De masteropleiding Medical Imaging/Radiation Oncology (MIRO) mag vanaf 2 februari 2026 officieel als bekostigde deeltijdopleiding worden aangeboden vanuit Hogeschool Inholland. Het ministerie van OCW heeft op 29 augustus 2025 ingestemd met de aanvraag. Deze belangrijke stap volgt op het positieve advies van de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs van 18 augustus jongstleden. De bekostiging geldt specifiek voor de deeltijdvariant van de opleiding in Haarlem.

“Dit is een droom die uitkomt,” zegt Noortje Jonker, opleidingsmanager van de master MIRO. “Na jaren van bouwen en samenwerken is deze bekostiging een kroon op het werk van velen. Maar het is vooral een enorme stap vooruit voor toekomstige zorgprofessionals én hun patiënten. De studie wordt zo veel toegankelijker.”

Wat betekent dit concreet?
Studenten kunnen vanaf februari 2026 de master MIRO volgen tegen wettelijk collegegeld. Dit vergroot de toegankelijkheid van de opleiding voor (aankomend) zorgprofessionals binnen het vakgebied medische beeldvorming en radiotherapie. De volgend stap is dat de inschrijvingen binnenkort in Studielink worden opengesteld.

“We hebben deze opleiding altijd ontworpen met de praktijk voor ogen,” vult Jasper Leijten, tevens opleidingsmanager aan. “Die verankering in het werkveld was cruciaal – en nu werpt dat zijn vruchten af.”

Bouwend op stevige basis
Sinds 2012 is de MIRO als private opleiding aangeboden via Inholland Academy. Samen met het lectoraat Medische Technologie is de opleiding in die tijd opgebouwd, doorontwikkeld en stevig verankerd in het werkveld. Dat fundament betaalt zich nu uit in een bekostigde toekomst binnen het publieke stelsel van het hoger onderwijs.

“Deze bekostiging laat zien dat investeren in innovatie loont,” aldus een van onze betrokken docenten. “MIRO is nooit een standaardopleiding geweest. We combineren technologie, mensgerichtheid en praktijk – dat maakt ons uniek.”

Deze stap was alleen mogelijk dankzij de toewijding van velen. Collega’s van Inholland Academy, het lectoraat Medische Technologie, (gast)docenten, beleidsadviseurs, studenten en werkveldpartners hebben zich jarenlang ingezet voor deze opleiding. Hun kennis, betrokkenheid en geloof in de waarde van MIRO maken dit resultaat mogelijk.

Wat betekent vitaliteit vandaag de dag, nu zorg, klimaat en vertrouwen in instituties onder druk staan? En hoe kunnen hogescholen daarin het verschil maken – niet alleen als opleider, maar ook als partner in maatschappelijke verandering?  

Het antwoord ligt voor een belangrijk deel in samenwerking. Vanuit die overtuiging startten vier Zuid-Hollandse hogescholen acht jaar geleden samen het SPRONG-programma Vitale Delta, gefinancierd door Regieorgaan SIA. Het programma zette zich in om vitaliteit en gezondheid – fysiek, mentaal en sociaal, van jong tot oud – te bevorderen. Tijdens het eindsymposium op donderdag 18 september kwamen de resultaten en inzichten van deze gezamenlijke inzet samen, als sluitstuk van het programma. 

Voor de gelegenheid interviewden we Richard de Brabander (lector Ecosociaal Werk) en Janine Sikkens (onderzoeker E-health bij het lectoraat Medische technologie). Zij laten zien dat samenwerking onmisbaar is voor een gezonde en veerkrachtige samenleving. Hun perspectieven – sociaal én technologisch – lijken verschillend, maar sluiten verrassend goed op elkaar aan. 

Lees de interviews met Richard en Janine en ontdek hoe praktijkgericht onderzoek bijdraagt aan vitaliteit, veerkracht en sociale rechtvaardigheid.

Over Vitale Delta
Vitale Delta is een programma van Medical Delta waarin Hogeschool Inholland, Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam en De Haagse Hogeschool met tientallen partners werken aan een samenleving waarin mensen fysiek, mentaal en sociaal vitaal kunnen leven. Vanuit vier werkpakketten wordt praktijkgericht onderzoek gedaan – met en voor de praktijk. De Zuid-Hollandse samenwerking die binnen Vitale Delta ontstond, krijgt sinds kort een structureel vervolg in de Zuid-Hollandse Impact Alliantie (ZHIA). 

Gonneke Willemsen, directeur van het Inholland-domein Gezondheid, Sport en Welzijn, onderstreept dat belang: “Vitale Delta laat zien hoe we met vier Zuid-Hollandse hogescholen onze krachten bundelen. Door kennis, onderzoek en praktijk te verbinden, versterken we samen de basis voor een gezonde en veerkrachtige samenleving.” 

Zorgtechnologie vanuit de praktijk
Janine Sikkens werkte als werkpakketleider binnen Ondersteund Vitaal, waarin technologie werd ingezet om zelfregie en vitaliteit van zorgprofessionals en cliënten te vergroten. In projecten als The Box Concept en de lichtgevende blindenstok liet ze zien hoe technologie alleen werkt als het gebruiksvriendelijk en mensgericht is. 

“Er is veel zorgtechnologie, maar het perspectief van gebruikers wordt te weinig meegenomen,” zegt Janine. “Wat we binnen Vitale Delta doen, is technologie ontwikkelen in co-creatie met de praktijk – studenten, zorgorganisaties, cliënten. Zo zorgen we dat het niet op de plank blijft liggen, maar echt impact maakt.”

Sociale rechtvaardigheid als kompas
Voor Richard de Brabander, die samen met Hogeschool Leiden werkpakketleider was van Sociaal Vitaal, draait vitaliteit net zo goed om rechtvaardigheid. “Het zijn vaak de mensen in kwetsbare posities die het hardst worden geraakt door armoede, ongezonde leefomgevingen en klimaatverandering. Sociaal werkers moeten leren om niet alleen te ondersteunen, maar ook te agenderen.” 

In zijn lectoraat ontwikkelde hij het concept ‘ecosociaal werk’, waarmee hij pleit voor een verbreding van het sociaal domein. “Sociaal werk is sociaal: we hebben een collectieve verantwoordelijkheid. Problemen zijn vaak het gevolg van systemen – en dat moet je durven benoemen.” 

Wat verbindt: het menselijk perspectief
Wat de twee onderzoekers verbindt, is hun aandacht voor mensen. Zowel Janine als Richard betrekken studenten actief bij hun onderzoek. Ze werken met echte vraagstukken van zorgorganisaties, gemeenten en bewoners – en combineren technische en sociale kennis op een manier die typisch is voor Inholland: verbindend, inclusief en dichtbij. 

De Zuid-Hollandse samenwerking die binnen Vitale Delta ontstond, krijgt sinds kort een structureel vervolg in de Zuid-Hollandse Impact Alliantie (ZHIA). Een stap die volgens beiden essentieel is. “Voor grote vraagstukken moet je samenwerken,” zegt Janine. “En die samenwerking werkt alleen als je elkaar echt vertrouwt – dat is bij ons gelukt.” 

Benieuwd naar hun verhalen?
Lees de interviews met Richard en Janine en ontdek hoe hogescholen concreet bijdragen aan vitaliteit en veerkracht in onze samenleving:

• Lector Richard de Brabander over de rol van de sociaal werker
• Onderzoeker Janine Sikkens over technologie in zorg en welzijn

Om de druk op de zorg te verlichten en verder te verbeteren vestigen professionals en organisaties hun hoop op technologie. Tegelijkertijd worden de tools die er op de markt zijn niet voldoende benut. Janine Sikkens is onderzoeker E-health bij het lectoraat Medische Technologie van Hogeschool Inholland en koppelt technologische kennis met haar achtergrond in de zorg. “Er is veel zorgtechnologie, maar het perspectief van gebruikers wordt te weinig meegenomen. Hogescholen kunnen dit gat vullen.”

Janine werkte de afgelopen vier jaar aan verschillende onderzoeksprojecten binnen Vitale Delta, een samenwerkingsverband van de vier Zuid-Hollandse hogescholen (zie kader). Ze was verantwoordelijk voor het werkpakket ‘Ondersteund Vitaal’. “Doel is om de vitaliteit van professionals en cliënten te vergroten door met technologie bij te dragen aan hun zelfmanagement. Meer in het bijzonder richtten we onze onderzoeksactiviteiten op technologie voor preventie, AI om zorgtechnologie te ontwikkelen en e-health voor interprofessioneel werken en voor de thuisomgeving.”

Technologie om te gebruiken
Een belangrijk uitgangspunt is dat technologie niet alleen ontwikkeld maar vooral ook gebruikt wordt. “Ik heb zelf een achtergrond in fysiotherapie en bewegingswetenschappen en kijk als onderzoeker vanuit de behoefte van de gebruiker: hoe ontwikkel je technologie die verleidt, zodat het daadwerkelijk gebruikt wordt?” Het gaat niet alleen om high tech maar ook om low tech, als het maar impact heeft. “We hebben bijvoorbeeld een lichtgevende blindenstok ontwikkeld, zodat gebruikers in het donker opvallen als ze de straat oversteken.”

Monitoring op afstand
Janine noemt het project ‘The Box Concept’ als voorbeeld. “Dat begon met een concrete vraag van het Leids Universitair Medisch Centrum. Zij behandelen mensen met reumatische auto-immuunsysteemziekten die daarvoor steeds naar het ziekenhuis moeten komen. Dat is belastend voor de patiënten en geeft druk op het zorgsysteem. Kan monitoring op afstand de situatie niet verlichten? We hebben vanuit Vitale Delta in korte tijd binnen de hogescholen de juiste expertises verzameld, onderzoek gedaan en een proof of concept ontwikkeld.”

In co-creatie
Het voorbeeld laat zien hoe praktijkgericht en flexibel Vitale Delta te werk gaat. “Het principe is dat we altijd in co-creatie met praktijkpartners tot oplossingen komen, zodat we aansluiten op hun concrete vraag en behoeften. Ideeën ontstaan door inspiratiessessies met hen. Dan horen we bijvoorbeeld dat een zorgorganisatie door het enorme aanbod van zorgtechnologie moeilijk weet te kiezen. Studenten zoeken uit wat de beleving op de werkvloer is en of andere organisaties met dezelfde problematiek kampen. In vervolgsessies werken we aan oplossingen die we testen en aanpassen. Ook hier doen studenten actief mee. Zoals studenten Informatica die voor The Box Concept interviews met gebruikers afnamen en een prototype ontwikkelden.”

Technologie als middel
De betrokkenheid van het onderwijs is volgens Janine belangrijk. “Opleidingen moeten meegaan met de ontwikkelingen in de praktijk. Voor toekomstbestendig werken in de zorg wil je studenten laten zien wat de rol van technologie is en hoe je die vanuit een flexibele en tegelijk kritische houding eigen maakt en toepast. Het hoort bij een professional die een leven lang leert.” Natuurlijk blijft technologie ondersteunend aan de mens en niet andersom. “Binnen Vitale Delta bewaken we de balans met de verschillende werkpakketten. Ja, ‘ons’ werkpakket focust zich op technologie, maar andere werkpakketten gaan over het vergroten van eigen regie en vitaliteit, over fysiek vitaal zijn en over sociale weerbaarheid.”

Samenwerkende hogescholen
Voor Janine was het werk binnen Vitale Delta een bijzondere ervaring. “Acht jaar geleden is dit onderzoeksnetwerk ontstaan. Inmiddels voelen de collega’s van de Zuid-Hollandse hogescholen zo dichtbij. Deze gezamenlijke aanpak heeft de toekomst. Voor grote vraagstukken waar Vitale Delta aan werkt moet je als hogescholen samenwerken. Het vertrouwen en de lijnen zijn er nu. Laten we dit vasthouden.”

Zuid-Hollandse Impact Alliantie
Met de oprichting van de Zuid-Hollandse Impact Alliantie werken de vier hogescholen nu structureel samen. Wat Janine betreft is dat goed nieuws, ook voor de zorg. “Met onze lectoraten kunnen we heel goed een gat vullen om het perspectief van gebruikers mee te nemen in de ontwikkeling van zorgtechnologie. Onze mensen van onderzoek en onderwijs weten wat speelt in de praktijk en spreken de taal van de zorgprofessionals.”

Met de 17 miljoen euro die het kabinet en de zorgsector hebben gereserveerd in het nieuwe aanvullende zorgakkoord voor extra MRI-onderzoek bij vrouwen met dicht borstweefsel, lijkt een belangrijke stap gezet in de strijd tegen borstkanker. Radiologen en patiëntenorganisaties reageren positief. Maar wie gaat al die extra onderzoeken uitvoeren? En hoe zorgen we dat we de scans inbedden in zinnige diagnostiek?

Die vraag stellen Inholland-lector E-Health en Medische Technologie Harmen Bijwaard en Noortje Jonker, Opleidingsmanager MBRT & MIRO zich in het 21 juli verschenen opiniestuk in Trouw. Het extra geld voor scans is één ding, maar de uitvoering dreigt spaak te lopen door een structureel tekort aan MRI-laboranten. En in de investeringsplannen staat niets over het opleiden of behouden van MRI-laboranten.

“Uiteindelijk blijft een MRI-scan maken mensenwerk,” stelt Harmen. “De voorbereiding van de patiënt, het kiezen van de juiste protocollen, het begeleiden tijdens het vaak stressvolle onderzoek: allemaal handelingen waarbij een laborant essentieel is om tot een goede scan en veilige diagnose te komen.”

Het tekort is groot en structureel, met een te lage instroom in opleidingen, hoge werkdruk en weinig perspectief voor vakmensen. “We horen van professionals dat ze zich gereduceerd voelen tot knoppendrukkers,” signaleert Noortje. Dat leidt tot uitstroom en ondermijnt de ambitie om sneller en beter te screenen.

In het stuk pleiten zij daarom voor een realistische koers. Het beroep moet aantrekkelijker en toekomstbestendiger worden, met betere arbeidsvoorwaarden, meer autonomie en ontwikkelruimte voor de professionals die het verschil maken.

Daarnaast is slimmere inzet van data, harmonisatie van processen en een kritische blik op zinnige diagnostiek noodzakelijk om ook deze extra scans bij te laten dragen aan goede zorg.

Het is een oproep die raakt aan de kern van goede zorg: waardering voor de mensen die het werk doen en oog voor kwaliteit boven kwantiteit. De toekomstige zorgprofessionals die we ook bij Inholland opleiden.

Lees het volledige opiniestuk van Harmen Bijwaard en Noortje Jonker in Trouw van 21 juli 2025.

De bezorgdheid om de invloed van AI, misinformatie en digitale algoritmen op de publieke opinie en het stemgedrag neemt toe in aanloop naar de Europese Parlementsverkiezingen van 6 juni. Hogeschool Inholland en de gemeente Den Haag openden daarom deze week in de Centrale Bibliotheek de interactieve tentoonstelling Fabricated - Unravel Fact from Fiction in your Digital World, die een essentieel onderzoekend licht werpt op digitale, ontwrichtende desinformatie.

Bezoekers van Fabricated vergroten hun digitale geletterdheid met interactieve games en ervaringen. De tentoonstelling - waar ze leren over AI-gegenereerd nieuws, misinformatie, gerichte reclame en de complexe industrie die geld verdient aan het digitaal beïnvloeden van hun stem - helpt burgers zich voor te bereiden op de Europese Parlementsverkiezingen van 2024.

Digitale geletterdheid is essentieel
Met de Europese Parlementsverkiezingen op komst is digitale geletterdheid essentieel. Bijna de helft van de EU-burgers in de leeftijd van 16 tot 74 jaar mist de digitale basisvaardigheden om online politieke informatie juist te beoordelen. De directeur-generaal van UNESCO noemt desinformatie "een grote bedreiging voor stabiliteit en sociale cohesie." Het Sociaal Cultureel Planbureau rapporteert dat bijna de helft van de Nederlandse burgers zich zorgen maakt over online desinformatie, vooral na de deep fakes die we vorig jaar zagen bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Partnerschappen versterken digitale geletterdheid
Marije Deutekom, collegelid Hogeschool Inholland, opende de tentoonstelling officieel, samen met Victorine Egter van Wissekerke, beleidsadviseur Media bij de gemeente Den Haag en Nanette Bos, programmaleider cultuur en maatschappij bij de Centrale Bibliotheek. Marije: “Als hogeschool Inholland zetten we ons in om digitale geletterdheid te bevorderen in onze steeds digitaler wordende samenleving. Door samen te werken met verschillende belanghebbenden - waaronder gemeenten, ‘fact-checking’ instellingen en non-profitinstellingen - verrijken we niet alleen de onderwijservaringen van onze studenten, maar dragen we ook bij aan het bouwen van een veerkrachtige samenleving en een bruisende metropool. Deze tentoonstelling is een mooi voorbeeld van onze toewijding aan het integreren van partnerschappen die cruciale maatschappelijke uitdagingen aanpakken en hierop anticiperen, zowel lokaal als wereldwijd.”

Tentoonstelling helpt bij herkennen desinformatie
Ben Wagner, lector Media, Technology & Society bij Hogeschool Inholland: “De verspreiding van desinformatie via online platforms komt vooral voor bij verkiezingsgerelateerde content. Ons onderzoek heeft systematisch aangetoond hoe platformen worstelen om desinformatie op de juiste manier te identificeren en er adequaat op te reageren. Ik ben blij dat deze tentoonstelling het makkelijker maakt voor burgers om desinformatie te herkennen, zelfs als online platforms moeite hebben om dat te doen.”

