Als iets gratis is op internet, ben jij het product. Het is een bekende uitspraak om ons te wijzen op onze digitale rechten. Maar hoe zit het met AI-technologie? In hoeverre dient zij ons individueel en algemeen belang en hoe voorzichtig moeten we ermee omgaan? Het is een vraag die Daniëlle Leentjens niet alleen stelt aan consumenten maar ook aan makers. In haar professional doctorate (PD) gaat ze op zoek naar antwoorden door een multimodale scherminstallatie te ontwikkelen die letterlijk in dicussie gaat met mensen over AI en ethiek. 

Daniëlle begon bij Hogeschool Inholland in het onderwijs. Ze was docent human computer interaction (HCI) gaf les bij de opleiding Informatica en was er teamleider. “Ik was gefascineerd door de snelle ontwikkelingen rond data en AI”, vertelt ze. “Daarom werd ik onderzoeker bij het lectoraat Data Driven Smart Society waar ik me bijvoorbeeld bezighield met projecten zoals rond AI om zwerfafval tegen te gaan en slimme dijkinspectie met AI en drones.” 

Praktijkgerichte PD 
In 2025 werd Daniëlle vanuit het kenniscentrum van het domein Techniek, Ontwerpen & Informatica grevraagd om een PD- of PhD-traject te starten. “Ik koos voor een PD,” zegt ze. “Omdat het meer praktijkgericht is. Dat past meer bij me. Ik heb ooit een opleiding op masterniveau gevolgd aan de kunstacademie en ik schilder en ontwerp zelf. Binnen een PD is er ruimte om een onderwerp te onderzoeken door te ontwerpen en iets te maken. Dat trekt me zeer aan.” 

Technologie, ethiek en mensenrechten 
Vanuit haar rol als onderzoeker bij het lectoraat Data Driven Smart Society, begon Danielle ook nauw samen te werken met lector Ben Wagner van het lectoraat Media, Technology and Society. Hij ondersteunde haar om een sterk voorstel te ontwikkelen op het gebied van technologie, ethiek en mensenrechten. “De samenwerking tussen technische en creative expertises droeg bij aan het versterken en verdiepen van het onderzoeksvoorstel”, zegt Ben. “Het raakt aan wat we met het Digital Rights Research Team van Inholland doen: onderzoeken wat technologie in ons digitale tijdperk kan betekenen. Daniëlle is zelf een actief en betrokken lid van dit onderzoeksteam.”

Groeiende invloed van AI 
Eind 2025 diende Daniëlle met succes haar voorstel in voor haar PD-onderzoekstraject. Ze richt haar pijlen op de groeiende invloed van AI op onze maatschappij. “Door generatieve AI verandert de wereld om ons heen. We vragen AI-chatbots om advies en antwoorden op allerlei vragen, soms heel persoonlijk. Veel mensen vertrouwen op deze informatie. Maar is dat terecht? Op welke wijze beinvloedt AI ons privéleven, het bedrijfsleven en de politieke besluitvorming? Zijn we ons wel bewust van de ethische gevolgen?” 

Multimodale scherminstallatie  
Met haar PD-traject wil Daniëlle bijdragen aan bewustwording en een kritische houding stimuleren ten aanzien van AI-technologie. Ze geeft daar een creatieve en concrete invulling aan. “Mijn doel is om een publieksgerichte multimodale scherminstallatie te ontwikkelen met als naam ‘The Ethical Companion’. De installatie komt te staan in het Amsterdamse Nxt Museum, dat gewijd is aan digitale kunst, en spreekt bezoekers aan om in discussie te gaan over AI en ethiek. Hoe maak je gebruik van social media of ChatGPT? Weet je hoe het zit met je privacy en digitale rechten?” 

Ethische ontwerpprincipes 
The Ethical Companion is niet alleen een communicatiemiddel maar ook een onderzoeksinstrument. “Ik wil onderzoeken hoe je als maker ethiek als integraal onderdeel meeneemt in ontwerpprocessen van sotware-applicaties. Tijdens het creatieproces van The Ethical Companion zullen nieuwe ontwerpprincipes ontstaan die professionals kunnen helpen om ethisch denken te implementeren in hun huidige werkprocessen.” Voor het ontwerpproces wil Daniëlle interdisciplinair samenwerken met professionals én studenten. Zo duikt een student van Business IT & Management in de huidige praktijk: in hoeverre nemen ontwerpers van mens-computerinteracties ethiek mee in hun ontwerp?  

Maken, uitproberen en testen 
Daniëlle is in januari gestart. “Het wordt een ontwerpgericht onderzoekstraject van maken, uitproberen, testen en terug naar de tekentafel met een duur van vier jaar. Dat is voor AI-begrippen heel lang. Om nieuwe ontwikkelingen mee te nemen zal ik per jaar mijn doelen bijstellen. Het wordt daarom een realisatieproces waarbij ik steeds een stap terug doe om vervolgens weer vooruit te kunnen. Dat maakt het des te leerzaam. De vraag is ook hoe je als professional om kunt gaan met die snelle technologische veranderingen.” 

Afstudeeropdracht 
Voor het ontwerpproces werkt Daniëlle graag interdisciplinair samen met professionals én studenten. Zo duikt Juan Stienstra, een student van de opleiding Business IT & Management, voor zijn afstuderen in de huidige praktijk en onderzoekt hij in hoeverre ontwerpers van mens-computerinteracties ethiek meenemen in hun ontwerp van generatieve AI-applicaties. “HCI-designers ontwerpen systemen die de interactie aangaan met mensen”, zegt Juan. “Het is belangrijk dat hun ontwerpen bijdragen aan het individuele, sociale en ecologische welzijn.” Op basis van een afgenomen enquête onder deze designers valt hem op dat “er steeds meer bewustzijn en erkenning is om ethiek, menselijke autonomie en waardigheid te respecteren bij het ontwerpen van technologie, met name bij AI-systemen. Maar tools die hierbij helpend kunnen zijn moeten nog ontwikkeld worden.” Wie weet dat Juan zelf een rol daarin kan spelen. “Als ik afgestudeerd ben, verdiep ik mij graag verder in het toepassen van ethiek in ontwerpprocessen.”

Begeleiding en supervisie 
Daniëlle wordt door verschillende lectoren van Inholland begeleid. Ben is de hoofdbegeleider. Daarnaast is er ondersteuning op het gebied van onderzoeksmethoden door lector Joke Hermes (Inclusion and the Creative Industries) en van lector Cock Heemskerk (Robotica). Supervisors vanuit het werkveld zijn Nxt Museum en CHI NL. 

Adaptief vermogen 
“We staan voor een transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving”, zegt Daniëlle. “Daarin is ons adaptief vermogen een belangrijk aandachtsgebied. In mijn onderzoek gaat het om AI-geletterdheid: heb je door als consument én maker wat technologie doet? Bewustwording zorgt ervoor dat je andere keuzes kunt maken en niet voor lief neemt wat AI jou voorschotelt.” 

AI-ontwerp in onderwijs 
AI-geletterdheid is een vaardigheid die Daniëlle graag terug ziet komen in het onderwijs en waar bij Inholland al veel aandacht voor is. “Studenten moeten leren hoe je nieuwe technologie kunt gebruiken in je werkende leven zodat je er bewust een waardevolle bijdrage mee kunt leveren. Niemand weet wat we er in de toekomst mee kunnen. Maar dat het bepalend wordt, is een zekerheid.” 

Tijdens de Education 2.0 Conference in Dubai, begin december, heeft Inholland-docent Wiley Finch een Excellence in Education Award in ontvangst genomen. Met de award wordt Wiley beloond voor zijn inzet voor de curriculumopbouw van de opleiding Informatica in Haarlem, en vooral ook van de volledig herontworpen minor Cybersecurity en de minor Cloud, Data & AI. Wiley in een reactie: “Deze erkenning is het resultaat van het werk van collega’s, partners in het werkveld, opdrachtgevers en vooral van onze studenten.” 

De Excellence in Education Award wordt toegekend aan docenten en onderwijsleiders die zich onderscheiden in onderwijsontwikkeling in impact. Wiley’s inzet voor het onderwijs van Inholland werd op deze manier rijkelijk beloond. Zelf licht hij toe: “Hierin bewust de brug gelegd tussen wetgeving, ethiek, governance en techniek, met een sterke nadruk op de technische verdieping en samenwerking met echte organisaties. Ook mijn onderzoek naar het praktisch toepasbaar maken van werken onder nieuwe digitale wetgeving is hierin meegenomen. Los van dit inhoudelijke gedeelte is ook mijn visie om samen te leren en te groeien met studenten een leidende factor geweest.” 

Onderwijs vanuit de frisse studentenblik 
Volgens Wiley kijken studenten anders naar de wereld dan docenten. Studenten nemen hun eigen ‘generatieblik’ mee en ervaringen uit stages en bijbanen. Met die blik richt hij zich op de onderwijsontwikkeling. “We werken vooral vanuit echte vraagstukken of problemen. Daar kijken studenten vaak met een frisse blik naar. Wij zijn daarin een klankbord vanuit onze kennis en ervaring. Door samen ‘verliefd’ te worden op een probleem, groeien we samen.” 

Zo kunnen studenten in de minor Cybersecurity ontdekken waar hun kracht ligt en krijgen ze ook de vrijheid daarin te groeien. “Dat zie je direct terug in hun motivatie én de kwaliteit van het werk,” zegt Wiley. De eindproducten zijn vaak van een niveau dat ook het werkveld verrast. Opdrachtgevers zijn onder de indruk van de kwaliteit en keren zo ook dit jaar heel erg graag terug. Een voorbeeld is onze eigen IVT-afdeling dat studenten op deze manier de kans biedt te werken aan een veiliger Inholland voor medewerkers en studenten.” 

Digitale wetgeving en de rol van het hbo 
De onderwijsthema’s waar Wiley zich op richt zijn zeer actueel. Zo zit Europa midden in een golf van de vorming van nieuwe digitale wetgeving. Een ontwikkeling waarin ook het hbo een grote rol heeft. “Tijdens de beurs van de uitreiking in Dubai hoorde ik professionals van over de hele wereld dezelfde zorgen uiten als het ging over AI en hoe deze technologie om moet gaan met privacy, discriminatie en dataveiligheid. Ik zie dan ook de uitgelezen taak voor het hbo en haar studenten te leren hoe je deze wetgeving praktisch toepast. Niet als rem, maar als uitgangspunt en ontwerpinstrument voor betere, veiligere en eerlijkere technologie.” 

De erkenning die Wiley in Dubai voor zijn onderwijsinzet heeft gekregen zorgt voor trots, niet alleen voor hemzelf, maar ook voor collega’s, werkveldpartners, opdrachtgevers én studenten. “Onderwijs doe je nooit alleen.  Ik ben dankbaar dat ik 2,5 jaar geleden de stap heb gezet om deze visie neer te zetten, en dat anderen bereid waren om die te volgen. Dat dit in Dubai werd erkend, op een plek die is gebouwd op visie en durf, is complementair aan mijn persoonlijke verhaal en maakte het moment extra bijzonder. Het sluit aan bij de gedeelde missie om bij te dragen aan een toekomst met veilige en eerlijke technologie voor mens en maatschappij. "

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

De minor biedt studenten praktijkervaring in AI en data science. Ze krijgen verschillende datasets, zoeken naar patronen en trainen AI-modellen om voorspellingen te doen. De opdrachten komen uit uiteenlopende sectoren: van lectoraten die zich richten op complexe maatschappelijke vraagstukken, zoals Data Driven Smart Society, tot bedrijven die AI willen inzetten voor concrete toepassingen.

De projecten variëren dus van wetenschappelijk onderzoek tot praktische bedrijfsoplossingen. “Startups en mkb’s hebben vaak veel data, maar missen de expertise om er écht iets mee te doen. Onze studenten helpen hen daarbij”, zegt Annemarie. “Anderen duiken in onderzoeksvragen die nieuwe inzichten kunnen opleveren, bijvoorbeeld in de medische sector. Zo leren ze niet alleen AI-technieken, maar vooral hoe ze die in verschillende contexten kunnen toepassen.”

Sales & voorspellingen voor SAIL
Student Sem voert met zijn team een opdracht uit voor SAIL Amsterdam. Ze ontwikkelen een AI-model dat voorspelt of een aanvraag voor een hospitalitypakket leidt tot een boeking. Sem: "Bedrijven kunnen bij SAIL arrangementen boeken voor evenementen op de Tall Ships, zoals diners of netwerkborrels. Wij analyseren historische data om te ontdekken welke aanvragen uiteindelijk resulteren in een definitieve boeking." Pittig, want de studenten hebben zich nog niet eerder met AI beziggehouden. “Maar de lessen eromheen, waaronder Computer Vision en Data Mining and Statistics geven ons precies de kennis die we nodig hebben.”

Sem vindt een project met zo’n grote partij als SAIL ontzettend leerzaam. “Behalve hoe AI werkt, ontdek je ook hoe je klantverwachtingen managet en helder communiceert. Het contact verloopt soepel, we schakelen snel en direct via WhatsApp en zijn zelfs op hun kantoor in de haven geweest.” De grootste uitdaging? “De dataset doorgronden en uitvinden welke variabelen echt invloed hebben op het boekingsgedrag. Dat blijkt complexer dan gedacht.”

Multiple Sclerose detecteren
Faizan en Roozbeh bouwen aan een AI-model om Multiple Sclerose op te sporen via bloedtestfoto’s. Dit doen ze in opdracht van RR Mechatronics en een ziekenhuis in Southampton. Behoorlijk baanbrekend, want er bestaat nog geen goed AI-model voor dit probleem. “Als het ons lukt, kan het misschien daadwerkelijk worden ingezet”, zegt Faizan enthousiast. “Het besef dat we met AI zo’n impact kunnen maken, motiveert enorm.”

Maar het is niet zomaar een klus. “Het trainen van een model om subtiele afwijkingen te herkennen, is allesbehalve eenvoudig”, zegt Roozbeh met klem. “We moeten data zorgvuldig opschonen en de juiste technieken kiezen.” Toch ziet hij juist daar de meerwaarde in. “Theorie is nuttig, maar door een praktijkproject groei je tien keer sneller. Onze leercurve is ‘through the roof!’”

Data inzetten voor duurzame menstruatie
Voor Moodies Undies, een merk voor duurzaam menstruatie- en incontinentieondergoed, gingen studenten aan de slag met weer een compleet andere opdracht: het onderzoeken van klantdata om koopgedrag beter te begrijpen. Oprichter Claire van Beek is enthousiast over de samenwerking. “’Onze’ studenten onderzoeken hoe vaak klanten terugkomen, wat hun klantreis is en welke producten ze kopen. Zo kunnen we gerichter inspelen op klantbehoeften.”

Claire betrekt al langer studenten van Inholland bij haar bedrijf, vooral vanuit de Creative Business-opleiding, maar vindt de inzet met IT-studenten erg waardevol. “Deze groep vertaalt analyses naar bruikbare adviezen en komt met nieuwe inzichten waar we zeker iets aan hebben.” Extra leuk vindt ze dat een groep mannelijke studenten zich hierop stort. “Dat helpt taboes te doorbreken - menstruatie en incontinentie gaan tenslotte iederéén aan.”

Ervaring voor later
Wat maakt de minor Data & AI zo de moeite waard? “Studenten pakken uitdagende vraagstukken op en moeten zélf oplossingen zoeken. Ik heb de antwoorden ook niet”, benadrukt docent Annemarie. “Juist die zelfstandigheid en zelfredzaamheid zijn geweldige leerpunten.” Sommige projecten bouwen voort op bestaand onderzoek, andere verkennen compleet nieuwe terreinen, zoals het detecteren van MS via bloedmonsters. “Hoe bijzonder is dat: studenten staan hier aan de basis van mogelijke wetenschappelijke doorbraken!” Bovendien biedt AI-ervaring hen een sterke positie op de arbeidsmarkt. “Dit is hun eerste volwaardige AI-project, en die kennis nemen ze straks overal mee naartoe.”

Tijdens de Week van het Nederlands presenteert Toon Otten, onderzoeker en taaldocent bij Finance & Accountancy van Hogeschool Inholland, op donderdag 3 oktober de ‘taalfitness-app’ en twee AI-taalbuddy’s. Dit gebeurt tijdens het Taalevent bij Inholland Rotterdam. Deze toepassingen zijn gebaseerd op zijn onderzoek naar de struikelblokken die studenten ervaren bij het ontwikkelen van hun taalvaardigheid. Tegelijkertijd publiceerde dagblad Trouw een visie van Toon, waarin hij betoogt dat taal de interface wordt tussen mens en machine in een AI-gedreven wereld.

Taalvaardigheid als sleutel tot succes
In een wereld die steeds meer wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie (AI), is goede taalvaardigheid essentieel, betoogt Toon Otten. AI-modellen, zoals ChatGPT, zijn afhankelijk van de kwaliteit van de input die ze ontvangen. Onvoldoende taalbeheersing kan leiden tot misleidende of onjuiste antwoorden. Toon benadrukt daarom dat taalvaardigheid net zo belangrijk is als technische vaardigheden zoals programmeren.

AI-taalassistent: ondersteuning voor taalvaardigheid
De unieke AI-taalassistent, ontwikkeld met subsidie van de Taalunie, helpt Caribische studenten om hun Nederlandse taalvaardigheid te verbeteren. Uit onderzoek blijkt dat zij specifieke uitdagingen ervaren, zoals het gebruik van de juiste woordvolgorde en lidwoorden. Deze struikelblokken zijn verwerkt in de taalassistent, waarmee studenten dagelijks kunnen oefenen.

Taalevent in Rotterdam
Tijdens het Taalevent op 3 oktober in Rotterdam vertelt Toon over het onderzoek dat ten grondslag ligt aan de AI-taalassistent. Studenten uit het Caribisch gebied vertellen op hun beurt waar zij tegenaan lopen qua Nederlandse taal en hoe hen dat belemmert in de studie, en wat hun ervaringen zijn met de taalassistent.

Zo zegt Josephine van der Linde, tweedejaarsstudent HBO-Rechten: “Ik kom uit Aruba en tijdens mijn studie kom ik vaak onbekende woorden tegen. Bijvoorbeeld in mijn wettenbundel. Als ik dat woord invoer in de taalassisent krijg ik nauwkeurig de betekenis en context in Papiaments. Heel behulpzaam en handig.”

Kwaliteit van taalonderwijs verdubbeld dankzij AI
Volgens Toon heeft de inzet van AI de kwaliteit van het taalonderwijs in twee jaar tijd verdubbeld. Door gebruik te maken van conversationele AI werden de taaluitdagingen van Caribische studenten beter in kaart gebracht, zoals problemen met intonatie en uitdrukkingen in het Nederlands. Deze inzichten zijn verwerkt in de software, zodat studenten gericht hun taalvaardigheid kunnen verbeteren.

Internationale samenwerking
Naast de studenten van Inholland test reisorganisatie Corendon momenteel de AI-taalassistent onder 800 medewerkers op de Caribische eilanden. Ook worden Turkse en Arabische versies van de assistent later dit jaar geïntroduceerd.

Toon’s visie: Taal als de nieuwe interface
In zijn artikel in Trouw benadrukt Toon het belang van taalvaardigheid in een wereld die steeds meer afhankelijk wordt van AI. Hij stelt dat taal de interface is waarmee we AI aansturen en dat we taal net zo serieus moeten nemen als technische vaardigheden zoals programmeren. Hij roept zowel het onderwijs als het bedrijfsleven op om taalvaardigheid te omarmen, zodat technologie en menselijke intelligentie optimaal kunnen worden gecombineerd.

Meer weten?
Ontdek meer over het onderzoek van Toon Otten en de ontwikkelde AI-assistenten op de onderzoeksprojectpagina van Inholland. Meer informatie over het evenement is te vinden op de Taalevent-website. Lees ook het opiniestuk in Trouw of het  artikel Met taalfitness beter Nederlands spreken en schrijven.

Dát de introductieweek zo leuk is dat je die absoluut niet wilt missen, wisten de ouderejaars al. Zij zetten zich dan ook met hart en ziel in om nieuwe studenten dezelfde gave ervaring te geven. Bovendien, zo weet Dominique, is de introductie heel belangrijk voor eigenlijk de rest van je studie. Dominique heeft met succes haar studie Creative Business afgerond, maar wilde graag nog één keer meedraaien met de organisatie van de introductiedagen van ‘Creatro’. “Waarom ik dat doe? Kijk om je heen! Zelf heb ik ook zó’n leuke introductie gehad, dat wil ik anderen ook meegeven. Bovendien heeft de introductie een enorme impact, onder meer voor de ‘hechting’. Je raakt meteen verbonden aan je studie én je studiegenoten en onderzoek laat dan ook zien dat een goede hechting zorgt voor minder uitval later in de studie.”

Een goede start
Een soortgelijk iets zegt derdejaars Sportkunde-student Britt, die vanuit de organiserende studievereniging MoveMental coördinator van de introdagen is. Ze veegt het zweet van haar voorhoofd en zoekt de schaduw op, want het zijn intensieve dagen met veel indrukken en minder slaap. Toch twijfelde ze geen moment om ook dit jaar deel te nemen aan de organisatie: “Je geeft eerstejaars een goede start al voordat ze met hun studie beginnen. Tijdens de introweek leer je zoveel mensen kennen en maak je kennis met de leuke kant van studeren. Daarnaast is het voorbereiden en organiseren heel erg leuk én iets dat je met deze studie kunt gaan doen, dus daar kun je alvast ervaring mee opdoen”.

De verschillende opleidingen volgen allemaal hun eigen programma, waarbij zowel studie-inhoudelijke onderdelen op het programma staan als kennismaking en gezellige activiteiten. Zo zijn er gastcolleges, businesscases, een ‘moneymaker-speurtocht’, Crazy88, workshops, boottochten door de stad, strandbezoeken, sporttoernooien en natuurlijk ook kroegentochten om alvast de leukste Haarlemse uitgaansgelegenheden voor studenten te leren kennen.

