Er was veel aanloop en de reacties waren positief, dus het voornemen is om dit vaker te doen!

Integraal zorgplan cliënten Cordaan
Na kwalitatief onderzoek door middel van interviews met cliënten van de dagbesteding van Cordaan, hebben studenten Social Work en Verpleegkunde integrale zorgplannen opgeleverd. Hierin zijn zowel sociale als zorgaspecten verwerkt. Studenten Social Work hebben daarnaast levensloopboeken gemaakt, die de cliënten zelf gebruiken. Dit proces vormde een mooie opmaat om met elkaar in gesprek te gaan. Zo zijn de medewerkers van Cordaan een stukje wijzer geworden over het persoonlijke leven en voorkeuren van de cliënten, wat weer een meerwaarde oplevert voor de zorg.

Ken je die angst? Dat je naar school gaat om je tentamen te maken en je alles bent vergeten door een black-out? Verschrikkelijk, want je had er zo lang voor geleerd! Gelukkig gebeurt dit niet zo vaak. Maar voor sommige mensen, zoals mensen met dementie is dit soort black-outs heel normaal. En ja, hoe ga je daar dan mee om als (toekomstig) zorgprofessional? De Verhalenpaal biedt inzicht.

Maak kennis met een andere denkwereld
De Verhalenpaal is een paal waarbij je naar verhalen kunt luisteren van mensen met dementie. Ze vertellen hoe het is om geheugenproblemen te hebben. Hoe ze denken over hun toekomst. Maar ook wat ze wel of niet fijn vinden in de omgang met andere mensen.

Dit is voor jou, als aankomend zorgprofessional, goed om te horen. Want als je straks aan het werk gaat, is de kans erg groot dat je te maken krijgt met mensen die geheugenproblemen hebben. Wist je bijvoorbeeld dat een op de drie vrouwen later dementie krijgt? Je kunt het dus niet zomaar negeren. Maar hoe ga je dan om met iemand die dementie heeft? Dat hoor je van de sprekers in de Verhalenpaal.

‘Ik heb dementie’
Je hoort bijvoorbeeld de vrienden Mart en Eric. Zij gingen op een verschillende manier om met hun dementie. Eric liep bijvoorbeeld een supermarkt in en verkondigde “Ik heb dementie”. Hij kreeg dan veel hulp van de medewerkers. “Ik stopte mijn boodschappenlijstje in hun hand. Binnen de kortst mogelijkste tijd had ik de buit weer binnen.” Vriend Mart vond dit nog moeilijk. Hij vertelde anderen minder snel over zijn geheugenproblemen.

De Verhalenpaal laat indirect ook zien hoe ingrijpend dementie is. Inmiddels kunnen de meeste sprekers hun verhaal al niet meer vertellen door hun ziekte. En Mart koos voor euthanasie, omdat hij niet meer met dementie wilde leven. Dit maakt het nog indrukwekkender om naar de verhalen te luisteren.

Je vindt de Verhalenpaal op de derde verdieping van het OZW-gebouw
Tot de zomer staat de Verhalenpaal in de gemeenschappelijke ruimte van het OZW-gebouw. Iedereen kan er dus gewoon even langs om te luisteren! Op 21 mei 2019 opent de Verhalenpaal officieel, tijdens de ouderenzorgdag voor eerstejaarsstudenten verpleegkunde. Hierbij is ook iemand met dementie aan het woord. Ook studenten en docenten Social Work zijn van harte welkom om naar de verhalen te luisteren.

Wat kun jij doen?
Veel mensen hebben geen begrip voor mensen met dementie. Ook sommige zorgverleners niet! Jij kunt hier verandering in brengen. Jeroen Wilhelmus, projectleider van de Verhalenpaal, legt uit hoe: “Probeer je eens te verplaatsen in de wereld van de persoon met dementie. Ga uit van de mens, niet van de ziekte. Dat waarderen ze!”

Ook Petra Boersma, docent en onderzoeker bij de Inholland-onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, geeft je een mogelijkheid om meer te leren over dementie. Zij maakt zich hard voor persoonsgerichte communicatie en begeleiding van mensen met dementie: “Veel studenten lopen stage bij leer- en innovatienetwerken (LINs) in de ouderenzorg. Samen met de medewerkers proberen we de kwaliteit van de ouderenzorg te verbeteren.” Interesse? Mail haar eens!

Je vindt meer informatie over dementie en de Verhalenpaal op de website van het Odensehuis. Dit is een ontmoetingsplek in Amsterdam voor mensen met geheugenproblemen en hun naasten.

Welke onderzoeker van Inholland die maatschappelijk relevant en praktijkgericht onderzoek heeft gedaan verdient volgens jou de Wij Inholland award in de categorie onderzoek? We zijn op zoek naar een Inholland-onderzoeker en onderzoeksteams die innovatief onderzoek hebben gedaan, aansluitend op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaand naar het werkveld. De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek, dinsdag 25 juni 2019 bij Inholland Den Haag. Je hebt tot 24 mei 2019 om je voordracht in te zenden.

Naast een eervolle vermelding krijgt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van 2.500 euro om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Winnaar 2018
Vorig jaar ging de award naar Petra Boersma (onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) voor haar onderzoek naar de Veder Contact Methode om te communiceren met mensen met dementie.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.
• Grensverleggend onderzoek: is dit jaar het thema van de Dag van het Onderzoek en daarmee een extra criterium. Waarom is juist dit onderzoek grensverleggend?  

Jury
De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury. De samenstelling van de jury wordt later bekendgemaakt. 

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 24 mei 2019 per e-mail versturen naar Bart Muusse. de secretaris van de jury.

Leestijd: +- 4 minuten

Donderdag 18 april belichtten onderzoekers, docenten, ervaringsdeskundigen, studenten en werkveldvertegenwoordigers tijdens de gelijknamige conferentie wat ‘de mens centraal stellen’ betekent in de praktijk en welke invloed dit heeft op hoe professionals hun werk doen. “Met als doel de praktijk, het beleid en het onderwijs te verbeteren,” licht (voormalig) lector Stimulering Gezonde Samenleving, samensteller en redacteur van de bundel Thomas Kampen toe.

Het is een drukte van jewelste in het Haarlemse Hodshon Huis, sinds 1841 de thuisbasis van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) die samen met Inholland deze bijeenkomst organiseert. Thomas Kampen geeft aan dat de betekenis van ‘de mens centraal’ te ontleden is in drie H’s: hoofdzaak, holisme en humane verhoudingen. Hoofdzaak gaat over de mens prioriteren boven regels en richtlijnen. “Beleid suggereert dat er meer mogelijk is en ontkent daarmee de bureaucratische realiteit”, aldus Kampen. Holisme heeft volgens hem twee betekenissen: de mens als geheel beschouwen en de mens in zijn context zien. De laatste H draait om het menselijker maken van hulpverleningsverhoudingen in zorg en welzijn. “De drie H’s geven aanleiding tot een kritische houding van professionals.”

Vraagtekens
Daar kan Heleen Jumelet, domeindirecteur Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland, zich in vinden. “Dit is de verdieping die we zoeken. Het geeft concrete en kritische aanknopingspunten voor de inhoud van het onderwijs, het handelen van professionals, de richting van ons onderzoek en draagt tevens kritisch bij aan beleidsontwikkelingen. Steeds weer nodigen we uit om kritisch te blijven, te blijven nadenken waarom je iets doet en vraagtekens te durven zetten. Dat hebben wij ook gedaan met het vraagteken in de titel van de bundel.”

