Heb je Geanne Lebbink al zien staan bij bushaltes in Delft? Niet in hoogsteigen persoon, maar op levensgrote posters? De docent van de minor Space Engineering van Hogeschool Inholland is een van rolmodellen in de campagne van Equals voor meer vrouwen in de techniek. Dat is niet alleen goed voor een gelijkwaardige positie, meer diversiteit zorgt ook voor meer kwaliteit, weten ook topvrouw Angelique Looijen en lector Petra Biemans. 

Geanne begon haar carrière bij Inholland als student. Als mannelijke student. “Bij de opleiding Aeronautical Engineering zat toen slechts een handvol vrouwelijke studenten”, herinnert zij zich. “Nu is de verhouding één op vijf. Dat is beter, maar nog steeds reden om meiden bewust te maken dat ook voor hen mooi werk klaar ligt in de ruimtevaarttechnologie.” 

Pionier in de ruimtevaart 
Zelf zette Geanne haar eerste stappen bij ruimtevaartorganisatie ISISPACE, die net werd opgericht en waarvan zij de allereerste medewerker werd. Ook op persoonlijk vlak was het pionieren. “Ik besloot in transitie te gaan en werd daarin heel goed begeleid op mijn werk. Maar ik was wel overal de eerste in en dat voelde soms eenzaam.” Als transgender vrouw merkte Geanne verschillen met haar vroegere leven als man. “Ik moest meer moeite doen om mijn standpunten duidelijk te maken. Zelfs in een accepterende werkomgeving werd de stem van mij en andere vrouwen niet altijd gehoord. Wat dat betreft is mijn transitie heel verhelderend geweest. Ik weet hoe het is om bejegend te worden als man en als vrouw.” 

Meer vrouwen aantrekken om talent en perspectieven te benutten 
Begin 2025 vertrok Geanne naar Inholland. Ze werd docent bij de minor Space Engineering. Hier staat ze erop dat vrouwelijke en mannelijke studenten een gelijkwaardige rol krijgen in groepsopdrachten en dat iedereen gehoord wordt. “Onze doelstelling is om het aantal mannelijke studenten te behouden en meer vrouwen aan te trekken”, zegt Geanne. Onder andere samen met collega Niamara van Woggelum, ook Spacelady of the Year. “Want onder vrouwen zit zo veel talent dat we anders onbenut laten. Bovendien is outside-the-boxdenken in de ruimtevaart zeer belangrijk. En dan wil je diversiteit hebben zodat vraagstukken vanuit meerdere perspectieven worden belicht. Mensen met een andere ervaring kunnen oplossingen aandragen waar jij nooit aan hebt gedacht.” 

Liever gemengde teams 
Petra Biemans, lector Human Capital, is het met Geanne eens. “Gemengde teams presteren aantoonbaar beter. Voeg je het vrouwelijke perspectief toe, dan kom je tot oplossingen die extra waarde hebben. Een mooi voorbeeld van die toegevoegde waarde komt van lector Krista Schram die aantoont dat vrouwen anders kijken naar de inrichting van de publieke ruimte en ideeën hebben om die veiliger te maken, ideeën waar mannen niet zo snel op zouden komen, omdat zij die ruimte op een andere manier ervaren.” 

Beter voor innovatie 
Het aandeel vrouwen in de techniek is met 18 procent behoorlijk laag. “Daarmee gaat een hoop potentieel aan talent voor de sector verloren”, zegt Petra. “Je mist vaardigheden, perspectieven en ervaringen die zo belangrijk zijn voor innovatie. We laten hiermee als Nederland een kans liggen voor de kenniseconomie, juist in de techniek waar de ontwikkelingen zo snel gaan.”  

Hoog percentage vrouw voor techbedrijf 
Angelique Looijen is operationeel directeur van ISISPACE, waar inmiddels bijna 30 procent van de medewerkers vrouw is. “Dat is hoog voor een Nederlands techbedrijf”, zegt ze. “Op directie- en managementniveau is het zelfs fiftyfifty. Daar ben ik blij om, want we zien dat de meer gemengde teams verschillende perspectieven, kennis en denkstijlen combineren, waardoor ze creatiever, kritischer en beter in probleemoplossing zijn.” 

Aanzuigende werking vrouwelijke rolmodellen 
Volgens Angelique is het aandeel vrouwelijke medewerkers organisch gegroeid. “Als je eenmaal vrouwelijke rolmodellen hebt, heeft dat een aanzuigende werking. Zeker als zij op talentendagen en carrièrebeurzen staan.” Daarbij doet ISISPACE haar best om vrouwen te behouden. “Er is een interne coach die kan adviseren over de werk-privébalans. Dit had meteen een positief effect op het ziekteverzuim. Daarnaast besteden wij in ons gezondheidsprogramma veelvuldig aandacht aan het welzijn van vrouwen op het werk. Bijvoorbeeld met een workshop over de hormonale gezondheid van vrouwen en de impact daarvan op het werk. Dit jaar betrekken we daar ook mannelijke collega’s bij voor meer inzicht en begrip.” 

Niet met regels afdwingen 
Een vrouw als Angelique in de top van een techbedrijf helpt, is de ervaring van Petra. “Ik heb jaren in de IT-sector gewerkt, bij de het toenmalige PinkRoccade, waar een van de werkmaatschappijen een vrouw aan het roer had en erin slaagde om meer vrouwen aan te trekken.” Volgens Angelique kun je deze diversiteit moeilijk vanuit overheidsregels afdwingen. “Want als de bedrijfscultuur er niet naar is, met name rond psychologische veiligheid en inclusie, zullen vrouwen uiteindelijk toch vertrekken.” 

Beleid en praktijk 
Petra ziet wat dat betreft een verschil tussen formeel beleid en de praktijk op de werkvloer. “Ik maak me zorgen over de toenemende ‘gender-gap’ die blijkt uit veel onderzoek, waarbij een groeiende groep jonge mannen conservatieve denkbeelden heeft over de rol van vrouwen. Ook bij Inholland merken we dit. We hebben een duidelijk diversiteitsbeleid en tegelijkertijd zijn er mannelijke studenten die soms weinig respect tonen voor hun vrouwelijke docent. Het ongemakkelijke gesprek hierover moeten we durven blijven voeren.” 

Equals-rolmodellencampagne 
Het afdwingen van quota aan vrouwen in (tech)bedrijven ziet Geanne ook niet zitten. “Voor vrouwen zelf is het niet prettig om je positie te danken aan een bepaald quotum dat behaald moet worden. Ik benader het liever positiever. Zoals met de rolmodellencampagne van Equals waarbinnen Geanne ook haar eigen verhaal deelt. Ik laat mezelf zien als vrouw, waardoor andere vrouwen zich ook thuis voelen in de techniek. Ik hoop met mijn bijdrage aan de campagne een zaadje te planten, al is het maar bij één persoon. Dat zij denkt: als die Geanne een carrière kan hebben in de techniek, dan kan ik dat ook.” 

Elektrisch vliegen lijkt misschien nog toekomstmuziek, maar dankzij een krachtig nieuw samenwerkingsproject komt deze duurzame luchtvaartambitie steeds dichterbij. In het project SiLENT FLIGHT bundelen Hogeschool Inholland Delft en batterijontwikkelaar EagleBAT hun krachten om een revolutionaire stap te zetten: de ontwikkeling van een certificeerbare lithium-ion batterij met veel hogere energiedichtheid, speciaal voor de luchtvaart. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), en vormt een belangrijke stap richting een duurzame en veerkrachtige samenleving.

De noodzaak van elektrische luchtvaart
De luchtvaartsector staat onder druk om te verduurzamen. Fossiele brandstoffen blijven dominant, terwijl klimaatdoelstellingen steeds urgenter worden. Elektrisch vliegen biedt uitkomst, maar batterijen zijn tot nu toe te zwaar, te beperkt in actieradius en lastig te certificeren voor gebruik in vliegtuigen. Met SiLENT FLIGHT komt daar verandering in. Door de inzet van geavanceerde silicium-anodes en een innovatief systeem om batterijprocessen te beheersen willen de partners de beperkingen van bestaande systemen doorbreken.

Samen bouwen aan duurzame innovatie
Inholland en EagleBAT werken de komende jaar drie jaar lang intensief samen om een modulair batterijsysteem te ontwikkelen dat veilig, circulair én geschikt is voor gebruik in de luchtvaart. De batterij wordt getest in het Electric Flight Lab in Delft.

"Dit project komt op het juiste moment voor onze lopende onderzoeken naar veilige luchtvaartbatterijsystemen," zegt Arnold Koetje, programmamanager bij Inholland. “Met twee elektrische testvliegtuigen in onze vloot zien we kansen om een belangrijke stap te zetten richting een certificeerbaar systeem samen met EagleBAT en luchtvaartautoriteiten als de Inspectie Leefomgeving en Transport en het Europese agentschap voor de luchtvaartveiligheid (EASA).”

Onderwijs en onderzoek hand in hand
Binnen het Electric Flight Lab van Inholland Delft werken studenten Luchtvaarttechnologie mee aan de ontwikkeling van de batterij. Via stageopdrachten en semesterprojecten worden zij intensief betrokken bij het onderzoek. Daarmee sluit de opleiding perfect aan op de veranderende behoefte van de sector. Arnold: “Wij zijn een van de weinige partijen in Nederland die engineers specifiek opleidt om te werken aan de transitie naar elektrisch vliegen. Niet alleen in dit project.”

Bekijk de vele projecten die studenten hebben in samenwerking met bedrijven als E-Flight Academy, NLR, Maeve Aerospace en Vaeridion.

Van lab naar de echte luchtvaartsector
EagleBAT, dat gespecialiseerd is in circulaire en veilige batterijsystemen met hoge energiedichtheid, ziet de samenwerking met Inholland als een unieke kans om technologie direct in de praktijk te testen. Oprichter Walter Legerstee: “Dankzij deze subsidie kunnen we met Inholland sneller ontwikkelen en valideren. De koppeling met hun testvliegtuig biedt een realistische omgeving om onze systemen klaar te stomen voor de toekomst.”

Het uiteindelijke doel is een batterij die gecertificeerd kan worden voor commercieel gebruik. De impact daarvan reikt verder dan alleen de technologie: luchtvaartbedrijven krijgen sneller toegang tot duurzame alternatieven en Nederland verstevigt zijn positie in Europa als innovatieve speler in de ontwikkeling van elektrische luchtvaart.

Bredere maatschappelijke opgave
Het project sluit nauw aan bij de maatschappelijke missie van Inholland: bijdragen aan de transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving door te werken aan het vergroten van ons maatschappelijk adaptieve vermogen, verantwoorde economie en een gezonde leefomgeving. Dat levert een bijdrage aan oplossingen voor de toekomst. SiLENT FLIGHT laat zien hoe onderzoek, onderwijs en ondernemerschap kunnen samensmelten tot een innovatie met grote maatschappelijke potentie.

Op weg naar een nieuwe standaard
De komende jaren werkt het consortium toe naar een testvlucht met de nieuwe batterij, die moet aantonen dat het systeem in de praktijk functioneert en veilig piekvermogens kan leveren. Een circulair ontwerp, dat eenvoudig te repareren en demonteren is, maakt het systeem extra toekomstbestendig. Het project vormt bovendien een eerste stap richting het vaststellen van nieuwe normen en certificeringskaders voor elektrisch vliegen op batterijen.

De financiering van het project komt grotendeels uit de Subsidieregeling Circulaire Batterijen (SCB), onderdeel van het Nationaal Groeifondsprogramma Material Independence & Circular Batteries. Van het totale projectbudget van 2 miljoen euro wordt 1,5 miljoen euro gefinancierd door RVO. Dankzij deze steun kan het consortium de ontwikkeling versnellen en het onderzoek uitvoeren in nauwe samenwerking met luchtvaartautoriteiten en kennispartners.

Ben je geïnteresseerd in samenwerking of wil je meer informatie? Ga naar projectdragonfly.nl. Of neem contact op met Arnold Koetje: arnold.koetje@inholland.nl.

Benieuwd naar meer informatie over dit project? Lees hier meer over SiLENT FLIGHT.

De ruimte is allang niet meer de grenzeloze leegte waar alleen wetenschappers en sciencefictionliefhebbers zich mee bezighouden. Ze is vandaag de dag een geopolitieke arena, een economische markt én een strategische infrastructuur. In dat speelveld deelt Erik Laan, ruimtevaartdeskundige en docent bij Hogeschool Inholland, steeds vaker zijn expertise. Met zijn recente bijdragen aan onder andere NU.nl, Volkskrant, NOS, NRC, Nieuws & CO en Stand van Nederland, laat hij zien hoe ruimtevaartbeleid verweven is met onze maatschappij, waarom kennis hierover onmisbaar is binnen het hoger onderwijs en hoe het onderwijs een bijdrage levert aan het opleiden van toekomstige ruimtevaartingenieurs.

Toegang tot de ruimte: een strategische noodzaak
Erik benadrukt keer op keer het belang van de strategische autonomie voor Europa. Dat gaat over veel meer dan technologie alleen. “We moeten als Europa in staat zijn om zelf satellieten te lanceren. Niet alleen voor aardobservatie en telecommunicatie, maar ook voor navigatie en veiligheid.” In meerdere media waarschuwde hij voor de risico’s van afhankelijkheid van buitenlandse partijen, bijvoorbeeld Amerikaanse raketten of commerciële netwerken zoals Starlink. Als die toegang wordt beperkt, zijn de gevolgen direct voelbaar  van haperende navigatie tot een verminderde informatiepositie bij internationale spanningen.

Die urgentie wordt duidelijk bij het haperen van de Ariane 6, de nieuwe Europese draagraket die de opvolger is van de succesvolle Ariane 5. Tijdens een radioprogramma legde Erik uit dat de lancering op het laatste moment werd afgeblazen vanwege een technisch probleem. Toch is hij hoopvol: “Er staan dit jaar vijf lanceringen gepland, waaronder voor telecom, observatie en navigatie. Als die goed verlopen, kunnen we naar tien per jaar groeien.” Die ontwikkeling is volgens Erik essentieel om Europa minder afhankelijk te maken van de VS of commerciële reuzen als SpaceX, dat dankzij herbruikbare raketten momenteel een kostenvoordeel heeft.

Geopolitiek boven onze hoofden
Dat strategische belang beperkt zich niet tot technologische onafhankelijkheid. Erik maakt inzichtelijk hoe satellieten een cruciale rol spelen in geopolitieke spanningen. In gesprek met de Volkskrant benoemt hij de inzet van observatiesatellieten door Frankrijk, onderdeel van een groeiend netwerk dat gebruikt wordt voor optische spionage. Denk aan het monitoren van troepenbewegingen rond Oekraïne — informatie die voorheen vooral via Amerikaanse satellieten werd verkregen. “We moeten zelf die capaciteit opbouwen,” zegt hij. “Niet uit wantrouwen, maar uit realisme: je kunt je veiligheid en informatietoegang niet uitbesteden.”

Dat werd ook pijnlijk duidelijk in het conflict in Oekraïne, waar Elon Musks Starlink-netwerk werd ingezet voor communicatie maar ook weer (deels) werd uitgeschakeld. In NRC legt Erik uit dat dit een kwetsbare positie blootlegt. Europese alternatieven zoals Eutelsat staan klaar, maar kennen beperkingen in bereik en betrouwbaarheid. Het toont volgens hem aan dat ruimtevaart allang geen neutraal domein meer is. De beslissingen van een tech-ondernemer kunnen directe gevolgen hebben voor landen, zeker in tijden van oorlog.

Ruimte als gedeeld domein — of als strijdtoneel?
Er klinkt bij Erik weemoed door. Hij spreekt met spijt over de afnemende samenwerking tussen landen, waar ruimtevaart ooit juist een voorbeeldfunctie in had. “Het ISS is nu nog de enige plek waar Amerikanen en Russen samenwerken. Dat model van samenwerking raakt uit beeld, en dat is jammer. Ruimte zou een plek moeten zijn voor gezamenlijke vooruitgang, niet voor nationalistische concurrentie.”

In het interview met NU.nl haalt hij ook het juridische vacuüm aan: wie ‘bezit’ de ruimte eigenlijk? Volgens het Ruimteverdrag van 1967 kan geen enkel land territoriale aanspraken doen, maar in de praktijk schuurt die afspraak steeds meer met de werkelijkheid. De opkomst van commerciële exploitatie, militaire toepassingen en ‘ruimtewapens’ roept vragen op waar het huidige recht nog geen antwoord op heeft.

Van het klaslokaal naar de camera
Deze inzichten vanuit zijn expertise deelt Erik gelukkig niet alleen met beleidsmakers en het grote publiek, maar juist ook met studenten. Als docent bij de Nederlandstalige opleiding Luchtvaarttechnologie, Engelstalige opleiding Aeronautical Engineering en de Space Engineering Minor voor Inholland studenten van bovengenoemde bachelors en studenten van andere hbo Engineering opleidingen staat hij voor de klas met dezelfde bevlogenheid als waarmee hij spreekt in de media. De voorbeelden uit de praktijk die hij op nationale televisie toelicht, zijn al onderdeel van het onderwijs van Erik en zijn collega's.  En spelen een belangrijke rol in de samenwerking met uiteenlopende organisaties en instellingen uit de praktijk. Zo snijdt het mes aan twee kanten en wordt kennis over en weer uitgewisseld en actief toegepast.  Dat versterkt het opleiden van de volgende generatie lucht- en ruimtevaartprofessionals die gaan werken op het snijvlak van technologie, veiligheid, duurzaamheid en internationale samenwerking.

Ruimtevaart als spiegel van onze tijd
De ruimte is geen ver-van-ons-bed-show. Ze is een verlengstuk van onze infrastructuur, ons beleid en onze economie. In die zin fungeert ruimtevaart als een spiegel van de tijd waarin we leven: vol ambitie, maar ook vol dilemma’s. Erik Laan laat zien dat het onderwijs bij Hogeschool Inholland midden in deze realiteit staat — als plek waar actuele thema’s worden besproken, onderzocht en doorgegeven.

Wil je meer weten over ruimtevaart, luchtvaarttechnologie of technologische innovatie? Volg Erik Laan of ontdek hoe Hogeschool Inholland bijdraagt aan het begrijpen én vormgeven van de wereld van morgen.

De landelijke regiegroep voor de microchipindustrie heeft de plannen van het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft goedgekeurd. Dit ambitieuze programma richt zich op het opleiden en bijscholen van technici om de groeiende vraag in de microchipsector te ondersteunen. In deze samenwerking tussen mbo, hbo en wo speelt Hogeschool Inholland een cruciale rol in de uitvoering van deze plannen en draagt bij aan innovatieve onderwijsontwikkeling en gerichte samenwerking met het werkveld.

Innovatief onderwijs en samenwerking met impact
“Deze goedkeuring is een belangrijke stap voor onze hogeschool en de regio,” zegt Bart Combee, collegevoorzitter van Hogeschool Inholland. “Met dit programma kunnen we binnen onze opleiding Luchtvaarttechnologie nieuwe modules en minors ontwikkelen die speciaal zijn toegespitst op de microchipindustrie. Tegelijkertijd zetten we in op het verhogen van de instroom van studenten. Samen met onze partners werken we aan maatwerkcursussen en trainingen binnen leven lang ontwikkelen (LLO). Er komt een ‘semicon learning point’ waar alle opleiders uit Zuid-Holland hun cursusaanbod koppelen aan de vraag uit het microchip-werkveld. Hiermee spelen we in op de groeiende vraag naar bij- en omscholing vanuit de regio.”

Toekomstgericht opleiden en vernieuwen
Verder is een van de innovatieve onderdelen van het Regioplan een gezamenlijke techniekpropedeuse. “Met dit traject bieden we vwo-leerlingen een helder overzicht van hun mogelijkheden, zodat zij een bewuste keuze kunnen maken voor een hbo- of wo-opleiding die bij hen past,” licht Bart toe.Daarnaast wordt in Delft een professionele onderwijs-cleanroom gerealiseerd. “Deze faciliteit geeft studenten de kans om te leren werken met geavanceerde technologieën en ondersteunt bedrijven in de ontwikkeling en productie van precisie-instrumenten,” aldus Bart.

Financiële ondersteuning voor innovatie en groei
Het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft wordt ondersteund door een aanzienlijke financiële impuls. Voor de eerste fase (2025-2026) heeft het Rijk 9,4 miljoen euro toegezegd, terwijl in totaal 43 miljoen euro is gereserveerd. Deze middelen, aangevuld door bijdragen van regionale partners, versterken de positie van Zuid-Holland als sleutelregio voor technologische innovatie en zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Voorbereiding op de beroepen van morgen
De uitvoering van het Regioplan Beethoven Zuid-Holland Delft start in 2025, met de meeste trajecten gepland tussen 2026 en 2030. “Dit programma stelt ons in staat om onze studenten niet alleen op te leiden voor de beroepen van vandaag, maar vooral voor de uitdagingen en kansen van morgen,” concludeert Bart.

De luchtvaartindustrie staat aan de vooravond van grote veranderingen. Dat is nodig ook: de luchtvaart moet duurzamer en minder vervuilend worden. Op het Duurzame Luchtvaart Evenement kwam de Nederlandse luchtvaartindustrie bij elkaar voor inspiratie, het uitwisselen van kennis en om elkaar te ontmoeten. Ook studenten, onderzoekers en docenten Luchtvaarttechnologie van Hogeschool Inholland Delft waren aanwezig. Met name de Dragonfly, het elektrische vliegtuig, gebouwd door studenten, trok veel bekijks en prikkelde de nieuwsgierigheid.

Human capital
Volgens Inholland-programmamanager Arnold Koetje speelt Hogeschool Inholland absoluut een rol rondom duurzame innovatie: “Wij zijn één van de weinige partijen die engineers specifiek opleidt om hieraan te werken. Daarmee bedoel ik met name de transitie naar elektrisch vliegen en het maken of aanpassen van ontwerpen om dit mogelijk te maken. Dat zie je bijvoorbeeld terug in de ontwikkeling van de elektrische Dragonfly, het eerste vliegtuig in Nederland dat wordt omgebouwd naar een emissievrij lichtgewicht vliegtuig. We zijn volop bezig met de certificering en de laatste modificaties, in de hoop dat de Dragonfly eind dit jaar haar eerste vlucht kan maken. Onze studenten draaien en dragen dit project en krijgen dus al een hele sterke basis rondom elektrisch en/of duurzaam vliegen. Dat zien wij ook als onze rol: zorgen dat het toekomstige ‘Human Capital’ is toegerust om die benodigde transitie te maken.”