Studenten ontmoeten
De organisatie is in handen van de studieverenigingen van de verschillende opleidingen (zie kader onderaan bericht), in samenwerking met de studentenroeivereniging Amphitrite en studentenkroeg 't Haerlems Studenten Gildt, waar laatstejaars Pabo-student Sven Bosman voorzitter is: “Onze kroeg is ‘voor en door studenten’, een beetje als een clubhuis: we bieden een gezellige en veilige plek waar je andere studenten kunt ontmoeten. Tijdens de introductieweek helpen we alle studieverenigingen met de organisatie en kunnen we ‘brandjes blussen’, bijvoorbeeld als er ergens handjes tekortkomen. Een mooie gelegenheid om de nieuwe studenten te leren kennen en ’t Gildt te promoten.”

Er is een aantal activiteiten voor alle studenten samen, zoals het slotfeest bij het Haarlemse poppodium Patronaat. En op de woensdagavond kwamen alle studenten bij elkaar op het binnenplein van Inholland Haarlem. Dat was voor de gelegenheid omgetoverd tot een soort festivalterrein, compleet met foodtrucks en een karaoke-fietskar waarmee Kenneth & Andor de studenten tot zingen proberen te bewegen. En het lukte de twee entertainers ook dit jaar om iedereen – letterlijk – op de been te krijgen. Daar waar de studenten na een warme middag in de stad enigszins vermoeid binnen kwamen sjokken, stonden ze na een minuut of tien alweer  te zingen en te dansen.

Ontdooien
Kasper, als vierdejaarsstudent Business Studies één van de organisatoren: “Dat is altijd zo mooi om te zien. Hoe mensen in het begin nog niemand kennen en een beetje twijfelachtig naar elkaar kijken. En hoe iedereen zó snel ontdooit tijdens deze dagen en er echt een groep ontstaat. Dat zie je hier nu gebeuren en is aan het eind van de week helemaal zo. Mijn eigen ervaring is bovendien dat je meteen mensen tegenkomt met wie je een klik hebt en waarmee je de rest van je studie optrekt. Je begint ook niet op nul op je eerste studiedag, je hebt zeker al 4 of 5 mensen waar je goed mee kunt en dat maakt dat je je in je klas alvast vertrouwd voelt.”

De organiserende studenten zijn dus enthousiast, maar wat vinden de deelnemende eerstejaars er eigenlijk van? Lynn en Jasmijn, beide ‘verse’ Creative Business-studenten, zijn in ieder geval enthousiast. Ze hebben elkaar net leren kennen maar komen over alsof ze al lang vriendinnen zijn. “Je leert meteen mensen kennen, weet wie-wie is en we hebben de stad een beetje leren kennen. De begeleiders zijn ook heel leuk en je praat zo tussendoor ook met hen over de studie. En het is vooral ook heel gezellig.”

Het regent zonnestralen
Een tafeltje verderop heeft Sen net een loepzuivere versie van ‘Het regent zonnestralen’ ten gehore gebracht. De nieuwe student Tourism Management vormt een groepje met een vijftal anderen. Drie van hen kenden elkaar al en komen uit Haarlem, de andere drie sloten moeiteloos aan (“Het zijn gewoon gezellige gasten”). Ook voor hen geldt dat ze de indruk wekken dat ze elkaar al lang kennen: er worden over en weer grappen gemaakt en plaagstootjes uitgedeeld. En, zo zegt een van hen, ‘deze week is echt veel leuker dan ik had gedacht’. Een vervolgvraag over wat zijn verwachtingen dan waren gaat verloren in het feestgedruis, want Kenneth & Andor hebben een volgende groep studenten aan het zingen gekregen – en daar doen de mannen luidkeels aan mee. “Dit is een noodgeval, help me uit de brand…!”.

Het tekent de sfeer van de introductieweek, die ondanks het boordevolle programma bijzonder ontspannen en relaxed verliep. En dan ‘regende het ook nog eens zonnestralen’. Voor de nieuwe studenten van Inholland Haarlem een fantastisch begin van hun studententijd.

Organisatie

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

In de media
Op woensdag 28 augustus kwam NH Nieuws langs bij Inholland Haarlem om opnames te maken over onze introductieweek en docent Social Work Sheila Gopie, Pabo-student Sven Bosman en eerstejaarsstudent MBRT Jacky van Nobelen te interviewen. Bekijk hier het artikel en de video over Haarlem als studentenstad.

In totaal gingen 23 eerste- en tweedejaarsstudenten met de SAIL-opdracht rondom crowd control aan de slag; zestien IT’ers, vijf ICB‘ers en twee exchange students. “Een superverrassende dag”, vinden de uitwisselingsstudenten Eva en Tanya, die oorspronkelijk uit Polen en Oekraïne komen, maar al enkele jaren in Ierland studeren. “Je leert dat er verschillende manieren zijn om een probleem aan te vliegen. Maar ook om naar elkaar te luisteren, open te zijn én je eigen stem te (durven) laten horen. Best spannend, want je kent niemand. Dat maakt het ontzettend leuk.”

SAIL Academy
In de aanloop naar SAIL 2025 werken studenten van Inholland (en ROC’s) samen aan diverse projecten. Dit doen ze in samenwerking met de speciaal daarvoor opgerichte SAIL Academy. Margit Bosch is een van de initiatiefnemers: “SAIL Academy is opgericht om jong talent te betrekken en frisse ideeën en menskracht binnen te halen. Het leuke aan het makathon-format is dat studenten in zeer korte tijd oplossingen moeten bedenken, waardoor het steeds weer een verrassing is waar ze mee komen. Soms zitten er echt te gekke dingen tussen. Met name de mix van disciplines en denkstijlen werkt heel stimulerend en levert altijd weer nieuwe richtingen op die we verder kunnen uitwerken als vervolgopdrachten.”

Creatief en een beetje stupid
Wat de studenten vooral leren? “Creatief en out-of-the-box te denken", grijnst docent Creative Business Bruno Freitas de Oliveira. Samen met Niels van der Zwet, docent Informatica en Information Technology, zijn zij initiatiefnemers van de makathon. "Deze dag is bedoeld om leuk, spannend en juist ook een beetje stupid te zijn, met plannen die wellicht niet werken maar wel veel fun zijn om te bedenken. De studenten worden uitgedaagd om multidisciplinair te werken, met de design thinking methode die nieuw voor hen is en met mensen die ze nog niet kennen. Daardoor maken ze een fantastische persoonlijke groei door.”

Het is altijd leuk om dingen te organiseren waar studenten energie van krijgen, vult Niels aan. “Ons doel was het bijeenbrengen van de IT- en ICB-opleidingen en weer eens een andere onderwijsvorm aan te bieden dan de geijkte lesmethoden. Met een echte opdrachtgever en een actueel en maatschappelijk relevant vraagstuk. Het resultaat: zo’n makathon borrelt en bruist als een snelkookpan waaruit hele originele oplossingen ontstaan.”

Nieuwe perspectieven
Het team dat volgens de makathon-jury hun concept het meest compleet en tegelijkertijd speels had uitgewerkt, was team SailAWave. Hun oplossing voor het crowd-controlvraagstuk was een app gebaseerd op het Pokémon Go-principe. Creative Business-studente Jill legt uit: “Ons idee is dat bezoekers een app downloaden met allerlei coole features erin, waardoor wij het publiek als het ware kunnen ‘navigeren’ over het terrein, weg van de drukte en knelpunten.” Hun team bestond uit twee ICB- en vier IT-studenten. “Ik had niet verwacht dat we samen zoveel lol zouden hebben. Ik denk dat we elkaar anders niet zo gauw waren tegengekomen, terwijl de kans groot is dat we ook later in onze carrières samen moeten werken. Dus deze ‘gedwongen’ samenwerking pakte supertof uit.”

Denken én doen
Ook het team van IT-student Bader bedacht een spel-app, waarbij mensen punten kunnen verzamelen en beloningen kunnen winnen. Misschien wel een reis op een van de SAIL Tall Ships, fantaseert Bader. Ook hij heeft de samenwerking met de Creative Business-studenten als puur positief ervaren. “IT’ers hebben een één-richting-tunnelvisie, en daarop vormen de skillsets van de creatieve studenten een welkome aanvulling. Met name op het gebied van planning en onderzoek. Mooi om te zien hoe gemotiveerd iedereen was om binnen één dag zoveel mogelijk voor elkaar te krijgen. Die praktische kant maakte deze makathon voor mij extra de moeite waard.”

Nieuwe fans
SAIL is mede vanwege het uitvallen van de 2020/corona-editie bij veel jonge mensen niet bekend, weet Margit. “Door ons met Inholland en andere onderwijsinstellingen te verbinden hopen we deze generatie alsnog te bereiken en te enthousiasmeren.” Of dat lukt? Als we de twee Exchange Students Eva en Tanya mogen geloven is dat absoluut het geval. Zij zijn zo enthousiast geworden, dat ze alles op alles zetten om er volgend jaar bij te zijn.

Artificiële intelligentie (AI) drukt steeds meer een stempel op onze maatschappij en economie. Waar sommigen apps als ChatGPT, Bard en Copilot vooral willen weren, is docent-onderzoeker Toon Otten voorstander van het gebruik van AI, zeker in het onderwijs. Mits je dit verstandig doet. “Zet AI niet in als expert die jou de antwoorden geeft, maar treed ermee in dialoog zodat je tot betere beslissingen komt.” Dat dit principe van conversational AI werkt, toont Toon aan in enkele onderzoeken bij Inholland.

Toon is van huis uit linguïst. Naast onderzoeker bij het lectoraat Finance & Accountancy is hij taaldocent bij de opleidingen Finance en Informatica en taalexpert en coördinator van taalbuddy’s bij het Studentsucces Centrum in Rotterdam. “Ik zie dat mijn studenten veel gebruikmaken van tools als ChatGPT. Maar ook dat dit niet altijd goed gebeurt. De teksten zien er goed uit, maar slaan inhoudelijk nog wel eens de plank mis.” 

Conversational AI 
Het is iets dat Toon ook in het werkveld ziet. AI wordt ten onrechte beschouwd als een vraagbaak voor complexe vraagstukken. De rampzalige gevolgen zijn bekend. “Denk aan de toeslagenaffaire waarin de Belastingdienst op grond van algoritmen tot heel verkeerde beslissingen kwam. Het is een vorm van delegatieve AI: je delegeert een opdracht aan AI en vertrouwt op de besluitvorming. Ik pleit liever voor conversational AI: je stelt AI een vraag en AI stelt jou een vraag. Zo kom je in dialoog met elkaar tot betere, transparantere beslissingen. Beschouw AI niet als expert maar als discussiepartner.” 

Businessplan ontwikkelen met AI 
Het principe van conversational AI heeft Toon inmiddels bij Inholland onderzocht en toegepast binnen een onderzoeksteam, samen met collega’s Linda Snippe en Tim Mazajchik. Zo werd onder andere de rol van AI in het besluitvormingsproces van studenten Finance geanalyseerd. De studenten kregen de opdracht om een businessplan te ontwikkelen waarbij AI de praktijk van de financiële sector zou kunnen verbeteren. “Kan AI bijvoorbeeld standaardvragen voor accountants beantwoorden? Of kun je met AI patronen herkennen die wijzen op fraude? Studenten konden hun ideeën ontwikkelen door AI op een delegatieve manier in te zetten of op een conversationele manier.” 

Plannen pitchen 
De studenten kwamen tot hun businessplannen via een Shark Tank-spel. Bij Shark Tank – ook wel bekend als Dragons’ Den – pitchen de studenten hun plannen voor een jury van potentiële investeerders. “Maar in dit geval ging het niet om echte mensen, maar om AI-persona’s in een app. Op een conversationele manier konden studenten hun ideeën continu voorleggen aan de persona’s. Ze pushten AI om kritische feedback te geven. Is hun businessvoorstel bijvoorbeeld echt wel zo uniek?” 
 

Betere besluitvorming 
In drie fasen werd het effect van AI onderzocht. Eerst maakten de studenten hun businessplannen zonder AI. In de tweede fase gebruikten ze AI op een delegatieve manier en in de derde fase op een conversationele manier. De onderzoekers lieten de studenten de uitkomst van hun werk per fase evalueren. “Wat bleek? De gepercipieerde kwaliteit van de businessplannen steeg per fase: met AI ontwikkelden ze betere businessplannen dan zonder AI en het beste resultaat behaalden ze met conversational AI.” 

Tweede onderzoek 
De onderzoekers herhaalden hetzelfde experiment onder een nieuwe groep van 69 studenten van Hogeschool Inholland Haarlem. “De uitkomst was hetzelfde”, zegt Toon. “In dialoog met deze persona’s kwamen de studenten volgens henzelf tot significant betere besluitvorming dan traditionele methoden zonder conversatie met AI.” 

Tegenwerking en tegenspraak voor betere resultaten?
De potentie van conversational AI is om kritische, diverse perspectieven aan te dragen. Deze maken gebruikers bewust van blinde vlekken en dwingt hen hier invulling aan te geven. Interactie met AI is hierbij cruciaal, zodat beide partijen elkaar uitdagen. “Met tegenwerking en tegenspraak kom je tot de beste resultaten. Daarvoor moet je de expertise van AI triggeren. Vraag AI om kritisch te kijken naar je input. Of nog beter: creeër persoonlijkheden en stel bijvoorbeeld een jury samen met persoonlijkheden die je kritische feedback geven.” Dit proces van wederzijdse beïnvloeding verhoogt de kwaliteit van de uitkomsten enorm. "Met conversational AI had het toeslagenschandaal nooit kunnen gebeuren," durft Toon zelfs te stellen. 

AI-onderwijs 
Toon vindt het belangrijk om AI te omarmen. “Onze studenten zullen aan de slag moeten met AI. Het werkveld vraagt dat aan hen. Het is goed als Inholland het voortouw neemt in AI-geïnspireerd onderwijs.” 

De minor richt zich op het ontwikkelen van software en applicaties die voldoen aan specifieke gebruikersbehoeften. Studenten werken samen met echte klanten uit de industrie en leren methoden om informatie te vinden en te ordenen voor de beste ontwerpoplossingen. Stavenuiter benadrukt dat een goed ontworpen en ingerichte interface meer is dan ‘slechts’ een toegangspoort tot alle functionaliteiten van een systeem. “Het moet de gebruikers of operators ondersteunen bij het uitvoeren van hun taken, door bijvoorbeeld heldere overzichten te bieden van procesvoortgang en functies alleen aan te bieden wanneer ze relevant en toepasbaar zijn. Belangrijk uitgangspunt is dat de focus van de gebruiker op het goed uitvoeren van de taak ligt zonder dat de interface daarbij in de weg zit. Een goede interface is relevant, ondersteunend en ‘onzichtbaar’, wat over het algemeen leidt tot een betere gebruikservaring.”

De opdrachten gepresenteerd op de UXD-markt varieerden van projecten in de zorg (lectoraat Medische Technologie) tot drone swarm control (Avalor AI) en de ontwikkeling van HMI’s, human machine interface, voor industriële robots (Rolan Robotics).

HMI-optimalisatie
Robotintegrator Rolan Robotics levert complete automatiseringsoplossingen aan diverse industrieën, zoals recentelijk in een grafische drukkerij waar robots bedrukte vellen op een snijmachine plaatsen en de gesneden vormen op pallets stapelen. Studenten kregen de taak om de HMI te heroverwegen, die al lange tijd onveranderd is gebleven. "Als je de huidige interface vanaf nul zou maken, inclusief alle oude functionaliteit én mogelijke nieuwe functies, hoe zou het er dan uitzien?” verduidelijkt Applied Mathematics-student Michael. “Eerst hebben we onderzocht welke informatie en functies in de huidige HMI ontbreken. Vervolgens hebben we onnodige functies verwijderd, schermen samengevoegd en het kleurschema veranderd naar grijstinten en het Rolan-blauw, waardoor de interface veel rustiger is geworden. Communiceren met gebruikers ligt compleet buiten mijn comfortzone en was dus bijzonder leerzaam. Superindrukwekkend bovendien om die gigantische machines in actie te zien!" Opdrachtgever Thomas Plooijer is enthousiast over de voorgestelde oplossingen: “De studenten hebben echt ingespeeld op de behoefte van de operators. Dit is precies waarnaar we op zoek waren, we gaan dit zeker toepassen.”

Thuismetingsapp  
Het concept ‘De Box’ focust op thuismonitoring voor reumapatiënten om ziekenhuisbezoeken te verminderen. Het omvat een box met thuismeetapparatuur en een app voor patiënt-behandelaar-contact. Opdrachtgever Laurence Alpay, Associate Lector eHealth: “LUMC werkt al met dit concept, maar niet voor deze specifieke doelgroep. De studenten kregen daarom de opdracht een (nieuw) instrument te ontwerpen, zodat de arts de reumapatiënt effectief op afstand kan monitoren.” Het project toont het belang van onderzoek voor een succesvol designproces in de medische wereld, aldus Informatica-student Sem. “Wat moet er worden gemonitord, welke gegevens hebben de zorgprofessionals nodig en wat zijn de gewenste functionaliteiten in de app? Om dat te achterhalen hebben we álle gebruikersgroepen geïnterviewd – patiënt, reumatoloog, onderzoeker, verpleegkundige en experts van De Box – iedereen heeft immers eigen behoeften.” Het resultaat is een gebruiksvriendelijk ontwerp met een centrale beginpagina en aantrekkelijke gamification-elementen, speciaal afgestemd op de doelgroep. Alpay prijst de inspanningen van de studenten: "Ze hebben uitstekend werk verricht, dit is een mooie aanzet voor verdere discussie en ontwikkeling.”

Swarm of drones
Voor dynamische en onbetrouwbare omgevingen, zoals die in het leger, brandbestrijding, zoek- en reddingsoperaties of politiewerk, kan een enkele operator met de software van Avalor AI een heterogene zwerm drones tegelijkertijd besturen, omdat ze autonoom opereren. Informatica-student Davey: “Onze opdracht was een intuïtieve tabletinterface ontwerpen waarin de operator missies kan creëren en beheren, met behoud van handmatige interventiemogelijkheden. Met een schaalbaar overzicht van systemen en taken, waarbij je efficiënt controle kunt delegeren zonder te worden overspoeld door onnodige informatie. We hadden voortdurend contact met de opdrachtgever, vanwege het militaire karakter van het onderzoeksprogramma, waardoor we niet zomaar zelf een gebruikerstestje konden doen.” Ondanks de uitdaging om zo’n complex systeem overzichtelijk te maken voor één persoon, is Davey dik tevreden met het eindresultaat. “Eigenlijk is ontwerpen niet ‘mijn ding’, maar ik ben positief verrast. En extra training is altijd goed, we worden tenslotte opgeleid tot full stack developer.”

Stavenuiter verwacht niet dat Avalor AI alle resultaten direct implementeert, maar dat is ook niet het doel van de minor. “De studenten voeren allerlei stukjes onderzoek uit, waarvan de organisatie beslist wat ze ermee doen. Hun frisse blik biedt vaak unieke inzichten die waardevol blijken in de praktijk."

Daadwerkelijke realisatie
Volgend jaar ondergaat de minor mogelijk enkele aanpassingen om een nauwere samenwerking tussen UX/front-end en cloud development te bevorderen. Docent Notschaele: “We willen projecten aantrekken die meer gericht zijn op consumentenelektronica, zoals webtechnologieën, apps of wearables. Zo komen ontwerp, onderzoek en realisatie samen, waardoor de minor (nog) beter aansluit bij de totale opleiding.” Het werken met opdrachten uit de praktijk blijft centraal staan. "Dit stimuleert en motiveert de studenten en is direct relevant voor hun toekomstige werk. Doordat ze niet alleen verantwoordelijk zijn voor oplossingen, maar ook voor communicatie met de opdrachtgever en het omgaan met eventuele wijzigingen in de opdracht, ontwikkelen ze vaardigheden die bij fictieve opdrachten niet aan bod komen."

Elke opleiding heeft zijn eigen programma, waarbij de studenten ‘herkenbaar’ zijn aan hun eigen kleur shirt. Zo lopen de studenten Sportkunde in een roze shirt, terwijl Creative Business geel draagt. Soms hebben de studenten een gezamenlijke activiteit en vormen ze met al die shirtjes een kleurrijk geheel. Bijvoorbeeld op de woensdag, als ruim 700 introgangers en begeleidende studenten samenkomen op het Centre Court, het ‘binnenplein’ op de campus van Inholland Haarlem. Na een dag vol activiteiten in de stad staan hier de foodtrucks en koude drankjes klaar en kunnen de studenten hun voeten even rust geven na een dag vol activiteiten in stad en streek. Met de nadruk op even, want Kenneth & Andor zetten de boel al snel op stelten met hun ‘Karafotofiets’. De twee oud-studenten van Inholland Haarlem fietsten vol enthousiasme in glitterjasjes tussen de tafels door om iedereen aan het zingen te krijgen. En dat moet wel hard: pas als er met minimaal 140 decibel gezongen wordt, wordt er een foto gemaakt.

Week met impact
Dominique Caspers, student International Creative Business, kijkt het tevreden aan. Ze verzorgt samen met de rest van haar team dé introductie voor de nieuwe studenten van Creative Business: Creatro. Ook is ze eindverantwoordelijk voor het slotfeest van de Introductieweek voor alle nieuwe studenten en begeleiders in het Patronaat. “Kijk die vreugde, daar doe je het toch voor? Ik ben al een paar jaar actief in de organisatie en weet inmiddels wat voor impact zo’n week maakt. Ik heb meer dan eens terug gehoord dat studenten heel schuchter waren en in de Introweek zijn losgekomen. Het mooiste vind ik dat je het echt met elkaar doet, zowel de nieuwe studenten als wij als organisatie. We zijn niet hetzelfde, maar we hebben wel hetzelfde doel: een spetterende studiestart. Wij mogen daarin als organisatie de toon zetten.”

Bij Sportkunde-studenten Iris, Marieke en Floor lijkt dat goed geslaagd. Iris en Floor kenden elkaar al, Marieke nog niet. Maar ze zit nu tussen de andere twee in alsof de drie elkaar al jaren kennen. “We hebben al zoveel nieuwe studenten leren kennen en de begeleiders zijn heel leuk. Onze uitvalsbasis is deze week de IJsbaan Haarlem, waar we ook slapen. De eerste opdracht die we kregen was om zelf een tent op te bouwen van stokken en een stuk zeil, zonder instructie of verdere uitleg. Dat was een leuke en goede manier om al samenwerkend mensen te leren kennen.” De rest van de week was gevuld met onder meer bowlen, oud- Hollandse spelletjes, een Crazy88 door Haarlem, een proud-to-be-fout-feest en natuurlijk een kroegentocht.

