De dagwinnaars waren Carlyn Jansen (3 havo, Pieter Zandt Scholengemeenschap, Staphorst), en Fie Tillema (3 vwo, ORS Lek en Linge, Culemborg). De beste twintig leerlingen (10 havo, 10 vwo) zullen begin juni hun biologische kennis opnieuw testen tijdens de finaledagen bij Aeres Hogeschool in Almere. 

Na haar vwo koos Marloes bewust voor het hbo. Ze wilde praktisch aan de slag en vond in BML precies wat ze zocht: een breed eerste jaar, daarna je richting kiezen en zelfstandig onderzoek leren doen. “Wat me vooral aansprak, was dat je de theorie meteen toepast. Na een college immunologie sta je diezelfde week nog in het lab. Dat vond ik geweldig!”

Op een stagemarkt hoorde ze een vierdejaarsstudent over brandwondenonderzoek. Ze was meteen verkocht. “In Nederland zijn er drie brandwondencentra plus het Burn Research Lab. Dat lab ligt naast het brandwondenziekenhuis in Beverwijk en werkt er intensief mee samen. Het richt zich op het beantwoorden van belangrijke klinische vragen. Zo zie je direct hoe onderzoek en praktijk elkaar versterken.”

Huidmodellen
Het Burn Research Lab onderzoekt waarom brandwonden moeilijker genezen dan gewone wonden. Vaak treedt een heftige afweerreactie op, waarbij de huid zó sterk reageert dat het herstel vertraagt. Om dat proces beter te begrijpen, ontwikkelde Patrick Mulder, Marloes’ begeleider en postdoctoraal onderzoeker bij het Burn Research Lab, een huidmodel. Hiermee kunnen brandwonden en de afweerreactie in het lab worden nagebootst - zonder gebruik van proefdieren.

“Brandwonden hebben een enorme impact op het lichaam, waarbij de schade vaak verder reikt dan de zichtbare wond”, legt Patrick uit. “Inzicht in de onderliggende immuunreacties is essentieel om gerichte behandelingen te ontwikkelen en het herstel van patiënten te verbeteren. Dit onderzoek levert daar een belangrijke bijdrage aan.”

Marloes onderzocht één type afweercellen, neutrofielen, die een belangrijke rol spelen bij het afweerproces na brandwonden. “We gebruiken restanten huid die mensen na operaties doneren, maken daar een model van en voegen deze cellen toe. Vervolgens brengen we een gecontroleerde tweedegraadsbrandwond aan en kijken wat er gebeurt.” De uitkomst? De neutrofielen verouderden sneller en werden overactief, waardoor ze slechter meewerkten aan het herstel. “En omdat ze maar 24 uur leven, is onderzoek lastig. Maar het leverde wel waardevolle inzichten op. Want uiteindelijk willen we de hele afweerreactie nabootsen in dit huidmodel, om behandelingen te testen die het herstel helpen versnellen.”

Brandwondencongres
Negen maanden stagelopen betekent echt meedraaien, benadrukt Marloes. “Ik voelde me bijna geen stagiair. Ik plande experimenten, deed analyses, loste problemen op. Ik haalde zelf weefsel op bij de brandwonden-IC en hielp mee om dit toe te voegen aan de biobank. Dan besef je voor wie je dit onderzoek doet.”

Ook buiten het lab keek ze haar ogen uit. “Mooi om te zien hoe de Brandwonden Stichting, waar veel contact mee is, geld inzamelt en activiteiten organiseert voor jonge patiënten. Dat maakt het werk nóg betekenisvoller.” Een hoogtepunt was haar presentatie op een groot brandwondencongres in Amersfoort. “Stond ik ineens voor een zaal vol artsen, verpleegkundigen en onderzoekers te vertellen over ons project. Superspannend, maar ook een geweldige ervaring.”

“Voor onze studenten is het Burn Research Lab een mooie en leerzame stageplek”, vertelt Dennis Fontijn, Marloes’ begeleider en docent bij Inholland Life Sciences & Chemistry. “Ze worden er goed begeleid en werken met uiteenlopende technieken en modellen, terwijl ze tegelijk bijdragen aan onderzoek dat maatschappelijk veel impact heeft: het vergroten van kennis van brandwonden en het verbeteren van behandelmethoden.”

Van oorzaak naar oplossing
Na haar afstuderen was Marloes nog lang niet klaar met onderzoek. Daarom startte ze met de master Biomedical Sciences aan de Universiteit van Amsterdam, met een specialisatie in Developmental and Therapeutic Biology. “Ik wil me verder verdiepen in hoe je van oorzaak naar oplossing komt. Dat therapeutische stuk vind ik zó interessant.”

Later wil ze zeker in het lab blijven werken, het liefst in een leidinggevende rol binnen een onderzoeksgroep. “Of dat bij een universiteit is of een bedrijf, weet ik nog niet”, zegt ze. “Voor mij telt vooral dat mijn onderzoek bijdraagt aan betere zorg voor patiënten. En dat ik kan blijven werken met slimme labmodellen, zodat proefdieren niet meer nodig zijn.”

Het maakt je sterker
Marloes voelt zich uitstekend voorbereid. “Tijdens je derdejaarsstage en je afstudeerstage leer je ontzettend veel. Van nieuwe technieken onder de knie krijgen tot zelfstandig projecten draaien. Natuurlijk loop je ook tegen uitdagingen aan; een experiment pakt soms anders uit dan verwacht. Maar juist daardoor leer je flexibel zijn en snel schakelen. Het maakt je sterker als onderzoeker én als mens.”

Het leukste aan dit vakgebied? “Mensen vinden het altijd interessant als ik vertel wat ik studeer. Dat ís het ook. Je werkt aan wetenschap die er echt toe doet.”

“Je werkt aan iets dat écht verschil maakt.” Voor John, student Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML) aan Inholland, was zijn afstudeerstage bij Self-screen meer dan een leerervaring. Het was een kans om bij te dragen aan een innovatie die de drempel verlaagt voor vrouwen om zich te laten testen op baarmoederhalskanker. "Je draagt bij aan een groter doel, en dat voelt goed.” 

Onderzoek met impact 
Self-screen is een spin-off van het Amsterdam University medisch centrum en ontwikkelt testen voor het vroegtijdig opsporen van kankers die veroorzaakt worden door het HPV-virus. Wat hun aanpak bijzonder maakt? Vrouwen kunnen zelf thuis een monster afnemen, zonder bezoek aan de huisarts. “Dat verlaagt de drempel enorm,” legt John uit. Baarmoederhalskanker is een van de meest voorkomende kankers veroorzaakt door het virus. Maar wanneer je er op tijd bij bent, is het goed te behandelen. John: “De standaard HPV-test kijkt naar de aanwezigheid van het virus zelf, wij werken nu aan een vervolg PCR-test om te zien of er al voorstadia van kanker aanwezig zijn.”  

Dit is volgens John niet alleen belangrijk om kanker op tijd te kunnen behandelen, maar ook overbehandeling te voorkomen. “In 80% van de gevallen wordt het HPV-virus door het eigen lichaam opgeruimd en in 20% van de gevallen veroorzaakt het virus ‘slechte’ cellen, maar ook die worden vaak door het immuunsysteem opgeruimd, daar is het lichaam heel goed in.” In maar 1-5% van alle HPV infecties moet het voorloperstadium van de kanker door een dokter behandeld worden. Wanneer je het behandelt terwijl dit eigenlijk (nog) niet nodig is, kan dit voor vrouwen problemen opleveren bij bijvoorbeeld zwangerschappen of bevallingen. 

Een test verbeteren die er al is 
John kreeg de opdracht om de bestaande PCR-test gevoeliger te maken, zodat deze in bevolkingsonderzoek, klinieken en ziekenhuizen ingezet kan worden. “Ik mocht echt zelf dingen uitproberen en meedenken. Dat gaf veel vrijheid.” Hij werkte met celmateriaal uit ziekenhuizen en gekweekte cellen. “Soms wist ik van tevoren: deze cellen moeten iets laten zien. Dan kon ik testen of mijn methode dat ook echt oppikte.” En dat lukte. “Er waren momenten dat mijn test iets vond wat de oude test niet zag. Dat zijn echte yes-momenten.”  

Naast dat een zelfafname test de drempel voor baarmoederhalskankeronderzoek verlaagt, is het ook goedkoper dan een onderzoek bij de dokter. De laboratorium test die John ontwikkelde die op de zelfafname uitgevoerd wordt, is ook objectief in tegenstelling tot de nu gebruikte methode. John: “De ene dokter kan soms dingen anders beoordelen dan de ander. Nu heb je één maatstaf voor alle vrouwen en weet je duidelijk: hier moeten we wel óf niet iets mee.” 

Uiteindelijk leverde hij een geoptimaliseerde test op, inclusief rapport en presentatie. Nu onderzoekt Self-screen of de methode geschikt is voor grootschalige toepassing. “Er komt veel bij kijken: betrouwbaarheid, veiligheid, reproduceerbaarheid. Maar de basis ligt er.” 

Uitdagingen horen erbij 
Natuurlijk ging niet alles vanzelf. “Mijn stage begon met een methode die op papier goed leek, maar in de praktijk niet werkte. Dat was frustrerend.” Maar juist die tegenslagen leerden hem veel. “Je leert fouten maken, oplossingen zoeken, en vooral: doorzetten.” De begeleiding van zijn collega's hielp hem hierbij. “Door vragen te stellen konden ze mij precies helpen op de punten waar ik niet uitkwam, dat was echt fijn.” 

Waardevolle bijdrage 
John liep een jaar lang stage bij Self-screen, waarvan hij 50% van zijn tijd doorbracht op het lab. De andere tijd besteedde hij aan literatuuronderzoek, lezingen en meetings. “In de bioresearch is het soms moeilijk te bedenken waar je nu aan bijdraagt of kijk je naar een heel klein onderdeel van een proces. Tijdens mijn stageonderzoek werkte ik aan iets concreets, iets tastbaars. Dat maakte het extra tof.” 

Ook was John blij met de keuze voor Self-screen. “Het is mooi als je je kan vinden in de doelen van een bedrijf. Deze vorm van kanker is zo goed te voorkomen of behandelen als je er op tijd bij bent. Het geeft een goed gevoel om daaraan bij te dragen.” 

BML als basis 
Dat je met de opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek veel kanten op kan, bewijst John. Na het behalen van zijn diploma bij Inholland, start hij aan een nieuw avontuur: een studie Diergeneeskunde in Gent. “Ik heb altijd al veearts willen worden en met deze studie ben ik daar weer een stap dichterbij gekomen. Maar als dat niet lukt, kom ik gewoon terug en ga ik weer in het lab aan de slag.” 

John blikt positief terug op zijn tijd bij Inholland.“De docenten zijn betrokken en je krijgt veel praktijkervaring.” Hij raadt de opleiding aan voor iedereen die houdt van biologie én van werken met je handen. “Het is een mooie mix van theorie en praktijk. Je zit niet alleen achter een bureau, maar staat ook echt in het lab.”  

Wat gebeurt er als je passie voor planten, moleculaire biologie en insecten samenkomen in één onderzoeksstage? Voor IJse, vierdejaarsstudent Biotechnologie aan Hogeschool Inholland, leidde dat tot een inspirerende en leerzame periode bij het Swammerdam Institute for Life Sciences (SILS) van de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek naar de interactie tussen planten en tripsen – kleine insecten die virussen overbrengen – gaf hem niet alleen wetenschappelijke inzichten, maar ook een duidelijker beeld van zijn toekomst.

Een stageplek met impact
IJse liep stage op de afdeling Plant Physiology van SILS, een onderzoeksgroep die zich bezighoudt met hoe planten via geurstoffen en andere natuurlijke signalen reageren op insecten, microben en andere organismen. Met het doel om planten beter bestand te maken tegen plagen en ziektes. IJse werkte hier aan een actueel probleem in de landbouw: het Tomato Spotted Wilt Virus (TSWV), dat via tripsen tomaten, paprika’s en andere gewassen aantast. “De trips zelf veroorzaken weinig schade, maar ze zijn dragers van het virus. Net als muggen met malaria,” legt IJse uit.

Zijn onderzoek richtte zich op de interactie tussen de planten en de tripsen, om zo uiteindelijk de plantweerstand te versterken. IJse koos ervoor om met een techniek genaamd VIGS (Virus-Induced Gene Silencing) te werken. Hiermee kon hij specifieke planteiwitten tijdelijk uitschakelen. “Ik heb planten tijdelijk aangepast, zodat ze bepaalde eiwitten niet meer aanmaakten. Daarna keek ik wat dat deed met de tripsen: hoeveel schade ze aanrichtten en hoeveel eitjes ze legden.”

Experimenteren op het lab
Na vier weken — de tijd die nodig was voor de eiwitonderdrukking — sneed hij kleine cirkels uit de bladeren: bladschijfjes. Op elk blad plaatste hij acht tripsen, die 24 uur de tijd kregen om te eten en eitjes te leggen. “Als tripsen meer eitjes leggen op een blad waar een bepaald eiwit ontbreekt, dan is dat eiwit mogelijk belangrijk voor de verdediging van de plant.”

