Wereldwijd staat de biodiversiteit onder toenemende druk. De wereldbevolking groeit en we nemen steeds meer natuurgebieden in. Dit is een bedreiging voor flora, fauna en vitale ecosystemenen daarmee ook voor de mens. Om het tij te keren ondertekenden in december bijna tweehonderd landen een VN-akkoord ter bescherming van dier- en plantensoorten en ecosystemen. Patrick Huntjens, lector Sociale Innovatie en Duurzaamheidstransities en hoogleraar duurzaamheidstransities bij Maastricht Universiteit, heeft de eer gekregen om als hoofdauteur in een VN-rapport in te zoomen op de brede maatschappelijke systeemverandering die nodig is om het herstel van de biodiversiteit en ecosystemen mogelijk te maken. 

De laatste decennia neemt de biodiversiteit in hoog tempo af. Een miljoen planten- en diersoorten worden met uitsterven bedreigd. Wetenschappers spreken zelfs van een uitstervingsgolf, vergelijkbaar met die van 66 miljoen jaar geleden, waardoor de dinosauriërs van de aardbodem verdwenen. “Daarnaast worden ecosystemen aangetast wat een regelrechte bedreiging is voor al het leven op onze planeet”, zegt Patrick. “Want zonder natuur kunnen onze economieën niet functioneren en onze samenlevingen niet overleven. In januari 2023 schreven we daar een VN-beleidsbrief over.”  

IPBES-rapport   
Juist vanwege Patricks kennis over transities is hij door het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) gevraagd hoofdauteur te zijn van het onderzoeksrapport Transformative Change Assessment. “In het rapport bekijken we alle onderzoek en kennis over dit onderwerp, ook van inheemse en lokale gemeenschappen, brengen dit samen en vertalen het naar een handelingsperspectief. Wat zijn de onderliggende oorzaken van verminderende biodiversiteit? En welke gedragsmatige, sociale, culturele, economische, organisatorische en technologische factoren kunnen bijdragen aan de transitie? Hiermee willen we wereldwijd handreikingen bieden om beleid te maken voor herstel en bescherming van biodiversiteit, ecosystemen en natuur.”   

30% beschermd in 2030   
In december organiseerde de VN een top in Canada om het probleem op de agenda te zetten. Het leverde een historisch akkoord op. “In het Canadese Montreal hebben we de Global Deal for Nature afgesproken, het raamwerk voor biodiversiteit en ecosystemen”, vertelt Patrick. “Het moet vorm krijgen in elk land en regio, waarbij een van de 23 doelen die zijn afgesproken is dat 30% van al het land en 30% van al het water een beschermde status heeft in 2030. En dat wordt verder opgebouwd naar 50% in 2050. In Nederland heeft Van der Wal, de minister voor Natuur en Stikstof, toegezegd dat ze dat doel wil bereiken in Nederland.”  
 

Enorme opgave   
Het dichtbevolkte Nederland mag aan de bak, en met name de intensieve landbouw is de belangrijkste oorzaak van de achteruitgang van de vogelstand in Nederland en Europa, zo blijkt uit recent onderzoek in het vakblad PNAS. Overigens is momenteel slechts 22% van het land en de binnenwateren en nog geen 27% van onze zee beschermd gebied. Wereldwijd liggen de cijfers nog veel lager: respectievelijk 16% en 8%. “Het is een enorme opgave die voor ons ligt”, zegt Patrick. “Hoe ga je die duurzaamheidstransitie voor elkaar krijgen om de biodiversiteitsdoelen te halen, maar ook doelstellingen op het vlak van bodem, water en klimaat.”   

Natuurlijk Sociaal Contract   
Het Global Biodiversity Framework is een voorbeeld van wat Patrick een Natuurlijk Sociaal Contract noemt. “Het is een contract waarin we nieuwe collectieve afspraken maken voor de inrichting van onze samenleving. Hiermee kunnen we afscheid nemen van het oude paradigma van economische groei en meer het welzijn van mens, dier, natuur en planeet centraal stellen. Dit klinkt idealistisch, maar eigenlijk zie je zulke contracten dagelijks terug in de praktijk. Het gebeurt elke keer als mensen samenwerken om een maatschappelijk vraagstuk op te pakken. Van lokaal, om bijvoorbeeld met buurtbewoners gezamenlijk voor een park of voedselbos te zorgen. Tot internationaal niveau, als het gaat om akkoorden voor klimaat of biodiversiteit.”  

Vleesvervangers, veevoer en industriële producten zoals biodiesel. Soja kent vele toepassingen en het is plantaardig. Maar is het ook duurzaam? Door ontbossing, verlies van biodiversiteit en bodemverschraling door monocultuur, is dat veel minder dan het lijkt. En dan hebben we het nog niet eens over transport en de daarmee gepaard gaande kosten en uitstoot. Niet verwonderlijk dat Feike van der Leij, lector Health & Food, zo enthousiast is over de duurzame kansen van de eiwitrijke veldboon. In de podcastserie Onderzoekers over de Toekomst vertelt hij erover.     

“De veldboon is een goed alternatief voor soja en kan gewoon hier in Nederland worden verbouwd”, zegt Feike. “Met het onderzoeksproject ‘Bean me up!’ werken we aan de ontwikkeling en vermarkting van veldbonen als alternatief voor importsoja voor menselijke consumptie en als bron voor plantaardig eiwit.” Een transitie van dierlijke eiwitten naar plantaardige is namelijk hard nodig, meent Feike. “Plantaardige eiwitten zijn simpelweg duurzamer. Het kost minder water, minder energie en als het in de buurt geteeld kan worden, scheelt het ook in vervuilend transport.” Voor Feike is het zeker dat verandering moet beginnen bij de landbouw. “Dat is de start van de hele keten.”     
 

‘Een koe kan heel goed op gras’     
De veldboon is rijk aan waardevolle eiwitten. Goede eiwitten dragen bij aan een gezonde leefstijl, maar bijvoorbeeld ook aan het tegengaan van ondervoeding. Oftewel, het is uitermate geschikt voor menselijke consumptie. Echter, op dit moment belandt de veldboon vaak als krachtvoer in de voerbakken van vee. Feike sprak er al eens over in vakblad Nieuwe Oogst. “Er zijn onderzoeken die uitwijzen dat koeien die gras eten gezonder vlees geven dan koeien die worden gevoerd met krachtvoer. Maar de melkveehouder wordt afgerekend op vetpercentages en eiwitpercentages, en die zijn te sturen met krachtvoer. Zonde en lang niet altijd nodig”, vindt Feike.   