Vrienden voor het leven
Andere opleidingen gingen onder meer suppen, lasergamen, roeien en bubbel-voetballen, speelden ‘Expeditie Robinson’ en volgden gastcolleges of seminars. “We beginnen al in oktober met de voorbereidingen”, vertelt Jolle Snaas. Jolle heeft net zijn opleiding Informatica afgerond, maar wilde absoluut nog meehelpen aan de organisatie van de Introweek. “Voor veel studenten is dit de eerste kennismaking met Haarlem en met het studentenleven. Ik vind het heel leuk om te zorgen dat ze dat in een veilige sfeer en omgeving kunnen doen en een onvergetelijke tijd hebben. Zelf heb ik vier jaar geleden tijdens de Introweek vrienden leren kennen waar ik nu nog mee bevriend ben. Ik heb het zo naar mijn zin gehad, dat ik dat ook voor anderen wil organiseren.”

Het zou zomaar kunnen dat Willem, één van de nieuwe studenten Bouwkunde, over een paar jaar hetzelfde zegt. Net als Jolle heeft hij al een paar mensen ontmoet waarmee het goed klikt. “Het is wel fijn dat je al voordat je in het studielokaal zit de nodige mensen kent. En ik kende Haarlem eigenlijk ook nog niet zo goed, leuk om alvast een indruk te hebben van de stad en van de school.”

Zo zit de sfeer er goed in en straalt het plezier van de gezichten. Bij de nieuwe studenten, maar zeker ook bij de organiserende ouderejaars. “Voor ons als organisatie is het ook een soort introweek”, zegt Rogier van den Berg, student Sportkunde. “Echt leuk om al die nieuwe studenten te leren kennen en de hele tijd zulke enthousiaste reacties te krijgen. De hele organisatie kost best een hoop tijd, maar je komt in een soort ritme en haalt er veel voldoening uit.”

Van studenten voor studenten
Omdat de organisatie van de Introductieweek in handen ligt van de studie- en studentenverenigingen is het echt iets ‘van studenten voor studenten’. “Dat heeft als bijkomend voordeel dat de Introweek bijdraagt aan ledenwerving”, aldus Michael de Weerd, student Business Studies en voorzitter van het Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem. “Naast dat je in je studententijd veel leert, is het natuurlijk ook een gezellige tijd. Zo helpen het damesdispuut O.D.D.C.N en het herendispuut O.H.D.C.N. mee en komen ze langs bij onze activiteiten en zorgen ze voor een goede sfeer. Wij houden wel van een feestje.” Michael is nog nauwelijks uitgesproken of zijn maten springen samen met een aantal eerstejaars op de tafel om mee te blêren met de Karafotofiets. “Dit is een noodgevááááál…!!!”

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.

-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.

- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

Als kroon op het werk is zijn artikel over DooML gepubliceerd in het peer-reviewed wetenschappelijk tijdschrift International Journal of Software Engineering & Applications (IJSEA). Thijs: “Voordat je een applicatie gaat bouwen, ga je tekenen hoe dat er zo ongeveer uit moet zien, zowel grafisch als technisch en functioneel. Dat noemen we modelleren. Net als wanneer je een huis gaat bouwen, dan begin je ook met de bouwtekening. Dat proces bestaat al decennia en gebeurt meestal in de modelleertaal UML. Daarnaast gebruiken we de modelleertaal ERD, voor het modelleren van databases. Het probleem daarbij is dat je minimaal twee ontwerpen moet maken, waarin vaak veel overlap zit. Daarom wilde ik een taal ontwikkelen waarmee je met één diagram al die informatie kunt combineren. Zo is DooML ontstaan.”

“Toen dit idee vier jaar geleden ontstond, ben ik eerst gaan inventariseren wat er al is. Misschien ben ik immers niet de eerste die dit bedenkt. Maar ik heb niets kunnen vinden. Er zijn wel varianten voor specifieke sectoren zoals de zorg of industriële automatisering, maar niet voor de ‘huis-, tuin,- en keukenapplicaties’ zoals wij die hier ontwikkelen. Het uitwisselen van patiëntgegevens of grafieken over sensoren zijn voor ons minder relevant, wij maken applicaties die door consumenten gewoon in het dagelijks leven worden gebruikt, voor eindgebruikers.”

Heb je ook onderzocht of er vraag is naar DooML? Met andere woorden, wie zit hierop te wachten?
“Praktische toepasbaarheid is in de wetenschappelijke literatuur eigenlijk geen criterium. Ik ben daarom eerst gaan kijken of het op papier kon worden ontworpen. Kan het de toets van de wetenschap doorstaan? Als het antwoord op die vraag ja is, ga je pas bekijken hoe je het praktisch kunt toepassen in een bestaande organisatie. Dat is eigenlijk waar we nu staan.”

Waar ben je tegenaan gelopen in je onderzoek?
“De taal bestaat uit een verzameling diagrammen die een aantal onderdelen bevatten. Maar er was geen modelleerprogramma die dat ondersteunt. Het is immers nieuw. Daarom heb ik tot nu toe geprobeerd om dat zo goed en zo kwaad als het ging in Word of Paint in elkaar te prutsen. Eén van de vervolgstappen is dus om zo’n tool te ontwikkelen. Ik ben dus heel lang bezig geweest om die figuren zo vorm te geven dat je ermee kunt werken en dat het ook voor anderen te begrijpen is. Daar zat een grote uitdaging in.”

“Veel bestaande concepten hebben al een naam. Ik moest dus ook kijken hoe deze taal onderscheidend kan zijn ten opzichte van al die andere diagrammen en modelleertalen. Het was soms best lastig om woorden te vinden voor nieuwe concepten. Vooral omdat je niet de associatie met andere talen wil oproepen. DooML is de taal en het belangrijkste diagram heb ik het Archetype Diagram genoemd. Dat bestond nog niet, maar staat voor een blauwdruk van hoe je applicatie eruit moet zien.”

Wat zijn de volgende stappen?
“Ik begeleid op dit moment een afstudeerder die de modelleerapplicatie ontwikkelt om het te kunnen tekenen. Het zou heel fijn zijn als we in de nieuwe taal kunnen gaan tekenen. Dat is voor nu de belangrijkste stap. Daarna gaan we kijken hoe we dit aan een groter publiek kenbaar kunnen maken en hoe we organisaties kunnen vinden die dit omarmen. Er is nog altijd een grote afstand tussen de wetenschap en de praktijk. Daar moeten we aan werken. We denken aan een onderzoek naar hoe er nu wordt gemodelleerd in het bedrijfsleven en dan met name bij de grote softwareontwikkelaars. Op basis daarvan kunnen we bekijken hoe we daar het beste bij aan kunnen sluiten.”

“In de voorbereiding op de publicatie heb ik al wel een team van critical friends geselecteerd. Deze mensen uit het werkveld en collega’s hebben mijn idee onder embargo ontvangen, met de vraag wat zij ervan vinden. Zij denken met mij mee over de inhoud, maar ook over hoe we dit tastbaar kunnen maken voor de mensen die ermee moeten werken. Dat is heel waardevol.”

Wat is het droomscenario?
“Deze publicatie was al een droom. Maar mijn gedachte is om te gaan promoveren op deze ontwikkeling. En voor de taal hoop ik natuurlijk vooral dat hij breed gebruikt gaat worden. Er zijn dagelijks nieuwe ontwikkelingen in de IT, dus je moet net het geluk hebben dat er een bedrijf is die het oppikt.”

“Ik zie ook nog wel een rol weggelegd voor het onderwijs. Ik hou mijn studenten op de hoogte van waar ik mee bezig ben en nu na de publicatie kan ik daar ook wat dieper op ingaan. Mochten er studenten die het interessant vinden om bij deze ontwikkeling aan te haken, dan sta ik daar voor open. En ik begeleid dus al een afstudeerder die werkt aan de ontwikkeling van een tool. Als die er is, dan is er nog een mogelijkheid om te onderzoeken of je bestaande applicaties ook efficiënter en sneller in DooML kunt modelleren. In feite een vervolgonderzoek, werkt het ook in de praktijk?”

Lees hier de publicatie van Thijs Otter in het wetenschappelijk tijdschrift International Journal of Software Engineering & Applications (IJSEA)

Eef Stavenuiter is een van de begeleidende docenten van de minor. “Goede applicaties zijn gereedschap om gebruikersgroepen te helpen met specifieke problemen. In een goed ontwerp staat, binnen UXD, de menselijke invalshoek centraal en wordt er rekening gehouden met de behoeften, doelen en voorkeuren van de gebruiker. In de minor UXD onderzoeken studenten allerlei aspecten die het gebruik van een nieuwe of al bestaande applicatie beïnvloeden. Ze doen research, verzamelen data, interviewen echte gebruikers en stellen op basis daarvan verbeteringen voor. Voorstellen kunnen zijn: vereenvoudiging van de interface, toevoeging of herstructurering van functies of optimalisering van procedures rondom het gebruik van het product. Doel is om uiteindelijk tot een systeem te komen dat beter aansluit bij de behoeften van de gebruiker bij de vervulling van zijn of haar taken.”

Zelfstandigheid
“IT-studenten beginnen graag direct met coderen”, zegt Nymphaea Notschaele, eveneens begeleidend docent. “Maar wát? Voor wíe? Onder welke omstandigheden? Door eerst te kijken hoe mensen de app nu gebruiken, waar ze mee struggelen, kom je tot het échte probleem. In deze minor leren studenten kritisch observeren, hun taak ontrafelen en de brug slaan tussen mens en techniek. In het begin zijn ze dan nog wat terughoudend om radicale ontwerpveranderingen aan te brengen, terwijl de producten dat vaak wel nodig hebben. Durven ingrijpen en dat overbrengen naar de opdrachtgever, dat vraagt om een grote mate van zelfstandigheid.”

De studenten werkten aan opdrachten op het gebied van automatisering binnen de luchtvrachtsector, het gebruik van AR bij installatieprocessen van machines, het redesignen van gebruikersinterface voor een educatieve toepassing en een toepassing die patiënten kan helpen bij revalidatie na een herseninfarct.

Luchtvrachtlogistiek

Een groep studenten werkte aan de ULD Control-module van Cargohub, een bestaande applicatie voor het bijhouden en registreren van pallets (ULD’s) binnen de luchtvrachtsector. Student Jelle: “Op dit moment werken mensen liever met pen en papier dan dat ze de bestaande app gebruiken. Na gesprekken met DHL-laders in Brussel en Amsterdam hebben we de knelpunten achterhaald en de interface van deze app veel efficiënter gemaakt.” Opdrachtgever Willem duPont is enthousiast: “Het ziet er niet alleen prachtig uit, er zijn ook belangrijke aanpassingen gedaan. Zoals het weergeven van data waarover we wel al beschikten in de portal, maar die nog niet in de app werden getoond. En dankzij onder andere slim kleurgebruik is het programma nu beter te begrijpen voor medewerkers die slecht Engels spreken - toch zo’n 80% van onze gebruikers. We gaan hier zeker mee aan de gang!”

Gebruikershandleidingen
De opdracht van TotalReality betrof enerzijds het zo duidelijk mogelijk weergeven van instructies in AR voor het in elkaar zetten van grote machines door monteurs op de werkvloer, anderzijds het gemakkelijker invoeren van die instructies door een editor. Student Youri: “Wij laten zien hoe alle instructies het beste gevisualiseerd kunnen worden in de daarvoor bestemde viewer-app voor tablet of Hololens. Ook hebben we de editor-/desktop-app meer user friendly gemaakt. Onze cliënt was al vanaf de eerste tussenpresentatie heel positief.” Ook vorig jaar was TotalReality een opdrachtgever in de UXD-minor; op basis van die eerdere studentenadviezen konden zij toen al verschillende goede verbeteringen aanbrengen.

Adaptief leren
Met Enlight Ed kunnen docenten een chatbot bouwen om studenten, via hints en gepersonaliseerde instructies, stapsgewijs te helpen met het oplossen van problemen. “Een systeem dat voor een breed publiek toegankelijk zóu moeten zijn”, aldus student Tim. “Maar het nodigt totaal niet uit om je erin te verdiepen. Onze opdracht was om het aantrekkelijker en werkbaarder te maken.” Docent Eef: “De studenten hebben het complete proces visueel duidelijker, gemakkelijker aanpasbaar en daardoor toegankelijker gemaakt. Zo wordt de drempel om te starten met het gebruik van deze toepassing verlaagd. Dit was ook de vraag van de klant en het is ook precies wat je als UX-designer wilt bereiken.”

Interactive Smart Health Assistent
ISHA is het concept voor een zorgrobot die mensen met verlammingsverschijnselen na een herseninfarct helpt bij het uitvoeren van lichamelijke hand- of armoefeningen. Opdrachtgever is Margo van Kemenade, associate lector Zorgtechnologie bij het lectoraat Robotica. “Dit project levert ook opdrachten aan studenten Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, hbo-v en sinds kort Rechten. We vroegen de Informatica-studenten iets te ontwerpen dat patiënten motiveert om te bewegen. Hun versie spoort mensen niet alleen aan om te oefenen, maar biedt ook alternatieven aan, zoals spelletjes (met daarin vergelijkbare oefeningen). Fantastisch bedacht! Ook toonden zij aan dat een dierlijke look – denk aan poezenoortjes – de uiteindelijke robot knuffelbaarder maakt.”

De minor laat goed zien hoe belangrijk het is dat je weet voor wie je ontwerpt, vindt student Ryan. “Én hoe diegene met jouw ontwerp wil of kan omgaan. Dat is een totaal andere denkwijze ten opzichte van cliënt en eindgebruiker. Het is ongelooflijk leerzaam om die hele productcyclus te snappen.”

‘De ICT’ is een breed vakgebied en bij Informatica komen studenten dan ook met alle aspecten in aanraking. Programmeren, app-ontwerp, back-end en front-end development, big data, articial intelligence en ga zo maar verder. Sommige studenten hebben al een concreet beeld in welke richting ze zich willen specialiseren, veel van hen ontdekken dit juist tijdens studie en stage, vertelt docent en studiebegeleider Ellen Leen: “Dat is de meerwaarde van een dag als vandaag. ‘Echt’ de werkplek zien, een stukje van de sfeer ervaren en vooral mensen spreken uit het werkveld. Komend studiejaar beginnen de stages, dus we zijn nu bezig met beroepsoriëntatie en de professionele vaardigheden die je nodig hebt. Er is veel vraag naar jonge, breed opgeleide ICT’ers, we willen onze studenten graag helpen om op de goede plek terecht te komen.”

Nuttige dag
Voor Informatica-student Jochem Schippers was het dan ook een nuttige dag, vertelt hij. “Ik kan heel lang twijfelen over wat ik wil en welke keuze ik moet maken. We hebben uitleg gekregen over veel deelgebieden uit de ICT en dan merk je toch vrij snel wat je interesseert. Zo vind ik Data Engineering en Artificial Intelligence heel interessant. Ik heb nu ook een beter beeld welke minors ik moet kiezen als ik me in een bepaalde richting wil ontwikkelen. Al zou ik bij een stage ook juist iets willen doen dat ik nog niet kan, wat buiten mijn comfortzone ligt. Verder denk ik nu dat ik liever bij een wat kleiner bedrijf zou beginnen. Vandaag heeft me dus zeker geholpen om verdere keuzes te maken.”

Belevingswereld
Arto Rozenga, Lead developer bij Endeavour: “Een dag als deze helpt ons om naamsbekendheid te krijgen richting studenten, die hier wellicht willen stagelopen of in de toekomst komen werken. Maar we willen op zo’n dag vooral ook horen waar studenten mee bezig zijn, welke nieuwe ontwikkelingen er volgens hen zijn en wat we van hén en hun belevingswereld kunnen leren. Ik probeer dan ook zoveel mogelijk studenten te spreken. Het is leuk om te merken met welke vragen ze komen – van vakinhoudelijke tot heel praktische. Zo vroeg een van de studenten meteen waar hij zich kon aanmelden om hier stage te lopen, die is daar nu met mijn collega over in gesprek.”

Docent Ellen Leen ziet het op een afstandje met een glimlach aan: “Natuurlijk proberen we onze studenten op weg te helpen, maar ze moeten het toch echt zélf doen. Mooi om dit te zien, echt een nuttige én interessante dag.”

Een oorverdovend kabaal barst los als presentator Wouter - student Creative Business bij Inholland - de 75 deelnemers aan de FIRST®LEGO®League 2023 vraagt of zij gaan winnen. Natuurlijk gaan zij winnen; het enthousiasme zindert door de hal van Inholland Haarlem en maakt dat een aantal studenten verschrikt opkijken van hun laptop of telefoon. Wouter en een aantal van zijn collega-studenten organiseerden het evenement, studenten Informatica zijn vandaag de scheidsrechters. De jury wordt gevormd door docenten Informatica, een student Technische Informatica en een oud docent van Inholland Alkmaar.

De FIRST®LEGO®League is een internationale wedstrijd die draait om techniek en creativiteit. In Nederland doen ruim 700 scholen mee, verdeeld over 32 regiofinales. Zij strijden om een plek in de Benelux finale die binnenkort in Delft plaatsvindt. Het gaat om leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool en klas 1 en 2 uit het voortgezet onderwijs. Zij bouwen met elkaar een Lego-robot en programmeren die zo dat hij zelfstandig een aantal ‘missies’ kan uitvoeren op een tafel met lego-obstakels. Het thema was dit jaar ‘superpowered’. De teams onderzoeken waar energie vandaan komt en hoe het wordt gedistribueerd, opgeslagen en gebruikt. Vervolgens proberen zij mee te denken over innovaties voor een betere energietoekomst.

Windmolen en dinosaurus
Inholland is ‘gastheer’ voor twee regiofinales. Noord Holland Noord streed in Alkmaar om een finaleplaats, Noord Holland Zuid deed datzelfde in Haarlem. Daar namen zes teams de uitdaging aan en gingen aan de slag met een robot die missies moet uitvoeren bij onder andere een windmolen, een dinosaurus, een vrachtwagen en een speelgoedfabriek. Team De Rozenbekers maakte een poster om de jury te laten zien hoe hun samenwerking in elkaar stak. Benjamin: “Ik was vooral betrokken bij het programmeren. Dat was niet makkelijk omdat onze computers niet zo goed werkten. Gelukkig hadden we hulpouders die dat voor ons konden oplossen. Uiteindelijk deed onze robot het top, maar vandaag gingen ineens de wielen schuin. Heel frustrerend. Daar zijn we net nog heel druk mee geweest en gelukkig zijn bij de test alle missies gelukt. We zijn klaar voor de wedstrijd.”

Groep Sanyu heeft nog wel een tip voor Niels van der Zwet, docent Informatica bij Inholland en één van de organisatoren van de wedstrijd. Hij heeft het team van deze school in een videocall vertelt wat de bedoeling is en tips gegeven voor het bouwen van de robot. “Maar dat duurde veel te lang”, aldus David. “Toen je aan de tips begon, waren wij al lang in slaap gevallen.” Niels noteert de tip en belooft het volgend jaar kort te houden. Team Sanyu heeft de robot overigens slim geprogrammeerd, hij kan twee missies in één keer doen. Dat scheelt tijd en levert dus punten op.

Nieuwe robot
Sanyu valt ook op omdat het team geld heeft ingezameld voor een nieuwe robot, de Spike Prime. Leon: “We hadden een oude Ev3 mindstorms en wilden heel graag een nieuwe. Om geld in te zamelen zijn we dingetjes gaan verkopen, zoals boekenleggers en speelgoed. We hadden ook en anonieme donor van wie we 125 euro hebben gekregen. Uiteindelijk hadden we zoveel geld binnen, dat we ook nog een uitje konden betalen. We zijn met de hele school gaan schaatsen. En hebben nu dus een nieuwe robot.”

Opperste concentratie
Na de jury-onderdelen, waarin wordt gekeken naar het ontwerp, de samenwerking en de innovaties, is het tijd voor de wedstrijd. In opperste concentratie worden de robots op het speelveld geplaatst en houdt het hele team z’n adem in als de missies worden voltooid. Aan de ene tafel stijgt gejuich op als een robot doet wat de makers hebben bedacht, aan een andere tafel wordt volop gemopperd als een missie minder goed verloopt. Achter de hekken moedigen mede-leerlingen, ouders en leerkrachten de teams aan alsof hun leven ervan af hangt. Aan hun support heeft het in ieder geval niet gelegen!

 En dan is het tijd om de winnaars bekend te maken. De Champions Award, voor het team dat naar de Benelux-finale in Delft mag, is voor Powerbroekies. Zij krijgen uit handen van Wouter een grote gele Lego-bokaal en zijn compleet door het dolle heen. De prijs voor de best ontworpen robot gaat naar De Regenboog en Sanyu gaat naar huis met de Core Value Award omdat zij zo goed hebben samengewerkt. Het gejuich verstomd, alle kinderen vertrekken richting uitgang en de Inholland-studenten kunnen alle Lego weer opruimen voor een jaar. “Het was echt heel leuk,” vertelt Wouter. “Maar ik ben wel kapot nu!”

Zo hebben de studenten van Sportkunde onder meer een Crazy88 gedaan en die van Creative Business een Crazy69: een spel waarbij je 88 of 69 gekke opdrachten moet uitvoeren, met als bewijs daarvan een foto of filmpje. Bijvoorbeeld tien meter achterstevoren lopen in een drukke winkelstraat, een kale man op zijn voorhoofd kussen of een willekeurige voorbijganger een ovationeel applaus geven. Dit alles uiteraard met als doel om elkaar beter te leren kennen. “Daarvoor kom je hier ook”, zo zeggen Evelien, Danique en Lisa. Ze komen alle drie niet uit Haarlem en kenden ook nog geen studiegenoten, maar hebben tijdens de Introweek al de nodige mensen leren kennen.