De resultaten waren veelbelovend: bij één eiwit zag hij een significant verschil in het aantal gelegde eitjes. "Dat betekent dat dat eiwit een rol speelt in de weerstand van de plant. In tomaat was het effect opvallend: daar leidde de onderdrukking van het eiwit juist tot mínder eitjes, wat erop wijst dat het eiwit in tomaat mogelijk een negatieve invloed heeft op de verdediging tegen tripsen.”

Een wapenwedloop in de natuur
Wat IJse het meest fascineert aan zijn vakgebied? De voortdurende strijd tussen planten en insecten. “Het is een soort wapenwedloop. Planten ontwikkelen verdedigingsmechanismen, insecten proberen die te omzeilen. Sommige planten roepen zelfs roofinsecten op via geurstoffen, als een soort hulptroepen die de ongewenste insecten aanvallen. Dat soort interacties vind ik superinteressant.”

Zijn stage gaf hem niet alleen wetenschappelijke kennis, maar ook een gevoel van betrokkenheid bij een groter geheel. “Wie weet, misschien eet ik straks een tomaat die beter bestand is tegen tripsen dankzij mijn onderzoek.”

Vrijheid in onderzoek
Wat IJse het meest waardeerde aan zijn stage? De vrijheid. “Ik mocht zelf bepalen welke richting ik op wilde binnen het grotere onderzoek. Dat was in het begin even wennen, maar uiteindelijk juist heel fijn.” Ook was hij blij met de afwisseling in zijn werk: van experimenten op het lab en in de kas, tot data-analyses op kantoor.

Zijn bijdrage was onderdeel van een groter onderzoeksproject dat al jaren loopt. “Soms gaf mijn begeleider een presentatie voor onderzoekersgroepen en noemde ze mijn resultaten. Dan voelde ik echt dat ik iets had bijgedragen.”

Van Amsterdam naar Kopenhagen
IJse’s interesse in biotechnologie begon met zijn fascinatie voor planten en DNA. “Ik hoorde ooit dat een kilo tomatenzaad duurder is dan een kilo goud. Toen wist ik: hier zit waarde in.” Tijdens zijn studie koos hij bewust voor stages die zijn interesses weerspiegelden. Eerst bij ChainCraft, een bedrijf dat organisch afval (zoals fruitsapjes) omzet in vetzuren, die weer gebruikt kunnen worden in bijvoorbeeld veevoer of verf. En daarna bij SILS.

Nu kijkt hij vooruit. Zijn plan? Een master Bio-Entrepreneurship in Kopenhagen. “Ik ben spraakzaam en werk graag met mensen. Ik wil mijn biotechkennis combineren met ondernemerschap. Misschien zelfs iets met AI en biotech.” Om daar te komen, wil hij eerst een jaar Biotechnologie studeren in Wageningen.

Waarom Biotechnologie bij Inholland?
IJse is enthousiast over zijn opleiding. “De docenten kennen je bij naam, reageren snel en de sfeer is informeel. Dat vond ik heel prettig.” Ook de opbouw van de vakken en de koppeling tussen theorie en praktijk spraken hem aan. “Wat je leert in de les, pas je meteen toe in het lab.”

Voor scholieren die nog twijfelen over hun studiekeuze heeft hij een duidelijke boodschap: “Als je geïnteresseerd bent in biologie, DNA en moleculaire processen, dan is Biotechnologie echt iets voor jou. Het is pittig, maar als je gemotiveerd bent, krijg je er veel voor terug.”

Bij de Pitch Competition van stichting Domein Applied Science kunnen Life Science & Chemistry-studenten uit Nederland hun onderzoek presenteren en prijzen winnen. Eind maart behaalden drie Inholland-studenten een plek bij de top zes: één van Chemie en twee van Biotechnologie (BT). Zico Verhoeff (BT) won de eerste prijs met zijn pitch over communicatie tussen plantencellen en chloroplasten. Tweede werd Marjam Saleh (BT) met haar onderzoek naar schimmelresistentie bij tomatenplanten: “Ik kan nog steeds niet geloven dat ik in de prijzen ben gevallen. Wat was dit tof om mee te maken!”  

Beide studenten zijn inmiddels begonnen met een vervolgstudie, aan Wageningen University & Research (WUR) met een master in Plant Biotechnology. “Wij zijn supertrots”, zegt Elysa Overdijk, docent groene biotechnologie bij Inholland. “Dit is de nieuwe generatie onderzoekers, fantastisch om hen zo te zien schitteren. Zij dragen prachtig uit wat voor kwaliteit onze Life Sciences & Chemistry-opleidingen opleveren.” 

De Pitch Competition wordt jaarlijks georganiseerd door Domein Applied Science (DAS) in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV) en het Nederlands instituut voor Biologie (NIBI). Elysa: “Binnen DAS richten we ons als hbo-opleidingen in de toegepaste natuurwetenschappen op kwalitatief hoogstaand onderwijs en onderzoek, om beter te kunnen voldoen aan de vraag naar professionals in de maatschappij.”  

De perfecte pitch 
Uit negentien video-inzendingen werden de beste zes geselecteerd voor een live-presentatie tijdens de jaarlijkse DAS-conferentie, waaronder Inholland-studenten Zico Verhoeff, Marjam Salah en Naaznien Jahangier. Hun pitches werden beoordeeld door een jury bestaande uit onderzoekers en bedrijfsvertegenwoordigers. In zijn winnende pitch vertelde Zico over zijn onderzoek in het Cell and Developmental Biology-laboratorium in Wageningen (WUR): “Mijn onderzoek was om te kijken of mos, een heel simpel plantje dat zich goed onder de microscoop laat bekijken, kan helpen om de communicatie tussen plantencellen en chloroplasten (bladgroenkorrels) te bestuderen. Chloroplast is het allerbelangrijkste aan planten, daardoor kunnen ze zelf hun voedsel maken. En zonder planten kunnen wij niet bestaan; van onze voeding tot onderdak, planten regelen alles. Daarom is het zo leuk om hier onderzoek naar te doen.” 

Het was docent Elysa die hem wees op de pitchcompetitie. “Ik was behoorlijk zenuwachtig, maar eenmaal op het podium was het echt leuk, het enthousiasme van het publiek was bijna tastbaar. Wel was het een uitdaging om alles zo te verwoorden dat iedereen het begrijpt, maar ik heb net zo lang geschaafd tot ik de perfecte pitch had. Dit was echt een nieuwe stap in mijn ontwikkeling, om te leren hoe je complexe wetenschappelijke concepten overbrengt aan een breed publiek. Had je me dit vier jaar geleden gezegd, dan had ik je niet geloofd: dat ik zo’n onderzoek zelfstandig zou uitvoeren en daarover op zo’n podium zou durven vertellen.” 

Brede basis 
Ook voor Marjam was de pitchwedstrijd een unieke ervaring. “Hoe vat je één jaar onderzoek in twee minuten samen? Ik moest me dus beperken tot enkele highlights, maar desondanks was het ongelooflijk tof om te doen.” Haar afstudeerstage bij Wageningen (WUR) maakte deel uit van een PhD-project gericht op Fulvia fulva, een schimmel die bladvlekkenziekte veroorzaakt in tomatenplanten. “Belangrijk, want dit heeft grote impact op onze wereldwijde tomatenproductie, economie en voedselzekerheid. Er waren nieuwe effectoren gekarakteriseerd en mijn rol was om te kijken of we, door die uit te schakelen, de duurzaamheid van resistentiegenen kunnen voorspellen.”  

Marjam is blij met haar keuze voor Biotechnologie bij Inholland. “Vooral vanwege de brede basis en veelzijdigheid, inclusief vakgebieden als medisch onderzoek en chemie. Deze opleiding heeft een waardevolle fundering gelegd voor mijn toekomstige carrière." 

Kers op de taart 
Eerder namen Marjam en Zico al deel aan een educatieprogramma van de European Space Agency (ESA) in Noordwijk, waarbij teams internationaal werden geselecteerd om experimenten uit te voeren. Hun team onderzocht het vitamine C-gehalte in microgreens of kiemplantjes na behandelingen met verhoogde zwaartekracht en gewichtloosheid, wat van belang kan zijn voor toekomstige ruimtemissies. Marjam: “Je komt in contact met experts die al jaren bezig zijn met onderzoek en puur door met hen te praten krijg je al zoveel ervaring en kennis mee. En daarnaast hebben we een hele mooie prestatie geleverd. De Pitch Competition, ESA - dit soort dingen maken je studie dubbel de moeite waard. Het is echt de cherry on top.” (Lees hier meer over dit project) 

‘Topopleiding’ 
Volgens Zico steekt de opleiding van Inholland ver boven alle andere hbo-opleidingen uit. “De lesstof die we hebben behandeld ligt bijna op universitair niveau, en ik merk nu dat ik veel zelfstandiger ben in het lab dan studenten die hun bachelor aan de universiteit hebben gedaan. Het is misschien wel de belangrijkste bijdrage van mijn studie.” Hij hoopt dat mensen geïnspireerd raken en beseffen hoe interessant het is om plantonderzoek uit te voeren, vooral in het licht van klimaatverandering en de groeiende wereldbevolking. “Bovendien komen bijna alle docenten zelf uit het werkveld of hebben promotieonderzoek gedaan. Mijn enthousiasme voor dit vakgebied is dan ook grotendeels aan hun ervaring en aanstekelijke passie te danken.” 

Bekijk hier de pitches van Zico, Marjam en Naaznien

De wereld van voedselproductie ondergaat een revolutie, gedreven door innovatie en een groeiend bewustzijn van duurzaamheid. Een van de meest opwindende ontwikkelingen is de opkomst van bedrijven zoals Meatable, die zich richten op de productie van vlees in het laboratorium als alternatief voor de bio-industrie. Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML) student Luke Pattiwaël draagt met zijn afstudeeronderzoek bij aan deze veelbelovende ontwikkeling. 

Voor een betere wereld 
“We want to satisfy the world’s appetite for meat without harming people, animals or the planet” luidt de slogan van start-up Meatable. Een motto waar Inholland student Luke zich volledig in kan vinden. Al aan het begin van zijn studie kwam hij het bedrijf tegen via LinkedIn en was hij direct onder de indruk. “Toen ik zag dat er een stageplek vrij kwam greep ik mijn kans. En wonder boven wonder mocht ik er gaan afstuderen!” 

Zowel met het kiezen van zijn opleiding als zijn afstudeerstage speelde duurzaamheid een belangrijke rol. Luke: “Dat ik nu meewerk aan het produceren van vlees dat minder schadelijk is voor zowel de aarde als de dieren die erbij betrokken zijn, vind ik echt heel tof.”  

De wetenschap achter kweekvlees 
Maar hoe werkt dit proces van kweekvleesproductie nou eigenlijk? Luke: "Het begint allemaal met het verkrijgen van stamcellen van een dier. Vanuit deze stamcellen kunnen we verschillende soorten cellen kweken die nodig zijn voor vleesproductie, zonder dat er verdere betrokkenheid van levende dieren nodig is." Deze aanpak vermindert niet alleen dierenleed, maar heeft ook grote voordelen voor het milieu. Luke benadrukt: "De bio-industrie is een van de grootste bronnen van broeikasgasemissies. Door over te schakelen op kweekvlees kunnen we deze impact drastisch verminderen." 

Uitdagingen en oplossingen 
Hoewel de voordelen duidelijk zijn, staat de productie van kweekvlees nog voor uitdagingen. Luke's onderzoek richt zich specifiek op het optimaliseren van het productieproces van vetcellen, essentieel voor de smaak en textuur van vlees. Hij legt uit: "Mijn taak is om ervoor te zorgen dat we efficiënter vet kunnen produceren, waardoor de productiekosten dalen en we op grotere schaal kunnen produceren." Om de vetcellenproductie te verbeteren doet Luke veel onderzoek naar hoe dit proces werkt in het menselijk- en dierlijk lichaam. Vervolgens bootst hij dit proces zo goed mogelijk door te experimenteren op het lab. 

Leren van slimme mensen  
Uiteraard doet hij dit niet alleen. Luke is binnen Meatable onderdeel van een team met vijf collega's die allemaal gefocust zijn op het optimaliseren van de vetcellenproductie. “We doen allemaal onderzoek naar een klein stukje van het productieproces, zo focus ik mij op de productie van de eiwitten. Deze zijn eigenlijk een soort lijm waarmee de cellen aan elkaar plakken. Mijn teamleden en ik leveren allemaal kleine stukjes informatie en mijn manager heeft de taak om al die puzzelstukjes in elkaar te leggen. Echt teamwork dus.” 

Dat is dan ook wat Luke het leukste vindt aan zijn stage: de sfeer binnen het bedrijf. “Ik leer zoveel van de slimme mensen hier. Het is een hele open cultuur en er is altijd ruimte om vragen te stellen. Ook krijg ik veel vrijheid om met eigen ideeën uit te voeren, wat het extra leuk maakt.” 