‘Het kan alleen samen’
Dat elektrisch vliegen alleen niet dé oplossing is, bleek ook tijdens het event, georganiseerd vanuit de Duurzame Luchtvaarttafel, een samenwerkingsverband van waaruit verduurzaming en innovatie in de luchtvaartindustrie worden aangejaagd. Voorzitter van deze ‘tafel’ is voormalig minister Lodewijk Asscher, ook één van de sprekers. Lodewijk Asscher benadrukte het belang om een balans te vinden tussen de reisbehoefte van mensen en het ‘klein’ houden van de wereld versus het pakken van verantwoordelijkheid om te verduurzamen. Dat vraagt enerzijds om kleine veranderingen en besparingen en anderzijds om grote technologische innovaties. Asscher: “Er gebeurt al heel veel moois maar het zal een tandje steviger moeten. Ik ben wat dat betreft tevreden als we aan het einde van deze dag naar huis gaan met de hoop dat we dit met elkaar kunnen veranderen. Dat iedereen zijn tanden erin zet. Want het kan alleen samen.”

Duurzame wederopbouw luchtvaart
Ook spreker Mark Harbers, demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat, deed “een stevige oproep tot samenwerking”. Hij refereerde aan de historische betekenis van gastlocatie International Airport Teuge. “Op 2 augustus 1945 zetten prinses Juliana en haar dochters hier voor het eerst na de Tweede Wereldoorlog voet op Nederlandse bodem. Een symbolisch moment dat hoop gaf en een startpunt was om aan de slag te gaan met wederopbouw. Misschien dat dit event het startpunt is van de ‘wederopbouw’ van de Nederlandse luchtvaart.” Harbers noemde voorbeelden vanuit de inspiratiemarkt op het evenement, zoals de ontwikkeling van (waterstof-)elektrisch vliegen, inzet van drones en het toepassen van lichtere materialen zoals titanium, composiet en magnesium. “Nederland heeft een traditie op het gebied van pionieren en verleggen, zoals vroeger Fokker en Plesman deden. Laten we dat nu doen om gezamenlijk de luchtvaart duurzaam te maken.”

De derde spreker was Gerrit Hiemstra, meteoroloog, ondernemer en vooral bekend als weerpresentator bij het NOS Journaal. Hij schetste aan de hand van een aantal heldere (weer)grafieken hoe sterk het klimaat al is veranderd als gevolg van de menselijk handelen. Dit om de noodzaak te benadrukken om in actie te komen, waarvoor hij een aantal concrete handvatten aanreikte. Zowel in het algemeen als specifiek voor de luchtvaartsector. Daarbij schuwde hij ook de ‘olifanten in de kamer’ niet: “Minder vliegen! Elke kilo fossiele brandstof draagt bij. Het probleem is: fossiele brandstoffen. Dus de oplossing is: daarmee stoppen.” De keuze die hij ‘de sector’ voorlegde was: “Wil je de tabaksindustrie zijn die zolang mogelijk op dezelfde voet doorgaat, of Tesla dat voorop loopt in duurzame innovatie?”

Laat jongeren (mee)beslissen
Hiemstra sloot zijn verhaal af met de oproep om altijd de komende generatie voor ogen te houden. “Die zitten over 10, 20 jaar op jullie stoel. De beslissingen die wij nu nemen, nemen we voor de nieuwe generatie”. Ook in de afsluitende paneldiscussie (met naast Asscher Hedwig Sietsma, directeur klimaatbeleid bij KLM en Marjolein Demmers, directeur Natuur & Milieu) werd nadrukkelijk gekeken naar de nieuwe generatie, in het bijzonder de aanwezige studenten van de TU Delft en Hogeschool Inholland Delft. Hiemstra deed er in gesprek met de Inholland-studenten zelfs nog een schepje bovenop: “Het onderwijs is onze toekomst. Betrek jonge mensen, studenten, dan ook nu al bij beslissingen. In veel gevallen zijn het de 40- en 50-plussers die beslissen. Terwijl duurzaamheid voor een groot aantal studenten een vanzelfsprekend uitgangspunt is. Dus vraag jongeren niet alleen om hun mening maar laat ze ook écht meebeslissen!”.

Op stekkerniveau
Voor de studenten in kwestie werd het een leuke, leerzame en interessante dag. Laatstejaarsstudenten Tobias Kroes en Bob Bornkamp: “Leuk om eens kennis te maken met de politieke kant die aan ons werk vastzit, en te horen welke keuzes er gemaakt moeten worden en welke stappen nodig zijn om ons werk überhaupt mogelijk te maken. Ook kregen we veel vragen over de Dragonfly en vooral veel enthousiaste reacties. Vanuit partijen in het werkveld krijgen we ook vaak de vraag hoe ze ons verder kunnen helpen, dat gaat echt tot op ‘stekkerniveau’ aan toe. Zo kom je eigenlijk met alles in aanraking, van planmakerij tot certificering tot details als de plek van de batterij. Heel gaaf om zo aan het begin van de innovatie te staan.”

Tussen de 10 en 25 procent van alle gewassen gaat verloren door ziekten en plagen. Stel je voor dat dit percentage flink omlaag kan. Dat ziekten en plagen in een vroeg stadium kunnen worden aangepakt of zelfs voorkomen, zodat er minder chemische bestrijdingsmiddelen nodig zijn en gewassen dus duurzamer verbouwd kunnen worden. Het lectoraat Biomimicry van Hogeschool Inholland, werkt samen met de TU Delft, het bedrijfsleven, promovendi en studenten om dat met technologie te bereiken. Dat doen ze met het ‘Flappy’-project: fladderende drones die kwekers helpen om duurzaam te verbouwen. 

Sven Hockers stortte zich vorig jaar op dit bijzondere ‘Flappy’-project. Hij bouwde als student Luchtvaarttechnologie bij Inholland een computermodel. “Deze drone heeft geen helikoptervleugels, zoals de meeste drones, maar vleugels die lijken op die van een libelle”, vertelt hij enthousiast. “Daarmee kan de drone, net als een libelle, stil in de lucht blijven hangen, naar voren en naar achteren bewegen. Ik heb een computermodel gemaakt die deze drone simuleert. Je kunt daarmee zien hoe het kan werken.” 

Complexiteit in een kas voor een drone
Dat er gekozen is voor andersoortige vleugels is niet verwonderlijk, vertelt Eveline Stilma, adviseur innovatieve plantenteelt. Zij is via Greenport West-Holland verbonden aan dit bijzondere onderzoeksproject. “We kunnen zoveel inspiratie uit de natuur halen. Zo kan een drone met deze vleugels veel gemakkelijker tussen de gewassen doorvliegen, zonder dat het planten beschadigt.”  

Helemaal nieuw is een drone met dit soort vleugels niet, maar wat dit project zo bijzonder maakt, is dat de drone maar zo’n vijftien centimeter klein mag zijn. Daarnaast moeten er ook nog minicamera’s en sensoren aan hangen die ziekten en plagen kunnen waarnemen. Al met al een pittige klus, vertelt Sven. “Wat ik mij in eerste instantie niet realiseerde, is hoe complex een kas is. Deze drone laten vliegen is een ding, maar er zijn nog veel meer variabelen waartegen de drone bestand moet zijn. Neem de tijd van de dag, de hoogte van een plant, het seizoen. Maar ook praktisch: als er een tak uitsteekt, moet de drone daar natuurlijk niet tegenaan vliegen.”   

Volgende stappen en uitdagingen in ‘Flappy’-project 
Het computermodel is inmiddels af. Nu is het tijd voor de volgende stap in het ‘Flappy’-project en daar gaat Agnieszka Nowak aan meewerken. Inholland en de TU Delft hebben haar voor dit project aangetrokken als promovendus. Zij gaat zich onder meer bezig houden met de communicatie tussen de drones. “Je wilt natuurlijk niet dat alle drones dezelfde planten gaan inspecteren. Het is dus belangrijk dat ze onderling weten wie welk deel op zich neemt”, legt Agnieszka uit. Ook moeten de drones autonoom kunnen opladen en vliegen, dus zonder tussenkomst van mensen. Mauro Gallo, associate lector Biomimicry, beaamt dat er nog veel werk aan de winkel is. “GPS, bijvoorbeeld, zorgt ervoor dat je heel gemakkelijk kunt lokaliseren, maar in een kas kan dat niet en dus moeten we hiervoor een oplossing bedenken.” “Kortom, er liggen nog heel wat uitdagingen”, lacht Agnieszka. “Maar die ga ik graag aan. Ik hoop dat we kunnen bijdragen aan een betere bestrijding van ziekten en plagen, maar ook aan het terugdringen van schadelijke bestrijdingsmiddelen.” 

Natuur-inclusieve tuinbouw
Het doel van het ‘Flappy’-project is om ervoor te zorgen dat de drones vroegtijdig informatie verzamelen over een probleem, maar dat ze ook aangeven wát een tuinder eraan kan doen en wáár exact het probleem zit. Eveline ziet met het ‘Flappy’-project dan ook zeker voordelen voor tuinders. “Biodiversiteit is ingewikkeld. Alles haakt in elkaar. Daarom zou het mooi zijn als technologie kan bijdragen aan natuur-inclusieve tuinbouw en biodiversiteit.” Dat is precies de reden waarom Mauro blij is met de bijdrage van Eveline. “Willen we écht duurzaam verbouwen, dan moeten we ook de monocultuur aanpakken en daar heeft zij ervaring mee.” Als het aan Mauro ligt, groeien er in de toekomst meerdere gewassen in een kas waarbij de ‘Flappy’-drones zorgen voor monitoring, het voorkomen van problemen en zelfs dat tuinders een seintje krijgen wanneer ze het beste kunnen oogsten.  

Onderzoek verbindende schakel tussen werkveld en studenten 
“Wat ik zo geweldig vind aan onderzoeksprojecten bij Inholland, is dat we de verbindende schakel zijn tussen onderzoek aan de ene kant, het bedrijfsleven aan de andere kant en natuurlijk onze studenten vanuit verschillende opleidingen”, zegt Mauro enthousiast. Sven heeft dat zeker zo ervaren na veelvuldig overleg met de andere partijen in het ‘Flappy’-project en ook Agnieszka ziet veel winst door theorie, praktijk, kennis en ervaring te combineren. “Ik vind het fantastisch dat we samenwerken met tuinders. Zij weten wat ze nodig hebben en kunnen dat zelf het beste aangeven”, zegt Agnieszka. Ook het werken met studenten van Inholland was voor haar een reden om bij dit project aan de slag te gaan. “Het is niet alleen theorie. We gaan met een bestaand probleem aan de gang en betrekken studenten erbij. Hoe waardevol is dat?” 

Kickoff evenement Flappy-project
Kom op woensdag 10 mei 2023 naar het kick-off evenement van het Flappy-project! Inholland studenten en collega's zijn van harte uitgenodigd deel te nemen. De onderzoekers delen graag hun ambities met je,  net als de onderzoeksactiviteiten die nodig zijn om de projectdoelen te bereiken. 

Meer informatie & aanmelden

Afgelopen jaar is de Space Minor voor het eerst van start gegaan bij Inholland Delft. Tijdens deze minor wordt een groep van 29 enthousiaste studenten van de opleiding Aeronautical Engineering & Luchtvaarttechnologie opgeleid tot toekomstige Space Engineers. Door deze unieke kans kunnen deze studenten ervaren hoe het er in dit bijzondere vakgebied aan toegaat. En door de toenemende baangarantie is het ook zeker van belang dat deze studenten goed worden voorbereid op het werkveld, geeft deelnemer Stan van Aalderink toe. Stan volgt sinds september de minor en is heel erg enthousiast over zijn deelname: “Je krijgt een heel goed beeld hoe alles is opgezet binnen de ruimtevaart. Door deze minor profileert Inholland zich als een unieke hogeschool.”

In het derde jaar zijn er verschillende presentaties gegeven voor de minors die de opleiding aanbiedt. De studenten krijgen de mogelijkheid om zich te verdiepen in een specialisatie waar ze het komende halfjaar in willen specialiseren. Stan: “Ik was altijd al heel erg geïnteresseerd in de ruimtevaart en had er regelmatig gesprekken over met mijn studieloopbaancoach. We hadden een gesprek waar ik moest nadenken waar ik na mijn studie terecht wilde komen en deelde mijn fascinatie over de ruimtevaart met hem. Waarop hij aangaf dat een van onze docenten: Erik Laan bezig was met het opzetten van de Space Minor. Natuurlijk ben ik direct gaan bekijken wat ik moest doen om hierbij aan te sluiten.” Helaas voor Stan liep hij door de corona een vertraging op en liet hij de inschrijving even voor wat het was. Hierdoor liep hij een plek mis, omdat de Space Minor binnen één dag al vol zat. “Een aantal weken later had ik via mijn SLB-coach vernomen dat er toch een aantal plekken vrij waren, dus heb ik mij direct ingeschreven en kon ik gelukkig in september van start gaan.”

Kennismaken met gastsprekers
Met 29 studenten ging de Space Minor van start in september. De minor is breed opgezet waarin de studenten verschillende gastcolleges volgen vanuit het werkveld en tegelijk aan de slag gaan met projecten die daar mee te maken hebben. “Het is mega interessant, we hebben zoveel toffe sprekers mogen aanhoren. Van ESA (een Europees Ruimtevaart agentschap) tot aan Airbus Defence and Space. We leren hoe we verschillende ontwerpen voor satellieten en test apparatuur kunnen bouwen en testen en hierin is het vooral belangrijk dat de omstandigheden in de ruimte nogal uitdagend zijn. Je hebt te maken met extreme kou en vacuum. En alles moet hierin kunnen functioneren.” 

Vrijheid en uitdaging tijdens projecten
Voornamelijk de projecten en alle vrijheid ervaart Stan al zeer positief. Zo lopen er projecten in samenwerking met de TU Delft maar ook een project met een andere Inholland-vestiging: “Inholland wil in 2025 een eigen satelliet lanceren, daar is nu een case study voor bedacht.” Daarnaast heeft Stan met zijn groepsleden ook een ander project lopen waarbij ze een satelliet willen ontwerpen die op Mars planten laat groeien. “Het is wel wat ambitieus dat we dit in 20 weken af moeten hebben, maar het is wel super uitdagend.”  

Netwerken
Zoals Erik al eerder aangaf vertelt ook Stan dat er veel internationale baanmogelijkheden zijn binnen de ruimtevaart branche. “Er zijn zoveel ontwikkelingen gaande, ik ben erg blij dat Inholland wel meegaat met deze tijd en deze minor heeft opgezet.” Met de minor is Stan ook op field trip geweest naar de Industry Space Days bij ESA ESTEC in Noordwijk. Hier staan verschillende organisaties die binnen de ruimtevaart actief zijn en daarnaast is het ook een plek om te netwerken. “Er waren heel veel interessante presentaties zoals de presentatie over de voortgang van de Ariane raket. En we konden als studenten goed netwerken en nieuwe mensen ontmoeten. Dat helpt wel goed met een zoektocht naar een baan voor later.”

Sinds de komst van de nieuwe profilering binnen het Domein TOI in Delft ligt de focus bij  studenten veel meer op praktijkgericht onderwijs. Zo gaan de studenten direct tijdens hun eerste jaar aan de slag met projecten om nog meer ervaring op te doen en beter aan te sluiten op het toekomstige beroepenveld. Ook Barbora Frynta, eerstejaars Aeronautical Engineering student, startte dit jaar in Delft. En dit jaar werd het afgetrapt met project Performance. Barbora Frynta: “Door middel van verschillende projecten leer je niet alleen over performance maar leer je ook samen te werken met je groepsleden én te communiceren met de buitenwereld.” 

Barbora is afkomstig uit Tsjechië en heeft al vele reizen gemaakt en heeft hierdoor al veel meegekregen als internationale student. “Mijn middelbare school heb ik afgerond in Canada. Toen ik vervolgens op zoek was naar een opleiding binnen de luchtvaartsector was de keuze voor Nederland snel gemaakt.” Nu ongeveer een maand verder is Barbora heel enthousiast over haar studie en de stad Delft: “Ik vind het fantastisch om naar allerlei plekken toe te fietsen en ik vind de Nederlandse cultuur echt heel leuk! Het weer is alleen wel wat minder, het mag van mij wel wat minder regenen.” 

Vijf losse deelprojecten
Tijdens het eerste jaar worden de studenten geïntroduceerd met vijf losse projecten. De studenten moeten samen groepen vormen waarin ze de gehele periode samenwerken aan deze vijf deelprojecten. “Tijdens het eerste project gingen we aan de slag met het in elkaar zetten van een poster. Hier moest iedereen nadenken wat het begrip performance betekent voor zichzelf. In eerste instantie waren we lichtelijk teleurgesteld omdat we eigenlijk direct aan de slag wilden met technische opdrachten. Maar uiteindelijk bleek dat deze opdracht een mooie start vormde omdat je elkaar als groep zoveel op deze manier beter leert kennen. Je leert namelijk wat ieders achtergrond en ervaring is met betrekking tot performance. ” 

Aan de slag met bouwen
Na de eerste week ging de groep aan de slag met de tweede opdracht: het bouwen van een vliegtuigje van balsem hout. Barbora lacht: “Met deze opdracht kreeg je al direct een beeld welke groepsleden al ervaring hadden met dit type hout want bij degene die geen ervaring hadden brak het hout direct.” Uiteindelijk had iedere groep een eigen vliegtuig ontworpen van balsem hout. In de derde week ging de groep aan de slag met een digitale poster waar iedereen zijn of haar favoriete vliegtuig moest laten zien. Dit zorgde in het begin voor een hoop frictie binnen het team doordat niet iedereen in hetzelfde bestand kon werken. Maar uiteindelijk resulteerde ook dit weer tot een nog betere samenwerking. “Normaal gesproken krijg je tijdens projecten geen tijd om elkaar te leren kennen, tijdens dit project was dit element aanwezig en dat was heel fijn. Dit bleek eigenlijk voor de eerste poster die we maakten. De belangrijkste vaardigheid die we leerden tijdens deze tweede posteropdracht was het belang van het opsplitsen van projecten in subtaken omdat zes mensen die aan hetzelfde werkten (hetzelfde bestand) erg inefficiënt was."

Experimenten
Tijdens de laatste twee opdrachten ging de groep aan de slag met verschillende experimenten. Van het drijven van een vleugel in een bad tot het verlagen van de druk bij de opening van een fles, waardoor deze implodeert. “Het was hierin heel erg ontdekken. Er werd namelijk wel het een en ander uitgelegd maar je moest uiteindelijk het zelf testen.” Na alle experimenten ging de groep aan de slag met de Mars Glider. “Ik vond dit persoonlijk de leukste opdracht. Je kreeg vooraf een aantal richtlijnen mee, maar mocht wel zelf het design en de formules zelf bepalen." We kregen eigenlijk amper richtlijnen mee, waardoor het een heel open opdracht was. Elke groep interpreteerde de opdracht heel anders. Wij zijn hier als groep super goed uitgekomen, het resultaat was erg verrassend!”

Naast de techniek ook communiceren
Al met al veel verschillende projecten waar Barbora en haar groep mee aan de slag moesten om uiteindelijk meer kennis op te doen van het begrip performance. “Door al deze verschillende projecten leer je niet alleen over het begrip performance, maar je leert ook samen te werken met je groepsleden en te communiceren met de buitenwereld. Ik had namelijk niet gedacht dat communicatie zo belangrijk was, wij technische mensen gaan vaak gewoon maar aan de slag, maar het is juist zo essentieel om ook daarover te communiceren. Ik ben heel dankbaar dat ik dit heb meegekregen en ik weet zeker dat dit mij later gaat helpen bij mijn toekomstige baan.”  

Tijdens het derde jaar krijgen de studenten van de opleiding Aeronautical Engineering van Inholland Delft de kans om hun route verder uit te stippelen en te zien hoe het er in het werkveld aan toegaat door middel van een stage. Ook Robin Mens deed dit en liep stage bij Donkervoort Automobielen, een organisatie die unieke ‘supercars’ ontwikkelt, gemaakt van composietmateriaal. “Stagelopen is zo’n andere beleving dan naar school gaan. Ik vond het echt een hele unieke ervaring.” 

Robin was in december 2020 vastbesloten dat in september 2021 Donkervoort Automobielen zijn stagebedrijf ging worden. “Via het tv-programma Humberto Onderneemt kreeg ik een kijkje achter de schermen bij Donkervoort. Dit is echt een unieke organisatie, ik was direct enthousiast. Zodoende ben ik dus al in december, zo’n negen maanden voor ik moest beginnen, gestart met het schrijven van brieven.” Na een aantal keer te hebben gemaild en Robin zijn doorzettingsvermogen kon hij uiteindelijk van start gaan bij Donkervoort in september.

Ervaring in composietmateriaal 
Donkervoort ontwikkelt supercars, ook wel snelle lichtgewicht auto’s die met name gemaakt zijn van composieten. Tijdens Robin zijn stage kreeg hij een belangrijke opdracht; “Optimalisatie van het composiet-productieproces”. Het voltooien van deze opdracht moest ervoor zorgen dat het productieproces gestroomlijnder zou verlopen. “Het was best wel een pittige opdracht en omdat ik geen idee had hoe het huidige productieproces in elkaar stak heb ik bij de aanvang van mijn stage twee weken fulltime meegewerkt op de productieafdeling.” Tijdens het meewerken kreeg Robin een goed beeld van het proces. “Ik merkte dat ik zelf ook nog weinig praktijkervaring had opgedaan op school, helaas kregen we in de coronatijd weinig praktijklessen. Voor mij was dit dus de uitgelezen kans om die ervaring wel op te doen bij Donkervoort, dan zie je daadwerkelijk hoe het er in de praktijk aan toegaat!” 