Jumelet is trots op de bijdragen in de bundel. “Het is een verdieping van het uitgangspunt van alle opleidingen en lectoraten. Een holistische mensvisie: de mens als geheel en de mens in de context. Dat is essentieel voor al onze studenten en de professionals in de praktijk van zorg, sport en welzijn. Hun handelen, keuzes en wijze van samenwerken worden er immers door bepaald. En dat levert regelmatig dilemma’s op. Die kun je niet wegwuiven, dan gaat kwaliteit verloren en laat je mensen uiteindelijk in de steek of verleen je niet de meest optimale steun. Deze middag en de bundel nodigen uit om steeds met elkaar te zoeken naar steeds verdere uitwerking, verdieping en praktische toepasbaarheid.”

Echt en oprecht luisteren
Luisteren vormt de rode draad van de middag. “En bedenken wat de situatie voor de persoon - en soms ook diens omgeving - betekent. Pasklare oplossingen zijn vanwege de complexiteit vaak ongepast.” Als ervaringswerker bestrijdt Astrid Phillips armoede in Amsterdam. “Daarna kun je samen kijken wat deeloplossingen zijn, hoe zaken dragelijk worden. En doorvragen: wat is de context, wat heb je zelf al geprobeerd, wat is het grootste acute probleem? Dán stel je de mens centraal.” Dat heeft ook Wilma Klomp ervaren in de jaren die ze als cliënt in de psychiatrie doorbracht. “Ze hadden geen idee wat er in mij omging. Tot er een hulpverlener was die doorvroeg, voorbij de wanhoop keek en mij naast patiënt ook zag als moeder, als iemand die zelf ook zorgt en zorgen heeft. Als mens dus. Dat vormde de basis voor een écht gesprek, en de start van herstel.”

Dat het belangrijk is om je gehoord te voelen én dat iemand echt handelt, weet ook studente Annabelle de Wit. Met haar project 'Mijn personal coach aangepast sporten' streeft zij ernaar kinderen met een beperking actiever te laten zijn. “Als je bij een sportclub aankomt met een kind met ADHD en autisme, dan geven ze niet thuis.” In het getoonde filmpje staat de jongen die ze begeleidt op het voetbalveld. Hij straalt. Net als zijn moeder, die zich eindelijk gehoord en gesteund voelt. “Een sportcoach luistert, regelt, legt contacten en doet nazorg. Samen zoek je naar de oplossing, daarbij maak je gebruik van elkaars expertise. Praktijk, onderwijs en onderzoek moet een geheel zijn. Dan krijg je dingen voor elkaar”, aldus de Sportkundestudente.

Grenzen stellen en kritisch blijven
Overheersten bij de verhalen van de ervaringsdeskundigen reacties van ongeloof en herkenning, bij de stellingen na de pauze gaat het er steviger aan toe. Roel van Goor, associate lector Jeugd en Samenleving stelt dat jongeren beter moeten luisteren naar jeugdprofessionals. “De oplossing zit in iemand zelf. Als opvoeder moet je de veilige omgeving creëren om het gesprek te voeren”, pareert een aanwezige jeugdarts. Opvoeden is grenzen stellen, geeft Heleen Jumelet aan. “Als je dat niet meer doet – parallel trouwens met het onderwijs - bied je geen context, veiligheid en structuur aan. Dan laat je jongeren in de steek en bied je onvoldoende motivatie, ruimte en duidelijkheid om het leren te ondersteunen.”

Lector Medische Technologie Harmen Bijwaard en zijn associate Laurence Alpay verdedigen de stelling dat je in zorg en welzijn moet streven naar zoveel mogelijk zelfredzaamheid, én dat technologie daarin een rol moet spelen. Het ‘moeten’ valt niet goed bij collega-lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen). Hij geeft aan dat ouderen menselijk contact soms belangrijker vinden dan zelfredzaamheid. “Technologie is wat mij betreft geen moeten maar een middel.”

Als laatste zet Berno van Meijel, lector GGZ-Verpleegkunde, aan tot het creatief omgaan met regels omdat dat de enige manier is om als professional de mens centraal te zetten. “Regels kunnen belangrijk en behulpzaam zijn maar ze moeten niet domineren.” Een toeschouwer nuanceert de stelling: “Je moet niet creatief maar goed met regels omgaan. Al mogen wat mij betreft de overbodige regels geschrapt worden.”

Betekenisvolle discussie
De mens centraal, na een enerverende middag blijkt het begrip meer discussie op te roepen dan vooraf gedacht. “Dat is goed! Ik hoop nog vaak zulke betekenisvolle discussies te voeren”, aldus Heleen Jumelet. Dagvoorzitter Marije Deutekom, lector Kracht van Sport, nodigt de aanwezigen uit de dialoog voort te zetten en te concretiseren in onderzoeksprogramma’s en het onderwijs. “De volgende bijeenkomst zetten we praktijk- en onderzoeksvoorbeelden over ‘de mens centraal in diens context’ centraal. Zo zetten het expertisecentrum De Gezonde Samenleving, het werkveld, de wetenschap, ervaringsdeskundigen en onderwijs, samen steeds weer stappen verder.”

Next Level Sierteelt I: betere resistentietoetsen
Om tot betere resistentietoetsen voor de ontwikkeling van weerbare siergewassen te komen zijn lector Nelleke Kreike (Green Biotechnology) en docent-onderzoeker Frank van de Helm (opleiding Tuinbouw & Agribusiness) een onderzoek gestart. Het onderzoek voor Next Level Sierteelt duurt drie jaar en is gefinancierd vanuit een Europese POP3-subsidie. Partners in dit project zijn de Amsterdam Green Campus en de sierteeltveredelingsbedrijven Royal van Santen, Evanthia, De Ruiter Innovations, Zonnebloem en Kolster. Medewerkers van genoemde bedrijven volgen op hun beurt de post-hbo-cursus Novel Breeding Tools van Inholland Academy.

Next Level Sierteelt II: resistentie tegen virussen
Next level Sierteelt is een ‘hot topic’. Naast het hierboven genoemde onderzoek gaat ook Lasting Beauty van start, een TKI-TU-project (Topconsortium voor Kennis en Innovatie – Tuinbouw & Uitgangsmaterialen). Ook hier gaat het om de ontwikkeling van duurzame siergewassen, nu met behulp van de CRISPR/Cas techniek. Door bepaalde genen te muteren verkrijgen de planten resistentie tegen virussen. In dit project werkt lector Nelleke Kreike (Green Biotechnology) samen met Wageningen University and Research en zeven (andere) sierteeltveredelingsbedrijven. De moleculaire veredeling van Alstroemeria staat centraal.

Ouderwets voor de buis = nog steeds gezinsvermaak
Dat jongeren steeds meer YouTube en Netflix kijken, betekent allerminst dat het gezinsvermaak uit de huiskamers is verdwenen, schrijft het Parool in een uitgebreide analyse. Onder andere Inholland-lector Joke Hermes (Media, Cultuur & Burgerschap) komt aan het woord. Zij ervaart dat televisiekijken tegenwoordig een duidelijke keuze of gezamenlijke afspraak is. “Hoewel mensen steeds meer op verschillende apparaten zitten, weten ze elkaar toch te vinden. Samen kijken kan de onderlinge band versterken. Ik zie het ook bij mijn studenten. Ze zoeken elkaar op om samen te kijken, gewoon ouderwets voor de televisie, zoals vroeger bij hun ouders thuis.” Artikel lezen? Neem contact op met de redactie.