Blik op de toekomst 
Hoewel kweekvlees in Nederland nog in de onderzoeks- en ontwikkelingsfase zit, zijn de vooruitzichten veelbelovend. Luke deelt zijn visie: "Ik hoop dat mijn onderzoek zal leiden tot een efficiënter productieproces van kweekvlees, waardoor dit ook echt op grote schaal gemaakt en gegeten kan gaan worden. Dan draagt mijn onderzoek uiteindelijk bij aan een duurzame toekomst.” 

Wat hij gaat doen na het behalen van zijn diploma? “Ik voel me hier heel erg thuis en vind het werk geweldig. Als Meatable mij een baan zou aanbieden zou ik dat zeker overwegen. Anders wil ik misschien nog een master gaan doen in Biomedical Sciences of Neurosciences, zodat ik later nog verder het onderzoek in kan.” 

Uitvinder worden 
Luke koos voor de opleiding BML vanwege zijn fascinatie voor wetenschap. “Toen ik jonger was wilde ik altijd ‘uitvinder’ worden. Nu bestaat er natuurlijk geen opleiding tot uitvinder, maar een lab-opleiding komt wel in de buurt. Experimenten doen en dan met je eigen ogen zien wat er gebeurt, daar heb ik voor gekozen.” Hij zou de opleiding dan ook zeker aanraden aan scholieren met een interesse in biologie, mensen en dieren. 

Docent-onderzoeker Jasmijn Ruijgrok is als tweede collega van Inholland gestart met een professional doctorate (PD). Een PD is een nieuwe vorm van praktijkgericht promotieonderzoek voor het hbo. Jasmijn richt zich de komende jaren op de vraag hoe we polymeren die we nu voor de energietransitie gebruiken duurzaam kunnen recyclen.

Jasmijn is sinds 2018 docent chemie. Al snel richtte zij zich ook op onderzoek samen met het lectoraat Slimme materialen voor de energietransitie. “Mijn interessegebieden? Polymeerengineering en elektrochemie. Het eerste gaat over het ontwikkelen én toepassen van kunststoffen. Elektrochemie is de chemie in elektrische processen. Polymeerengineering en elektrochemie zijn heel belangrijk voor de energietransitie om bijvoorbeeld krachtige en efficiënte batterijen te ontwikkelen en sterke windmolens die decennia kunnen blijven draaien. Zo zijn de energietransitie en de ontwikkeling van nieuwe materialen nauw met elkaar verbonden. Niet alleen om superkrachtige batterijen of windmolens te kunnen fabriceren, maar ook om ze van duurzame grondstoffen en recyclebaar te maken.”

Materialen voor de energietransitie
Met haar PD wil Jasmijn verder kijken dan de energietransitie waar we nu middenin zitten. “De focus is er nu op gericht om richting 2030 fossiele brandstoffen zo veel mogelijk te vervangen door duurzame energiebronnen. Dat is logisch. Maar wat gaat er na 2030 gebeuren met windmolens en opslagtanks voor waterstof als die aan het eind van hun levenscyclus zijn? Ze worden gemaakt van composieten. Sterke materialen met een complexe samenstelling. Het zou mooi zijn als we dan voor deze materialen een manier hebben gevonden om ze duurzaam en hoogwaardig te kunnen recyclen.”

Windmolens en opslagtanks voor waterstof
Jasmijns onderzoek richt zich op duurzame recycling van windmolens en opslagtanks voor waterstof. “Chemisch gezien lijken de materialen die daarvoor worden toegepast op elkaar: glasvezel, dan wel koolstofvezel (vaak) vervat in epoxyhars. De vraag is hoe je die epoxy’s afbreekt zonder dat je de waardevolle vezels daarbinnen kapot maakt. De eerste stap is literatuuronderzoek naar mogelijk bruikbare recyclingtechnieken. Vervolgens werk ik dat in modelsystemen uit. Daarna is het de bedoeling om het op te schalen voor nieuw materiaal dat uit de fabriek komt en om tot slot te onderzoeken hoe die methode voor gebruikt materiaal kan worden toegepast.”

Praktijkgericht en interdisciplinair
“Ik had niet de ambitie om een promotieonderzoek te doen aan een universiteit”, zegt Jasmijn. “Het gaat dan om fundamenteel onderzoek waar je moeilijker de vertaalslag kunt maken naar het onderwijs en de praktijk. Ik ben een echte hbo’er. Ik ben graag praktisch bezig met studenten en professionals uit het werkveld. Mooi is dat praktijkpartners betrokken zijn bij het onderzoek: als onderdeel van de beoordelingscommissie tot in het onderzoek zelf. Het wordt ook echt een interdisciplinaire aanpak, want je kunt misschien een goede oplossing voor chemische recycling hebben gevonden, het uiteindelijke recyclaat moet ook worden gebruikt. Daar komen sociologische, economische en beleidsvraagstukken bij kijken, waarvoor ik verschillende partners betrek.”

Bijdragen aan een maatschappelijk vraagstuk
Jasmijn is in januari gestart met haar PD-traject, dat uiteindelijk zes jaar gaat duren. “Het kon ook in vier jaar, maar ik kies ervoor om naast mijn onderzoek als docent te blijven werken. Want hoe tof is het om mijn studenten mee te nemen in het vraagstuk dat ik probeer op te lossen en te laten zien wat zij als chemici kunnen gaan betekenen voor de energietransitie? Dat vind ik zelf ook mooi aan de praktische insteek van de PD: ook ik mag direct bijdragen aan een belangrijk maatschappelijk vraagstuk.”

Als maatschappij staan we voor grote uitdagingen op het gebied van verduurzaming. Het duurzaam gebruiken van onze grondstoffen speelt hierin een belangrijke rol. Zo ook het gebruik van fosfor, een essentieel mineraal voor de wereldwijde voedselvoorziening. Deze grondstof wordt ook gebruikt in LED-lampen. Chemiestudent Haroen doet aan het onderzoeksinstituut AMOLF in Amsterdam onderzoek naar een alternatief voor deze stof. Haroen: “Als we wereldwijd fosfor in LED-lampen zouden vervangen door een duurzamere stof, zou dat een groot verschil kunnen maken.” 

Energiezuinige verlichting 
We beginnen steeds meer te beseffen dat onze grondstoffen niet oneindig zijn. Daarom is het zaak om het gebruik van grondstoffen te verminderen door deze waar mogelijk te vervangen voor andere, meer duurzame stoffen. Door op zoek te gaan naar een alternatief voor fosfor in LED-lampen kan verlichting energiezuiniger, goedkoper en duurzamer worden. Voor zijn afstudeeronderzoek doet Haroen onderzoek naar de mogelijkheden om fosfor te vervangen door perovskiet. Dit doet hij bij onderzoeksinstituut AMOLF op het Science Park in Amsterdam. Haroen: “Als we over de hele wereld de gebruikelijke fosfors in LED-lampen zouden vervangen door het mineraal perovsiek, zou dit enorm schelen in de hoeveelheid elektriciteit die we verbruiken. Perovskiet is namelijk zuiniger en geeft meer licht. Het struikelblok is alleen dat perovskiet niet stabiel is.”  

Voor zijn onderzoek probeert Haroen perovskiet stabiel te maken door het te omhullen in glasdeeltjes. Deze glasdeeltjes moeten de stof bestand houden tegen hitte, zuurstof en water. De glasdeeltjes maakt hij zelf en vervolgens analyseert hij het in glasdeeltjes omhulde perovskiet. Dit kan door middel van röntgendiffractie of het schijnen van een laser op het gemaakte monster. Röntgendiffractie is een meetinstrument waarmee je kristalstructuren kunt meten door middel van röntgenstraling. “Je hebt verschillende soorten perovskiet. Voor mijn onderzoek moet ik deze met elkaar mengen en dan kijken welke samenstelling en verhouding het beste is voor het gebruik in LED-lampen. Met de analyses kan ik zien hoeveel licht het monster uitzendt en hoe stabiel dit is.” 

Experimenteren in het lab 
Het grootste deel van de tijd is Haroen bezig op het lab met het maken van perovskiet en het analyseren ervan. “Ik ben eigenlijk constant aan het experimenteren en dat vind ik ook het leukste. Ook hebben we vaak discussies tijdens groepsbijeenkomsten. Dan vertel ik wat voor experiment ik gedaan heb, of het wel of niet is gelukt en wat ik daar dan weer mee kan. Daar leer ik superveel van.” 

Maar het experimenteren gaat natuurlijk niet zonder tegenslagen. “Toen ik bijvoorbeeld een keer een monster analyseerde met het röntgendiffractie-apparaat gaf het niet de verwachte pieken, maar gewoon één grote bult. Toen moest ik het monster opnieuw maken en de analyse opnieuw uitvoeren. De tweede keer lukte het wel en kreeg ik inderdaad pieken te zien.” Of Haroen ontmoedigd raakt door dit soort obstakels? "Nee, ik vind het juist leuk. Steeds kleine aanpassingen doen en opnieuw proberen tot het uiteindelijk lukt. Maar je hebt wel doorzettingsvermogen nodig!” 

Veel mogelijkheden met chemie 
Chemie is een erg breed vakgebied waar je veel kanten mee op kunt. Het was voor Haroen dan ook niet makkelijk om te beslissen waar hij ging afstuderen. Haroen: “Mijn vorige stage liep ik bij een bedrijf waar ik me bezighield met analytische chemie. Omdat ik nog niet precies weet wat ik wil binnen de chemie, leek het me goed om voor mijn afstudeerstage iets anders te doen, meer de natuurkundige kant.” Na een online zoektocht naar organisaties die hierin gespecialiseerd zijn, kwam hij uit bij AMOLF.  

Wat Haroen het leukste vindt aan zijn stage? “Het lab! Je maakt zelf stoffen, dat vind ik interessant. Ook het analyseren van die stoffen en de apparatuur die je daarbij gebruikt vind ik leuk.” Dat zijn onderzoek te maken heeft met verduurzaming, wekte ook zijn nieuwsgierigheid. “Je hoort zo vaak dat organisaties zich bezighouden met verduurzaming, maar wat doen ze dan eigenlijk echt? Het is heel interessant om dat eens te ervaren.” 

Les in de praktijk 
Haroen zit inmiddels in de laatste fase van zijn opleiding. Terugkijkend is hij blij met zijn keuze voor Chemie bij Hogeschool Inholland Amsterdam. Na een voorlichting op zijn middelbare school en het bezoeken van een Open Dag schreef hij zich in bij Hogeschool Inholland. Haroen: “In vergelijking met andere hogescholen zijn de klassen klein en krijg je dus veel persoonlijke aandacht. Ook sta je vanaf het begin veel in het lab en heb je les in de praktijk, dat vond ik erg leuk.” 

Onderzoek naar bijen is hot en actueler dan ooit. Niet alleen zijn ze van cruciaal belang voor onze ecosystemen, ook hangt onze voedselvoorziening voor een groot deel van de bij af. Maar in het nieuws horen we steeds meer over bijensterfte. Liza Kluss (19), derdejaarsstudent Biotechnologie bij Hogeschool Inholland Amsterdam, deed voor haar stage een half jaar lang onderzoek naar de door mijt bedreigde Westerse honingbij. “Ongelooflijk gaaf om te kunnen bijdragen aan een project met zo’n grote maatschappelijke impact.”
 

Al in het tweede jaar van haar studie hoorde Liza over de alarmerende status van deze honingbij. “Frens Pries, docent-onderzoeker bij het Research Innovation Centre Agri, Food & Life Sciences (RIC AFL) en mijn latere stagebegeleider, vertelde hoe ontzettend belangrijk deze bij is”, legt Liza uit. “Want als grote exporteur van groente en fruit zijn wij in Nederland grotendeels afhankelijk van de bestuiving door honingbijen. Maar die hebben het dus heel moeilijk. Er wordt dit jaar zelfs een bijensterfte verwacht van 37%! Dat komt voornamelijk doordat de parasitaire Varroa destructor-mijt dodelijke virussen verspreidt onder bijenkolonies.”

Mijtresistent
Het goede nieuws is dat sommige honingbijen over een eigenschap beschikken waarmee ze hun Varroa-belager kunnen detecteren en uitschakelen: Varroa Sensitive Hygiene of kortweg VSH genoemd. Het lectoraat Duurzame bestuiving van gewassen doet daar al enkele jaren onderzoek naar. Liza’s taak was nu om een ‘DNA-marker’ te ontwikkelen, waarmee je bijen met VSH van bijen zonder VSH kunt onderscheiden. Liza: “Als je weet welke bijen mijtresistent zijn en welke niet, geeft het je als imker de mogelijkheid om te beslissen of het zin heeft om met een bepaalde bijenkolonie door te gaan, aangezien niet-resistente bijen slechte overlevingskansen hebben. Het idee is dat bijenhouders dat uiteindelijk zelf kunnen (laten) checken.”

De daadwerkelijke experimenten en verwerking van gegevens voerde Liza uit in het zeer goed uitgeruste DNA-markerlab van zaadveredelaar Bejo Zaden in Warmenhuizen. Het schrijfwerk, snijden en voorbereiden van de bijensamples deed ze bij het Inholland-researchteam op het Amsterdam Science Park.