Sustainable Media Lab
Fabricated is ontwikkeld door het Sustainable Media Lab (SML) van Hogeschool Inholland door onderzoekers Andy Sanchez en Susannah Montgomery (lectoraat Media, Technology & Society). Het lab gebruikt zijn kennis van mensenrechten en digitale technologie om interactieve ervaringen te ontwerpen die mensen helpen begrijpen hoe technologie onze samenleving beïnvloedt.

Partners zoals de TU Delft, de Digital Society School, en internationale organisaties zoals Agence France-Presse en Tactical Tech hebben bijgedragen aan deze educatieve en boeiende expo. De tentoonstelling is in Den Haag nog te zien tot en met 17 mei. Na Den Haag is Fabricated te zien in Brussel, Berlijn, en Amsterdam. 

 Tentoonstellingsdata en locaties: 

• 13-17 mei: Centrale Bibliotheek, Den Haag, Nederland 
• 22-24 mei: Tour & Taxis / CPDP Conferentie, Brussel, België
• 27-29 mei: re:publica festival, Berlijn, Duitsland
•  2-7 juni: OBA Javaplein, Amsterdam, Nederland 

Niet alleen bij geslaagde studenten en scholieren kan de vlag uit, maar ook bij de bacheloropleidingen Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) en de masteropleiding: Medical Imaging /Radiation Oncology (MIRO). Op 11 en 12 mei zijn deze opleidingen gevisiteerd met een zeer geslaagd resultaat. In dit artikel vertellen ze meer over het proces en geven ze tips voor andere opleidingen.

“Het proces verliep heel soepel binnen het team. Voorheen was een visitatie een heel spannend traject maar doordat we al zoveel kwaliteitsinstrumenten gebruiken ook tússen visitatiemomenten door, zou de uitslag eigenlijk geen verrassing moeten zijn”, aldus Noortje Jonker, teamleider MBRT & MIRO. “Tegenwoordig is een visitatie veel meer een ontwikkelingsgericht instrument, waarbij je als opleiding bij alle onderdelen wordt betrokken. Dat zorgt voor meer ontspanning in het team. We hadden tissues klaargezet, maar deze bleken niet nodig! Het visitatiepanel werd rondgeleid door onze studenten, heeft gesproken met het werkveld en docenten en heeft zo alle informatie bij elkaar kunnen verzamelen om een goed beeld te kunnen vormen van onze opleidingen”. Renée Schuitmaker, docent & coördinator kwaliteitszorg en –onderwijs, vult aan: "We deden het traject echt met elkaar, ook het schrijven van de zelfevaluatie. Het traject bracht energie, het heeft gemaakt dat op aspecten onze werkwijze en samenwerking is verbeterd. Op de visitatiedagen zelf was het gezond spannend, maar het gaf ook een goed gevoel om de opleiding samen met studenten en het werkveld te kunnen laten zien en veel complimenten te ontvangen”.

Visitatie de beste inwerkmethode 
Noortje startte samen met haar collega Fleur Wit in juni 2022 als teamleiders en kon direct aan de slag met het visitatietraject. “In feite hadden we ons geen betere inwerkmethode kunnen wensen. Voor een visitatie moet je je opleiding volledig doorgronden en van alle ins en outs op de hoogte zijn. We zijn bij onze start direct aan de slag gegaan om er samen met het team, de coördinator kwaliteitszorg en ondersteunende staf een gezamenlijk succes van te maken. Het is wél een heel intensieve start in een nieuwe rol. 

Complimenten en aandachtspunten 
Noortje: “In het advies van het auditpanel komen veel complimenten naar voren voor de MBRT- opleiding waar we erg blij mee zijn. We hebben een mooie opleiding en dit werd bevestigd door studenten en alumni. Studenten hebben overzicht en weten wat van hen verwacht wordt. Er staat een stevig docententeam en docenten zijn laagdrempelig benaderbaar. De opleiding is stevig verbonden met andere opleidingen in het land, we zijn ook internationaal goed aangehaakt. En niet onbelangrijk: zelden hebben zij een lectoraat gezien dat zo verbonden is met de opleiding”. 

“Over MIRO is aangegeven dat het een goed georganiseerde opleiding is waarbij er veel waardering is hoe wij omgaan met het verstevigen en versterken van de positionering van de beroepsbeoefenaar en het creëren van een horizontaal en verticaal loopbaanperspectief”, vertelt Fleur Wit. “En natuurlijk zijn er ook aandachtspunten: blijven investeren in transparantie en navolgbaarheid, ethiek nog beter verweven in ons programma, maar het is een beperkt aantal punten waar we ook direct vervolgstappen mee kunnen zetten”. 

Verbonden met het lectoraat Medische Technologie 
Het lectoraat is inderdaad op allerlei manieren betrokken bij MBRT en MIRO, vertelt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie, onder andere door reguliere overleggen met de teamleiders, met de onderzoeksgroep, de leergemeenschappen van MBRT alsook door de deelname in de raad van advies van de MIRO. Daarnaast wordt er voorlichting gegeven aan studenten en studeren er jaarlijks rond de 20 studenten bij het lectoraat af. Maar ik denk dat de belangrijkste verbinding wordt gelegd door deelname van (ex-)docenten van MBRT en MIRO in de kenniskring van het lectoraat. Dat zorgt ervoor dat de juiste thema's op de agenda komen en dat projecten worden bedacht en uitgevoerd die direct impact hebben op de MBRT en/of MIRO. Laat docenten meedenken en studenten meedoen met het opzetten en uitvoeren van onderzoek zodat dat direct ten goede komt aan hun eigen opleiding(en)”. 

Banenkans MBRT & MIRO vrijwel 100% 
Ook na het afronden van deze visitatie zitten de teams niet stil, vertelt Noortje. “Er zit ongelofelijk veel drive en kennis in onze teams. We hebben ook de ambitie om aan de slag te gaan met een curriculumvernieuwing voor de bachelor, waardoor de opleiding zich nog meer richt op studentenbinding. Bij de master MIRO zijn we aan het onderzoeken of een bekostigde variant haalbaar is. Uiteindelijk moet je als opleiding blijven vernieuwen en meegaan met je studenten en met de tijd. De vraag naar medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’er) wordt steeds groter. Wist je bijvoorbeeld dat de banenkans bij afstuderen momenteel vrijwel 100% is? Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat onze studenten werken met de meest recente techniek en om kunnen gaan met toenemende bevoegdheden als zij afstuderen.” 

Begin op tijd, wees open en betrek je team 
De laatste tips die Noortje heeft voor andere opleidingen die een visitatie zijn heel overzichtelijk: “Op tijd beginnen klinkt als een open deur, maar het voorkomt zogenoemde ‘visitatiedruk’ in je team. De proefvisitaties met de eigen Inholland auditorenpool waren een goede voorbereiding en getuigde echt van een collegiale waardering van ons werk met ruimte voor een kritisch noot. Betrek iedereen in de voorbereidingen, uiteindelijk is dit echt een teamprestatie. Geen gesloten deuren of ivoren torens, maar juist open zijn in je aanpak.“ 

Jaren geleden, in 1990, was Jelle student-assistent bij de hogeschool. Sindsdien is hij niet meer weggegaan. Hij rondde zijn studie af en begon aan een baan in het ziekenhuis. Tegelijkertijd bleef hij bij Hogeschool Inholland werken als docent. Dat laatste beviel zo goed dat hij enkele jaren later fulltime aan de slag ging bij Inholland. Inmiddels is hij onderzoeker bij de onderzoekslijn Medische Technologie en docent-adviseur blended learning voor de opleidingen Mondzorgkunde en Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken. Afgelopen jaar werd Jelle Onderzoeker van het Jaar. 

De locatie in Haarlem voelt nog altijd als een warm bad 
“Destijds wilde ik graag op de locatie in Haarlem werken. Haarlem voelde echt als een warm bad. Dat ervaar ik nog steeds zo”, vertelt Jelle. Jelle waardeert het persoonlijk contact binnen de hogeschool enorm. “Iedereen zegt elkaar gedag en je leert makkelijk collega’s kennen uit andere delen van de organisatie. Het voelt hier helemaal niet hiërarchisch.” 

Jelle richt zich tijdens zijn werk op radiotherapie. In zijn vakgebied ontmoet hij vaak mensen die een kwetsbare tijd doormaken als patiënt. “Ik heb daardoor geleerd hoe ik een waardevolle verbinding met iemand kan maken. Dat doe ik ook bij mijn studenten: ik vraag hoe het gaat en wat er bij hen speelt.” 

Al 25 jaar dezelfde werkgever: verveelt dat nooit? 
Mensen vragen Jelle regelmatig waarom hij al zo lang bij de hogeschool werkt. Verveelt dat nooit? “Ik heb niet het gevoel dat ik al jaren dezelfde baan heb”, legt Jelle uit. “Ik heb keer op keer mijn grens kunnen verleggen.” Jelle is begonnen als docent natuurkunde en docent stralingsdeskundigheid. Hij heeft zich ontwikkeld tot vakgroepleider radiotherapie. Later volgde hij een masteropleiding en werd lid van het Lectoraat Medische Therapie. Sinds dit studiejaar is hij ook adviseur blended learning geworden voor het cluster paramedisch. 

Jelle is altijd op zoek naar mogelijkheden om zichzelf te ontwikkelen. ‘”Inholland geeft mij de ruimte om mezelf te ontplooien en ik heb kansen gegrepen wanneer deze mij werden aangeboden.” Daarnaast krijgt hij in zijn eigen rol veel verantwoordelijkheid en vrijheid om te experimenteren. “Nadat ik akkoord heb gekregen voor een bepaald project, ervaar ik de vrijheid om daar zelf invulling aan te geven.”

Samenwerken 
Binnen het lectoraat werkt Jelle aan verschillende projecten. Hij werkt vaak in samenwerkingsverbanden met andere hogescholen, universiteiten en ziekenhuizen en het bedrijfsleven. Regelmatig bevinden deze partners zich zelfs buiten de landsgrens. Door de jaren heen heeft Jelle een groot en waardevol netwerk opgebouwd. 

De projecten die Jelle doet dragen bij aan de verbetering van het onderwijs. Zo ontwikkelde hij een softwaretool die het mogelijk maakt om studenten feedback te geven over hun intekening op CT-beelden. “Bij Hogeschool Inholland proberen we de student altijd centraal te zetten. Vaak lukt dit, maar ik weet zeker dat we dit nóg beter kunnen doen.” 

“Een ongeboren baby vangt meer straling tijdens een vlucht naar Barcelona of een week in de Alpen dan wanneer er een foto van zijn moeders’ longen wordt gemaakt". zegt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie en hoofd van onderzoeksproject ‘Röntgenstraling en vrouwen in verwachting’ (REVIVE). Op zijn initiatief en onder coördinatie van Colinda Vroonland voerde Fleur Wit, docent Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT), een systematische literatuurstudie uit.

Röntgenfoto meestal ongevaarlijk voor ongeboren baby
Volgens Bijwaard blijkt uit deze literatuurstudie dat wanneer een zwangere vrouw bijvoorbeeld haar enkel of sleutelbeen breekt, er zonder enig gevaar voor de baby een röntgenfoto kan worden gemaakt. “Deze lichaamsdelen en dus ook de röntgenbundel tijdens het onderzoek, bevinden zich ver van de ongeboren baby. Daarnaast werken we met zo min mogelijk straling en is de ‘strooistraling’, de straling die afketst en zo eventueel de baby nog zou kunnen bereiken, mede door verbeterde apparatuur bijna niet meer aanwezig. Naarmate de röntgenbundel dichter bij de baby in de buurt komt, neemt logischerwijs ook de kans op gezondheidsrisico’s voor de baby toe. Echter, voor veel röntgenonderzoek bij de moeder geldt dus dat er geen risico’s voor de ongeboren baby zijn.” Zelfs als de baby in de bundel komt zijn de risico’s van röntgenfoto’s zeer klein en in recente studies zelfs niet meer aantoonbaar.

Stress door slechte informatievoorziening
Een zeer geruststellende uitkomst volgens  Bijwaard. "Ware het niet dat uit het tweede deel van onze studie blijkt dat zwangere vrouwen vaak niet goed geïnformeerd worden door betrokken zorgmedewerkers over de risico’s voor hun baby. Doorgaans wordt ál het röntgenonderzoek bestempeld als gevaarlijk voor zwangere vrouwen.” In de interviews met tien vrouwen die tijdens hun zwangerschap een röntgenonderzoek ondergingen, gaven er negen aan onvolledig of verkeerd geïnformeerd te zijn. Dit zorgde in sommige gevallen voor onnodige stress: enkele vrouwen kampten met ongefundeerde schuldgevoelens jegens hun baby. Zo gaf een vrouw aan dat ze weinig vertrouwen had in de geruststellende woorden van de zorgmedewerker: “Die zegt alleen maar: ik heb nog niet meegemaakt dat het misging. Maar zij ziet die baby’tjes alleen de eerste week na de geboorte dus volgens mij was zij niet op de hoogte.” Ook het internet kon hen niet geruststellen omdat de verschillende ziekenhuissites geen eenduidige informatie verstrekken over de gezondheidsrisico’s van straling voor ongeboren baby’s. Zo gaf een zwangere vrouw aan dat ze haar laptop snel weer dichtklapte na een rondje Google: teveel en tegenstrijdige informatie.

Bijwaard: “Daarbij hebben we alleen vrouwen geïnterviewd die wél een röntgenonderzoek hebben laten doen tijdens hun zwangerschap. Wat als een zwangere vrouw röntgenonderzoek vermijdt omdat ze onterecht bang is dat de straling slecht is voor haar baby? In sommige gevallen kan dat tot zeer ernstige problemen leiden.” 

Oplossing: landelijke leidraad, e-learning en online voorlichting
Om zwangere vrouwen goed te informeren, moeten de betrokken zorgmedewerkers tijdens hun opleiding en daarna van de juiste kennis worden voorzien. In samenwerking met studenten van de opleiding Verloskunde en MBRT is er daarom de afgelopen jaren hard gewerkt aan diverse middelen. De onderzoekslijn Medische Technologie van Inholland heeft met het onderzoeksproject REVIVE bijgedragen aan een landelijke richtlijn voor de Nederlandse Vereniging Medische Beeldvorming & Radiotherapie (NVMBR). 

Bijwaard: “We zijn er natuurlijk heel trots op dat de beroepsvereniging van MBB’ers de landelijke richtlijn nu in gebruik heeft genomen. Naast de richtlijn is er ook een e-learning ontwikkeld voor professionals en studenten die ook onlangs in gebruik is genomen bij diverse opleidingen. Verder is er input geleverd voor Childbirthnetwork.nl, een initiatief van verschillende ziekenhuizen en een zorgverzekeraar om zwangere vrouwen duidelijkheid te geven over keuzes rondom zwangerschap. Voor alle middelen geldt dat het vooral om heldere communicatie gaat, zodat zwangere vrouwen een goede afweging kunnen maken om wel of geen röntgenonderzoek te ondergaan. We hopen daarmee onnodige ongerustheid weg te kunnen nemen.” 

Webinar risicocommunicatie over straling bij zwangere vrouwen en kinderen 
Wil je meer weten over REVIVE? Vrijdag 28 januari 2022 verzorgt Fleur Wit in samenwerking met de NVMBR een webinar over risicocommunicatie bij zwangere vrouwen en ouders van kinderen die een röntgenonderzoek moeten ondergaan. Aanmelden kan via de website van  de NVMBR

Drie ontwikkelrichtingen in het strategieverhaal
Collegevoorzitter Bart Combee opende de dag door het strategieverhaal van de hogeschool pakkend uiteen te zetten. Hij presenteerde daarbij de drie ontwikkelrichtingen:

• Samen leren, ontwikkelen en creëren wij.
• We starten vanuit maatschappelijke vraagstukken.
• We zijn herkenbaar en hebben profiel.

Na zijn pitch ging Bart Combee met studenten en domeindirecteur en vestigingsdirecteur Marije Deutekom in gesprek over deze ontwikkelrichtingen. Het publiek werd gevraagd welk gevoel het strategieverhaal bij ze opriep.

De verbinding tussen docent en student werd vervolgens letterlijk gelegd tijdens de Samen Vooruit-sessie live on stage. Collegelid Huug de Deugd legde vanuit het thema ‘persoonlijk leiderschap’ enkele stellingen voor aan student Ming Overbeek en lector Jürg Thölke (Authentic Leadership). Zo kropen zij ‘in elkaars hoofd’ en zagen de thema’s zo vanuit een ander perspectief.

Dialoogsessies in groepjes
Daarna gingen de collega’s zowel fysiek als online uiteen in groepjes voor de workshops. In de eerste ronde konden deelnemers meedenken over de ontwikkelrichtingen: ‘we starten vanuit maatschappelijke vraagstukken’ en ‘samen leren, ontwikkelen en creëren wij’. De groepjes werd gevraagd om na de dialoogsessies feedback te geven op drie vragen over deze ontwikkelrichtingen.

Later op de dag reflecteerde Bart Combee op de output van de workshops. Begrippen als verbinding, ruimte voor innovatie, focus, een externe blik of internationale context kwamen terug. Maar ook woorden zoals impact, focus en cultuur werden genoemd door collega’s.