Kracht van Sport betrokken bij oprichting CASA
De onderzoekslijn Kracht van Sport van Hogeschool Inholland en de Hogeschool van Amsterdam is een van de oprichters van het Centrum voor Aangepast Sporten Amsterdam (CASA). CASA is begin dit jaar officieel opgericht en is onderdeel van het Amsterdam Institute of Sport Science. De ambitie van CASA is een bijdrage te leveren aan de sportparticipatie en vitaliteit van mensen met een beperking, door middel van onderzoek en onderwijs. CASA richt zich ook op het verbeteren van de prestaties van onze paralympische atleten.

Kunstactiviteit belangrijk voor levenskwaliteit kwetsbare ouderen
Hoe beleven ouderen met dementie kunst? Petra Boersma (foto), onderzoeker bij het de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, is sinds kort nauw betrokken bij Age Friendly Cultural Cities Amersfoort. In het project, dat zich nu in de testfase bevindt, voert Petra een onderzoek uit naar hoe de deelnemers kunst beleven. Welke gevoelens ervaren zij? Wat kunnen wij daarvan leren? Hoe kunnen we activiteiten daar goed op aanpassen? Zes vragen aan Petra. 

Afstudeeronderzoek draagt bij aan levenskwaliteit kankerpatiënten
Oud-student MBRT Sonja Verheijen heeft met haar afstudeeronderzoek, in opdracht van het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis, een mooie bijdrage geleverd aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van kankerpatiënten die bestraald worden in het hoofd-halsgebied. Door de toenemende technische ontwikkelingen op het gebied van bestralingen bij kankerpatiënten, vooral in het hoofdhalsgebied, wordt het steeds beter mogelijk om kritieke organen te sparen. Sonja kreeg begeleiding vanuit de onderzoekslijn Medische Technologie.

Ruim twee miljoen aan Europese subsidie voor TechValley
Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) heeft ruim 2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor TechValley, een project van Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en tientallen machinebouw-bedrijven. Vanuit Inholland Alkmaar is de onderzoekslijn Data Driven Smart Society betrokken. Lector Tjeerd van der Ploeg: "Studenten van de technische opleidingen kunnen binnen de innovatieprojecten kennismaken met Big Data-technieken, die bij de deelnemende bedrijven ingezet worden om het faalgedrag van hun machines te kunnen voorspellen."

Lector Robbert Gobbens stimuleert met zijn onderzoek een intensieve samenwerking tussen zorginstellingen en het onderwijs. Binnen zijn onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen kreeg hij het afgelopen halfjaar voor maar liefst drie projecten subsidie toegewezen vanuit ZonMw. Gobbens is enthousiast: “Mooi dat we op meerdere vlakken de ouderenzorg kunnen verbeteren én studenten en professionals met elkaar kunnen blijven verbinden.”

LIN’s in de geriatrische revalidatiezorg
Gobbens is op 1 maart gestart met het grootste project binnen zijn onderzoekslijn: ‘Implementatie en optimalisatie van Leer- en InnovatieNetwerken in de geriatrische revalidatiezorg’. “We werken vanuit de opleiding Verpleegkunde al sinds 2015 bij Zonnehuisgroep Amstelland samen in een Leer- en InnovatieNetwerk (LIN)”, vertelt Gobbens. “Zo’n LIN biedt wezenlijk meerwaarde in het leren en verbeteren voor de ouderenzorg.”

Meerwaarde van het LIN
Gobbens licht toe: “In een LIN werken studenten, docenten en zorgprofessionals samen op de werkvloer. Studenten nemen een deel van de zorgtaken van de professionals over, waardoor zij tijd over hebben voor innovatieve zaken binnen de organisatie. Ook is er een docent op de werkvloer aanwezig die deze praktijkervaring in het onderwijscurriculum kan verweven. Wat dat zal zijn in dit project? Ik verwacht het betrekken van cliënten en hun naasten bij het stellen van doelen voor hun revalidatie.”

LIN wetenschappelijk onderbouwen
“Een LIN brengt een cultuurverandering met zich mee: van routinematig werken naar een dynamische en innovatieve werkomgeving. We horen het ook terug van onze studenten: ‘Hier leer ik goed samenwerken, mag ik kritisch zijn naar de professionals toe en ben ik echt betrokken bij de zorg van de cliënten’. Het is een verrijking voor zowel het onderwijs als het werkveld, en dat gaan we via dit onderzoeksproject wetenschappelijk onderbouwen. Docent Verpleegkunde Marjolein Albers werkt mee in het LIN en gaat op dit project promoveren.”

Zorg en welzijn elkaar laten versterken
Het tweede project ‘Het interprofessionele Leer- en InnovatieNetwerk; Een coproductie van zorg en welzijn’ draait ook om een LIN. Maar dan een waar studenten en professionals uit zowel zorg als welzijn samenwerken. Gobbens: “We zien in de thuiszorg dat gezondheid en sociaal functioneren meer verweven raken. We gaan onderzoeken hoe wijkverpleegkundigen, verzorgenden, welzijnswerkers én studenten Social Work en Verpleegkunde hbo en mbo elkaar kunnen versterken.”

Leren van elkaars visie en aanpak
Gobbens klinkt verheugd wanneer hij over de projectaanpak spreekt: “We gaan onder meer casuïstiekbesprekingen organiseren om zorg- en welzijnsprofessionals bij elkaar te brengen. Hoe kijkt een wijkverpleegkundige tegen een casus aan, en hoe een welzijnswerker? Hier maken we opnames van die we samen analyseren. Het doel? Leren van elkaars visie en aanpak.”

De Gezonde Samenleving in praktijk
“Een van de speerpunten van Inholland is de Gezonde Samenleving. Een samenleving waarin iedereen een zo gezond mogelijk én sociaal betekenisvol leven heeft. Dat staat in dit project voorop. Hoe zorgen we ervoor dat de cliënt - via zelfmanagement - zijn gezondheid en sociaal welbevinden kan behouden en zelfs verbeteren?”

Zorgteams versterken
‘Zorgteams in hun kracht’ is de titel van het derde gesubsidieerde project. “De beweging die je tegenwoordig ziet, is dat zorg zo laag mogelijk in de organisatie komt te liggen”, vertelt Gobbens. “Teams krijgen de verantwoordelijkheid voor de zorg én moeten zichzelf sturen. Studenten hbo-v gaan deze teams coachen, onder meer bij het doorlopen van de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act red.). Dit doen ze bijvoorbeeld op de onderwerpen decubituspreventie en medicatieveiligheid.”

Cliëntenbetrokkenheid als rode draad
Belangrijk is dat ook cliënten participeren. Gobbens: “We betrekken ze bij de zorgteams, interviewen ze over de verleende zorg. Er praat zelfs een cliënt mee in de stuurgroep. Vanwege zijn gezondheid zijn de bijeenkomsten altijd bij zijn zorginstelling. Zo kan hij, wanneer nodig, tussendoor zorg krijgen. Betrokkenheid van cliënten is overigens een rode draad in alle projecten: het draait immers om hun zorgbehoeften.”