    
Overheid moet veldboon omarmen   
Daarom ziet Feike het liefst dat de overheid de veldboon omarmt. “In ieder geval tijdelijk is het nodig om de veldboon van de grond te krijgen, want momenteel levert het boeren te weinig op.” Of zoals een boer hierover op internet schrijft: “Als een koper voor mijn veldbonen meer biedt dan het voordeel om het aan mijn vee te voeren, verkoop ik het aan die koper. Biedt hij minder dan gaat het naar mijn vee.” Feike vindt dat begrijpelijk, maar niet wenselijk. “Willen we werken aan duurzaamheid, dan kan dat alleen door het bieden van financiële impulsen. De veldboon moet dus op de politieke agenda.”    

Aan Inholland, de studenten, het onderwijsveld en de werkpartners van het onderzoeksproject ‘Bean me up!’ zal het niet liggen. Zij zien niet alleen het duurzame belang van de veldboon, maar ook genoeg lekkere mogelijkheden. Het eten van plantaardige voeding moet een feestje zijn, is niet voor niets meer dan eens gezegd. 

Meer weten over duurzaam en gezond eten en welke rol de veldboon hierin speelt?   
Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcast-app zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren! Zo ben je als eerste op de hoogte van nieuwe afleveringen van Onderzoekers over de Toekomst.

Het voorjaar is amper begonnen, en een groot deel van Europa is al uitgedroogd, kopt NRC deze week. Waterschaarste zal de komende jaren door klimaatverandering vrijwel zeker erger worden. Maar ook extreme hitte en vernatting zijn effecten van klimaatverandering die een steeds grotere rol gaan spelen, zeker in de agrarische sector. “Agrarische ondernemers reageren veelal ad hoc, vanuit crisisdenken, op gevolgen van klimaatverandering. Dat is een oplossing voor de korte termijn. Veel slimmer is het om vanuit risicomanagement te reageren. Met een langetermijnvisie en -strategie zouden de effecten van de klimaatverandering zelfs kánsen kunnen zijn voor het bedrijf, de omgeving en de keten.”

Aan het woord is Gerry Kouwenhoven, domeinoverstijgend associate lector van de vakgebieden Agri, Food & Life Sciences (AFL) en Business, Finance & Law (BFL) én projectleider van het nieuwe onderzoeksproject Van crisismanagement naar risicomanagement in de agrarische sector.  

Klimaatverandering leidt tot een toename van weersextremen: hogere temperaturen, toename van buien en langere droge perioden. Voor agrarische ondernemers betekent dit meer risico's met name door verdroging, hitte, vernatting en verzilting. Gerry: “We zien bij agrarisch ondernemers veel veerkracht, ze gaan goed met huidige veranderingen om. Maar extreme weersomstandigheden gaan in de toekomst vaker voorkomen. Hoe krijg je daar als ondernemer goed zicht op? En hoe ga je daar voor de lange termijn op handelen? Daar gaan we gebiedsgericht onderzoek naar doen.” 

Expertises bundelen op ‘wicked problem’ 
Gerry doet dit uiteraard niet alleen: “We brengen veel expertises bij elkaar om zo het complexe probleem van klimaatverandering zo goed mogelijk te kunnen aanvliegen.” In het project werkt het ‘groene’ domein AFL en het ‘grijze’ domein BFL samen met de lectoraten van HAS green academy, Van Hall Larenstein en Aeres Hogeschool, en met de experts van NHL Stenden op het gebied van serious gaming, met adviesbureau Delphy, Waterschap Aa en Maas en Proefbedrijf Randwijk BV. Bovendien is er samenwerking met agrarisch ondernemers, mbo’s, publieke organisaties en praktijkorganisaties. 

Vroeger voorjaar gesignaleerd 
Het consortium gaat onder meer risico’s van klimaatverandering bij fruitteelt in de Betuwe onder de loep nemen. Guido van Veldhoven, teler in appels en peren, heeft daar zijn onderneming. Hij signaleert dat de bloei verschuift naar eerder in het seizoen. “De laatste jaren start het voorjaar vroeger. Maar is dat erg? Het levert mij geen productieverlies op, omdat ik mijn producten verspreid aanbiedt. Maar het betekent wel dat we eerder moeten beschermen tegen nachtvorst, eerder moeten spuiten tegen insecten en eerder het land op moeten met machines. Je moet er wel op reageren, zoals investeren in een goed drainagesysteem dat het water snel afvoert. Zo kun je bij heel natte grond – wat er vaak vroeg in het jaar is - toch met zware machines het land op.” 

Water bufferen en onderzoek naar niet-inheemse insecten 
Guido runt sinds 2003 het bedrijf met zijn ouders, dat hij in 2016 van hen overnam. Naast het drainagesysteem neemt hij op bedrijfsniveau meer maatregelen om de kwaliteit van zijn fruit hoog te kunnen houden. Ook op gebiedsniveau ziet hij mogelijkheden voor aanpassing aan het klimaat. “Hier in het rivierengebied is het beleid nu: water afvoeren, geen natte voeten krijgen. Maar om ons fruit bij extreme hitte tegen zonnebrandschade te beschermen, komen we soms water te kort om te sproeien. De beleidsmakers zouden dit waterrijke gebied beter kunnen benutten en het water bufferen voor drogere tijden.” 

Ook de komst van niet-inheemse insecten is een gevolg van klimaatverandering. Guido: “Je ziet steeds meer insecten uit Zuid-Europa oprukken naar Nederland door het warmere weer, zoals een bepaald type wants en de suzuki-vlieg (bij zacht fruit). Wat komt er nog meer? Wanneer komen ze? En hoe moet je ze bestrijden? Onderzoek en advies – liefst vanuit mijn eigen netwerk – over die veranderingen zou voor mij waardevol zijn.” 

Kruisbestuiving tussen domeinen en opleidingen 
Dit praktijkgerichte onderzoek levert nieuwe relevante kennis op. Zowel voor onderzoeksdoeleinden als input voor het (groene) onderwijs. “Binnen de opleidingen Finance & Accountancy doen we al veel met risicomanagement", vertelt Gerry. "Daarmee breng je op een gestructureerde manier risico's in kaart om ze beter te kunnen beheersen. Dat kan het ook binnen de opleidingen Tuinbouw & Agribusiness, Dier in de Duurzame Samenleving en Landscape & Environment Management  van waarde zijn. We willen binnen dit project daarom leermaterialen ontwikkelen gericht op de agrarische sector zodat ook studenten binnen AFL toekomstbestendig leren over risicomanagement.”

Studenten doen onderzoek 
Studenten krijgen ook een rol binnen dit onderzoeksproject. Gerry: “We willen studenten transdisciplinair, dus over verschillende opleidingen heen, laten samenwerken. Dit project vraagt om een soort labsetting waarin onderzoekers en studenten met elkaar én met het bedrijfsleven kunnen samenwerken.” 