Best practices in workshops
Bij de tweede workshopronde deelden collega’s hun best practices en vertelden over thema's die bij de ontwikkelingsrichtingen passen. Zowel fysiek als online inspireerden docenten én studenten elkaar. Zoals communicatiestudenten die vertellen over ‘eigenaarschap’ en wat dit betekent voor het onderwijs dat zij volgen. Of de presentatie over de app FeedbackFruits, waarmee de opleidingen Sportkunde en Social Work al werken. Collega’s konden elkaar het hemd van het lijf vragen over dit interactiemiddel.

Keynote Petra Biemans
Jubilerend lector Petra Biemans (HRM & Persoonlijk Ondernemerschap) gaf aan het einde van de middag een prikkelende keynote. Het ging over haar praktijkgerichte onderzoek naar de verandering van werk, de inrichting van organisatie en werk en de rol die HRM-beleid en management hierbij kunnen spelen. 

Zes jaar onderzoek heeft ze gebundeld in ‘De kracht van verbinding’ over de ‘next generation professionals’. Tijdens haar speech vroeg zij het online én fysieke publiek naar mooie voorbeelden van Inholland-projecten waarbij waar interdisciplinair gewerkt wordt en waar leren, werken en innoveren met elkaar zijn verbonden. Er kwamen direct reacties van kijkers: zoals labonderwijs bij Creative Business en het Sluislab.

Petra eindigde met een krachtige boodschap om de handen ineen te slaan. Om docenten fit for the future te maken, om werkenden te professionaliseren en om het ecosysteem van kiezende jongeren, werkenden en onze organisatie met elkaar te verbinden. Dat doen we volgens Petra samen: vanuit onze passie voor het werk, studenten en organisatie.

Winnaars Wij Inholland awards
Last but not least was het tijd voor de uitreiking van de Wij Inholland awards voor de Docent en Onderzoeker van het jaar 2021-2022. Aan collegelid Huug de Deugd en domein- en locatiedirecteur Nahied Rezwani de eer om de awards uit te reiken.

Jelle Scheurleer mag zich Onderzoeker van het jaar noemen vanwege zijn onderzoeksproject Panoptes. Jelle is onderzoeker bij de onderzoekslijn Medische Technologie en docent bij de opleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken in Haarlem. Renske de Beijer, docent Social Work en Sportkunde bij domein Gezondheid, Sport en Welzijn in Haarlem, is de nieuwe Docent van het jaar. Zij viel volgens de jury op met haar ontwikkelkracht bij onderwijsinnovatie. Beide collega’s namen naast de award, een mooie bos bloemen en een geldprijs van 2500,- in ontvangst.

Terugkijken uitreiking Wij Inholland awards en Dag van het Onderwijs & Onderzoek 2021:

De Wij Inholland awards Docent en Onderzoeker van het jaar 2021-2021 zijn donderdag uitgereikt tijdens de Dag van het Onderwijs & Onderzoek in Rotterdam. De awards gaan jaarlijks naar collega’s die bijzonder werk verrichten. Jelle Scheurleer mag zich dit keer Onderzoeker van het jaar noemen. Renske de Beijer ging er vandoor met de Wij Inholland award voor Docent van het jaar.

Zowel de jury als alle collega’s van Inholland konden stemmen op zes genomineerde onderzoekers en docenten. Renske en Jelle kwamen als winnaars uit de bus. Tijdens de zinderende finale op de Dag van het Onderwijs & Onderzoek was het eer aan collegelid Huug de Deugd en domein- en locatiedirecteur Nahied Rezwani om de gelukkigen te feliciteren en in de bloemen te zetten.

‘Renske is een bron van inspiratie’
Renske de Beijer, docent Social Work en Sportkunde bij het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn in Haarlem, werkt nog maar anderhalf jaar bij Inholland, en mag zich nu al Docent van het jaar noemen. Zij valt volgens de jury op met haar ontwikkelkracht in onderwijsinnovatie. De jury is voroal enthousiast over Renske’s passie in het uitoefenen van haar vak. ‘’Ze is erg toegewijd aan haar studenten en collega’s, werkt ‘persoonlijk en dichtbij’ en is een bron van inspiratie. De jury heeft grote bewondering voor haar ontwikkelingskracht en snelheid waarmee zij onderwijsontwikkeling, in co-creatie weet vorm te geven.’’

Nadat Renske de award in ontvangst had genomen, vertelde zij hoe bijzonder ze het winnen van de prijs vond. ‘’Dat wij ondanks de coronatijd toch dat netwerk met elkaar als docenten en studenten kunnen vormen, dat vind ik heel tof.’’

‘Bij Jelle komt alles samen’
Jelle Scheurleer is onderzoeker bij de onderzoekslijn Medische Technologie en docent bij de opleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken in Haarlem. Jelle was genomineerd vanwege zijn onderzoeksproject Panoptes. In het juryrapport lezen we: ‘‘De jury heeft grote waardering voor de wijze waarop Jelle de ontwikkeling van een complex softwaretool met succes heeft weten te klaren. Bij Jelle komt alles samen. Het getuigt van een methodologisch hoogwaardig, innovatief onderzoek met impact, dat inspeelt op behoeftes van het werkveld.’’

In zijn dankwoord zei Jelle: ‘’Dit werk was niet mogelijk geweest zonder de partners bij het Amsterdam UMC en de University of Manchester, en het vertrouwen van mijn lector.’’

Met de award, kregen Jelle en Renske ook nog een mooie bos bloemen en een geldprijs van 2.500 euro. Je kunt de uitreiking van de awards hieronder terugkijken.

Regieorgaan SIA heeft de RAAK Publiek subsidieaanvraag gehonoreerd voor het project Kunstmatige Intelligentie voor Medisch Beeldvormings- en Bestralingsdeskundigen (KIM). De onderzoekslijn Medische Technologie van Hogeschool Inholland is penvoerder van dit tweejarige project, dat 1 maart 2021 van start gaat. Naast andere hogescholen met een MBRT-opleiding maken de beroepsverenigingen van MBB’ers (NVMBR) en radiologen (NVvR), het Erasmus MC en het RIVM onderdeel uit van het projectconsortium.

Kunstmatige intelligentie (AI) heeft de wereld van de radiologie de laatste jaren ingrijpend veranderd. Ook het werk van MBB’ers (Medisch Beeldvormings- en Bestralingsdeskundigen) verandert daardoor sterk. AI wordt namelijk niet alleen ingezet voor beeldherkenning en diagnose, maar bijvoorbeeld ook voor workflowmanagement, reconstructie van CT-beelden en voor automatische planning van radiotherapie. Taken die typisch door MBB'ers worden uitgevoerd.

Dit veranderende werkterrein van MBB’ers matcht nog niet voldoende met het onderwijs. Studenten van de opleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) komen tot dusver niet of nauwelijks in aanraking met AI. De roep om dit kennishiaat te vullen wordt dan ook steeds luider.

Project KIM hoopt een antwoord te geven op de impact van AI op de praktijk. “Met deze subsidie kunnen wij met partners uit onderwijs en werkveld een belangrijk begin maken met AI-onderwijs voor de beroepspraktijk en onze eigen MBRT-studenten”, reageert Inholland-lector en penvoerder Harmen Bijwaard (Medische Technologie). “Hiermee kunnen we studenten en werkende professionals beter voorbereiden op grote veranderingen die AI nu al teweegbrengt in de beroepspraktijk van MBB’ers.”

Meer lees je in het projectvoorstel (pdf).

Hoe gevaarlijk is röntgenstraling voor het ongeboren kind? Onderzoek wijst uit dat het gezondheidsrisico zeer beperkt is, terwijl de verwarring daarover bij zwangere patiënten groot is. Vandaar dat onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland een landelijke leidraad en e-learning ontwikkelen om die onzekerheid weg te nemen.

“In recente publicaties komt naar voren dat CT-scans risico’s kunnen opleveren voor kinderen”, zegt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie. “Ik vroeg me af hoe dat zit met ongeboren kinderen. Fleur Wit, docente Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken, is voor haar masterthesis in de wetenschappelijke literatuur gedoken en vond nauwelijks gezondheidsrisico's. Wat we wel constateerden was dat er bij zwangere patiënten veel vragen over zijn. Dit heeft te maken met verschillende werkwijzen van ziekenhuizen. Bij sommige krijgen ze een loodschort, bij andere niet. Dat zorgt voor verwarring.” De waarschuwingsborden in wachtruimten dragen bij aan die verwarring (zoals onderstaande voorbeelden).

Landelijke leidraad en e-learning
Bij de eerste verwarring blijft het niet. Want als zwangere patiënten er vragen over stellen aan de dienstdoende professionals, de medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen, dan kunnen die daar vaak geen precies antwoord op geven. De onderzoekslijn Medische Technologie wilde daar iets aan doen. “Met het onderzoeksproject ‘Röntgenstraling en vrouwen in verwachting’ (REVIVE) werken we toe naar een landelijke richtlijn voor de beroepsvereniging om tot een uniforme en beargumenteerde werkwijze te komen”, zegt Harmen. “Daarnaast ontwikkelen we e-learning voor huidige professionals en studenten. In beide onderdelen gaat het vooral om heldere communicatie met zwangere patiënten.”

Interviews door studenten
“Voor het project hebben we studenten van Inholland ingezet”, zegt onderzoeker Colinda Vroonland. “Zo waren er twee afstudeeronderzoeken bij de opleiding Verloskunde, één onder vrouwen die recent zwanger waren, de ander onder zwangere vrouwen die zelf röntgenonderzoek hebben gehad. De vraag was onder meer of en hoe zij over de gezondheidsrisico’s geïnformeerd willen worden. Daarnaast waren er studenten van Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken betrokken bij de focusgroepen met professionals. Daarin gaven de studenten hun input voor de e-learning zodat deze ook geschikt zou zijn voor het curriculum van hun opleiding.” 

Visuele communicatie
“Een opvallend resultaat uit het onderzoek was dat maar liefst 20 procent van de ondervraagde vrouwen helemaal niet geïnformeerd wil worden”, zegt Harmen. “Bij de overige 80 procent moet je de gezondheidsrisico’s op een heel eenvoudige, visuele manier uitleggen. Voor de duidelijkheid: met een longfoto krijg je ongeveer evenveel straling binnen als met een vliegreis van 2,5 uur of het eten van 100 bananen. Omdat de foetus niet in de röntgenbundel ligt bij een longfoto, ontvangt deze een nog veel kleinere dosis. Er is een zeer kleine toegevoegde kans op kanker, wat je in beeld kan brengen door in een pictogrammatrix met allemaal blauwe puntjes één puntje rood te maken. Het effect is in recente epidemiologische studies niet meer aantoonbaar.”

Onderdeel MBRT-opleiding
Zowel de leidraad als het materiaal voor e-learning is aangeboden aan de beroepsvereniging voor medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’ers). “Bij e-learning gaat het over onderzoek naar de effecten van straling, patiëntencommunicatie. We hebben voor een digitale variant gekozen, zodat alle MBB’ers in Nederland het eenvoudig kunnen volgen, ook na hun werk. Daarnaast willen we dit lesmateriaal toevoegen aan het curriculum van de MBRT-opleiding van Inholland. De overige Nederlandse MBRT-opleidingen volgen hopelijk later.”

Online voorlichting
Harmen is ondertussen druk bezig met het opzetten van een vervolgproject. “We willen online voorlichting geven aan zwangere patiënten, als onderdeel van de website van het RIVM. Daar moet duidelijke risico-informatie op staan. Zo willen we voorkomen dat vrouwen uit angst voor straling besluiten geen röntgenonderzoek te doen. Dat zou wél risicovol kunnen zijn.”

In het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home werken Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam samen met de Stichting Omring. Vanuit Inholland zijn lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen) en associate lector Laurence Alpay (E-health), onderdeel van de onderzoekslijn Medische Technologie, betrokken. 

Thuis revalideren gunstig voor herstel en kwaliteit van leven
Thuis revalideren na een opname is voor geriatrische patiënten gunstig voor het herstel en de kwaliteit van leven. Voor een snelle en soepele overgang van de geriatrische revalidatiezorg naar huis is echter niet altijd adequate ondersteuning beschikbaar. E-health kan cliënten en mantelzorgers thuis ondersteunen bij de revalidatie en de eigen regie en zelfmanagement van de betrokken ouderen bevorderen. “Ik ben ervan overtuigd dat e-health positief bijdraagt aan de revalidatie van ouderen en ook hun kwaliteit van leven verhoogt", zegt Robbert Gobbens.

Het Medical Delta Living Lab betreft een authentieke leeromgeving waarin studenten van diverse technische en zorg- en welzijnsopleidingen interprofessioneel aan de slag gaan met onderzoekers, het bedrijfsleven en de zorg. En ook met de ouderen en mantelzorgers zelf, op zoek naar effectieve e-health oplossingen. De vraagstukken uit het werkveld kunnen docenten bovendien gebruiken in hun lessen. Volgens Laurence Alpay zorgt juist door deze benadering, met co-creatie en co-design, ervoor dat alle stakeholders betrokken zijn: "Niet alleen bij het ontwerpen, maar ook bij de realisatie en implementatie van technologische oplossingen gericht op geriatrische revalidatie.”

Het living lab van Inholland is één van de vier nieuwe living labs waarin Zuid-Hollandse hogescholen deel uitmaken van Medical Delta, samen met zorginstellingen en bedrijven. De living labs hebben ieder 200.000 euro aan subsidie ontvangen. In alle labs, naast Inholland ook ondergebracht bij Hogeschool Rotterdam, De Haagse Hogeschool en Hogeschool Leiden, staan kansrijke technologische innovaties centraal om actuele zorgtechnologische vraagstukken op te lossen, met prominente aandacht voor preventie en zorg dichtbij huis.

Ondernemen, onderwijs en onderzoek onder één dak
Bijzonder aan de opzet van de living labs is dat lectoren van verschillende disciplines én zorginstellingen samen praktijkvragen oppakken. Ook bedrijven, eindgebruikers en universiteiten doen mee. Onderwijs, toegepast onderzoek en ondernemen vormen zo een bijzondere eenheid. De living labs geven op deze manier een extra stimulans aan het ‘health & technology-ecosysteem’ in Zuid-Holland. Eerder zijn al vijf andere living labs opgezet.

De nieuwe living labs krijgen hun vorm de komende maanden. Naast het Medical Delta Living Lab Geriatric Rehabilitation @Home gaat het om de volgende living labs:

• Het Medical Delta Living Lab Better In Better Out richt zich specifiek op de fitheid van patiënten met kanker voorafgaand en tijdens een behandeltraject. Dit lab komt voort uit een samenwerking tussen De Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam, in samenwerking met praktijkpartner HMC.
• Het Medical Delta Living Lab VIT for Life is met name bedoeld om met behulp van technologie mensen gezonder te krijgen die een verhoogd risico hebben op leefstijl-gerelateerde gezondheidsklachten. De Haagse Hogeschool, Hogeschool Rotterdam, de Stichting WMOradar en kinderfysiotherapie Westland werken samen in dit living lab.
• Het Medical Delta Living Lab Integrative Medicine Technology kijkt vooral naar non-farmacologische, complementaire en persoonsgerichte behandelwijzen, zoals het gebruik van natuurlijke producten bij de behandeling van klachten bij chronische aandoeningen, en het aantonen van de werking hiervan. Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, NVAA en Cure+ werken hierin samen.

Over Medical Delta
Medical Delta is een interdisciplinaire samenwerking van meer dan 280 wetenschappers van Erasmus Universiteit, Erasmus MC, TU Delft, LUMC, Universiteit Leiden en hogescholen die samen met bedrijven en overheden aan technologische oplossingen voor de zorg werken. Dit doet Medical Delta met dertien interdisciplinaire wetenschappelijke programma’s en met praktijkgerichte field- en living labs. Medical Delta vormt hiermee de spil van het Health & Technology ecosysteem in Zuid-Holland en daarbuiten. Zie ook: www.medicaldelta.nl.

“E-health is een breed begrip”, zegt Alpay. “Eigenlijk vallen daar alle digitale middelen onder om de gezondheid van mensen te verbeteren. Denk aan mobiele applicaties en interactieve websites. Technologisch kan er heel veel en de ontwikkelingen blijven doorgaan, bijvoorbeeld richting slimme horloges en kleding met sensoren. Niet alleen de technische werking is belangrijk, maar ook de mens zoals die in de visie van Inholland centraal staat.”

Acceptatie van e-health
Je kunt nog zulke mooie applicaties ontwikkelen, als specialisten en patiënten ze niet gebruiken, heb je er weinig aan. Vandaar dat Alpay kijkt naar wie de e-health-middelen gebruikt en in welke context. “Het gaat om de acceptatie en het gebruik van die middelen. Daarbij is het heel belangrijk te beseffen dat ze professionals niet vervangen maar ondersteunen. Het uitgangspunt is om hun werk gemakkelijker te maken. Zijn professionals zich daarvan bewust, dan zijn ze eerder bereid die middelen te omarmen.”

Via co-creatie naar maatwerk
Bij de ontwikkeling van nieuwe e-health-middelen is de focus op de mens, de gebruiker, zeer belangrijk, benadrukt Alpay. “Ik ben voorstander van co-creatie. Betrek in een vroeg stadium technologen én gebruikers bij het ontwerp, zij moeten elkaars taal leren begrijpen. Bekijk vanuit een multidimensionaal perspectief of een oplossing in een bepaalde context kans van slagen heeft. Dat is altijd maatwerk, want wat bijvoorbeeld in de thuiszorg werkt is niet per se succesvol in de fysiotherapie.”