Een vierde project via Ben Sajet Centrum
Gobbens is verheugd dat zijn onderzoekslijn met al deze mooie projecten aan de slag gaat. “Ik was met een subsidietoekenning al tevreden geweest, maar drie is helemaal prachtig. Eigenlijk zijn het er zelfs vier: het Ben Sajet Centrum, waaraan ook Inholland is verbonden, heeft op het gebied van ‘leren en verbeteren in de verpleeghuiszorg’ ook subsidie toegekend gekregen. Mijn collega Petra Boersma gaat dit project verder uitvoeren.”

Tijdens de conferentie op 18 april bij het Hodshon Huis in Haarlem presenteren acht onderzoeksgroepen van Inholland een bundel waarin 'De mens centraal' vanuit de verschillende beroepspraktijken in het sociale- en gezondheidsdomein aan bod komt. Want de mens centraal, wat betekent dat in de praktijk? En hoe leiden we studenten op voor die praktijk waarin we steeds proberen uit te gaan van de burger/patiënt, maar waarin de waan van de dag dat niet altijd makkelijk maakt?

Persoonlijke verhalen
Deze middag wordt letterlijk ‘de mens’ centraal gezet. Met hun persoonlijke verhalen vertellen drie ervaringsdeskundigen binnen zorg en welzijn hoe zij denken dat de mens centraal zou moeten staan. Thomas Kampen, lector Stimulering Gezonde Samenleving en initiatiefnemer van de bundel, interviewt hogeschooldirecteur Heleen Jumelet en hoogleraar Gezondheid en Maatschappij Louise Gunning over interprofessioneel werken, empowerment en de mogelijkheden en beperkingen van nieuwe technologieën. Vervolgens gaan de lectoren die een bijdrage hebben geleverd aan de bundel met elkaar, experts uit het sociale, zorg- en sportdomein en de zaal over deze thema’s in debat. Wat betekenen ze voor het werk van zorgprofessionals? En voor het onderwijs waar de zorgprofessionals van de toekomst worden opgeleid?

René ten Bos, denker des vaderlands, sluit de conferentie af met een reflectie op de bundel.

Aanmelden
De conferentie wordt georganiseerd door Hogeschool Inholland en de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en is gratis toegankelijk voor geïnteresseerden. Aanmelding kan via www.inholland.nl/menscentraal.

Iedere zorgprofessional in de wijk moet goed toegerust zijn op de dynamische actualiteit in wijken. Hoe speelt het onderwijs daar op in? Waar liggen de kansen? Over de antwoorden op deze en andere vragen gaan experts uit het werkveld en het mbo en hbo in gesprek op maandag 8 april in Amsterdam tijdens de Werkconferentie Werken in de Wijk van Fieldlabs. Namens Inholland is lector Robbert Gobbens vertegenwoordigd, die tijdens de conferentie ingaat op het thema kwetsbare ouderen.

De Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim (Zorg, Jeugd(zorg), Beroepsonderwijs en Sport) opent de bijeenkomst. Daarna zijn er de volgende ‘thematische pitches’:

• Mantelzorg en Informele zorg - Jacqueline Karsten: programmamanager Zorg en Welzijn, ROC van Amsterdam en ROC van Flevoland en Anne Marie Bas van Calibris Advies.
• Kwetsbare ouderen - Robbert Gobbens: lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, Hogeschool Inholland, Zonnehuisgroep Amstelland, Universiteit Antwerpen.
• Beeldvorming studenten over de wijk - Margriet van Iersel, onderwijskundige en onderzoeker Hogeschool van Amsterdam.
• Praktijkgericht onderzoek - Joke Christiaans, practor Ouderenzorg en Wijkgericht werken voor het ROC Nova College.

De werkconferentie is bedoeld voor docenten, praktijkopleiders en andere betrokkenen en geïnteresseerden.

Datum: maandag 8 april 2019
Tijd: 13.00 – 16.30 uur
Locatie: Revalidatie- en verpleeghuis Vreugdehof, Klencke 111, Amsterdam

Meld je aan via de website van Fieldlabs.

Hogeschool Inholland, Zonnehuisgroep Amstelland en De Wever hebben de handen ineengeslagen en het magazine ‘Doen! Leren in de praktijk van de verpleeghuiszorg’ ontwikkeld. Een speciale uitgave die laat zien hoe je van elkaar kunt leren, en zo de beste zorg aan de bewoners kunt geven. “Bij Zonnehuisgroep Amstelland doen we dat in een Leer- en InnovatieNetwerk, LIN, een plek waar medewerkers en studenten samen leren, werken, onderzoeken en innoveren”, aldus Marjolein Albers, vanuit de opleiding Verpleegkunde betrokken bij LIN.

Leren in de praktijk van de verpleeghuiszorg is veel meer dan een gewone stage. “De studenten leren van de ervaren krachten, de verzorgenden leren van de studenten en ook de verzorgenden onderling leren van elkaar. Het is echt een kruisbestuiving. Dat komt omdat in het LIN de studenten boventallig zijn. Zij nemen dagelijkse werkzaamheden uit handen zodat er ruimte ontstaat om gezamenlijk na te denken over hoe de kwaliteit van zorg binnen de eigen zorginstelling verbeterd kan worden.” Het gaat vaak om kleine, relatief eenvoudige en praktijkgerichte oplossingen. Zoals het belevingsgerichte zorgspel waarmee de verzorgenden hun cliënten beter leren kennen. Of Familienet, waarmee familieleden online kunnen zien wat er gebeurt in de woonvoorziening. “Je gaat samen aan de slag met de dingen waar je in de praktijk tegenaan loopt maar waar je de tijd niet voor hebt om erover na te denken. Dankzij het LIN heb je daar ineens wel tijd en ruimte voor. En kun je de actuele kennis van studenten samenvoegen met je eigen praktijkkennis.”

Aantrekkelijke zorg
Albers hoopt dat het magazine ‘Doen!’ een impuls geeft aan het LIN en de ouderenzorg. “De verhalen die erin staan, laten zien hoe het LIN werkt. Wellicht inspireren ze ook, brengen ze studenten en verzorgenden in andere zorginstellingen op ideeën.” Een ander doel van ‘Doen!’ is om het werken in de zorg aantrekkelijker te maken. “Vooral in de ouderenzorg. De zorg voor ouderen wordt vaak ten onterechte gezien als eenvoudig werk. Wassen, eten geven, gezelschap houden… Maar er komt zo veel meer bij kijken! En met de mogelijkheid om binnen het LIN de zorg in het algemeen en jouw eigen kennis in het bijzonder te verbeteren, wordt het helemaal interessant.”

LIN en ZIC
Het magazine is een initiatief van onder andere Hogeschool Inholland, Zonnehuisgroep Amstelland - waar diverse LIN’s actief zijn - en De Wever, een zorginstelling met meerdere vestigingen in Brabant. “Daar hebben ze een soortgelijke leeromgeving, ZIC (zorginnovatiecentrum). LIN en ZIC werken volgens dezelfde principes, al is ZIC meer gericht op intramurale en LIN meer op extramurale zorg. En bij het LIN stellen we het leren echt voorop.” In ‘Doen!’ staan afwisselend verhalen vanuit LIN en ZIC, zo geeft het een goed beeld van de verschillen maar vooral van de overeenkomst: samen leren en zo de zorg verbeteren. “En ook een prachtig voorbeeld van hoe wat je meemaakt in de praktijk zomaar je specialisme kan worden. De column van Martijn Junte op pagina 20 heb ik zelf met erg veel plezier gelezen.”