Van onderzoek naar implementatie
Na een aantal weken meelopen op de werkvloer had Robin een hoop kennis opgedaan die hij kon gebruiken voor zijn opdracht. Deze kennis zette Robin op papier en is uitgewerkt tot een handleiding. “Na het schrijven de handleiding was het natuurlijk de bedoeling dat alle medewerkers die betrokken zijn bij dit proces op de hoogte werden gesteld. Het is ook erg fijn dat we het vak communicatie hebben gehad want hierdoor kon ik op de juiste manier met hen communiceren. Eigenlijk is de opleiding daarin zo breed opgezet, je krijgt van alles wel wat mee!” 

Verder in composiet 
“Ik vond stagelopen erg leuk. Het is natuurlijk heel anders dan naar school gaan. En als je het goed organiseert, had ik na mijn werkdagen bijna geen omkijken naar mijn technisch rapport.” Robin heeft een heleboel kennis opgedaan tijdens zijn stage bij Donkervoort. Zo heeft hij ontdekt dat hij het heel interessant vindt om met composietmateriaal te werken. “Tijdens ons vierdejaarsproject zijn we er ook mee bezig, het is een groot voordeel dat ik ervaring bij Donkervoort had opgedaan.”

Studenten van Hogeschool Inholland doen regelmatig technisch praktijkonderzoek. Bijvoorbeeld binnen de lectoraten Composiet, Biomimicry, Robotica en Data Driven Smart Society. In het Innovatielab van Inholland Alkmaar hebben ze de ruimte om aan hun opdrachten te werken. Zo ook in deze ‘spin-off’ van het project Growing airplanes, dat zoekt naar een biocomposiet-schuim voor de luchtvaart. Inholland Alkmaar werkt daarin samen met vliegtuigbouwer Airbus, Stichting Innovatie Glastuinbouw Nederland en Studio Cartier.

Milieuvriendelijk en sterk
Allereerst: wat is mycelium eigenlijk? “Een netwerk van schimmeldraden”, antwoordt Björn, nu vierdejaarsstudent Werktuigbouwkunde. “Op zichzelf heb je daar niet veel aan. Het wordt pas nuttig als je het gebruikt om vezels – bijvoorbeeld houtsnippers of hennep – mee aan elkaar te verbinden. Als je de juiste schimmelsoort uitkiest, krijg je een sterk materiaal: mycelium biocomposiet.” Dat is milieuvriendelijk, want kan gekweekt worden met afvalstromen uit de tuinbouw, en is bovendien recyclebaar.

Groeien in mal
Die eigenschappen zijn niet het enige voordeel van bouwen met schimmels. Bij reguliere surfboards is het handmatig shapen van de vorm een arbeidsintensieve stap. Bij groeien in voorgevormde mallen kan die overgeslagen worden. Maar dat is de theorie – het was aan Björn om een proof of concept te leveren dat mycelium biocomposiet bruikbaar is. Als fervent surfer met ervaring met het maken en repareren van boards, besloot hij het bouwproces van A tot Z op zich te nemen. De eerste uitdaging was om technische criteria op te stellen, ook omdat veel eigenschappen van schimmels en vezels onbekend waren. Maar Björn kwam eruit. In het Innovatielab liet hij de schimmel ongeveer zeven dagen in een mal groeien en daarna opdrogen.

Tent als extra uitdaging
Een probleem was dat een surfboard geen klein voorwerp is. Björn: “Hem schoonhouden was daardoor erg lastig, terwijl hij absoluut niet in aanraking mocht komen met andere schimmelsporen. Zeker in het begin, toen de schimmel nog niet dominant genoeg was om groei van andere schimmels tegen te gaan.” De oplossing: een grote tent met gecontroleerd klimaat voor het board. Dus bouwde hij die in het Innovatielab. Een medestudent hielp met het maken van de programmeerbare regelkast. “Mede daardoor heb ik in mijn stage erg veel ervaring opgedaan”, zegt Björn.

Missie geslaagd
Ten slotte werd een waterdichte huid van glasvezel en vlasvezel composiet aangebracht en was het tijd voor de vuurdoop. En waar kun je de vorm, sterkte en gewicht van een surfboard nou beter testen dan in zee? Dus stapte Björn de branding in met zijn mycelium board, gevolgd door Mark Wokke, docent-onderzoeker bij het lectoraat Composiet, die hem eerder begeleidde in het Innovatielab. De actiebeelden die Mark met zijn GoPro maakte, bewijzen dat dit prototype al heel bruikbaar is! 

Altijd zoeken naar nieuwe oplossingen
Docent-onderzoeker Mark: “Mycelium is veelbelovend, maar is slechts één biocomposiet. Er zijn bijvoorbeeld ook nieuwe harsen op basis van suiker en fruit, en vezels van vlas en hennep. Het Innovatielab wil een proeftuin zijn waar studenten daarmee kunnen experimenteren. Zo gaan ze met een open mind aan de slag bij toekomstige werkgevers. Ik hoop dat ze daar verder experimenteren met ‘schonere’ materialen, in plaats van de hars te pakken die daar al op de plank ligt. We willen ze leren altijd te zoeken naar nieuwe oplossingen.”

Niet het einde
Ook het stageproject van Björn werkt door, binnen en buiten Inholland. Zoals via Andy Cartier, mycelium consultant en partner van Inholland Alkmaar. In zijn eigen werkplaats deed hij experimenten voor het project Growing airplanes hij en leverde het juiste ‘myceliumrecept’. “Het groeien van het surfboard was ontzettend leuk en de samenwerking met Inholland geweldig. Björn nam een heleboel specifieke kennis mee. Ik ben overtuigd van de veelzijdigheid van het materiaal, van architectuurprojecten tot drijvende eilanden.” Inmiddels heeft Andy Cartier contact met een bedrijf dat verder wil experimenteren met Björns surfboard-mal.

Windmolenwieken
En dan is er Kristiana Sevastjanova, afstudeerder bij de opleiding Luchtvaarttechnologie, die momenteel wetenschappelijk materiaalonderzoek doet naar het mycelium dat Björn gebruikte. Zij wil de mogelijkheden en beperkingen ervan verder in kaart brengen. Want zouden windmolenwieken van recyclebaar mycelium niet geweldig zijn? Daarom groeide ze haar eigen samples en test ze die met de machines in het Innovatielab. “Ik kan alvast vertellen dat deze niet heel geschikt zijn voor windmolens”, zegt ze lachend. “Dus eerst ga ik eerst toepassingen met lagesterkte-testen.” Dat kost tijd, maar íémand moet het doen, zegt ze. “En ik vind hands-on werken en daarna data analyseren heel interessant.”

De elektrische Dragonfly, het emissievrije lichtgewicht vliegtuig in wording van de opleiding Luchtvaarttechnologie van Hogeschool Inholland Delft, is sinds twee weken neergestreken op vliegveld Teuge (Gelderland) voor het uitvoeren van ‘rijdende’ testen. Hierdoor konden tijdens de jaarlijkse Teuge AirFair enkele honderden vliegliefhebbers en -professionals getuige zijn van de eerste publiekelijke taxiproef. Een mijlpaal, omdat project Dragonfly hiermee een belangrijke volgende testfase ingaat. 

Sinds 2019 werken studenten, docenten en onderzoekers van Inholland Delft samen met de luchtvaartindustrie intensief aan het ombouwen van een bestaand vliegtuigje naar een volledig elektrische en emissievrije variant, de elektrische Dragonfly. Kartrekkers van het project zijn Arnold Koetje, programmamanager duurzame luchtvaart binnen Inholland, en Mark Ommert, engineering manager en oud-student Luchtvaarttechnologie. 

“Dit is een toegepast onderzoeksproject, waarbij je als student zelf aan de slag gaat met ontwerpen, bouwen en testen”, aldus Mark Ommert. “Zo leer je omgaan met ontwerpuitdagingen die je alleen in de praktijk tegenkomt. Mooi is daarbij dat we de technologie gebruiken vanuit Nederlandse partijen - de motor komt van Saluqi Motors, de batterijen van ELEO Technologies. Daar leren wij veel van, tegelijkertijd biedt het die bedrijven de kans om te experimenteren en hun theoretische kennis toe te passen.”

Learning by doing
Stefan Meijer is al vanaf zijn derde studiejaar Luchtvaarttechnologie betrokken bij het project, onlangs studeerde hij af en werd vast onderdeel van het team. “In de Dragonfly zitten ontwerpkeuzes van mij die we de afgelopen twee weken hebben getest. Ik heb eerst mbo luchtvaarttechniek in Hoofddorp gedaan en juist die praktische vaardigheden kon ik hier goed gebruiken. Zo mooi dat iets dat jij bedenkt ook echt werkt! We zetten hier de eerste stappen naar een mooiere toekomst en ik vind het fantastisch om daar deel van te zijn.”

Foto's: Archie Backx 

'Hopelijk in de zomer van 2023 de lucht in' 
Al ruim een jaar werden de losse componenten van het elektrische toestel getest in de eigen Inholland-faciliteiten in Delft. Nu de rest van het vliegtuig eromheen zit, kan er worden uitgebreid naar full system testing. Jesse Kluijfhout, licensed aircraft maintenance engineer, is positief: “De eerste taxiproeven op Teuge zijn veelbelovend. Je merkt aan alles dat er veel aandacht en kennis in zit.” Ook vierdejaarsstudent Bob Bornkamp, verantwoordelijk voor alle bedrading en schakelsystemen, is enthousiast: “Alles werkt! Nu zo veel mogelijk data vergaren en kleine aanpassingen maken, totdat we zeker weten dat we aan alle standaarden voldoen. Daarna high speed taxiën en hopelijk in de zomer van 2023 de lucht in.” 

Duurzaamheid is de toekomst 
Het belang van de Dragonfly hangt samen met de grote uitdagingen in verduurzaming waarvoor de luchtvaartsector zich gesteld ziet. “De vraag naar vluchten en vliegtuigen neemt de komende decennia toe, terwijl op de huidige manier doorvliegen op lange termijn onhoudbaar is”, legt Arnold Koetje uit. “Wil de branche blijven bestaan, dan moeten we zoeken naar nieuwe oplossingen. Juist in de kleine luchtvaart liggen veel kansen voor elektrificatie en de technologie die we hier ontwikkelen, kun je over tien of twintig jaar zomaar op grote schaal terugzien. Als hogeschool zetten we daar met dit project een eerste stap in: we doen belangrijke ervaring op, zodat we weten welke onderwijsmodules we moeten ontwikkelen om straks een duurzame toekomst te kunnen ondersteunen.”

Teuge Airport is daarvoor dé locatie. “Wij zijn het epicentrum voor elektrisch vliegen in General Aviation”, zegt luchthavendirecteur Matthijs de Haan. “De Dragonfly past perfect binnen onze ambities wat betreft innovatie, educatie en luchtvaart gebonden bedrijvigheid, en ik hoop dat we samen de branche in beweging zetten.” 

Mooi voorbeeld van vernieuwend onderwijs 
Roelof Eleveld, secretaris van het College van Bestuur vindt het project een voorbeeld voor hoe Inholland-onderwijs eruit moet zien. “Het is vernieuwend onderwijs, het gaat uit van maatschappelijke vraagstukken en het zoekt de samenwerking met zowel het werkveld als het onderzoeksveld.” Volgens Han van Kleef, associate lector Innoveren en Ondernemen, moet je het ook samen doen. “Betrek in je onderzoek daarom juist de partijen die niet vanzelfsprekend bij je opkomen, zoals milieubewegingen en bewonersorganisaties. Zij kunnen input leveren die je in de goede richting stuurt.” Echt pionieren, noemt opleidingsmanager Antoine Gerritse dit. “Maar wij rijden wel voorin de trein mee en onze studenten dus ook!” Student Bob Bornkamp knikt bevestigend: “Het is supertof. Hoeveel mensen kunnen nou op hun cv zetten dat ze een aandrijflijn voor een elektrisch vliegtuig hebben ontworpen?” 

Benieuwd naar de taxi test?  
Bekijk hieronder de video van de taxi test in Teuge van afgelopen 10 september

Met de nieuwe profilering is het bijna zover dat deze volledig uitgerold gaat worden binnen het team. De belangrijkste reden voor een nieuwe profilering was dat er een nauwere aansluiting moest komen vanuit de opleidingen richting het beroepenveld.  Antoine: “We hadden eigenlijk nog vrij oud onderwijs. We hadden veel klassikaal les en veel tentamens. We zijn ons nu veel meer gaan richten op het projectonderwijs.” Ook de uitstroomprofielen waren veel meer gericht op de Nederlandse industrie, met deze nieuwe manier van werken zal dit ook internationaal een succes worden!

Voor studenten en collega's zal er een hoop veranderen, maar dit zal volgens Antoine alleen maar positief uitpakken. “Omdat er veel meer projecten zullen plaatsvinden kunnen we bij studenten heel goed zien waar hun kwaliteiten in liggen. Collega's zullen minder voor de klas staan en meer bezig zijn met coöperatie,  gericht op gezamenlijke ontwikkelingen door studenten en het beroepenveld.” 

Afstuderen met een 10 én alle vakken halen met een cijfer hoger dan een 8. Mia Jovetic, student Aeronautical Engineering in Delft, kreeg dit voor elkaar en haalde vrijdag 8 juli vol trots haar diploma op. “Ik ben supertrots op het resultaat. Ik begon niet aan de studie met het idee om dit resultaat te behalen, maar ik streef er wel naar altijd het beste uit mezelf te halen!”

Vier jaar geleden startte Mia aan de opleiding Aeronautical Engineering. Ze komt oorspronkelijk uit Montenegro en heeft hiervoor twee jaar gestudeerd in Engeland. “De twee jaar in Engeland hielpen mij goed op weg om te leren hoe is het om op jezelf te wonen en zelfstandig te worden.” Mia is tot op de dag van vandaag erg blij dat ze gekozen heeft voor de opleiding die ze zojuist heeft afgerond. “Nederland past bij mij. Het is innovatief, internationaal en biedt veel kansen om mij verder te ontwikkelen binnen mijn vakgebied. Zeker op technisch vlak is Nederland een zeer vooruitstrevend land.”  

Meer richting
De afgelopen vier jaar is Mia redelijk gemakkelijk door de opleiding heen gekomen. “Het eerste jaar ging mij goed af omdat ik al veel relevante kennis had opgedaan tijdens mijn studie in Engeland. Maar alle projecten waren wel nieuw voor mij, dit was soms wel erg lastig en tegelijk heel leerzaam.” Mia vertelt dat het ieder jaar steeds pittiger werd en zij en haar medestudenten steeds harder moesten lopen om het te halen. Vanaf het derde jaar krijgt iedereen de kans om zich te specialiseren met een minor. “Ik heb gekozen voor de minor Design & Development. Je krijgt dan vakken zoals Aerodynamics en Flight Dynamics and Control. Dit vond ik superleuk om te volgen en hierdoor wist ik ook steeds beter welke richting ik uiteindelijk op wil gaan na mijn studie.” 

Simulatiemodel voor het defence and space project
Mia startte in het vierde jaar met de EE-Minor waarbij de studenten de kans krijgen om ervaring om te doen met ondernemerschap. Tijdens dit programma ontwikkelen de studenten een businesscase en proberen stakeholders te overtuigen van hun plannen. Na de minor was het tijd om te starten met afstuderen. “Ik kreeg de kans om bij NLR Amsterdam (Netherlands Aerospace Centre) te starten met een onderzoek naar de innovatie van een ‘solid rocket motor toolbox’. Tijdens mijn onderzoek dacht ik mee in het bouwen van een simulatiemodel die de prestatie van deze raketmotoren kan meten. Het was op dat moment een actueel onderwerp omdat het gebruikt kan worden voor de verdediging van Nederland. door defensie.” 

Mia was nog niet eerder bekend met de werking van de brandstofmotor. “Tijdens de studie ligt de focus vooral op het bestuderen van de werking van het vliegtuig, dus het ontwerpen en bedienen van de raketten was iets nieuws voor mij.” Mia gaf aan dat ze het niveau van deze opdracht wel pittig vond: “deze opdracht is eigenlijk bedoeld voor masterstudenten, maar door mijn opgedane ervaringen en profiel kreeg ik toch de kans. Die heb ik natuurlijk met beide handen aangegrepen!”

Het beste uit jezelf halen
Mia geeft aan dat ze trots is op het resultaat dat ze heeft behaald: “Het was vooraf niet de bedoeling om zulke resultaten te behalen, maar ik streef ernaar om altijd het beste uit mijzelf te halen! Toen ik de kans kreeg om in Nederland deze opleiding te volgen en meer te leren over het technische werkveld, pakte ik deze. Nu kan ik met trots terugkijken op wat ik de afgelopen vier jaar heb behaald.” Afgelopen vrijdag heeft Mia vol trots haar diploma mogen ontvangen. In september gaat ze aan de slag als engineer bij German-Dutch Windtunnels. Ze heeft de ambitie om in de toekomst naast haar fulltimebaan ook een deeltijd masterstudie te volgen. 

Jaarlijks sterven er in Nederland ongeveer tien baby’s aan wiegendood. Een laag aantal, maar iedere dode baby is er een te veel. Om ouders meer zekerheid te bieden tijdens de eerste kwetsbare maanden ontwierpen de studenten van Aeronautical Engineering een babymonitor. Deze is verwerkt in een romper genaamd: Baby’s OK. Noël Oosterling is samen met zijn groep aan de slag gegaan om deze monitor volledig en veilig te laten functioneren. Noël: “Ongeveer 96 procent van de ondervraagden heeft al aangegeven geïnteresseerd te zijn in ons product.”

De studenten ontwikkelden hun product tijdens de EE-minor, een speciaal studietraject met de kans om ervaring op te doen met het ondernemerschap. Daarin krijgen zij zelf de vrijheid om te bedenken welk product of dienst hen het meeste aanspreekt. Noël: “We hadden eerst het idee om een fitnesstracker op de markt te brengen. Alleen zijn er al heel veel soorten van. Onze begeleider, Jos Meuleman, kwam met het idee om deze sensoren wel te gebruiken maar bij het monitoren van slapende baby’s.” Een bijzonder onderwerp waar de  studenten nog niet bekend mee waren. 

Monitoringssysteem
Omdat een medisch product heel lastig op de markt te brengen is, door verschillende certificeringen en regelgeving, wilde de groep een monitoringssysteem ontwikkelen. Dankzij verschillende sensoren, verwerkt in de romper, kunnen ouders verschillende gegevens inzien zoals de hartslag, zuurstof, temperatuur en de positie van de baby. Het product kan geen wiegendood voorkomen, maar het kan wel meer zekerheid bieden aan ouders en kan hen waarschuwen bij een mogelijk gevaar. Belangrijk daarbij was om de sensoren zo klein en compact mogelijk te houden en de communicatie draadloos te maken.  Dit om de bewegingsvrijheid van de baby niet te belemmeren. Ook de ‘rotatie’ van de baby mocht het systeem niet beïnvloeden. 

Straling
Een andere uitdaging vormde hoe de data vanuit de sensoren bij de ouders terecht moesten komen. “Het was een flinke opgave om te bedenken hoe was de sensoren wilden koppelen aan een app. We konden namelijk geen gebruik maken van bluetooth en wifi omdat hier een hoge straling aan zit verbonden en dit kan schadelijk zijn voor de baby.” Aan de hand van radiogolven op basis van een lage frequentie is het mogelijk om de gegevens door te sturen naar een ontvanger. “Dit gaf weer een idee om in deze ontvanger uit te breiden met een camera, microfoon en een kleine speaker, waardoor de ontvanger als babymonitor kan dienen, alleen heeft ons product ook die andere opties.”  

Tevreden terugblik
Uiteindelijk heeft de groep het product goed kunnen testen. Zo hebben ze de zuurstof, temperatuur en hartslagsensoren op elkaar getest en hebben ze aan de hand van een ‘baby-prototype’ de bewegingssensor kunnen uitproberen. “We zijn erg tevreden met dit product en we hebben vernomen dat 96 procent van de ondervraagden heeft aangegeven geïnteresseerd te zijn in ons product.” Ook de samenwerking in de groep verliep voorspoedig en op dit moment is de groep aan het kijken hoe ze dit product verder op de markt kunnen brengen. 

Het eerste emissievrije lichtgewicht vliegtuig Dragonfly, dat volledig in Nederland is ontwikkeld, wordt zaterdag 21 mei onthuld in het API-gebouw in Delft. De elektrische Dragonfly is het resultaat van een project waarmee de opleiding Luchtvaarttechnologie van Hogeschool Inholland in 2019 van start ging. Met als doel om via praktijkgericht onderzoek te leren van ontwerpuitdagingen die je tegen kunt komen bij toekomstige vliegtuigconcepten. Studenten, onderzoekers en docenten werkten vele duizenden uren aan het vliegtuig met hulp van technologiepartners en bekende vliegtuigontwikkelaars.

Belangrijke technologiepartners in het project zijn Nederlandse bedrijven Saluqi Motors en ELEO Technologies, waar de hoofdcomponenten vandaan komen voor de elektrische aandrijflijn. Daarnaast hebben bedrijven als Fokker, JP Avionics, FEMTO Engineering, IT’s Engineering, KVE Composites, SPECTO Aerospace en de E-Flight Academy een grote rol gespeeld in begeleiding van derdejaarsstudenten die een deel van het project hebben uitgevoerd. 

Spectaculaire onthulling 
De onthulling vindt plaats op zaterdag 21 mei om 13.30 uur in het API-gebouw van de TU Delft. Dit gebeurt tijdens de viering van het 85-jarig bestaan van de opleiding Luchtvaarttechnologie van Hogeschool Inholland en het 55-jarig bestaan van de vliegtuigbouwkundige studievereniging V.S.V. Sipke Wynia. De lustrums worden gevierd tussen 12.00 en 17.00 uur.