Emma van der Pijl, derdejaarsstudent Dier en Veehouderij (nu Dier in de Duurzame Samenleving), mocht al een verkennend onderzoek uitvoeren. “Binnen het gebied De Hoeksche Waard heb ik gekeken hoe melkveehouders reageren op klimaatverandering en wat de risico’s en kansen zijn. Het is interessant om gesprekken met de boeren te voeren en mijn bevindingen in een onderzoeksadvies te verwerken. Het proces van mijn onderzoek – wat er wel en niet goed ging – levert inzichten op die in het grotere project kunnen worden meegenomen.” 

Meer weten? 
Gerry deelde haar visie ook in de media in het opiniestuk ‘Structurele droogte dwingt boeren van crisis- naar risicomanagement’ op Boerderij.nl en Waterforum.nl. Het onderzoeksproject Van crisismanagement naar risicomanagement in de agrarische sector heeft een looptijd van twee jaar. Wil je meer weten of meewerken? Neem dan contact op met Gerry.  

Op 24 april 2023 verscheen het opinie-artikel 'Voer een suikertaks in én een subsidie op groente en fruit’ in het Parool. Lector Health & Food bij Inholland, Feike van der Leij, pleit samen met lectoren Herman Peppelenbos en Annet Roodenburg van HAS green academy voor het inzetten van financiële prikkels voor een gezondere samenleving.  “Om een echte verandering op gang te brengen is een hogere belasting op suiker noodzakelijk. Door tegelijkertijd de btw op groente en fruit te verlagen, hoeft dat consumenten niets extra’s te kosten”, aldus de lectoren.

Feike werd uitgenodigd in de Tweede Kamer voor een rondetafelgesprek met de commissie voor VWS over het afschaffen van btw op groente en fruit. Lees hier meer over waarom dit volgens Feike gezonder eten aantrekkelijker maakt.

In onze obesogene samenleving kunnen we nauwelijks meer aan de zoete, spotgoedkope verleidingen ontsnappen. Inmiddels hebben ruim 2,3 miljoen Nederlanders ernstig overgewicht (obesitas) met een verhoogd risico op een slechtere gezondheid. Een ongezond voedingspatroon is goed voor een kwart van de sterfgevallen aan chronische ziekten. En de vooruitzichten zijn niet optimistisch. Meer groente en fruit eten is goed voor ons. Toch lijkt de verlaging van de btw op groente en fruit naar nul procent ver weg. Het rapport Een btw-nultarief voor groente en fruit van onderzoeksbureau SEO in opdracht van de ministeries van Financiën en VWS stelde eind maart dat btw-verlaging juridisch niet houdbaar, moeilijk uitvoerbaar en duur is, en nauwelijks effect heeft op de consumptie van groente en fruit.

Maar we weten dat sturen op financiële prikkels effectief is. In het Verenigd Koninkrijk besloten fabrikanten alleen al door de aankondiging van belastingverhoging op suiker in 2016, het suikergehalte in hun producten te verlagen. Bovendien, belastingverlaging op gezond voedsel is een effectieve maatregel. Ook het SEO verwacht dat een afname van 10 procent in prijs leidt tot een toename van 5 procent in consumptie, en het prijsvoordeel wordt dan naar verwachting niet besteed aan ongezonde producten, ook als er géén suikertaks wordt ingevoerd.

Belastingen

Het kabinet kan het consumptiepatroon van Nederlanders dus sturen met financiële prikkels. Maar om een grote verandering in dat consumptiepatroon te veroorzaken, hebben we meer dan half werk nodig. Door een suikertaks in te voeren én het btw-tarief op groente en fruit te verlagen tot ónder de 0 procent, dus een ‘negatieve btw’ of een uit de suikertaks betaalde subsidie die zich voor de consument vertaalt in korting, kan het kabinet een schokeffect teweeg brengen in ons consumptiepatroon. Zo creëren we een permanent voordeel op gezond eten en moedigen we een kostenneutrale shift naar een gezonder voedselpatroon aan.

Het SEO denkt dat prijsregulatie via btw juridisch niet houdbaar is, want het zou niet duidelijk zijn wat er valt onder groente en fruit. Dit lijkt een gelegenheidsargument. We kunnen heel eenvoudig beginnen met vers en versgesneden groente en fruit. Daarmee hebben we het grootste deel van de groente- en fruitaankopen te pakken. Wees daarbij niet bang voor rechtszaken. Die bieden kansen om een broodnodig nieuw precedent te scheppen waarin het belang van volksgezondheid zwaarder weegt dan de handel.

Dat de onderzoekers van SEO denken dat verlaging van de btw moeilijk uitvoerbaar is, is te begrijpen als we kijken naar de recente problemen bij bijvoorbeeld de toeslagenaffaire. Maar – anders dan bij voorstellen tot btw-verlaging – over de uitvoerbaarheid bij btw-verhógingen horen we zelden klachten bij de belastingdienst. Een recente verhoging van het lage btw-tarief van 6 procent naar 9 procent bleek eenvoudig te regelen.

De echte prijs van producten

Bij eerdere ontmoetingen met ons lectorenplatform gaf de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie aan dat we vooral geen suikertaks in moeten voeren, omdat daarmee voeding in haar geheel duurder zou worden. Zeker in deze tijd van hoge inflatie is dat een goed punt. Daarom is een suikertaks in combinatie met een subsidie, dus een btw-tarief van onder de nul voor groente en fruit, juist nu een goed idee. Zo moedig je een kostenneutrale verschuiving naar een gezonder voedingspatroon aan. Daarbij kunnen we de extra opbrengsten van de suikertaks inzetten om gezond eten onder kinderen en jongeren te bevorderen, zoals elke schooldag fruit voor basisschoolleerlingen.

True pricing, ofwel de échte kostprijs van producten inclusief sociale en maatschappelijke kosten, zou de ideale manier zijn om verandering in consumptiegedrag te realiseren. Dat moet op termijn het doel zijn, en kabinet en parlement doen er goed aan nu al stappen te zetten in die richting. Maar true pricing vraagt grote veranderingen en is niet een-twee-drie doorgevoerd. Draaien aan de fiscale knoppen is wel op korte termijn te realiseren, zoals de genoemde btw-verhogingen hebben bewezen. Ook de onderzoekers van SEO denken dat een subsidie op groente en fruit beter uitvoerbaar is dan een btw-verlaging, met mogelijk grotere effecten en minder kosten voor de overheid.