Vervolgonderzoek
Gaat, met de aanwezigheid van een LIN, de zorg inderdaad vooruit? Leren de deelnemers in een LIN ook daadwerkelijk van elkaar? Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen, heeft Marjolein Albers aangesteld als promotieonderzoeker om deze en nog meer vragen wat betreft de LIN’s te beantwoorden. “De subsidie voor het vervolgonderzoek is binnen en ik mag op dit onderwerp promoveren. Een geweldige stap. Het LIN is een mooi instrument om onderzoek, onderwijs en werkveld met elkaar te verbinden. En ook om studenten in beweging te krijgen, richting de geriatrische gezondheidszorg.” Naast haar werk als docent aan de opleiding Verpleegkunde loopt Albers regelmatig rond binnen het LIN. “Ik leer daar zelf ook enorm veel van. Wat ik zie en hoor kan ik direct vanuit de praktijk gebruiken in mijn lessen. Dat vind ik echt een grote meerwaarde.” Het vervolgonderzoek gaat begin 2019 van start en heeft een looptijd van vier jaar.

Verbeteren van de verpleeghuiszorg, dat was twee jaar lang het doel van het programma ‘Ruimte voor Verpleeghuizen’, onderdeel van Waardigheid en trots. Met een slotbijeenkomst op 26 juni is het project officieel afgerond. “Maar dat betekent niet dat het verbeteren van de verpleeghuiszorg stopt!” Aan het woord is Robbert Gobbens, als lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen verbonden aan Inholland en aan de Zonnehuisgroep Amstelland.

Onder Waardigheid en trots hebben zestien instellingen twee jaar lang de ruimte gekregen om te experimenteren met verbeterplannen binnen hun zorginstelling. Cliënt centraal, indicatiestelling, voedselveiligheid; de thema’s waren gevarieerd. Gobbens: “Kennisdeling stond tijdens het hele programma centraal. Via congressen, nieuwsberichten en gesprekken hebben de deelnemers hun voortgang laten zien, hobbels besproken en resultaten gedeeld. Ik denk dat ik voor iedereen spreek als ik zeg dat we er allemaal veel van hebben geleerd en dat het ons allen heeft geïnspireerd.” Ook bij de slotbijeenkomst, die plaatsvond bij Inholland in Amsterdam, stond het delen van ervaringen en kennis uitwisselen met cliëntvertegenwoordigers, professionals, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en brancheorganisaties centraal.

Leer- en InnovatieNetwerk (LIN) 
Gobbens is vanuit zijn dubbelrol, lector bij Inholland en de Zonnehuisgroep Amstelland, bij het programma betrokken. “Bij de Zonnehuisgroep hebben we, als onderdeel van ons verbeterplan, het Leer- en InnovatieNetwerk (LIN) opgericht, met als doel studenten en medewerkers gezamenlijk te laten leren.” In het LIN wordt kennis ontwikkeld en verspreid zodat kenniscirculatie ontstaat in de driehoek onderzoek, praktijk en onderwijs. “Zo versterken we de kwaliteit van het onderwijs en zorgen we voor innovatie van de praktijk van de ouderenzorg. Ook vergroten we de professionalisering van medewerkers van zowel de ouderenzorginstelling als van docenten, verbonden aan de hogeschool.”

Zelf ervaren
Medewerkers en studenten in het LIN hebben mooie projecten uitgevoerd met als doel de kwaliteit van zorg en daarmee de kwaliteit van leven van mensen met dementie te verbeteren. Het samen willen leren en innoveren heeft mooie kwaliteitsprojecten opgeleverd. “Zoals het belevingsgerichte zorgspel. Teamleden krijgen vragen over interesses of life-events van een bewoner met als doel te weten wie de mens achter de cliënt is. Ook zijn er doe-opdrachten zodat een medewerker of student zelf kan ervaren hoe het is om in een liftlift verplaatst te worden of incontinentiemateriaal aan te krijgen.” Het hoofddoel van het spel is het leren begrijpen waar (onbegrepen) gedrag bij mensen met dementie uit voorkomt en hoe je daarop in kan spelen zodat bewoners zich gekend voelen en er dus belevingsgerichte zorg kan worden verleend. “Ook heeft Marjolein Albers, docent bij het LIN, een overzicht samengesteld van didactische werkvormen. Alle werkvormen die eraan bijdragen dat medewerkers en studenten van elkaar kunnen leren en met elkaar kunnen innoveren heeft ze samen gebracht in een menukaart. Deze praktische menukaart biedt handvatten om aan de slag te gaan en een leercultuur te realiseren. Ja, de afgelopen twee jaar heeft ons veel opgeleverd.”

Liefdevolle zorg 
Nico Groot, regiomanager bij Zonnehuisgroep Amstelland, heeft met veel plezier deelgenomen aan het programma Waardigheid en trots. “De echte aandacht voor de cliënt en het geven van liefdevolle zorg in combinatie met professionaliteit en vakmensen die een open houding hebben en willen leren. Het programma Waardigheid en trots was een mooie manier om van elkaar te leren en gelijk het imago van de ouderenzorg te verbeteren.”

Vervolg 
Waardigheid en trots is een initiatief van het ministerie van VWS en de TaskForce ‘Waardigheid en Trots’. In april van dit jaar presenteerde minister Hugo de Jonge (VWS) het programma ‘Thuis in het verpleeghuis’, een vervolg op het programma ‘Ruimte voor verpleeghuizen’, waarin de partijen die betrokken zijn bij de verpleeghuiszorg aan de slag gaan om de kwaliteit van de verpleeghuiszorg te verbeteren. Op 2 juli kwamen meer dan 2.000 geïnteresseerden naar het World Forum The Hague voor het congres Thuis in het Verpleeghuis. Ook Robbert Gobbens was bij het congres aanwezig. “Geweldig toch, zoveel mensen met hart voor de zorg bij elkaar. Een prachtige gelegenheid om ook hier onze ervaringen te delen. Zelf heb ik heb een workshop gegeven, samen met een docent, een verpleegkundige en twee studenten. Wat ik eerder al zei: de kennisdeling en het elkaar inspireren stopt niet! Het is belangrijk om van elkaar te blijven leren.”

Met haar onderzoek naar de Veder Contact Methode heeft Petra Boersma de Wij Inholland award in de categorie Onderzoek gewonnen. Op 27 juni kreeg ze de award en bijbehorende cheque ter waarde van € 5.000,- uitgereikt door Huug de Deugd, juryvoorzitter en lid College van Bestuur van Hogeschool Inholland. “Gezien de kwaliteit van de andere genomineerden had ik dit niet aan zien komen. Ik voel me vereerd! Het is fijn om op deze manier gewaardeerd te worden, voor mij maar zeker ook voor de doelgroep. Ik ben er echt heel blij mee”, aldus de trotse winnares.