Gewoon heel gezellig
Datzelfde zegt ook Business Studies-student Ginn, die net schaterlachend haar foto’s uit de photobooth heeft bekeken. “We hebben echt een heel leuk groepje meiden, waarmee we ook allemaal in de klas zitten. Dus die ken ik alvast, de gezelligheid van deze week gaan we dan gewoon doorzetten! En de begeleiders zijn ouderejaars, daar leer je er ook alvast een paar van kennen en dat is straks tijdens de opleiding ook nog handig.” Iets soortgelijks zegt Thirza Houweling, namens haar studievereniging MoveMental betrokken bij de introductie voor Sportkunde: "Niet iedereen die je in de Introweek leert kennen, komt bij jou in de klas. Maar die kom je wellicht wel tegen, bijvoorbeeld tijdens latere jaren en die ken je dan alvast van gezicht. Bovendien is deze week gewoon heel gezellig met elkaar.”

De studievereniging van iedere opleiding organiseerde zijn eigen programma tijdens de Introweek. Acht Haarlemse opleidingen hebben de organisatie gezamenlijk aangepakt onder de noemer Introweek Haarlem. Deze opleidingen hadden de sporthal van Olympia als uitvalsbasis en sliepen daar ook. Overdag gingen ze met de opleiding op pad en ’s avonds stond er een plenair gedeelte op het programma, zoals bowlen en feesten bij Bison en een themafeest bij June. De activiteiten varieerden van suppen, water- en sportspelletjes, roeien tot aan gastcolleges. En natuurlijk werd ook het studentenleven in Haarlem verkend: van het leren kennen van parken en andere plekken om te chillen tot en met de kroegentocht.

Nieuwe energie
Op woensdagavond kwamen alle Intro-studenten bij elkaar op het Centre Court van Inholland Haarlem. Als ze binnenkomen, zijn ze wel toe aan wat eten en ‘even zitten’. Ze hebben al aardig wat kilometers in de benen, door de stad lopend in het warme zonnetje. Er wordt dan ook dankbaar gebruikgemaakt van de picknicktafels om even bij te komen onder het genot van allerlei lekkers uit de foodtrucks. Ondertussen weten Kenneth & Andor, voormalig Inholland-studenten én het legendarische entertainmentduo, de sfeer er goed in te krijgen door de studenten op te zwepen met dansjes, meezingers en spelletjes. Dat werkt, zeker wanneer de studenten weer wat energie hebben gekregen van hun poke bowl, hamburger of tortilla’s. En zo staat iedereen al weer te dansen op de banken op de tonen van YMCA.

Dat samen feesten goed werkt, vertellen Owen en Joris van Sportkunde: “Het leukste tot nu toe vond ik het feest op de eerste avond met als thema Proud to be Fout. In je gekste outfit in de kantine van de ijsbaan. Niemand kent elkaar, maar dat geldt voor iedereen en je ziet er ook nog eens allemaal idioot uit, dan ga je toch makkelijker een praatje aan. Jolle Snaas weet waar zo’n eerste praatje toe kan leiden. Als vierdejaarsstudent Informatica en voorzitter van studievereniging Lepidoptera is hij nu één van de organisatoren van de Introweek Haarlem: “In mijn eigen Introweek heb ik mensen leren kennen waar ik nu nog bevriend mee ben. Mede daarom vind ik het mooi om de nieuwe studenten van nu ook een goede introductietijd te geven. Daarnaast is het voor ons als studieverenigingen een goede kans om meteen een band op te bouwen en ons te presenteren aan nieuwe studenten, om ze te enthousiasmeren lid te worden.”

Consternatie om een badeend
Ondertussen ontstaat er enige consternatie aan de tafels, omdat één van de groepen van Creatro (opleiding Creative Business) haar eend kwijt is. Niet een echte natuurlijk, maar een badeend. Iedere groep moet deze eend bij zich houden en goed verzorgen. Dit als knipoog om te bewijzen dat ze klaar zijn voor ‘het volwassen studentenleven’. Sommige groepen gaan daar zo fanatiek in mee, dat ze zelfs een eigen Instagram-account aanmaken voor hun badeend. Ook bij andere programmaonderdelen worden de studenten uitgedaagd om te laten zien dat ze met creatieve oplossingen kunnen komen. Maar nu is één groepje dus haar badeend kwijt en het vermoeden bestaat dat een begeleider van een andere groep deze heeft ontvreemd. “We móeten hem echt terug hebben!”. Er worden veelbetekenende blikken uitgewisseld, maar de badeend komt (vooralsnog?) niet boven tafel.

Slotfeest Patronaat
De Introweek kende een knallende afsluiting met een eindfeest in de Haarlemse poptempel Het Patronaat. Zo’n 800 studenten en begeleiders dansten daar de avond weg dankzij het DJ-team Natte Sokken. Bente, vierdejaarsstudent Creative Business, was één van de groepsbegeleiders bij Creatro. “Wij kwamen met Creative Business als eerste binnen in Patronaat. Iedere opleiding had zijn eigen kleur shirt, dus zag je alleen gele shirtjes. Daar kwamen steeds meer ‘kleuren’ bij en je zag dat iedereen toch eerst bij zijn eigen opleiding ging staan. Tijdens de avond mengde dat steeds meer en aan het einde van de avond stonden alle kleuren door elkaar.”

“Wat ook erg tof was om te zien, is dat iedereen aan het begin van de week wat bescheiden en voorzichtig was en tijdens die intro steeds meer op zijn gemak raakte en ‘los’ kwam. Zo was ik als begeleider aan het begin vooral aan het kijken of iedereen het wel naar zijn zin had, de laatste avond heb ik mijn groepje volgens mij niet eens meer gezien. Ik heb ze de volgende dag nog wel even een appje gestuurd. Ze waren allemaal moe, maar hadden het heel erg naar hun zin gehad. Echt een goede start van het schooljaar en hun studententijd.”

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

• Creatro voor de opleiding Creative Business.
•  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
• MoveMental voor de opleiding Sportkunde.
• De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
  - Personalia (Pabo en Social Work)
  - Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
  - Lepidoptera (Informatica en IT)
  - Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
  - Voluptuaria (Tourism Management)
  - In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

“Binnen User Experience Design vormen gebruikers, hun taken en doelstellingen het uitgangspunt voor het te ontwerpen systeem. Een passende applicatie is ‘gereedschap’ voor het vervullen van taken en functies en de studenten proberen alle facetten rond het gebruik van dat gereedschap te onderzoeken en, waar nodig, te verbeteren. Het werk van de studenten kan resulteren in bijvoorbeeld het verduidelijken van een gebruikersinterface, het toevoegen van nieuwe of herstructureren van bestaande functies of het verbeteren van procedures rond het gebruik van het product.”

De studenten gingen aan de slag met opdrachten op het gebied van zorg (in samenwerking met Medical Delta, Omring en Symphonic E-motion), de maakindustrie (TechValley en Bandall), VR/AR (TotalReality) en webtoegankelijkheid (Stichting Accessibility). Op de UXD markt werden hun proof of concepts gepresenteerd aan opdrachtgevers en medestudenten. Nymphaea Notschaele, ook één van de begeleidende docenten: “De studenten werken aan opdrachten met echte opdrachtgevers. Ze volgen daarbij een vaste werkwijze. Van dataverzameling en het benoemen van de hoofd- en deelvragen tot een experience map en het definiëren van persona’s. Vervolgens worden de verschillende ideeën uitgewerkt in de ideation-fase en verwerkt in een prototype.”

Diverse industrieën, diverse oplossingen
Enigszins onwennig, maar in vloeiend Engels, presenteert de eerste groep studenten hun oplossing voor de gebruikershandleidingen  van TotalReality. Hoofdvraag voor deze groep was hoe deze instructies voor het in elkaar zetten en onderhouden van grote machines beter toegankelijk en gebruiksvriendelijk zouden kunnen worden. Student Ruben: “We hebben de AR-guidelines van Apple gebruikt om deze applicatie aan te passen. Je start de app met een qr-code en vervolgens hebben we het beeld zo overzichtelijk en simpel mogelijk gehouden. Zo zie je bij iedere stap maximaal vijf sub steps. Iedere stap die je afrondt, kleurt groen, zodat je ook kunt zien wat je nog moet doen.”

De opdrachtgever reageert enthousiast: “Jullie hebben mooi werk afgeleverd, het design is echt sterk verbeterd. Ik ben ook heel blij dat jullie een duidelijke workflow hebben ontwikkeld en met verfrissende ideeën zijn gekomen. Dat geeft aan dat jullie goed in de materie zitten. Wij gaan hiermee naar onze klant en doen volgend jaar graag weer mee met deze minor!”

Het bedrijf Bandall bouwt bundel- en banderollermachines om allerhande producten, van koekjes tot flessen shampoo, te verpakken. De studenten die voor dit internationale bedrijf aan de slag gingen, bogen zich onder andere over de vraag hoe de efficiëntie van de gebruikersinterface kan worden verhoogd voor zowel gebruikers als service-engineers. Zij voegden aan de bestaande applicatie onder andere een dashboard toe, creëerden nieuwe, meer herkenbare, iconen voor de internationale markt en maakten een nieuw ontwerp voor het inlogscherm. Ook hier is de opdrachtgever blij verrast met de ideeën die worden aangedragen, al vrezen zij dat de oplossingen de technische limiet van het bestaande systeem te boven gaan. “Onze software heeft beperkingen, dat is jammer. Maar deze denkrichting heeft zeker een meerwaarde.”

Muziektherapie
Van compleet andere orde is de oplossing die de derde groep studenten heeft bedacht voor Symphonic E-motion, een app die wordt gebruikt door muziektherapeuten om mensen met een beperking zelfstandig muziek te laten maken door middel van beweging en dans. Tot nu toe wordt de app alleen één op één, op locatie, gebruikt. De studenten kregen onder andere de opdracht om een methode te ontwerpen waarmee gebruikers ook op afstand met familie samen muziek konden maken. In de oplossing van de studenten kunnen gebruikers elkaar als ‘vriend’ toevoegen en via een microfoon ook met elkaar praten.

Student Sander: “We hebben nieuwe features toegevoegd waardoor de app veel breder kan worden ingezet. Onze ideeën komen voort uit de interviews die we hebben gedaan met gebruikers van de app en muziektherapeuten. Daar kwam uit naar voren dat zij vooral meer differentiatie wilden, meer levels om te spelen en verschillende tempi bijvoorbeeld. We denken dat deze features mensen met een beperking verder gaan helpen.”

De presentatie van deze groep levert applaus op. De opdrachtgever: “Wat ongelooflijk goed dat jullie je hebben verdiept in de praktijk. Jullie zijn veel verder gegaan dan de vraag die wij hebben gesteld en veel van jullie ideeën zijn zeer bruikbaar. En dat in vier weken tijd, ik vind het echt indrukwekkend. Dit geeft ons heel veel inspiratie, dank jullie wel!”

Blinden en slechtzienden  
Bij de opdracht voor Accessibility.nl draait alles om de toegankelijkheid van internetdiensten voor blinden en slechtzienden. De organisatie werkt aan een inclusieve samenleving waarin alle mensen met of zonder beperking gelijkwaardig participeren. Veel bedrijven hebben nog te weinig kennis en aandacht bij de ontwikkeling van hun digitale producten en dienstverlening voor deze grote groep potentiële klanten.

De studenten van de minor ontwierpen een applicatie waarmee gebruikers, binnen en buiten de doelgroep, online kunnen rapporteren wanneer sites voor hen onvoldoende toegankelijk zijn. Daarbij hoeven zij de site niet te verlaten. Via een plug-in in de browser kan in een pop-up screen worden getoond op het scherm. Daarin kan de gebruiker feedback geven op de site. Achter dit systeem zit een dashboard, waar per website issues worden verzameld. Als die vervolgens worden opgelost, kan via het systeem een melding worden gestuurd over de voortgang.

De studenten ontwierpen ook een roadmap voor de invoering van het systeem. Eef Stavenuiter: “Deze groep heeft conceptueel goed werk verricht. Er zijn nog wat losse eindjes in het verhaal, maar de oplossing en denkrichting zijn goed.” De opdrachtgever is het met hem eens: “Dit heeft zeker meerwaarde voor ons. Er zijn genoeg bedrijven die de toegankelijkheid van hun sites belangrijk vinden. Zij snappen dat ook dat bijdraagt aan hun omzet.”

Leren van je ‘fouten’
De groep studenten die de laatste presentatie verzorgt, heeft gewerkt aan de toegankelijkheid van een applicatie waarmee fysiotherapeuten hun patiënten oefeningen kunnen voorschrijven ter bevordering van hun revalidatie. Het eindproduct dat zij presenteren is een goede aanzet, maar dient voor de afronding van de minor nog te worden verbeterd. Notschaele: “Ja, dit kan ook gebeuren. Deze groep moet nog even terug naar de tekentafel om tot een beter eindresultaat te komen. Ze zijn teleurgesteld en dat begrijp ik. Maar voor nu sluit het ontwerp onvoldoende aan op de vraag van de klant en de gebruikers. Deze groep krijgt uiteraard een nieuwe kans. We zijn ten slotte een opleidingsinstituut en studenten zijn hier om te leren, ook van de ‘fouten’ die ze bij hun eerste poging eventueel maken. We zien dus uit naar hun volgende iteratie.”

“Dat is altijd zó leuk om te zien”, vertelt Petra Folkertsma, allround teamondersteuner van de opleiding Informatica bij Inholland Haarlem. “Aan het begin moet het echt even loskomen, maar aan het einde gaan ze huppelend naar buiten.” Petra Folkertsma neemt bij Inholland Haarlem al een aantal jaar de organisatie van de dag voor haar rekening. Girls’ Day is een initiatief van Expertisecentrum VHTO, dat zich inzet om de participatie van meisjes en vrouwen in bèta, techniek en IT te vergroten. Daarbij zetten onder meer onderwijsinstellingen en bedrijven hun deuren open om meiden een goed en breed beeld te geven van die sectoren.

“O, dít is informatica!”
Want dat zijn momenteel overwegend mannenwerelden, zo is ook terug te zien bij Inholland. Petra Folkertsma: “Met name bij de Nederlandstalige variant Informatica zie je dat pakweg 90 procent van de studenten man is. Bij de Engelstalige variant Information Technology zie je dat wel veranderen, maar het zijn toch opleidingsrichtingen met een jongens-imago. Ook hoor ik regelmatig meiden zeggen: “Mijn vader doet voor zijn werk ook iets met computers, echt saai!”. Of: “Techniek, wat moet ik me daarbij voorstellen? Wat moet ik dan doen???” Tijdens deze dag gaat het leven en hoor je: “O, dít is informatica.”

“Na de ontvangst werd het programma landelijk digitaal afgetrapt door Eva Cleven, onder meer bekend als presentatrice van Klokhuis en bij 3FM, en als deelnemer aan Maestro en Expeditie Robinson. Bij de opening lieten ze veel filmpjes zien van vrouwen die werken in de techniek, vooral om praktische voorbeelden te geven van ‘wat je zoal kunt worden’. Want dat is veel breder dan meiden vaak denken. Van managers en labtechnologen tot mensen die werken op een windmolenpark of ergonomische oplossingen bedenken.”

Zelf aan de slag
In een drietal workshops mochten de meiden zelf aan de slag. Bij Informatica gingen ze programmeren met Louëlla Creemers (student Informatica) om zelf een ‘schuifpuzzel’ te maken. Bij Webdesign werden ze uitgedaagd om T-shirts voor een webshop te ontwerpen. En bij Bouwkunde vond een heuse Bouwbattle plaats, onder leiding van studenten Floor Pastoor (Bouwkunde) en Janna Wouda (Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling). Met name die laatste workshop werd na afloop heel goed gewaardeerd. Ook gaven de meiden aan dat ze veel hadden geleerd, onder meer ‘hoe de vakken werken en wat je ermee kunt bereiken’. Een andere deelnemer zei: “Het ging snel en was superinteressant om nieuwe beroepen te leren kennen!”.

Meerdere meiden zeiden na afloop dat de kans dat ze zich gaan verdiepen in een technisch beroep nu groter is. Petra Folkertsma: “Precies de bedoeling van deze dag! We doen dit nu een aantal jaar en het is lastig om terug te halen wat de rol van een activiteit als deze is, maar ik zie toch af en toe meiden hier binnenkomen waarvan ik denk: “Ik heb dat koppie volgens mij eerder gezien…”. Maar ook los daarvan denk ik dat deze dag zeker helpt om meiden enthousiast te maken voor techniek. En als je dan aan het einde van het programma al die vrolijke gezichten de deur uit ziet lopen en ze zó’n leuke ochtend hebben gehad, dan denk ik: daar doe ik het voor.”

Niels van der Zwet, docent Informatica en Information Technology bij Hogeschool Inholland Haarlem, geeft tekst en uitleg: “Omdat er zoveel verschillende technologieën, beroepsgroepen en behoeften zijn, hebben we meerdere ‘lijnen’ opgesteld. Dat hebben we gevisualiseerd in de vorm van een metrokaart. De ene lijn is gericht op HR- en directieniveau en is meer theoretisch, de andere is juist op techniek gericht en bevat meer praktische werkvormen. Sommige lijnen komen samen op hetzelfde ‘stationnetje’, oftewel een module die in beide lijnen wordt aangeboden.”

Gratis deelnemen
“We werken in korte modules, nano-modules, omdat we merken dat medewerkers terughoudend zijn om terug de schoolbanken in te gaan en doorgaans de tijd daarvoor niet beschikbaar is. Zo ben je met een tijdsinvestering van twee uur per week binnen een half jaar up-to-date rondom digitale, slimme technologie. Denk aan onderwerpen als 3D-printing, big data en smart factories. Vorig jaar hebben we met dit nieuwe concept een succesvolle pilot gedraaid. Mede dankzij een subsidie van A+O Metaelektro kunnen we dit doorzetten en aan een grotere groep aanbieden. Daarbij richten we ons met name op mensen die al op mbo-niveau in het mkb werken. Maar ook mensen uit andere sectoren zijn van harte welkom, ook onze eigen Inholland-medewerkers kunnen bijvoorbeeld gratis deze cursussen volgen.”

Snijvlak bedrijfsleven-onderwijs
“Naast Inholland zijn onder meer het Nova College, de 3D Makers Zone en bedrijven als Ravo Benelux en ABI uit de Waarderpolder partner in de Smart Makers Academy. Daarbij kijken wij samen met het Nova College wat we aan aanvullende opleidingen kunnen bieden. Terwijl bedrijven die meedoen ook opdrachten bij ons en onze studenten uit kunnen zetten, bijvoorbeeld hoe bedrijfsprocessen met behulp van al die nieuwe technologie versimpeld kunnen worden. Dit soort uitdagingen liggen zó op het snijvlak bedrijfsleven-onderwijs, dat je dit alleen samen kunt oppakken.”

Nano-leren
Tim van der Voord, programmamanager Smart Makers Academy: “Deze eerste lijnen zijn een opmaat naar meer, want de maakindustrie staat net als andere sectoren voor een gigantische uitdaging. Het continue scholen van meer dan 600.000 medewerkers in de transitie naar Smart Industry. In deze aantallen zijn reguliere onderwijsvormen niet meer toereikend, bovendien gaan de ontwikkelingen daarvoor te snel. Het moet korter, in snelle sprints, laagdrempeliger en krachtiger. Kortom: nano-leren. De komende jaren gaan we het concept van de Smart Makers Academy uitrollen op meerdere plekken in Nederland. Dat doen we samen met Smart Industry Nederland, fieldlabs en onderwijsinstellingen zoals Hogeschool Inholland en het Nova College.”

Aanmelden kan!
Voor meer informatie en om je aan te melden, kijk je op Smart Makers Academy - innovatief werken en ondernemen in de maakindustrie

De FIRST® LEGO® League is een jaarlijkse internationale wedstrijd waar creativiteit en techniek hand in hand gaan. Vanuit Nederland doen er zo’n 800 Nederlandse scholen mee, verdeeld over 32 regiofinales. Zowel uit het primaire (groep 7 en 8) als het voortgezet onderwijs (1^e en 2^e klas). Het thema is dit jaar ‘Cargo Connect’ en de opzet is dat leerlingen een legorobot met elkaar bouwen. Deze moet worden geprogrammeerd, zodat hij zelfstandig een aantal ‘missies’ kan voltooien in een grote bak vol met lego-obstakels. Bijvoorbeeld een parcours afleggen richting een vliegtuig, om daar met de robotarm een knop in te drukken om het laadruim te openen en de vracht te lossen.

Verwondering
Miriam Lof is vanuit Inholland Alkmaar al zes jaar bij het evenement betrokken en raakt eigenlijk ieder jaar alleen maar enthousiaster. “Het is zo mooi om te zien hoe kinderen reageren als dingen lukken. De teamspirit, het samenwerken en vooral het enthousiasme van de kinderen, daar doe je het voor. Of wat te denken van de verwondering bij volwassenen eromheen als ze zien wat de kinderen voor elkaar krijgen. En onze studenten kunnen hun ei erin kwijt. Of dat nu Informatica is, Technische Informatica, Elektrotechniek of Technische Bedrijfskunde. Ook studenten van de Pabo zijn betrokken bij de organisatie van het geheel: vooral in de contacten met de basisscholen. Of door het aanbieden van zij-activiteiten voor kinderen op de dag zelf, wanneer ze niet aan de beurt zijn.”

Informatica-student Kelvin is langs geweest op basisschool De Hoeksteen om de beginselen van programmeren uit te leggen. Een nieuwe ervaring, vertelt hij: “In het begin dacht ik wel: ‘hoe ga ik dat aanpakken? Ik wil zoveel vertellen en hoe doe je dat nou voor een hele klas?’ Wat ik heb uitgelegd is dat je bij programmeren begint bij het einddoel en van daaruit gaat terugdenken en -plannen. En dat je beter één missie voor 100% kan doen dan ‘alles een beetje’. Ik vond het best lastig hoor, maar vandaag met al die klassen vind ik het echt zo leuk: zoveel enthousiasme!”

Enthousiast voor techniek
De Lego League is onder meer opgezet om kinderen te interesseren voor het brede werkveld ‘techniek’. Miriam: “Leerkrachten die daar zelf niet zoveel mee hebben zijn wel eens ‘angstig’ om daarmee aan de slag te gaan. Het fijne hier is dat je een kant-en-klaarprogramma hebt waar je ongeveer 12 weken mee bezig kunt zijn, waarbij je als docent samen met de kinderen kunt leren. We zien dat de motieven van scholen om mee te doen heel erg uiteenlopen. Sommige doen mee vanwege het ‘leren programmeren’, terwijl bij anderen juist de sociaal-emotionele aspecten of het projectmatige aanspreken. De Lego League heeft voor iedereen wel wat.”