Bijna de helft van de Nederlanders boven de 20 jaar heeft inmiddels overgewicht. Dit is een van de belangrijkste aanjagers van de snel stijgende gezondheidskosten, die volgens het RIVM zullen stijgen naar 96 miljard euro in 2060. Het menselijk lijden en de gigantische kosten maken dat wachten geen optie meer is. De gezonde keuze moet de makkelijke keuze worden. Wees creatief, verzin een recept en zet de gezondheid van Nederland bovenaan het menu.

Tussen de 10 en 25 procent van alle gewassen gaat verloren door ziekten en plagen. Stel je voor dat dit percentage flink omlaag kan. Dat ziekten en plagen in een vroeg stadium kunnen worden aangepakt of zelfs voorkomen, zodat er minder chemische bestrijdingsmiddelen nodig zijn en gewassen dus duurzamer verbouwd kunnen worden. Het lectoraat Biomimicry van Hogeschool Inholland, werkt samen met de TU Delft, het bedrijfsleven, promovendi en studenten om dat met technologie te bereiken. Dat doen ze met het ‘Flappy’-project: fladderende drones die kwekers helpen om duurzaam te verbouwen. 

Sven Hockers stortte zich vorig jaar op dit bijzondere ‘Flappy’-project. Hij bouwde als student Luchtvaarttechnologie bij Inholland een computermodel. “Deze drone heeft geen helikoptervleugels, zoals de meeste drones, maar vleugels die lijken op die van een libelle”, vertelt hij enthousiast. “Daarmee kan de drone, net als een libelle, stil in de lucht blijven hangen, naar voren en naar achteren bewegen. Ik heb een computermodel gemaakt die deze drone simuleert. Je kunt daarmee zien hoe het kan werken.” 

Complexiteit in een kas voor een drone
Dat er gekozen is voor andersoortige vleugels is niet verwonderlijk, vertelt Eveline Stilma, adviseur innovatieve plantenteelt. Zij is via Greenport West-Holland verbonden aan dit bijzondere onderzoeksproject. “We kunnen zoveel inspiratie uit de natuur halen. Zo kan een drone met deze vleugels veel gemakkelijker tussen de gewassen doorvliegen, zonder dat het planten beschadigt.”  

Helemaal nieuw is een drone met dit soort vleugels niet, maar wat dit project zo bijzonder maakt, is dat de drone maar zo’n vijftien centimeter klein mag zijn. Daarnaast moeten er ook nog minicamera’s en sensoren aan hangen die ziekten en plagen kunnen waarnemen. Al met al een pittige klus, vertelt Sven. “Wat ik mij in eerste instantie niet realiseerde, is hoe complex een kas is. Deze drone laten vliegen is een ding, maar er zijn nog veel meer variabelen waartegen de drone bestand moet zijn. Neem de tijd van de dag, de hoogte van een plant, het seizoen. Maar ook praktisch: als er een tak uitsteekt, moet de drone daar natuurlijk niet tegenaan vliegen.”   

Volgende stappen en uitdagingen in ‘Flappy’-project 
Het computermodel is inmiddels af. Nu is het tijd voor de volgende stap in het ‘Flappy’-project en daar gaat Agnieszka Nowak aan meewerken. Inholland en de TU Delft hebben haar voor dit project aangetrokken als promovendus. Zij gaat zich onder meer bezig houden met de communicatie tussen de drones. “Je wilt natuurlijk niet dat alle drones dezelfde planten gaan inspecteren. Het is dus belangrijk dat ze onderling weten wie welk deel op zich neemt”, legt Agnieszka uit. Ook moeten de drones autonoom kunnen opladen en vliegen, dus zonder tussenkomst van mensen. Mauro Gallo, associate lector Biomimicry, beaamt dat er nog veel werk aan de winkel is. “GPS, bijvoorbeeld, zorgt ervoor dat je heel gemakkelijk kunt lokaliseren, maar in een kas kan dat niet en dus moeten we hiervoor een oplossing bedenken.” “Kortom, er liggen nog heel wat uitdagingen”, lacht Agnieszka. “Maar die ga ik graag aan. Ik hoop dat we kunnen bijdragen aan een betere bestrijding van ziekten en plagen, maar ook aan het terugdringen van schadelijke bestrijdingsmiddelen.” 

Natuur-inclusieve tuinbouw
Het doel van het ‘Flappy’-project is om ervoor te zorgen dat de drones vroegtijdig informatie verzamelen over een probleem, maar dat ze ook aangeven wát een tuinder eraan kan doen en wáár exact het probleem zit. Eveline ziet met het ‘Flappy’-project dan ook zeker voordelen voor tuinders. “Biodiversiteit is ingewikkeld. Alles haakt in elkaar. Daarom zou het mooi zijn als technologie kan bijdragen aan natuur-inclusieve tuinbouw en biodiversiteit.” Dat is precies de reden waarom Mauro blij is met de bijdrage van Eveline. “Willen we écht duurzaam verbouwen, dan moeten we ook de monocultuur aanpakken en daar heeft zij ervaring mee.” Als het aan Mauro ligt, groeien er in de toekomst meerdere gewassen in een kas waarbij de ‘Flappy’-drones zorgen voor monitoring, het voorkomen van problemen en zelfs dat tuinders een seintje krijgen wanneer ze het beste kunnen oogsten.  

Onderzoek verbindende schakel tussen werkveld en studenten 
“Wat ik zo geweldig vind aan onderzoeksprojecten bij Inholland, is dat we de verbindende schakel zijn tussen onderzoek aan de ene kant, het bedrijfsleven aan de andere kant en natuurlijk onze studenten vanuit verschillende opleidingen”, zegt Mauro enthousiast. Sven heeft dat zeker zo ervaren na veelvuldig overleg met de andere partijen in het ‘Flappy’-project en ook Agnieszka ziet veel winst door theorie, praktijk, kennis en ervaring te combineren. “Ik vind het fantastisch dat we samenwerken met tuinders. Zij weten wat ze nodig hebben en kunnen dat zelf het beste aangeven”, zegt Agnieszka. Ook het werken met studenten van Inholland was voor haar een reden om bij dit project aan de slag te gaan. “Het is niet alleen theorie. We gaan met een bestaand probleem aan de gang en betrekken studenten erbij. Hoe waardevol is dat?” 

Kickoff evenement Flappy-project
Kom op woensdag 10 mei 2023 naar het kick-off evenement van het Flappy-project! Inholland studenten en collega's zijn van harte uitgenodigd deel te nemen. De onderzoekers delen graag hun ambities met je,  net als de onderzoeksactiviteiten die nodig zijn om de projectdoelen te bereiken. 

