Op 1 september start het landelijke onderzoeksnetwerk SPIRIT – Technologie voor Bemensbare Zorg. Het netwerk is mogelijk dankzij subsidie van het Regieorgaan SIA. Tientallen organisaties werken samen, waaronder Hogeschool Inholland, met als doel om duurzame, praktijkgerichte oplossingen te ontwikkelen die de zorg toekomstbestendig en bemensbaar houden. “Er gebeurt al veel op dit gebied. Zaak is om kennis te bundelen en van elkaar te leren”, zegt Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische revalidatie.

De zorgsector staat onder toenemende druk. Door vergrijzing, personeelstekorten en een stijgende zorgvraag komt de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg steeds meer in het gedrang. Tegelijkertijd biedt technologische vooruitgang kansen om zorg slimmer en mensgerichter te organiseren. Binnen het landelijke Samenwerkingsverband voor Praktijkgericht Innovatieonderzoek in Regionale Infrastructuren voor Technologie (SPIRIT) gaan meer dan vijftig partners samenwerken aan oplossingen om de werkdruk te verlichten, personeel optimaal in te zetten, gezondheid en zelfredzaamheid te bevorderen en zorg te verplaatsen naar de leefomgeving.

Aansluiten op wat er al is
“Met SPIRIT bouwen we voort op het landelijke lectorenplatform PIT, waarin we ons inzetten om door innovatie, onderzoek en samenwerking de zorgpraktijk verder te verbeteren”, zegt Marije. “SPIRIT sluit ook aan op andere bestaande netwerken, zoals de living labs van Medical Delta.” Zo is een vruchtbare samenwerking mogelijk met het Medical Delta Living Lab TIPIZ dat gericht is op implementatie van technologie en het Medical Delta Living Lab 'Blended rehabilitation' | Medical Delta dat gericht is op inzet van technologie om revalidanten en zorgprofessionals te helpen binnen bestaande zorgpaden. Marije Holstege is één van de Leading Lectoren in PIT en beide Living Labs.

Inholland nauw betrokken
Marije Deutekom, lid van het College van Bestuur, is blij dat Hogeschool Inholland nauw betroken is bij SPIRIT. “Het draagt niet alleen bij aan de professionalisering van onze onderzoekers en docent-onderzoekers, maar ook van onze studenten. Zij behoren tot de generatie die meer dan ooit met technologie in de zorg gaan werken. Hoe passen ze die toe in de praktijk, en welke competenties heb je daarvoor nodig?” Andersom kan Inholland als brede hogeschool ook veel domeinoverstijgende kennis inbrengen, zoals het domein Technologie, Ontwerpen en Informatica met bijvoorbeeld het lectoraat Robotica.

Impact op de praktijk
SPIRIT verbindt onderzoek en innovatie voor technologie in de zorg dat op verschillende plekken in Nederland wordt uitgevoerd. “Doel is om kennis te delen en meer uniformiteit te krijgen zodat resultaten beter kunnen worden vergeleken en met elkaar kunnen worden gedeeld”, zegt Marije. “Impact in de praktijk staat voorop. Bijvoorbeeld door gezamenlijke methodiek voor ontwerp-, implementatie- en evaluatieonderzoek te ontwikkelen en nauw samen te werken met zorgprofessionals en cliënten.”

Subsidie van Regieorgaan SIA
Voor de eerste vier jaar ontvangt SPIRIT 2 miljoen euro subsidie van Regieorgaan SIA. Door eigen bijdragen verdubbelen de consortiumpartners dit bedrag. Na vier jaar is verlenging met nog eens vier jaar mogelijk. Zo werken de partners aan een robuuste kennisinfrastructuur waarin hbo-, mbo- en wo-instellingen, zorginstellingen en bedrijven samen werken aan het bemensbaar houden van zorg.

Professionaliseren en talent ontwikkelen
Het programma is opgebouwd uit werkpakketten voor onder meer netwerkvorming, impact in de praktijk, impact in het onderwijs en kwaliteitsborging. Marije geeft mede leiding aan het werkpakket gericht op professionalisering en talentvorming van degenen die bezig zijn met onderzoek en innovatie. “Een belangrijk onderdeel is het opzetten van een TalentCommunity. Hier stimuleren we het delen van kennis en expertise van praktijkonderzoekers, talent- en loopbaanontwikkeling en het komen tot een gezamenlijke onderzoek-methodiek voor innovaties.Tevens sluit SPIRIT mooi aan bij de pijlers van het Centre of Expertise Preventie en Zorg en Welzijn en bij en het ZHIA-thema Gezondheid, Zorg en Welzijn."