Ontwikkeling detectietechniek

In zes maanden lukte het om de basis te leggen voor een vroege detectietechniek van de VSH-eigenschap bij honingbijen. Liza: “Ik had de beschikking over een enorm groot aantal bijensamples, van kolonies waarvan ik vooraf wist of ze resistent of niet-resistent waren. Die heb ik op DNA-niveau met elkaar vergeleken en op basis daarvan kon ik twee genetische markers ontwikkelen, die rood of blauw oplichten om aan te geven of er al dan niet sprake is van VSH.”

Vervolgens testte Liza die markers op alle bijensamples, om te zien of ze inderdaad goede voorspellers zijn. “Nou werkt een groot professioneel zaadproductiebedrijf als Bejo Zaden met geavanceerde apparatuur, ingesteld op het testen van grote hoeveelheden samples tegelijk”, vertelt Liza. “Dit bracht met zich mee dat ik een grote hoeveelheid sampleplaten moest vullen met heel veel stukjes halve honingbij, allemaal door mij gesneden en geprepareerd. Een hoop werk, maar op deze manier konden we dus per bij checken of de markers accuraat zijn. En dat zijn ze! Dit is natuurlijk nog maar het begin, maar we hebben nu laten zien dat het mogelijk is.”

Liza’s stageperiode is inmiddels voorbij, toch werkt ze nog altijd aan het VSH-project. “Het Inholland Researchteam heeft me gevraagd of ik nog tot oktober wil aanblijven als student-assistent-onderzoeker”, zegt ze vereerd. “Dan werk ik de nieuwe stagiair in en begin ik zelf aan mijn spannende afstudeerstage.”

Werken met de nieuwste technologieën

Ze stond midden in het project, draaide mee in het team en gaf input tijdens brainstorms en onderzoeksmeetings. Liza: “Omdat ik veel zelf moest uitvogelen, ben ik veel zelfstandiger geworden. Ik weet nu wanneer ik hulp moet (durven) vragen en hoe ik reageer onder stress. Maar het was vooral een bizar gave kans om te zien hoe het er in de industrie echt aan toe gaat. Noteerde ik voorheen alle praktische handelingen in een papieren labjournaal, nu heb ik ontdekt hoe je alles kunt optimaliseren met behulp van computers. Ik heb leren werken met grote datasets en complexe softwareprogramma’s, in een supergeautomatiseerd lab met de allernieuwste technologieën, waaronder een DNA-isolatierobot!”

De hogeschool bereidt perfect op de praktijk voor, vindt Liza, zeker als het gaat om laboratoriumtechnieken. “Ook al neemt robotisering steeds meer handmatige taken van je over, zoals pipetteren en isoleren, jíj́ moet nog altijd het hele proces van binnen en buiten kennen. Want aan het einde van de dag moet jij alle eventuele fouten kunnen oplossen.”

Kleine deeltjes, grote impact

Volgens Liza ligt met Biotechnologie de wereld voor je open. “Je werkt met moleculaire technieken op DNA- en eiwitniveau en wat jij vandaag ontdekt, kan morgen de wereld veranderen. Denk aan voedselgewassen die goed zijn aangepast aan nieuwe klimaatomstandigheden. Of aan het zodanig veredelen van planten dat ze voedzamer zijn." Liza kan niet wachten tot haar volgende stage-avontuur begint: ze gaat in samenwerking met Universiteit Wageningen alle verschillende soorten DNA in Noordzeewatersamples definiëren. Om te zien welk effect bijvoorbeeld windmolenparken hebben op de plaatselijke biodiversiteit. “Er valt nog zoveel te ontdekken. Deze studie was mijn beste beslissing ooit!”

Recycling 2.0 
De recyclingindustrie groeit. En gelukkig maar, want het recyclen van materialen zoals plastic voor het maken van nieuwe producten is essentieel voor onze toekomst. Om hieraan bij te dragen, voert Chemiestudent Tycho zijn afstudeeronderzoek uit bij Veridis. Deze start-up is bezig met de ontwikkeling van een techniek en machine waarmee het recyclingproces van plastic fors opgeschaald kan worden. Tycho: “Om nieuwe producten te kunnen maken van gerecycled plastic, moet je goed weten wat voor soort plastic je precies hebt. De techniek om dit te kunnen meten bestaat al: Differential Scanning Calorimetry (DSC). Alleen het probleem is dat deze techniek op dit moment maar 20-50 milligram plastic in één keer kan meten.” 

Als recycleplastic-producent is het juist gunstig om hele grote hoeveelheid plastic in één keer te kunnen meten. Dit komt omdat plastic op de ene plek van je monster heel anders kan zijn dan op een andere plek. Tycho: “Door een groter monster te meten kun je een veel betrouwbaarder beeld krijgen van je plasticsoort. En kun je dus beter bepalen wat voor product je ervan kunt maken. De machine die Veridis tot nu toe heeft ontwikkeld kan in één keer 20 of 30 gram plastic meten, dat is al 500 tot 700 keer meer. Uiteindelijk willen ze opschalen naar 500 gram."

Bouwen aan database 
Voor zijn afstudeeronderzoek is Tycho bezig met het bouwen van een database waarin de metingen van heel veel verschillende soorten plastic staan. Zo kunnen klanten die uiteindelijk met de machine gaan werken, achterhalen wat voor soort gerecycled plastic ze in huis hebben. Om deze database te bouwen, meet Tycho heel veel soorten plastic met de DSC. “We krijgen veel plastic aangeleverd van bedrijven die geïnteresseerd zijn in de techniek en de machine. Deze meet ik met de machine en zo bouw ik een uitgebreide database van verschillende soorten plastic. Daarnaast kijk ik natuurlijk ook hoe de machine werkt en wat er verbeterd kan worden. Ook maak ik de plasticsamples op zo’n manier dat ze te meten zijn met de machine.” Aan het einde van zijn onderzoek levert Tycho naast een database ook een handleiding op voor het gebruiken van de machine en het voorbereiden van de samples.  

Als de techniek en machine van Veridis uiteindelijk af zijn, is het de bedoeling dat deze gebruikt gaan worden in de fabrieken van klanten. Tycho: “Dan kunnen de gerecyclede plastics aan de lopende band gemeten worden. Het einddoel van de machine is om beter te weten wat de eigenschappen van de plastics zijn zodat je een beter doel kunt geven aan gerecycled plastic.” 

Chemie voor een duurzame toekomst 
Wat Tycho zo leuk vindt aan zijn stage? “Ik vind het heel bijzonder dat ik mag werken aan iets dat zo nieuw en nog in ontwikkeling is. Ik denk niet dat je vaak de kans krijgt om zoiets mee te maken, vaak werk je toch met technieken die al lang bestaan. Mijn stage is echt uniek.” 

Daarnaast koos Tycho er bewust voor om zijn afstudeeronderzoek te doen bij een organisatie die zich bezighoudt met duurzaamheid. “Het bedrijf waar ik stage loop heeft als doel verduurzaming te versnellen en positief bij te dragen aan mens en milieu. Dat is ook iets waar ik zelf achter sta en wat ik belangrijk vind. Het is dus heel mooi dat ik daar met mijn stage aan kan werken.” Ook na zijn opleiding zou Tycho graag werk doen waarmee hij een positieve bijdrage levert aan de toekomst.

Kim Zuiver (23) heeft haar diploma Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML) van Inholland op zak en won onlangs de posterwedstrijd van de NVML, de beroepsvereniging van (bio)medisch laboratoriummedewerkers. De prijs? Deelname aan de bijeenkomst van het Studentenforum van de European Association for Professions in Biomedical Science op Malta!

Kim was al jong geïnteresseerd in de gezondheidszorg. Maar ze had niet de ambitie om met patiënten te werken. “Ik wilde een rol achter de schermen, maar wel iets voor mensen betekenen”, vertelt ze.

In haar derde studiejaar liep ze stage bij het Streeklaboratorium in Haarlem. Ze kwam daar terecht door een tip van een medestudent. Kim: “Ik heb op twee plekken gesprekken gevoerd, maar bij het Streeklab voelde het meteen goed. Ik werd warm ontvangen door fijne collega’s en heb er veel geleerd tijdens een hele leuke stage. Toen ik ook mijn afstudeerstage hier kon doen, heb ik dus niet lang getwijfeld.”

Schimmeldetectie
De moleculaire afdeling van het Streeklaboratorium had een mooie opdracht voor haar liggen; het ontwikkelen van een nieuwe PCR-test voor de detectie van Pneumocystis Jirovecii Pneumonie (PJP), een bepaalde schimmel die een longontsteking kan veroorzaken bij patiënten met een verstoorde afweer. Kim: “Een heel interessante opdracht, waarmee ik echt ben uitgedaagd.”

Kim begon haar afstudeeropdracht met literatuuronderzoek. “Ik ben eerst gaan kijken welk onderzoek naar dit onderwerp al was gedaan en wat voor tests er op dit gebied zijn. Samen met mijn begeleider, moleculair microbioloog Ali Vahidnia, ben ik stap voor stap verder gegaan en uiteindelijk hebben we deze test ontwikkeld. De test vervangt nu bij het Streeklab de oude test die veel minder gevoelig was. De nieuwe test is veel beter in staat om de schimmel te detecteren.”

Driehonderd man publiek
Ze vatte haar afstudeeropdracht samen in een poster die ze bij Inholland presenteerde aan haar medestudenten. Kim: “Op een gegeven moment kreeg ik via school een mailtje over de posterwedstrijd van de beroepsvereniging NVML. Het leek me leuk om daaraan mee te doen. Ik was trots op mijn poster en ik heb er veel tijd aan besteed. Ik vond het dus mooi om mijn werk te presenteren aan professionals. De wedstrijd vond plaats in de Jaarbeurs en dat was natuurlijk best spannend. Er deden vier studenten mee en onze posters hingen in een grote zaal waar al het publiek, zo’n driehonderd man, langs liep.”

De posters werden door de bezoekers beoordeeld op inhoud, lay-out, leesbaarheid en uitleg. Aan het einde van de dag kreeg Kim te horen dat haar poster op al die punten het hoogste scoorde. Kim: “Ik kon het eigenlijk niet geloven. Het voelt echt als de kers op de taart na al mijn werk. En nu mag ik als beloning in november dus twee dagen naar het internationale congres in Malta. Echt heel gaaf!”

Baan aangeboden
Tegen die tijd is Kim al aan het werk want ze heeft een baan aangeboden gekregen bij het Streeklab, het bedrijf waar ze stage liep. “Ik ben daar nu werkzaam als microbiologisch analist op de afdeling Bacteriologie. Daar ben ik heel blij mee! Het is leuk om in een bedrijf aan de slag te gaan waar je al veel collega’s kent. Het voelt gelijk vertrouwd.”

Kim kijkt na al deze successen terug op een fijne studietijd bij Inholland. “Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek is een brede opleiding. Als je de gezondheidszorg interessant vindt, is dit een studie waar je veel kanten mee op kunt. Zeker toen ik in het derde jaar stage ging lopen, wist ik: ‘Dit is wat ik wil gaan doen’. School is natuurlijk toch een andere setting dan de praktijk. Vanaf het moment dat ik mijn minor ging doen, viel voor mij alles op z’n plek. En kreeg ik nóg meer plezier in de opleiding.”

Authentieke en synthetische vanille 
Het project dat Tom samen met studiegenoot Sabrina uitvoerde ging om de vraag of ze drie verschillende stoffen konden aantonen in vanillesuiker en vanille extract. “In authentieke vanille, die van de vanilleboon komt, komen twee van deze stoffen voor in een bepaalde verhouding, dat noemen we ratio. Daarnaast is er een synthetische stof die niet voorkomt in authentieke vanille”, legt Tom uit. Door de vanilleboon te analyseren en literatuur te raadplegen stelden Tom en Sabrina de ratio vast in authentieke vanille. Daarna analyseerden ze de vanillesuiker en –extract. “Als daar een andere ratio uitkomt, dan kun je zeggen dat er een grote kans is dat het geen authentieke vanille is. Maar ook als je de synthetische stof aantreft in de suiker of het extract is de kans groot dat de vanille niet van de boon komt.” 

Meten met een gaschromatograaf  
Maar hoe meet je de ratio van stoffen of de aanwezigheid van een synthetische stof? Daarvoor hadden de studenten een gaschromatograaf tot hun beschikking. Tom: “Dat is een apparaat om vluchtige stoffen te meten, stoffen met lage kookpunten die dus snel verdampen. Die stoffen gaan door een kolom heen, een soort spiraalvormige buis. De ene stof gaat sneller door die kolom dan de ander omdat ze bij verschillende temperaturen verdampen. Op die manier kunnen we de stoffen van elkaar scheiden.” 

Maar de gaschromatograaf stond niet klaar voor gebruik. Tom en Sabrina onderzochten zelf welke instellingen geschikt zijn voor de metingen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de temperatuur waarop het apparaat ingesteld staat. “In de literatuur konden we terugvinden wat ongeveer het kookpunt van de stoffen is. Op basis daarvan kun je dan een beginprogramma instellen. Daarna check je of de meting werkt en als het niet werkt probeer je andere instellingen.” Waar dit soort voorbereidend onderzoek in eerdere studiejaren nog voor hen werd gedaan, moesten Tom en Sabrina dit nu voor het eerst zelf doen.  