Dragonfly en de verduurzaming van de luchtvaart
De betekenis van de elektrische Dragonfly is ook significant gezien de enorme verduurzamingsopgave waar de luchtvaart zich mee geconfronteerd ziet. Arnold Koetje, programmamanager duurzame luchtvaart en kartrekker van het project: “De groene revolutie in de luchtvaart kwam tijdens de pandemie nog in een stroomversnelling terecht. Welke kansrijke verduurzamingsmogelijkheden zijn er? Batterijen zijn nu toe te passen, daar is geen fundamenteel onderzoek meer voor nodig. De Dragonfly laat zien welke technologieën er de komende jaren toegepast kunnen worden. Naast de blijvende rol voor batterijen voor minder grote vliegtuigen met beperkte vliegafstanden zullen op de langere termijn waterstof en duurzame vliegtuigbrandstoffen met name antwoorden moeten leveren om lange afstandsvluchten mogelijk te maken.” 

Mede door de betrokkenheid van deze partners hebben tientallen studenten kunnen leren van én bijdragen aan dit vooruitstrevende project. “Ik had al ervaring opgedaan met het thermal management systeem van de Dragonfly," zegt Stefan Meijer, nu vierdejaars luchtvaarttechnologie.  “Dit heeft mijn interesse in elektrisch vliegen zo aangewakkerd dat ik gevraagd heb of ik kon afstuderen op een onderwerp bij de Dragonfly. Nu ben ik hard bezig om een accuraat vliegmodel te ontwikkelen voor de VR flightsimulator zodat we het digitale ontwerp van de Dragonfly op verschillende wijzen goed kunnen valideren, een belangrijke stap omdat hiermee het ontwikkelproces versneld kan worden.”

Project DragonFly 
De Dragonfly is een ‘retrofit’ van een bestaande tweezits lichtgewicht zelfbouw sportvliegtuig uit de jaren 80 dat getypeerd wordt door een canard (voorvleugel) met dezelfde breedte als de hoofdvleugel. Hierdoor lijkt dit toestel vanuit een vooraanzicht op een libelle (Dragonfly). Met deze dubbele vleugels heb je slechts zeven meter aan spanwijdte nodig waardoor het toestel weinig ruimte nodig heeft in een hangar. De constructie is voornamelijk van glasvezelversterkte kunststof composieten gemaakt waardoor het niet meer dan 600 kg weegt. Oorspronkelijk werd dit toestel aangedreven met een gemodificeerde Volkswagen Kever-motor. Met de elektrische aandrijflijn van Saluqi Motors wordt het vliegtuig nu voorzien van een 100kW-elektromotor.  Ten opzichte van concurrentie heeft deze een relatief laag gewicht. Ook is de motor erg compact en betrouwbaar. 

Hoe werkt een satelliet, waaruit bestaat ruimtepuin en wat gebeurt er precies als een raket wordt gelanceerd? Dit zijn onderwerpen die uitgebreid aan bod komen bij de nieuwe Space Minor van de opleiding Aeronautical en Precision Engineering in Delft. Erik Laan, space industry expert en liefhebber van alles wat met de ruimte te maken heeft, zorgt dat deze minor in september gereed is voor 24 vierdejaarsstudenten. Erik: “We zijn op dit moment de enige hogeschool in Nederland die deze minor aanbiedt aan studenten. Vanuit het werkveld komt duidelijk naar voren dat de baangarantie toeneemt, niet alleen in de ruimtevaart maar ook in het grotere geheel van hightechbedrijven."

Vanaf jongs af aan gefascineerd over de ruimte
Erik Laan, docent bij Hogeschool Inholland Delft, is vanaf jongs af aan al gefascineerd door de ruimte. “Vroeger keek ik altijd al met mijn vader naar de sterren. Dit triggerde mij om hier veel boeken over te lezen en meer informatie op te halen over planeten.” Een bijzonder moment dat Erik altijd is bijgebleven is de ontploffing van de Space Shuttle Challenger in 1986. “Toen kwam het besef dat er ook mensen naar de ruimte gestuurd kunnen worden en daar wilde ik ook iets mee gaan doen.” Zodoende is Erik zich nog meer gaan verdiepen in de ruimtevaart. Omdat de opleiding Luchtvaarttechniek en Ruimtevaart hem te veel over vliegtuigen alleen ging, is hij Natuurkunde gaan studeren in Amsterdam. Vervolgens is hij bij Fokker Space & Systems beland en heeft hij verschillende banen gehad bij TNO en SRON. “Met alle kennis die ik had, ben ik als zzp’er gestart in het advies geven binnen de ruimtevaart aan andere organisaties.”

Ruimtevaart en het onderwijs
Erik werd regelmatig gevraagd door het onderwijs voor het geven van lezingen. “Ik heb het onderwijs altijd superleuk gevonden. Dus na dit tijdelijk te hebben gedaan, werd ik uiteindelijk fulltime gevraagd en nu ben ik alweer 3 jaar docent. Dit bevalt nog steeds heel goed. Zeker het hbo-niveau spreekt mij aan omdat studenten ook praktisch aan de slag gaan.” Omdat Erik nog steeds veel kennis heeft over de ruimtevaart had hij het idee om een Space Minor op te zetten. “Op dit moment is er geen enkele hogeschool in Nederland die iets aanbiedt dat aansluit op de ruimtevaart. Het is dus echt iets heel unieks.”

Space Minor
Vanuit alle kennis waarover Erik beschikt en met medewerking van experts in het vak start deze minor in september. “Deze halfjaar durende minor zal zich vooral richten op onderwerpen als de baanmechanica, hoe de interactie is met de ruimte-omgeving en waar een satelliet uit bestaat.” Satellieten hebben verschillende doeleinden en worden dus op verschillende manieren ontwikkeld. Tijdens de minor zullen de studenten ook worden voorgesteld aan het bedrijfsleven. “De studenten gaan verschillende bedrijven bezoeken. Ook willen we samenwerkingen aangaan voor projecten.” Volgens Erik is het van groot belang dat we toekomstige space engineers op de markt zetten: “De vraag naar space engineers is aan het groeien, vooral omdat er nu ontzettend veel ontwikkelingen plaatsvinden. Aan ons de taak om onze studenten zo goed mogelijk hierop voor te bereiden!”

De Space Minor zit voor komend studiejaar vol. Volgend jaar is er weer een mogelijkheid om je hiervoor in te schrijven. Wil je meer weten over de Space Minor? Of heb je vragen hierover? Neem dan contact op met Erik Laan (erik.laan@inholland.nl).

Tijdens de Engineering Entrepreneurship (EE-minor) krijgen technische studenten de kans om ervaring op te doen met ondernemerschap. Het gaat vooral om de ontwikkeling en haalbaarheid van businesscases. De studenten ontwikkelen die en proberen stakeholders te overtuigen van hun plannen. Eén groep studenten richtte zich op een duurzame oplossing voor vliegtuigen op de grond. Het bleek een startbaan voor een eigen start-up. 

Tijdens blok 1 en 2 krijgen vierdejaarsstudenten van de opleidingen Luchtvaarttechnologie en Aeronautical Engineering de kans om al hun opgedane technische kennis toe te passen tijdens de EE. Gedurende een periode van twintig weken worden de studenten uitgedaagd een eigen bedrijf op te zetten vanuit een technologisch idee. Uiteindelijk toetsen experts in het bedrijfsleven hun businesscases. 

Technische haalbaarheid 
Elk team krijgt de vrijheid om verschillende problemen en uitdagingen in de markt te kiezen. Door middel van een dienst, product of advies proberen zij een oplossing te bieden voor een organisatie. Dit jaar was het thema Sustainability. Hiervoor moet technologie het uitgangspunt zijn om de haalbaarheid te bewijzen aan de hand van een prototype of concept. Student Mia Jovetić: “We krijgen tijdens dit project echt de kans om ervaring op te doen hoe het is om te ondernemen. De afgelopen jaren hebben we veel lessen gehad over de technische kant. Nu krijgen we veel informatie over ondernemerschap.” 

Duurzame oplossing voor grondoperaties
Met het project Sustainable Aircraft Ground Operations kregen groepsleden Mia, Melvin, Greta, Alvaro, Sven, Arnold, Heinrich en Rafael de mogelijkheid om duurzame oplossingen te bedenken voor grondoperaties voor vliegtuigen. Mia vervolgt: “We hebben verschillende oplossingen bedacht en contact gezocht met luchthavens. Hieruit ontstond ons idee voor een duurzaam, elektrisch taxivoertuig. Op dit moment taxiën vliegtuigen zelf van A naar B wat minder duurzaam is en voor veel uitstoot zorgt.” Melvin van der Linde: “Een van de ideeën was om deze grondoperaties duurzamer te maken. Met dit concept zou je kinetische energie van het vliegtuig tijdens het landen omzetten naar elektrische energie.”

Inschrijven bij KvK 
De groep van Mia en Melvin won de EE dit jaar. Omdat er vanuit veel luchtvaartbedrijven vraag is naar duurzame oplossingen voor grondoperaties, gaat de groep door met dit project en willen ze zich inschrijven bij de KvK. Rafael Schaeffers Félix: “We kregen vaak de vraag of we nog door willen gaan; er is veel interesse naar dit idee. Dus we willen dit naast onze studie voortzetten om luchthavens te verduurzamen.” De studenten van de groep vonden het heel erg leuk om in contact te komen met het zakelijke aspect van de techniek. Alvaro Lopez: “We hebben dit nog niet eerder gehad en je krijgt een goed beeld van wat de industrie daadwerkelijk zoekt. Ik denk dat we dichterbij wereldwijde problemen zijn gekomen en hebben de kans gekregen om dit op te lossen.”  

Op dit moment is de groep studenten een eigen onderneming gestart. Lees meer over deze start-up.  

Mia Jovetić is op vrijdag 18 maart een van de winnaars geworden van de Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartprijzen 2020 -2021. De student van Hogeschool Inholland Delft kreeg de prijs voor haar stagerapport. Ook Inholland-student Max Schlösser viel in de prijzen. Hij was de winnaar van de Noordwijkse Ruimtevaartprijs.

Ieder jaar reikt het Nederlands Lucht- en Ruimtevaart Fonds (NLF) de jaarlijkse Lucht- en Ruimtevaartprijzen uit aan excellente studenten van het mbo, hbo en wo. Zij dienen hiervoor een project of scriptie in. Een jury met vertegenwoordigers uit het Nederlandse luchtvaartbedrijfsleven beoordeelde afgelopen jaar de inzendingen. Maar door de coronapandemie kon de uitreiking niet doorgaan.

NLF-gala Hoofddorp
Op vrijdag 18 maart vond de uitreiking alsnog plaats. Dat gebeurde tijdens het NLF-gala in Hoofddorp. Hierbij waren veel decisionmakers uit het bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en luchtmacht aanwezig. Tijdens het gala reikte het NLF ook de Noordwijkse Ruimtevaartprijs en de André Kuipers Ruimtevaartprijs uit.

Winnaars
Uit alle inzendingen kwamen twee Inholland-studenten de opleidingen Luchtvaarttechnologie en Aeronautical Engineering als winnaars uit de bus. Mia Jovetić won de prijs in de categorie HBO-techniek voor haar rapport van haar derdejaarsstage bij DNW (Duits-Nederlandse-Windtunnel) met de titel ‘Implementing novel model aircraft configurations into Heyson’s method for interference’. Max Schlösser sleepte de Noordwijkse Ruimtevaartprijs in de wacht met zijn afstudeerscriptie ‘Microvibrations in microgravity’ gemaakt bij ISISpace.

Genomineerde
Inholland-student Jesse Poland was ook genomineerd. Hij schreef de uitstekende afstudeerscriptie ‘Augmented Reality bij reparatie van composieten’ gemaakt bij Specto Aerospace en Inholland Composites. Hij viel helaas buiten de prijzen. 

De uitreiking van de Lucht- en Ruimtevaartprijzen voor dit jaar staat gepland op 18 november.

Na het vwo kiezen voor een hbo-opleiding; Mathilde Bolt, student Luchtvaarttechnologie, vond na een lastige beslissing haar perfecte studie in Delft. Omdat Mathilde een baangarantie erg belangrijk vond, ging ze zich oriënteren op de sector techniek. De luchtvaart trok haar altijd al aan. “Ik was op zoek naar een nieuwe uitdaging en ondanks het feit dat ik geen wiskunde B had gedaan, was er genoeg motivatie om mij in te schrijven en het gewoon te doen.”

Een vrouw in de techniek: tegenwoordig is dit niet meer zo uniek. Steeds meer vrouwen besluiten de techniekwereld in te gaan voor goede baangarantie en bijzondere werkzaamheden. Ook Mathilde pakte deze kans met beide handen aan. “In het eerste jaar van mijn opleiding was ik het enige meisje in de klas. Zelf heb ik hier eigenlijk geen moeite mee. Ik merkte wel vaker op dat ik voor wat jongensachtigere dingen koos, dus ik was het wel gewend. Gelukkig is in de loop van mijn studie het aantal meisjes dat voor onze opleiding kiest toegenomen.” Mathilde vindt dat er geen onderscheid moet worden gemaakt voor een opleiding als Luchtvaarttechnologie. “Je kan er juist je voordeel uithalen, omdat je onderscheidend bent van de rest!” Ook geeft ze aan dat je juist voor een studie moet kiezen waar je veel uitdaging uit kan halen. 

Stage bij de Koninklijke Luchtmacht
In haar derde jaar liep Mathilde stage bij de Koninklijke Luchtmacht. Hier kreeg ze de kans om de hele week op de kazerne te verblijven. Helaas gooiden de komst van de coronamaatregelen en de eerste lockdown roet in het eten en moest ze na anderhalve maand alles vanuit huis doen. “Helaas, want ik vond het echt geweldig om op de kazerne te verblijven. Je krijgt zoveel mee van wat er allemaal gebeurt. Ik had ook een gezellig kamergenootje en alle opdrachten waren erg interessant en leerzaam.” Helaas voor Mathilde moest ze verder werken vanuit huis en kreeg ze daarmee ook een nieuwe opdracht. Een minder leuke bovendien, omdat er vanuit geheimhouding minder mee gedaan kon worden. 

Afstuderen bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid 
Inmiddels is Mathilde bezig met haar afstudeerstage bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Hier doet Mathilde onderzoek naar een motorprobleem van een Boeing 747. “Vorig jaar kreeg deze Boeing een motorstoring na het opstarten bij Maastricht Airport. Er zijn toen stukken metaal van de motor in het dorp Meerssen gevallen. Hierbij liepen twee personen verwondingen op. De Onderzoeksraad voor Veiligheid is een onderzoek gestart om de oorzaak van het ongeval te achterhalen.”

Mathilde is bezig met het technische gedeelte van het onderzoek en focust zich op het rapport van de motorfabrikant Pratt & Whitney. “Zij hebben zelf technisch onderzoek gedaan naar de motor van het ongeval en hierover een metallurgisch rapport geschreven. Om na te gaan of dit allemaal klopt ben ik bezig met het analyseren en duiden van dit rapport.” 

Toekomst
De reden dat Mathilde haar afstudeerstage heeft gekozen bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid is omdat ze dit soort werkzaamheden ontzettend interessant vindt.  “Ik keek als klein meisje altijd al naar Aircraft Investigation tot en met de dag van vandaag. Nu mag ik zelf vergelijkbaar werk doen!” Haar interesse voor een loopbaan later ligt dan ook in de veiligheid, maar over duurzaamheid is ze ook enthousiast.

Binnen Hogeschool Inholland Delft heeft een groep raketenthousiastelingen in 2014 het Aquilo-team opgestart. Wat begon als een afstudeerproject is uitgegroeid tot een waardig team. En dit team bouwt ieder jaar lichtgewicht raketten van composietmaterialen zoals glas- en koolstofvezel. Elk jaar worden er weer nieuwe gemotiveerde studenten van de opleidingen Luchtvaarttechnologie en Aeronautical Engineering toegevoegd . Daniël Oprea is dit jaar de manager van het team: “Ook dit jaar zijn we als team super gemotiveerd om de raket de lucht weer in te schieten.”

Het team heeft op dit moment 9 raketten gebouwd. En van iedere raket leert het team van de fouten die ze hebben gemaakt, met een streven naar verbeteringen voor de volgende. Ook bepaalt ieder jaar het team waar de Aquilo-raket zich op moet focussen. Daniel: “Dit jaar zijn we bezig met de ontwikkeling van een raket met twee motoren. Als de raket de lucht in wordt geschoten zal na een tijdje de eerste raket losraken. Vervolgens zal de tweede raket het overnemen.” De technologische vooruitgang gaat hand in hand met dit principe. Het team kijkt uit naar de toekomst. Niet alle doelen zijn definitief vastgesteld omdat de nieuwe leden ook de koers kunnen beïnvloeden. 

Wetenschap en techniek in het buitenland
“We werken op dit moment nog aan de Aquilo Raket VII. Deze raket zou vorig jaar gelanceerd worden, maar helaas door corona en de vele maatregelen is dit niet doorgegaan en liepen we veel vertraging op.” Daarom hoopt Daniël dat in maart 2022 de raket zal worden afgeschoten in Polen. “We hebben dit jaar voor het eerst gekozen om het in het buitenland te laten plaatsvinden. In Polen verloopt het namelijk allemaal iets gemakkelijker vanwege de regelgevingen in dit land.” Aquilo VII zal zo’n 10 kilometer de lucht in worden geschoten. Ook zal het team in oktober deelnemen aan Euroc – European Rocketry Challenge in Portugal. Hierbij krijgen 20 teams (400 studenten) de kans om hun design te laten zien en de wetenschap en de techniek te stimuleren. “We pakken hiermee de kans om ons ook in het buitenland zichtbaarder te maken.”

Meer kennis van ruimtevaart
Op dit moment bestaat het team uit 23 leden van verschillende achtergronden. “Eerst bestond het team voor 90 procent uit Nederlandse studenten, je merkt nu wel dat steeds meer internationale studenten het team aanvullen.” Daniël merkt dat er veel meer verschillende ideeën ontstaan en dat de creativiteit erg is toegenomen. “We hebben veel lol met elkaar en werken daarnaast ook heel hard. Het is echt een team van gemotiveerde studenten die naast hun studie ook kennis willen opdoen binnen de ruimtevaart.” Met de opleidingen krijgen de studenten vooral veel kennis in de luchtvaart en alles wat hiermee te maken heeft. Voor studenten die ook kennis willen verkrijgen in de ruimtevaart is Aquilo een mooie match.  

Werkervaring opdoen in composiet 
Waarom het zo fijn is om bij Aquilo te werken, is volgens Daniël vooral de werksfeer. “Ik voel me heel veilig binnen het team. Je leert om met verschillende composietmaterialen te werken in het Inholland Composietenlab. Je leert hierdoor al goed om met dit materiaal te werken en doet tegelijk werkervaring op. Deze kans krijg je vaak niet bij andere hogescholen of opleidingen.” 

Lid worden van Aquilo?
Zou jij als student ook willen deelnemen aan het Aquilo-team? Dat is zeker mogelijk. Aan het einde van het studiejaar kunnen alle studenten van de technische opleidingen in Delft zich hiervoor aanmelden op de website. 

Meer informatie?
Wil je meer informatie over Aquilo en de raket die zij op dit moment aan het bouwen zijn? Ga dan naar deze pagina voor meer informatie. 

In bijzijn van het College van Bestuur van Hogeschool Inholland bracht de Raad van Toezicht afgelopen vrijdag een praktijkbezoek aan Delft, de eerste in een reeks van bezoeken aan locaties van Hogeschool Inholland. De RvT-leden waren onder andere te gast in het API-gebouw vlakbij Hogeschool Inholland Delft, waar praktijklessen voor studenten Luchtvaarttechnologie/Aeronautical Engineering worden verzorgd. De Raad van Toezicht maakte op deze manier kennis met belangrijke uitgangspunten van onze hogeschool: activerend leren in leergemeenschappen, met een belangrijke rol voor het werkveld.

Richard Oerlemans, directeur van het Domein Techniek, Ontwerpen & Informatica (TOI), verwelkomde de RvT-leden en liet zien welke uitdagingen zijn domein aangaat om studenten  onderwijs te geven dat zo goed mogelijk aansluit bij de praktijk. Dat doet TOI in samenwerking met opleidingen van andere domeinen, waaronder Agri, Food & Life Sciences. Voeding en technologie hebben tegenwoordig immers vele raakvlakken met elkaar.

Opleidingsmanager en teamleider Antoine Gerritse gaf daarna een presentatie over de nieuwe profilering van zijn opleiding waar de praktijk centraal staat. Eén van de in het oog springende projecten is de DragonFly, gericht op emmissievrij en elektrisch vliegen. Daarnaast ook over innovatie en start-ups. Zo ging het over de Delftse start-up Venturi Aviation, waarin Inholland-studenten en studenten van de TU Delft samenwerken aan een elektrisch vliegtuig. Verder ging het over de racketlanceringen van Aquilo en vele andere toepassingen van de luchtvaarttechnologie. Drie vierdejaarsstudenten presenteerden vervolgens een innovatief project waarbij met behulp van lasertechniek nieuwe verbindingen met satellieten kunnen worden gelegd.

“Wat ons betreft is het bezoek geslaagd”, zegt Antoine Gerritse na het bezoek van de RvT. “Hopelijk hebben we een goed beeld kunnen geven hoe de visie van Inholland terugkomt in ons domein en wordt uitgewerkt en vormgegeven binnen de opleiding Luchtvaartechnologie.”

De Raad van Toezicht maakte ook kennis met Sipke Wynia, de zeer actieve vereniging voor studenten Luchtvaarttechnologie en de oudste studievereniging van Inholland. En er stond een bezoek aan het naastgelegen composietenlaboratorium op het programma. Onder de naam Inholland Composites is het een kenniswerkplaats waar studenten en docenten zij aan zij aan innovatieve projecten werken, in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. Lector Rogier Nijssen (Composiet) en programmamanager Arnold Koetje vertelden over de toepassingsmogelijkheden van composiet. Zo gingen studenten aan de slag met gewassen als olifantsgras en vezelhennep die rond de luchthaven groeien en maakten er ‘Biobased Banken’ van. Dit als bijdrage aan een duurzame, circulaire economie.