Effectievere zorg?
Natuurlijk kijken bestuurders en financiers in de zorg naar de effectiviteit van e-health. Besparen instellingen er geld mee? Kan er meer zorg worden gegeven met minder mensen, nu de arbeidsmarkt zo krap is? Er is geen eenvoudig antwoord. “De resultaten zijn slechts versnipperd voor handen. Er zijn veel meer effectstudies en best practices nodig.”

Studenten bewust maken
Het onderzoek van Medische Technologie richt zich op een aantal thema’s, zoals zelfmanagement: hoe kan e-health zelfmanagement van patiënten bevorderen. Of persuasieve e-health: kunnen applicaties de levensstijl van patiënten én gezonde burgers beïnvloeden en gedragsverandering ondersteunen. Alpay slaat met haar medeonderzoekers ook een brug naar het onderwijs. “We willen studenten bewust maken van de nieuwe technologische mogelijkheden en ook kritische kijken naar deze technologische ontwikkeling. Zij zijn immers de professionals van de toekomst. Daar hoort ook professionalisering van docenten bij. Met trainingen maken we hen daarvan bewust.”

Over vijf jaar
Volgens Alpay is e-health niet meer weg te denken uit de zorg, zeker niet over pakweg vijf jaar. “Dan verwacht ik dat burgers betere toegang hebben tot gevalideerde medische informatie. Ook zullen er meer applicaties beschikbaar zijn voor consumenten om gezond te blijven. De bewustwording van de meerwaarde zal zijn toegenomen en meer instellingen maken meer gebruik van e-health. Die ontwikkeling komt er ook echt als alle medische opleidingen e-health een stevige plek geven in het curriculum. En dan zal je zien dat e-health vanzelfsprekend wordt voor de komende generatie zorgprofessionals.”

Om de bewustwording onder toekomstige beweeg- en leefstijlprofessionals wat betreft de technologische mogelijkheden en de toepassing van e-health voor leefstijlverbetering te vergroten, zijn ervaringsverhalen van leefstijlprofessionals opgehaald. Deze zijn samengevoegd in een video, speciaal voor derde- en vierdejaarsstudenten van de opleiding Sportkunde. Zo gebruikt Gert Jan de Jong, alumnus Sportkunde, apps en wearables in de begeleiding van cliënten binnen zijn eigen personal training bedrijf.

"In de praktijk van leefstijlcoaching komt steeds meer aandacht voor e-health", vertellen Joan Dallinga en Katja Braam, onderzoekers Kracht van Sport. "We merken dat de toepassing hiervan in de dagelijkse praktijk om nieuwe kennis en vaardigheden vraagt. Daarom willen we de huidige en toekomstige leefstijlprofessionals hulpmiddelen aanreiken. Zo willen we hen ondersteunen om e-health te benutten in de begeleiding van hun cliënten. Met deze onderwijsmodule maken we daarmee een start.”

De video is onderdeel van een online e-health-module op het gebied van leefstijlverbetering. Een projectgroep, bestaande uit docenten Sportkunde en onderzoekers vanuit Kracht van Sport en Medische Technologie, dragen bij aan het onderzoeksproject, dat gefinancierd wordt door het Rengelink fonds.

Een zestal docenten uit mbo en hbo volgde dit najaar de Experttraining e-health van Inholland Academy. Een verdieping op de eerder gevolgde basistraining. Met als kers op de taart een zelfontwikkeld en praktisch toepasbaar onderwijsproduct of e-health-toepassing voor de eigen opleiding. Janneke Scheerman, docent bij de Inholland-opleiding Mondzorgkunde en Linda Leuven, docent Verpleegkunde bij Nova College volgden de training. Wat voor onderwijstoepassing hebben zij ontwikkeld?

De samenleving verandert. Het aantal zorgverleners neemt af, terwijl het aantal patiënten toeneemt. E-health biedt de kans om de zorg doelmatiger te organiseren. Dat maakt de inzet van nieuwe technologieën steeds belangrijker. Maar hoe zorg je ervoor dat ze ook daadwerkelijk worden gebruikt? “De opleidingsmanager van de opleiding Mondzorgkunde heeft mij de opdracht gegeven om een onderwijsmodule te ontwikkelen om studenten op de hoogte te brengen van nieuwe mobiele technieken en inzicht te geven hoe ze deze technieken in kunnen zetten bij het verbeteren van de mondzorg”, vertelt Janneke.

Ze gebruikte de bijeenkomsten van de experttraining om de module te ontwikkelen. “De module bestaat uit diverse colleges over e-health en digitale gedragsveranderingstechnieken. Daarnaast gaan de studenten zelf aan de slag in werkgroepen. Ze krijgen de opdracht om in de appstore een mondzorg-app uit te zoeken en deze vervolgens aan elkaar te presenteren. In deze presentaties geven studenten onder andere aan welke digitale gedragsveranderingstechnieken in de app zijn verwerkt. Je kunt als docent wel vertellen welke apps er allemaal zijn maar beter is het om studenten de vaardigheden aan te leren om een app goed te beoordelen op functionaliteit en toepasbaarheid.”

De module is nog geen vast onderdeel van het curriculum van de opleiding Mondzorgkunde. “Het voordeel van deze opzet is dat het onderwijs niet elk jaar veranderd hoeft te worden. Binnenkort bespreek ik met de curriculumcommissie hoe de module toegepast kan worden. Tot die tijd kan ik de opzet alvast testen, door de module als keuzeonderwijs aan te bieden.” Janneke was de enige deelnemer vanuit haar opleiding. “Achteraf vond ik dat jammer. Je mist dat je inhoudelijk met elkaar kunt sparren om zo het onderwijsproduct naar een hoger niveau te tillen. Gelukkig hebben de trainers, Laurence Alpay en Ybranda Koster, veel ervaring in het opzetten van onderwijs. Zij hebben me dan ook goed kunnen helpen waardoor ik uiteindelijk toch een mooie module heb kunnen ontwikkelen.”

Altijd actueel en up-to-date
Linda was niet de enige deelnemer vanuit het Nova College. “We namen het leeuwendeel van de plekken in beslag”, lacht ze. Een afvaardiging van maar liefst vijf Nova-docenten Verpleegkunde volgde de training als groep. “Er is van alles te bedenken op het gebied van e-health. Een app, robot of de inzet van Facetime om maar wat mogelijkheden te noemen. Al pratende kwamen we erachter dat de meerwaarde voor het Nova College niet was om een nieuwe toepassing te bedenken, maar om te zorgen dat e-health in het onderwijs geïntegreerd wordt.”

De trainingsbijeenkomsten hebben de vijf collega’s vervolgens gebruikt om e-health in de opleiding te integreren. Zoals in het verpleegplan. “Hierin staat welke zorg iemand nodig heeft en waar je op moet letten bij de verzorging. We hebben een vaste vraag toegevoegd: hoe pas je e-health toe? Het voordeel is dat studenten actief op zoek gaan naar de toepassingen die op dat moment beschikbaar zijn. Met verrassende uitkomsten, studenten zijn echt heel goed en creatief in het zoeken naar mogelijkheden. Daarbij zorg je er op deze manier ook voor dat wat je toepast up-to-date is en dat je niet afhankelijk bent van bepaalde toepassingen, die wellicht over een poosje weer verouderd zijn.” Hoe de studenten het toevoegen van de vraag vinden? “Het is ze volgens mij niet eens opgevallen! Voor hen is het een gegeven. Vanaf het moment dat ze de vraag lezen, vinden ze het niet meer dan normaal om na te denken over e-health-toepassingen.”

Toepassen in de praktijk
Laurence Alpay, associate lector E-health bij Inholland en een van de trainers: “Met de experttraining hebben we gekeken hoe we e-health kunnen toepassen in de praktijk van het onderwijs. Tijdens de training werkte iedereen aan een eigen product of onderwijseenheid. De deelnemers voelden zich echt eigenaar van hun onderwijsproduct.” Dat kan Linda beamen, ze was erg onder de indruk van de trainers. “Het is hun kracht om de juiste, open vragen te stellen. Hierdoor ga je nadenken over waar je echt behoefte aan hebt en krijg je de vrijheid om breder te denken dan het ontwikkelen van een e-health-toepassing. Zonder hen waren we nooit tot deze oplossing gekomen.”

Verpleegkundige-in-opleiding Samira vindt het een meerwaarde om met Elektrotechniek samen te werken. “Als verpleegkundige ken je de technische mogelijkheden vaak niet. Dan kan het gebeuren dat je een oplossing bedenkt die helemaal niet kan, en dat is zonde van je tijd en energie. In deze opzet krijg je tijdens de brainstorm gelijk al feedback zodat je je kunt richten op een haalbare oplossing. Dankzij de e-healthdagen ben ik me veel bewuster geworden van de meerwaarde van andere vakgebieden. Je hebt elkaar nodig om tot een goede oplossing te komen.” Haar groepsgenoot Anouk, student Verpleegkunde, gaat zelfs nog een stap verder. “Alleen Verpleegkunde en Elektrotechniek bij elkaar is niet genoeg. Je zou er ook iemand bij moeten hebben voor de financiën of die verstand heeft van verzekeringen. En zo zijn er vast nog andere disciplines die van meerwaarde kunnen zijn bij het bedenken van een zorgoplossing.”

Buiten de eigen kaders denken
Toenemende vergrijzing en dreigende personeelstekorten; de problemen in de zorg maken de inzet van technische zorgoplossingen steeds belangrijker. “Er is technisch veel mogelijk maar dat sluit niet altijd aan bij de zorg. De zorg moet aangeven waar ze behoefte aan heeft.” En dat lukt alleen als je elkaar weet te vinden, aldus Ybranda. “Ik merk dat de studenten Verpleegkunde na de e-healthdagen meer out-of-the-box denken en ook buiten de eigen kaders van hun eigen opleiding durven te kijken. Ze betrekken sneller andere partijen bij hun oplossingen. Dat vind ik een goede ontwikkeling.”

Radartjes beginnen te draaien
In totaal gingen dit jaar ruim 400 eerstejaarsstudenten van de opleidingen Verpleegkunde (Amsterdam en Alkmaar) en Elektrotechniek (Alkmaar) in Alkmaar aan de slag met het bedenken van e-healthoplossingen. In een Hackaton-achtige werkvorm werkten ze in groepjes aan een oplossing voor een casus, bestaande uit een doelgroep, probleem en doelstelling. Kjell, student Elektrotechniek: “In het begin ging het over zorg en ziektebeelden, dat vond ik minder interessant. Voor mij werd het pas leuk toen we naar de oplossing gingen zoeken. Al gingen mijn radartjes al wel draaien toen mijn groepsgenoten van Verpleegkunde het probleem in beeld probeerden te krijgen. Dat heb ik wel geleerd, dat je voor een goede zorgoplossing die medische informatie gewoon nodig hebt.”

Over de schutting kijken
Het werken met e-health binnen diverse opleidingen zorgt ervoor dat toekomstige professionals leren van het belang van de ontwikkelingen op zowel zorg als technologisch gebied. Niels Gemen is als docent bij de opleiding Verpleegkunde bij de e-healthdagen betrokken. “De e-healthdagen brengen zorg en elektrotechniek bij elkaar. We bieden onze studenten de mogelijkheid om over de eigen schutting heen te kijken. Met mooie resultaten!” Hij doelt op de diverse oplossingen die na afloop van elk dagdeel aan elkaar worden gepresenteerd. “Het mooiste zou zijn als we na de e-healthdagen samen verder gaan met het uitwerken van de oplossingen. Nu gebeurt dat nog binnen de opleidingen afzonderlijk. Hoe kunnen we dit nog verder integreren? En wellicht ook nog andere opleidingen betrekken? Dan ontstaan er echt mooie dingen!”

Onverwachte combinatie die werkt
Cees Jeroen Bes is docent Elektrotechniek en begeleidt de groepjes waar nodig. “Onze studenten waren niet gelijk enthousiast. Verpleegkunde, wat moesten ze daar in hemelsnaam mee? Nu denken ze er anders over. Als techneut mis je de medische kennis, en de verpleegkundigen missen de technische bagage. Het is wellicht een onverwachte combinatie maar je vult elkaar aan, en hebt elkaar nodig als je op zoek gaat naar technische oplossingen in de zorg.” Dat heeft ook Ruben ervaren. De student Elektrotechniek was deelnemer in zowel oktober als december. “Na de vorige keer zijn we verder gegaan met onze oplossing: een technisch geavanceerd pillendoosje. Maar al snel liepen we tegen bepaalde vragen aan. Hoeveel pillen slik je eigenlijk? Waar moet het doosje aan voldoen? Toen hebben we achteraf contact gezocht met een van de studenten Verpleegkunde uit ons groepje. Wil je dat jouw oplossing echt werkt, dan heb je elkaar gewoon nodig.”

Vandaag gaat de e-healthweek van start. Het doel van deze landelijke campagne is om de kennis en vaardigheden op het gebied van digitale ondersteuning in de zorg te vergroten. Hoe kun je dit beter doen dan door het zelf te ervaren? Dat is de reden dat Laurence Alpay (associate lector E-health) en docent-onderzoekers van Medische Technologie op vrijdag 31 januari de workshop 'Meer impact op leefstijlverandering' organiseren. Er zijn nog een aantal plekken vrij dus meld je snel nog aan!

Je leefstijl blijvend veranderen gaat over het algemeen niet zonder slag of stoot. De inzet van e-health kan daar bij helpen. Zo worden er allerlei apps ontwikkeld die kunnen helpen bij het verbeteren van je leefstijl en gedrag. Denk aan stappentellers, running apps die je stimuleren om nog een kilometer verder te rennen of apps die je helpen gezonder te eten. In al deze gevallen gaat het over het veranderen van gedrag. Maar welke functionaliteiten en mogelijkheden in apps helpen nou echt bij het veranderen van gedrag? Tijdens de workshop 'Meer impact op leefstijlverandering' op 31 januari in Diemen gaan we met dit vraagstuk aan de slag.

Wat ga je doen?
Na een korte uitleg over het gedragsveranderingsmodel van Fogg ga je dit model toepassen op een aantal concrete gezondheid- of beweegapps. Samen verken je welke technieken de houding of het gedrag van de patiënt/cliënt veranderen. Het doel van de workshop is om inzicht te krijgen in waar je op moet letten bij het kiezen van een app voor leefstijlverandering; voor jezelf of voor je cliënten. 

Interesse?
De workshop 'Meer impact op leefstijlverandering' duurt 90 minuten en wordt gedurende de ochtend twee keer gegeven. Er is maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar dus meld je snel aan. Heb je vragen? Neem dan contact op met Laurence Alpay. 

Gezond leven en een gezonde leefstijl is voor iedereen belangrijk, maar niet altijd makkelijk. IkPas, ook wel bekend als dry january, duurt maar een maand. Gezonder eten na de feestdagen wordt al op de proef gesteld bij de eerste nieuwjaarsborrels en wie begint met werken na de vakantie is zijn ontspannen houding ook vaak al snel weer kwijt. Je leefstijl blijvend veranderen gaat over het algemeen niet zonder slag of stoot. De inzet van e-health kan daar bij helpen.

Zo worden er allerlei apps ontwikkeld die kunnen helpen bij het verbeteren van je leefstijl en gedrag. Denk aan stappentellers, running apps die je stimuleren om nog een kilometer verder te rennen of apps die je helpen gezonder te eten. In al deze gevallen gaat het over het veranderen van gedrag. Maar welke functionaliteiten en mogelijkheden in apps helpen nou echt bij het veranderen van gedrag? Tijdens de workshop 'Meer impact op leefstijlverandering', georganiseerd door associate lector E-Health Laurence Alpay en docent-onderzoekers Medische Technologie, op 31 januari in Diemen gaan we met dit vraagstuk aan de slag.

Wat ga je doen?
Na een korte uitleg over het gedragsveranderingsmodel van Fogg ga je dit model toepassen op een aantal concrete gezondheid- of beweegapps. Samen verken je welke technieken de houding of het gedrag van de patiënt/cliënt veranderen. Het doel van de workshop is om inzicht te krijgen in waar je op moet letten bij het kiezen van een app voor leefstijlverandering; voor jezelf of voor je cliënten. 

Interesse?
De workshop 'Meer impact op leefstijlverandering' duurt 90 minuten en wordt gedurende de ochtend twee keer gegeven. Er is maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar dus meld je snel aan. Heb je vragen? Neem dan contact op met Laurence Alpay. 

Leestijd: +- 3 minuten

Met haar dubbelrol als associate lector (hbo) en practor (mbo) heeft Laurence Alpay een brug weten te slaan tussen het mbo en hbo. “Het was mijn opdracht om het compleet nieuwe practoraat een plek te geven binnen het Nova College en zo de bewustwording bij studenten en docenten als het gaat om praktijkgericht onderzoek op het raakvlak van zorgen technologie te vergroten. Niet alleen in het mbo maar ook in het hbo. Want juist de andere cultuur binnen het mbo, de andere manier van werken, kan een toevoeging zijn aan huidige en toekomstige onderzoeksprojecten.” In de twee jaar als practor heeft Alpay het Nova College goed leren kennen en een netwerk opgebouwd. “Ik weet het mbo te vinden, en zij mij. Als practor heb ik zo een bijdrage geleverd aan zowel de emancipatie van het mbo als het belang van praktijkgericht onderzoek in het algemeen.”