Bij de kinderen die in de ‘arena’ staan is ondertussen de spanning van de gezichten af te lezen. In opperste concentratie worden de robots op het speelveld geplaatst. Dat moet heel precies, want een beetje te veel naar links of naar rechts en de voorgeprogrammeerde route klopt niet – waardoor de missie dus mislukt. Eén meisje wordt de spanning teveel. Nadat het in haar ronde niet is gelukt om een missie succesvol af te ronden, komen de tranen en geeft ze de robot aan haar juf: “Ik wil niet meer!” Haar teamgenoten tonen zich begripvol en troosten haar. “Kan gebeuren joh! Straks nog twee kansen!”

Dozen met (minder) lucht
Ook dat is een belangrijk onderdeel van de wedstrijd, vertelt juf Hellen van De Hoeksteen. "Leren samenwerken, het maken van een rolverdeling, ontdekken waar je goed in bent, omgaan met teleurstellingen, het ontwikkelen van probleemoplossend vermogen… Dat kom je allemaal tegen. Op school zijn we al een tijdje bezig met dit project en zodoende ook met het thema transport. Zo hebben onze leerlingen onderzoek gedaan naar de transportsector en oplossingen bedacht voor een probleem in die sector. Zo kwamen ze met het idee van een luikje in de voordeur dat met een QR-code te openen is als mensen niet thuis zijn om een pakje aan te nemen.” Miriam Lof vult aan: “Ik hoorde van een groepje dat meekleurende voorruiten had bedacht, voor als de zon laag staat. Of het idee om dozen te ontwikkelen die je aan kunt passen op het pakket, zodat er minder lucht vervoerd wordt.”

Wie wint de Lego-bokaal?
Als alle klassen drie rondes hebben gespeeld is het tijd voor de prijsuitreiking. Er zijn meerdere bokalen, uiteraard gemaakt van Lego. Onder meer voor samenwerking, robot-design en innovatie. Maar er kan er natuurlijk maar één de winnaar zijn. In Alkmaar was dat Team Groene Kangoeroes en in Haarlem basisschool De Westbroek. Beide teams gaan door naar de Benelux-finale. Ook lijkt het doel om jongeren te interesseren voor techniek, en later misschien te kiezen voor een technische opleiding, geslaagd. Op de vraag of ze het een leuke dag vonden volgt een luid ‘JAAAAAH!’.

Site van school gehackt
Of er kinderen zijn die hier later iets voor hun beroep mee willen doen? Daarop komt een wat voorzichtigere reactie. Al blijkt uit veel beroepen die worden genoemd weldegelijk een technische voorkeur. Zo zegt één jongen dat hij later ethisch hacker wil worden (en hij heeft al eens bijna, zo laat hij zich ontvallen, ‘per ongeluk’ de site van de school gehackt). Een klasgenootje heeft ook wel interesse in deze richting en suggereert dat ze samen bij het digitale team van de recherche kunnen gaan werken.

Als alle kinderen weer naar huis zijn, rest nog het opruimen van de Legotafels en het bij elkaar vegen van gemorste popcorn. Zowel in Haarlem als in Alkmaar een zeer geslaagd evenement en Miriam Lof blikt dan ook tevreden terug: “Het is zulk dankbaar werk, ik ga met pijn in mijn voeten en een grote glimlach naar huis!”

De organisatie lag in handen van de vier bestuursleden van studievereniging Lepidoptera Jolle Snaas, Mark van Dooremaal, Dylan Nieuwenhuizen en Gillian Fowler. “Het idee ontstond spontaan tijdens de jaarplanning”, zegt Jolle Snaas, derdejaarsstudent Informatica. “En de opleiding, het SSC en de bedrijven reageerden direct heel enthousiast.”

Vijftien bedrijven uit Haarlem en omstreken stonden opgesteld in de lounge van Inholland Haarlem. In kleine groepjes trokken de studenten in acht rondes langs de tafels, elke ronde duurde 15 minuten. Voorafgaand kregen de bedrijven een minuut de tijd om zich te presenteren. Jolle: “We willen met deze stagemarkt maar één ding: zoveel mogelijk studenten met zoveel mogelijk gave stageaanbieders in contact brengen. We hebben de groepen ook bewust willekeurig ingedeeld, zodat alle studenten - zelfs als er geen match is - toch weten welke organisaties en sectoren IT-stages aanbieden.”

Erkende stagebedrijven voor hbo
Als stagezoekende IT-student kan je op dit moment vrijwel overal terecht, maar niet alle ondernemingen voldoen aan de norm. Om die reden werd er nauw samengewerkt met Stichting ELBHO, een onafhankelijk orgaan dat in Nederland stagebedrijven screent en controleert. “De stage is een onmisbaar onderdeel van je beroepspraktijkvorming”, zegt Thijs Otter, docent Informatica bij Inholland Haarlem én actief vanuit ELBHO. “Daar komen praktijk en theorie samen, in een context van echte mensen met echte belangen, en dat zorgt voor een omslagpunt bij de student. Het is een verrijking, die je als docent niet kunt bieden in traditionele zin. Daarom is het zo van belang om met erkende stagebedrijven in zee te gaan, die voldoende begeleiding, mogelijkheden en ook voldoende stagevergoeding bieden. Stichting ELBHO verleent die erkenning en ondersteunt opleidingen en bedrijven kosteloos bij werving en begeleiding, en dus ook bij het opzetten van dit soort stagemarkten.”

Gedetailleerde informatie inwinnen
Een zo’n bedrijf is Sectra, ontwikkelaar van geavanceerde oplossingen in de medische IT. Zij werken al veel met MBRT-studenten, maar het bedrijf groeit hard en wil het werkveld verbreden. In de zoektocht naar die gewilde hbo-ICT-stagiair, benaderden ze zelf al actief het bestuur van de studievereniging, aldus Sectra-vertegenwoordigers Rob en Sanne. Om te zien of ze samen wellicht ook nog andere evenementen kunnen organiseren. 

En ook bij Digital Agency Endeavour liggen de stages voor het oprapen. Zij zien de stagemarkt als een mooie kans om hun Young Talent Program onder de aandacht te brengen. Verder waren onder andere Netcompany, Brick Zero, HCS Company en Tata Steel aanwezig. “Mooi dat de bedrijven een jonge delegatie sturen”, vindt Tapharo, tweedejaarsstudent Informatica. “De meesten zijn zelf ook nog student, dus weten goed hoe het werkt. Heel fijn daarbij is het een-op-een contact, want zo krijg je echt de details te horen: hoe verloopt de sollicitatieprocedure, wat zijn je taken, wat zijn de mogelijkheden om naderhand te blijven?”

Waardevolle aanvulling
Stagecoördinator Gerwin van Dijken is blij met het initiatief van de studievereniging Lepidoptera. “Een waardevolle aanvulling op de vacatureplatforms en misschien wel een veel betere manier om studenten en bedrijven aan elkaar te linken. Het is informeel, ze kunnen een beetje aftasten en vast wat gegevens uitwisselen, voordat ze direct die volgende spannende stap zetten naar solliciteren. Voor de bedrijven bovendien een mooie gelegenheid om hun ‘echtere’ kant te laten zien, in plaats van alleen de succesverhalen die op de website staan.”

“Dit was een geweldig idee!”, zegt student-organisator Gillian Fowler. “De stageaanbieders zijn zeer geïnteresseerd en zelf ook interessant genoeg. Als ik een bedrijf was zou ik deze studenten hier willen hebben, want ze laten zien dat ze het serieus nemen en stellen de goede vragen.” Ook organisator Dylan Nieuwenhuizen is dik tevreden. “De focus ligt deze editie op de tweedejaarsstages, maar er zitten nu ook wat bedrijven met alleen afstudeerstages tussen, dus daar valt nog wat te verbeteren. Maar verder verliep alles ontzettend soepel - op een paar dingetjes en wat laatste-momentafmeldingen na. Over een half jaar zeker weer!”

“Het houdt in dat we sterk inzetten op competentiegericht onderwijs”, zegt Eva Metz, teamleider Technische Informatica bij Inholland Alkmaar. “Wat moeten onze studenten kunnen? En hoe kunnen wij helpen dat te bereiken? Daarbij proberen we enerzijds zo goed mogelijk te faciliteren, anderzijds stimuleren we het zelfstandig vergaren van kennis en vaardigheden door de student.”

De TI-engineer
Bij Technische Informatica draait het om de interactie tussen software en apparaten. Elmer Hoeksema, docent bij Inholland Alkmaar: “Hoe laat je een apparaat doen wat jij wil, gebruikmakend van bestaande technologieën? Denk aan metropoortjes die mensen op basis van gezichtsherkenning doorlaten, of Augmented Reality-brillen die tijdens graafwerkzaamheden de ligging van kwetsbare kabels projecteren. Het gaat dan om bestaande technieken die zich razendsnel ontwikkelen, en de unieke toepassing ervan is het vakgebied van de hbo-engineer die wij opleiden. Voor dit soort smart oplossingen is een zekere mate van creativiteit en nieuwsgierigheid nodig, maar ook moet je durven experimenteren. En dat allemaal binnen de grenzen en voorwaarden van de bedrijfscontext waarin je (later) opereert.”

Competentiegericht onderwijs
De onderwijsinstelling bepaalt welke professionele competenties in het diploma gewaarborgd moeten zijn en vertaalt dat in leeruitkomsten. Eva: “We wijzen niet meer in een lesboek aan wat je moet weten, maar omschrijven dat specifiek: ‘de student is in staat tot het uitvoeren van een bepaalde beroepshandeling’. Gaat het bijvoorbeeld om het toepassen van AI in een stukje software, dan zien we dat terug in een model of programma. We leggen studenten steeds een probleem voor, waarmee ze in eerste instantie zelfstandig aan de slag gaan. Eventuele hiaten in kennis en vaardigheid komen tijdens frequente assessments direct aan het licht en dan schakelen we op met extra lessen en workshops.” In jaar 1 en 2 is er nog sprake van een sterk gesimuleerde leeromgeving waarin school de opdrachten aandraagt, in jaar 3 en 4 wordt de stap naar het werkveld gezet.

De brug naar innovatie
Derde- en vierdejaars TI-studenten krijgen de kans om deel te nemen aan innovatieve projecten. Dat gebeurt in samenwerking met lectoraten en het bedrijfsleven. Elmer: “Op dit moment werken studenten mee aan het ontwerpen van robots voor de professionele perenboom-snoei. Boeren in de regio hebben een grote uitdaging om concurrerend te blijven en vakkundige arbeidskracht is schaars. De ontwikkelingen in Smart Farming gaan duizelingwekkend hard, maar dankzij de link met het lectoraat beweegt ons curriculum mee. Zowel student als docent komt in aanraking met de nieuwste technologieën en we merken dat bedrijven en studenten elkaar nu veel makkelijker bereiken.”

De student centraal en de regie bij de student
“We willen onze student leren zelf te onderscheiden welke kennis er nodig is voor een opdracht”, legt Eva uit. “Want niet alleen is informatie tegenwoordig overal vrij beschikbaar (YouTube, Google), maar ook veroudert deze zeer snel, zeker in dit vakgebied. Om de resources van Hogeschool Inholland dus zo effectief mogelijk te benutten, monitoren we het individuele leerproces van de student intensief; ontbrekende kennis vullen we dan aan door toegespitst onderwijs aan te bieden in de vorm van workshops. Het onderwijsprogramma is zo ingericht dat wie actief deelneemt een voldoende kan halen. Met een complete achterwacht van docenten, decaan en studiecoach vanuit het TOI-domein houden we vervolgens nauwlettend in de gaten wie meedoet, wie niet en welke resultaten dat oplevert. Zo zien we snel wie extra begeleiding nodig heeft, variërend van studieplanningsadvies tot medische hulp.”

Grote sprong in het leerproces
De ambitie voor aankomende tijd is het optimaliseren van de doorstroom tussen afzonderlijke leerjaren. Elmer: “In het begin moeten studenten echt nog leren hoe en waar ze zelf kennis vinden, maar daarna maakt hun leerproces een enorme sprong. Doordat zij nu veel grotere vraagstukken aanpakken, stellen derdejaarsstudenten soms vragen waar ik als docent van sta te kijken! Fantastisch, want daardoor groeien wij zelf ook. De vraag vanuit de maatschappij naar TI-studenten is enorm, maar we kampen nog altijd met een klein imagoprobleem. Onthoud: je hoeft helemaal niet technisch te zijn om techniek te kunnen toepassen. Dat leer je bij ons. Je moet gewoon lekker aan de slag willen en ervan houden om dingen uit te vogelen.”

Nadia van Ling is derdejaarsstudent Bouwmanagement & Vastgoed/ Ruimtelijke Ontwikkeling, een opleiding die dit jaar door de Keuzegids HBO is bekroond met het kwaliteitszegel ‘topopleiding’. Nadia ging samen met tien andere studenten aan de slag om op het complex in Alkmaar een 'circulaire campus' te creëren. Nadia: “De campus bestaat uit een drietal gebouwen en een soort evenementenzaal aan één van de gebouwen vast. Dat gebouw en de zaal staan op de nominatie om gesloopt te worden. De constructie van die gebouwen is echter goed, alleen de isolatie en klimaatregeling niet. Wij kregen de opdracht om een alternatief te bedenken voor sloop en, in combinatie met de twee andere gebouwen, te komen tot een circulaire campus.”

Studenten uitdagen
In de Hackaton-week werden de studenten via workshops en masterclasses geïnspireerd en uitgedaagd. Zo ging Kristian Dansen, docent Bouwmanagement & Vastgoed, in op hoe je een goede pitch maakt, zowel technisch als qua opbouw en presentatie. Kristian: “Het leuke van deze werkvorm zit onder meer in de dynamiek tussen studenten uit verschillende leerjaren én van verschillende opleidingen. Anders heb je toch kans dat je ‘veel van hetzelfde’ krijgt en nu weten ze elkaar te inspireren om over hun eigen vakgebied heen te kijken.”

“Door als projectteam samen te werken aan zo’n praktijkvraagstuk, te brainstormen, met ideeën, plannen, grafische modellen en oplossingen te komen leer je heel veel. Bovendien zijn onze studenten uiteindelijk degenen die daadwerkelijk met deze vraagstukken aan de slag moeten. Daar ben je beter op voorbereid als je met een realistische opgave als deze aan de slag gaat, dan wanneer je dat met een ‘papieren’ project doet.”

Kristian Dansen daagt zijn studenten graag uit om na te denken over wat duurzaam en toekomstbestendig bouwen écht betekent. “Bij termen als circulariteit en duurzaamheid ga je al snel uit van wat de definitie voorschrijft. Terwijl beide termen wat mij betreft te vaak als marketingterm ergens op worden geplakt óf beperkt blijven tot ‘hergebruik’ of toepassing van isolatiemateriaal. Ik ben pas echt onder de indruk als een gebouw aan het eind van zijn levenscyclus volledig hergebruikt kan worden. Het is belangrijk om verder te kijken dan alleen ‘het gebouw’. Denk aan klimaatadaptie, waar de studenten bij dit vraagstuk op een hele leuke manier invulling aan hebben gegeven.”

Realistisch én vernieuwend
Nadia vult aan: “Hoe houd je rekening met zaken als warmtestress of piekregens? Of met de daadwerkelijke bezetting van het parkeerterrein, tegen de achtergrond van de opkomst van deelauto’s en -fietsen? Ook kwam de vraag aan bod hoe je door de inrichting van een campus de sociale samenhang kunt versterken en er meer contact komt tussen studenten van verschillende opleidingen. Evenals de mogelijkheid om studentenwoningen te realiseren of werkplekken te maken voor startende ondernemers. Over al die dingen nadenken dan met elkaar met oplossingen komen die realistisch én vernieuwend zijn, dat vond ik echt heel gaaf bij deze hackaton.”

“Omdat niet alle studenten vanuit dezelfde opleiding komen, spreek je niet altijd dezelfde ‘taal’. Dat is soms lastig, maar tegelijkertijd juist heel leuk omdat je op andere inzichten en ideeën komt. Zo zat Sander in onze groep, die Informatica studeert. Dat lijkt een opleiding die weinig met de bouwwereld te maken heeft. Tot we kwamen op de Smart Campus, de toepassing van techniek voor bijvoorbeeld warmteregeling of energiebesparing. Ook hadden we bedacht om in de genoemde zaal een vriendelijk geprijsde kantine te maken voor studenten, ondernemers en omwonenden. Waarop Job als student Finance & Control de vraag stelde of en hoe dat exploitabel te maken is. Dat was heel waardevol, want een bouwbegroting maken kan ik wel, maar van zoiets heb ik geen verstand. Job wel, dus kon hij de financiële onderbouwing maken op basis waarvan we met elkaar weer verdere beslissingen konden nemen.”

In de toekomst kijken
“Wat zo gaaf was, is dat ik aan het begin van de week dacht dat een week veel te kort was om met een echt goed voorstel te komen. Maar door de opzet van het programma, het samenwerken vanuit de verschillende opleidingen en het doelgericht toewerken naar een pitch, vind ik dat we echt iets moois hebben neergezet. En er komt een vervolg, want we zijn in gesprek met mensen bij Inholland om te bekijken wat er vanuit onze ideeën echt gerealiseerd kan worden. Er is dus in ieder geval iets in beweging gezet. Dat is wat ik ook zo leuk vind in zowel deze opleiding als in de Hackaton: je bent eigenlijk met elkaar in de toekomst aan het kijken.”

De Nationale Hackathon Circulaire Economie werd dit jaar voor het eerst georganiseerd en is een initiatief van Het Groene Brein, Kenniscentrum Mission Zero en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Er deden zowel mbo-, hbo- als wo-studenten van dertien verschillende onderwijsinstellingen mee. Vanuit Inholland namen Han van Kleef en Robert Chamski het initiatief om aan de Hackaton mee te doen en kwamen ze met de vraagstukken voor de studenten.

Met ‘The Garden of Eternity' heeft een studententeam van Hogeschool Inholland en de Haagse Hogeschool afgelopen vrijdag de juryprijs van de Nationale Hackathon Circulaire Economie gewonnen. Het gaat om een idee voor een voedselsysteem waarmee de megasteden van de toekomst op een circulaire en lokale manier zelfvoorzienend kunnen zijn. Tijdens de Nationale Hackathon werkten 10 studententeams een week lang aan hun ultieme oplossingen voor een aantal circulaire vraagstukken.

Het winnende team werkte samen met de Greenport West-Holland om een plan te bedenken om van West-Holland de meest circulaire regio van Nederland te maken. “De vraag die we kregen voorgelegd was: hoe kunnen we circulair en lokaal de megacities van de toekomst voeden,” zegt Floris Dekker, vierdejaarsstudent Business Studies aan Inholland Haarlem en onderdeel van het team dat bestond uit studenten van allerlei verschillende opleidingen die ieder hun eigen expertise meebrachten “Zuid-Holland bijvoorbeeld exporteert veel producten die we lokaal maken, en importeert vervolgens weer veel producten uit Europa die we lokaal kúnnen maken.” De Garden of Eternity verandert dat.

“We hebben een stadstuin bedacht die is ontworpen volgens het permaculture design. Deze tuin kan het hele jaar door alles produceren dat de inwoners van de metropoolregio Den Haag-Rotterdam nodig hebben voor een gezond dieet. Lokale voedselproductie dus, gebaseerd op een ecosysteem waarin planten en dieren in harmonie met elkaar leven, zonder pesticiden.” Ook Fien de Kort, vierdejaars Business Studies in Alkmaar, was onderdeel van het team, net als drie studenten van de Haagse Hogeschool.

Een idee met ‘ontzettend veel potentie’
“Dit idee heeft ontzettend veel potentie en kan op verschillende plekken in de metropoolregio Zuid-Holland uitgevoerd worden,” zegt Inholland-lector Patrick Huntjens (Sociale Innovaties in het Groene Domein), die deze hackathon organiseerde. De hackathon krijgt dan ook zeker nog een vervolg samen met de betrokken onderwijsinstellingen, aldus de organisatie van de Nationale Hackathon Circulaire Economie, die bestond uit  het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Kenniscentrum Mission Zero en Het Groene Brein. 

Ook Greenport West-Holland, met wie de studenten samenwerkten, ziet de hackathon als een belangrijk inspiratiebron. “We hadden nauw contact met Greenport tijdens de hackathon,” zegt student Floris. “We kregen iedere dag feedback en aanvullingen op ons plan. Ze waren erg positief over het idee. Het was echt een mooie ervaring. Ik deed vooraf nog niet heel veel met circulariteit, maar dat is met dit project wel veranderd. Het is niet alleen belangrijk, maar ook ontzettend interessant.”

De eerste ‘Donut-wijk’ van Nederland
Naast het team van Floris deden nog twee Inholland-teams mee. Zo bedacht een multidisciplinair team vanuit de domeinen Agri,Food & Life Sciences en Creative Business een plan om van de Sluisbuurt in Amsterdam de eerste ‘Donutwijk’ van Nederland te maken, gebaseerd op het 'Donut-model' van econoom Kate Raworth. “Dit is hoe een inspirerend co-creatietraject eruit kan zien,” zegt organiserend lector Patrick Huntjens. “De eerste Donut-wijk van Nederland is een mooi staaltje integrale gebiedsontwikkeling dat vanuit systeemperspectief een aantal mooie oplossingen aan elkaar verbindt; circulair, natuur- en sociaal-inclusief, alles ineen. Met de nieuwbouw van Inholland in de Sluisbuurt, en de studenten en werknemers, als spin in het sociale en circulaire web.” Hogeschool Inholland en de Gemeente Amsterdam zijn al aan de slag om een aantal ideeën uit deze Hackathon verder op te pakken. 

Het derde team van Inholland boog zich over de vraag hoe de oude, leegstaande gebouwen van Inholland Alkmaar circulair kunnen worden herontwikkeld. De traditionele oplossing is slopen, maar in deze hackathon verkenden de studenten in plaats daarvan alternatieve toekomsten met toegevoegde waarde voor de stad Alkmaar en de regio. De opdracht voor deze hackathon is bedacht door Robert Chamski. Hij heeft deze daarna met Han van Kleef multidisciplinair georganiseerd, met studenten, docenten en onderzoekers van de domeinen TOI, BFL en AFL.