"Blended werken vraagt meer dan technische kennis. Het vraagt om durven, oefenen en samen ontdekken wat werkt,” met die woorden vat Marije Holstege, bijzonder lector Geriatrische Revalidatie bij Hogeschool Inholland en Omring, de kern samen van het onderzoeksproject BARBAPAPA: Blended Aanbieden van Revalidatiezorg; Beroepsprofessionals een Andere Professionele Aan-Pak Aanleren. Het lectoraat geriatrische revalidatie heeft onlangs van Regieorgaan SIA een RAAK-publiek-subsidie ontvangen voor het BARBAPAPA-project. 

In het project ontwikkelt Hogeschool Inholland een aanpak die professionals ondersteunt om blended revalidatiezorg met meer vertrouwen en vakmanschap toe te passen. Dit gebeurt vanuit twee Medical Delta Living Labs 'Blended rehabilitation', en’ TIPIZ’ waarin wordt samengewerkt met onder meer zorgpartners Omring, Pieter van Foreest en Basalt én met kennisinstellingen zoals De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam en Praktoraat zorgtechnologie VONK/Omring  Ook wordt expertise ingezet vanuit de consortium-partners Vilans, Minddistrict, NeLL, KNGF, LUMC en Genero. De samenwerkingspartners in de kerngroep maken onderdeel uit van praktijkontwikkeling wat plaatsvindt binnen beide livinglabs.

Betere persoonsgerichte zorg door blended werkwijze
Blended revalidatie biedt veelbelovende kansen. Door fysieke behandelingen te combineren met digitale hulpmiddelen, kunnen patiënten vaker oefenen en  wordt de voortgang beter gevolgd. Op deze manier draagt dit onderzoek bij aan de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg. Dat vraagt wel iets van de professional. “Technologie inzetten is niet alleen een kwestie van tools kennen,” zegt Marije, “Het vraagt om een andere manier van werken, denken en doen.”

Leren in en met de praktijk
Het onderzoeksproject richt zich daarom op het ontwikkelen van een methodiek die zorgprofessionals ondersteunt in die gedragsverandering. Marije: “We onderzoeken samen wat professionals nodig hebben om blended werken eigen te maken. Denk aan scholing, coaching, en praktische handvatten die passen bij verschillende teams en typen zorgverleners.”

Hogeschool Inholland als bruggenbouwer
Het project sluit naadloos aan bij de missie van Hogeschool Inholland om te werken aan een gezonde leefomgeving en toekomstbestendige zorg. De kennis die ontstaat, wordt meteen gedeeld met het onderwijs, bijvoorbeeld via het Centre of Expertise.

Wat is RAAK-publiek?
RAAK-publiek is een subsidie van Regieorgaan SIA voor praktijkgericht onderzoek in de publieke sector. Hogescholen werken daarbij samen met publieke organisaties aan toepasbare oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. BARBAPAPA is één van de zestien projecten die in de laatste ronde werd toegekend. Het project gaat in september  2025 van start  en loopt twee jaar. Bij de Raak-Publiek gaat het om een project subsidie van 300.000.

Wat gebeurt er als je studenten en zorgprofessionals samen een wetenschappelijk artikel laat ontleden? Je krijgt geen klassieke leesclub, maar een dialoog waarin allerlei inzichten elkaar versterken. Onder aanvoering van het bijzonder lectoraat Geriatrische Revalidatie en de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) ontstond een leerervaring die verder ging dan de theorie. Wetenschappelijke inzichten konden naar de dagelijkse zorg praktijk vertaald worden.