Tijdens de Week van de Internationale Student organiseren wij verschillende activiteiten voor alle internationale studenten van Inholland. Voor de opleiding Aeronautical Engineering komen ieder jaar weer veel studenten naar Delft. Helaas was dat vorig jaar een stuk lastiger door corona en de lockdown en moesten studenten noodgedwongen vanuit hun eigen land de lessen online volgen. Zo ook Prashiddha Koirala die tijdens zijn eerste jaar alle lessen vanuit Nepal volgde: “Het was vooral erg lastig door het tijdsverschil, soms had ik tentamens om negen uur in de avond.”

Geen stroom en een flink tijdsverschil
Online onderwijs volgen vond Prashiddha was niet altijd even fijn. Ook zijn ouders werkten vanuit huis en dan nog het tijdsverschil bijna vijf uur. Het werd vooral erg lastig toen de wintertijd inging. “Vaak waren er lessen in Nederland om vier uur ‘s middags, maar dan was het in Nepal al kwart voor acht ‘s avonds. Dit was lastig omdat ik dan eigenlijk wilde eten. Ik had ook vaak toetsen gemaakt die pas om negen uur ‘s avond van start gingen.” Niet alleen het tijdsverschil was lastig, ook de stroomvoorziening is niet altijd goed. “In Nepal kan het altijd zo zijn dat de stroom zomaar uitvalt. Dit is dus ook een keer gebeurd tijdens een tentamen. Hierdoor heb ik mijn tentamen zeven minuten te laat ingeleverd. Gelukkig heeft de examinator dit wel geaccepteerd.”

Reizen met het openbaar vervoer
Na het eerste jaar te hebben afgerond wilde Prashiddha graag naar Delft komen om zijn tweede jaar fysiek te volgen. “Ik ben naar Deli in India afgereisd, daar heb ik mijn visum bemachtigd. Vervolgens heb ik de verre reis naar Nederland gemaakt.” In Nederland woonde een oom van Prasiddha die hem kon oppikken. “Nadat ik was aangekomen, moest ik van mijn oom direct met het openbaar vervoer. Dus ik ben vervolgens met een bus, tram en trein verder in Nederland afgereisd. Dit was eigenlijk wel heel fijn, zo leer je het openbaar vervoer ook direct kennen.” De oom van Prasiddha heeft hem heel erg geholpen met het settelen in Nederland. “Het vinden van een studentenhuis was nog wel een dingetje, maar hier heeft Inholland mij heel goed bij geholpen.”

Fysiek wennen
Nederland was wel even wennen voor Prashiddha. Hij volgt nu alweer een halfjaar fysiek les. “Het was vooral erg wennen dat de lessen veel interactiever zijn. Je kunt nu gewoon zien wie vragen stelt in de klas. Dit was online soms lastig te volgen omdat er veel vragen werden gesteld via de chat.” Ook vindt Prasiddha het soms lastig dat hij met veel meer mensen in een ruimte zit. Hij vertelt dat hij zich in het begin soms lastig kon concentreren, maar dat het nu veel beter gaat. De omgang met zijn klasgenoten gaat goed. “We hadden online al veel contact, daardoor heb ik al veel vrienden gemaakt. Maar het is wel echt heel erg leuk om iedereen nu fysiek te zien.”

Overal kunnen fietsen en lekker brood
Van Nepal naar Nederland, het is wel een groot cultuurverschil. Prashiddha vindt het grootste verschil toch wel dat Nederlanders heel enthousiast zijn. “Ik vind dit heel erg leuk, om elk klein dingetje zijn Nederlanders supergemotiveerd! Ook vind ik het heel fijn dat je overal naar toe kan fietsen. Je hebt hier echt hele mooie fietspaden en je bent heel snel ergens. Dit is heel anders in Nepal waar je soms over smalle bergweggetjes moet. Daar zou dit vervoersmiddel echt heel gevaarlijk zijn.”

De student Aeronautical Engineering vindt de Nederlandse boterham de meest makkelijke maaltijd die er bestaat. “Ik vind jullie brood heerlijk. In Nepal eten we het niet zo veel. Zeker als student heel handig, ook als avondeten, ”aldus Prashiddha.

Over de toekomst
Als alles volgens plan verloopt hoopt Prashiddha zijn bachelor bij Inholland binnen twee jaar af te ronden, daarna wil hij nog een masteropleiding volgen aan de TU Delft. Een echte doorzetter, die zijn hart durft te volgen.

Duurzaamheid is een begrip dat binnen enkele jaren is uitgegroeid tot het samen optrekken en samenwerken aan duurzame oplossingen binnen de Inholland-domeinen Agri, Food and Life Sciences en Techniek, Ontwerpen en Informatica. Hier vervullen de medewerkers en studenten van Hogeschool Inholland een grote rol in. Onderwerpen als klimaatverandering, energie, grondstoffen en circulariteit zijn erg actueel en daar wordt veel aandacht aan besteed. Sterker nog, studenten staan te springen om met dit soort thematieken aan de slag te gaan. Ze worden opgeleid tot de professionals van morgen, maar gaan al tijdens hun studie zeer gedreven aan de slag met dit soort maatschappelijke uitdagingen.

Daarbij leggen we in alle onderwijs- en onderzoeksactiviteiten focus op een bijdrage aan een duurzame, gezonde en creatieve samenleving. Inholland leidt zo professionals op die vanuit hun eigen specifieke vakmanschap en expertise hun plek in de samenleving vinden.

De Dag van de Duurzaamheid
Inholland Delft staat bekend als een kleine, groene hogeschool in de Randstad, waarbij  duurzaamheid centraal staat bij alle opleidingen. Deze duurzaamheidsvraagstukken krijgen bij iedere opleiding een ander perspectief. De wereld blijft nu eenmaal veranderen en met verschillende oplossingen, innovaties en invalshoeken kunnen we beetje bij beetje de wereld verduurzamen. Samen staan we voor veel duurzame uitdagingen. Tijdens de Dag van de Duurzaamheid is het belangrijk dat dit onderwerp als normaal gezien gaat worden. Deze dag geeft er een jaarlijkse impuls aan door het onderwijs aan te moedigen en het zichtbaar te maken.

Liefde en draagkracht voor de wereld
Als samenleving moeten we de juiste balans tussen people, planet en profit vinden. Dus duurzaam werken met passie en respect voor het draagvermogen van de wereld, met tegelijkertijd een gezonde focus op (verdere) economische groei. Alleen dan kun je zorgen voor een goede kwaliteit van leven, voor nu en voor toekomstige generaties. Binnen de opleiding Landscape and Environment Management van Hogeschool Inholland in Delt is er veel liefde en daagkracht voor vraagstukken rondom een duurzame en toekomstbestendige samenleving. Door onderwerpen als ruimtegebrek en milieu in de Randstad te tackelen en studenten bewust te maken van vernieuwende oplossingen rondom gezonde en groenere steden. Ook docenten raken hier enorm door geïnspireerd. Zo koos docent Maurice Herkrath ervoor om zijn eigen tiny house te bouwen: “Het wonen in een tiny house zorgt voor een lage ecologische voetafdruk. Alle voorzieningen in en rondom het huis zijn gericht op verduurzaming door zelfvoorzienend zijn en verhoging van biodiversiteit.”

'We moeten het anders gaan doen dan anderen, duurzaamheid kunnen we niet meer over het hoofd zien.'
Binnen de opleidingen Tuinbouw & Agribusiness en Food Commerce and Technology werken studenten met het laten groeien van groene en levende producten. Zij zullen immers met veel grote issues te maken krijgen. Alex van der Zwart (docent en onderzoeker) is van mening dat bedrijven dit onderwerp meer eigen moeten maken. “Een bedrijf dat niet bezig is met verduurzaming, is een bedrijf dat niet relevant is. Om relevant te blijven moeten bedrijven er dus voor zorgen dat de gehele organisatie dit onderwerp omarmt. Door kleine stappen te maken, kun je toch voor veel impact zorgen.” Opleidingen werken dan ook nauw samen met bedrijven om ervoor te zorgen dat zij aan de slag gaan met duurzamere oplossingen.“Onze studenten gaan vanaf jaar twee al aan de slag met echte bedrijfsopdrachten uit de sector. Deze werkwijze stimuleert ook de docent-experts om mee te gaan in deze vernieuwende thematieken binnen de eigen sector.”

Vernieuwende visie op gebied van duurzaamheid binnen de studierichting
Het welzijn van mensen, dieren en natuur is een belangrijk onderwerp voor een duurzame samenleving. Binnen de opleiding Dier in Duurzame Samenleving is ook een transitie gaande richting het duurzaamheidsaspect. Ilona Buddingh-Maas (hybride docent Dier in de Duurzame Samenleving en expert op gebied van duurzaamheid) houdt zich bezig met verschillende onderwerpen die samenhangen met duurzaamheid. “Ik ben me gaan bezinnen hoe de aarde als geheel in elkaar steekt, welke rol duurzaamheid daarin heeft en hoe ik en anderen hier aandacht en invulling aan kunnen geven.” 

Voor de opleiding Dier in de Duurzame Samenleving richt Ilona zich samen met het docententeam op de vraag wat de opleiding als een duurzame samenleving ziet, wat dierenwelzijn inhoudt en hoe dit samen met de andere elementen van duurzaamheid verder geïntegreerd kan worden in het studieaanbod. “We zijn als team de afgelopen maanden aan de slag gegaan met het ontwikkelen en formuleren van een visie op duurzaamheid voor deze studierichting. Zo kunnen we helder overbrengen waar de opleiding voor staat, hoe duurzaamheid gezien wordt en hoe dit vertaald wordt naar de studie-inhoud.” Uiteindelijk hoopt Ilona de visieontwikkeling op duurzaamheid en de vertaling hiervan naar de studie-inhoud ook mee te ontwikkelen en door te voeren bij andere opleidingen binnen Inholland.

Duurzaamheid en techniek
Het lijkt als een onwerkelijke combinatie maar duurzaamheid speelt ook een hele grote rol bij de opleidingen Aeronautical & Precision Engineering. Als er nu wordt gekeken naar speerpunten binnen de luchtvaart staat duurzaamheid in de top 3 of top 4. “De luchtvaart is ontzettend actief binnen dit thema omdat er veel kansen in zitten, maar omdat het ook moet”, vertelt Arnold Koetje, manager van de Applied Sciences Labs Aeronautical and Precision Engineering. "Het is een maatschappelijke uitdaging hoe we met elkaar, maar ook met de aarde omgaan. De luchtvaart speelt hier op verschillende manieren in. Vliegen op synthetische kerosine, waterstof en elektrisch vliegen zijn hier voorbeelden van, waarbij we met project DragonFly op dit moment een elektrisch sportvliegtuig aan het ontwikkelen zijn. Samen met bedrijven is onlangs een nieuw subsidievoorstel ingediend om een nieuwe elektrische aandrijflijn te ontwikkelen waardoor meerdere vliegtuigentypes zonder uitstoot kunnen vliegen.

“Iedereen moet aan de slag met duurzaamheid. Sterker nog, als je het niet belangrijk maakt binnen je organisatie kun je je afvragen of je nog wel bestaansrechten hebt. Ook onze studenten willen een bijdrage leveren aan een duurzame toekomst. Dit is vaak vanuit hun eigen idealisme en de verwachting dat wij, binnen het onderwijsprogramma, hier ook iets mee doen. Ik ben daarom ook persoonlijk gedreven om goede hbo-ingenieurs af te leveren."

Binnen Inholland werken opleidingen, studenten en medewerkers samen aan duurzame oplossingen voor verschillende maatschappelijke uitdagingen. Studenten worden voortdurend uitgedaagd vraagstukken vanaf andere perspectieven te bekijken en te komen met bruikbare en werkbare innovaties. Onze afgestudeerden, de professionals van morgen, zijn hierdoor van grote toegevoegde waarde voor het bedrijfsleven. Hun frisse, vernieuwende en no-nonsense mentaliteit worden dan ook met open armen ontvangen door toekomstige werkgevers.

Vier jaar geleden ging de afstudeerrichting Precision Engineering bij Hogeschool Inholland Delft voor het eerst van start. Nu is Camilla Pistor is één van de eersten uit de lichting die is afgestudeerd. Een bijzondere gebeurtenis voor de opleiding: de eerste precision engineers gaan het werkveld betreden.

Het was voor Camilla in het begin een lastige keuze; welke studie past nu het beste bij haar? “De meeste opleidingen hebben meteen een toepassing op het latere beroepenveld. Zo wordt er met Luchtvaarttechnologie veel gefocust op vliegtuigen; maar dit paste niet helemaal bij mij.” Met de komst van de richting Precision Engineering kon Camilla veel richtingen op. Je krijgt namelijk veel algemene en technische kennis die studenten helpt met het bouwen en ontwerpen van complexe systemen. “Deze opleiding gaf mij veel ruimte en vrijheid om nog niet een hele specifieke richting op te gaan.”

Op een hoog niveau
Volgens Camilla was de opleiding erg leuk, maar het kon ook wel lastig zijn. Deze richting biedt veel theorie; zo krijgen de studenten veel basiskennis van verschillende vakken. “Het maken van een strakke planning wil ik toekomstige studenten aanraden; ik kon het anders echt niet bijhouden. Ook merkte ik dat veel studenten moeite hadden met de wiskunde.” Inholland biedt deze studenten één week voor de start van het nieuwe studiejaar een zomercursus Wiskunde. Daarnaast organiseert de studievereniging Sipke Wynia huiswerkklassen voor wiskunde. “Je kan tijdens de huiswerkklas nog meer aandacht besteden aan het lastige vak en het is heel toegankelijk voor studenten.”

Zelf sturing geven
Camilla ervaarde wel dat zij als eerste lichting is gestart. “We hadden in het eerste jaar nog niet voor ieder vak een docent. Daarom is er in de tentamenweek ook wel eens een nieuw vak gestart. Soms was het wel lastig dat het nog niet altijd geregeld was. Maar het was wel heel fijn dat we zelf sturing konden geven aan de opleiding.” Camilla ervaarde ook dat er wel iets met haar feedback werd gedaan. Zo ziet ze per jaar een groot verschil in de lessen die nu worden gegeven. “Voor ieder vak is er nu een docent, wanneer de klassen te klein zijn worden deze gecombineerd met de klassen van Luchtvaarttechnologie.”

Afstuderen
Camilla is gestart met haar afstuderen bij TNO (Toegepaste Natuurwetenschappelijke Onderzoeksorganisatie). Ze is hier terecht gekomen via haar derdejaarsstage. “Ik had al een contactpersoon bij deze organisatie, daardoor kon ik daar gemakkelijker aan de slag.” Tijdens haar onderzoek is Camilla zich vooral gaan richten op spacegerelateerde zaken. Ze heeft hiervoor een onderdeel ontworpen dat uiteindelijk vast komt te zitten op een satelliet. Dit systeem moet bepaalde assen vasthouden tijdens de lancering en weer loslaten wanneer het zich in de ruimte bevindt. Camilla vond het een super interessante opdracht om aan te werken.

Fijne begeleiding
Vanuit huis heeft Camilla veel aan haar onderzoek gewerkt. “Het is echt te danken aan mijn afstudeerbegeleider dat mijn onderzoek zo goed is gegaan. Hij heeft mij geholpen om mijn afstudeeropdracht te zien als een prettige werkervaring. Hij had elke week wel tijd voor mij, om te sparren. Hij heeft mij door mijn afstudeerperiode heen geholpen.” Camilla vond de kennis vanuit het bedrijf ook erg fijn. Ze was niet gewend om alleen aan zo’n project te werken, ook door alle verantwoordelijkheid die hier bij komt kijken. “Het bedrijf was erg gezellig, ze maakten echt tijd voor mij om dingen uit te leggen. Vanuit verschillende disciplines hielpen we elkaar. Ik vond het heel bijzonder om te zien hoe behulpzaam iedereen was.”

Toekomstperspectief
Nu is Camilla afgestudeerd als precision engineer en zou ze direct aan de slag willen bij een organisatie. “Ik ben op dit moment bezig met verschillende gesprekken vanuit mijn netwerk, voor mogelijke functies.” Haar tip aan de afstuderende studenten is: blijf netwerken op LinkedIn, door een groot netwerk kan je bij super veel leuke bedrijven terechtkomen.

Het lijkt eenvoudig, maar het is behoorlijk uitdagend aangezien nieuwe technologieën die toegepast moeten worden. In deze video leggen zes stagiairs en afstudeerders van de opleiding Aeronautical en Precision Engineering uit hoe ze toegepast onderzoek hebben uitgevoerd voor project DragonFly.

Onderwerpen zoals aerodynamica, prestatieleer, systeemsimulatie en propellerontwerp komen aan bod en zijn ontzettend belangrijk voor het bereiken van een succesvolle eerste vlucht. In dit project werken studenten en collega’s samen met bedrijven die hen kunnen helpen, maar tegelijkertijd ook afhankelijk zijn van deze ontwikkeling voor hun eigen onderneming. Nederland heeft ambitieuze plannen aangaande de klimaatdoelen en we hebben elkaar heel hard nodig om de transitie naar een duurzame luchtvaart te versnellen.

Na 16 weken was het eindelijk zover; de zelfontworpen zweefvliegtuigen van de luchtvaarttechnologie-studenten van Hogeschool Inholland Delft gingen de lucht in. Één van de studenten, Robin Mens, heeft er samen met zijn team (High Flyers) voor gezorgd dat hun zweefvliegtuig een hoogte van 110 meter behaalde. “We hebben zo ontzettend veel geleerd, van het begin tot het einde. Het was een heel bijzonder traject om mee te mogen maken.”

Robin zijn fascinatie voor de techniek is van jongs af aan al sterk aanwezig. Volgens hem bevat de opleiding Luchtvaarttechnologie in Delft alle facetten die voor hem belangrijk zijn. Robin is erg gefascineerd door de autosport. Hij hoopt uiteindelijk in deze branche zijn carrière te starten. “Ik heb zelfs al connecties met engineers die werken in verschillende Formule 1-teams. Het zou wel echt een droom zijn om hier groot in te worden.”

De start van het project
Elk jaar gaan de studenten van Luchtvaarttechnologie met twee projecten van start. Een groot project is het Design, Build & Test-project (DBT). In 16 weken bouwen 14 groepen studenten verschillende zweefvliegtuigen die binnen 120 seconden een hoogte van 100 meter kunnen behalen. Het zweefvliegtuig dat het langst in de lucht blijft zweven, wint de competitie van dat jaar. Met deze informatie is de groep van Robin van start gegaan. “We zijn begonnen met het bedenken van verschillende concepten. Iedereen moest met een eigen concept komen, waarbij we vervolgens zijn gaan kijken welke afzonderlijke elementen we konden gebruiken voor het definitieve ontwerp.”

Materiaalselectie
Elke groep die een innovatief ontwerp toepast, ontvangt weer extra punten. Om deze punten te bemachtigen, heeft team High Flyers een unieke staartvleugel gekozen voor het zweefvliegtuig. “De V-Tail is het uiteindelijk geworden, met een staart in de vorm van een ‘v’. Het was lastig om deze te ontwikkelen, maar uiteindelijk hebben we er veel tijd ingestoken om het voor elkaar te krijgen.” Alle groepen ontvingen een budget voor de aanschaf van materialen. “Voor de materiaalselectie moesten we met twee aspecten rekening houden; dat het sterk genoeg is, maar ook licht van gewicht.” Het team heeft daarom gebruik gemaakt van balsahout en triplex. Balsahout is twee keer zo licht als triplex en wordt vooral gebruikt voor onderdelen die minder kracht hoeven te weerstaan.

Tijdsdruk
Na de designfase ging de bouwfase in. “We hadden heel erg te maken met tijdsdruk. Maar ook had niemand nog in onze groep bouwervaring. Dat maakte het soms erg lastig. We hebben dus snel de materialen besteld en zijn gewoon maar begonnen met bouwen, om zo meer feeling te krijgen.” Door het bouwen van het vliegtuig zit er in het project een hele mooie mix tussen theorie en praktijk. “Bij het DBT-project is het niet alleen maar gegevens in computerprogramma’s invoeren; we gingen nu ècht aan de slag met materialen.” Helaas zorgde Corona ervoor dat de bouwdagen niet altijd heel gemakkelijk verliepen. “We hadden de groep opgesplitst; drie van ons werkten op school. De anderen werkten vanuit huis mee aan de berekeningen. Via MS-Teams hadden we contact.”

Ready for take-off?
En tot slot de testfase waarbij het gehele vliegtuig wordt bekeken en technisch gekeurd. De testdag is ook direct de competitiedag, er is dan ook geen tijd meer om het vliegtuig aan te passen. Als je niet vliegt, valt het team af. “Het is een heel belangrijk, cruciaal moment, alles moet goed gaan die dag. Omdat er heel veel wind werd voorspeld, moesten we al om zes uur 's morgens in Oosterhout verzamelen. Ik had zelf maar drie uurtjes geslapen.” Ieder team was aanwezig die dag. De wind werd met de minuut heftiger. Robin zijn team was als laatste aan de beurt. “Uiteindelijk heeft ons vliegtuig de 100 meter ruim gehaald. Ik was ook supertrots op ons allemaal.” Helaas heeft het vliegtuig de landing niet overleefd. Maar het resultaat mag er zeker zijn. Team Highflyers heeft de eerste plek behaald: Best Overall Project.

Terugblik
Terugkijkend op het project is Robin erg tevreden met het behaalde resultaat. “De samenwerking was soms wel lastig. Normaal werk je met z’n allen aan een rapport op school. Dit was zoveel meer! Het was heel complex en kostte veel meer tijd. Ik heb wel geleerd dat het erg belangrijk is om heel goed te blijven communiceren, van het begin tot het einde.”

Benieuwd naar de resultaten van alle groepen? Klik dan op deze link.

Het was niet altijd even makkelijk, maar Aeronautical Engineering-student Yusuf Yusri heeft ook hele positieve dingen overgehouden aan het afgelopen studiejaar. De Maleisiër woont alweer drie jaar in Delft en is bestuurslid van de studievereniging VSV Sipke Wynia. “Doordat ik aangesloten ben bij verschillende studiegroepen en de vereniging heb ik een hele mooie basis hier opgebouwd. Zonder deze basis was de COVID-pandemie erg lastig geweest voor mij.”