Samenwerking blijvend versterken
Laurence Alpay blijft vanuit haar werkzaamheden bij Inholland betrokken bij het practoraat. Zo blijft ze de samenwerking tussen de onderzoekslijn E-health en het practoraat Zorg en Welzijn Technologie versterken. Alpay: “De wereld van het mbo is in beweging, en in de zorg en welzijn nemen de mogelijkheden en het belang van technologie toe. Wij kunnen trots zijn op het feit dat het practoraat zich na de pioniersfase door ontwikkelt en de verbinding tussen onderwijs, praktijkgericht onderzoek en werkveld verder gaat versterken.”

Nieuwe practor
Sander Boelsma wordt de opvolger van Laurence Alpay. Boelsma is al 13 jaar verbonden aan het Nova College. De eerste jaren is hij als docent bij de zorg- en welzijnsopleidingen aan de slag gegaan met de agogische vakken, later hield hij zich als docent bij de ICT-opleidingen bezig met applicatieontwikkeling en ICT-innovatie. Nu gaat hij zich inzetten als practor voor het professionaliseren van de zorg- en welzijnsopleidingen binnen het mbo en het aangesloten werkveld. Om zichzelf te professionaliseren, volgt Sander de master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) bij Inholland die opleidt tot praktijkonderzoeker en professional die de brugfunctie kan vervullen bij informatiserings- en innovatieprojecten binnen de (gezondheids)zorg en welzijnszorg.

Verdere professionalisering
Het practoraat ondersteunt bij het inbedden van technologie in het curriculum van het Zorg en Welzijn-onderwijs. Momenteel werken de onderzoekers binnen de opleiding Verpleegkunde aan e-health in de methodiek van het verpleegplan, de omgang met domotica en het includeren van de monitoring van tiltechnieken. Daarnaast werkt het practoraat aan de professionalisering van docenten doordat zij kunnen meewerken in het practoraat of kunnen deelnemen aan de Inholland e-health basis- en experttraining. In deze training maken docenten kennis met e-health en ontwikkelen zij onderwijs waar e-health een plek in krijgt. Verder bedenkt het practoraat samen met het werkveld en het onderwijs nieuwe projecten en stimuleert daardoor praktijkgericht onderzoek. Het draait bijvoorbeeld een project met SEIN rondom mobiel werken in samenwerking met Inholland.

Digitale competenties
Het practoraat Zorg en Welzijn Technologie is verbonden aan de Inholland-onderzoekslijnen Medische Technologie en E-health en heeft als focus: zorgtechnologie ontwikkelen die erop gericht is om zelfmanagement (eigen regie) van cliënten te vergroten. Daarnaast richt het practoraat zich op digitale competenties van de (toekomstige) zorg- en welzijnsprofessionals zodat zij om kunnen gaan met het gebruik van technologie in zorg en welzijn. Het practoraat werkt onder andere samen met het practoraat Ouderenzorg en Wijkgericht Werken (practor Joke Christiaans, verbonden aan de Inholland-onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen), het practoraat Smart Technology Skills en het domein Techniek (practor Tom Hogendoorn).

Bij het jaarlijkse seminar van de masteropleiding Medical Imaging / Radiation Oncology (MIRO) werden op maandag 7 oktober de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied onder de loep genomen door diverse sprekers van Inholland en uit het werkveld. Met name de kansen die het digitale tijdperk biedt, kwamen ruim aan bod. Zo brak Dr. Paul Algra, neuroradioloog bij de Noordwest Ziekenhuisgroep, een lans voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij de radiologie: “Dit betekent zoveel voor de patiënt en de medische wetenschap!”

Jaren geleden zette het bedrijf NVIDIA een spelletjescomputer in de markt met een videokaart die later heel geschikt bleek te zijn voor toepassing in de radiologie dankzij beeldherkenning. Dr. Paul Algra vertelt: “Een jaar of vier geleden beweerden enkele wizzkids die samen de startup Aidence hadden opgezet, dat een product op basis van kunstmatige intelligentie beter scans kan lezen dan radiologen. Nou, je zult begrijpen, daar was ik aanvankelijk wat sceptisch over. Maar ja, ze bleken toch een punt te hebben.”

Deep learning
Sindsdien neemt ‘deep learning’ een enorme vlucht. Als een computer of ander apparaat zelfstandig beslissingen neemt op basis van data en dankzij steeds grotere hoeveelheden data blijft ‘bijleren’, noemen we dat kunstmatige intelligentie, oftewel artificial intelligence (AI). Deep learning is een vorm van kunstmatige intelligentie waarbij de algoritmen – soort rekenrecepten – sterk doen denken aan de structuur en functie van de hersenen. In feite zijn het kunstmatige neurale netwerken.

Het bedrijf Aidence specialiseerde zich in de beeldherkenning van long CT-scans om te ondersteunen in het detecteren van longkanker en ging samenwerken met ziekenhuizen. “Ze hebben 45.000 CT-scans uit de VS gehaald om het algoritme op te trainen. De ontwikkelfase duurde twee jaar en sinds een jaar wordt het algoritme toegepast in een aantal ziekenhuizen. Locatie Alkmaar van de Noordwest Ziekenhuisgroep is een van de eerste ziekenhuizen die het aanschaffen voor dagelijks gebruik in de klinische praktijk.”

Strokeviewer
Daarnaast loopt een tweede initiatief in samenwerking met Nico.lab. Dat bedrijf heeft de ‘strokeviewer’ ontwikkeld. “Daarmee kunnen we beroertes signaleren en gelijk vaststellen of het om een bloeding gaat of om een stolsel. In het ene geval dient de patiënt door het AMC behandeld te worden, in het andere geval door het ziekenhuis in Alkmaar. Er is haast bij en om tot de juiste diagnose te komen is nauwkeurigheid geboden.”

Als er foutieve informatie is ingevoerd om het algoritme te trainen, ontstaan herkenningsfouten. Hij kijkt wel, maar ziet niet: er zit geen begrip aan vast. Hij registreert dus wel beelden maar ziet geen context. Dr. Algra licht dit toe: “Bij het seminar heb ik een illustratie (zie onder) laten zien van een boerderij. Bij AI wordt geregistreerd dat daar een boer op te zien is die een lepel en vork vasthoudt die ongeveer even groot zijn als hijzelf. Ook komt er een aantal dieren in beeld, waaronder een eend die op het dak tv zit te kijken. Een mens met echte hersenen realiseert zich gelijk dat er wat dingen niet kloppen aan het plaatje. Maar een kunstmatig neuraal netwerk zal die conclusie niet trekken.”

Eigen populatie
Het is dus belangrijk om de juiste en vooral representatieve data te verzamelen. “De epidemiologie van China wijkt af van Nederland: je ziet vanuit Chinese data bijvoorbeeld veel vaker tuberculose naar boven drijven als diagnose. Dat is niet handig voor de diagnosestelling in Nederland. De beste algoritmes zijn getraind op de eigen populatie. Deze algoritmes moeten we zelf ontwikkelen: dit is een mooie taak voor de MBB’er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige – red.)”.

Dr. Algra heeft al een onderwijsplan ingediend. “De werkzaamheden van de MBB’er gaan veranderen, dat is onvermijdelijk. En de ICT’er en MBB’er moeten meer gaan samenwerken. Of we gaan meer met professionals werken op het snijvlak tussen ICT en MBB. In elk geval is het noodzakelijk om AI te integreren in het onderwijs.”

Masterclass AI in de gezondheidszorg
Om de positie van de MBB’er, maar ook andere zorgprofessionals werkzaam in de gezondheidszorg te versterken, ontwikkelen de masteropleidingen Medical Imaging / Radiation Oncology (MIRO) en Advanced Health Informatics Practice (AHIP) samen met de Noordwest Ziekenhuisgroep een masterclass AI in de gezondheidszorg. Deze masterclass stelt de professional in staat om als schakelfunctionaris tussen de gezondheidszorg en de ICT de (door)ontwikkeling en implementatie van AI te begeleiden en ook mee te werken aan de definitie van de nieuwe rollen van de MBB’er in het AI-tijdperk.

“Kunstmatige intelligentie is een instrument dat wij heel goed kunnen gebruiken. AI kan één ding en dat kan hij hartstikke goed. Dat ding is slechts 1/10 van ons werk. Sommige collega’s vinden het een bedreigende ontwikkeling, anderen vallen erbij in slaap, maar ik vind het prachtig! Je moet je ogen juist open houden voor dit soort nieuwe ontwikkelingen. Ik ben notabene zelf pas sinds tien jaar geïnteresseerd in computers. Maar ik vind AI té boeiend om te laten liggen. Dit betekent zoveel voor de patiënt en de medische wetenschap!”

Paul Algra heeft samen met Erik Ranschaert en Sergey Morozov het eerste boek over dit onderwerp geschreven: ‘Artificial Intelligence in Medical Imaging’.

Welke onderzoeker van Inholland die maatschappelijk relevant en praktijkgericht onderzoek heeft gedaan verdient volgens jou de Wij Inholland award in de categorie onderzoek? We zijn op zoek naar een Inholland-onderzoeker en onderzoeksteams die innovatief onderzoek hebben gedaan, aansluitend op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaand naar het werkveld. De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek, dinsdag 25 juni 2019 bij Inholland Den Haag. Je hebt tot 24 mei 2019 om je voordracht in te zenden.

Naast een eervolle vermelding krijgt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van 2.500 euro om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Winnaar 2018
Vorig jaar ging de award naar Petra Boersma (onderzoekslijn Gezondheid & Welzijn van Kwetsbare Ouderen) voor haar onderzoek naar de Veder Contact Methode om te communiceren met mensen met dementie.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.
• Grensverleggend onderzoek: is dit jaar het thema van de Dag van het Onderzoek en daarmee een extra criterium. Waarom is juist dit onderzoek grensverleggend?  

Jury
De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury. De samenstelling van de jury wordt later bekendgemaakt. 

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2019 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 24 mei 2019 per e-mail versturen naar Bart Muusse. de secretaris van de jury.

Leestijd: +- 4 minuten

Donderdag 18 april belichtten onderzoekers, docenten, ervaringsdeskundigen, studenten en werkveldvertegenwoordigers tijdens de gelijknamige conferentie wat ‘de mens centraal stellen’ betekent in de praktijk en welke invloed dit heeft op hoe professionals hun werk doen. “Met als doel de praktijk, het beleid en het onderwijs te verbeteren,” licht (voormalig) lector Stimulering Gezonde Samenleving, samensteller en redacteur van de bundel Thomas Kampen toe.

Het is een drukte van jewelste in het Haarlemse Hodshon Huis, sinds 1841 de thuisbasis van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) die samen met Inholland deze bijeenkomst organiseert. Thomas Kampen geeft aan dat de betekenis van ‘de mens centraal’ te ontleden is in drie H’s: hoofdzaak, holisme en humane verhoudingen. Hoofdzaak gaat over de mens prioriteren boven regels en richtlijnen. “Beleid suggereert dat er meer mogelijk is en ontkent daarmee de bureaucratische realiteit”, aldus Kampen. Holisme heeft volgens hem twee betekenissen: de mens als geheel beschouwen en de mens in zijn context zien. De laatste H draait om het menselijker maken van hulpverleningsverhoudingen in zorg en welzijn. “De drie H’s geven aanleiding tot een kritische houding van professionals.”

Vraagtekens
Daar kan Heleen Jumelet, domeindirecteur Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland, zich in vinden. “Dit is de verdieping die we zoeken. Het geeft concrete en kritische aanknopingspunten voor de inhoud van het onderwijs, het handelen van professionals, de richting van ons onderzoek en draagt tevens kritisch bij aan beleidsontwikkelingen. Steeds weer nodigen we uit om kritisch te blijven, te blijven nadenken waarom je iets doet en vraagtekens te durven zetten. Dat hebben wij ook gedaan met het vraagteken in de titel van de bundel.”

Jumelet is trots op de bijdragen in de bundel. “Het is een verdieping van het uitgangspunt van alle opleidingen en lectoraten. Een holistische mensvisie: de mens als geheel en de mens in de context. Dat is essentieel voor al onze studenten en de professionals in de praktijk van zorg, sport en welzijn. Hun handelen, keuzes en wijze van samenwerken worden er immers door bepaald. En dat levert regelmatig dilemma’s op. Die kun je niet wegwuiven, dan gaat kwaliteit verloren en laat je mensen uiteindelijk in de steek of verleen je niet de meest optimale steun. Deze middag en de bundel nodigen uit om steeds met elkaar te zoeken naar steeds verdere uitwerking, verdieping en praktische toepasbaarheid.”

Echt en oprecht luisteren
Luisteren vormt de rode draad van de middag. “En bedenken wat de situatie voor de persoon - en soms ook diens omgeving - betekent. Pasklare oplossingen zijn vanwege de complexiteit vaak ongepast.” Als ervaringswerker bestrijdt Astrid Phillips armoede in Amsterdam. “Daarna kun je samen kijken wat deeloplossingen zijn, hoe zaken dragelijk worden. En doorvragen: wat is de context, wat heb je zelf al geprobeerd, wat is het grootste acute probleem? Dán stel je de mens centraal.” Dat heeft ook Wilma Klomp ervaren in de jaren die ze als cliënt in de psychiatrie doorbracht. “Ze hadden geen idee wat er in mij omging. Tot er een hulpverlener was die doorvroeg, voorbij de wanhoop keek en mij naast patiënt ook zag als moeder, als iemand die zelf ook zorgt en zorgen heeft. Als mens dus. Dat vormde de basis voor een écht gesprek, en de start van herstel.”

Dat het belangrijk is om je gehoord te voelen én dat iemand echt handelt, weet ook studente Annabelle de Wit. Met haar project 'Mijn personal coach aangepast sporten' streeft zij ernaar kinderen met een beperking actiever te laten zijn. “Als je bij een sportclub aankomt met een kind met ADHD en autisme, dan geven ze niet thuis.” In het getoonde filmpje staat de jongen die ze begeleidt op het voetbalveld. Hij straalt. Net als zijn moeder, die zich eindelijk gehoord en gesteund voelt. “Een sportcoach luistert, regelt, legt contacten en doet nazorg. Samen zoek je naar de oplossing, daarbij maak je gebruik van elkaars expertise. Praktijk, onderwijs en onderzoek moet een geheel zijn. Dan krijg je dingen voor elkaar”, aldus de Sportkundestudente.

Grenzen stellen en kritisch blijven
Overheersten bij de verhalen van de ervaringsdeskundigen reacties van ongeloof en herkenning, bij de stellingen na de pauze gaat het er steviger aan toe. Roel van Goor, associate lector Jeugd en Samenleving stelt dat jongeren beter moeten luisteren naar jeugdprofessionals. “De oplossing zit in iemand zelf. Als opvoeder moet je de veilige omgeving creëren om het gesprek te voeren”, pareert een aanwezige jeugdarts. Opvoeden is grenzen stellen, geeft Heleen Jumelet aan. “Als je dat niet meer doet – parallel trouwens met het onderwijs - bied je geen context, veiligheid en structuur aan. Dan laat je jongeren in de steek en bied je onvoldoende motivatie, ruimte en duidelijkheid om het leren te ondersteunen.”

Lector Medische Technologie Harmen Bijwaard en zijn associate Laurence Alpay verdedigen de stelling dat je in zorg en welzijn moet streven naar zoveel mogelijk zelfredzaamheid, én dat technologie daarin een rol moet spelen. Het ‘moeten’ valt niet goed bij collega-lector Robbert Gobbens (Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare Ouderen). Hij geeft aan dat ouderen menselijk contact soms belangrijker vinden dan zelfredzaamheid. “Technologie is wat mij betreft geen moeten maar een middel.”

Als laatste zet Berno van Meijel, lector GGZ-Verpleegkunde, aan tot het creatief omgaan met regels omdat dat de enige manier is om als professional de mens centraal te zetten. “Regels kunnen belangrijk en behulpzaam zijn maar ze moeten niet domineren.” Een toeschouwer nuanceert de stelling: “Je moet niet creatief maar goed met regels omgaan. Al mogen wat mij betreft de overbodige regels geschrapt worden.”

Betekenisvolle discussie
De mens centraal, na een enerverende middag blijkt het begrip meer discussie op te roepen dan vooraf gedacht. “Dat is goed! Ik hoop nog vaak zulke betekenisvolle discussies te voeren”, aldus Heleen Jumelet. Dagvoorzitter Marije Deutekom, lector Kracht van Sport, nodigt de aanwezigen uit de dialoog voort te zetten en te concretiseren in onderzoeksprogramma’s en het onderwijs. “De volgende bijeenkomst zetten we praktijk- en onderzoeksvoorbeelden over ‘de mens centraal in diens context’ centraal. Zo zetten het expertisecentrum De Gezonde Samenleving, het werkveld, de wetenschap, ervaringsdeskundigen en onderwijs, samen steeds weer stappen verder.”

Next Level Sierteelt I: betere resistentietoetsen
Om tot betere resistentietoetsen voor de ontwikkeling van weerbare siergewassen te komen zijn lector Nelleke Kreike (Green Biotechnology) en docent-onderzoeker Frank van de Helm (opleiding Tuinbouw & Agribusiness) een onderzoek gestart. Het onderzoek voor Next Level Sierteelt duurt drie jaar en is gefinancierd vanuit een Europese POP3-subsidie. Partners in dit project zijn de Amsterdam Green Campus en de sierteeltveredelingsbedrijven Royal van Santen, Evanthia, De Ruiter Innovations, Zonnebloem en Kolster. Medewerkers van genoemde bedrijven volgen op hun beurt de post-hbo-cursus Novel Breeding Tools van Inholland Academy.