"We wilden de krachten van onderwijs, onderzoek en praktijk écht bundelen", zegt Ineke Stolte, docent methoden van onderzoek bij AHIP. De masteropleiding van Inholland leidt professionals op die werken op het snijvlak van zorg en ICT, met focus op digitale innovaties in de praktijk. “In het eerste jaar leren onze studenten al kritisch naar wetenschappelijke artikelen kijken, via zogeheten journalclubs. Marije Holstege, bijzonder lector geriatrische revalidatie, deed iets soortgelijks: zij organiseerde al een leesclub met professionals van GRZPLUS, het innovatiegerichte samenwerkingsverband van Omring en Zorgcirkel. Waarom zouden we die niet samenbrengen?”

Samen kritisch kijken
De eerste gezamenlijke leesclub vond in november vorig jaar online plaats. Besproken werd een recent artikel naar de ervaringen van behoefte van zorgprofessionals rond het gebruik van apps en beeldbellen (mobile health genoemd) bij geriatrische revalidatie. Ook de auteur van het artikel was aanwezig. Ineke: “Dat maakte het extra interessant. Hij gaf eerst een korte toelichting over de onderzoeksmethode en de aanleiding. Daarna gingen studenten en zorgmedewerkers in kleine groepjes in gesprek: wat staat er precies in zo’n artikel, en wat kun je ermee in je eigen praktijk? Tot slot stelden we de auteur nog wat gerichte vragen. Dat werkte ontzettend goed.”

Theorie wordt praktijk
"Wat het zo leuk maakte, was dat we een concreet advies gaven aan de zorgverleners", zegt Winette Siepel, tweedejaarsstudent AHIP. Ze werkt als testcoördinator bij het Isala ziekenhuis en richt zich op e-health en zorgtechnologie. "In eerdere leesclubs bleven we vaak in de theorie. Nu moesten we onze kennis echt vertalen naar bruikbare aanbevelingen. Dat gaf zoveel meerwaarde. Ja, het is spannend om ineens voor ervaren zorgprofessionals te presenteren, maar al snel merk je dat iedereen hetzelfde doel heeft: samen de zorg verbeteren." Wat haar betreft mogen er vaker dit soort leesclubs worden georganiseerd, liefst met meerdere zorgorganisaties. “Dit versterkt het gesprek tussen onderzoek en praktijk.”

Leren van elkaars perspectief
Ook de zorgprofessionals van Omring waren enthousiast, vertelt bijzonder lector Marije. “Onze medewerkers leren beter hoe ze wetenschappelijke artikelen kunnen interpreteren en vertalen naar hun eigen praktijk. Tegelijkertijd brengen de AHIP-studenten hun academische kennis en praktijkervaring uit uiteenlopende zorg- en ICT-omgevingen mee. Die mix leidt tot scherpe, verrassende inzichten.”

Volgens Marije zit de kracht in het samenbrengen van die verschillende perspectieven. "Voor professionals is het een scholingsmoment: ze leren kritischer kijken naar onderzoek en leren hoe de resultaten te vertalen naar de eigen praktijk. En studenten oefenen in het overbrengen van complexe informatie aan mensen uit het werkveld. Zo ontstaat er een echte kruisbestuiving – met concrete verbeteringen voor de zorg als resultaat."

Tastbare uitkomsten
De leesclubs zijn meer dan een leerzame bijeenkomst: het is een investering in de zorg van morgen, benadrukt Marije. “Elke leesclub levert een factsheet op met samenvatting en aanbevelingen. Die publiceren we en bespreken we in het managementteam van GRZPLUS met het doel een plan te maken voor toepassing van de inzichten. Op die manier vertalen we de inzichten uit het artikel én de discussie naar concrete verbeteracties in de praktijk. Soms worden ze zelfs meegenomen in promotietrajecten binnen het Medical Delta Living Lab Blended Rehabilitation.”

Investeren in toekomstbestendige zorg 
Juist nu is de verbinding tussen onderzoek, praktijk en onderwijs belangrijker dan ooit, benadrukken alle betrokkenen. Marije: “De zorg verandert in rap tempo. Onderzoek kan een vliegwiel zijn voor innovatie – maar dan moet je wél de tijd nemen om stil te staan bij wat echt werkt.” Ineke vult aan: “In een tijd van vergrijzing, personeelstekorten en digitalisering is samenwerken essentieel. Evidence based practice en kritisch blijven nadenken helpt om zorgprocessen slimmer, efficiënter en menselijker te maken. Alleen zo houden we de zorg werkbaar en toekomstbestendig.”