Van Maleisië naar Nederland
Yusuf komt oorspronkelijk uit Maleisië. Voordat hij naar Nederland kwam, heeft hij eerst een aantal jaar in Duitsland gestudeerd. Alleen zat hij hier niet helemaal op zijn plek. “Ik wilde altijd al buiten Maleisië studeren. Voor mijn gevoel was ik altijd bezig met andere culturen en verschillende mensen. Ook mijn ouders hadden dit voor ogen dus dit sloot goed aan.” In Duitsland startte hij met een technische studie. Hij wilde namelijk iets doen met engineering maar ook iets met luchtvaart. Alleen werd het gehele curriculum in het Duits gegeven. “Ik wilde het juist internationaal opzoeken en dit bleek het daardoor niet te zijn.” Yusuf is vervolgens in 2019 gestart aan de opleiding Aeronautical Engineering in Delft.

Student Rocketry Project
De opleiding bleek goed aan te sluiten met datgene wat Yusuf voor ogen had. Een project waar hij met heel veel passie aan werkt, is de lancering van de Aquilo raket. Het team bouwt een raket van lichtgewicht materiaal voor betere prestaties en brandstofbesparing. In mei wordt de raket gelanceerd om temperatuur-, stralings- en drukmetingen te verzamelen. Binnen het team hangt er een goede sfeer volgens Yusuf. “Iedereen wil graag van elkaar leren. Met alle verantwoordelijkheden die op je af komen, is het belangrijk dat we goed met elkaar communiceren en elkaar helpen, waar nodig. Ik voel dat ik heel erg gegroeid ben in mijn technische kant. Het project heeft er zelfs voor gezorgd dat ik tijdens de coronapandemie hier in Nederland wilde blijven. Iedereen is namelijk zo betrokken, we spreken elkaar iedere dag.”

Vice-voorzitter bij Sipke
Yusuf ziet zijn familie niet heel vaak. Zeker de afstand maakt het soms erg lastig voor hem om ze ‘even’ te bezoeken. “Dankzij het team van Aquilo heb ik echt het gevoel alsof ik ook familie hier heb zitten. Maar ook de bestuursleden van Sipke zijn heel waardevol voor mij. De vereniging heeft er echt voor gezorgd dat ik kan werken aan mijn professionele kant. Binnen Sipke heb ik het gevoel dat ik de groep internationale studenten vertegenwoordig.” Yusuf is vicevoorzitter en verantwoordelijk voor de externe communicatie. Hier heeft hij veel contact voor de organisatie van borrels en evenementen. “Het is soms wel lastig dat mensen het vervelend vinden dat je niet in het Nederlands met ze communiceert.”

Initiatief voor internationals
Naast Sipke en Aquilo is Yusuf bezig met het opzetten van een nieuw initiatief voor de internationale studenten. Yusuf heeft van veel internationale medestudenten vernomen dat zij zich er eenzaam hebben gevoeld tijdens corona. Ook merkt hij dat veel studenten soms meer hulp nodig hebben dan de hogeschool te bieden heeft. Veel van de nieuwe studenten hebben elkaar nog nooit fysiek ontmoet. Daarom wil Yusuf hen dit deze hulp aanreiken middels dit initiatief.

De inner circle
Een bijzondere ervaring tijdens zijn verblijf in Nederland vindt Yusuf vooral de betrokkenheid vanuit zijn vrienden. “Ik vind het zo bijzonder dat mijn vrienden mij echt hebben toegelaten tot hun eigen kring van familie en vrienden. Meerdere malen ben ik al uitgenodigd om mee te lunchen, te dineren en zelfs om een keer te blijven slapen. Dat is voor mij heel speciaal. Ik ben heel dankbaar voor de groep vrienden die ik om mij heen heb verzameld. Dankzij hen doe ik de dingen waar ik erg gelukkig van word.”

Het begin van je studententijd kan best wel spannend zijn. Nadat jij je hebt ingeschreven bij één van de studies bij Inholland Delft is het tijd om dat nieuwe leven te gaan ontdekken. Deze nieuwe levensfase start vanzelfsprekend met een onvergetelijke introductieperiode. Vanuit Inholland Delft organiseren de studieverenigingen SV FMC en VSV Sipke Wynia het Eerstejaarsweekend (EJW). Zij nemen jou mee in de studie, de vereniging en de stad zelf. Vanuit de commissies van de verenigingen wordt er nu al gekeken hoe zij een onvergetelijke week neerzetten. Aansluitend organiseert de OWee dé ontvangstweek voor alle studenten in Delft.

In het weekend van 13 tot en met 15 augustus staat het eerstejaarsweekend van FMC en Sipke Wynia voor de deur. Dylan Kalden (FMC) en Wouter Kerkvliet (Sipke Wynia) zitten in de commissie van het EJW. Ook dit jaar is het weer een hele klus om er een spetterend weekend van te maken. Dylan: “Ik heb tijdens mijn Eerstejaarsweekend zoveel gezien. Je leert op deze manier echt de stad kennen, maar ook de ouderejaars en de studie. Omdat komend jaar mijn laatste jaar is, wilde ik heel graag in de commissie van het EJW. Dit is namelijk mijn laatste kans en die wilde ik echt pakken.”

Binnen de commissies hebben de leden verschillende rollen. Wouter: “Binnen onze vereniging zijn er meerdere commissies om het huidige bestuur te ondersteunen. Hierdoor kunnen er meerdere activiteiten worden georganiseerd. Ik ben het aangewezen bestuurslid van dit jaar. Daarmee is het mijn taak om een oogje in het zeil te houden en te zien of de commissie hetzelfde beeld uitstraalt als de vereniging.”

Activiteiten en borrels
Het EJW duurt zo’n drie dagen. Tijdens deze dagen ontdekken de eerstejaars de eeuwenoude studentenstad Delft  door middel van verschillende activiteiten. Zowel bij FMC als bij Sipke Wynia zullen de studenten verblijven in Delft. Daar vinden allerlei gezellige activiteiten plaats. Wouter: “Er hangt altijd een hele gezellige sfeer, een echt maatjesgevoel. We proberen allerlei activiteiten te organiseren waarbij studenten elkaar zo goed mogelijk leren kennen.” Dylan: “Het geeft de studenten die meedoen echt een voorsprong op de rest. Zeker tijdens zo’n eerste lesdag. Dan zie je direct dat de studenten die zijn mee geweest al een echt groepje zijn gevormd.”

Verschillende scenario’s
Het organiseren van EJW is, vanwege alle coronamaatregelen, een grote uitdaging. De organisatoren van EJW werken heel hard om de studenten die onvergetelijke introductieperiode met hun studiegenoten en studentenstad Delft te bezorgen. Wouter: “We proberen dit jaar echt in te zetten op een reguliere EJW, maar hebben dit jaar beter rekening gehouden met verschillende scenario’s.” Dylan: “Het gaat nu gelukkig de goede kant op, maar het is heel lastig om te voorspellen hoe het er tegen die tijd uit komt te zien. Ik ben best perfectionistisch maar ik probeer nu wel dingen beter los te laten.”

Tipje van de sluier
Ondanks de maatregelen proberen de studieverenigingen alles op alles te zetten om er een onvergetelijke tijd van te maken. De verschillende activiteiten zijn ieder jaar weer een verrassing voor de potentiële studenten. Dylan: “Als ik iets moet verklappen over het weekend zou dit het themafeest zijn. We organiseren op de eerste avond een thema feest waarbij iedereen volledig in dat thema gekleed moet zijn. Ook Sipke Wynia is die avond aanwezig en is dan verkleed in een ander thema. Het thema hou ik alleen nog wel voor mijzelf.” Wouter: “We organiseren normaal alleen één avondprogramma met FMC, maar dit jaar hebben we een hele dag waarbij we met FMC verschillende activiteiten gaan ondernemen.”

Meer weten over het Eerstejaarsweekend van SV FMC en VSV Sipke Wynia? Houd vooral de social mediakanalen dan goed in de gaten.

De start van de volgende versnelling
Het is tijd voor de volgende versnelling in jouw leven! De OWee is een meerdaags evenement voor alle aankomende eerstejaars studenten van de TU Delft, Hogeschool Inholland Delft en de Haagse Hogeschool. Thuis voelen in de stad waar jij gaat studeren is heel belangrijk volgens voorzitter Jules de Backer en vice-voorzitter Feline Steup. “Tijdens deze dagen krijg je zoveel te zien wat Delft te bieden heeft”, vertelt Jules. Samen met een team van acht studenten organiseren zij dit jaar een bijzondere OWee. Feline: “Iedereen wist vooraf waar ze voor tekenden, een onzekere OWee. Maar dit gaf juist een hoop energie en motivatie. Juist dit jaar is het zo belangrijk dat de OWee goed wordt neergezet. Iedereen heeft een lastig jaar achter de rug en we willen een goed begin neerzetten.”

Een community
Binnen de OWee hangt een hele goede sfeer, het voelt als een community waar zowel Jules als Feline zich er toe aangetrokken voelden. “Het voelt echt dat het onze taak om zoveel mogelijk leuke activiteiten te organiseren zodat de aankomende deelnemers echt een leuk plekje in de stad hebben”, vertelt Jules. Het is voor de komende deelnemers een bijzondere stap die ze maken. Ze gaan dan studeren en hebben zoveel meer vrijheid. Maar tegelijkertijd komt er zoveel meer op hun af en dit kan erg spannend en soms zelf stressvol zijn.

Een digitaal platform
De OWee duurt altijd één week. “We vonden het wel gek dat je één week nodig hebt om de volgende versnelling in te gaan. Dit is eigenlijk helemaal niet representatief om zo’n grote overstap te maken. We hebben daarom gekeken of we hier dingen aan kunnen toevoegen”, vertelt Jules. Vorig jaar vond er een hybride OWee plaats, hieruit bleek dat de kracht van het digitale tijdperk erg groot is. Feline: “We voegen er daarom een digitaal platform aan toe. Wanneer studenten zich vanaf juni inschrijven bij de OWee hebben zij direct toegang tot dit platform. Dit platform biedt toegang tot verschillende antwoorden op de vele vragen. Van het vinden van een huis tot het aanschaffen van boeken, alles komt aan bod. Sommige studenten zijn ook zo jong, zij hebben echt die handvatten nodig die wij kunnen aanreiken.”

De volgende Boyan Slat
Naast het digitale platform zal de OWee veel toffe activiteiten organiseren. Zo zullen er nieuwe gasten komen die het OWee willen openen. Ook de burgemeester van Delft zal alle nieuwe studenten komen verwelkomen: “Ze verwelkomt niet alleen 2500 nieuwe studenten maar ook 2500 nieuwe inwoners van de stad Delft.” Maar als tipje van de sluier willen Jules en Feline delen dat ze tijdens een activiteit in het Sciencepark verschillende Delftse initiatieven uitnodigen. “Hier kunnen de deelnemers zien wat voor vette dingen al deze Delftse studenten en ondernemers hebben ontwikkeld. Wij willen onze trots overbrengen en hopen hiermee hen te inspireren om misschien wel de volgende Boyan Slat van de Ocean Cleanup te worden”, vertelt Feline.

Het onmogelijke mogelijk maken
Door corona houdt het OWee Bestuur rekening met heel veel verschillende partijen. Zo werken zij samen met verschillende experts van de gemeente, de TU, het OMT en het RIVM. “Doordat we met hen zo nauw mogelijk communiceren hopen we op die manier alles op de juiste manier neer te zetten. Wij bepalen zelf de lat. Wij zijn als groep zo gemotiveerd waardoor we het soms lastig vinden om een dag er niet mee bezig te zijn. De gezelligheid zit er zeker nog in, maar het is soms wel goed om een keer ‘nee’ op iets te zeggen.” Het onmogelijke mogelijk maken is wat we echt proberen tijdens deze 2021-editie van het OWee.

Wil jij meer weten het OWee van dit jaar? Bekijk de social mediakanalen of de website voor meer informatie.

Na de havo, een afwijzing bij KLM en na een moeizame start in Amsterdam besloot Ruben Soons om de opleiding Luchtvaarttechnologie te volgen aan Inholland Delft. Zijn passie voor luchtvaart gecombineerd met techniek en de uiteindelijke droom om toch piloot te worden, bleken een match te zijn. “Ik heb mij tijdens de Open Dag ingeschreven en kon de maandag erop van start gaan.”

Het eerste jaar ging Ruben gemakkelijk af. Hij had nog veel kennis vanuit Amsterdam die hij goed kon toepassen in Delft. In het tweede jaar liep hij kort stage bij Maastricht Aachen Airport. “Ik was tien weken in Maastricht. Een hele leuke tijd omdat er ook veel vrienden van mij daar woonden.” Na deze stage verliep het helaas een stuk minder rooskleurig. Ruben kreeg te maken met een vervelende ontwikkeling in zijn thuissituatie waarvoor hij een tijdje bij een psycholoog heeft gezeten. “Ik zat toen niet lekker in mijn vel, waardoor ik mij slecht kon concentreren op school. Gelukkig had ik wel voldoende vakken gehaald waardoor mijn propedeuse binnen was. Maar het tweede jaar verliep niet gemakkelijk.”

Gemotiveerd genoeg
Ruben heeft uiteindelijk besloten om elk jaar twee tot drie vakken af te ronden. Hij was gemotiveerd genoeg om zijn studie af te maken, alleen dit kostte hem veel meer tijd. “Ik kon mij gelukkig veel afzonderen in mijn kamer in Delft. Daarnaast heb ik veel gehad aan gesprekken met mijn vrienden en familie, maar ook met docenten. Het hielp mij heel erg om er over te praten.” Langzaam maar zeker kwam zijn concentratie weer terug. Daarom wilde Ruben vol goede moed starten aan zijn stage. En dat zou gebeuren in Zuid-Afrika.

De tijd van mijn leven
Ruben heeft acht maanden in Zuid-Afrika gezeten bij de organisatie The Council for Scientific and Industrial Research (CSIR). Deze organisatie is een logistieke aanbieder op het gebied van luchtvaart, infrastructuur, gezondheid en de militaire dienst. “Ik heb hier de tijd van mijn leven gehad. We woonden met zes man in een groot huis. Elke vrijdag probeerden we om 's middags al vrij te krijgen zodat we leuke dingen konden doen. Ik heb zoveel gezien. Zo zijn we naar Kruger Park geweest waar we de big five (leeuw - luipaard – neushoorn – olifant – Kaapse buffel) hebben gezien. Dit was zo’n fantastische ervaring!”

De opdracht van Ruben was om testopstellingen te ontwikkelen van servomotoren. Met deze motoren kunnen automatisch mechanische systemen geregeld worden, zonder directe mechanische verbindingen. De opdrachtgever wilde deze motoren gebruiken voor drones, die volledig waren gemaakt van composiet. Helaas heeft Ruben niet meer meegemaakt hoe de test is verlopen. “Het duurde drie weken voordat ik goedkeuring had om de materialen te bestellen. Helaas heb ik hierdoor de testfase niet kunnen bijwonen.”

Een valse start
Na het derde jaar staat inmiddels het afstuderen voor de deur. “Ik moest veel vaart maken om hiermee in april/mei van start te gaan. Helaas verliep dit ook niet helemaal zoals ik had gehoopt.” Doordat Ruben niet al zijn vakken van het tweede jaar had gehaald, moest hij eerst deze vakken herkansen om te mogen starten met zijn afstuderen. Alleen toen kwam corona steeds dichterbij waardoor veel bedrijven afhaakten bij het idee om een afstudeerder in huis te hebben. Toen bleek dat ook zijn tentamens uitgesteld werden, hield Ruben geen bedrijf meer over. “Ik was weer terug bij af en zat daardoor letterlijk met de handen in het haar.” Uiteindelijk vond Ruben een bedrijf in Nijmegen die een afstudeerder zochten. Het was even spannend, want het ging tussen hem en een andere student. Helaas voor Ruben kozen ze toch voor de andere student, die met zijn opleiding Werktuigbouwkunde beter aansloot bij die opdracht.

Inholland Composietenlab
De tijd begon te dringen. In de periode van eind juli, begin augustus had Ruben nog steeds geen stage. Totdat hij eind augustus een mail kreeg van het Inholland Composietenlab. Zij hadden een aantal afstudeerplekken gerealiseerd en wilde graag zo snel mogelijk in gesprek met hem. “Uiteindelijk is het allemaal heel snel gelopen en ben ik een week later gestart. Mijn opdracht was om een composieten reparatieproces te ontwikkelen. Dit heb ik uitgewerkt met behulp van augmented reality.” Door corona was het in eerste instantie het idee dat Ruben veel vanuit huis moest werken aan zijn onderzoek. Hij had alleen veel afleiding, dus besloot hij na een gesprek met zijn begeleider toch in het lab verder aan zijn onderzoek te werken. Dit heeft er mede voor gezorgd dat Ruben in maart is afgestudeerd.

Dromen najagen
En hoe nu verder? Ruben is nog steeds van plan zijn dromen te achtervolgen. Hij heeft nog steeds de droom om piloot worden. Hij heeft zich daarom ingeschreven bij een opleiding van de Nederlandse Defensie Academie als piloot. “Ik zit eigenlijk met mijn leeftijd aan de hoge kant, maar dit weerhoud mij niet om het niet te proberen. De eerste stap is dat ik nu druk bezig ben met mijn conditie weer op peil te krijgen. Omdat er een kans is dat ik het niet haal, blijf ik ondertussen werkzaam bij  Flanderijn. Hier werk ik momenteel 40 uur in de week  als systeembeheerder. Maar ik blijf mijn grootste droom nastreven.”

Een bijzondere reis waar een grote groep studenten van twee hogescholen (Inholland Delft en Haagse Hogeschool) en de TU Delft samenwerken aan de bouw van ’s werelds kleinste en lichtste maanrover ooit. Binnen dit team Lunar Zebro werkt ook Inholland-student Christianne Ramos (Luchtvaarttechnologie/Aeronautical Engineering), verantwoordelijk voor de public relations. De van oorsprong Filipijnse is altijd al gefascineerd door maan en sterren. “Ik wilde altijd al de sterren bereiken. Met de Lunar Zebro kom ik steeds een stapje dichterbij.”

Christianne is opgegroeid op de Filipijnen, waar ze de opleiding Communicatie & Multimedia Design deed. Eerder was ze werkzaam bij verschillende bedrijven waar ze werkte aan het design van websites en programma’s. Dat was nog niet voldoende! Met in haar achterhoofd Neil Armstrong, de eerste man op de maand met bovendien ook een diploma Aeronautical Engineering op zak, schreef ze zich in bij de gelijknamige studie in Delft.

‘Hard werken, maar ik kom er wel!’
“Als kind was ik altijd erg nieuwsgierig”, vertelt Christianne. Ze keek samen met de zus van haar opa naar de sterren en fascineerde hoe het zou zijn om daar tussen te zitten. Lunar Zebro is een stap dichterbij de sterren. “Met alle kennis die ik opdoe binnen Inholland Delft brengt dit mij weer een stapje dichterbij. Ik ben daarom erg blij dat ik gekozen heb om deze opleiding te volgen. Het is soms hard werken, maar door veel effort te tonen kom je er wel! Ik zet mijn gedachten om in het behalen van doelen. Mijn doel in het leven is dat ik steeds meer leer en mezelf constant blijf ontwikkelen; ik ben namelijk nog lang niet uitgeleerd!”

Op het lijf geschreven
Christianne is gek op social media. Hierdoor is ze uiteindelijk ook in aanraking gekomen met Lunar Zebro. “Ik had een berichtje gestuurd dat ik er graag stage wilde lopen. Tegelijkertijd kreeg ik ook van Philips een aanbod. Maar een keuze maken tussen beide was geen optie, dus ging ik aan de slag bij Lunar Zebro als Head of Public Relations en bij Philips als stagiair.” In haar rol bij Lunar Zebro moet Christianne heel veel weten over het project om hier over te schrijven en dit te verspreiden. “Het is een mooie mix van mijn ‘oude’ communicatie-achtergrond gecombineerd met onderwerpen die voor mij heel interessant zijn. Het voelt als een rol die mij op het lijf is geschreven.”

Lunar Zebro
Robots die de maan verkennen om uiteindelijk een toekomstige maanbasis neer te zetten. Met het project proberen ruim 65 studenten uiteindelijk de robots in te zetten om grotten te verkennen. De kleine robots lijken op elektronische insecten die over obstakels net zo groot als zichzelf kunnen klimmen. Dit unieke project kan ervoor zorgen dat Nederlanders een ‘eerste stap’ op de maan zetten. Het team is ondertussen ook bezig met de Pico Zebro, het ‘kleine broertje’ van de Lunar Zebro. “Onze volgende ‘milestone’ zal rond juli – augustus plaatsvinden. De robots zijn uniek doordat ze heel klein en licht zijn. Ze kosten daarom ook een stuk minder dan de rovers die nu op Mars rijden. Ze werken op één netwerk en gaan gezamenlijk op verkenningstocht.”

Als een soort familie
Voor Christianne is het heel bijzonder om deel te mogen uit maken in zo’n uniek project. Ze vindt het leuk om nieuwe student-engineers te leren kennen. “Je deelt met anderen je passie. Ik vind het heel leuk om hierdoor mijn netwerk te vergroten. Het team is erg close; het voelt soms bijna als een soort familie.” Het is volgens Christianne een bijzonder project dat Nederland de kleinste en lichtste rover ooit maakt. “Je maakt deel uit van een stukje geschiedenis, een historisch moment.”

Je bent eruit: studeren in studentenstad Delft! Hoe fijn is het dan dat je op een gemakkelijke manier nieuwe mensen leert kennen waarmee je samen de studententijd beleeft? Hierbij kan een studievereniging ervoor zorgen dat jij de tijd van je leven hebt, nieuwe vrienden maakt, de diepte in gaat tijdens je studie en heel veel gezellige borrels kunt bijwonen. Inholland Delft heeft twee studieverenigingen: VSV Sipke Wynia en SV FMC. Door corona was het voor deze verenigingen een gek jaar. Sipke Wynia-voorzitter Xenne Akpotor blikt terug op zijn ‘bijzondere’ bestuursjaar.