Next Level Sierteelt II: resistentie tegen virussen
Next level Sierteelt is een ‘hot topic’. Naast het hierboven genoemde onderzoek gaat ook Lasting Beauty van start, een TKI-TU-project (Topconsortium voor Kennis en Innovatie – Tuinbouw & Uitgangsmaterialen). Ook hier gaat het om de ontwikkeling van duurzame siergewassen, nu met behulp van de CRISPR/Cas techniek. Door bepaalde genen te muteren verkrijgen de planten resistentie tegen virussen. In dit project werkt lector Nelleke Kreike (Green Biotechnology) samen met Wageningen University and Research en zeven (andere) sierteeltveredelingsbedrijven. De moleculaire veredeling van Alstroemeria staat centraal.

Ouderwets voor de buis = nog steeds gezinsvermaak
Dat jongeren steeds meer YouTube en Netflix kijken, betekent allerminst dat het gezinsvermaak uit de huiskamers is verdwenen, schrijft het Parool in een uitgebreide analyse. Onder andere Inholland-lector Joke Hermes (Media, Cultuur & Burgerschap) komt aan het woord. Zij ervaart dat televisiekijken tegenwoordig een duidelijke keuze of gezamenlijke afspraak is. “Hoewel mensen steeds meer op verschillende apparaten zitten, weten ze elkaar toch te vinden. Samen kijken kan de onderlinge band versterken. Ik zie het ook bij mijn studenten. Ze zoeken elkaar op om samen te kijken, gewoon ouderwets voor de televisie, zoals vroeger bij hun ouders thuis.” Artikel lezen? Neem contact op met de redactie.

Kracht van Sport betrokken bij oprichting CASA
De onderzoekslijn Kracht van Sport van Hogeschool Inholland en de Hogeschool van Amsterdam is een van de oprichters van het Centrum voor Aangepast Sporten Amsterdam (CASA). CASA is begin dit jaar officieel opgericht en is onderdeel van het Amsterdam Institute of Sport Science. De ambitie van CASA is een bijdrage te leveren aan de sportparticipatie en vitaliteit van mensen met een beperking, door middel van onderzoek en onderwijs. CASA richt zich ook op het verbeteren van de prestaties van onze paralympische atleten.

Kunstactiviteit belangrijk voor levenskwaliteit kwetsbare ouderen
Hoe beleven ouderen met dementie kunst? Petra Boersma (foto), onderzoeker bij het de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, is sinds kort nauw betrokken bij Age Friendly Cultural Cities Amersfoort. In het project, dat zich nu in de testfase bevindt, voert Petra een onderzoek uit naar hoe de deelnemers kunst beleven. Welke gevoelens ervaren zij? Wat kunnen wij daarvan leren? Hoe kunnen we activiteiten daar goed op aanpassen? Zes vragen aan Petra. 

Afstudeeronderzoek draagt bij aan levenskwaliteit kankerpatiënten
Oud-student MBRT Sonja Verheijen heeft met haar afstudeeronderzoek, in opdracht van het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis, een mooie bijdrage geleverd aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van kankerpatiënten die bestraald worden in het hoofd-halsgebied. Door de toenemende technische ontwikkelingen op het gebied van bestralingen bij kankerpatiënten, vooral in het hoofdhalsgebied, wordt het steeds beter mogelijk om kritieke organen te sparen. Sonja kreeg begeleiding vanuit de onderzoekslijn Medische Technologie.

Ruim twee miljoen aan Europese subsidie voor TechValley
Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) heeft ruim 2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor TechValley, een project van Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en tientallen machinebouw-bedrijven. Vanuit Inholland Alkmaar is de onderzoekslijn Data Driven Smart Society betrokken. Lector Tjeerd van der Ploeg: "Studenten van de technische opleidingen kunnen binnen de innovatieprojecten kennismaken met Big Data-technieken, die bij de deelnemende bedrijven ingezet worden om het faalgedrag van hun machines te kunnen voorspellen."

#ondersteuningdoortechnologie #activerendonderwijs #leergemeenschappen #beroepsproducten

E-health is een thema dat alle domeinen raakt en verbindt. Bijvoorbeeld de technologische kant, de businesscase of de zorgverlener en de patiënt. Het is een maatschappelijk thema dat alleen in de breedte van alle opleidingen en in samenwerking met het werkveld goed kan worden opgepakt. Om die reden kunnen studenten van alle opleidingen van Inholland en Nova College meedoen.

Uitdagingen op het snijvlak van zorg en technologie
Tijdens de Makathon (spreek uit als ‘make-a-thon’) werken studenten samen aan een actueel innovatievraagstuk op het snijvlak van zorg en technologie. Studenten maken daarbij kennis met innovatieve werkvormen als ‘cocreatie’, ‘design thinking’ en ‘scrum’. Omdat deze werkvormen ook voor docenten nieuw zijn, krijgen docenten voor aanvang een training ‘Makathon Coach’.

Foto's: Makathon 2018

“Eigenlijk is het raar dat we onze studenten nog steeds grotendeels opleiden binnen de eigen opleiding,” vertelt Rob Doms. Naast teamleider master Advance Health Informatics Practice, en projectleider van het Inholland Health & Technology Centre is hij een van de trekkers van de Makathon. “Pas na hun afstuderen komen ze in het werkveld en maken dan kennis met professionals met een andere opleiding. In deze vorm leren studenten van verschillende opleidingen al tijdens de opleiding interprofessioneel samen te werken, elkaar te ontdekken, maar ook de cliënten!”

Casussen rechtstreeks uit de praktijk
In 2017 was er al een Makathon Smart Solutions voor de watersector. Deze Makathon werd georganiseerd door PWN, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en 3D Makers Zone. Vorig jaar verbleven deelnemers voor de eerste keer drie dagen lang bij de Hartekamp om hun kiezen te zetten in uitdagende casussen. Op de uitnodiging van de zorginstelling kwamen zo’n 120 docenten, studenten en leerlingen uit het vo, mbo en hbo af op de Makathon. Vanuit Inholland deden studenten en docenten mee van de opleidingen Verpleegkunde, MBRT, Sportkunde, Social Work en Informatica.

De casussen komen rechtstreeks uit de praktijk. Zoals logistieke problemen met het cliëntenvervoer. En hoe kom je af van de papieren rompslomp bij nieuwe medicatie? Ook afvalscheiding stond op de agenda, net als het verminderen van het energie- en waterverbruik bij de veelal zelfstandig wonende cliënten. In gemixte teams gingen studenten aan de slag.

Studenten krijgen er energie van
“De studenten zijn heel enthousiast, krijgen er energie van en hebben het er nog steeds over,” geeft Doms aan. Al moesten sommigen ook best even wennen. Zoals informaticastudenten die bij wijze van spreken nog nooit cliënten van een zorginstelling van dichtbij hadden gezien. “Maar aan het eind van die drie dagen waren vriendschappen ontstaan en kwam er spontaan contact tot stand . De Makathon maakt het werkveld menselijk én dichtbij, ook leer je communiceren met andere ‘beroepsgroepen’. En ook voor docenten is het interessant, die met deze onderwijsvorm extra kennisvaardigheden in handen krijgen om die werkvormen die bij de Makathon horen ook in het eigen onderwijs in te voeren.”

Gezien het succes, zal de Makathon in de toekomst steeds meer beleid worden. Doel is niet alleen in Haarlem, maar ook op andere Inholland-locaties een Makathon aan te bieden, al dan niet als onderdeel van het curriculum.

Meer info en aanmelden voor de Makathon.

Tijdens de conferentie op 18 april bij het Hodshon Huis in Haarlem presenteren acht onderzoeksgroepen van Inholland een bundel waarin 'De mens centraal' vanuit de verschillende beroepspraktijken in het sociale- en gezondheidsdomein aan bod komt. Want de mens centraal, wat betekent dat in de praktijk? En hoe leiden we studenten op voor die praktijk waarin we steeds proberen uit te gaan van de burger/patiënt, maar waarin de waan van de dag dat niet altijd makkelijk maakt?

Persoonlijke verhalen
Deze middag wordt letterlijk ‘de mens’ centraal gezet. Met hun persoonlijke verhalen vertellen drie ervaringsdeskundigen binnen zorg en welzijn hoe zij denken dat de mens centraal zou moeten staan. Thomas Kampen, lector Stimulering Gezonde Samenleving en initiatiefnemer van de bundel, interviewt hogeschooldirecteur Heleen Jumelet en hoogleraar Gezondheid en Maatschappij Louise Gunning over interprofessioneel werken, empowerment en de mogelijkheden en beperkingen van nieuwe technologieën. Vervolgens gaan de lectoren die een bijdrage hebben geleverd aan de bundel met elkaar, experts uit het sociale, zorg- en sportdomein en de zaal over deze thema’s in debat. Wat betekenen ze voor het werk van zorgprofessionals? En voor het onderwijs waar de zorgprofessionals van de toekomst worden opgeleid?

René ten Bos, denker des vaderlands, sluit de conferentie af met een reflectie op de bundel.

Aanmelden
De conferentie wordt georganiseerd door Hogeschool Inholland en de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en is gratis toegankelijk voor geïnteresseerden. Aanmelding kan via www.inholland.nl/menscentraal.

Deze week is het de nationale e-healthweek. Van 21 tot en met 26 januari worden landelijk diverse initiatieven georganiseerd om de kennis en vaardigheden op het gebied van digitale ondersteuning in de zorg onder de aandacht te brengen. Ook Inholland doet mee. Laurence Alpay, als associate lector eHealth verbonden aan de onderzoekslijn Medische Technologie: “Het is geweldig dat er deze week extra aandacht is voor eHealth, maar vanuit onderzoek zijn we hier het hele jaar door mee bezig.”

Voor haar onderzoek werkt Alpay samen met verschillende onderzoekslijnen en opleidingen. Samen met de opleiding Sportkunde en de onderzoekslijn Kracht van Sport doet ze onderzoek naar een module eHealth voor leefstijlverbetering, en begeleidt ze diverse afstudeerprojecten die aanzetten tot een gezonde leefstijl. Met de opleiding Verpleegkunde, het Nova College (waar Alpay practor Zorg en Technologie is) en SEIN (centrum voor epilepsie) doet ze onderzoek naar de ervaringen van mobiel werken binnen SEIN. “En met Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam en de Haagse Hogeschool doen we onderzoek om de vitaliteit en gezondheid in Zuid-Holland te verbeteren. In het kader van de minor Zorgtechnologie van Hogeschool Rotterdam bijvoorbeeld, hebben studenten met de onderzoekslijn Medische Technologie gewerkt aan een project rondom thuisrevalidatie bij ouderen met e-health.”

Vitaliteit en gezondheid
Het gebruikmaken van technologische innovaties is een van de speerpunten binnen de visie van de Gezonde Samenleving. De technologievarianten die veel voorkomen voor een e-health-toepassing zijn webapplicaties en webportalen, mobiele applicaties (apps), elektronische patiëntendossiers en persoonlijke gezondheidsdossiers, sensoren (bijvoorbeeld thuis), zelfmetingen, activiteitenmonitors en videocommunicatie. “Toch is er geen grootschalige inzet van e-health over het gehele spectrum van toepassingen. Terwijl sommige toepassingen - zoals elektronische dossiervoering bij artsen - breed zijn ingevoerd, blijven andere nog achter”, aldus Alpay.

Kennis essentieel
Alpay constateert dat nieuwe technologieën in zorg en welzijn zich snel ontwikkelen. Ook web- en mobiele applicaties zijn beschikbaar op het gebied van leefstijl, gezondheid en hulp of begeleiding op afstand. “Het is van belang dat opkomende zorgprofessionals goed zijn aangesloten bij de technologische ontwikkelingen en weten hoe deze in te zetten zijn in de zorg. Daarbij is kennis over e-health-technologieën essentieel om keuzes te maken bij welke doelgroepen, op welke momenten en onder welke voorwaarden toegevoegde waarde ontstaat.” Daarnaast is kennis over het ontwerp van e-health-toepassingen van belang. Alpay werkt met collega's aan een methodologische aanpak voor het ontwerp van persuasieve e-health. Deze aanpak wordt ingezet in zowel onderwijs als onderzoek.

Interprofessioneel samenwerken
Zoals Alpay al aangaf, is Inholland het hele jaar door bezig met het onder de aandacht brengen van e-health. “Het blijft wat mij betreft zeker niet bij deze ene week.” Dat blijkt ook zeker uit de grote hoeveelheid activiteiten die dit jaar rondom e-health op stapel staan of net gestart zijn. Op 11 januari vond een mini-hackathon plaats en vorige week startte bij de Inholland Academy de Basis- en Experttraining eHealth voor docenten. De komende tijd staan er diverse evenementen op de planning, zoals het Vitaal Delta Symposium ‘Samen werken aan vitaliteit’ op 11 april, het jaarlijkse seminar ICT in de Zorg op 23 mei bij Inholland in Diemen, en participatie in de Makathon Smart Solutions voor Zorg & Welzijn van 15 tot en met 17 mei bij Hartekamp Groep in Heemstede. “Samen werken aan uitdagende casussen, direct uit de praktijk, en deze vanuit verschillende disciplines bekijken. Dat is de kracht van een Makathon. In de onderzoeksprojecten die we met verschillende opleidingen, onderzoekslijnen en instellingen uitvoeren, doen we eigenlijk hetzelfde maar dan het hele jaar rond. Door interprofessioneel samen te werken krijg je zorg en technologie bij elkaar. En vergroot je de kennis op gebied van eHealth.”

Van uitvoerend naar cummunicerend en coördinerend
In het voorjaar van 2018 hebben Petra Biemans (lector Mens & Organisatie bij Inholland) en Ellen Sjoer (lector Duurzame Talentontwikkeling bij Haagse Hogeschool) in opdracht van de Topsectoren en Platform Bèta Techniek een onderzoek uitgevoerd. Ze onderzochten de verandering in drie beroepen die gelieerd zijn aan de Topsectoren en maakten er een film van. In deze film komen achtereenvolgend de volgende beroepen aan bod:

• Kapitein van een baggerboot
• Wijkverpleegkundige
• Ict-er gelieerd aan de sector Energie

Dankzij hun voorbereidende onderzoek is in de film de verschuiving in de beroepen expliciet naar voren gekomen: van direct uitvoerend (het klassieke beroepsbeeld) naar meer communicerend en coördinerend. De film is op 18 juni gepresenteerd op de jaarlijkse conferentie van Techniekpact.

Momenteel werken Biemans en Sjoer aan een publicatie waarin ze de drie portretten beschrijven en in een breder kader plaatsen. Hun bevindingen worden in september gepubliceerd.

Aan de slag met preventie rond ouderen
Eind juli heeft ZonMw een subsidieaanvraag toegekend, waaraan de onderzoekslijn Dynamiek van de Stad een actieve bijdrage heeft geleverd. Het thema is preventie rond ouderen en de uitwerking richt zich op een integrale aanpak voor 55-plussers, zodat zij fysiek en sociaal actief kunnen blijven. Het programma, met de naam Ouderen sterker maken: fysiek en sociaal; vitaal ouder worden in Rijnmond en Drechtsteden, een preventieve en integrale aanpak, heeft als doel om ervaringen uit te wisselen, van en met elkaar te leren, methodieken te versterken en waar mogelijk verder te ontwikkelen.

Aan het programma doen onder anderen de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Rotterdam en Vlaardingen mee, andere gemeenten en instellingen zijn betrokken vanuit een bredere kring. Ook de regionale Werkplaats Sociaal Domein, de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid, relevante instellingen en organisaties van ouderen (Genero en Zorgbelang) zijn betrokken. Het programma duurt vier jaar, in het eerste jaar wordt de stand van zaken in kaart gebracht en een plan van aanpak ontwikkeld met alle partners samen.

Softwaretools voor MBRT-onderwijs
De onderzoekslijn Medische Technologie heeft € 80.000,- subsidie toegekend gekregen van het Rengelinkfonds voor de zogenaamde Intekenstudie. In dit project worden, samen met het Amsterdam UMC (voorheen AMC) en de University of Manchester, softwaretools ontwikkeld om deze vervolgens in het MBRT-onderwijs te implementeren. De software kan de variatie in intekening van kritieke organen voor radiotherapie op CT-scans inzichtelijk maken en studenten helpen bij het ontwikkelen van hun intekenvaardigheden. Deze vaardigheden zijn essentieel om de bijwerkingen van bestraling te minimaliseren.

Afbeelding: variatie in intekening van de endeldarm. Rood betekent veel variatie, blauw weinig. Links zonder software-ondersteuning, rechts met.

Ontwikkeling van online eHealth-module
De aanvraag 'Ontwikkeling van online eHealth-module', ingediend bij Rengelinkfonds, is goedgekeurd. De onderzoekslijn Medische Technologie (Laurence Alpay) gaat in samenwerking met de opleiding Sportkunde (Joan Dallinga, trekker van het project) en de onderzoekslijn Kracht van Sport een module eHealth voor leefstijlverbetering voor derde- en vierdejaarsstudenten Sportkunde ontwikkelen. De module wordt opgedeeld in een theoretisch en een praktisch deel. In het theoretische deel worden de stappen van het Intervention Mapping toegelicht voor het ontwikkelen van een eHealth-interventie voor leefstijlverbetering. In het praktische deel worden ervaringen en best practices gedeeld.