De Veder Contact Methode maakt gebruik van theatrale, muzikale en poëtische communicatie. “Dit prikkelt mensen met dementie tot contact. Echt contact”, licht Boersma haar onderzoek toe. “Het mooiste vind ik het voorbeeld van een zorgverlener die dagelijks de benen van een cliënt insmeert en hem daarbij complimenten geeft over zijn schaatsbenen. Even later schaatsen ze samen, net-alsof, door de woonkamer. Het doet hem denken aan het zwieren vroeger op het ijs, samen met zijn vrouw. Een positieve herinnering. Die oprechte glimlach… zo mooi.” Net als de vele glimlachen in de zaal, als de aanwezigen Boersma al schaatsend over het podium zien gaan. De methode is eenvoudig en zonder extra tijd toe te passen tijdens de 24-uurszorg en helpt zorgverleners om het contact met mensen met dementie lichter te maken.

Juryrapport
De jury, bestaande uit Huug de Deugd, Robbert Gobbens, Ineke van Halsema, Katrin Tazelaar en Johannes van der Vos, was unaniem van oordeel dat het onderzoek van Boersma het meest voldoet aan de beoordelingscriteria die gebaseerd zijn op het Onderwijskompas van Inholland en op het landelijke Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO). “De kracht van dit onderzoek is de doorwerking ervan voor zowel het onderwijs als het werkveld”, licht Huug de Deugd de beslissing van de jury toe. “Het bijzondere is dat het onderzoek van Petra over een kleine interventie gaat, die veel impact heeft. Door de professionalisering van een relatief klein deel van het dagelijks leven wat resulteert in grote effecten, heeft het onderzoek grote maatschappelijke waarde.”

Praktijkgericht onderzoek
Naast Boersma waren ook Vera van Stokkom (smaak van groenten), Philip Karré (balans tussen geld verdienen en sociaal betrokken zijn) en Guido Walraven (onderzoek naar een cultuurwerkplaats in Rotterdam) genomineerd. Huug de Deugd: “Vier voorbeelden die reflecteren waar onderzoek binnen Inholland voor staat: praktijk- en mensgericht onderzoek dat de verbinding legt tussen onderzoek, onderwijs en bedrijfsleven, en dat goed onderbouwd en zonder saai te worden.” Hij roept iedereen op om het gesprek over wat praktijkgericht onderzoek is vooral te blijven voeren. “Om van elkaar te leren, elkaar scherp te houden en zo de kwaliteit en professionaliteit van al ons onderzoek nog meer aan te scherpen.”

Petra Boersma
Petra Boersma is onderzoeker bij de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, onderdeel van het Kenniscentrum De Gezonde Samenleving. Met haar onderzoek, waarvoor ze met verschillende universiteiten samenwerkte, draagt Boersma bij aan een Gezonde Samenleving, een van de profilerende thema’s van Inholland.

Hogeschool Inholland heeft besloten geen numerus fixus meer aan te vragen voor de opleiding Verpleegkunde voor het collegejaar 2019-2020. Het besluit is genomen na intensief overleg met het werkveld, waaronder de zorgkoepelorganisaties SIGRA en VBZ, en andere hogescholen in de regio. De hogeschool voorziet daarmee in een grote maatschappelijke vraag naar meer hbo-verpleegkundigen.

De opleiding werkt actief samen met het werkveld aan blijvende nieuwe oplossingen voor opleidingsmogelijkheden en meer stageplaatsen. Naast de inzet op spreiding van de stages zet de hogeschool ook in op innovatieve mogelijkheden voor studenten om werkervaring op te doen tijdens hun studie. Een voorbeeld hiervan zijn de Leer- en Innovatie Netwerken, de zogeheten LIN’s. Deze LIN’s zijn ontwikkeld in samenwerking met o.a. de Zonnehuisgroep Amstelland en het Amsterdam UMC. Docenten, studenten en medewerkers van de organisaties werken en onderzoeken zo samen in de praktijk. 

Als derdejaarsstudent Verpleegkunde heeft Linda Gankema al de nodige stages achter de rug, maar het Leer Innovatie Netwerk bij Zorghuisgroep Amstelland is een nieuwe ervaring voor haar: “Studenten doen niet hun eigen ding zoals bij een normale stage, maar werken met medewerkers samen in een hechte groep.” Samen werken ze aan kwaliteit en innovatieve mogelijkheden binnen de organisatie, om uiteindelijk betere zorg te kunnen verlenen. "Omdat we zo samenwerken vallen de verschillen tussen ons weg, ik voel me echt een collega van de medewerkers.” 

De werkwijze in een LIN sluit aan op de visie De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Het aankomend collegejaar groeit het aantal studenten dat de bachelor Verpleegkunde volgt met 20%. Naast deze gecontroleerde groei in de reguliere opleiding biedt Inholland ook andere opleidingsvarianten aan: een duale opleiding en een flexibele deeltijdopleiding Verpleegkunde. Deze laatste richt zich onder andere op zij-instroom van mbo’ers. Deze drie opleidingsvarianten samen maakt dat het totale aantal verpleegkundestudenten dat de hogeschool opleidt, groeit met 32%. Zie www.inholland.nl/nursing voor het volledige aanbod van Inholland van verpleegkundige vervolgopleidingen. 

Zie ook het persbericht van de LOOV, het Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde

Het HBO Event stond in het teken van de ontwikkeling en borging in de praktijk van de Bachelor of Nursing 2020 , het nieuwe opleidingsprofiel dat 17 hogescholen, waaronder Inholland, in januari 2016 presenteerden. Technologische innovaties, meer regionale verantwoordelijkheid en vele andere ontwikkelingen vragen namelijk om een nieuwe aanpak van de zorg. En om professionals met andere taken en competenties. Daarbij staat ook een maatschappelijke ontwikkeling centraal waarbij burgers steeds meer de regie in eigen hand nemen.

Zorg moet beter aansluiten op de burger
Op de zeepkist hamerde Doekle Terpstra – onder andere bekend van de lijfspreuk ‘samenwerken is het nieuwe concurreren’ - dan ook op duurzame samenwerking tussen zorgaanbieders, onderwijsinstellingen en lokale overheden. Een gebied waar volgens hem nog heel wat winst te halen valt. “In het publieke domein wordt momenteel te weinig samengewerkt. Ziekenhuizen en verpleeg-, verzorgingshuizen, thuiszorgorganisaties en welzijnsinstellingen zijn nog teveel op zichzelf gericht. De vraag is of dat past bij de vraagkant van de burger.”

De noodzaak hiervoor heeft volgens hem ook te maken met het arbeidsmarktvraagstuk. “Er is een geweldig tekort aan mensen die de zorg in gaan. Als er niet op een andere manier nagedacht wordt over de wijze waarop instellingen met elkaar samenwerken en de uitwisseling van mensen interdisciplinair naar verschillende groepen toe, dan gaat het de komende jaren vastlopen op het gebied van alles wat te maken heeft met zorg, welzijn en de arbeidsmarkt.”

Zorg van nu: generalisten in opleiding
Aan het onderwijs zou het niet moeten liggen. In het nieuwe opleidingsprofiel voor de hbo-verpleegkunde-opleidingen staat een generalistische beroepsuitoefening centraal. Dat wil zeggen dat de toekomstige hbo-verpleegkundigen in alle sectoren van de zorg aan de slag zouden moeten kunnen. Daarnaast staan onder andere het onderzoekend vermogen centraal en hebben opleidingen aangegeven structureler samen te werken met regionale zorgorganisaties om hun onderwijsaanbod af te stemmen op de regionale context. Ook technische vaardigheden spelen een sleutelrol.