Leerpunten en vervolg
Voor studenten bleek het presenteren aan professionals leerzaam en uitdagend. Ineke: "We merkten dat onze studenten soms wat dominant waren in de discussies. Zij zijn gewend methodologisch kritisch te denken. Volgende keer laten we de professionals eerst hun inzichten delen, zodat de dialoog nog gelijkwaardiger wordt." Al met al was de leesclub zo’n succes dat een vervolg niet lang op zich laat wachten. De volgende sessie staat gepland voor november 2025, opnieuw met deelname van studenten én zorgprofessionals.

Robbert Gobbens is benoemd tot Medical Delta lector. Het is een eervolle erkenning die niet alleen zijn jarenlange inzet voor de ouderenzorg onderstreept, maar ook zijn verbindende rol tussen praktijkgericht en universitair onderwijs. Als lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen bij Hogeschool Inholland en als bijzonder hoogleraar aan de Tilburg University weet hij als geen ander hoe belangrijk het is om samen te werken aan een toekomstbestendige gezondheidszorg. Op 8 april is hij officieel geïnstalleerd tijdens de ‘werkconferentie ‘Actie in de Delta’ in Delft. 

Robbert zegt: “Ik wil mijn kennis over kwetsbare ouderen inzetten en mijn ervaringen delen in het verbinden van zorgpraktijk, onderwijs en onderzoek. Zo jaagt het Medical Delta Living Lab ‘Blended rehabilitation' hybride revalidatiezorg aan door technologie en innovatie te integreren in bestaande zorgpaden. Met mijn expertise in de ouderenzorg wil ik de komende jaren, samen met andere disciplines, bijdragen aan innovatieve oplossingen die eigen regie, zelfmanagement en kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen versterken. Hierbij staat de transdisciplinaire samenwerking tussen alle betrokken partijen wat mij betreft bovenaan: en dit is iets waar ik met deze benoeming extra op in kan zetten.” 

De Medical Delta-lectoraatsbenoeming versterkt zijn positie binnen het onderzoeksnetwerk waarin meerdere Zuid-Hollandse kennisinstellingen samenwerken aan innovatieve oplossingen voor de zorg van morgen. Robbert brengt hierin zijn expertise in rondom het verbeteren van de zelfredzaamheid en kwaliteit van leven van ouderen. Zijn benoeming biedt mooie kansen om praktijkgericht onderzoek verder te verankeren in regionale samenwerkingen tussen onderwijs, zorgorganisaties en gemeenten. 

Binnen Hogeschool Inholland speelt Robbert een centrale rol in het Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn. Hier werkt hij samen met studenten, docenten en partners uit de zorgsector aan concrete oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, zoals eenzaamheid, valpreventie en de toename van complexe zorgvragen onder ouderen. Met zijn werk draagt hij direct bij aan de thema’s adaptief vermogen en een gezonde leefomgeving, twee van de pijlers van Inhollands route naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. 

Over Actie in de Delta 
De werkconferentie Actie in de Delta werd georganiseerd door Leiden-Delft-Erasmus Universities, het samenwerkingsverband van Zuid-Hollandse hogescholen ZHIA (Zuid-Hollandse Impact Alliantie) en Medical Delta. Daarnaast zijn de provincie Zuid-Holland, Convergence, Delft Health Initiative, InnovationQuarter en Leiden Bio Science Park inhoudelijk betrokken. 

Over Medical Delta 
Medical Delta is een transdisciplinair samenwerkingsverband van meer dan 1.000 deelnemers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en vier Zuid-Hollandse hogescholen (De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Leiden en Hogeschool Inholland). Samen met bedrijven, zorginstellingen en overheden werken zij aan innovatieve oplossingen voor een duurzame gezondheidszorg. Dit doet Medical Delta onder meer met transdisciplinaire onderzoeksprogramma’s en praktijkgerichte living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het gezondheidszorg & innovatie ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten. 

Recent is een nieuwe partner, Pieter van Foreest, toegetreden tot ons Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation@Home.