Joep Mes startte al tijdens zijn opleiding Informatica aan de Hogeschool Inholland Haarlem met MESsoftware, zijn bedrijf dat gespecialiseerd is in het ontwikkelen van websites, webapplicaties, mobiele apps en webkoppelingen. Klein begonnen op de Start Up Campus Haarlem (SUCH) houdt het softwarebedrijf nu zelfstandig kantoor in het Crown Business Center in de Waarderpolder. Vanaf 1 januari 2021 breidt Joep uit en gaat hij samen met studiegenoot Jorrit Heijn verder onder de naam TRONE Software.

De naamsverandering is een eerbetoon aan hun in 2018 verongelukte medestudent Haki Taylan, die onder de naam TRONE al als software ingenieur opereerde.

Opleiding Software engineering
Al een eindje op weg om assistent accountant te worden, kwam Joep via een workshop in aanraking met de studie Informatica van Inholland Haarlem; hij meldde zich direct aan. "Software engineering lag me zoveel beter dan factuurtjes inboeken, dat ik me aan het einde van dat eerste jaar meteen ook heb ingeschreven bij de Kamer van Koophandel om mijn eerste websites te kunnen gaan bouwen voor opdrachtgevers."

(Student-)ondernemerschap
Het ondernemerschap past bij hem. "Mijn kracht ligt niet zozeer in de uitvoerende taken, dat is echt Jorrits talent. Ik ben best een prima programmeur, maar als ik om me heen zie wat iedereen hier kan, dat is echt waanzinnig! Ik hou zelf meer van dingen regelen, zorgen dat iedereen zijn werk kan doen en vooral van heel veel klantcontact. Kenmerkend voor de IT-branche is dat je opdrachten uitermate goed uitsplitst en zorgvuldig bedenkt en bespreekt welke technieken je gaat gebruiken. Ik vind het mooi om erover na te denken op welke manier je een klant het allerbeste kunt helpen."

Start Up Campus Haarlem
Na zijn afstuderen stelde eerst de Start Up Campus Haarlem en later Citylab Haarlem plek ter beschikking. Als tegenprestatie helpt Joep bij het hosten van de SUCH-website. "De Start Up Campus Haarlem is een fijne laagdrempelige plek. Het ondernemen moet je uiteraard zelf doen, maar ik heb er met veel plezier gezeten en ben blij dat we in een onzekere tijd kantoorruimte hadden."

Jonge studentondernemers wil hij op het hart drukken zich niet door twijfel te laten weerhouden. "Ik ben destijds in het diepe gesprongen door aan íedereen om me heen te vertellen dat ik voor mezelf was begonnen. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel, ook al heb je nog geen opdracht gedaan, ga lekker op de Start Up Campus Haarlem zitten en ga gewoon aan de gang!"

Kijk voor meer informatie op startupcampushaarlem.nl

Omdat de keuze voor een online intro in een vroeg stadium is gemaakt, is het de organisatoren gelukt om van 24 tot en met 28 augustus een gevarieerd en inhoudelijk programma te bieden dat nieuwe studenten digitaal laat proeven aan de sfeer in hun (nieuwe) studentenstad. Donny Keizer, die vorig jaar afstudeerde aan de opleiding Creative Business, heeft meegeholpen bij de organisatie van de Social Intro. En het wordt één groot – online – feest, als we hem mogen geloven.

Insta-takeovers en live radio
Donny: “Maandag en woensdag nemen Kenneth en Andor, studenten Creative Business, het Instagram-account van Inholland Haarlem over. Ze laten zien waar je als student in Haarlem kunt wonen, stellen de verschillende studie- en studentenverenigingen voor en nemen je mee naar de leukste en hipste hotspots in Haarlem, Overveen en Zandvoort. Dinsdag hebben we het online inspiratieprogramma ‘ICE Sessions’ bij onze Start Up Campus Haarlem (SUCH) met oud-student Michel Ordeman, de eigenaar van de Jopenkerk. Donderdag organiseert Mangelmoes van 17.00 tot 19.00 uur een online Disco Bingo; hilarisch wordt dat. En vrijdag zijn van 14.00 tot 16.00 uur de dj’s Rudy en Stevan van Inholland Radio live te horen op inhollandradiohaarlem.nl, waar zij in de studio praten met studenten en docenten.”

De Social Intro van Inholland Haarlem vindt plaats van 24 tot en met 28 augustus. Het programma is zowel voor studenten als geïnteresseerden te volgen via Instagram en Facebook. ICE Sessions is van 16.00 tot 17.00 uur live te volgen via Facebook Live van SUCH (@suchinholland) en YouTube van Inholland Haarlem.

In de (online) feeststemming
Naast de Social Intro hebben vijf studieverenigingen de handen ineengeslagen. Onder de gezamenlijke noemer ‘Introweek Haarlem’ hebben ze een programma samengesteld voor de eerstejaarsstudenten van de opleidingen Social Work, Pabo, MBRT, Bouwkunde, Bouwmanagement, Informatica, IT en Tourism Management. Britt Jansen, student Tourism Management en bestuurslid studievereniging Voluptuaria: “We hebben drie online toffe activiteiten georganiseerd van 26 tot en met 28 augustus. Deze activiteiten zijn voor iedereen te volgen via introweek.nl. Op woensdag organiseren we een online pubquiz, op donderdag een livestream van de online Mangelmoes Disco Bingo. En ik weet zeker dat het intro-concert op vrijdag de studenten in feeststemming brengt."

In september ondertekenden de gemeente Haarlem en Inholland Haarlem de intentieverklaring Citylab; een concept waarin onderwijs, bedrijfsleven en gemeente zich buigen over concrete maatschappelijke vraagstukken uit de stad. In november volgde een meet-up en werden mogelijke opdrachten besproken. Aan het begin van 2020 zijn, met Cityhap op 20 januari, de pitches van eerstejaarsstudenten Creative Business op 24 januari en in februari de start van studenten Informatica in het – nieuwe – kantoor van Citylab, de eerste concrete activiteiten een feit.

Ieder resultaat van het Citylab is een co-creatie tussen studenten en professionals vanuit gemeente, ondernemingen en onderwijs. Zo heeft de gemeente Haarlem aan studenten Creative Business de opdracht gegeven om bewoners van Haarlem en haar wijk Schalkwijk dichter bij elkaar te brengen. Wessel Pasveer, een van de tweedejaarsstudenten Creative Business die hiervoor Cityhap bedacht: “Zowel in het centrum van Haarlem als in Schalkwijk hebben we op straat mensen aangesproken. Wat vinden zij van Schalkwijk? Vinden zij dat de bouw van nieuwe woningen, het vele groen en de complete make-over van het winkelcentrum het imago van Schalkwijk een positieve boost geeft?” De meningen hierover liepen nogal uiteen.

Cityhap: eten verbindt
Om een discussie over het wonen en winkelen Schalkwijk te stimuleren, nodigden de studenten vijf Haarlemse hobbykoks uit om te koken voor hun zelfgekozen introducees. “Twee van de vijf koks, en ook hun introducees, wonen in Schalkwijk. De andere 20 gasten wonen elders in Haarlem. Geweldig toch, om inwoners uit verschillende wijken met elkaar in contact te brengen door ze samen te laten koken en eten.” De studenten hebben het multiculturele diner en de discussie die aan tafel plaatsvond gefilmd, om er vervolgens een korte documentaire over te maken. “Informatief, inhoudelijk en persoonlijk. En natuurlijk hopen we dat deze pilot aanzet tot een serie vervolgopdrachten voor de gemeente”, voegt Wessel eraan toe.

Onder de Toren
Het diner vond plaats bij Kookstudio Haarlem, bij de Lichtfabriek. “Simpelweg omdat je daar beschikt over een keuken, en genoeg ruimte hebt om met een grote groep te tafelen”, verklaart Jorien Stoop, die vanuit Inholland Haarlem nauw betrokken is bij Citylab. Van deze locatie is het een mooi bruggetje naar de nieuwe locatie van Citylab, dat tot dusver gevestigd zat in de Slachthuisbuurt. Onlangs ontving Jorien de sleutel van Onder de Toren, een bruisend bedrijfsverzamelgebouw gevestigd in de voormalige KPN-toren in de Waarderpolder. “We delen het gebouw met verschillende bedrijven. Daarnaast is de locatie goed te bereiken met zowel de auto als met het openbaar vervoer. Voordeel voor de studenten is dat je met de trein binnen 10 minuten van Inholland naar Citylab reist.” Vanuit Onder de Toren gaan Inholland-studenten van de Haarlemse opleidingen werken aan de vele Haarlemse vraagstukken. Maandag 3 februari betrekken de eerste studenten (60 studenten van de opleiding Informatica) het nieuwe onderkomen. 

In alle drie de projecten van TechValley gaat het over het helpen van gebruikers in de omgang met complexe machinerie door het ontsluiten van informatie, het geven van overzicht en inzicht en het verlagen van de leercurve. Gebruikers moeten primair met hun taak bezig zijn, niet met hun ‘gereedschap’. Na een aantal kleine opdrachten is het tijd voor het grote werk. “De studenten werken aan opdrachten van echte opdrachtgevers”, vertelt Nymphaea Notschaele, een van de docenten die de minor heeft begeleid. In eerste instantie vanuit het Citylab Haarlem, gevestigd in de Haarlemse Waarderpolder. “Toen dat niet meer mocht, zijn de studenten vanuit hun eigen locaties met elkaar aan de slag gegaan. Ik ben er trots op dat ze zich snel hebben weten aan te passen en de projecten professioneel hebben afgerond.”

Veilige bediening
De studenten volgen een vaste werkwijze. Van dataverzameling en het benoemen van de hoofd- en deelvragen tot een experience map en het definiëren van persona’s. Vervolgens worden de verschillende ideeën uitgewerkt in de ideation-fase en verwerkt in een prototype. “We hebben veel contact gehad met onze opdrachtgever. De dag na de kick-off zijn we op bezoek geweest in Wieringerwerf”, vertelt student Lennart die samen met Rohan, Bob en Mats de snijmachine van HGG onder de loep nam. “Onze opdracht was het om de user interface van de RPC1200 aan te passen zodat de operators meer ondersteuning ondervonden bij het nemen van beslissingen en het uitvoeren van acties en zo de machine veilig en foutloos kunnen bedienen.”

Meer contrast
Joey Beukema van HGG is tevreden met het eindresultaat. “Het is zeer professioneel en van hoge kwaliteit. Tussendoor hebben ze duidelijke voorstellen gepresenteerd. Onze feedback daarop hebben ze goed verwerkt. Sterker nog, waar mogelijk kwamen ze met alternatieven. Ja, deze mannen waren heel communicatief en proactief.” Zijn collega Mike Jongejan kan dat alleen maar beamen. “De hele user interface is simpeler geworden. De stappen die de operators moeten volgen zijn heel duidelijk. Wat mij ook aanspreekt, is dat ze met het gebruik van kleur het contrast hebben vergroot. En door het gebruik van onze huisstijl lijkt dit ontwerp op onze andere producten.”

Boerenverstand
De prioriteit van de directeur van JOZ, producent van mestrobots, lag sinds de corona-uitbraak bij de bedrijfsvoering. “Daarom hebben we, met zijn toestemming, direct contact gelegd met de dealer en een van de boeren die de mestrobot gebruikt.” Een slimme zet van studenten Djordi, Marco, Thijs en Thomas. Net zo slim als het prototype dat ze online presenteren, want dat ziet er volgens docent Eef Stavenuiter goed uit: "Een belangrijke doelstelling was het om de brei aan data die de mestrobots produceren te vertalen in een user interface waarbij veehouders en dealers duidelijker inzicht hebben in de status van hun door hen gebruikte of geleverde robots. Met jullie voorstel kan de veehouder nu zelf  besluiten om bepaalde kleine reparaties te doen aan zijn robot. Zo is de robot snel weer productief. Onder het kopje predictive maintanance kan ook de dealer nu vooraf bij de klant aangeven dat bepaalde onderdelen van de robot aan vervanging toe zijn. De vormgeving van jullie app ondersteunt daarnaast ook nog eens de logica van de gebruikersinterface. Prima gedaan zo." De presentatie is overigens opgenomen zodat de directeur deze op een later tijdstip kan terugkijken.

Gelijk gebruiken
Van snijmachines via mestrobots naar verpakkingsmachines. De derde groep, bestaande uit René, Job, Wilmar en Silvan, heeft te maken met meerdere gebruikers: operator, chef en technicus. “De operators zijn vaak onervaren, minder geschoold of seizoensarbeider. Zij moeten in korte tijd een complexe machine adequaat leren bedienen." Joost Breed van JASA, de producent van de verpakkingsmachine, is dan ook blij verrast dat het de studenten - met kleuren, symbolen en waarschuwingen - gelukt is iedereen de machine te laten bedienen. “Veel van onze operators spreken de taal niet. Door te kiezen voor icoontjes hoeven we geen teksten te vertalen. Wat ik ook fijn vind, is dat als er ergens een probleem is, bijvoorbeeld verpakkingsmateriaal dat bijgevuld moet worden, dit bovenaan je scherm komt te staan. Zo weet je gelijk waar je prioriteit ligt.” Zijn collega Marleen Bakker-Snoek vindt het daarnaast handig dat deze error-meldingen in een afwijkende kleur zijn weergegeven. “Ook hoe je het probleem vervolgens oplost staat stap voor stap vermeld. Ondanks dat het gaat om veel parameters is het helder, overzichtelijk.” Als het aan Joost en Marleen ligt, wordt deze user interface gelijk in gebruik genomen. Een groter compliment dan dat kan je als student niet krijgen.

De opleiding Business IT & Management (BIM) organiseerde in februari samen met managementadviesbureau Aranea het jaarlijkse symposium Informatiemanagement bij Inholland Diemen. Derde- en vierdejaarsstudenten presenteerden aan de hand van zelfgemaakte filmpjes de resultaten van het onderzoek dat ze in teams uitgevoerd hadden. Het leverde tevreden opdrachtgevers op: “We gaan het voorstel van de studenten verwerken. De opdracht heeft dus goed uitgepakt voor ons!”

King Parking biedt op Schiphol een parkeerservice waarbij je alleen je auto voor de deur van Schiphol neerzet en een ‘valet’, soort chauffeur, je auto op een parkeerterrein nabij Schiphol parkeert. Dit bedrijf verwerkt alle gegevens handmatig, wat onnodig veel tijd en papier kost. Studenten Shahbaaz, Shaïd, Ahmet, Soeradj en Marchia hebben daar een oplossing voor gevonden: met behulp van ‘API’s’ kan King Parking handmatige processen automatiseren. Een API (application programming interface) roept gegevens van een ander programma op en zet ze over op een eigen programma. In dit geval gaat het om de aankomsttijden van alle vluchten van Schiphol. Dankzij het gebruik van een API komen ze automatisch binnen zodat de valet ze niet meer hoeft op te zoeken op de website van Schiphol.

'Less paper, save the world!'
Daarnaast heeft het team voorgesteld om het intakeformulier te vervangen door een app en de auto bij de intake te filmen om alle deuken te kunnen registreren. Dan hoef je niet elk deukje te beschrijven. “Less paper, save the world!”, bekrachtigen de studenten hun advies. Eigenaar Hans Adrichem van King Parking wordt hier blij van: “We gaan het voorstel van de studenten verwerken. De opdracht heeft dus goed uitgepakt voor ons!”

Agile teams
GVB (Gemeentelijk Vervoersbedrijf Amsterdam) is al enige tijd bezig om de agile werkwijze te implementeren. Agile organiseren is een manier van flexibel denken, werken en organiseren. Agile teams werken in korte cycli (sprints) en bouwen een product stukje bij beetje, waardoor ze snel en effectief kunnen inspelen op veranderingen in de buitenwereld. Bij GVB werkt nu een deel van de organisatie met agile teams.

Bij de afdeling informatiemanagement stemmen planmakers de informatiebehoefte en ICT op elkaar af. De agile teams zijn de bouwers van ICT. Hun werk loopt niet synchroon met dat van informatiemanagement, dat het ‘watervalmodel’ hanteert, een langdurig traject van ontwerp via productie naar het gebruik. Het bedrijf zoekt dan ook een betere aansluiting tussen informatiemanagement en de agile teams.

Overkoepelende backlog
Studenten Yorm, Mimoun, Françoise, Tim, Arwindh en SaidOmar zijn na hun onderzoek onder meer tot de volgende aanbevelingen gekomen: hanteer een overkoepelende backlog (takenlijst) voor de teams en organiseer elk kwartaal een ‘sprint review’ voor informatiemanagement en de agile teams, zodat ze gezamenlijk naar de backlog kunnen kijken om goed op de hoogte te blijven van elkaars voortgang. Harm van Dommelen, informatiemanager GVB, reageert tevreden op de presentatie: “We zijn zeker van plan om op korte termijn zoveel mogelijk van de aanbevelingen toe te passen.”

Gedragsverandering in organisaties
Naast bovengenoemde en nog zeven andere studententeams zijn twee aansprekende experts uit het werkveld uitgenodigd voor een keynote. Gert-Jo van der Heijden van Cegeka biedt het publiek een kijkje in de keuken van de cloud: waar je op moet letten en wat je kansen en risico’s zijn als je als organisatie voor de keuze staat om wel of niet in de cloud te gaan werken. Robert den Broeder van OBM Dynamics neemt gedragsverandering in organisaties onder de loep. Het realiseren van een verandering in structuur of proces verloopt meestal niet soepel en leidt dan niet tot grotere prestaties. Gewenste resultaten worden pas bereikt als de medewerkers het juiste gedrag vertonen. Het is daarom volgens Den Broeder van belang om je medewerkers intrinsiek gemotiveerd te krijgen en hun gedrag te beïnvloeden. Er volgt een boeiende interactieve presentatie.

Zoektocht
Richard Oerlemans, directeur van het Domein Techniek, Ontwerpen en Informatica (TOI), is na afloop onder de indruk van de resultaten van de studententeams: “Erg knap hoe studenten in een korte tijd het probleem kunnen analyseren en tot bruikbare oplossingsvoorstellen komen.” Docent Frank Schreurs sluit zich daar bij aan: “Het is complexe materie waar de studenten zich over moeten buigen. Je merkt dat het altijd wel een zoektocht voor ze is. Door hun gebrek aan werkervaring is het voor studenten nog moeilijk om te begrijpen wat nu eigenlijk het probleem of de opdracht is. Ik vind het bewonderenswaardig dat het ze toch lukt! En ik sta ervan te kijken hoe ze vervolgens bij de presentatie de essentie van het probleem en de oplossing in een filmpje kunnen vatten. Onze studenten zijn echt creatief!”

Inholland Haarlem is voor de vierde keer gastheer van dit evenement. De wedstrijd heeft als doel om kinderen warm te laten lopen voor informatica en techniek en zich te verdiepen in actuele maatschappelijke vraagstukken; daar kan de hogeschool zich zeker in vinden. Teamleider Daniëlle Leentjens van de opleiding Informatica ontvangt alle kinderen samen met dagpresentator Joey, student Creative Business. Ze vertelt dat bij de organisatie van deze regiofinale veel studenten betrokken zijn van de opleidingen Informatica, Creative Business en Pabo.

'Dat de beste mag winnen!'
Daniëlle heeft goed nieuws: omdat er maar liefst 22 teams meedoen, mogen er niet één, maar twee teams door naar de Beneluxfinale. Dat bericht wordt met luid gejuich ontvangen. Joey zweept de kinderen lekker op: “Hebben jullie er zin in?” “Jaaaaah!”, reageren ze volmondig. Daniëlle besluit: “Heel veel succes en dat de beste mag winnen!”

Een deel van de leerlingen vertrekt naar de J-toren. Daar mogen ze hun ideeën met betrekking tot het thema ‘City Shaper’ presenteren: binnen dit thema hebben ze innovaties en creatieve oplossingen bedacht voor hun eigen leefomgeving. Ook nemen ze deel aan het spel ‘River crossing’, waarbij ze hun samenwerkingscapaciteiten hard nodig hebben.

Parcours afleggen
Ondertussen gaat de robotwedstrijd in de centrale hal van start. “Iedereen klaar? Drie, twee, één, LEGO!”, brult Joey in zijn microfoon. Gelijk gaan de teams in tweetallen geconcentreerd aan de slag met hun robot, ondersteund door een laptop. In tweeëneenhalf minuut moet de robot een parcours afleggen en enkele opdrachten uitvoeren. De teams worden aangemoedigd door een grote schare supporters die ze luidkeels aanmoedigen en zelfs spandoeken hebben meegenomen.

De jury deelt een groot aantal awards uit aan verschillende teams. Maar de belangrijkste prijs, een ticket naar de Beneluxfinale, wordt behaald door het team van basisschool De Westbroek en runner-up ‘Rozenleger’ van De Rozenbeek. Zij sprokkelen in totaal de meeste punten binnen op alle onderdelen.

Bioscoop, zwembad en ijsbaan
Celine zit in groep 8 van De Westbroek en is het enige meisje van haar team: “Ik had niet verwacht dat we zouden winnen! We hadden vandaag veel discussies en er gingen best wel wat dingen mis. Onze hijskraan bijvoorbeeld, die werkte niet zoals we wilden omdat het parcours toch een klein beetje anders was dan bij ons op school.” Voor City Shapers heeft haar team bedacht dat er een bioscoop, zwembad en ijsbaan gebouwd moeten worden in de gymzaal van hun school. Misschien niet helemaal realistisch. “De presentatie ging ook wel moeizaam. Ik vond de missies met de robots een stuk makkelijker.”

Het team heeft vanaf september heel hard gewerkt om alles voor te bereiden: “Elke schooldag van 12.15 tot 14.45 uur en soms gingen we ook na schooltijd nog een uur door. We hebben geen lessen gemist hoor! Het werd vermengd met de lessen wereldoriëntatie.”