Inholland Sportkunde Scriptieprijs voor Thijs van Leeuwen
Vierdejaarsstudent Thijs van Leeuwen heeft op dinsdag 26 juni de ‘Inholland Sportkunde Scriptieprijs’ gewonnen in het uitstroomprofiel ‘Sport en Maatschappij’. In opdracht van de onderzoekslijn Medische Technologie en in samenwerking met de opleiding Sportkunde, heeft hij op het gebied van eHealth onderzoek gedaan naar het gebruik van activity trackers bij inactieve kinderen. Hij werd bij zijn onderzoek begeleid door Laurence Alpay en Joan Dallinga, beiden verbonden aan de onderzoekslijn Medische Technologie.

De feestvreugde werd verder aangewakkerd door een laudatio van Ybranda´s afstudeerbegeleider en associate lector eHealth, Laurence Alpay.

Een prachtige 3D-scan maken om deze vervolgens te beoordelen in 2D. Dat is de praktijk voor MBRT-studenten als ze hun 3D-, CT- en MRI-beelden op 2D-monitoren interpreteren. Tot voor kort, want met de komst van Dave gaat dit veranderen. “Dave is geen persoon maar een verwijzing naar de twee Personal Space Stations (PSS) die we met financiële steun van het Rengelink fonds hebben aangeschaft”, licht Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie toe.

De twee Personal Space Stations maken het mogelijk om de scan van een lichaam in 3D te bekijken. Bijwaard: “Wij hebben een man en een vrouw: Dave en Eef. Dave en Eef zijn ingetekend met alle organen en structuren. Bekijk je de scans in de PSS met een 3D-bril, net zo eentje als je bij de bioscoop krijgt, dan zie je de beelden in 3D. Studenten kunnen elk orgaan aanklikken waarover ze meer willen weten om ze te bekijken, te manipuleren, maar ook meer informatie over op te vragen, een filmpje te bekijken of opdrachten te maken. In 3D begrijp je het over het algemeen sneller. En daarbij, 3D is de toekomst. Ik verwacht dat in ziekenhuizen ook steeds vaker gebruik gemaakt gaat worden van 3D.”

Betere resultaten
Over ziekenhuizen gesproken, daar gebruiken sommige artsen de PSS ter voorbereiding op een moeilijke operatie. “Inholland is zover bekend de enige hogeschool waar de PSS wordt ingezet in het onderwijs. Wij hebben het leervolgsysteem, Summar.io, eraan gekoppeld en zien zo wie wat met welke lesstof heeft gedaan. Het is onze verwachting dat studenten die met Dave en Eef aan de slag gaan, betere tentamenresultaten behalen.” Is dat dan nog niet zeker? “Nee, de PSS gaan we aankomend studiejaar voor het eerst gebruiken, in eerste instantie alleen in het eerste studiejaar. Daarna gaan we, met hulp van docenten en studenten, de verschillende onderdelen uitbreiden en ook inzetten in andere studiejaren.”

Volgende week donderdag 24 mei organiseert de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice voor de vijfde keer het seminar ICT in Zorg en Welzijn. Het seminar valt dit jaar samen met de domeinmiddag van Gezondheid, Sport en Welzijn (GSW). Het seminar is bedoeld voor professionals die werkzaam zijn op het snijvlak van zorg, welzijn en ict, medewerkers van het Domein GSW, alumni en overige geïnteresseerden.

Tijdens het seminar is er onder andere aandacht voor Big Data, waar arts en ondernemer Erik-Jan Vlieger over komt spreken. Het Informatieberaad Zorg is aanwezig om het belang van ict-architectuur in de zorg toe te lichten. De Patiëntenfederatie Nederland is vertegenwoordigd met een bijdrage over MedMij, een programma dat gezondheidsgegevens in één persoonlijke gezondheidsomgeving plaatst.

Bezoekers van het seminar kunnen verder kiezen uit diverse ‘break out-sessies’ over onder andere:

• E-health voor docenten (Ybranda Koster, docent van de opleiding Verpleegkunde en alumnus masteropleiding Master Advanced Health Informatics Practice).
• De tablet voor senioren (Joost Hermanns, de Compaan).
• Dutch Hospital Data, een presentatie van interactieve tools en ervaringen uit de praktijk (Harm Nico Plomp, teammanager Informatieproducten bij DHD).
• Garage2020: innoveren in de jeugdzorg (Reynold van der Heijden, jeugdhulpverlener bij Spirit).
• Hoe kunnen hbo en mbo samenwerken om zorgtechnologie beter in te bedden in het onderwijs? (Laurence Alpay, associate lector eHealth Inholland en practor Zorgtechnologie bij het Nova College).
• Data governance in de gezondheidszorg - kwaliteit en volledigheid van data in de gezondheidszorg (Marco Mulder, medical data scientist bij ICTZ).
• Wat betekent blockchain voor de informatie-uitwisseling in de zorg? (Idius Felix, Zorginstituut Nederland).

De jubileumeditie wordt in samenwerking met het Inholland Health & Technology Centre én het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn. Het seminar vindt plaats bij Hogeschool Inholland in Diemen.

Meer informatie over het programma en aanmelden.

De inzending om in aanmerking te komen voor de Wij Inholland award in de categorie ‘Onderzoek’ is verlengd tot woensdag 23 mei 2018. Ben jij of ken jij een onderzoeker of onderzoeksteam die innovatief onderzoek heeft gedaan dat aansluit op de Inholland-thema’s gezond, duurzaam en creatief én daarmee een brug slaat naar het werkveld? Draag deze dan voor! De uitreiking vindt plaats tijdens de Dag van het Onderzoek op 27 juni 2018 bij Inholland Den Haag.

Naast een eervolle vermelding ontvangt de winnaar een award, volop publiciteit en een geldbedrag van € 5.000,- om te besteden aan individuele scholing en persoonlijke ontwikkeling. Denk hierbij aan een cursus, workshop, congres of werkbezoek gerelateerd aan de onderzoeksactiviteiten.

Welk onderzoek komt in aanmerking?
Voor de Wij Inholland Award - Onderzoek 2018 komen alle onderzoeksprojecten in aanmerking die zijn uitgevoerd door een onderzoeker of onderzoeksteam in dienst van Inholland. Daarnaast hebben de projecten geresulteerd in een publicatie of ander tastbaar onderzoeksresultaat.

Wat zijn de beoordelingscriteria?
De beoordelingscriteria zijn gebaseerd op het Inholland Onderwijskompas en het Brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (BKO):

• Persoonlijk en dichtbij: het onderzoek is van belang voor het onderwijs en de beroepspraktijk, en de resultaten worden in het onderwijs en het werkveld gebruikt.
• Durf te leren: het onderzoek is gericht op innovatie en vernieuwing, zowel in aanpak als qua doorwerking.
• Diversiteit als kracht: het onderzoek heeft een discipline- en/of domeinoverstijgend karakter of is op andere wijze gericht op verbinding.
• We bekennen kleur: het onderzoek draagt bij aan de profilerende thema’s Duurzaam, Gezond en Creatief.
• Kwaliteit in interactie: het onderzoek heeft een grondige methodologische basis en is het resultaat van coproductie met andere partijen.

Jury

De jury maakt uit alle inzendingen een eerste selectie op basis van de bovengenoemde criteria. Dit leidt tot een shortlist van drie onderzoeken die vervolgens nader beoordeeld worden door de jury.

De jury bestaat uit:

• Huug de Deugd (lid College van Bestuur),
• Robbert Gobbens (lector ‘Gezondheid en welzijn van kwetsbare ouderen’),
• Ineke van Halsema (kennisprofessional en interim-directeur HRM bij De Haagse Hogeschool),
• Katrin Tazelaar (hoofd van Inholland Sustainable Solutions en het Research and Innovation Centre TOI)
• en Johannes van der Vos (senior beleidsadviseur onderzoek).

Hoe draag je iemand voor?
Je kunt een eigen onderzoek inzenden, maar ook een ander voordragen. De inzending bevat in ieder geval onderstaande informatie:

• een motivatie per criterium waarom het onderzoek voor de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 in aanmerking komt;
• een korte beschrijving van het onderzoeksproject;
• achtergrondinformatie over de onderzoeker (bijvoorbeeld curriculum vitae);
• een kopie van een publicatie/publiciteit over het onderzoeksresultaat.

Je kunt de inzending tot 23 mei 2018 per e-mail versturen naar Cataline Sinnige, de secretaris van de jury.

Op woensdag 27 juni aanstaande vindt de Inholland Dag van het Onderzoek 2018 plaats. Na het Pop-up Lab van vorig jaar staat dit jaar het thema Onderzoekscultuur centraal. Wat hebben we nodig om het onderzoek bij Inholland op het next level te krijgen? Wat betekent dit voor onderzoekers, studenten, docenten, managers en staf?

De Dag van het Onderzoek 2018 vindt plaats in Den Haag en wordt geopend door onze collegevoorzitter Jet de Ranitz. Keynote speaker is Daan Andriessen, voormalig lector van Inholland en tegenwoordig lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek bij Hogeschool Utrecht. Hij spreekt over de landelijke ontwikkelingen en schijnt zijn licht op het thema Onderzoekscultuur. Inholland-collegelid en portefeuillehouder onderzoek Huug de Deugd gaat in op de toekomstplannen voor het onderzoek bij Inholland. Aansluitend reikt hij de Wij Inholland award - Onderzoek 2018 uit.

Na de lunch volgen er twee workshoprondes rond relevante subthema's zoals Peer review en intervisie, De nieuwe gedragscode onderzoek, Ethische commissies, Vernieuwende manieren van onderzoek doen en Impact van onderzoek. In de vorm een interactief debat werken we daarna gezamenlijk aan nieuwe perspectieven voor het onderzoek bij Inholland. Om 17.00 start de borrel.

In de komende weken volgt meer informatie.

Aanmelden
De Dag van het Onderzoek vindt op woensdag 27 juni 2018 plaats bij Inholland Den Haag. Aanmelden kan tot 22 juni 2018. 

Vragen?
Mocht je een vraag hebben, of na aanmelding toch verhinderd zijn, stuur dan een e-mail naar Bart Muusse (Stafafdeling Onderwijsbeleid & Juridische Zaken).

Hogeschool Inholland, de Hartekamp Groep en het Nova College organiseren op 16, 17 en 18 mei 2018 een driedaagse Makathon Smart Solutions voor Zorg en Welzijn in Heemstede. Dit jaar is het thema duurzamere en groenere zorg door inzet van slimme technologie. Alle studenten van Hogeschool Inholland en het Nova College kunnen meedoen.

Zorgtechnologie is een thema dat alle domeinen raakt en verbindt. Bijvoorbeeld de technologische kant, de businesscase of de zorgverlener en de patiënt. Het is een maatschappelijk thema dat alleen in de breedte van alle opleidingen en in samenwerking met het werkveld goed kan worden opgepakt. Om die reden kunnen studenten van alle opleidingen van Inholland en Nova College meedoen.

Tijdens de Makathon werken studenten samen aan een actueel innovatievraagstuk op het snijvlak van zorg en technologie. Studenten maken daarbij kennis met innovatieve werkvormen als ‘cocreatie’, ‘design thinking’ en ‘scrum’. Omdat deze werkvormen ook voor docenten nieuw zijn, krijgen docenten voor aanvang een training ‘Makathon Coach’.

In 2017 was er Makathon Smart Solutions voor de watersector. Deze Makathon werd georganiseerd door PWN, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en 3D Makers Zone. De editie vond 4, 5 en 6 oktober 2017 plaats in de 3D Makers Zone in Haarlem.

Meedoen aan de Makathon? Meld je nu aan!
Neem voor meer informatie contact op met Rob Doms (rob.doms@inholland.nl).

Medische beeldvorming met röntgenstraling is vaak essentieel om een goede diagnose te stellen. Tegelijkertijd kan de gebruikte straling nadelige bijwerkingen hebben zoals een verhoogd risico op kanker. Omdat kinderen hiervoor extra gevoelig zijn is er de laatste jaren veel aandacht voor deze risico’s. Het ongeboren kind wordt daarbij echter buiten beschouwing gelaten.

Ongerustheid over straling
“Er bestaat echter ongerustheid onder zwangere vrouwen over de gevolgen voor het ongeboren kind bij de radiologische verrichtingen die zij soms moeten ondergaan”, legt Harmen Bijwaard uit, projectleider en Inholland-lector Medische Technologie. “Die onrust wordt aangewakkerd, onder andere door verschillen in praktijkvoering tussen ziekenhuizen en tussen de mbb’ers die de onderzoeken uitvoeren.”

Vooronderzoek, dat de hogescholen uitvoerden in samenwerking met het werkveld, heeft uitgewezen dat mbb’ers over onvoldoende up-to-date kennis beschikken op dit gebied en dat zij behoefte hebben aan een leidraad die hen ondersteunt bij de uitvoering van onderzoeken en communicatie met patiënten.

Bijwaard: “De gemiddelde mbb’er heeft niet voldoende kennis over het onderwerp en voelt zich daarom terecht onzeker. Die onzekerheid, wordt gevoed door de verschillen in praktijkvoering op verschillende afdelingen radiologie. Die verschillen voeden op hun beurt ook de ongerustheid bij patiënten van wie zij vragen over dit onderwerp niet goed kunnen beantwoorden.”

Het project richt zich op de ontwikkeling van een praktische leidraad voor mbb’ers met veel aandacht voor risicocommunicatie én een e-learningmodule voor bij- en nascholing van mbb’ers. De Nederlandse Vereniging voor Medische Beeldvorming en Radiotherapie (NVMBR) is aangesloten bij het project. Door de participatie van de Academie Verloskunde Amsterdam Groningen (AVAG) worden ook zwangere vrouwen zelf bij het project betrokken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ondersteunt het onderzoek, zodat op het gebied van risicocommunicatie over straling een belangrijke slag kan worden gemaakt.

Laurence Alpay, associate lector eHealth bij Inholland is gedetacheerd aan het Nova College als practor Zorgtechnologie sinds 1 januari 2018. Op deze manier gaat zij bij beide instellingen invulling geven aan e-health, samen met het werkveld. In het kader van de nationale e-healthweek vertelt zij over het belang van e-health voor de moderne zorg.

Met alle ontwikkelingen in de technologie is er een breed palet aan toepassingen en applicaties beschikbaar binnen de zorg. “Toch is er geen grootschalige inzet van e-health over het gehele spectrum van toepassingen”, vertelt Alpay. “Sommige toepassingen, zoals elektronische dossiervoering bij artsen, zijn breed ingevoerd terwijl andere nog achterblijven. Voorbeelden hiervan zijn het zelf online bijhouden van gezondheidsgegevens of toegang hebben tot gegevens over doktersbezoeken of behandelingen.”

Kennis onmisbaar voor toegevoegde waarde van technologie
Alpay benadrukt dat het vooral van belang is dat opkomende zorgprofessionals goed zijn aangesloten bij technologische ontwikkelingen en weten hoe zij deze in kunnen zetten in de zorg. “Kennis over e-health-technologieën is essentieel om de juiste keuzes te maken om ervoor te zorgen dat er een toegevoegde waarde ontstaat. Hierbij moet er nagedacht worden over de volgende vragen. Voor welke doelgroep is welke applicatie te bedienen, op welke momenten en onder welke voorwaarden is dit mogelijk?”

Het gebruik maken van technologische innovaties is een van de speerpunten binnen de visie van de Gezonde Samenleving. “Met deze innovaties kunnen zorgverleners ook de eigen regie van cliënten versterken”, zegt Alpay. “E-health applicaties spelen een belangrijke rol bij de verrijking van ondersteuning van zelfmanagement (self-empowerment, .red) zoals bijvoorbeeld een patiëntenportal om verschillende diensten samen te brengen of een persoonlijk gezondheidsdossier waar de cliënt informatie in kan opslaan en beheren.”

“Daarnaast kan e-health zorgverleners meer mogelijkheden bieden om integraal samen te werken. Denk hierbij aan de communicatie met andere zorgverleners, het uitwisselen van medische gegevens, elektronisch doorverwijzen van patiënten of het consulteren van collega’s.”

Samenwerking
Voor haar onderzoek werkt Alpay samen in de kenniswerkplaats Inholland Health & Technology met de master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) en met onder andere het Research and Innovation Centre Techniek Ontwerpen en Informatica (RIC-TOI). Voorbeeld hiervan is het onderzoeksproject KIEM 21st century skills met Cock Heemskerk, lector Robotica. Centraal in dit onderzoek staan de ‘21st century skills’, die mbo’ers en hbo’ers verpleegkunde nodig hebben bij het gebruik van robots in de thuiszorg.

Naast de ontwikkeling van de eHealth-onderzoekslijn aan de hand van de onderzoeksprojecten probeert Alpay vooral de verbinding met onderwijs te versterken. Mooie voorbeelden hiervan zijn onder andere de docententraining e-health ‘train de docent’ en de Makathon ‘Smart Solutions’ voor studenten.

Alpay maakt deel uit van de onderzoeksgroep Gezondheid & Zelfmanagement van het Kenniscentrum De Gezonde Samenleving. Het associate lectorschap eHealth, verbonden aan het lectoraat Medische Technologie, zal nauw samenwerken met het practoraat Zorgtechnologie van het ROC Nova College.

Een practoraat is een expertiseplatform met een onderzoekscomponent als onderdeel van een mbo-instelling. Het heeft als doel om de kwaliteit van het onderwijs voor studenten, docenten en werkveld te verbeteren door praktijkgericht onderzoek te doen naar ontwikkeling van de beroepspraktijk voor het onderwijs.