Monstervoorbereiding  
Het lukt natuurlijk niet om en volledige vanilleboon door zo’n kolom te krijgen. Het geschikt maken van het monster van de vanilleboon voor de metingen, bleek nog de grootste uitdaging van het hele project. “Het nadeel aan een vanilleboon is dat het een vrij ‘vies’ monster is: er zitten veel verschillende stoffen in, ook stoffen die niet verdampbaar zijn met de gaschromatograaf. Met het zo schoon mogelijk krijgen van het monster zijn we tot het einde van ons project bezig geweest”, vertelt Tom. 

Boon beter voor de boeren 
Het uiteindelijke antwoord op de vraag hoe ‘echt’ de vanille in onze vanillesuiker en –extract is, hebben Tom en Sabrina gevonden. "In de vanillesuiker bleek maar één stof aanwezig te zijn, dus dan is er ook geen ratio want daar heb je twee stoffen voor nodig. Conclusie: de vanille in de suiker was duidelijk niet ‘echt’. In het extract zat wel een ratio, maar die kwam niet overeen met onze ratio van de boon en wat er in de literatuur stond. Daarnaast vonden we in het extract ook de synthetische stof die niet te vinden is in authentieke vanille. We denken dus dat er wel iets van authentieke vanille in zit, maar zeker niet volledig” aldus Tom. 

Maar waarom is het eigenlijk belangrijk of de vanille in deze voedingsmiddelen ‘echt’ is of niet? Dat heeft volgens Tom te maken met de omstandigheden van de boeren die de authentieke vanille verbouwen: "Dat is namelijk een best moeilijke en arbeidsintensieve klus. Daardoor is de prijs van echte vanille veel hoger. Het gebruik van synthetische vanille, wat gewoon in een lab gemaakt kan worden, wordt dan aantrekkelijker.” Wanneer het gebruik van authentieke vanille gestimuleerd wordt zou dit bij kunnen dragen aan een betere situatie voor de boeren. Daarnaast verwacht je als consument kwaliteit en dus een product met ‘echte’ vanille. 

De wereld van chemie en voedingg
Voor het vak Monstername en –voorbereiding kon Tom uit verschillende projecten kiezen. Hij koos voor het onderzoek naar vanille omdat de combinatie van chemie en voeding hem erg interesseert. “Ik vind het leuk om bezig te zijn met dingen die je ook gewoon in het dagelijks leven gebruikt. In eerste instantie lijkt voeding gewoon voeding. Maar als je gaat inzoomen dan zie je allemaal verschillende moleculen zoals vetten, eiwitten, vitamines en mineralen. En dat onder de loep nemen en meer over te weten komen, vind ik heel erg mooi.”

Gezamenlijk eerste jaar Life Sciences & Chemistry
Voordat Tom begon aan zijn opleiding bij Hogeschool Inholland deed hij een mbo-opleiding Chemie en werkte hij daarna in een laboratorium waar hij kwaliteitsonderzoek deed naar brandblusmiddelen. “Maar als snel merkte ik dat ik een hoger niveau aan kon en dus verder wilde studeren. Ook leek het mij leuk om een ‘uitstapje’ te maken naar een andere sector, dus koos ik voor de opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek  (BML)” vertelt Tom.  Maar al snel bleek dat zijn interesse toch echt bij de chemie lag. Na het gezamenlijke eerste studiejaar van de drie opleidingen in Life Sciences & Chemistry, besloot Tom verder te gaan met Chemie. “Bij BML gaat het veel meer over cellen en eiwitten, bij chemie kijk je wat breder naar de wetenschap. Dat vind ik interessanter.” Door de opzet van de opleidingen kon hij zonder vertraging switchen van opleiding. 

Studenten die in 2022 gestart zijn met een van de drie opleidingen van Life Sciences & Chemistry bij Hogeschool Inholland, zijn de eersten die het nieuwe curriculum van de opleidingen volgen. Na driekwart jaar is het nieuwe curriculum al een succes te noemen. Naar verwachting zullen 15 tot 20% meer studenten succesvol doorstromen naar het tweede studiejaar. Niet alleen fijn voor de studenten, maar ook voor het werkveld en de samenleving. Er is namelijk meer dan ooit behoefte aan praktisch opgeleide laboratoriumonderzoekers. “Op dit moment komt de sector echt professionals tekort die hands-on aan de slag gaan. We staan als samenleving voor grote uitdagingen en transities waar juist toegepaste onderzoekers écht het verschil in kunnen maken”, motiveert Anass Znabet, teamleider Life Sciences & Chemistry. 

Minder stress, meer plezier 
Hoe de opleidingen tot het nieuwe curriculum zijn gekomen? “We waren niet tevreden over het studiesucces onder onze eerstejaarsstudenten. Daarnaast wil je dat de opleidingen blijven aansluiten op de laatste ontwikkelingen, zowel vakinhoudelijk als op onderwijs-technisch gebied” vertelt Anass. Het nieuwe curriculum is tot stand gekomen samen met het werkveld en op basis van de behoeften van studenten. “Studie gerelateerde stress onder studenten is een belangrijk thema. Door minder toetsen af te nemen en het studieprogramma beter te verdelen over het studiejaar, is de studiedruk verlaagd. Zónder verlies van kwaliteit van het onderwijs. Het is mooi om te zien dat dit zijn vruchten afwerpt.” Uit de 100-dagen enquête die Hogeschool Inholland afneemt onder eerstejaarsstudenten, blijkt ook dat het studieplezier beduidend is toegenomen ten opzichte van het oude curriculum. 

Unieke gezamenlijke propedeuse 
Wat onveranderd is, maar wel totaal uniek voor hoger laboratoriumonderwijs in Nederland, is de gezamenlijke propedeuse van de drie Life Sciences & Chemistry opleidingen. Studenten Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML), Biotechnologie en Chemie beginnen aan een gezamenlijk eerste jaar. Tijdens dit eerste jaar krijgen ze een solide basis in laboratoriumonderzoek om zich daarna verder te verdiepen in een van de drie richtingen. Anass: “We merken dat studenten Life Sciences interessant en leuk vinden, maar niet precies weten welke opleiding ze willen volgen. Bij ons kunnen ze een jaar lang snuffelen aan de verschillende vakgebieden en maken ze eind jaar één een definitieve keuze. In ongeveer 15% van de gevallen ‘switchen’ studenten van hun initiële keuze. Dit kunnen ze bij ons doen zonder vertraging op te lopen.”  

Ontdekken wat je leuk vindt 
Dit gold voor Chemiestudent Anissa. Zij schreef zich in voor de opleiding BML, maar aan het einde van haar eerste studiejaar besloot ze verder te gaan met de opleiding Chemie: “Ik wilde altijd in een ziekenhuis werken en mensen helpen, daarom koos ik voor BML. Maar gedurende het eerste jaar merkte ik dat ik moeite had met de theorie en het stampen bij biologievakken, terwijl ik echt een ‘yes-moment’ had als ik een berekening bij chemie goed had.” Hetzelfde gold voor student Kamila: “Het was fijn om zo’n algemeen eerste jaar te hebben en te ervaren wat je leuk vindt en waar je ook goed in bent. Het heeft mij uiteindelijk de kans gegeven om te kunnen switchen van opleiding.” 

Het gemeenschappelijke eerste jaar zorgt ervoor dat studenten kennis maken met ‘collega’s’ uit andere vakgebieden en kennis opdoen buiten hun eigen vakgebied. Bart: “Zo leren studenten al direct ‘elkaars taal’ spreken en begrijpen ze de basis van alle drie de vakgebieden. Dat zijn mooie bijkomstigheden voor hun toekomstige werk.” 

Complexe maatschappelijke vraagstukken 
Een andere grote aanpassing in het curriculum zijn de nieuwe uitstroomrichtingen van de opleidingen. Iedere opleiding biedt de studenten twee uitstroomrichtingen. Deze sluiten aan op de complexe maatschappelijke vraagstukken waar we voor staan op weg naar een duurzame samenleving. 

Chemie voor energietransitie 
Zo is binnen chemie de energietransitie een belangrijk onderwerp.  Anass: “Voor een succesvolle energietransitie hebben we meer nodig dan velden vol met zonnepanelen. Je hebt nieuwe technologieën nodig om nog efficiënter en milieuvriendelijker die zonnepanelen te kunnen maken. Of als je kijkt naar de batterijen in elektrische auto’s; die worden nu nog gemaakt van zeldzame metalen die worden gewonnen onder niet al te beste werkomstandigheden. Nieuwe technologieën moeten ervoor zorgen dat we massaal materialen kunnen ontwikkelen die essentieel zijn voor de energietransitie.” Met de uitstroomrichting Energy & Next Generation Materials specialiseren studenten zich in het maken van stoffen, verbindingen en materialen die hiervoor nodig zijn. 

Klimaatadaptatie en duurzame productie 
Bij de opleiding Biotechnologie kunnen studenten zich onder andere verdiepen in de groene kant van het vakgebied met de specialisatie Groene Biotechnologie. Want hoe maken we onze planten en gewassen resistent tegen ziektes, maar ook tegen veranderende klimaateffecten? Bart: “Een belangrijk thema binnen de groene biotechnologie is klimaatadaptie: hoe zorgen we ervoor dat we toch kunnen overleven onder minder gunstige omstandigheden? Studenten verdiepen zich in het laten groeien van planten bij bijvoorbeeld extreme droogte of juist veel regenval.” De andere uitstroomrichting, Moleculaire en Cellulaire Biotechnologie, verdiept zich in het gebruik van cellen voor duurzame productie, zoals kweekvlees. 

Snelle ontwikkeling van biomedische technieken 
Een belangrijke invloed op biomedisch onderzoek is de opkomst van automatisering en big data. Hierdoor verandert de rol van de laboratoriumonderzoeker steeds meer. Nieuwe medische technologieën volgen elkaar in hoog tempo op en worden steeds nauwkeuriger. “Een mooi voorbeeld van nieuwe en spectaculaire technieken zijn de RNA-vaccins tegen corona. De snelheid waarmee dingen tegenwoordig gecreëerd kunnen worden is heel anders dan een paar jaar geleden” aldus Bart. Maar ook de vergrijzing van onze samenleving is een belangrijk thema. Zo kunnen steeds meer ziektes genezen worden of veranderen van dodelijke ziektes richting meer chronische ziektes met beperkte impact op kwaliteit van leven. Bij BML kiezen studenten uiteindelijk uit de specialisaties Bioresearch of Medische Diagnostiek. 

Maandenlang hebben Robin, Zico, Marjam en Sietse hiernaar uitgekeken. Minutieus hebben ze alle voorbereidingen getroffen om niets aan het toeval over te laten. En nu is eindelijk het moment aangebroken waar het onderzoek letterlijk en figuurlijk om draait: het uitvoeren van zwaartekrachttests met kiemplantjes. Door plantjes één, 24 of 48 uur lang te laten ronddraaien in een Large Diameter Centrifuge kunnen de studenten onderzoeken wat er met de productie van vitamine C gebeurt bij een zwaartekracht van 2G (een druk van twee keer het eigen gewicht) en 4G. Daarnaast testen ze hoe de plantjes reageren op gesimuleerde gewichtloosheid.

Sponsorjacht
Er komt veel bij kijken. Omdat je dit onderzoek niet kunt uitvoeren zonder materialen, gingen de studenten in het voorjaar op sponsorjacht. “Voor plantzaden benaderden we enkele in kiemplanten gespecialiseerde telers”, vertelt Robin Romein. “We vonden aansluiting bij Microgreens Holland. Promega Corporation hielp ons aan de benodigde labartikelen. Het bedrijf Megazyme maakt een experimentele opstelling waarmee je het gehalte vitamine C kunt bepalen uit plantsamples. Dat matcht perfect met wat wij wilden doen! En ons project levert hen nieuwe informatie over hun eigen kitjes op: wij geven ze terug hoe wij met de kitjes hebben gewerkt en wat onze resultaten zijn. Zo help je elkaar.”

Zandraket
“Met Microgreens Holland hebben we besproken welke planten interessant zijn om te onderzoeken”, zegt Zico Verhoeff. “We zochten kiemplantjes veel vitamine C bevatten en vrij stevig zijn. We kwamen uit op rode kool, radijs en mosterd. Als laatste kozen we voor Arabidopsis thaliana: de zandraket. Dat is een klein plantje dat vaak in de plantenwetenschap wordt gebruikt als modelorganisme. Omdat er op genetisch niveau al zoveel over bekend is, is het makkelijk om er onderzoek naar te doen: in de literatuur vind je bijvoorbeeld hoe de plant vitamine C produceert, en welke genen aan en uit worden gezet bij stress.”