Zo inspireren Inholland-studenten, verpleegkundigen en verzorgenden elkaar in het Leer- en InnovatieNetwerk (LIN) van Zonnehuisgroep Amstelland en Inholland. Het centrale element hier, én in de andere ‘LIN’s’ waarbij de opleiding Verpleegkunde is aangesloten, is dat praktijk, onderzoek en onderwijs er naadloos samenkomen. Andere voorbeelden van vermodernisering van het zorgonderwijs zijn terug te vinden in de Inholland-samenwerking met het VUmc Amstelacademie waarin veel aandacht is voor relevante praktijkopdrachten. Recent nog is de nieuwe flexibele deeltijdopleiding Verpleegkunde van start gegaan waarmee mbo-verpleegkundigen van het VUmc met veel werkervaring zich kunnen doorscholen.

‘Er gebeuren goede dingen bij Inholland’
“Ik zie dat er in het onderwijs hele goede dingen gebeuren, ook zeer zeker bij Inholland”, zegt Terpstra. “Dit zeg ik niet vanwege mijn affiniteit die ik nog heb voor deze hogeschool, maar wat hier gebeurt past bij wat er op dit moment maatschappelijk aan het gebeuren is. De kernkeuzes van Inholland sluiten aan bij de kleinschaligheid en liggen dichtbij de burger zelf. Ook zie ik dat er wordt nagedacht over de vraag hoe kunnen studenten veel meer die breedgerichte beroepsbeoefenaren worden dan op dit moment het geval is.”

Waar Zorgpact-aanjager Terpstra zich dan ook vooral zorgen over maakt is de “ongelooflijk weerbarstige en ouderwets georganiseerde professionele zorgomgeving”. Hij prijst de fantastische voorbeelden en initiatieven, maar: “Helaas is het nog te incidenteel en stuiten we op een institutionele hindermacht om dit soort initiatieven breder uit te rollen. We moeten het met elkaar aandurven om met zorginnovaties veel dichter bij belangen van burgers te komen, met een grotere rol voor preventie.”

De Gezonde Samenleving
De visie van Terpstra sluit ook aan De Gezonde Samenleving, een van de profilerende thema’s van Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

De inzending om in aanmerking te komen voor de Wij Inholland award in de categorie ‘Onderzoek’ is verlengd tot woensdag 23 mei 2018. Ben jij of ken jij een onderzoeker of onderzoeksteam die innovatief onderzoek heeft gedaan dat aansluit op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaat naar het werkveld? Draag deze dan voor! De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek op 27 juni 2018 bij Inholland Den Haag.

Naast een eervolle vermelding ontvangt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van € 5.000,- om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Denk hierbij aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland Award - Onderzoek 2018 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.

Jury

De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury.

De jury bestaat uit:

• Huug de Deugd (lid College van Bestuur),
• Robbert Gobbens (lector ‘Gezondheid en welzijn van kwetsbare ouderen’),
• Ineke van Halsema (kennisprofessional en interim-directeur HRM bij De Haagse Hogeschool),
• Katrin Tazelaar (hoofd van Inholland Sustainable Solutions en het Research and Innovation Centre TOI)
• en Johannes van der Vos (senior beleidsadviseur onderzoek).

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 23 mei 2018 per e-mail versturen naar Cataline Sinnige, de secretaris van de jury.

Op woensdag 27 juni aanstaande vindt de Inholland Dag van het Onderzoek 2018 plaats. Na het Pop-up Lab van vorig jaar staat dit jaar het thema Onderzoekscultuur centraal. Wat hebben we nodig om het onderzoek bij Inholland op het next level te krijgen? Wat betekent dit voor onderzoekers, studenten, docenten, managers en staf?

De Dag van het Onderzoek 2018 vindt plaats in Den Haag en wordt geopend door onze collegevoorzitter Jet de Ranitz. Keynote speaker is Daan Andriessen, voormalig lector van Inholland en tegenwoordig lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek bij Hogeschool Utrecht. Hij spreekt over de landelijke ontwikkelingen en schijnt zijn licht op het thema Onderzoekscultuur. Inholland-collegelid en portefeuillehouder onderzoek Huug de Deugd gaat in op de toekomstplannen voor het onderzoek bij Inholland. Aansluitend reikt hij de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 uit.

Na de lunch volgen er twee workshoprondes rond relevante subthema's zoals Peer review en intervisie, De nieuwe gedragscode onderzoek, Ethische commissies, Vernieuwende manieren van onderzoek doen en Impact van onderzoek. In de vorm een interactief debat werken we daarna gezamenlijk aan nieuwe perspectieven voor het onderzoek bij Inholland. Om 17.00 start de borrel.

In de komende weken volgt meer informatie.

Aanmelden
De Dag van het Onderzoek vindt op woensdag 27 juni 2018 plaats bij Inholland Den Haag. Aanmelden kan tot 22 juni 2018. 

Vragen?
Mocht je een vraag hebben, of na aanmelding toch verhinderd zijn, stuur dan een e-mail naar Bart Muusse (Stafafdeling Onderwijsbeleid & Juridische Zaken).

Een Leer- en InnovatieNetwerk is een samenwerking tussen een zorginstelling en de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen van Inholland. Studenten en verpleegkundigen werken er samen aan kwaliteitsprojecten die voortkomen uit vragen en behoeften van de werkvloer. Studenten leren er van verzorgenden én andersom. Als derdejaarsstudent Verpleegkunde heeft Linda al de nodige stages achter de rug, maar het LIN bij Zorghuisgroep Amstelland is een nieuwe ervaring voor haar: “Studenten doen niet hun eigen ding zoals bij een normale stage, maar werken met medewerkers samen in een hechte groep." Samen werken ze aan kwaliteit en innovatieve mogelijkheden binnen de organisatie, om uiteindelijk betere zorg te kunnen verlenen. "Omdat we zo samenwerken vallen de verschillen tussen ons weg, ik voel me echt een collega van de medewerkers.”

Cliënten beter leren kennen
Linda vertelt waar zij en andere studenten zich zoal mee bezighouden in het LIN: “Zonnehuisgroep Amstelland wil Familienet introduceren in Westwijk. Dat is een soort Facebook waarmee familieleden zien wat er gebeurt in de woonvoorziening en contact houden met de bewoners. Samen met medewerkers bekijken we wat de beste aanpak is.” Een ander kwaliteitsproject is het ‘belevingsgerichte zorgspel’ dat een eerdere lichting studenten ontwikkelde voor de medewerkers. In een speelse vorm met opdrachten leren de verzorgenden de cliënten beter kennen. Zo kunnen ze nog beter rekening houden met de wensen, behoeften, gewoontes, mogelijkheden en beperkingen van de bewoners.

Zelfvertrouwen door coaching
De ouderejaarsstudenten in het LIN coachen de jongerejaars – een belangrijke vaardigheid voor later. Studenten Verpleegkunde krijgen tijdens hun opleiding daarom uitgebreide scholing om te coachen en te begeleiden, waarbij er natuurlijk altijd een docent achter de studentbegeleiders staat. Linda: “Ik voel me verantwoordelijk voor de tweedejaarsstudenten. Die coachende rol vond ik in het begin spannend, maar nu vind het onwijs leuk als ik antwoord weet op hun vragen. Als ik van ze hoor dat ze mijn begeleiding fijn vinden, is dat geweldig. Daar krijg ik zelfvertrouwen van.” Linda wordt op haar beurt gecoacht door een vierdejaarsstudent. Daarnaast kan ze terugvallen op begeleiders van de Zonnehuisgroep en een docent van Inholland, die een dag per week in de instelling werkt.