Hieronder de link naar het artikel dat geplaatst is op de site van Medical Delta:

Pieter van Foreest toegetreden tot Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation@Home | Medical Delta

In het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home werken Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam samen met de Stichting Omring. Vanuit Inholland zijn lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen) en associate lector Laurence Alpay (E-health), onderdeel van de onderzoekslijn Medische Technologie, betrokken. 

Thuis revalideren gunstig voor herstel en kwaliteit van leven
Thuis revalideren na een opname is voor geriatrische patiënten gunstig voor het herstel en de kwaliteit van leven. Voor een snelle en soepele overgang van de geriatrische revalidatiezorg naar huis is echter niet altijd adequate ondersteuning beschikbaar. E-health kan cliënten en mantelzorgers thuis ondersteunen bij de revalidatie en de eigen regie en zelfmanagement van de betrokken ouderen bevorderen. “Ik ben ervan overtuigd dat e-health positief bijdraagt aan de revalidatie van ouderen en ook hun kwaliteit van leven verhoogt", zegt Robbert Gobbens.

Het Medical Delta Living Lab betreft een authentieke leeromgeving waarin studenten van diverse technische en zorg- en welzijnsopleidingen interprofessioneel aan de slag gaan met onderzoekers, het bedrijfsleven en de zorg. En ook met de ouderen en mantelzorgers zelf, op zoek naar effectieve e-health oplossingen. De vraagstukken uit het werkveld kunnen docenten bovendien gebruiken in hun lessen. Volgens Laurence Alpay zorgt juist door deze benadering, met co-creatie en co-design, ervoor dat alle stakeholders betrokken zijn: "Niet alleen bij het ontwerpen, maar ook bij de realisatie en implementatie van technologische oplossingen gericht op geriatrische revalidatie.”

Het living lab van Inholland is één van de vier nieuwe living labs waarin Zuid-Hollandse hogescholen deel uitmaken van Medical Delta, samen met zorginstellingen en bedrijven. De living labs hebben ieder 200.000 euro aan subsidie ontvangen. In alle labs, naast Inholland ook ondergebracht bij Hogeschool Rotterdam, De Haagse Hogeschool en Hogeschool Leiden, staan kansrijke technologische innovaties centraal om actuele zorgtechnologische vraagstukken op te lossen, met prominente aandacht voor preventie en zorg dichtbij huis.

Ondernemen, onderwijs en onderzoek onder één dak
Bijzonder aan de opzet van de living labs is dat lectoren van verschillende disciplines én zorginstellingen samen praktijkvragen oppakken. Ook bedrijven, eindgebruikers en universiteiten doen mee. Onderwijs, toegepast onderzoek en ondernemen vormen zo een bijzondere eenheid. De living labs geven op deze manier een extra stimulans aan het ‘health & technology-ecosysteem’ in Zuid-Holland. Eerder zijn al vijf andere living labs opgezet.

De nieuwe living labs krijgen hun vorm de komende maanden. Naast het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home gaat het om de volgende living labs:

• Het Medical Delta Living Lab Better In Better Out richt zich specifiek op de fitheid van patiënten met kanker voorafgaand en tijdens een behandeltraject. Dit lab komt voort uit een samenwerking tussen De Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam, in samenwerking met praktijkpartner HMC.
• Het Medical Delta Living Lab VIT for Life is met name bedoeld om met behulp van technologie mensen gezonder te krijgen die een verhoogd risico hebben op leefstijl-gerelateerde gezondheidsklachten. De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, de Stichting WMOradar en kinderfysiotherapie Westland werken samen in dit living lab.
• Het Medical Delta Living Lab Integrative Medicine Technology kijkt vooral naar non-farmacologische, complementaire en persoonsgerichte behandelwijzen, zoals het gebruik van natuurlijke producten bij de behandeling van klachten bij chronische aandoeningen, en het aantonen van de werking hiervan. Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, NVAA en Cure+ werken hierin samen.

Over Medical Delta
Medical Delta is een interdisciplinaire samenwerking van meer dan 280 wetenschappers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en hogescholen die samen met bedrijven en overheden aan technologische oplossingen voor de zorg werken. Dit doet Medical Delta met dertien interdisciplinaire wetenschappelijke programma’s en met praktijkgerichte field- en living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het Health & Technology ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten. Zie ook: www.medicaldelta.nl.