Sietse Lek gaat daar nog wat dieper op in: “Planten waarover geen genetische informatie beschikbaar was, vielen sowieso af. De selectie heeft veel tijd gekost, want de informatie rolt niet vanzelf uit je computer als je de plantnaam intypt. Die is meestal verstopt in een artikel of een database, en dan moet je goed uitzoeken of het gen waar je naar kijkt wel datgene is wat je wilt vinden.”

Lichtreflectie
Een ander belangrijk aspect van de voorbereiding voor het experiment was het vermijden van verschillen in andere plantgroeifactoren: “Als je alléén het effect van zwaartekrachtverschillen wilt meten, probeer je alle andere factoren die de vitamine C -productie kunnen beïnvloeden – zoals licht of voedingsconcentraties – uit te sluiten”, vertelt Marjam Saleh. Daarom moesten de dozen waar het experiment in gedaan wordt aan de binnenkant dezelfde kleur hebben, zodat er geen verschil in lichtreflectie zou zijn.

Ondanks die gedegen voorbereiding ging er toch iets mis: Op de eerste dag bij ESA moesten de studenten na één uur centrifugeren de plantjes in epjes (buisjes) ‘snapfreezen’ in stikstof, zodat ze deze momentopname van de plantgroei later kunnen analyseren. Vanuit een temperatuur van minimaal -160 graden Celsius hevelden ze de epjes over naar doosjes waarin ze voorlopig bij -80 graden worden bewaard. Ongeveer tien à vijftien van de tweehonderd epjes bleken niet bestand tegen de grote temperatuurverschillen en explodeerden. Marjam: “We moeten nog uitzoeken wat de impact hiervan is op ons onderzoek, maar waarschijnlijk valt het mee.” Dit najaar analyseren de studenten de resultaten.

Intrinsieke motivatie
Paulus den Hollander, een van de docent-onderzoekers van Hogeschool Inholland die het onderzoek van de studenten begeleidt, is deze ochtend ook in het technologische onderzoekscentrum ESTEC. “We willen dat onze studenten bevlogen professionals worden. En het feit dat ze zelf met dit project gekomen zijn en ons hebben gevraagd of wij wilden meedenken, zegt wel dat ze de intrinsieke motivatie hebben om naast hun studie nog meer dingen aan te pakken; dat moeten we zoveel mogelijk stimuleren en ondersteunen.”

Hij ziet de groep als voorbeeld voor nieuwe studenten: “Ze maken filmpjes en andere content en dat is goed voor de beeldvorming van eerstejaarsstudenten. Want sommige studenten denken misschien dat plantenonderzoek saai is, maar ondertussen werkt dit team hier wél aan ruimtevaarttechnologie voor een internationale organisatie. Dat is verre van saai!” Daarnaast dient het onderzoek een heel concreet doel. “Astronauten kunnen beter verse groente eten dan gedroogd voedsel. Dan zijn dit soort kiemplantjes makkelijk mee te nemen, want zaden wegen nu eenmaal niet zoveel en zijn lang houdbaar.”

Rocket science
Paulus is vooral heel erg trots: “Deze vier studenten doen dit in hun vrije tijd, misschien wel twintig uur per week. Als je die grote contrifuge ziet draaien, dan denk je, ja, daar hebben ze het voor gedaan! Ze hebben ook heel goed nagedacht over de opzet en controles, en een plan geschreven dat vijf keer zo dik is als wat ze bij ons voor het afstuderen moeten opleveren. Dit is duidelijk ‘rocket science’: ze zijn boven zichzelf én boven het diploma uitgestegen!”

Tijdens zijn derdejaarsstage bij de European Space Agency zag Robin Romein een studententeam aan het werk in het programma ‘Spin Your Thesis!’. Op aansporing van zijn stagebegeleider stelde hij zelf ook een groep samen met studiegenoten Sietse Lek, Zico Verhoeff en Marjam Saleh. Gezamenlijk maakten ze een onderzoeksplan waarin ze hun idee voorlegden aan ESA. Na hun presentatie werd het plan van team ‘Hypercropsidants’ geselecteerd om daadwerkelijk uit te voeren – als enige in een internationaal deelnemersveld!

Verschillende gravitatiecondities
De studenten bestuderen de productie van vitamine C in drie soorten kiemplanten bij verschillende gravitatiecondities (gravitatie is zwaartekracht – red.). Robin: “Er zijn al projecten bij NASA en in mindere mate bij ESA om planten dusdanig te ontwikkelen dat ze in de ruimte kunnen groeien, maar we weten niet wat er precies met planten gebeurt als je ze in de ruimte kweekt. Dat gaan wij nu uitzoeken. Wij hebben besloten om ons te richten op ‘microgreens’, dat zijn kiemplantjes die nu in opkomst zijn, zoals alfalfa. Als de gravitatiekracht verandert, gaat de concentratie vitamine C dan omhoog of omlaag?” Zijn teamgenoot Marjam vult aan: “We modificeren in principe niks; we kijken alleen wat er gebeurt.”

In september mag het team drie dagen lang experimenten uitvoeren bij de ESA, waarbij ze gebruikmaken van de Large Diameter Centrifuge (LDC), een enorm vierarmig ronddraaiend apparaat. “Aan het einde van elke arm zit een doos waarin je het experiment kunt plaatsen”, vertelt Robin. “Als de centrifuge ronddraait bewegen de armen mee en dan zwaaien de dozen naar buiten. En daardoor komt de gravitatie dus loodrecht op de bodem van die doos te staan. Vergelijk het maar met een draaimolen op de kermis: de stoeltjes zweven naar buiten en dan word je in je stoel gedrukt. De LDC kan de druk opvoeren tot twintig keer het gewicht van het voorwerp dat je in zo’n doos stopt. Voor ons experiment is vier keer genoeg. Ook gewichtloosheid gaan we simuleren; daar gebruiken we weer een ander apparaat voor, de Random Positioning Machine (RPM).”

Stress bij de plant
De studenten hebben al literatuuronderzoek gedaan. Aan de hand daarvan verwachten ze dat de concentratie vitamine C in de plant toeneemt naarmate de zwaartekracht sterker wordt en afneemt bij gewichtloosheid. Marjam: “Het schijnt dus dat de aanmaak van vitamine C heel erg samenhangt met stress. Als je een druk op een plant zet van twee of zelfs vier keer zijn eigen gewicht, dan geeft dat wel stress bij de plant.”

Robin legt uit wat er dan precies gebeurt: “Bij stress ontstaan er vrije radicalen, dat gebeurt ook in ons lichaam. Antioxidanten zoals vitamine C kunnen die vrije radicalen tegengaan. Het is een soort mechanisme van de plant om zich te beschermen. Dus door die plant te laten stressen kunnen wij regelen dat hij meer vitamine C produceert.”

Voedingswaarde
Wat hebben astronauten aan deze kennis? Robin: “In het ruimtestation ISS is de zwaartekracht een stuk lager dan hier op aarde. Als wij er uiteindelijk achterkomen dat onder gesimuleerde gewichtloosheid de concentratie van vitamine C daalt, dan wordt daarmee ook de voedingswaarde van het gewas lager. Dat heeft een nadelig effect op de gezondheid van astronauten.”

Bijslikken dus? Nee, dat is niet de beste oplossing. Marjam haalt de literatuur er weer bij: “Onderzoek bij muizen lijkt erop te duiden dat vitamines beter worden opgenomen in je lichaam als je ze via planten binnenkrijgt dan via supplementen.” En dan is er nog een ander argument, vertelt Robin: “Als je bijvoorbeeld voor een langere tijd in de ruimte blijft, wil je op een gegeven moment niet meer afhankelijk zijn van de aarde, dus dan moet je op een andere manier voldoende vitamines binnen zien te krijgen.” Denk aan het modificeren van planten waardoor ze zelf meer vitamines aanmaken, of het kunstmatig toevoegen van een verhoogde zwaartekracht aan de planten. Maar dat valt buiten de scope van dit project.

Trainingsweek
Het project maakt deel uit van het educatieve programma van ESA en is in februari van start gegaan met een trainingsweek. Marjam kijkt daar met veel enthousiasme op terug: “Tijdens de week hebben we een cursus gehad in systematic engineering, waardoor we meer kennis hebben opgedaan over de technische kant van ons experiment, erg nuttig! En geweldig dat we een presentatie kregen van een ESA-astronaut over zijn ruimtereizen. Daarnaast was het een handig moment om contact te leggen met de medewerkers van ESTEC (European Space Research and Technology Centre) in Nederland.”

Naast hoofdsponsor ESA hebben de studenten ook nog andere bedrijven bereid gevonden om kostbare materialen en zaden beschikbaar te stellen voor het experiment: Promega en Microgreens Holland reageerden gelijk enthousiast. Marjam: “Superfijn hoe we gelijk al enorm gesteund worden door grote partijen!” Het team werkt ook nauw samen met Inholland-lector Nelleke Kreike en haar onderzoekslijn Green Biotechnology. “Ze helpt ons vanuit haar plantenexpertise met vraagstukken waar wij misschien niet aan hebben gedacht. Dit onderzoek valt buiten het curriculum van onze opleiding, maar we kunnen mede dankzij haar gebruikmaken van de labfaciliteiten op de Naaldwijkstraat en het Science Park.”

Komend najaar analyseren de studenten alle resultaten. Mogelijk krijgen ze dan de kans om een artikel te publiceren in een wetenschappelijk tijdschrift.

“Toen de mogelijkheid zich voordeed om de Biologie Olympiade Junior te hosten, wilde ik ons daar als Hogeschool direct voor een paar jaar aan committeren”, zegt Chris Buijsman, manager Onderwijs & Bedrijfsvoering van het domein Agri, Food & Life Sciences. “Onze maatschappelijke opdracht gaat om ontwikkeling van mensen op het terrein van de life sciences. Dat betekent wat mij betreft niet alleen bezig zijn met je eigen studenten, maar ook dat je als kennisinstelling op andere niveaus laat zien dat je betrokken bent bij leren en ontwikkelen. En daarbij is het natuurlijk leuk dat we hiermee belangstelling wekken voor het vakgebied én voor onze Inholland-club.”

Voorselectie en finaleronde
De voorronde bestaat uit een algemene biologiekennistoets die op de middelbare scholen zelf wordt afgenomen. Honderd leerlingen gaan daarna door naar de tweede ronde. Roel Baars is voorzitter van de Stichting Biologie Olympiade Nederland en docent Chemie bij Inholland Amsterdam: “We hebben havisten en vwo-leerlingen bewust in aparte categorieën ondergebracht. Want je hoort vaak dat vooral de ‘bollebozen’ van het vwo uitgedaagd moeten worden, maar als hbo-opleiding weten wij als geen ander dat juist ook de wat praktischer talenten van de havisten extra stimulans verdienen.” Uiteindelijk komen de twintig beste havo- en vwo-leerlingen voor de finaleronde naar Amsterdam, waar zij twee nachten in een Stayokay mogen slapen.

Bijen en honing
De finale bestaat uit een pittig practicum, colleges, toetsen en ontspanning. Het thema van dit jaar is hetzelfde als in 2019: bijen en honing. De leerlingen voeren zelfstandig experimenten uit, verwerken hun meetgegevens in praktische opdrachten en krijgen een lezing van Frens Pries, bijenexpert en lector Duurzame bestuiving van gewassen bij Inholland. Het evenement wordt afgesloten met een feestelijke prijsuitreiking. Chris: “Ikzelf heet de leerlingen welkom en onze directeur maakt de winnaars bekend: we maken er met elkaar echt een feestje van! Dit evenement genereert ook een groot enthousiasme bij alle betrokken docenten; juist nu in coronatijd geeft het een extra positieve vibe aan het gehele team.”

Presteren is prima
Vorig jaar moest het evenement worden afgeblazen en ook dit jaar vormt corona een uitdaging. “Uiteraard nemen we als organisatie de geldende coronamaatregelen zeer serieus en staat bij alles de gezondheid voorop”, benadrukt Roel. “Maar we zijn vooral ook enorm blij dat we weer op locatie bij elkaar mogen komen. Fantastisch om de scholieren zo intensief bezig te zien met een maatschappelijk relevant biologisch vraagstuk.” Hij is inmiddels vijftien jaar bij de organisatie betrokken, sinds 2014 is hij voorzitter. “Ik heb zelf ooit aan de finale meegedaan en ik wilde dat iedereen zo’n zelfde indrukwekkende ervaring kon meemaken. Als jonge biologieliefhebber ben je soms wat gereserveerder, wat meer op jezelf, en ineens ben je hier met alleen maar gelijkgestemden. Je mag laten zien wat je kan en je ontdekt dat presteren prima is. Aan deze dagen houden ze zomaar een paar vrienden over, wat het nog extra de moeite waard maakt.”

Topbiologen van de toekomst
Groot voordeel van de Biologie Olympiade is dat de havo- en vwo-leerlingen al in een vroeg stadium zien wat de mogelijkheden zijn in de biologie. Roel: “Ze krijgen een goed beeld van interessante onderzoeken en wat het betekent om aan een hogeschool te studeren. En natuurlijk hopen we over een paar jaar een aantal van hen te zien bij een van onze Life Sciences & Chemistry-opleidingen: Chemie, Biotechnologie of Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek. Want als de coronacrisis iets duidelijk heeft gemaakt, dan is het wel het belang van de biologie. Wil je dit soort problemen op wereldschaal kunnen oplossen, dan heb je vooraanstaande biologiewetenschappers nodig zoals we die onder andere in Nederland opleiden. Wie weet zijn deze jonge Olympiade-finalisten wel de topbiologen van de toekomst.”