Suikerspinnen en popcorn
Tussen de beoordelingsmomenten door en tijdens het juryberaad worden de kinderen vermaakt met limbo, levensgroot Jenga, Twister en blikgooien. Ook kunnen ze foto’s maken in de photobooth en worden er ter plekke suikerspinnen en popcorn bereid en uitgedeeld. Maryam van basisschool De Ark uit Heemskerk geniet er met volle teugen van. “Ik was alleen best wel zenuwachtig voor de presentatie: bang dat ik iets zou vergeten te vertellen. Maar verder vind ik het niet zo belangrijk om te winnen. Het is gewoon superleuk om dit mee te maken!”

Ook bij Inholland Alkmaar heeft een regiofinale plaatsgevonden: bekijk hier het verslag.

3, 2, 1... LEGO
‘Zijn jullie er klaar voor?’ vraagt de hoofdscheidsrechter. Het antwoord is oorverdovend: ‘JA!’ ‘Oké, dan gaan we beginnen. Drie, twee, één… LEGO!’ Met slechts een paar drukken op de knop sturen de teams hun robots op pad. ‘Dat ziet er goed uit. Drie verdiepingen in de cirkel, mét zonnepanelen’, schalt het door de microfoon. Een luid gejuich barst los.

Uitdagend thema ‘City Shaper’
De FIRST® LEGO® League is veel meer dan alleen een robotwedstrijd. Elk jaar worden de deelnemers, tussen de 9 en 14 jaar, middels een thema uitgedaagd om na te denken over wereldproblemen en de toekomst. Dit jaar was het thema “City Shaper”. ‘Stel je voor dat je een nieuwe wereld zou mogen bouwen… Waar zou jij beginnen?’ vroeg de organisatie aan de leerlingen.

Originele oplossingen voor regionale problemen
Het bedenken van creatieve oplossingen, voor hun eigen woon- en leefomgeving, is aan de leerlingen van de regio Noord-Holland Noord wel besteed! Met veel enthousiasme gingen zij op zoek naar een probleem. Eén van de groepen vond al snel een uitdaging om hun tanden in te zetten: het braakliggende terrein in Heerhugowaard. ‘Het terrein is een doorn in het oog van de leerlingen’, vertelt een jurylid. ‘Daarom bedachten zij dat dit gebruikt kan worden om zowel bijen, mussen als bejaarden te huisvesten.’ Ook het Parkhotel in Bergen kreeg een nieuwe bestemming. Hier zal zich in de toekomst een sportschool vestigen, waarmee energie opgewekt wordt.

Een plasticvrij Zaanstad
En de binnenstad van Zaanstad? Daar is volgens de leerlingen niet alleen een overschot aan toeristen, maar ook aan plastic afval. Om de bevolking te stimuleren om dit te recyclen, bedachten zij een uniek beloningssysteem. Wie zijn afval weggooit krijgt een cadeautje. Gemaakt van het plastic dat je weggegooit hebt. Hun inspiratiebron voor dit idee? De welbekende, papier-etende “Holle Bolle Gijs” uit de Efteling.

Uniek en innovatief 
Allemaal prachtige initiatieven. Maar er kan maar één idee de “Project Award” winnen. Dit idee kwam van het team de Blauwe Kangoeroes. Zij bedachten een innovatieve manier om airconditioning te vervangen door verticale zonneschermen, gemaakt van passiebloemen. Deze kun je naar wens open- en dichtschuiven en ze trekken ook nog eens bijen aan. ‘Van zo’n oplossing heb ik nog nooit gehoord. Dit is echt een uniek en innovatief idee,’ vertelt één van de juryleden, die zichtbaar onder de indruk is.

Jong talent
Eveneens verrast door de intelligentie van de jonge techneuten, was één van de studentbegeleiders van de Pabo. Samen met studenten van de opleiding Technische Informatie, begeleidde hij de leerlingen in de aanloop naar én tijdens de regiofinale. ‘Ik stond er versteld van dat de allerjongste deelnemers het efficiëntste ontwerp gebouwd hebben. Hun robot is zo ontworpen dat hij telkens twee vliegen in één klap slaat’, aldus de Pabo-student.

Een prestatie om trots op te zijn
Een robot missies laten uitvoeren is nog flink lastig. Op het wedstrijdveld is het ook compleet anders dan op school. Soms krijgen de zenuwen de overhand. Eén van deelneemsters vertelt dat haar handen zo trilden, dat de robot steeds omviel. Gelukkig kan ze nog steeds lachen. ‘Het gaat vandaag niet om het winnen’, legt een betrokken vader uit. ‘Het gaat om wat ze allemaal bereikt hebben.’ En wat hebben de leerlingen ontzettend veel bereikt. Ze hebben geleerd om robots te programmeren, ze zijn zich bewust geworden van thema’s als voedseltekorten, CO2-reductie en verticaal tuinieren. En bovenal hebben ze geleerd om goed met elkaar samen te werken. Een prestatie om trots op te zijn. Daarom werden alle deelnemers aan het einde van de dag gehuldigd met een medaille.

De Groene Kangoeroes winnen de Champions Award
Toch kon er maar één team met de “Champions Award” naar huis gaan. Dit was het team dat op hun presentatie, samenwerking, het design én de prestaties van de robot gemiddeld het beste scoorde. ‘En de winnaars van de Champions Award zijn… Kangoeroes! Maar welke?’ zegt Bas van der Vliet van Hogeschool Inholland Alkmaar geheimzinnig. ‘De Groene, of de Blauwe?’ Heel lang hoefde het publiek gelukkig niet in spanning te wachten op het verlossende woord. ‘De Groene Kangoeroes!’ Vol ongeloof stamelt één van de winnaars: ‘Ik kan het echt niet geloven. Ik ben zo ontzettend blij! We gaan naar de finale!’

Winnaars, natuurtalenten en doorzetters
Naast de Kangoeroegroepen van Stichting Agora uit Assendelft, ging ook Kombotcity van Het Kompas uit Alkmaar met een prijs naar huis. Zij wonnen de “Core Values Award” voor hun goede samenwerking. Het beste robotontwerp was gemaakt door de Van Reenenschool uit Bergen. En de prijs voor de beste looks ging naar de Natuurtalenten van De Hasselbraam uit Heerhugowaard. De leerlingen van Copernicus uit Hoorn kregen de doorzetterstrofee. Met slechts één week om zich voor te bereiden, heeft dit team een knappe prestatie geleverd.

De bouwwereld staat onder grote maatschappelijke druk. Want terwijl er in Nederland nu flink gebouwd moet worden, roept de snel veranderende maatschappij tegelijkertijd om een compleet andere werkwijze van de bouwsector. Er zijn veel nieuwe productietechnieken zoals 3D-printen met robots, slimme sensoren en nieuwe duurzamere materialen. Dit leidt tot allerlei mogelijkheden zoals circulair bouwen, eenvoudige modulaire bouwmethoden en andere slimme oplossingen. Voor veel (kleinere) architectenbureaus projectontwikkelaars en MKB-bouwbedrijven zijn deze nieuwe technologieën vaak nog onbereikbaar. Dit kan liggen aan gebrek aan kennis, kapitaal of onderlinge communicatie tussen de verschillende lagen in de bouwsector. Hierdoor loopt de innovatie in de bouw achter.

Innovatiehub
Hoe kun je innovatie versnellen? Met behulp van een plek waar je ruimte en faciliteiten creëert zonder regelgeving, waar je in alle vrijheid kunt samenwerken en experimenteren in inspirerende praktijkcases die direct toepasbaar zijn. En waar je in een open setting kennis met elkaar deelt.

BouwLab R&Do is een innovatiehub die nieuwe bouwtechnologieën toegankelijk maakt voor iedereen die zich hierin wil verdiepen, een testcase wil doen of een pilotproject wil oppakken. Op een zeer laagdrempelige wijze kunnen bedrijven, overheidsorganisaties en onderwijsinstellingen samen werken aan nieuwe innovatieve en circulaire oplossingen en daarbij gebruikmaken van alle faciliteiten van het BouwLab.

Bouwkundedocent Kristian Dansen is dankzij de toegekende EFRO-subsidie (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling) één dag per week aanwezig in het BouwLab. Hij ontwikkelt lesmateriaal voor Inholland, maar ook voor bedrijven. Daarnaast begeleidt hij studenten bij hun (afstudeer)projecten. “Onze studenten leren in de praktijk en laten zich dan ook zien. Ze krijgen de kans om voorop te lopen, hoe geweldig is dat! Ze mogen, nee móeten, hier fouten maken: als je continu binnen de lijntjes kleurt, kom je niet vooruit.” Naast Bouwkunde gaat Inholland ook andere opleidingen bij het BouwLab betrekken, zoals Werktuigbouwkunde, Civiele Techniek, Elektrotechniek en Informatica/IT.

Haïtihuis
In de aanloop naar de officiële opening hebben Bouwkundestudenten van Inholland Haarlem het 'Haïtihuis' opnieuw opgebouwd onder begeleiding van bedenker en architect Pieter Stoutjesdijk. Het is een concept-huis dat eerder in het Stedelijk Museum heeft gestaan. Het idee voor dit unieke bouwstuk is ontstaan in 2010 toen een aardbeving vrijwel compleet Haïti platlegde. Pieter kwam in contact met het BouwLab dankzij TU-docent en architect Thijs Asselbergs, die ook verbonden is aan het BouwLab. “Het idee voor het CNC Shelterhuis, oftewel Haïtihuis, was in 2013 mijn afstudeerproject bij de TU Delft. Het sluit goed aan bij de ambities van het BouwLab. Het is een prefab woning waarvan alle onderdelen computergestuurd zijn geproduceerd”, legt Pieter uit.

Een aantal aspecten zorgt voor een fundamenteel andere dan de klassieke bouwmethodes: het gebouw is compleet aangepast aan de omgeving, er is één type materiaal gebruikt – circulair: landbouwafval in de vorm van geperst stro en hooi –, je hebt slechts één machine en een rubberen hamer nodig om hem in elkaar te zetten, zonder schroeven en spijkers, en het is volledig remontabel. “Op papier werkt alles vlekkeloos, maar als je het vervolgens gaat maken, merk je waar je tegenaan loopt. Zo zijn er tijdens het demonteren en het transport toch wat beschadigingen ontstaan. Daar zoeken we hier met de studenten wat creatieve oplossingen voor. Tja, je moet als architect je handen vuil durven te maken!”

Beter betaalbare bouwwerken
Het Haïtihuis wordt in het BouwLab, met toevoeging van wat extra functionaliteiten zoals verlichting en meubels, in gebruik genomen als vergaderruimte. Pieter: “Mijn doel is om deze computergestuurde techniek CNC frees te integreren in de Nederlandse bouwindustrie en daarbij architect, constructeur en bouwer met elkaar in contact te brengen. Dit gaat ervoor zorgen dat we beter betaalbare bouwwerken van hoge kwaliteit kunnen neerzetten.”

BouwLab Live
BouwLab R&Do gaat op woensdag 30 oktober van 15.00 tot 18.00 uur van start met het event ‘BouwLab Live. Naast de officiële aftrap en de overhandiging van de Fieldlabstatus aan BouwLab R&Do als Smart Industry Fieldlab vindt dan ook de talkshow BouwTalks Live plaats, met als gast onder anderen Maxime Verhagen van Bouwend Nederland.

Bij het jaarlijkse seminar van de masteropleiding Medical Imaging / Radiation Oncology (MIRO) werden op maandag 7 oktober de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied onder de loep genomen door diverse sprekers van Inholland en uit het werkveld. Met name de kansen die het digitale tijdperk biedt, kwamen ruim aan bod. Zo brak Dr. Paul Algra, neuroradioloog bij de Noordwest Ziekenhuisgroep, een lans voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij de radiologie: “Dit betekent zoveel voor de patiënt en de medische wetenschap!”

Jaren geleden zette het bedrijf NVIDIA een spelletjescomputer in de markt met een videokaart die later heel geschikt bleek te zijn voor toepassing in de radiologie dankzij beeldherkenning. Dr. Paul Algra vertelt: “Een jaar of vier geleden beweerden enkele wizzkids die samen de startup Aidence hadden opgezet, dat een product op basis van kunstmatige intelligentie beter scans kan lezen dan radiologen. Nou, je zult begrijpen, daar was ik aanvankelijk wat sceptisch over. Maar ja, ze bleken toch een punt te hebben.”

Deep learning
Sindsdien neemt ‘deep learning’ een enorme vlucht. Als een computer of ander apparaat zelfstandig beslissingen neemt op basis van data en dankzij steeds grotere hoeveelheden data blijft ‘bijleren’, noemen we dat kunstmatige intelligentie, oftewel artificial intelligence (AI). Deep learning is een vorm van kunstmatige intelligentie waarbij de algoritmen – soort rekenrecepten – sterk doen denken aan de structuur en functie van de hersenen. In feite zijn het kunstmatige neurale netwerken.

Het bedrijf Aidence specialiseerde zich in de beeldherkenning van long CT-scans om te ondersteunen in het detecteren van longkanker en ging samenwerken met ziekenhuizen. “Ze hebben 45.000 CT-scans uit de VS gehaald om het algoritme op te trainen. De ontwikkelfase duurde twee jaar en sinds een jaar wordt het algoritme toegepast in een aantal ziekenhuizen. Locatie Alkmaar van de Noordwest Ziekenhuisgroep is een van de eerste ziekenhuizen die het aanschaffen voor dagelijks gebruik in de klinische praktijk.”

Strokeviewer
Daarnaast loopt een tweede initiatief in samenwerking met Nico.lab. Dat bedrijf heeft de ‘strokeviewer’ ontwikkeld. “Daarmee kunnen we beroertes signaleren en gelijk vaststellen of het om een bloeding gaat of om een stolsel. In het ene geval dient de patiënt door het AMC behandeld te worden, in het andere geval door het ziekenhuis in Alkmaar. Er is haast bij en om tot de juiste diagnose te komen is nauwkeurigheid geboden.”

Als er foutieve informatie is ingevoerd om het algoritme te trainen, ontstaan herkenningsfouten. Hij kijkt wel, maar ziet niet: er zit geen begrip aan vast. Hij registreert dus wel beelden maar ziet geen context. Dr. Algra licht dit toe: “Bij het seminar heb ik een illustratie (zie onder) laten zien van een boerderij. Bij AI wordt geregistreerd dat daar een boer op te zien is die een lepel en vork vasthoudt die ongeveer even groot zijn als hijzelf. Ook komt er een aantal dieren in beeld, waaronder een eend die op het dak tv zit te kijken. Een mens met echte hersenen realiseert zich gelijk dat er wat dingen niet kloppen aan het plaatje. Maar een kunstmatig neuraal netwerk zal die conclusie niet trekken.”

Eigen populatie
Het is dus belangrijk om de juiste en vooral representatieve data te verzamelen. “De epidemiologie van China wijkt af van Nederland: je ziet vanuit Chinese data bijvoorbeeld veel vaker tuberculose naar boven drijven als diagnose. Dat is niet handig voor de diagnosestelling in Nederland. De beste algoritmes zijn getraind op de eigen populatie. Deze algoritmes moeten we zelf ontwikkelen: dit is een mooie taak voor de MBB’er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige – red.)”.

Dr. Algra heeft al een onderwijsplan ingediend. “De werkzaamheden van de MBB’er gaan veranderen, dat is onvermijdelijk. En de ICT’er en MBB’er moeten meer gaan samenwerken. Of we gaan meer met professionals werken op het snijvlak tussen ICT en MBB. In elk geval is het noodzakelijk om AI te integreren in het onderwijs.”

Masterclass AI in de gezondheidszorg
Om de positie van de MBB’er, maar ook andere zorgprofessionals werkzaam in de gezondheidszorg te versterken, ontwikkelen de masteropleidingen Medical Imaging / Radiation Oncology (MIRO) en Advanced Health Informatics Practice (AHIP) samen met de Noordwest Ziekenhuisgroep een masterclass AI in de gezondheidszorg. Deze masterclass stelt de professional in staat om als schakelfunctionaris tussen de gezondheidszorg en de ICT de (door)ontwikkeling en implementatie van AI te begeleiden en ook mee te werken aan de definitie van de nieuwe rollen van de MBB’er in het AI-tijdperk.

“Kunstmatige intelligentie is een instrument dat wij heel goed kunnen gebruiken. AI kan één ding en dat kan hij hartstikke goed. Dat ding is slechts 1/10 van ons werk. Sommige collega’s vinden het een bedreigende ontwikkeling, anderen vallen erbij in slaap, maar ik vind het prachtig! Je moet je ogen juist open houden voor dit soort nieuwe ontwikkelingen. Ik ben notabene zelf pas sinds tien jaar geïnteresseerd in computers. Maar ik vind AI té boeiend om te laten liggen. Dit betekent zoveel voor de patiënt en de medische wetenschap!”

Paul Algra heeft samen met Erik Ranschaert en Sergey Morozov het eerste boek over dit onderwerp geschreven: ‘Artificial Intelligence in Medical Imaging’.

De FIRST® LEGO® League is een unieke internationale roboticawedstrijd voor kinderen van 9 tot en met 14 jaar, die hen de mogelijkheid biedt om in teamverband op een leuke en uitdagende manier in aanraking te komen met techniek.

Kick-off Alkmaar
Paul Stegers van Wooncompagnie verzorgde tijdens de middag van de kick-off in Alkmaar een workshops over klimaatverandering. “Het wordt warmer op de aarde, droger in de zomer, natter in de winter. Onze voetafdruk op de aarde is groot in Nederland. Wanneer is je voetafdruk groter: als je vlees, zuivel of groente eet? Wonen in een vrijstaand huis, appartement of rijtjeswoning?” Met onder andere deze vragen werden de deelnemende kinderen uitgedaagd na te denken over hoe zij hun leefomgeving inrichten, welke keuzes ze maken en welke voetafdruk zij daarmee achterlaten.

Start in Haarlem
In Haarlem zorgen studenten en docenten van de opleidingen Informatica, Pabo en Creative Business samen voor de organisatie en een goede begeleiding van de leerlingen. Bij de kick-off inspireerde Bouwkunde-docent Kristian Dansen de scholieren om tot spannende ideeën te komen rond het thema City Shaper.

Workshops
Na de kick-off namen de scholieren deel aan drie verschillende workshops, onder andere over het programmeren van de Mindstormsrobots. Een van de aanwezige kinderen juichte spontaan: “Yes! Mindstorms! Daar hou ik van!”. Anderen luisterden met rode koontjes ingespannen naar alle aanwijzingen. De workshop programmeren werd in Alkmaar gegeven door student Luuk Bolding, derdejaarsstudent Technische Informatica.

Tijdens de kick-off doen eerstejaarsstudenten van deze opleiding zélf kennis op over programmeren en de techniek achter het robot bouwen. Zo maken de studenten direct kennis met de leerlingen die zij de komende tijd op de scholen gaan begeleiden. Docenten Technische Informatica  houden hierbij hun vinger aan de pols. De studenten gaan tot aan de finale een paar keer naar de teams op de scholen om de wedstrijd te begeleiden.

Regiofinales op 20 en 27 november
In Alkmaar gaan de komende periode gaan achttien teams van scholen uit Noord-Holland Noord aan de slag met het zelf bouwen van robots. De leerlingen presenteren op woensdag 20 november tijdens de regiofinale bij Inholland Alkmaar aan de Bergerweg hun kunsten qua robotdesign, teamwork, onderzoek, presentatie en projectplanning.

Maar liefst 25 teams van 15 scholen uit Noord-Holland Zuid bouwen de komende twee maanden aan de beste robot. De regiofinale bij Inholland Haarlem op woensdag 27 november belooft ook een ware happening te worden.

Deelnemende scholen Alkmaar
De volgende scholen nemen deel aan de robotwedstrijd: Bonhoeffer College uit Castricum, De Fonkelsteen uit Heerhugowaard, De Rietvink uit Assendelft, twee Kangoeroegroepen van de stichting Agora uit Assendelft, OBS Atalanta uit Heerhugowaard en CSG Jan Arentsz uit Alkmaar, De Branding uit Den Oever, De Hasselbraam uit Heerhugowaard, De Ark uit Heemskerk, een deelnemende school van Stichting Tabijn, Van Reenenschool uit Bergen, De St. Jozefschool uit ‘t Zand en Het Kompas uit Alkmaar.

Deelnemende scholen Haarlem
In Haarlem doen deze scholen mee: De BSV uit Bloemendaal, OBS Bos & Vaart uit Haarlem, Unikidz uit Amsterdam, Haarlemmermeer Lyceum uit Hoofddorp, Bethelschool uit Beverwijk, De Franciscus uit Bennebroek, Poseidon uit Amsterdam, De Bonkelaar uit Amsterdam, Nelson Mandela uit Amsterdam, RKBS De Rozenbeek uit Velserbroek, St. Michael College uit Zaandam, De Vlinderboom uit Amsterdam, De Ark uit Heemskerk, Kaj Munk College uit Hoofddorp en De Hoeksteen uit Velserbroek.

Veranderingen in het programma
Vanuit FIRST® LEGO® League zijn er enkele veranderingen ingevoerd. Zo is de opzet nu uitgegaan van een lesprogramma, dat eerst in de klas op school met alle leerlingen uitgevoerd kan worden. Alle kinderen hebben een ingenieursschrift om in te werken en aan het einde van het programma, voordat de regiofinale plaatsvindt, houdt de klas eerst een eigen finale. Om dit te bewerkstelligen is ook veel werk verzet vanuit de Stichting Techniek Promotie in Eindhoven, partner van FIRST® LEGO® League in de Benelux. Vanuit Hogeschool Inholland is er een nieuwe award toegevoegd: de Team Award. Het team met de origineelste naam en bijbehorende outfit kan deze juryprijs winnen.

Nog aanmelden
In Alkmaar is nog ruimte voor maximaal vier teams. Scholen kunnen zich nog aanmelden tot 30 september. Voor meer informatie over dit evenement kun je contact opnemen met Hogeschool Inholland Alkmaar via Miriam Lof, miriam.lof@inholland.nl. Opgeven gaat in de eerste plaats via www.firstlegoleague.nl.

Met drie spetterende pitches is donderdag 6 juni een uniek pilotproject afgesloten. Zeven weken lang gingen leerlingen van het Kaj Munk College en studenten van het Nova College en Inholland samen aan de slag met opdrachten uit het regionale bedrijfsleven. Het was één grote ontdekkingstocht, voor iedereen.