Meer informatie & aanmelden

De verleiding van vette of zoete snacks rond etenstijd, supermarkten waar de   ongezonde producten voor het grijpen liggen; mede daardoor groeit het aantal mensen met overgewicht. Het is noodzakelijk om met goede alternatieven te komen. Naast gezondheidsproblemen zijn er ook andere uitdagingen op het gebied van voeding, zoals voedselverspilling, transport, verlies van biodiversiteit en dierenwelzijn. In deze aflevering van de podcastserie Onderzoekers over de Toekomst vertelt Feike van der Leij, lector Health & Food bij Inholland, over een veelbelovende ontwikkeling in de overgang van dierlijke naar plantaardige eiwitten: de veldboon. Samen met food-ondernemer Roland Tabor legt hij uit waarom dit helpt om  mens en aarde gezond te houden.

Gezond én ook nog eens lekker!
“Het punt is,” zegt Feike, “gezonde dingen zijn vaak niet lekker. Visolie bijvoorbeeld, heel gezond, maar niet lekker. De kunst is dus om ervoor te zorgen dat we gezond eten lekker maken.” Onderzoekers, studenten en werkveldpartners zijn daar druk mee bezig. Dat doen ze onder meer met het onderzoeksproject ‘Bean me up!’ , dat zich richt op de ontwikkeling en vermarkting van veldbonen. “Deze boon is rijk aan eiwit, een belangrijke brandstof en bouwstof voor ons lichaam. Bovendien is de veldboon een goed alternatief voor soja”, legt Feike uit. Dat klinkt natuurlijk fantastisch, maar ook al is de veldboon nog zo gezond, lekker is ‘ie’ niet. En met een muffige bonensmaak ga je de voedselindustrie niet veroveren. Tenzij je de smaak van de veldboon weet te veranderen. En dat is precies wat veldwerkpartners en studenten van Inholland onderzoeken in het project Bean me up!.

Appeltaartmuffins als eiwitrijk tussendoortje  
Roland Tabor is medeoprichter van Fabafull, producent van plantaardige tussendoortjes. Hij steekt zijn hand uit en biedt een muffin aan. “Een appeltaartmuffin”, zegt hij. “Vanmorgen vers gebakken.” Het ruikt goed. In ieder geval zeker niet naar bonen. Al bij de eerste hap lichten de ogen van de proevers op en volgen positieve reacties en in no time zijn alle muffins schoon op. “We doen nog onderzoek naar wat nog meer lekker is, maar deze muffins zijn al een succes”, vertelt Roland. Momenteel biedt hij ze als eiwitrijk tussendoortje aan in de zorg, maar zijn ambitie is om een breed scala aan eiwitrijke tussendoortjes te leveren aan bijvoorbeeld sportscholen, online en uiteindelijk zelfs op festivals. “De muffin is het bewijs dat we lekkere plantaardige producten kunnen maken zonder dat deze sterk bewerkt zijn. Als we er maar tijd en geld in steken en dat maakt het belang van deze bijzondere onderzoeksprojecten gelijk duidelijk”, zegt Roland die bij het Bean me up! project betrokken is.

Als lector bekijkt Feike dit onderzoeksproject ook vanuit het onderwijsperspectief. “Voor mij is onderzoek verweven in onderwijs, omdat het dé manier is om onderwijs aantrekkelijk te maken en het onderzoek samen met jonge talenten uit te voeren. En het werkt. Ik heb maar liefst vijf afstudeerders momenteel!” vertelt Feike enthousiast. “Het slaat aan omdat we kijken naar actuele onderwerpen en samen met het werkveld zoeken naar oplossingen en mogelijkheden. Zo is er inmiddels veldbonenyoghurt en maken we veldbonenijs.” Binnenkort start Inholland met het nieuwe voedselproject: ’Duurzame eiwitten: eendje meer’ over eendenkroos. “Het is het gewas met de grootste totaalopbrengst per hectare”, legt Feike uit. “We gaan als Inholland nu samen met werkveldpartners onderzoeken hoe we een optimaal eiwitpercentage kunnen bereiken.” Ook wordt de smaak van eendenkroos onderzocht. “Zeker is dat we nog heel veel kunnen ontdekken waarbij gezond ook echt lekker kan zijn.”

Meer weten over duurzaam en gezond eten en welke rol de veldboon hierin speelt?  
Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcast-app zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren! Zo ben je als eerste op de hoogte van nieuwe afleveringen van Onderzoekers over de Toekomst.

In de stadstuin worden ecologische en sociale doelen gecombineerd. Richard de Brabander, lector Ecosociaal werk: ‘We moeten naar andere vormen van economie, waarbij de mens een bescheidener rol speelt. Minder ikke ikke ikke maar samen het ecosysteem waar we deel van uitmaken centraal stellen.”  

Directeur Erik Sterk ziet die visie terug in zijn stadstuin: “Eerlijk delen is een principe in de natuur en dat is ook het principe van goed samenleven. We gebruiken dat in deze tuin. Zo leren we hier van en met elkaar én van de natuur.”

Het Leer -en innovatienetwerk (LIN) dat Richard samen met Erik bij de Munt heeft opgericht, draagt bij aan deze insteek van het lectoraat en aan een veerkrachtige samenleving. Een bonte verzameling van studenten van allerlei opleidingen, onderzoekers van verschillende lectoraten, lokale ondernemers en buurtbewoners draagt bij aan het vergroenen en verduurzamen van de wijk en helpt een gezonde leefomgeving creëren.

Word jij ook vriend van Rotterdamse Munt?
Groen zorgt voor een levendige stad en een gezonde planeet. Groen draagt bij aan meer verscheidenheid van planten en veerkrachtig waterbeheer. Groen werkt positief voor onze gezondheid, vergroot ons geluksgevoel én zorgt ook voor een superverse en smaakvolle oogst. Doe ook mee en wordt vriend van de Rotterdamse Munt. Met kennis, kunde en financiële steun maak je als vriend meer Groen voor de stad mogelijk.

“Een belangrijk moment in de verduurzaming van bedrijven in de land- en tuinbouw is het moment waarop de nieuwe generatie op de plek komt van de oude generatie: de bedrijfsovername.” Aldus Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw bij Inholland. Ze onderzoekt, samen met studenten, land -en tuinbouwbedrijven en andere hogescholen de rol van bedrijfsadviseurs bij zo’n overname.

Paul Daniels, Algemeen secretaris Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs: “De agrarische sector beweegt al decennialang mee met datgene wat van hen verwacht wordt. Alleen gaan die veranderingen op dit moment ongelofelijk snel. De wil bij boeren en tuinders om te verduurzamen is er, maar ze willen ook zeker zijn van hun voortbestaan.” Veranderingen in de bedrijfsstrategie zorgt voor onzekerheid daarover. Bedrijfsadviseurs kunnen helpen deze onrust weg te nemen en de nieuwe generatie boeren en tuinders goed in positie te brengen. Daarmee kan de sector zich verder duurzaam ontwikkelen.