Onze alumnus Jonne Snitselaar (23) uit Purmerend heeft een waanzinnig jaar achter de rug! Hij kwam namelijk in het nieuws met de onderzoeksgroep waar hij een deel van uitmaakt. Met hen deed hij onderzoek naar antistoffen in het lichaam voor corona. “Vóór corona had mijn omgeving geen idee wat voor een werk ik deed, nu hebben ze daar een veel beter beeld van gekregen.” Hoe kijkt Jonne terug op het afgelopen jaar en wat heeft hij in deze bijzondere periode over zichzelf geleerd?

Zomer 2019. Jonne studeert af bij Hogeschool Inholland. Na zijn studie Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek, begon hij als research analist bij het Amsterdams UMC, locatie AMC. Niet wetende wat het jaar 2020 hem zou brengen…

Van hiv- naar coronaonderzoek
Jonne werkte nog maar net op de afdeling experimentele virologie, waar hij ook zijn afstudeerstage heeft gelopen, toen de eerste lockdown in Nederland begon: “Onze afdeling houdt zich voornamelijk bezig met onderzoek naar een vaccinatie voor hiv. Toen in november 2019 het coronavirus werd vastgesteld, was dat toen voor ons dus niet interessant. Ik had op dat moment nog geen idee dat ik een half jaar later onderzoek naar antilichamen voor corona ging doen.”

De afdeling waar Jonne werkt is groot, hij heeft zo’n 40 collega’s. Drie daarvan waren bezig met het schrijven van hun PhD over ‘vergelijkbare virussen’: “Corona, het lassavirus en influenza lijken allemaal erg veel op elkaar. Dus mijn collega ging voor zijn onderzoek eiwitten maken en bestellen. Dit materiaal kwam in februari binnen. Net op het moment dat corona zich in Nederland aan het verspreiden was. Wij besloten onze kennis en expertise te gebruiken zodat wij mee konden werken aan het onderzoek naar antilichamen voor corona. Al snel kregen we groen licht van het AMC om ons onderzoek te starten. Ik heb toen in de tweede week van de lockdown zeer lange dagen op het lab gemaakt.”

Race om de eerste én de beste te zijn
De eerste stap van het onderzoek lag in de handen van Jonne: “We hadden cellen binnen gekregen die ik moest gaan sorteren, produceren en karakteriseren. Ik heb erg lopen stampen in de eerste weken van de lockdown, om een voorsprong te krijgen op de rest. Het blijft een onderzoek en voor mensen die een PhD daarover schrijven is het een race om de eerste te zijn.” Voor de tweede stap in het onderzoek zou Jonne het werk overdragen aan een collega. Maar die collega kreeg corona, wat ervoor zorgde dat Jonne helemaal op zijn eigen benen moest staan en het project zelf moest draaien: “Ik had zes verschillende exceldocumenten in mijn hoofd zitten, die allemaal naar elkaar leidden. Dat is erg lastig om dan aan iemand uit te leggen die er net bij komt.”

Landelijk nieuws
Uiteindelijk hebben Jonne en zijn collega's het project in 36 dagen gedraaid: “Dat is voor een publicatie echt ongelooflijk snel. We wilden de eerste en de beste zijn. En dat is gewoon gelukt!” Hiermee kwam Jonne met het onderzoeksteam waar hij deel van uitmaakt landelijk in het nieuws. “Er waren veel labs in Amerika die hier ook mee bezig waren, maar wij wilden pas iets naar buiten brengen als we ook echt iets hadden. Dat duurde dus maar een week of vier en toen is het balletje naar de media gaan rollen. Het was wel heel vet toen we met dit onderwerp in het RTL Nieuws en Beau zaten. Vóór corona had mijn omgeving geen idee wat voor een werk ik deed, nu hebben ze daar een veel beter beeld van gekregen. Het is fijn dat ik mijn werk hierdoor nu beter kan uitleggen.”

Hoe nu verder?
Nadat Jonne en zijn collega's het afgelopen jaar baanbrekend onderzoek hadden gedaan, zijn ze ingehaald door de grote namen: “De antilichamen die wij hebben gemaakt worden door bedrijven en onderzoeksgroepen over de hele wereld gebruikt. We schakelen nu langzaamaan weer terug naar ons hiv-onderzoek. Maar coronagerelateerd werk blijft volgend jaar voor ons ook belangrijk. Mensen denken dat nu er een vaccin is, het virus over is. Maar dat is niet hoe het werkt. Zelfs al zijn we in Nederland deze zomer klaar met vaccineren, dan zijn er andere landen op de wereld die nog niet zo ver zijn.”

Stevig in je schoenen staan
Jonne heeft veel geleerd van deze periode waarin hij ineens leiding moest geven aan een team: “Het leiden van een project was voor mij iets nieuws. Ineens stuurde ik zelf PhD'ers aan.” Hij is op dit moment de jongste werknemer van de afdeling: “Het afgelopen jaar ben ik heel erg gegroeid, ik heb laten zien dat ik dit werk kan.” In het begin van de lockdown had Jonne ook wel wat angsten en onzekerheden: “Het werk wat ik deed was all or nothing. Als ik het fout deed, dan waren we een plaat met cellen kwijt. Dat moest dus allemaal in één keer goed gaan. Gelukkig heb ik het niet verpest.”

Liefde voor en op het lab
Dat het afgelopen jaar voor hem waanzinnig goed heeft uitgepakt, heeft niet alleen met het onderzoek te maken. Jonne ontmoette namelijk tijdens de eerste lockdown, afgelopen maart, zijn vriendin: “We hebben tegelijkertijd dezelfde opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek bij Hogeschool Inholland gedaan, maar hebben elkaar nooit echt gezien. Het afgelopen jaar heb ik haar voor het eerst leren kennen op onze afdeling!”

Jonne kijkt terug op een succesvol én liefdevol 2020. Wat hij vooral geleerd heeft, is dat het belangrijk is dat je zelf ontdekt wat je leuk vindt om te doen: “Als je iets gaat doen voor het geld, dan zit je er met de verkeerde redenen en dan ga je het werk niet leuk vinden. De onderzoekswereld trekt mij aan, omdat je echt iets bijdraagt. Ik vind het belangrijk om werk te doen dat ik over tien jaar nog steeds geweldig vind.” Met veel plezier kijkt Jonne naar de toekomst: “Ik zit nu superlekker in mijn vel. Ik heb zin in het nieuwe jaar, ik kijk er echt naar uit!”

Leren = durven. Elke laatste donderdag van de maand vertelt een andere student van Inholland zijn of haar persoonlijke verhaal. Wat drijft deze studenten? Wat doen ze om lef te tonen en uit hun comfortzone te stappen en wat leren ze daarvan?

“Hij is vriendelijk en staat open voor feedback”, zegt Ines. David en Eldon knikken instemmend: “We zijn heel erg tevreden met hem. Hij beantwoordt alle vragen goed, is vriendelijk, geeft praktisch antwoord en goed les. Met hem zijn we vaak meer op ons gemak dan bij andere docenten.” Juist dat laatste lijkt belangrijk voor de studenten die tot voor kort nog op de middelbare school zaten. Want het hbo is wennen, heel erg. Het tempo, de plotselinge zelfstandigheid die van je verwacht wordt, de hoeveelheid huiswerk. Het helpt dan als je les krijgt van iemand bij wie je je thuis voelt.

‘Domme vragen bestaan niet’
“Wat ik heel belangrijk vind, is dat studenten zich veilig voelen en zeker in het eerste jaar”, zegt Ewald over zijn drijfveren als docent. “Dat ze niet terughoudend zijn met het stellen van vragen. Dat er geen ‘domme’ vragen bestaan. Ook laten zien dat je je kunt verplaatsen in de positie van studenten. Niet de expert spelen, maar juist laten zien dat jij ook niet alles weet. Dat je heel goed snapt waarom studenten sommige berekeningen heel erg lastig vinden. Ik doe mijn best een goede band met de studenten op te bouwen.”

Praktijkgericht onderzoek behoort tot een van de belangrijkste vaardigheden van studenten Chemie. Daarin vindt Ewald het belangrijk dat zijn studenten leren om flexibel, creatief en adaptief te zijn. Uit ervaring weet hij dat experimenten meestal niet zo verlopen zoals je van tevoren hebt uitgedacht. “Ooit werkte ik aan de universiteit van Lund in Zweden samen met een Russische collega, die zijn sporen had verdiend in het Sovjet-tijdperk. Gewend dat er allerlei dingen niet voor handen waren, gooide hij nooit iets weg. Kleine slangetjes, dopjes: alles bewaarde hij op zijn lab. Als er dan iets niet paste, ging hij rommelen in zijn laatjes. Met plakband en een beetje MacGyver-achtig wist hij altijd met een oplossing te komen. Dus als er iets ontbreekt op het lab, dan is dat juist goed en leerzaam. Zo creëer je professionals die zich straks in het werkveld goed weten aan te passen aan veranderende omstandigheden.”

'Techniek biedt hele mooie mogelijkheden’
Typisch voor Ewald om dit soort metaforen te gebruiken. Het behoort tot zijn kunsten om de ‘taal van de chemie’ over te brengen, zonder al te veel moeilijke woorden te gebruiken. Ook video's en interactieve lessen via de leeromgeving Moodle behoren tot zijn arsenaal. “Techniek biedt hele mooie mogelijkheden. Daar ben ik groot fan van. Als ik denk dat techniek van toegevoegde waarde kan zijn, dan pas ik dat ook toe in mijn onderwijs. Zo heb ik mijn hoorcolleges laten opnemen, die studenten kunnen terugkijken als materiaal voor toetsen. Om de navigatie voor de studenten te vergemakkelijken, kan je in deze weblectures een hoofdstukindeling maken en, om ze meer interactief te maken, vragen toevoegen. Omdat dit vrij nieuw was bij onze opleiding heb ik ook een enquête uitgezet. De studenten waren er heel positief over.”

Uitblinker met Moodle
Dat onderwijzen via Moodle op het lijf van Ewald is geschreven, bevestigen de studenten in het lab. De een na de ander prijst zijn online aanpak. “De hoorcolleges, voorbereidingsfilmpjes en wat je moet doen; alles staat er heel duidelijk uitgelegd”, geven David en Eldon aan. Medestudent Ramon Steur zegt stellig: “Wat betreft wat hij met Moodle ‘doet’ verdient Ewald de titel Docent van het jaar zeker! Vergeleken met andere docenten zet hij alles veel duidelijker neer en gaat net een stapje verder.”

Ewald is nu bijna vier jaar docent. Daarvoor was hij onder andere onderzoeker aan de Vrije Universiteit. Bij het begeleiden van studenten die zich aan het specialiseren waren, en het overnemen van colleges, kwam de passie voor het doceren al snel naar boven. “Mijn collega Mark Verheij van de VU had de overstap naar Inholland gemaakt. Hij was daar heel positief over en toevallig was er op een gegeven moment nog een vacature. Toen dacht ik: laat ik de sprong maar wagen. Dat was een van mijn beste beslissingen ooit. En de studenten waarderen kennelijk wat ik doe. Dan ga je het alleen nog maar leuker vinden.”

“Ik kan me nu een beetje voorstellen hoe Duncan zich voelde toen hij het Songfestival won”, grapt een blije en zich enigszins ongemakkelijk voelende Ewald, die nooit verwacht had dat hij, nog maar drie jaar aan het werk als docent, deze award in de wacht zou slepen. “Het is een hele grote eer en ook een stukje waardering vanuit het management. En ik wil bij deze ook collega’s bedanken, zowel docenten als ondersteunende collega’s, want ik doe het niet alleen. Met elkaar maken we het mogelijk om zo goed mogelijk onderwijs te verzorgen. Ik werk nog maar drie jaar hier, en ik vind het een heel prettige werkomgeving met een heleboel mensen tegen die klaar staan om mij te helpen.”  

Ewald ontving de prijs donderdag tijdens de jaarlijkse Dag van het onderwijs, een dag met focus op de ondersteunende rol van techniek in het onderwijs en aandacht voor de vraag: hoe kunnen we studenten sneller, slimmer en beter laten studeren? In het juryrapport lijkt Ewald het vleesgeworden antwoord te vormen op deze vraag. 

Continu in de weer met onderwijsvernieuwingen in co-creatie
“Ewald heeft zich in een periode van drie jaar het vak docentschap op een creatieve en inventieve manier eigen gemaakt en voert zijn rol met veel passie uit”, aldus het rapport. “Hij schroomt niet om systematisch feedback te vragen aan zijn studenten en met deze input tot nieuwe didactische vormen te komen. Hij is continu in de weer met onderwijsvernieuwingen in ‘co creatie’. Zo heeft Ewald zich ontwikkeld op het gebied van blended learning en Moodle. De jury spreekt zijn waardering uit hoe Ewald binnen en buiten Inholland op zoek gaat naar kennisdeling en verbinding op het gebied van onderwijsvernieuwingen.” 