"Niet alleen hebben jullie laten zien wat de meerwaarde is van samenwerken vanuit verschillende opleidingen, ook als organisatie zijn we een stap verder gekomen. Dankzij jullie weten we beter hoe we van een dergelijk proces onderwijs kunnen maken”, aldus Tom Hogendoorn van het Nova College. Tom doelt op de doorgaande leerlijn, het proces om de leerstof vanuit de verschillende schooltypen beter op elkaar aan te laten sluiten.

'Een dergelijk leerproces gun je iedereen'
Vanuit Smart Makers Education (SME), een samenwerkingsverband bestaande uit partners uit het bedrijfsleven, overheid en onderwijs, worden geregeld initiatieven ondernomen om hier in de praktijk vorm aan te geven. Zoals met de organisatie van makathons, hackathons en nu, met deze pilot. “Een dergelijk leerproces gun je iedereen.” Inge de Haan van de Hartekamp Groep is enthousiast over de pilot. “Iedereen gaat vanuit zijn eigen expertise te werk. De creativiteit en energie die daarbij vrijkomen… geweldig.” Ze is ook zeer tevreden over de voedselapp die voor de Hartekamp Groep is ontwikkeld.

Leren samenwerken
Hoe zorg je dat cliënten van de Hartekamp Groep minder voedsel verspillen? Op het beeldscherm leiden de groepsleden het publiek langs de verschillende stappen in de voedselapp die ze hiervoor hebben ontwikkeld. Icoon aanklikken, product toevoegen, je wijk aanklikken, het aantal ingeven. Er staan zelfs recepten in de app. “De samenwerking!”, is het eenduidige antwoord op de vraag waar de groepsleden het meest trots op zijn. “We hebben leren werken met mensen die je niet kent.” De tip die ze aan hun school geven, is dan ook om meer met andere klassen of opleidingen samen te werken. Aan het applaus te horen, valt deze tip in goede aarde.

Gelijk van start
De andere twee groepen hebben een escaperoom ontwikkeld voor drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder PWN. De uitvoering is compleet anders maar beide groepen zijn het erover eens dat een escaperoom een speelse manier is om je bewust te worden van het milieu. “Het zet je aan het denken. Ik had geen idee dat ik dagelijks zo veel water verspilde tijdens het douchen! Een escaperoom combineert leuk en leren met elkaar.”

Waar bij de ene groep wat spanning was, loopt de samenwerking bij de andere groep gesmeerd. Zij presenteren een compleet werkende applicatie, inclusief bijbehorende opdrachten. “Kunnen we de escaperoom gelijk gebruiken?” Suze van der Meulen van PWN kan haar enthousiasme niet verbergen. “Nou mannen, ik kom zo even met jullie praten over de mogelijkheden.”

Elkaar versterken
De groepjes bestaan uit jongeren van verschillende leeftijden en niveaus, en dat blijkt in de praktijk eerder een voor- dan een nadeel. “Dit is veel leuker dan op school. Je leert meer en op een hoger niveau. En je doet ook veel meer”, aldus een vmbo-leerlinge. Haar groepsgenoot, een student Informatica van Inholland Haarlem, vult aan: “Het werkt wel anders, je moet eerst aftasten wat iemands niveau is en dat hoeft in je eigen klas natuurlijk niet. Vooral de jongere leerlingen komen met creatieve ideeën. Wij weten dan weer hoe je het moet maken. Zo vul je elkaar juist mooi aan, toch?”

Katapult
Op 14 juni pitcht een van de drie groepen de resultaten tijdens de Katapultdag on tour, een dag die in het teken staat van een structurele verbinding tussen innovatie en beroepsonderwijs. De dag is een initiatief van Katapult, een netwerk van ruim 150 samenwerkingsverbanden tussen onderwijs en bedrijfsleven met als doel de samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en maatschappij te verbeteren. “Voor vo en mbo was de pilot een enorme uitdaging. Voor de hbo-studenten lag de uitdaging minder op de technische uitvoering maar juist meer op het samenwerken. Hoe zorg je dat iedereen een nuttige bijdrage levert en dat je samen sturing geeft aan het gezamenlijke eindresultaat?”

Vanuit de kenniswerkplaatsmethodiek van Inholland is Heleen Bouwmans altijd op zoek naar manieren om samen te werken aan echte vraagstukken in het onderwijs. Ze vindt dit dan ook een geslaagd experiment. “Je kunt eindeloos praten over de doorgaande leerlijn maar beter is het om samen wat te gaan doen. Deze pilot is daar een mooi voorbeeld van, het is een manier om de jongere generatie voor te bereiden op die toekomst.”

Dit gedachtegoed komt ook terug in de inspiratievisie De Gezonde Samenleving; waarin het belang van interprofessioneel werken met inzet van technologie wordt benadrukt. Inholland wil haar studenten opleiden vanuit de idee dat werken aan empowerment, voor zover mogelijk en rekening houdend met de specifieke context, een belangrijk onderdeel is van onze maatschappelijke opdracht. Het thema van de Makathon (spreek uit: Méékaton) was dit jaar zelfregie. Iedereen moet richting kunnen geven aan zijn of haar eigen leven, ook als je daarvoor een beroep moet doen op anderen. Het gaat om zelf bepalen hoe je je leven inricht en niet altijd om zelf doen. Bij alle casussen ging het erom een oplossing te bieden waarmee de cliënt vanuit de eigen kracht, motivatie en contacten, en binnen de grenzen van wat mogelijk is, zoveel mogelijk zelfregie kan behouden.

Persoonlijke opdrachten
Vanuit Inholland zijn zowel studenten als docenten aanwezig van de opleidingen Informatica, Social Work en Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT). De studenten als deelnemers en de docenten als coach van een van de twaalf groepen. Dat bijna elke casus de naam draagt van de cliënt waar het om draait – Kevin, Jos, Eva, Pieter, Niels, Thomas, Brenda – en dat de cliënt in kwestie in de meeste gevallen ook aanwezig is, maakt het werken aan de Makathon persoonlijk en tastbaar. “Je stapt al snel in de valkuil van aannames. In onze groep dachten we bijvoorbeeld dat een VR-bril niet kon, omdat de cliënt dat vast niet fijn zou vinden. Toen we ernaar vroegen, bleek juist dat hij het heel stoer vond!” Nicoline Zwanenburg, docent MBRT, begeleidde dit jaar voor het eerst – maar als het aan haar ligt zeker niet voor het laatst – een groep tijdens de Makathon. “Je betrekt iedereen bij de oplossing, vooral ook de cliënt waar het om draait. Je weet voor wie je het doet en bedenkt in samenspraak een passende oplossing.”

Geen beperkingen
De casussen werden dit jaar ingebracht door de Hartekamp Groep en Les Petits Kinderopvang. Ga er maar aanstaan: welke slimme, technologische toepassingen bieden een oplossing voor de angst om te slapen, meer zelfstandigheid bij het buiten spelen, beter leren communiceren, meer vrijheid om te sporten, maar ook voor zelfontwikkeling en professionalisering van begeleiders, manieren om slimmer te observeren en, heel concreet, beter vervoer van de ene naar de andere locatie? “Je kunt echt out-of-the-box denken. Geld is daarbij geen beperking, hoeveel het kost hoeft de oplossing niet in de weg te zitten.” De student van de richting Zorg aan het Nova College vond het super interessant om aan de Makathon deel te nemen. “Als je drie dagen zo intensief over een probleem nadenkt, kom je echt met een innovatieve oplossing. Iedereen draagt vanuit zijn eigen expertise bij aan het uiteindelijke idee en ook de workshops helpen je verder. Het heeft mij geïnspireerd.”

De mens centraal
“Wat tijdens een Makathon gebeurt, is hoe het in de praktijk gaat. Of hoe het in de praktijk zou moeten gaan. Bij het bedenken van een oplossing heb je anderen nodig, vanuit verschillende vakgebieden en opleidingen.” Dit is koren op de molen voor Laurence Alpay, zowel associate lector e-Health bij Inholland als practor Zorg en Technologie bij het Nova College. “De samenwerking tussen vo, mbo, hbo en de praktijk maakt deze manier van leren waardevol. Wat me opvalt, is dat iedereen zo gericht is op de eindgebruiker. Eerst aftasten wat voor iemand het is en wat hij of zij nodig heeft om echt geholpen te worden, en dan pas op zoek naar een oplossing. De mens centraal zetten, in zijn context. Dat is waar De Gezonde Samenleving binnen Inholland voor staat, en wat hier in de praktijk tot uiting komt.” Ook Nicoline Zwanenburg is enthousiast. “Dit is een andere manier van leren. Vanuit de zoektocht naar de oplossing voor jouw uitdaging, stel je vragen die ertoe doen en ga je vanuit intrinsieke motivatie op zoek naar informatie. Daarnaast werk je intensief samen. Je leert van elkaar, en krijgt inzicht in en begrip voor andere vakgebieden. Zo weet je elkaar later ook makkelijker te vinden.”

Vervolg
De prototypes, filmpjes, apps en noviteiten die op vrijdag worden gepresenteerd, weten de juryleden en bezoekers te imponeren. Esther van Gog, dagvoorzitter en relatiemanager bij het Nova College, geeft aan dat veel ideeën een vervolg gaan krijgen. “Met wat jullie hebben bedacht, gaan studenten van Inholland en Nova verder. Zij krijgen daarbij hulp van onze vele sponsors.” Sjaak Struijf, wethouder in Heemstede, is onder de indruk van de creativiteit en het harde werk dat er is verricht. “Of je groepje nu wint of niet, jouw aanwezigheid is de grootste prijs.” Uiteindelijk gaat de eerste prijs naar team Redband, die de kalmeerbeer voor de 21-jarige Bart ontwikkelde. “De manier waarop jullie te werk zijn gegaan, sprak ons enorm aan. Jullie hebben het product echt samen met de cliënt ontwikkeld. Chapeau!”

Meer weten over de Makathon Smart Solutions Zorg en Welzijn, de organisatoren en sponsoren? Benieuwd naar de foto’s en aftermovies? Weten met welke casussen de deelnemers aan de slag zijn gegaan? Op de hoogte blijven van de volgende editie of vergelijkbare initiatieven? Op de site van Smart Makers Education is al deze informatie te vinden.

#ondersteuningdoortechnologie #activerendonderwijs #leergemeenschappen #beroepsproducten

Leestijd: +- 5 minuten

In het Delftse Composietenlab genieten programmamanager Arnold Koetje en medeprojectleiders Rogier Nijssen (lector Slimme Materialen voor de Energietransitie) en Antoine Gerritse (teamleider Inholland Composites) nog na van die topdagen in de Franse hoofdstad. Niet zo gek ook gezien de vele goede reacties uit het (internationale) werkveld. En niet onbelangrijk: ook de nodige belangrijke stakeholders waren onder de indruk. Topambtenaar Maarten Kamps van Economische Zaken en Marc Hendrikse, boegbeeld van de topsector High Tech Systemen en Materialen (HTSM) waren present om het onderzoeksteam te ontmoeten. Marcus Kremers, voorzitter van de brancheorganisatie CompositesNL en CTO van Airborne nam de onderzoeksresultaten in ontvangst om de kennis in het Nederlandse netwerk te kunnen verspreiden. Ook de Nederlandse ambassade in Parijs was vertegenwoordigd in de persoon van innovatie-attaché Nico Schiettekatte.

Veel belangstelling in Parijs
Arnold en zijn medeprojectleiders Rogier Nijssen (lector Slimme Materialen voor de Energietransitie) en Antoine Gerritse (teamleider Inholland Composites) hadden het goed voor elkaar met de studenten. In Parijs hadden ze, samen met vele andere Nederlandse ondernemers, een prominente plek op het Holland High Tech paviljoen, en de aandacht was groter dan gewoonlijk, aangezien Nederland het themaland was tijdens de JEC. En dat op een megabeurs vol vertegenwoordigers van overheden, bedrijven en kennisinstituten. Daarbij had de projectgroep First Time Right voor een interactieve aanpak gekozen, waardoor de ‘winkel’ voor een constante stroom van nieuwsgierige bezoekers zorgde.

Arnold Koetje wijst achter zich op de Hydra1, het elektrische composieten surfboard wat ze speciaal voor de gelegenheid hadden gemaakt. En de ‘The First Time Right SmartMould’, een ‘slimme’ malconstructie, om een nieuw innovatief infusieproces te demonstreren om composieten te kunnen produceren. Op de beurs konden bezoekers ook zelf een ‘surfplank maken’ met een VR-bril op.

Een fantastische week midden in het werkveld
“We behoorden tot de weinigen die echt spullen mee hadden genomen”, dat zorgde voor veel aandacht. “Wat ook werkte was dat we daar stonden met een jong enthousiast en dynamisch team, met een uitstraling om jaloers op te worden. Het was een fantastische week, ook voor de studenten zelf natuurlijk. Wat wil je, je staat daar midden in een show met alle hightech composietenbedrijven om je heen. En dan mag je ook nog eens presenteren wat je zelf hebt ontwikkeld! Meer voldoening van je werk kun je niet krijgen denk ik.”

Wat er ontwikkeld is, dat komt niet zomaar uit de hoge hoed. Net als andere projecten van Inholland Composites komt First Time Right voort uit algemene vraag waar onder andere de luchtvaart-, scheepsbouw- en windenergiesector mee bezig is en waar innovatie nodig is. En hoe praktijkgericht onderzoek, onderwijs en het bedrijfsleven dit kunnen oppakken zodat ze er allemaal beter van worden.

Innovatie in de maritieme sector
In First Time Right staat innovatie in de maritieme sector centraal, met de focus op mkb’ers in de jachtbouw. “Automatisering van composietproductie, -inspectie en –reparatie maken grote ontwikkelingen door,” legt lector Rogier Nijssen uit. “Meestal gaat dat over grote series – het betere ‘stampwerk’, waarbij de uitdaging is om grote, dure installaties met massaproductie terug te verdienen. Met First time right hebben we ons juist gericht op kleine series en ‘one-offs’. De business case wordt dan heel anders en dat maakt dit project erg uitdagend en interessant.” Antoine Gerritse vult aan: Een leuke bijkomstigheid is dat we de automatiseringsstappen hebben kunnen koppelen aan Augmented Reality. In Parijs waren we één van de twee spelers die dit als werkend systeem konden laten zien”.

Organiseer je proces zo dat je het in één keer goed doet
Om bij te blijven in een booming botenmarkt, is het belangrijk om slim te innoveren. Hoe kan het sneller, met minder afval, minder mensen en minder gevaarlijke werkomstandigheden? Arnold verduidelijkt: “In de scheepsbouw zijn ze al heel goed in composieten. Veel boten zijn gemaakt van composiet en Nederlandse jachtbouwers beheersen álle kneepjes van het vak en maken de mooiste producten. Maar als je ziet hóe ze dat doen en hóe ze gebruik maken van de modernste technieken, dan blijven ze achter.”

Dan zou het mooi zijn als je in één keer iets maakt dat ‘first time right’ is. Arnold: “Het is net als het bakken van een pannenkoek. De eerste mislukt altijd, en dat wil je eigenlijk niet. En helemaal niet als je een boot maakt. Daar zit een kuub hars in, een paar voetbalvelden aan vezels. Als dat mislukt en je moet het weggooien dan is het zonde én belastend voor de natuur. Dus je moet je engineeringproces zo organiseren dat je alles in één keer goed doet.”

Zo is het nog heel gangbaar dat er bij ‘het gieten’ van het composiet 15 tot 20 man in de boot staan om te controleren dat ‘de hars’ overal gelijkmatig de mal instroomt. Met First Time Right zijn er nu mixed reality applicaties, waarmee je het in principe alleen kunt doen. Een VR-bril, hololens en camera zijn nu de ogen.

Mens en machine werken steeds meer samen
Genoemde technieken en middelen kunnen bovendien gebruikt worden voor trainingsdoeleinden. Van oudsher gaat de kennisoverdracht in de botenbouw via het leerling-meesterprincipe. Die oorspronkelijke kennis van de meester is inderdaad wel nodig, maar kun je voor een groot deel digitaliseren. Eenmaal ‘opgeslagen’ kun je leren van de computer, of van een simulatiepakket. In de toekomst kun je bepaalde trainingen zelfs overslaan. Jij bent immers niet meer de expert, maar de VR-bril of robotarm zélf.

Angst dat de mens uit het proces verdwijnt heeft Arnold Koetje overigens niet. Het is eerder dat het juist slimmer is om bepaalde taken door robots te laten doen. “Je wilt als mens niet meer zelf tomaten van de lopende band halen die niet goed zijn. Robots zijn hier veel beter in. Maar een kas waar en elektriciteitskabel en waterleiding in loopt en tomaten uitkomen, daar zijn we nog vér van verwijderd. In het uitdenken en uitvoeren van de processen blijven altijd mensen nodig. Mens en machine zullen meer en meer intensief samenwerken.”

Nieuwe inzichten in ‘oud’ materiaal
Daarnaast is een stukje onderzoek gedaan naar herbruikbare vacuümzakken, die veel in de composietenbranche gebruikt worden. De industrie had hier al eerder mee gewerkt, maar was er nog niet echt enthousiast over. Dankzij First Time Right is dit product doorontwikkeld en opnieuw onder de aandacht gebracht van ondernemers, die er nu wel het voordeel van in zien. “Je kunt er sneller mee werken, het inpakken kost minder tijd je hoeft niet op zoek naar luchtlekkages. Ook geeft het minder afval. Alleen maar voordelen dus.”

Een dynamische leergemeenschap
Het project leverde een uitdagende setting op voor studenten, die vanuit verschillende studierichtingen aansluiten. De Inholland-opleidingen Luchtvaarttechnologie, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde, Informatica, Technische Bedrijfskunde én diverse opleidingen van andere hogescholen waren vertegenwoordigd in het hoofdproject en de diverse deelprojecten. Samen vormden ze een dynamische leergemeenschap met veelbelovende resultaten.

Net als op de beurs in Parijs zijn de reacties vanuit het werkveld positief. Vooral de innovatie op het infusieproces is populair. Ook is Inholland Composites benaderd om de Mixed Reality-applicatie door te ontwikkelen om deze in te zetten bij de productie van bladen voor windturbines. Arnold: “Ook collega-hogescholen hebben grote interesse getoond. First Time Right geeft daarmee een impuls aan onderwijsontwikkeling. Op basis van die ervaringen kunnen we de industrie vervolgens verder overtuigen.”

Een kenniswerkplaats avant la lettre
First Time Right is een mooie kroon erbij op het werk van Inholland Composites, de samenwerking van het Composietenlab met de onderzoekslijn Composiet (nu: Slimme Materialen voor de Energietransitie). Het praktijklab, ooit gestart in Haarlem, bestaat dit jaar alweer 31 jaar, en is daarmee één van de eerste kenniswerkplaatsen van Inholland. Inmiddels heeft het zich ontwikkeld tot een leer- en onderzoeksgemeenschap met een magnetische aantrekkingskracht.

Arnold, zelf oud-student Luchtvaarttechnologie, is er natuurlijk kind aan huis en trots. “Mbo’ers, hbo’ers, promovendi, ondernemers; iedereen is hier welkom. We zijn zelfs zo populair dat we soms zelfs nee moeten verkopen. Je ziet dat het werkt. Je kunt studenten in de studiebanken zetten, maar je kunt ze veel beter een uitdaging meegeven in een activerende werkomgeving. Een gave plek waar je écht wat kunt leren. ”

Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

De pilot is een initiatief van Smart Makers Education (SME), een samenwerkingsverband dat bestaat uit partners uit het bedrijfsleven, overheid en onderwijs. Niet geheel toevallig vindt de Makathon plaats bij de 3D Makers Zone in Haarlem, een van de partners. “Vanuit SME werken we samen om de jonge generatie te betrekken bij alledaagse uitdagingen waar technologie bij kan helpen. Het unieke aan deze samenwerking is dat we daarbij gelijk ook deze jongeren opleiden voor de arbeidsmarkt van morgen”, licht Suze van der Meulen toe. Vanuit PWN is zij een van de organisatoren van de pilot. “Deze pilot is een mooie manier om nieuwe technologie duurzaam te borgen in het onderwijs.” Daniëlle Leentjens, teamleider van de opleiding Informatica bij Inholland: “De opdrachten waar de teams mee aan de slag gaan, komen voort uit eerder georganiseerde makathons. De oplossingen die toen in concept bedacht zijn, geven zij de komende periode handen en voeten. Op deze manier maken wij, en dat is het doel van deze pilot, onderwijs van makathons.”

Klimaatadaptatie en voedselverspilling
De aanwezige jongeren (zes vmbo-tl-leerlingen die hebben gekozen voor het vak Technologie & Toepassing, zes mbo-studenten van de opleiding ICT Beheer en zes hbo-studenten Informatica) worden bij binnenkomst verdeeld over drie teams. De teams kunnen kiezen uit twee opdrachten. PWN wil met een mobiele escaperoom mensen bewust maken van de gevolgen van de klimaatverandering. Virtual en augmented reality, sensoren en allerlei andere nieuwe, slimme technologieën, alles is toegestaan. De Hartekamp Groep is op zoek naar een app om voedselverspilling tegen te gaan. “Bij de ene woongroep wordt voedsel weggegooid terwijl een andere woongroep net een portie eten te kort komt. Met de app willen we vraag en aanbod van voedsel bij elkaar brengen.” Inge de Haan van de Hartekamp Groep heeft nog een extra wens: “Dat onze cliënten helpen bij het transport van de voedselrestanten van de ene naar de andere woongroep.”

Elkaar versterken
De aanwezige coaches die de groepen begeleiden, hebben er alle vertrouwen in. “Wij geven onze leerlingen de kans om te proeven aan een nieuwe manier van samenwerken. Daarnaast is dit een mooie manier om als school contact te leggen met het vervolgonderwijs”, aldus Bob Plemp van het Kaj Munk College. Tom Hogendoorn verwacht dat de verschillende leeftijdsgroepen elkaar gaan versterken. “De vmbo-leerlingen denken nog niet in kaders en belemmeringen en komen met innovatieve oplossingen. De mbo- en hbo-studenten hebben de kennis om die oplossingen ook mogelijk te maken.” Een van de leerlingen van het Kaj Munk College denkt zelfs al verder dan dat. “Ik ga hier vast veel dingen leren waar ik in de toekomst ook wat aan heb.”