Lees ook het interview met Sacha Kinds van studievereniging SV FMC. Hoe beleefde zij haar bestuursjaar?

Xenne Akpotor, voorzitter Sipke Wynia 54^ste bestuur 2020 – 2021
Sipke Wynia is de studievereniging voor  de opleiding Luchtvaarttechnologie/Aeronautical Engineering en het verbindingspunt tussen docenten, leden en studenten. De vereniging is vernoemd naar een oud-docent van Inholland Haarlem (destijds Hogeschool Haarlem) die verschillende lessen gaf in aerodynamica. De opleiding is pas later verhuisd naar Delft. Xenne: “Helaas is Sipke één jaar voor het opzetten van de vereniging overleden. Dus als eerbetoon is de vereniging naar hem vernoemd. Het opmerkelijke is, is dat iedereen de naam verkeerd uitspreekt. Je spreekt het namelijk uit als 'Siepke Wynia'.” De studievereniging is opgezet door studenten die toentertijd iets misten aan de opleiding Vliegtuigbouwkunde. Volgend jaar gaat het lustrum in voor Sipke, de vereniging bestaat dan alweer 55 jaar.

Van Groningen naar Delft
“Ik kom oorspronkelijk uit Groningen, na de havo ben ik naar Delft verhuisd vanwege mijn nieuwe studie. Het was een grote stap aangezien ik aan de andere kant van het land ging wonen.” Tijdens een eerstejaarsweekend wist Xenne nog niet dat dit ieder jaar georganiseerd wordt door de vereniging zelf. Tijdens dit weekend heeft hij veel mensen leren kennen en heeft hij veel leuke dingen meegemaakt. “Ik mag daar niet teveel op ingaan, dit moet natuurlijk een beetje geheim blijven voor de komende eerstejaars.” Xenne vertelt dat hij steeds meer met de leden van Sipke optrok en zich daardoor heeft ingeschreven. “Ik vond het heel fijn om nieuwe mensen te leren kennen in een compleet nieuwe stad voor mij.”

Parttimers versus fulltimers
Een bestuur wordt gevormd met eerstejaars die naar het tweede jaar gaan. Alle leden kunnen zich aanmelden als bestuurslid. Vervolgens beslissen alle leden van Sipke wie er in het nieuwe bestuur komen. Voor Xenne was dit een ideale uitkomst. “Ik zat al in de commissie omdat ik het heel leuk vind om dingen te organiseren. Dus ben ik in de derde periode naar de Bestuurs Interesse Borrel gegaan. Zo was de keuze snel gemaakt en heb ik gesolliciteerd als voorzitter.” Naast een rol als voorzitter zijn er nog meer rollen: vice-voorzitter, secretaris, penningmeester, promolid en evenementlid. Volgens Xenne zit er veel verschil tussen de rollen en het aantal uren. “Er is een verdeling in parttimers en fulltimers. Mijn rol vraagt veel tijd en daarom ben ik fulltime aan de slag als voorzitter.”

'Het was een lastig jaar'
Het is al heel wat om voorzitter van een studievereniging te zijn, maar in tijden van een pandemie maakt dit het jaar nog bijzonderder. “Het was een lastig jaar. Het is natuurlijk heel anders dan normaal. We hadden aan het begin van dit jaar nog wat fysieke borrels, maar daar waren wel heel veel beperkingen. Uiteindelijk hebben we met veel regels geprobeerd om leuke dingen te organiseren. We wilden onze leden een licht aan het einde van de tunnel bieden. Daarom organiseren we veel 'homeworkgroups' voor onze eerstejaars.” Xenne merkte op dat veel eerstejaars elkaar nog steeds niet goed kennen, omdat alle lessen online zijn. Daarnaast heeft Sipke besloten om alle activiteiten voor alle studenten van Inholland Delft te organiseren, dus niet alleen voor de leden. “Het is belangrijk dat iedereen mentaal stabiel blijft.”

Leren = durven
“Mijn hele leven leer ik. Ik vond het voorzitterschap erg spannend. Vaak merken mensen dit niet aan mij, ik ben namelijk een vrij introvert persoon. Maar ik kan goed sociaal zijn met mensen, maar tegelijk ben ik geen persoon die altijd veel op de voorgrond treed. Daardoor moest ik soms uit mijn comfortzone stappen. Dat vond ik soms lastig maar ik zei dan altijd tegen mezelf: niet teveel nadenken maar gewoon doen. Achteraf merk ik, dat ik steeds comfortabeler voor een groep spreek en ben ik heel blij dat ik een stuk zekerder in mijn schoenen sta.”

Waarom kiezen voor Sipke Wynia?
Wanneer aan Xenne deze vraag wordt gesteld moet hij lachen en stelt hij de wedervraag: “Waarom niet?” Door zich aan te sluiten bij deze studievereniging krijgen studenten een goede korting op hun boeken. Daarnaast zorgt het voor veel meer diepte in de studie, om zo te ontdekken of het echt bij de student past. En natuurlijk, het allerbelangrijkste: veel gezelligheid.

Lid worden van Sipke Wynia? en Volg Sipke Wynia op Instagram.

Voor Internationale Vrouwendag dag gingen we in gesprek met onze Delftse student Luchtvaarttechnologie Lua Vonk en met Inholland-collegelid Mieke van den Berg. We spraken met hen over de positie van vrouwen in Nederland, hoe we ervoor gaan zorgen dat meer vrouwen techniekopleidingen gaan volgen, en wat er zal veranderen wanneer vrouwen de bestuurskamers domineren.

Foto: Lua werkte tijdens haar opleiding Luchtvaarttechnologie onder andere mee aan de Aquilo, een raket gebouwd van lichtgewicht materiaal voor betere prestaties en brandstofbesparing.

Lees hier het interview met Mieke van den Berg

Fijne Internationale Vrouwendag Lua! Waarom is het volgens jou nog steeds belangrijk om deze dag te vieren?
Internationale Vrouwendag is nog steeds belangrijk omdat deze dag een bepaald bewustzijn creëert. Er zijn genoeg meiden en vrouwen die tot op de dag van vandaag worden gediscrimineerd, slecht worden behandeld, en niet worden gezien als ‘gelijke’. Door deze internationale dag worden mensen zich er meer van bewust dat er een verandering moet komen en dat vrouwen het recht hebben om dezelfde dingen te doen als mannen. Omdat ze gelijkwaardig zijn.”

Als je één ding kon veranderen voor vrouwen in Nederland, wat zou dat dan zijn?
Ik zou graag meer vrouwen willen zien in de technische sector. Het percentage vrouwen in het werkveld wordt langzaamaan steeds groter en groter, maar ik denk dat het zeker nog wel beter kan.

Bij bepaalde studies, zoals de jouwe, Luchtvaarttechnologie, zien we nog steeds heel weinig vrouwen. Heb je nog getwijfeld omdat het een studie was waar weinig vrouwen aan begonnen?
Van kleins af aan had ik een passie voor de ruimte, ik wilde altijd al een astronaut worden. Mijn ouders hebben me altijd gesteund en ze leerden mij om mijn droom na te leven. Naarmate ik ouder werd, kwam ik erachter dat ik de vakken natuurkunde en wiskunde enorm leuk vond en dat ik deze richting op wilde. Lucht- en ruimtevaart boeide me en daarom was luchtvaarttechnologie een logische keuze.

Ik heb niet getwijfeld aan de studie omdat er maar weinig vrouwen waren. Ik stond er eigenlijk nooit echt bij stil. De eerste keer dat ik op locatie was, merkte ik op dat er heel weinig meiden waren. Toen kwam het eigenlijk pas tot me neer, maar de beslissing was toen al gemaakt.

Heb je zelf weleens het gevoel dat je anders behandeld wordt dan de mannen op je studie? Vind je dat er bij Inholland op een goede manier mee om wordt gegaan?
Soms heb ik het gevoel dat de docenten aardiger zijn tegenover vrouwen, uit een soort respect. Ik vind zeker wel dat Inholland er op een goede manier mee omgaat, ik heb me nooit minder gevoeld dan mijn mannelijke medestudenten.

Hoe komt het dat er nog steeds zo weinig vrouwen met technische studies beginnen denk je? Wat zou daar volgens jou aan gedaan kunnen worden?
Vrouwen mogen natuurlijk nog niet heel erg lang studeren. Ongeveer 150 jaar geleden mocht de eerste vrouw in Nederland op de universiteit studeren. Dit zit diep in de roots van de geschiedenis en ik denk dat vrouwen minder snel geneigd waren een technische opleiding te kiezen, omdat het eerst niet echt als normaal gezien werd. Ook denk ik dat vrouwen zich een beetje geïntimideerd voelen door de hoeveelheid mannen. Ik denk dat dit nog steeds wel het geval is, maar dat het minder opvalt.

In Delft is er ieder jaar een vrouwendag waar alle meiden die een technische opleiding doen samenkomen en een leuke dag besteden. Ik denk dat hierdoor meiden zich meer op hun gemak voelen, omdat ze dan weten dat ze niet de enige zijn.

Welk advies zou je meegeven aan vrouwelijke scholieren die nu twijfelen om een (technische) opleiding te gaan doen?
Ik zou adviseren: sowieso doen! Het is een fantastische kans die ik niet zou laten lopen, en zeker niet omdat er weinig andere meiden rondlopen. Wij in Nederland hebben enorm veel geluk dat we als meisje zijnde zo’n opleiding kunnen volgen. Daarom raad ik elke meid die hierover twijfelt aan deze kans te pakken om er iets moois van te maken. Tijdens je studie kom je zeker wel meiden tegen waar je de leukste vriendschappen mee kunt bouwen. Juist omdat je in de minderheid bent, creëer je een speciale band.

Zou Nederland er anders uitzien denk je, als op hoge posities evenveel vrouwen als mannen zouden zitten? Gaan vrouwen denk je anders om met macht dan mannen?
Vrouwen reageren natuurlijk anders op bepaalde scenario’s dan mannen. Je zou het kunnen zien als een vogel, met mannen en vrouwen als de vleugels. Zonder de ene vleugel, kan een vogel niet vliegen. Wanneer vrouwen ongeveer op evenveel machtige posities zitten, denk ik dat de wereld een betere plek kan worden. Vrouwen gaan anders om met macht dan mannen, dit zorgt voor een unieke input, wat kan leiden tot iets moois.

Dit jaar waren er ruim vierhonderd selectiegesprekken door Nederlandse hogescholen en universiteiten. Het resultaat: in totaal 168 studenten krijgen een VSBfonds Beurs. Het gaat om 7.000 euro voor een eenjarige studie en 10.000 euro voor een tweejarige studie. Bij de selectie waren motivatie en betrokkenheid bij de omgeving belangrijker dan cijfers. De selectiecommissie van Inholland werd voorgezeten door collegelid Mieke van den Berg. 

Door de coronamaatregelen kon een bijeenkomst bij Inholland Den Haag niet doorgaan. Om deze topstudenten toch in het zonnetje te zetten, ontvingen ze deze week een mooie bos bloemen namens het College van Bestuur. Ook was er een feestelijke Teams-meeting samen met de selectiecommissie. Hieronder vertellen de vijf gelukkige studenten aan welke Europese universiteit ze gaan studeren en wat ze er willen leren.

Verdiepen in luchtvaart in Frankrijk
Nadat hij zijn bachelor Aeronautical Engineering in Delft afrondde, viel Jesper Meulenbergs oog al snel op het buitenland. “Er zijn in Nederland niet veel luchtvaartstudies. De master International Air Transport Operations Management aan de ENAC in Toulouse, Frankrijk sprak me direct aan. Hij is voor studenten met een technische bachelor die hun kennis over operations en management willen vergroten.”

Jesper: “Het is mijn droom om over een aantal jaar aan het hoofd te staan van bijvoorbeeld een aircraft operations- of maintenance-afdeling. Zo kan ik mijn steentje bijdragen aan de vergroening van de luchtvaartindustrie, zodat we straks met iets minder vliegschaamte weer op vakantie kunnen gaan.”

Aspecten van organiseren in Oostenrijk
“Tijdens mijn opleiding Sportkunde in Haarlem realiseerde ik me dat ik graag verder wil verdiepen in het organiseren van evenementen”, zegt Jolien Turfboer. “Toen ik de master Sports, Culture & Events Management aan de FH Kufstein (Tirol) vond, wist ik meteen dat ik hier naartoe wilde.” De master in Oostenrijk gaat in op verschillende aspecten van organiseren, zoals sport, cultuur en eventmanagement. Later hoopt Jolien door het organiseren van evenementen mensen te kunnen verbinden, blijven uitdagen en inspireren. “Eén manier om dat te bereiken is de inzet van sport.”

Wondere werelden van data en AI in Parijs
“Tijdens mijn bachelor Luchtvaarttechnologie in Delft ontwikkelde ik een grote passie voor de toepassingen van wiskunde in de technologie-industrie”, vertelt Jihane Oul Ali. Ze deed al eerder een bachelor wiskunde aan de universiteit. Als alles goed gaat, is haar volgende bestemming het Institut Polytechnique de Paris. “De master DataAI combineert de werelden van technologie en wiskunde perfect. Bovendien zijn er in Parijs veel op AI gerichte bedrijven waar ik kan stagelopen.”

“Door de master krijg ik meer inzicht in hoe data en kunstmatige intelligentie worden gebruikt. Straks wil ik zelf toepassingen vinden voor de luchtvaartindustrie”, aldus Jihane. “Mijn grootste doel is om andere vrouwen te motiveren om een technisch loopbaantraject te volgen. Ik wil de stereotiepe opvatting dat technische studies alleen voor mannen zijn weggelegd, veranderen.”

Duurzame dimensies in Duitsland
Na Business Studies in Haarlem zal Luc Schneider de master Sustainable Resource Management aan de Technische Universität München volgen. “Het programma is gericht op uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, met aandacht voor sociale, economische en ecologische dimensies. De brug daartussen is belangrijk. Zo zal een bedrijf een duurzaamheidsplan eerder implementeren als er ook rekening is gehouden met economische belangen.”

Luc: “Ik wil straks als sustainability consultant voor bedrijven, overheidsorganisaties en NGO's onderzoek doen, kennis delen en duurzame concepten implementeren. De master vormt de perfecte voorbereiding. De universiteit heeft een goede reputatie en München is een erg leuke stad, zie mijn foto!”

Aerodynamica en windmolens in Denemarken
De persoonlijke ambitie van Yvet Maathuis is om altijd het meeste uit zichzelf te halen. “En op dit moment doe ik dat door in het buitenland te gaan studeren.” Zij gaat naar Lyngby, Denemarken, om daar de master Wind Energy aan de Danmarks Tekniske Universitet te doen. “Ik wil graag een master doen over de toepassing van aerodynamica, omdat ik dat onderwerp het meest interessant vond tijdens mijn studie Aeronautical Engineering in Delft. Bij de DTU kan ik het toepassen op windmolens. Ook biedt de universiteit veel interessante keuzevakken.”

Studenten Luchtvaarttechnologie zijn minstens zo wendbaar als het elektrische vliegtuig dat ze bouwen. Dat bewezen ze de afgelopen maanden wel. In oktober startte project DragonFly bij Inholland Composites in Delft. De ontwikkeling ging daarna onverminderd door, corona of geen corona!

Mark Ommert is oud-student Luchtvaarttechnologie en geeft nu leiding aan project DragonFly. Hij vertelt enthousiast over het project, waar gemiddeld vijftien studenten aan werken. “Vanuit de opleiding bouwden de afgelopen maanden een breed netwerk op. Op het gebied van elektrische aandrijving gaat er de komende tijd wereldwijd veel gebeuren, de ontwikkelingen gaan snel. Projecten zoals het onze zijn hard nodig om verder te komen.”

In mei ging de website van project DragonFly live. Ook waren er een haalbaarheidsstudie en een technisch onderzoek naar de constructie, vertelt Arnold Koetje, programmamanager bij Inholland Composites. “De overheid wil dat we in 2070 klimaatneutraal vliegen, dus het is belangrijk dat we ons snel de technologieën eigen maken die hiervoor nodig zijn. Elektromotoren zijn een deel van de oplossing.”

Creatieve uitdagingen
Luca Baak is een van de studenten die aan project DragonFly bouwt. Voor zijn afstudeeronderzoek richt hij zich op het ontwerp van de ‘engine mount’ voorin het toestel. In de elektrisch aangedreven Dragonfly houdt deze mount de elektromotor, motorcontroller én de batterijen op hun plek. Dat betekende flink wat uitdagingen voor Luca. “Ik moest er creatief ‘omheen’ ontwerpen. Er is niet veel literatuur over, omdat het niet vaak is gedaan – elektrische vliegtuigen zijn zeldzaam. Dus baseerde ik me onder meer op foto’s.”

Volgens Luca hebben sommige mede-afstudeerders thuis een halve werkplaats ingericht, omdat ze vliegtuigonderdelen fysiek moeten testen. Zelf heeft hij genoeg aan een geavanceerd designprogramma op zijn laptop. Wel zo handig in coronatijd. “Met die software kan ik alles doen. Ik doe sterkteberekeningen, bepaal het beste ontwerp en zorg dat die voldoet aan alle regelgeving.”

Luca zegt dat hij de afgelopen tijd veel ervaring opdeed met projectmanagement. “Thuis heb ik minder informeel contact met mijn begeleider en docenten. Ik kan in het voorbijgaan niet even iets vragen, zoals ik normaal gesproken bij Inholland doe. Dus ik ga zelf op zoek naar antwoorden. Ook zijn heldere afspraken over meetings en volgende stappen nu extra belangrijk. Net als zelfdiscipline, om ook thuis productief te zijn.”

Grote bekendheid
Project DragonFly is nu bekend in binnen- en buitenland, zegt projectmanager Arnold. “Zo kwam het dat Saluqi Motors, een Eindhovense onderneming die elektromotoren voor onder andere de luchtvaartsector ontwikkelt, contact met ons opnam. Ze zien dit type vliegtuig als een hele geschikte ‘airframe’ om één van hun eerste elektromotoren te testen. Wereldwijd is er maar een handjevol fabrikanten, dus het is heel bijzonder dat we samenwerken met een nieuwe, Nederlandse speler.”

Ontwerpen, bouwen, testen
De coronacrisis raakt de luchtvaartindustrie hard. Maar dat wil niet zeggen dat ook project DragonFly eronder lijdt, zegt Arnold Koetje. Integendeel. “Omdat grote bedrijven in zwaar weer verkeren en hun onderzoek op een lager pitje zetten, speelt dat ons in de kaart. Bovendien is er in deze tijd minder aandacht voor vliegtuigonderhoud, maar juist meer voor ontwerpen, bouwen en testen – zaken waar we als opleiding Luchtvaarttechnologie op focussen.”

Wat is Maintenance Automation precies? Wat hopen ze te bereiken? En wie is de grootste praatjesmaker? Bekijk nu hun introductievideo.

Verdienen Kees, Jeroen en Johan jouw stem? Check www.wijinholland.nl.

Deze video is opgenomen vóór de coronamaatregelen. 

Op welke manier wilt Ruben de Hydrone inzetten? Waarom gaat hij de Wij Inholland award winnen? En wat is zijn grootste leermoment? Bekijk zijn introductievideo hieronder. 

Verdient Hydrone jouw stem? Ga naar wijinholland.nl.

De winnaars zijn donderdag 14 november bekendgemaakt in Nieuwegein tijdens het congres van regieorgaan SIA, de hbo-tak van wetenschapsfinancier NWO. Het project HiPerGreen (High Performance Greenhouse Farming) buigt zich over de vraag hoe siertelers met autonoom vliegende drones hun gewasopbrengst kunnen verbeteren. Onder leiding van Cock Heemskerk, lector Robotica bij Hogeschool Inholland, heeft de afgelopen twee jaar een team van onderzoekers en bedrijven samengewerkt om de verschillende deskundigheidsgebieden te dekken, van glastuinders tot partners die gespecialiseerd zijn in drone-technologieën en multispectrale beeldvorming.

‘Relevantie voor de praktijk is evident’​
“Wij zijn erg enthousiast over de betrokkenheid van zoveel verschillende disciplines in dit onderzoek”, aldus het juryrapport van de RAAK Award. “Vanaf de start zijn onderzoekers, studenten en docenten vanuit de groene, technische en businessopleidingen betrokken. Dit vraagt flexibiliteit van de deelnemers, maar zorgt ook dat direct is nagedacht over een afzetmarkt en een businesscase. Bij de betrokken bedrijven zijn de eerste prototypes zo snel mogelijk getest. Na twee jaar was er een minimal viable product en inmiddels is er een start-up die de techniek op de markt brengt. De relevantie voor de praktijk is evident, en ook het onderwijs profiteert.”

Nieuwe batterij
Vol trots neemt Cock Heemskerk de derde prijs in ontvangst. “Ik ben pas drie jaar lector, dit is mijn eerste project. En dan gelijk zo’n mooie prijs winnen, dat is toch geweldig!” Een bestemming voor het prijzengeld van € 2.500,- heeft hij ook al. “Helemaal opgeladen kan de drone ongeveer 20 minuten vliegen, daarna moet de batterij worden opgeladen in het docking station. Met een extra batterij kun je de drone veel langer door laten vliegen. Nou, die batterij kunnen we met dit geld aanschaffen. En een groep studenten gaat de komende periode onderzoek doen naar hoe de batterij automatisch verwisseld kan worden. Dan kan de drone, zonder tussenkomst van de mens, door blijven vliegen.”

Multidisciplinair project
De betrokken onderzoekers en docenten komen uit drie verschillende domeinen (Agri Food Life Sciences, Business Finance en Law, en Techniek, Ontwerpen en Informatica) en vier verschillende locaties (Delft, Haarlem, Diemen en Alkmaar). De WUR (Wageningen) ondersteunt het project met wetenschappelijk advies. Er zijn meer dan 60 studenten bij het project betrokken geweest via curriculumoefeningen, stages en afstudeeropdrachten. Meer dan 20 docenten en onderzoekers hebben geholpen bij het begeleiden, brainstormen en onderzoeken.