De jury, die de docent van het jaar kiest op basis van de waarderingscriteria van het Onderwijskompas, is enthousiast over de manier waarop Ewald actief verbinding en samenwerking zoekt, binnen en buiten de hogeschool. “Hij heeft contact gezocht met ROC’s bij het vormgeven van een hbo-keuzedeel voor mbo-studenten. Ook participeert hij actief in het platform betapartners en nam hij initiatief om met de VU Leergemeenschappen op te zetten op het gebied van vernieuwende didactiek voor zijn vak.” 

De jury concludeert dat Ewald op een creatieve en inventieve manier probeert zijn vak, maar ook het onderwijs in het algemeen te innoveren in interactie met studenten, collega’s en de buitenwereld, met inzet van nieuwe technologie. Hierbij is het leerproces van zijn studenten het uitgangspunt.

'Enorm onder de indruk van alle genomineerden’ 
Ook vol lof is de jury over de andere genomineerden: Eva Pennings en Stephanie over de Linden (duovoordracht, Business, Finance & Law), Margot Koeneman (Gezondheid, Sport & Welzijn) en Roderick Balk (Business, Finance & Law). “Uit de voordrachten bleek dat met name de eerste criterium ‘Persoonlijk en dichtbij met passie voor het onderwijs’ paste bij alle voorgedragen docenten. Wij zijn enorm onder de indruk van de betrokkenheid van elke voorgedragen docent bij hun studenten en het vormen van onderwijs. De voordrachten waren stuk voor stuk sprekende voorbeelden van ‘Durf te leren’. De voorgedragen docenten zijn niet alleen bezig met het leerproces van hun studenten, maar vooral ook met eigen ontwikkeling als docent.” 

Met zijn award neemt Ewald ‘het stokje’ over van docent Business Studies Erik Hendriks, die vorig jaar werd verkozen tot docent van het jaar. Ewald is met zijn award ook dé Inholland-kandidaat voor de volgende landelijke Docent van het Jaar Verkiezing, georganiseerd door het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). 

Juryrapport Wij Inholland award categorie Docent van het jaar 2020 (pdf) 

*)Met de award mag Ewald Edink zich het hele jaar 2020 winnaar noemen. Aan de prijs is een bedrag van 2.500 euro verbonden, te besteden aan onderwijsinnovatie. 

Onder Life Sciences & Chemistry vallen de opleidingen Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek, Biotechnologie en Chemie. Door groei van zowel het aantal studenten als het aantal onderzoeksprojecten in samenwerking met externe partijen, voldeed de bestaande onderwijs- en laboratoriumruimte niet langer.

Met de komst van het ruim opgezette laboratorium op het Science Park kan er weer volop gewerkt worden aan de verschillende projecten. Trots op het eindresultaat gaven onderzoekers afgelopen dinsdag een feestelijke rondleiding aan collega’s.

Toegepast onderzoek
Het ruime lab is ingericht om te voldoen aan de diversiteit aan life science-onderzoek die vanuit het cluster wordt verricht, bijvoorbeeld op het gebied van plantenbiotechnologie, bijengezondheid, microbiologie en humane cellen. Ook heeft het cluster met deze extra ruimte meer mogelijkheden om studenten te betrekken bij de projecten die in samenwerking met het werkveld worden uitgevoerd. Daarnaast is de nabijheid van academische partners met wie ook wordt samengewerkt een pluspunt. Het chemieonderzoek blijft gehuisvest in de laboratoria aan de Naaldwijkstraat in Amsterdam.

Onlangs schonk het bedrijfsleven nieuwe apparatuur aan het lab op Science Park, lees hier meer.

In het Amsterdamse laboratorium van de opleidingen Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek en Biotechnologie staat een nieuwe laminar flow unit. Hiermee doen studenten praktijkervaring op door het uitvoeren van onderzoek. Dit microbiologisch veiligheidskabinet biedt bescherming aan zowel onderzoeker als product. De gebruikers zijn heel positief over deze aanwinst voor hun lab, een schenking van Interflow.

Het veiligheidskabinet is niet geheel nieuw. In het Jeroen Bosch Ziekenhuis bleek er een boventallig te zijn. Interflow wilde dit duurzaam oplossen door de laminar flow unit aan te bieden aan het onderwijs en maakte de unit vervolgens gebruiksklaar voor Inholland. Interflow is een bedrijf dat persoons- en productbescherming biedt op basis van luchtbeheersing. Naast laminar flow units realiseert het ook cleanrooms en operatiekamers.

Verbinding met het werkveld
De schenking van Interflow is een mooi voorbeeld van hoe bedrijfsleven en onderwijs samenwerken om onderzoek mogelijk te maken. Onze onderzoekers doen samen met onze studenten onderzoek naar weefsels, de antibiotische werking van kruiden, analyse van inhoudsstoffen, en virusonderzoek bij bijen. 

"Dit onderzoek kan niet plaatsvinden zonder samenwerking met de overheid en verschillende ondernemingen. Om die reden zijn wij zeer blij dat Interflow dit microbiologische veiligheidskabinet beschikbaar stelt voor het onderwijs”, zegt Matthieu Klaphake, docent en teamleider Life Science & Chemistry. De laminar flow unit staat in het laboratorium op het Amsterdam Science Park. Onderzoekers zijn al aan de slag gegaan met het microbiologische veiligheidskabinet. Hun eerste reacties zijn heel positief; ze zijn vooral te spreken over het lage geluidsniveau.

Acht groepen toonden posters met de resultaten van hun literatuuronderzoek naar het fermentatieproces bij voedingsproducten, zoals bijvoorbeeld yoghurt (zure melkproduct), Sake (Japanse alcoholische drank) cacao, kwark, Roquefort (Franse blauwschimmelkaas) of zuurkool. Paula van Schie, docent LSC: "De postersessie beviel goed bij de studenten, maar de theorielessen blijken niet voor iedereen geschikt te zijn. Dit is precies waar dit keuzedeel voor is bedoeld."

Ook Jesse van Dorst is positief over het resultaat van het keuzedeel en kijkt uit naar een nieuwe ronde volgen collegejaar: "Deze samenwerking is een geweldig initiatief! Het heeft na de eerste keer draaien al een positief resultaat. Mooi om te zien dat studenten nu een onderbouwde keuze kunnen maken om wel of niet verder te studeren’.

Lees meer over het bewust kiezen met het keuzedeel

Interessante nieuwe paden
Inholland (Domein Agri, Food & Life Sciences) en Van Hall Larenstein doen voortdurend onderzoek op het gebied van voeding en gezondheid. Anouk Willems, PhD student aan Van Hall Larenstein en de Rijksuniversiteit Groningen, promoveert op het onderwerp 'Eten voor de Wetenschap'. Samen met docent-onderzoeker Martina Sura, Van Hall-lector en Esther Nederhof (Gezonde en Duurzame Voeding en Welvaartsziekten) en hbo'ers onderzoekt zij hoe veranderingen in voedingspatronen hun weerslag hebben op de mentale en fysieke gesteldheid. Daarbij worden interessante nieuwe paden bewandeld. Op basis van de DNA-samenstelling van de darmflora (het 'darm-microbioom') is mogelijk een link te leggen tussen voeding en de psychische gezondheid. 

Hight-tech validatiemethoden
De zeven studenten Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek van Inholland hebben volop meegedraaid in het onderzoek. Tijdens hun interne stageproject hebben zij  in drie groepen een high-tech validatiemethode opgezet, waarmee de microbioombepalingen bevestigd konden worden. Op basis van gedetailleerd literatuuronderzoek en eigen ontwerpvaardigheden is het gelukt voor vier bacteriesoorten deze test van de grond te krijgen en in complexe darmmonsters de hoeveelheden van de bacteriën te meten. 

De grote lof en de levendige discussie die ontsond over de uitvoering van de lastige bepalingen, bevestigde het succes bij de bevindingen die door de studenten waren gedaan. Inholland-docent Sam van der Tuin heeft in Amsterdam de nodige ondersteuning gegeven en genoot van de sessie in Leeuwarden. Na de lunch is een uitgebreide rondleiding door het gebouw gegeven door Feike van der Leij, docent bij Inholland en lector Food Health and Safety bij Van Hall Larenstein. 

Eten voor de wetenschap
In het promotieonderzoek Eten voor de Wetenschap werkt Esther Nederhof samen met onder andere Rijksuniversiteit Groningen, het Universitair Medisch Centrum Groningen en Inholland. Het onderzoek is voor een deel gefinancierd door het onlangs afgeronde Centre of Expertise Food waarin Feike van der Leij als kennismakelaar namens Inholland deelnam. Voor de studenten fungeerde Feike als 'externe' opdrachtgever in de rol van doorgeefluik vanuit Leeuwarden. Feike daarover: “Het is prachtig om te zien hoe studenten door een extern belang veel meer waarde in hun onderzoek ervaren dan in reguliere schoolopdrachten”.  Ook Martina Sura was zeer tevreden over de afloop van deze exercitie: "Dit is een mooie manier om onze expertise te bundelen. De tweedejaarsstudenten van Inholland hebben ons laten zien hoe bekwaam ze al zijn. We zijn zeer tevreden met hun resultaten."

Deelnemen
Iedereen die van plan is om zijn of haar voedingspatroon aan te passen, kan meedoen aan het project Eten voor de Wetenschap. Deelnemers hebben zelf de keuze hoe ze hun voedingspatroon wijzigen en worden daarbij gevraagd hun psychische en fysieke bevindingen door te geven. Ruim 750 deelnemers doen nu mee. Heb je interesse? Kijk dan op www.etenvoordewetenschap.nl.

Geholpen door (docent)onderzoekers, studenten en werkveld heeft Nelleke Kreike de afgelopen vijf jaar belangrijke stappen gezet in toegepast onderzoek en onderwijsvernieuwing op het gebied van (planten)biotechnologie. De Inholland-lector Green Biotechnology focuste zich onder andere op de CRISPR/Cas technologie, die wordt gebruikt om minuscule veranderingen, oftewel mutaties, in het DNA van gewassen aan te brengen.

De CRISPR/Cas technologie geeft de mogelijkheid om relatief snel en gericht eigenschappen in een plant aan te passen zonder dat er vreemd DNA achterblijft. Onderzoeken naar de mogelijkheden om deze techniek ook bij mensen toe te passen om genetische afwijkingen te herstellen, zijn regelmatig in het nieuws. Milan Plasmeijer werkt als promovendus aan dit onderzoek, ondersteund door docent-onderzoeker Paulus den Hollander.

Multidisciplinaire projecten
Daarnaast is vorige maand een tweejarig project over de ontwikkeling van een Hollandse Hop gestart. Hier spelen andere vernieuwende moleculaire veredelingstechnieken zoals ‘sequensen’ en ‘moleculaire merkers’ een belangrijke rol. Ook is er samenwerking met de opleidingen Tuinbouw & Agribusiness en Chemie van Inholland. Deze multidisciplinaire projecten zijn van groot belang om de student van de toekomst op te leiden. De nieuwe docent-onderzoeker Maaike Boersma speelt hierin een grote rol.

Cursus voor werkveld
Vanzelfsprekend werken in deze projecten verschillende partners uit het beroepenveld mee aan het onderzoek. Dat kunnen bijvoorbeeld grote groenteveredelingsbedrijven zijn, maar ook kleinere siergewastelers. Voor de werknemers in de veredelingsbedrijven is de cursus Novel Breeding Tools ontwikkeld, die aangeboden wordt door Inholland Academy. Dit doen zij in samenwerking met de Amsterdam Green Campus en de Universiteit van Amsterdam.

Implementatie in het onderwijs
Het onderzoek heeft een positieve inbreng in het onderwijs van de opleiding Biotechnologie. Docent Klaas-Jan de Vries implementeert veel van het onderzoek in het onderwijs. In het projectonderwijs in het tweede jaar werken de studenten mee aan de optimalisatie van de moleculaire veredelingstechnieken. En in de vernieuwde onderwijseenheid in het derde jaar bouwen ze verder aan de innovaties en labtechnische implementaties binnen de groene biotechnologie en moleculaire veredeling. Verder kunnen de studenten ook hun vijf maanden durende onderzoeksstage binnen Green Biotechnology uitvoeren. Het onderwijs houdt rekening met de nieuwste ontwikkelingen uit het vakgebied en is daarmee altijd up to date.

Toekomst
Nederlandse veredelingsbedrijven zullen in de komende decennia een belangrijke rol spelen in thema’s als voedselzekerheid, voedselkwaliteit en duurzaamheid in de klimaattransitie. Daarvoor hebben ze werknemers nodig die de juiste kennis en vaardigheden bezitten in de moleculaire veredeling. Nelleke Kreike en haar team zijn er trots op om in samenwerking met het werkveld en de opleiding Biotechnologie een bijdrage te leveren aan het opleiden van deze mensen.