Lees ook het interview met Gerry over haar onderzoek naar de rol van adviseurs bij overnames.

Van de reductie van stikstof tot energiebesparing in de kassen: elk bedrijf in de land- en tuinbouw staat voor de opgave de omslag te maken naar een duurzame bedrijfsvoering. Een omslag die vaak gepaard gaat met een ander proces: de bedrijfsovername. Want juist als de nieuwe generatie het roer overpakt, komt transitie in scope. Voorwaarde is wel dat zo’n bedrijfsovername succesvol verloopt. Binnen een breed consortium van bedrijven, hogescholen en andere werkveldpartners onderzoekt Hogeschool Inholland in een living lab hoe bedrijfsadviseurs de kans op succes kunnen vergroten. 

“De bedrijfsovername is hét moment voor innovatie”, stelt Gerry Kouwenhoven, associate lector Investeren in circulaire land- en tuinbouw. “De nieuwe eigenaar bepaalt dan samen met de vorige generatie de strategie. Daarbij zie je dat de huidige generatie graag verduurzaamt, al is het maar om het bedrijf toekomstbestendiger te maken.”

Ruim 80% familiebedrijven
Een bedrijfsovername in de land- en tuinbouw is heel vaak een overgang van ouders op kinderen. “Ruim 80% van de bedrijven zijn familiebedrijven. Dat kan een bedrijfsovername extra complex maken. Want niet alleen economische, financiële en juridische elementen spelen dan een rol, maar ook sociaal-emotionele en familiaire zaken. Er kan van alles spelen binnen een familie. Een vader die het bedrijf niet kan loslaten. Kinderen die een heel andere koers willen varen maar druk voelen van de vorige generatie om te behouden wat er is.” 

Rol van de bedrijfsadviseur 
“In de eerste fase van het project Living lab duurzame bedrijfsovername zagen we hoe belangrijk een bedrijfsadviseur is om de harde maar zeker ook de zachte elementen rond een bedrijfsovername te bespreken”, vertelt Gerry verder. “Dankzij de onafhankelijke positie kan de adviseur goed het gesprek tussen overdrager, overnemer en overige familieleden faciliteren. Waar nodig zorgt die voor coaching en mediation om pijnpunten naar boven te halen en op te lossen, allemaal in het belang van het bedrijf. Ontstaat er daardoor vertrouwen in de bedrijfsovername, dan zullen ook banken en andere financiers bereidwilliger zijn om te investeren in duurzame innovaties.” 

Start tweede fase living lab
In februari 2023 is de tweede fase van het living lab gestart, gericht op de rol van de adviseur en de kritische succesfactoren van een adviesgesprek. Hogeschool Inholland werkt hiervoor samen met partners zoals Windesheim, Hogeschool Utrecht, verschillende adviseurs en adviesbureaus en mbo-scholen Yuverta en Lentiz. Zij zullen onder meer deskresearch en veldonderzoek doen, best practices ophalen en adviseurs zullen hun ervaringen delen.  

Betrokkenheid studenten 
“Binnen onze hogeschool trekken de agri- en bedrijfseconomische domeinen nauw met elkaar op”, zegt Hugo Booms, docent-onderzoeker bij Finance & Accountancy. “Studenten dragen in het living lab bij aan het onderzoek. Zij zijn namelijk de adviseurs en accountants van morgen die met toekomstige bedrijfsovernames te maken krijgen. Belangrijk is dat zij de verhalen achter de cijfers leren kennen en de vaardigheden ontwikkelen om de moeilijke adviesgesprekken aan te gaan over sociaal-emotionele zaken die een succesvolle overname kunnen belemmeren.”  

Noa Zalm is tweedejaarsstudent van de opleiding Dier in de duurzame samenleving. In september kreeg hij de kans om mee te werken aan het onderzoek van de eerste fase van het project Living lab duurzame bedrijfsovername. “Samen met drie andere studenten van mijn opleiding vormden we een projectgroep. We deden deskresearch naar de rol van adviseurs en voerden onder hen en agrarische ondernemers enquêtes en interviews uit. Hoe spelen ze bij een bedrijfsovername in op duurzame vraagstukken, bijvoorbeeld rond stikstof? Wat hebben ondernemers nodig van de adviseur en wat is nodig voor een goed advies? Vertrouwen blijkt heel belangrijk te zijn: ondernemers moeten het gevoel hebben dat het advies positieve impact heeft op hun bedrijf.” Noa wist eerder niet wat het advieswerk inhield. “Maar de vrijheid ervan vind ik wel aantrekkelijk.” 

Maud Frijhoff werkte als tweedejaarsstudent van de opleiding Dier in de duurzame samenleving mee in de projectgroep. “Leuk was dat ik voor de interviews onder meer op locatie was bij de veehouder waar ik eerder stage had gelopen. En ik kon een dagje mee met een adviseur. Wat die goed moet kunnen, is meebewegen met agrarische ondernemers. Dat zijn over het algemeen praktisch ingestelde mensen die een sterke persoonlijke band hebben met hun bedrijf en direct uit de hoek kunnen komen. Als adviseur moet je daarom eerlijk communiceren en tegelijk standvastig zijn. Maar ook deskundig: want uit de enquête bleek dat de regelgeving zo complex is, dat ondernemers niet zonder een deskundige adviseur kunnen.” Net als Noa heeft Maud een beter beeld van het werk van een adviseur. “Dat je een ondernemer helpt om het bedrijf te verbeteren, spreekt mij wel aan.” 

Ervaringen vanuit de praktijk
Maarten Prins is een van de adviseurs die actief deelneemt aan het living lab. “Ik kom uit de glastuinbouw. Ik heb jarenlang gewerkt bij financiële dienstverleners en heb mkb-bedrijven geadviseerd. Inmiddels doe ik dat als zelfstandig ondernemer waarbij ik meer de zachte elementen rond bedrijfsovernames ter tafel breng. Emoties spelen bij bedrijfsovernames namelijk een belangrijke rol. Maar ook persoonlijke vragen als: wie ben jij, welke rol wil je in het bedrijf spelen? Wat is goed voor jou en voor het bedrijf? Ik ben geen onderdeel van de familie en kan dus objectiever kijken naar het bedrijf en de persoon.” Maarten kijkt ernaar uit om binnen het living lab ervaringen te delen met andere adviseurs, zodat iedereen kan leren hoe ze hun adviserende rol het beste kunnen invullen. “Interessant is ook dat studenten betrokken zijn. Het is voor hen heel goed om te ervaren wat de praktijk inhoudt; als toekomstig ondernemer om later keuzes te maken die passen bij hen als persoon of als toekomstig bedrijfsadviseur om erachter te komen wat die rol inhoudt.” 