Als winnaar van de derde prijs ontvangt HiPerGreen 2.500 euro aan prijzengeld, te besteden binnen te context van het project. De RAAK Award biedt toonaangevend praktijkgericht onderzoek van hogescholen een podium. Met de prijs wil het regieorgaan de bekendheid en kwaliteit van het onderzoek aan hogescholen verhogen.

Meer informatie over HiPerGreen vind je op de projectpagina.

Meten is echt weten
De setting waarin dit plaatsvond, was de moderne loods van loonbedrijf Sturm-Jacobs in Wieringerwerf. Tussen de John Deere-tractors op rupsen, stapels met tractorbanden én uit de kluiten gewassen drones. Eigenaar Pim Sturm, zelf voorloper in het verzamelen, analyseren en gebruiken van data binnen de landbouw, heette de zo’n 200 bezoekers welkom. “Hoe suf het ook klinkt; meten is echt weten. Door data te analyseren, kunnen wij anticiperen op wat er op het land moet gebeuren. Stel je een akker voor met gewassen. Als er een gedeelte is waar geen onkruid groeit, dan hoef je daar toch niet te spuiten? Dat maak je inzichtelijk via dataverzameling.”

Data sleutel om te komen tot duurzame oplossingen
Het gebruik van big data is niet meer weg te denken uit onze maatschappij, dus ook niet uit de agrarische sector. Het slim combineren en analyseren van data is een van de belangrijke sleutels om te komen tot duurzame oplossingen en systemen. Jeroen Noot, programmamanager bij GreenPort Noord-Holland Noord: “De sector heeft pas een gezonde, duurzame en economische toekomst als we op een nuttige en verantwoorde wijze data en techniek inzetten. Hiervoor moeten we de meest actuele kennis en vaardigheden vergaren. En vier weten meer dan één: in Greenport NHN bundelen daarom de vier O’s - ondernemers, overheid, onderwijs en onderzoek - hun krachten.”

Stimuleren en toepassen van hightech- en dataoplossingen
In de GreenPort Smart Farming Deal NHN verbinden partners uit die vier O’s zich aan het stimuleren van de ontwikkeling en toepassing van hightech- en dataoplossingen voor de agrarische sector in Noord-Holland Noord. Onder meer door onderzoek, kennisdeling en koppelingen tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Denk aan de aanschaf van drones als oefenmateriaal in het onderwijs zodat de medewerker van de toekomst met de juiste skills op de arbeidsmarkt komt. Ook meer onderzoek naar data die het gebruik van water, bodem en energie kan optimaliseren, is door de samenwerking mogelijk. De partners dragen met hun onderzoeken bij aan het profilerende thema van Hogeschool Inholland ‘Werken aan duurzame oplossingen’.

Cross-overs tussen onderwijs, onderzoek en werkveld
Namens Hogeschool Inholland zette Katrin Tazelaar haar handtekening onder de deal. Zij is hoofd van de onderzoeksgroep Research and Innovation Centre Techniek, Ontwerpen en Informatica. “Vanuit Inholland leggen we de focus op een duurzame, creatieve en gezonde samenleving. Met deze deal brengen we techniek, data en kennis bij elkaar. Zonder de inzet van ‘grijs’ - de techniek, data, sensoren, robotisering - is er bijna geen oplossing voor een ‘groen’ vraagstuk meer mogelijk. Zoals hoe blijven we iedereen in megacities van voedsel voorzien? Via deze cross-overs kunnen we bijvoorbeeld zorgen voor het duurzamer produceren van voedsel.”

Testen in de praktijk
Ook lector Robotica Cock Heemskerk van Inholland ziet toekomst in de samenwerkingsdeal. ”Goed onderwijs en onderzoek hebben baat bij het betrekken van het werkveld. Je kunt een mogelijke oplossing namelijk alleen testen als je de stap naar de praktijk kunt zetten.” Bijvoorbeeld bij het onderzoek HiperGreen van Cock Heemskerk is het van belang om data te vergaren in kassen om daarna te kunnen analyseren. En daarbij antwoord te gaan vinden op zijn centrale onderzoekvraag: hoe kunnen we met autonoom vliegende drones de gewasopbrengst in de sierteelt verbeteren?

De invloed van data en kunstmatige intelligentie op businessmodellen
Naast het tekenen van de Smart Farming Deal kende de bijeenkomst ook meerdere sprekers. Hoogleraar Data-Driven Business Innovation Frans Feldberg nam de aanwezigen in de loods mee in de wereld van data en kunstmatige intelligentie. “Data zijn een prachtige bron voor innovatie. Ze kunnen bestaande businessprocessen verbeteren, bijvoorbeeld door te voorspellen wanneer een dorsmachine na een bepaald gebruik aan vervanging toe is. Maar ze kunnen ook de basis zijn voor nieuwe verdienmodellen.” Feldberg haalt het voorbeeld van Über aan: “Het grootste taxibedrijf van de wereld heeft zelf geen taxi’s. Is het dan wellicht de toekomst dat ’s werelds grootste teler zelf geen gewassen meer teelt?”

Partners in de Smart Farming Deal
De Greenport Smart Farming Deal NHN is op 5 november gesloten door Provincie Noord-Holland, De kop Werkt!, Match 2020, LTO Noord, Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB), Rabobank, Data Science Alkmaar, Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord, Hogeschool Inholland, Clusius College, Loonbedrijf Sturm-Jacobs, Proeftuin Zwaagdijk, Vollegrondsgroente.net, NLG Holland, Wageningen University & Research, Amsterdam Green Campus, Aeres Hogeschool en GreenPort Noord-Holland Noord.

Meer informatie:

• Project HiPerGreen
• 'Tomaten kweken met behulp van computers, kan dat echt?' 
• smartfarmingnhn.nl

Het mkb staat voor de uitdaging kennis en ervaring op te doen met automatiseringsoplossingen en nieuwe inspectietechnologieën in te voeren. Alleen zo kunnen bedrijven in de groeiende behoefte aan composietenreparaties voorzien. Doelstelling van FIXAR (Future Improvements for Composites Sustainable Automated Repair) is dan ook om met praktijkgericht onderzoek geautomatiseerde composietenreparaties te ontwikkelen die technisch en economisch haalbaar zijn. Inholland Composites, waaronder ook de onderzoekslijn Composiet, werkt samen met een aantal kennisinstituten en mkb-partners om dit doel te bereiken.

Luchtvaart- en windenergiesector bundelen krachten
Het project bestaat uit vier deelonderzoeken, gericht op hulpmiddelen voor geautomatiseerde reparaties, inspectie en validatie, materiaalonderzoek en opleiding van medewerkers in het mkb. De focus ligt op luchtvaart en windenergie. Juist deze twee sectoren zijn vertrouwd met lichtgewicht constructies en vezelversterkte polymeren en kunnen kennis uitwisselen om baanbrekende kansen te creëren voor innovatie. In het project spelen technieken als augmented reality een belangrijke rol. Ook de inzet van drones en andere robottechnieken staat centraal. 

“In de luchtvaart vervangen maatschappijen momenteel hun bestaande vloten door nieuwe vliegtuigen zoals de B787 en A350 die voor meer dan de helft uit composieten bestaan”, legt Antoine Gerritse, opleidingsmanager Luchtvaarttechnologie, uit. “Maar wat te doen als deze toestellen door de bliksem of vogel getroffen worden en reparatie nodig hebben? De huidige manieren van onderhoud, reparatie en revisie zijn vaak niet snel genoeg of gedateerd. Het is daarom hoog tijd om naar nieuwe manieren te zoeken om beschadigde composieten te repareren.”

Praktijkgericht onderzoek op de werkvloer
Een deel van het onderzoek zal zich op de werkvloer afspelen, zodat deelnemende bedrijven direct kunnen profiteren van de resultaten van het onderzoek. Ook komen stage- en afstudeerplekken beschikbaar voor studenten van de deelnemende hogescholen. De projectresultaten en bevindingen worden ook gebruikt om nieuw ‘duurzaam’ onderwijsmateriaal te realiseren voor opleidingen Luchtvaarttechnologie, Werktuigbouwkunde en Technische Informatica. Het project FIXAR heeft bovendien een blijvende impact op de beroepspraktijk, omdat mkb’ers dankzij het project hun kennis van reparatieprocessen op een hoger niveau kunnen brengen. 

De onderzoeksvraag is ontwikkeld dankzij een succesvolle subsidieaanvraag bij het SIA-RAAK MKB-programma. Betrokken in de samenwerking zijn windenergie- en ruimtevaartbedrijven SPECTO Aerospace, Fusion Engineering, KVE Composites, Colosso Engineering, Pontis Engineering, Schatmaker en Carbon Racing. Ook is een adviesraad samengesteld met daarin vertegenwoordigd de Koninklijke Luchtmacht, KLM, Fokker GKN, het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum, TU Delft, Field lab Zephyros, de Hanzehogeschool en LM Windpower.

Neem voor meer informatie contact op met Arnold Koetje (+31 6 105 126 76, arnold.koetje@inholland.nl) of Rogier Nijssen (+31 6 543 526 54, rogier.nijssen@inholland.nl).

Leestijd: +- 1 minuut.

Texel moet duurzamer worden
In 2020 wil Texel 100% zelfvoorzienend zijn. Een groep van 38 studenten van verschillende opleidingen van de Inholland-locaties Rotterdam, Delft, Haarlem en Alkmaar werkte in maart een week lang aan creatieve plannen om Texel duurzamer te maken. Aan het eind van de week kregen ze de kans om hun out-of-the-box ideeën te pitchen aan ondernemers en de gemeente. En met succes!

In deze Podcast special staat samenwerking centraal
In vijf verschillende groepen werkten studenten van de opleidingen Tourism Management, Landscape & Environment Management, Luchtvaarttechnologie, Creative Business, Bouwkunde en Technische Bedrijfskunde intensief samen. “Een unieke samenwerking”, zo geven de betrokkenen van het project aan. Hoe kijken ze terug op de week van Planet Texel?

Associate lector Fred Gardner en projectleider Jos van Dam vertellen over het ontstaan van Planet Texel. Studenten Nienke, Daan en Wessel laten hun licht schijnen over de samenwerking tussen meerdere opleidingen. Docent Ted van der Klaauw deelt zijn ervaringen. En Texelaars Pepijn Lyklema en wethouder Hennie Huisman kijken naar de toekomst van een zelfvoorzienend Texel.

Luister nu onze Podcast special!

Liever terugkijken?
Studenten van de opleiding Creative Business hebben een sfeervideo gemaakt van deze week. Bekijk de video hieronder. 

#ondersteuningdoortechnologie #activerendonderwijs #leergemeenschappen #beroepsproducten

Leestijd: +- 5 minuten

In het Delftse Composietenlab genieten programmamanager Arnold Koetje en medeprojectleiders Rogier Nijssen (lector Slimme Materialen voor de Energietransitie) en Antoine Gerritse (teamleider Inholland Composites) nog na van die topdagen in de Franse hoofdstad. Niet zo gek ook gezien de vele goede reacties uit het (internationale) werkveld. En niet onbelangrijk: ook de nodige belangrijke stakeholders waren onder de indruk. Topambtenaar Maarten Kamps van Economische Zaken en Marc Hendrikse, boegbeeld van de topsector High Tech Systemen en Materialen (HTSM) waren present om het onderzoeksteam te ontmoeten. Marcus Kremers, voorzitter van de brancheorganisatie CompositesNL en CTO van Airborne nam de onderzoeksresultaten in ontvangst om de kennis in het Nederlandse netwerk te kunnen verspreiden. Ook de Nederlandse ambassade in Parijs was vertegenwoordigd in de persoon van innovatie-attaché Nico Schiettekatte.

Veel belangstelling in Parijs
Arnold en zijn medeprojectleiders Rogier Nijssen (lector Slimme Materialen voor de Energietransitie) en Antoine Gerritse (teamleider Inholland Composites) hadden het goed voor elkaar met de studenten. In Parijs hadden ze, samen met vele andere Nederlandse ondernemers, een prominente plek op het Holland High Tech paviljoen, en de aandacht was groter dan gewoonlijk, aangezien Nederland het themaland was tijdens de JEC. En dat op een megabeurs vol vertegenwoordigers van overheden, bedrijven en kennisinstituten. Daarbij had de projectgroep First Time Right voor een interactieve aanpak gekozen, waardoor de ‘winkel’ voor een constante stroom van nieuwsgierige bezoekers zorgde.

Arnold Koetje wijst achter zich op de Hydra1, het elektrische composieten surfboard wat ze speciaal voor de gelegenheid hadden gemaakt. En de ‘The First Time Right SmartMould’, een ‘slimme’ malconstructie, om een nieuw innovatief infusieproces te demonstreren om composieten te kunnen produceren. Op de beurs konden bezoekers ook zelf een ‘surfplank maken’ met een VR-bril op.

Een fantastische week midden in het werkveld
“We behoorden tot de weinigen die echt spullen mee hadden genomen”, dat zorgde voor veel aandacht. “Wat ook werkte was dat we daar stonden met een jong enthousiast en dynamisch team, met een uitstraling om jaloers op te worden. Het was een fantastische week, ook voor de studenten zelf natuurlijk. Wat wil je, je staat daar midden in een show met alle hightech composietenbedrijven om je heen. En dan mag je ook nog eens presenteren wat je zelf hebt ontwikkeld! Meer voldoening van je werk kun je niet krijgen denk ik.”

Wat er ontwikkeld is, dat komt niet zomaar uit de hoge hoed. Net als andere projecten van Inholland Composites komt First Time Right voort uit algemene vraag waar onder andere de luchtvaart-, scheepsbouw- en windenergiesector mee bezig is en waar innovatie nodig is. En hoe praktijkgericht onderzoek, onderwijs en het bedrijfsleven dit kunnen oppakken zodat ze er allemaal beter van worden.

Innovatie in de maritieme sector
In First Time Right staat innovatie in de maritieme sector centraal, met de focus op mkb’ers in de jachtbouw. “Automatisering van composietproductie, -inspectie en –reparatie maken grote ontwikkelingen door,” legt lector Rogier Nijssen uit. “Meestal gaat dat over grote series – het betere ‘stampwerk’, waarbij de uitdaging is om grote, dure installaties met massaproductie terug te verdienen. Met First time right hebben we ons juist gericht op kleine series en ‘one-offs’. De business case wordt dan heel anders en dat maakt dit project erg uitdagend en interessant.” Antoine Gerritse vult aan: Een leuke bijkomstigheid is dat we de automatiseringsstappen hebben kunnen koppelen aan Augmented Reality. In Parijs waren we één van de twee spelers die dit als werkend systeem konden laten zien”.

Organiseer je proces zo dat je het in één keer goed doet
Om bij te blijven in een booming botenmarkt, is het belangrijk om slim te innoveren. Hoe kan het sneller, met minder afval, minder mensen en minder gevaarlijke werkomstandigheden? Arnold verduidelijkt: “In de scheepsbouw zijn ze al heel goed in composieten. Veel boten zijn gemaakt van composiet en Nederlandse jachtbouwers beheersen álle kneepjes van het vak en maken de mooiste producten. Maar als je ziet hóe ze dat doen en hóe ze gebruik maken van de modernste technieken, dan blijven ze achter.”

Dan zou het mooi zijn als je in één keer iets maakt dat ‘first time right’ is. Arnold: “Het is net als het bakken van een pannenkoek. De eerste mislukt altijd, en dat wil je eigenlijk niet. En helemaal niet als je een boot maakt. Daar zit een kuub hars in, een paar voetbalvelden aan vezels. Als dat mislukt en je moet het weggooien dan is het zonde én belastend voor de natuur. Dus je moet je engineeringproces zo organiseren dat je alles in één keer goed doet.”

Zo is het nog heel gangbaar dat er bij ‘het gieten’ van het composiet 15 tot 20 man in de boot staan om te controleren dat ‘de hars’ overal gelijkmatig de mal instroomt. Met First Time Right zijn er nu mixed reality applicaties, waarmee je het in principe alleen kunt doen. Een VR-bril, hololens en camera zijn nu de ogen.

Mens en machine werken steeds meer samen
Genoemde technieken en middelen kunnen bovendien gebruikt worden voor trainingsdoeleinden. Van oudsher gaat de kennisoverdracht in de botenbouw via het leerling-meesterprincipe. Die oorspronkelijke kennis van de meester is inderdaad wel nodig, maar kun je voor een groot deel digitaliseren. Eenmaal ‘opgeslagen’ kun je leren van de computer, of van een simulatiepakket. In de toekomst kun je bepaalde trainingen zelfs overslaan. Jij bent immers niet meer de expert, maar de VR-bril of robotarm zélf.

Angst dat de mens uit het proces verdwijnt heeft Arnold Koetje overigens niet. Het is eerder dat het juist slimmer is om bepaalde taken door robots te laten doen. “Je wilt als mens niet meer zelf tomaten van de lopende band halen die niet goed zijn. Robots zijn hier veel beter in. Maar een kas waar en elektriciteitskabel en waterleiding in loopt en tomaten uitkomen, daar zijn we nog vér van verwijderd. In het uitdenken en uitvoeren van de processen blijven altijd mensen nodig. Mens en machine zullen meer en meer intensief samenwerken.”

Nieuwe inzichten in ‘oud’ materiaal
Daarnaast is een stukje onderzoek gedaan naar herbruikbare vacuümzakken, die veel in de composietenbranche gebruikt worden. De industrie had hier al eerder mee gewerkt, maar was er nog niet echt enthousiast over. Dankzij First Time Right is dit product doorontwikkeld en opnieuw onder de aandacht gebracht van ondernemers, die er nu wel het voordeel van in zien. “Je kunt er sneller mee werken, het inpakken kost minder tijd je hoeft niet op zoek naar luchtlekkages. Ook geeft het minder afval. Alleen maar voordelen dus.”

Een dynamische leergemeenschap
Het project leverde een uitdagende setting op voor studenten, die vanuit verschillende studierichtingen aansluiten. De Inholland-opleidingen Luchtvaarttechnologie, Werktuigbouwkunde, Bouwkunde, Informatica, Technische Bedrijfskunde én diverse opleidingen van andere hogescholen waren vertegenwoordigd in het hoofdproject en de diverse deelprojecten. Samen vormden ze een dynamische leergemeenschap met veelbelovende resultaten.

Net als op de beurs in Parijs zijn de reacties vanuit het werkveld positief. Vooral de innovatie op het infusieproces is populair. Ook is Inholland Composites benaderd om de Mixed Reality-applicatie door te ontwikkelen om deze in te zetten bij de productie van bladen voor windturbines. Arnold: “Ook collega-hogescholen hebben grote interesse getoond. First Time Right geeft daarmee een impuls aan onderwijsontwikkeling. Op basis van die ervaringen kunnen we de industrie vervolgens verder overtuigen.”

Een kenniswerkplaats avant la lettre
First Time Right is een mooie kroon erbij op het werk van Inholland Composites, de samenwerking van het Composietenlab met de onderzoekslijn Composiet (nu: Slimme Materialen voor de Energietransitie). Het praktijklab, ooit gestart in Haarlem, bestaat dit jaar alweer 31 jaar, en is daarmee één van de eerste kenniswerkplaatsen van Inholland. Inmiddels heeft het zich ontwikkeld tot een leer- en onderzoeksgemeenschap met een magnetische aantrekkingskracht.

Arnold, zelf oud-student Luchtvaarttechnologie, is er natuurlijk kind aan huis en trots. “Mbo’ers, hbo’ers, promovendi, ondernemers; iedereen is hier welkom. We zijn zelfs zo populair dat we soms zelfs nee moeten verkopen. Je ziet dat het werkt. Je kunt studenten in de studiebanken zetten, maar je kunt ze veel beter een uitdaging meegeven in een activerende werkomgeving. Een gave plek waar je écht wat kunt leren. ”

Dit onderzoek is medegefinancierd door Regieorgaan SIA onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

De ambitie van het grootste Waddeneiland is om op korte termijn zelfvoorzienend te zijn met duurzame energie en water. Om deze veelomvattende ambitie handen en voeten te geven, gaan studenten van Inholland van opleidingen op het gebied van techniek, energetica, tuinbouw, voedselvoorziening, toerisme, ruimtelijke ordening, ecologie en bedrijfskunde gezamenlijk kijken naar een aanpak om het eiland 100% duurzaam te maken op de gebieden energie, materialen, economie, voeding en water.

Kanteling naar duurzame, circulaire samenleving
“We staan aan het begin van een proces waarbij onze maatschappij kantelt naar een duurzame, circulaire samenleving. Noodgedwongen door klimaatverandering en een tekort aan primaire grondstoffen. En ook verplicht door internationale afspraken die zijn gemaakt in Parijs en het nationale Klimaatakkoord,” aldus Fred Gardner, associate lector Innovatiemodellen Duurzame Energie bij Inholland. “Om die nieuwe samenleving, die nieuwe economie en energievoorziening vorm te geven, zijn mensen nodig. Jonge mensen die tijdens hun opleiding leren omgaan met deze transitie, begrijpen wat er nodig is en dat vanzelfsprekend vinden..”

Wereldwijd spannen landen zich in om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en duurzamere vormen van energie en materiaalgebruik te omarmen. Van fossiele brandstoffen en uitputbare grondstoffen naar nieuwe bronnen en materialen. Maar ook andere processen zoals gewassen die met kunstlicht of op zoute ondergrond groeien. De wereldbevolking groeit en daarmee is deze toename één van de grootste uitdagingen van deze tijd. De oplossing wordt bepaald door de ontwerpers van de toekomst. 

“Texel is de wereld in het klein. Daarom is het een ideale plaats voor studenten en onderzoekers. Het eiland kan deze jonge mensen goed gebruiken om vorm te geven aan de transitie,” legt Pepijn Lijklema van TexLabs uit.

Marjan Minnesma
Tijdens de hackathon volgen de studenten inspirerende gastcolleges onder andere van Marjan Minnesma, directeur van Urgenda, een organisatie die verduurzaming van Nederland wil versnellen. Ook gaan de studenten in gesprek met de gemeente en lokale ondernemers om te verkennen waar de uitdagingen en kansen zijn om zelfvoorzienend te worden.

Deze werkweek wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de Comenius Teaching Fellows beurs van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).