Sanne Kreijmborg (rechts), praktijkbegeleider bij Zonnehuisgroep Amstelland.

Samen verdiepen in nieuw onderwerp
Sanne Kreijmborg is verzorgende in de revalidatiezorg bij Zonnehuisgroep Amstelland, waar een tweede LIN van Inholland actief is. Zij begeleidt twee studenten Verpleegkunde. Ze vertelt dat haar kennis van haar vak groeide dankzij de studenten. “Ze tonen initiatief en willen graag leren. Daar plukken mijn collega’s en ik de vruchten van”, zegt Kreijmborg. “Neem de klinische lessen: in het LIN verzorgt een student die nu samen met een medewerker. Ze nemen samen een nieuw onderwerp onder de loep en leren daar allebei van. Studenten zijn dankzij hun opleiding op de hoogte van het ‘nieuwste nieuws’ in ons vakgebied. Omdat ze hun kennis met mij delen, blijf ik up-to-date. Op mijn beurt deel ik mijn ervaring met hen.”

‘Hier wil ik na mijn stage blijven’
Met de twee Leer- en InnovatieNetwerken bij Zonnehuisgroep Amstelland speelt Inholland in op het vraagstuk rondom personeelstekorten en andere ontwikkelingen in de zorg. Ook helpen ze burgers een zo gezond mogelijk leven te leiden en een betekenis sociaal leven te laten hebben. De werkwijze is Linda op het lijf geschreven. Ze heeft het erg naar haar zin op haar huidige plek. “Iedereen helpt elkaar en de sfeer is erg gemoedelijk.” Lachend: “Ik denk nu eigenlijk al: Hier wil ik na mijn stage gewoon blijven! Gelukkig kan dat, in eerste instantie als vakantie- of flexkracht.”

Lees ook het artikel 'Heerlijk wonen in Zonnehuis Westwijk' (amstelveen.blog.nl) 

Linda Gankema, derdejaars Verpleegkunde, deelt haar ervaringen met het LIN

Gobbens leidt bij Inholland de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, dat het initiatief nam voor het Leer- en InnovatieNetwerk bij Zonnehuisgroep Amstelland. Al twee jaar gaat een wisselende groep studenten van de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) tijdens hun stageperiode aan de slag bij deze organisatie. Dat doen ze bij de revalidatiezorg en op de locatie Westwijk, waar dementerende ouderen wonen.

Leren als tweerichtingsverkeer
“In een LIN leren studenten van de medewerkers, maar medewerkers steken tegelijkertijd veel op van de studenten”, vertelt Gobbens. “Het is tweerichtingsverkeer. Ze vormen een hechte groep en werken samen aan kwaliteitsprojecten die inspelen op vragen en behoeften van de werkvloer. Omdat studenten een deel van de dagelijkse zorgtaken overnemen, ontstaat er ruimte voor verzorgenden om deel te nemen aan de projecten. Op deze manier dragen ze bij aan innovatie op hun werkplek.”

Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare ouderen

Open voor verandering en verbetering
Deze innovatie is hoognodig, gezien het personeelstekort en de andere ontwikkelingen in de zorg. Inholland speelt daar met haar onderwijs en onderzoek op in. Gobbens: “Het centrale element van een LIN is dat praktijk, onderzoek en onderwijs er naadloos samenkomen. Belangrijk is dat je durft te leren van fouten – dat geldt in een LIN niet alleen voor studenten, maar ook voor de zorginstelling. Medewerkers moeten openstaan voor verandering en verbetering.”

De Gezonde Samenleving
LIN sluit aan op de visie De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Docenten op de werkplek
Kenmerkend voor de werkwijze van LIN is dat wekelijks een docent/lecturer practicioner een volle dag op de werkplek doorbrengt. Hiermee streeft de opleiding Verpleegkunde ook de professionalisering van de docent na en de mogelijkheid om actuele zorgvragen en casuïstieken naar het onderwijs te brengen. Een ander voordeel is dat de docent zorgt voor begeleiding op de werkplek. Dit draagt ook bij aan professionalisering van medewerkers van de deelnemende organisaties. Ook kunnen eventuele tekorten gecompenseerd worden aan gekwalificeerde begeleiders van studenten.

Behoefte en passie van verzorgenden
Marjolein Albers begeleidt als docent Verpleegkunde en lecturer practitioner het proces van leren en innoveren bij het LIN. Daarvoor werkt ze één dag per week in Westwijk. “Studenten ontwikkelden hier onder andere het ‘belevingsgerichte zorg-spel’. In een speelse vorm met opdrachten leren medewerkers de cliënten beter kennen. Zo kunnen ze nog beter rekening houden met de wensen, behoeften, gewoontes, mogelijkheden en beperkingen van de bewoners.” Het spel is volgens Albers een goed voorbeeld van een kwaliteitsproject dat niet voortkwam uit een wens van het bestuur of lectoraat, maar uit de behoefte en passie van verzorgenden. Precies waar het LIN naar streeft.

Marjolein Albers, docent Verpleegkunde en lecturer practitioner

Samen verdiepen in nieuw onderwerp
Als verpleegkundige bij de geriatrische revalidatiezorg van Zonnehuisgroep Amstelland, waar een tweede LIN actief is, ziet Sanne Kreijmborg de positieve impact van de samenwerking met Inholland. Ze werkt samen met twee studenten. “Mijn kennis van mijn vak is dankzij het LIN gegroeid”, zegt ze. “De studenten tonen initiatief en willen graag leren. Daar plukken mijn collega’s en ik de vruchten van. Neem de klinische lessen: studenten verzorgden die in het verleden alleen, maar doen dat in het LIN nu samen met een medewerker. Ze duiken samen een nieuw onderwerp in en leren daar allebei van.” Ze zegt dat zijzelf veel leerde over klinisch redeneren. “Studenten zijn dankzij hun opleiding op de hoogte van het ‘nieuwste nieuws’ in ons vakgebied. Omdat ze hun kennis met mij delen, blijf ik up-to-date.”

Verschillen vallen weg
Met de huidige personeelstekorten is een Leer- en InnovatieNetwerk een aantrekkelijke manier voor zorgorganisaties om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Tegelijk maakt een LIN het mogelijk dat studenten intensief kennismaken met de ouderenzorg en een zorginstelling. Zoals Linda Gankema, derdejaarsstudent Verpleegkunde en momenteel lid van het LIN in Westwijk. “Ik ben samen met de medewerkers en andere studenten verantwoordelijk voor goede zorg. De verschillen vallen weg, ik voel me een collega van de medewerkers. De sfeer is erg gemoedelijk en iedereen helpt elkaar.” Lachend: “Ik denk nu eigenlijk al: Hier wil ik na mijn stage gewoon blijven! Gelukkig kan dat, in eerste instantie als vakantie- of flexkracht.”

Lees ook het artikel 'Heerlijk wonen in Zonnehuis Westwijk' (amstelveen.blog.nl)