“We moeten ons richten op een wereld- en mensbeeld waarin we niet los staan van de natuur”, zegt Patrick, “en met een economisch systeem waarin het naast de mens, ook draait om het welzijn van dier, natuur en de planeet. Wat we nodig hebben is een Natuurlijk Sociaal Contract. Dit gaat over collectieve afspraken  om onze samenleving duurzaam, gezond en eerlijk  in te richten. Samen oplossingen vinden voor problemen die ons allemaal raken.” 

Luister de podcast  
Ben je benieuwd wat Patricks boodschap is op het Gala van een Krachtig Klimaat en wat het Natuurlijk Sociaal Contract inhoudt? Luister dan de Inholland-podcast Onderzoekers over de Toekomst.  

Van 7 tot 9 maart vindt in Berlijn de ITB plaats, Europa’s grootste toerismebeurs. Ko Koens, lector New Urban Tourism, is er samen met collega’s van het gloednieuwe Expertise Netwerk Sustainable Urban Tourism (ENSUT) en studenten van het Domein Creative Business van Hogeschool Inholland. Op uitnodiging van NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen) geeft hij een presentatie over duurzaam toerisme en recent internationaal onderzoek hiernaar. “Toerisme moet van steden betere plekken maken voor inwoners, lokale bedrijven en natuur.”

Nog vóór de officiële start in mei staat ENSUT in Berlijn op het internationale podium. Bezoekers van de ITB gaan onder meer met elkaar in gesprek over duurzaam toerisme in stedelijke gebieden. Maar wat is ‘duurzaam toerisme’ eigenlijk? “Het is een term om aan te geven dat toerisme om meer moet draaien dan een economisch model van zo veel mogelijk overnachtingen”, zegt Ko. “Het is de balans zoeken tussen planet, people en profit. Ook om ervoor te zorgen dat toerisme in de toekomst mogelijk blijft.”

Term duurzaamheid
“Voor het verduurzamen van het toerisme is de term duurzaam toerisme niet altijd even handig”, merkt Ko. “Want mensen denken dat duurzaam betekent dat ze niet meer mogen vliegen of minder op vakantie mogen. Dit roept verzet op en dat helpt niet om een gedragsverandering te bewerkstelligen. Er is een ander narratief nodig met het accent op de kansen. Het gaat om bewuster reizen en bewuster genieten: stilstaan bij de bijzondere ervaring van het reizen.”

Beter dankzij toerisme
Bovendien gaat, volgens Ko, duurzaam toerisme nog niet ver genoeg. “Toerisme zou in de toekomst ‘regeneratief’ moeten zijn: van steden betere plekken maken voor inwoners, lokale bedrijven en natuur. Dan kun je de leefbaarheid van wijken een impuls geven, openbaar vervoer rendabel maken, erfgoed onderhouden en daardoor behouden, en bijdragen aan de energietransitie dánkzij toerisme. Hoe bereik je dat punt? De eerste stap is om alle betrokkenen per locatie bijeen te brengen en hun perspectieven laten delen. Vervolgens is het een kwestie van eigenaarschap: wie neemt het voortouw om tot regeneratief toerisme te komen? Dit zijn belangrijke thema’s van ENSUT.”

Meerderheid voor regeneratief toerisme
Onlangs voerde ENSUT een enquête uit onder inwoners van Amsterdam, Rotterdam, Kopenhagen, Berlijn en Barcelona. “Daaruit blijkt dat 62% voorstander is van regeneratief toerisme en 23% er neutraal tegenover te staat. Naast het lokale bestuur en bedrijfsleven vinden inwoners dat ze ook zelf een rol hierin hebben ook al merken ze tot nu toe onvoldoende van de initiatieven om hen daadwerkelijk te betrekken."

Naar 10 miljoen Duitse toeristen
Martin Pohl is Market & Insight Manager van NBTC in Duitsland. “Duurzaamheid is een van de pijlers in het toekomstperspectief dat we samen met honderden partijen uit de toeristische sector hebben geschreven”, vertelt hij. “In 2030 verwachten we 10 miljoen Duitse bezoekers in Nederland. Dat is een economische kans én een ecologische bedreiging. Hoe kunnen we dit met spreidingsbeleid en duurzame keuzes in goede banen leiden? Daar hoort ook een gedragsverandering bij. Een verschuiving van veel korte vakanties naar minder maar langere vakanties met meer tijd en kwaliteit op de plek van bestemming.”

Nieuwe kennis voor onderwijs
Martin is het met Ko eens dat het streven naar duurzaamheid onvoldoende is. “Regeneratief toerisme zou de algemene doelstelling voor de toekomst moeten zijn. Onderzoek naar hoe je dit in de praktijk brengt is heel belangrijk. Zo is er een groot duurzaamheidslab op het Griekse eiland Rodos en ook een netwerk zoals ENSUT is heel interessant. Daardoor kan nieuwe kennis via onderwijs doorgegeven worden aan de professionals van morgen: de koplopers in regeneratief toerisme.” Ko vult aan: “Onderwijsinstellingen kunnen bijvoorbeeld vanuit positieve framing en aan de hand van haalbare businesscases aan de slag gaan met regeneratief toerisme, zodat dit óf de norm óf een specifieke afstudeerrichting van toerismeopleidingen wordt.”

Niet alleen jongeren
Lance Herweijer behoort als vierdejaarsstudent Communicatie tot de groep studenten die bezoekers aan de ENSUT-desk in Berlijn begeleidt. “Of ik bewust bezig ben met duurzaam reizen? Eerlijk gezegd vind ik het een vage term, want onder duurzaamheid valt zo veel, bijvoorbeeld ook de discussie over stikstof. Het lijkt ook te betekenen dat we zo min mogelijk moeten reizen. Daar ben ik het niet mee eens. Zelf denk ik wel meer na over de manier waarop ik reis. Misschien zit daar een deel van de oplossing: als iedereen bewuster keuzes maakt en dat we meer doen om de authenticiteit van de bestemming te bewaren. En dat is niet alleen een verantwoordelijkheid van de jonge generatie.”

Hogeschool Inholland is een onderwijs- én onderzoeksinstelling. Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur (CvB), kan dit niet vaak genoeg zeggen. Zij is zelf de belichaming van deze identiteit met een rijk verleden bij de hogeschool als docent en lector. “Ik ben dan ook hartstikke blij dat we in ons Strategisch Plan onderzoek en onderwijs hebben benoemd als de twee primaire processen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.”

Voor iemand met een hart voor onderzoek en onderwijs moet het een prachtige tijd zijn om leiding te geven aan een instelling als Hogeschool Inholland. In het Strategisch Plan voor de periode 2022-2027 heeft de hogeschool de duurzame leefomgeving als een van de richtinggevende thema’s gekozen. Een zeer actueel thema dat schreeuwt om innovatieve, praktisch haalbare oplossingen en dat is precies waar een hbo-instelling met toegepast onderzoek een bepalende rol in kan spelen.

Vraagstukken als vertrekpunt
“In het Strategisch Plan hebben we nadrukkelijk gesteld dat we altijd vertrekken vanuit maatschappelijke vraagstukken”, zegt Marije. “We werken aan prangende vragen om ons heen en dat maakt zowel ons onderzoek als ons onderwijs actueel. In onze kennisinstelling zijn deze twee primaire processen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door onderzoek identificeren we in een vroeg stadium nieuwe vraagstukken en dat helpt om als een verkenner het onderwijs te vernieuwen en zo mee te bewegen met de snel veranderende maatschappij. Maar ook om met het werkveld te werken aan oplossingen die bijdragen aan de vitaliteit van ons metropolitane gebied en aan de duurzame leefomgeving.”

Onderzoek, onderwijs en werkveld
“Onderzoek, onderwijs en werkveld brengen we bijvoorbeeld actief samen in living labs en leer- en innovatienetwerken”, vertelt Marije verder. “Onderwijs is nodig om afgestudeerden met een goed ontwikkeld onderzoekend vermogen de wereld in te sturen. Op die manier leveren we zelfstandig denkende professionals af die vervolgens ook in de beroepspraktijk een betekenisvolle bijdrage leveren aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken.”

Brede, groene hogeschool
Voor een bijdrage aan de duurzame leefomgeving heeft Hogeschool Inholland nog een bijzondere troef in handen. “We zijn de enige hbo-instelling in Nederland die naast het groene domein van Agri, Food & Life Sciences andere domeinen onder één dak heeft. Dit betekent dat we duurzame innovaties kunnen onderzoeken en helpen ontwikkelen vanuit een combinatie van expertises. Zijn ze behalve duurzaam bijvoorbeeld ook technisch en economisch haalbaar en sociaal-maatschappelijk acceptabel? Want bij een focus op de duurzame leefomgeving moeten we waken voor een dreigende tweedeling in de samenleving. Denk aan zonnepanelen: die zijn voor veel mensen niet weggelegd. Vandaar het belang van onze tweede strategische thema: de veerkrachtige samenleving. Beide komen prachtig samen in bijvoorbeeld ons lectoraat Ecosociaal werk, waar we onderzoek doen naar een duurzame samenleving die ecologisch en sociaal rechtvaardig is.”

Onderzoeksteams uitbreiden
Hogeschool Inholland wil de interdisciplinaire kracht verder benutten. “Mooi is dat het kabinet meer geld beschikbaar heeft gesteld voor onderzoek in het hoger onderwijs”, zegt Marije. “We willen daarmee de onderzoeksteams van onze lectoraten uitbreiden en hen meer laten samenwerken. Onze strategische thema’s, zoals de duurzame leefomgeving, zijn daarbij sturend om de lectoraten uit te dagen daar gezamenlijk impact op te maken en te ontdekken waar nog kennishiaten zitten.”

Resultaten met trots laten zien
Domeinoverstijgende onderzoeksprojecten zijn er nu al, benadrukt Marije. “Voor de duurzame transitie weten de groene, technische en bedrijfseconomische domeinen elkaar bijvoorbeeld al te vinden. Dat zie je in projecten als Smart Farming Peren, waarbij robots telers ondersteunen bij het snoeien van perenbomen, of Bean me up: onderzoek naar het beteugelen van de vervuilende soja-import door de inzet van de Noord-Hollandse veldboon. Dat boontje lijkt een uitstekende basis voor yoghurt, ijs en muffins. Allemaal hebben ze het signatuur van Hogeschool Inholland. Goed zou zijn als we dit soort projecten nog meer met trots laten zien. Onze hogeschool is nog wel eens te bescheiden in de prachtige resultaten die we met ons onderzoek boeken.”

Onderzoek-inclusief denken
Roepen dat je goed bent in onderzoek en de combinatie met onderwijs op waarde schatten dragen ook bij aan de broodnodige mentaliteitsverandering binnen de hogeschool zelf. “We moeten meer onderzoek-inclusief gaan denken”, stelt Marije. “Onderzoekswerk hoeft niet onderaan de to do-lijst te staan. Voor een docent-onderzoeker is het schrijven van een publicatie net zo urgent als de voorbereiding van een college. Onderzoek-inclusief denken betekent ook dat onderzoek niet altijd ten dienste staat van het onderwijs. Het is goed dat lectoren zich richten op open vraagstukken die wellicht op termijn heel bruikbaar zijn om ons onderwijs verder mee te professionaliseren.”

De omslag naar een duurzame, gezonde en eerlijke samenleving. Daar heeft Patrick Huntjens, lector Sociale Innovaties in het Groene Domein bij Hogeschool Inholland en Hoogleraar Universiteit Maastricht een duidelijke visie op. Op 14 maart 2023 spreekt hij tijdens het Gala van een Krachtig Klimaat in Utrecht, georganiseerd door New Scientist. Samen met andere prominente wetenschappers snijdt hij tijdens dit Gala de klimaatproblematiek van dit moment aan en word je bijgepraat over dit onderwerp. 

Huntjens: “De ecologische crisis, de klimaatcrisis, de ongelijkheidscrisis; ze staan niet op zichzelf. Veel van onze huidige crisissen hangen met elkaar samen. Het zijn symptomen van een dieperliggende systeemcrisis. We leven in een marktsamenleving die gebaseerd is op eigenbelang en materialisme. Als samenleving worden we als het ware gekidnapt door dit systeem dat gericht is op economische groei. Ik pleit voor een samenleving die humaner en eerlijker is, die regeneratief in plaats van destructief is voor mens, dier en natuur. Om duurzaamheidstransities te laten slagen is daarom een nieuw natuurlijk sociaal contract nodig en een nieuwe economie.”

In zijn recent opgenomen podcast vertelt Huntjes meer over zijn visie en onderzoek bij Hogeschool Inholland.

 Wil jij ook naar het Gala van het krachtig Klimaat?  
Wij verloten enkele kaarten onder Inholland-collega’s en -studenten! Laat ons weten waarom juist jij bij het uitverkochte Gala van een Krachtig Klimaat aanwezig wil zijn en wie weet kun je ernaartoe! Mail jouw reden naar onderzoek.communicatie@inholland.nl en wie weet ben jij erbij op 14 maart in Utrecht.