Heb je vragen? Neem dan contact op met Laurence Alpay laurence.alpay@inholland.nl

Voorbeelden van andere onderzoeksprojecten:

• Vitale Delta (SIA-sprong) – samen met Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, De Haagse HogeschoolPraktijkgericht onderzoek om vitaliteit en gezondheid in Zuid-Holland te verbeteren.

• Apps voor sport en beweging – samen met opleiding Sportkunde en lectoraten Kracht van Sport/Medische TechnologieDiverse projecten om bijvoorbeeld fysieke activiteit bij mensen met overgewicht te stimuleren of de leefstijl van oudere werknemers te verbeteren.

• Afstudeerproject Compaan tablet – samen met opleiding Social Work en gemeente Haarlem Onderzoek naar het gebruik van een speciale tablet voor ouderen. Doel: empowerment (meer participatie, minder eenzaamheid).

• Afstudeerproject - samen met opleiding Mondzorgkunde onderzoek doen naar het gebruik van digitale middelen en de behoefte van thuiswonende ouderen naar mondgezondheidgerelateerde informatie en instructies via eHealth.

De gemeente Haarlem heeft als aandachtspunt het thema Domotica voor ouderen. Deze maand is een pilot van start gegaan met een speciale Haarlemse editie van het Compaan-pakket dat bestaat uit de Compaan Tablet en het Compaan Portaal. De tablet is speciaal ontwikkeld om te voorzien in de behoeften van ouderen en hun omgeving. De ouderen kunnen in een afgeschermde omgeving bijvoorbeeld e-mailen, skypen, foto’s ontvangen, spelletjes doen, beeldbellen en meldingen ontvangen met betrekking tot medicijninname. De mantelzorger kan gebruikmaken van specifieke functies als medicatieherinnering, goedemorgenmelding, een gedeelde agenda en contact via het familieportaal.

Kwalitatief onderzoek
De studenten Social Work, Anouk Bijlsma en Alies van Dodewaard, analyseren met behulp van kwalitatief onderzoek de ervaringen van ongeveer vijftien ouderen (en eventueel hun mantelzorgers) met de Compaan. Anouk en Alies vinden het belangrijk om dit onderzoek te doen. Alies: "Met de vergrijzing in Nederland zullen de druk op de ouderenhulpverlening en eenzaamheid onder ouderen steeds meer toenemen. Ik denk dat eHealth een grote rol kan spelen in de aanpak van deze problemen. Anouk vult aan: “Het lijkt ons heel mooi om dit van dichtbij mee te maken en te zien of de Compaan een verschil kan maken."

Primeur
Het lectoraat Medische Technologie van Hogeschool Inholland is samen met de gemeente opdrachtgever voor dit onderzoek. Volgens Laurence Alpay, associate lector eHealth en docent voor de master Advanced Health Informatics Practice (AHIP), is dit een primeur: “Dit is het eerste project van ons lectoraat in samenwerking met Social Work. Goed om te zien dat er vanuit een welzijnsopleiding meer belangstelling komt voor e-health. De studenten gaan uit hun comfortzone en begeven zich op een ander terrein dan ze gewend zijn: ze durven te leren! Daarnaast is het de eerste keer dat de gemeente Haarlem en Inholland samenwerken op het gebied van zorgtechnologie. Ik zie hier een mooie verbinding met het Inholland-thema De Gezonde Samenleving: empowerment, eigen regie voor ouderen, waarbij gebruik wordt gemaakt van technologische innovaties in de zorg en welzijn. De Compaan is een nieuw digitaal middel en wij gaan nu achter de schermen kijken wat je ermee kunt doen.”

Beeldbellen met Zweden
Eerder deze maand kreeg de 87-jarige mevrouw Oostdam als eerste inwoner de Haarlemse editie van de Compaan uitgereikt door wethouder Jur Botter (Wmo/Welzijn). “Eén van mijn kinderen woont in Zweden. Met beeldbellen op de tablet kan ik haar straks veel vaker spreken. Bovendien zie ik, ondanks de afstand, toch mijn achterkleinkinderen opgroeien!” Na de overhandiging van de Compaan ging mevrouw Oostdam gelijk aan de slag. Met een paar drukken op het scherm werd verbinding gelegd met haar dochter in Scandinavië. Na een half uur was ze al volledig overtuigd. “Ik ben zo blij! Contact met mijn familie wordt nu veel makkelijker.” Wethouder Jur Botter voegde toe: “Ik denk dat dit nog maar het begin is. Straks zijn nog veel meer mooie, nieuwe technieken voor ouderen toegankelijk.”

De ouderen die de Compaan het komende half jaar krijgen, worden geselecteerd door de gemeente die in contact staat met Alies en Anouk, zodat zij de senioren kunnen benaderen voor een interview. Tussen maart en juni voeren ze het onderzoek uit.

Deze week is het de nationale e-healthweek. Wil je meer weten over het onderwerp e-health en activiteiten tijdens deze week, kijk dan op de website.

Apps, internettoepassingen, informatiesystemen. Je ontkomt er niet aan om nieuwe studenten op te leiden zodat ze kunnen werken met e-health, digitale toepassingen in de zorg. Maar hoe pak je dat als docent aan terwijl je zelf nog niet zo goed op de hoogte bent van eHealth?

Vijftien docenten en onderwijsontwikkelaars van Inholland én vijf docenten van het Nova College hebben in 2017 deelgenomen aan de pilot basistraining 'eHealth voor docenten'. Rob Doms, opleidingscoördinator en kerndocent van de master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) bij Inholland Amsterdam: “Er zijn genoeg trainingen die ingaan op wat e-health is maar wij wilden een stap verder gaan. Daarom hebben we een training samengesteld waarin we, naast de nodige theorie, op zoek gaan naar mogelijkheden om e-health ook daadwerkelijk toe te passen in je eigen lessen. Dat was een schot in de roos. De pilot is geslaagd en de training wordt via Inholland Academy aangeboden aan alle docenten van (gezondheids)zorg en welzijnsopleidingen van ROC’s en hogescholen.”

De deelnemers kregen bij deze interactieve trainingen naast theoretische kennis ook één tot twee casussen voorgelegd waar ze in groepen aan werkten. Daarnaast was er ruimte voor het stellen van vragen en het inbrengen van eigen lessituaties en vraagstukken. “Ze stellen kritische vragen, vullen elkaar aan en krijgen inspiratie van elkaars ideeën. Daar leren ze misschien nog wel het meeste van”, vertelt Laurence Alpay, AHIP-kerndocent en associate lector eHealth (Medische Technologie) bij Inholland Haarlem.

Voor deelnemer Jesse van der Beele van het opleidingscluster Social Work van Inholland Haarlem kwam de basistraining precies op tijd. “Bij Social Work zijn we bezig met het vernieuwen van ons curriculum, er is dus ruimte voor e-health. Tijdens de drie trainingsochtenden heb ik veel opgestoken en inspiratie opgedaan hoe we e-health in ons curriculum kunnen verwerken. In de experttraining waar ik hierna aan ga deelnemen, ga ik de plannen verder uitwerken. Het leuke is dat ik alles ook gelijk mag toepassen. Ja, voor mij heeft deze training echt iets bijgedragen.”

Wil je meer informatie over de basistraining eHealth voor docenten? Neem contact op met Rob Doms (rob.doms@inholland.nl).

Tijdens de Dag van het Onderzoek 2016 op woensdag 22 juni vielen drie Inholland-onderzoekers in de prijzen. De juryprijs ging naar het onderzoek van Harmen Bijwaard en Geert de Vries, dat zich richtte op stralingsdoses in ziekenhuizen. Bob Götte kreeg de Publieksprijs voor het peerreviewproces voor studenten Communicatie dat hij ontwikkelde. De uitreiking van de Inholland Onderzoeksprijs 2016 vormde de afsluiting van een dag rond het thema ‘Creating Public Value’.

De lezing, discussies en workshops op de Dag van het Onderzoek bij Inholland Den Haag stonden in het teken van de creatie van publieke waarde van onderzoek en onderwijs. Een vakjury reikt op deze dag de jaarlijkse Onderzoeksprijs uit aan een onderzoeker (of team van onderzoekers) van Hogeschool Inholland die een maatschappelijk relevant, praktijkgericht onderzoeksproject uitvoerde. Dit jaar namen kennisprofessional dr. Ineke van Halsema, lector dr. Christoph Maria Ravesloot en Inholland-collegelid Huug de Deugd zitting in de jury, die let op criteria zoals het belang en bruikbaarheid voor het onderwijs, creativiteit en de gebruikte methodologie. Er waren vijf genomineerde onderzoeken, die kans maakten op de Publieksprijs en de Onderzoeksprijs.

Stralingsdoses in ziekenhuizen
De Onderzoeksprijs 2016 ging naar Geert de Vries, docent-onderzoeker, en Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie. Hun onderzoek ‘A comparison of radiation doses of radiology procedures to Diagnostic Reference Levels (DRLs) in Dutch Hospitals’ scoorde volgens De Deugd op alle criteria een voldoende. De jury oordeelde onder andere dat het voor Nederland nieuw onderzoek is en over een praktijkprobleem van ‘toenemende stralingsbelasting’ gaat dat nog niet eerder is onderzocht.

Studenten van de opleiding Medisch Beeldvormende & Radiotherapeutische Technieken (MBRT) maten bij ziekenhuizen de gebruikte stralingsdoses bij diverse radiologische onderzoeken, zoals CT-scans. Ze toetsten de resultaten aan geldende richtwaarden. De onderzoeksgroep Medische Technologie begeleidde deze pilot in opdracht van het RIVM. Bijwaard: “Het is belangrijk voor een gezonde samenleving dat er niet te veel straling gebruikt wordt.” De Vries en hij hopen dat studenten dankzij hun onderzoek beter bekend raken met de richtwaarden en dat ziekenhuizen deze nog beter implementeren en toetsen. De geldprijs van 5000 euro zal ten goede komen aan verder onderzoek.

Peerreview voor studenten
Nieuw dit jaar was de Publieksprijs, waarbij het aanwezige publiek haar stem kon uitbrengen op een van de vijf genomineerde onderzoeken. De Publieksprijs werd gewonnen door Bob Götte, docent Communicatie bij Inholland Diemen, voor zijn ontwerpgerichte onderzoek ‘Cirkelen rond peerreview’. Daarvoor ontwikkelde hij een peerreviewscenario dat het leerproces van studenten van zijn opleiding ondersteunt. Götte was blij verrast. “Dit is het eerste onderzoek dat ik uitvoer. Ik zie de prijs als een weergave van de grote interesse in het onderwerp.” Götte deed het onderzoek ter afronding van zijn masteropleiding Leren & Innoveren. Hij won een bedrag van 1000 euro, dat naar nieuw onderzoek zal gaan.

De jury van de Inholland Onderzoeksprijs 2016 heeft vijf onderzoeken genomineerd die op de Dag van het Onderzoek op 22 juni bij Inholland Den Haag meedingen naar de juryprijs. De jury kent de onderzoeksprijs toe aan een onderzoeker (of team van onderzoekers) van Hogeschool Inholland die een maatschappelijk relevant, praktijkgericht onderzoeksproject heeft uitgevoerd. Eén van de genomineerde onderzoeken is het DRN project van het lectoraat Medische Technologie.

Samen met diverse ziekenhuizen in de regio, het RIVM en de andere hogescholen met een MBRT opleiding voert het lectoraat onderzoek uit naar zogenaamde Diagnostische ReferentieNiveaus (DRNs), een soort richtwaarden voor de hoeveelheid straling nodig voor goede röntgendiagnostiek.

In 2012 zijn in Nederland richtwaarden voor het gebruik van straling bij diverse typen röntgenfoto’s en CT-scans vastgesteld. Het RIVM constateerde dat de richtlijnen in de praktijk niet goed toegepast werden. Om juist gebruik te bevorderen voerden studenten Medisch Beeldvormende & Radiotherapeutische Technieken (MBRT) bij ziekenhuizen dosismetingen uit en toetsten de resultaten aan de richtlijnen. De onderzoeksgroep Medische Technologie begeleidde deze pilot in opdracht van het RIVM, gefinancierd door het ministerie van VWS. De resultaten zijn gepresenteerd in een vakblad en op een groot internationaal congres.

De ontwikkelingen in de digitale wereld gaan snel en het is duidelijk dat de eerstelijnsgezondheidszorg onder druk van deze ontwikkelingen zal veranderen en mogelijk fundamenteel transformeren. Wat betekent dit nieuwe design voor het werk van de professionals, wat is de impact op uw organisatie en welke effect heeft dit op de patiënten? Is uw organisatie bij machte om haar strategie hier op aan te passen? Dit was het thema voor de jaarlijkse strategische bestuurs tweedaagse van het Jan van Es instituut. In aansluiting op dit thema hield Inhollandlector Medische Technologie, Harmen Bijwaard, een workshop over digitalisering en de eerstelijnszorg. 

Met name Medische Beeldvorming en eHealth gaan in de eerstelijnszorg een steeds grotere rol spelen. Lange tijd richtte de medische technologie zich op het vergroten van de mogelijkheden voor de diagnostiek en behandelingen waarmee de zorgprofessional een hogere kwaliteit van zorg kunnen leveren. De technische mogelijkheden die zich direct richten op de patiënt of burgers in het algemeen (preventie) zijn van recentere datum. Met begrippen als zelfmanagement, E-health of zelfdiagnostiek wordt de verbinding gelegd tussen de techniek en de consument. Het uitgangspunt is de zelf-regisserende patiënt, hetgeen past in een tijd van mondigheid en het zelf ophalen van informatie via internet.

Met het organiseren van het congres Technische innovatie en Strategie hoopt het Jan van Es instituut bestuurders en toezichthouders van eerstelijnsgezondheidsorganisaties te inspireren. Van hen mag immers verwacht worden dat zij een impuls te geven aan de transitie van de eerstelijnsgezondheidszorgorganisaties in een sterk veranderende omgeving. Dit jaar deden ruim 40 managers mee. N.a.v. de bestuurdersdagen is ook een white paper gepubliceerd.

Vier hogescholen uit de Zuid-Hollandse regio, waaronder Hogeschool Inholland, zijn toegetreden tot de Medical Delta, een netwerk van kennisinstellingen, zorginstellingen en bedrijven uit de sectoren Life Sciences, gezondheid en techniek. Met het toetreden van de hogescholen verdiept en verbreedt de Medical Delta zich op het gebied van beroepsgericht opleiden en praktijkgericht onderzoek. De samenwerking heeft tot doel de samenleving meer te laten profiteren van kennis en ondernemerschap op zorggerelateerd en medisch-technisch gebied. 

Namens Hogeschool Inholland waren Vera van Waardenburg (clustermanager Paramedisch & Sport) en Harmen Bijwaard (lector Medische Technologie) aanwezig. Het lectoraat hoopt samen met Medical Delta partners onderzoeks- en onderwijsprojecten te realiseren die bijdragen aan de kwaliteit van het paramedisch onderwijs van de hogeschool.

Naast Hogeschool Inholland treden Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Leiden en De Haagse Hogeschool toe tot Medical Delta, ieder met eigen opleidingen en activiteiten op het snijvlak van techniek en gezondheid. De hogescholen leveren samen een unieke bijdrage aan het bestaande netwerk van Medical Delta, zoals het toegepast onderzoek dat lectoren, docenten en studenten doen. Toegepast onderzoek is onderzoek met een sterke link met de dagelijkse praktijk, vaak in samenwerking met opdrachtgever én eindgebruiker. Daarnaast leiden de hogescholen de professionals van de toekomst op.

Samenwerking in Living Labs
De hogescholen dragen bij aan bestaande Medical Delta Living Labs, maar zetten ook nieuwe Living Labs op. Een Living Lab is een experimentele, levensechte setting. Denk bijvoorbeeld aan een nagebouwde operatiekamer (OK) waarin innovaties door de belangrijkste doelgroepen, waaronder de eindgebruikers, worden bedacht, ontwikkeld en getest. Door praktijkgericht onderzoek vorm te geven mét de mensen om wie het gaat, verandert de beroepspraktijk stap voor stap en beklijven nieuwe methoden en technieken bij zowel burgers als professionals.

“We kunnen heel veel nieuwe producten en werkwijzen bedenken die de gezondheidssector veranderen, maar het is vooral de kunst om dat deze ook toe te passen”, zegt Roel Kamerling, directeur Medical Delta. “En juist daarin spelen de hbo-instellingen zo'n belangrijke rol. Aan de ene kant leiden zij natuurlijk de professionals van de toekomst op, zowel voor de zorg als voor de gerelateerde industrie. Maar vooral ook zijn de hbo-instellingen leidend in de Living Labs die een implementatie-snelweg voor nieuwe zorgbenaderingen vormen. We zien er dan ook naar uit om samen nog veel meer mooie ideeën te ontwikkelen en te implementeren.”

Dynamische beroepen
Living Labs, en andere vormen van samenwerking en uitwisseling zoals in de Medical Delta, zijn tegenwoordig extra belangrijk voor het hoger onderwijs. Beroepen, in vrijwel alle gebieden, en zeker in de zorg, zijn met de jaren complexer geworden. Stabiele functies zijn ingeruild voor dynamische beroepen. Traditionele scheidslijnen tussen ontwikkelen en uitvoeren verdwijnen. Daarom moet het hbo, aanvullend op de voorbereiding op een professioneel bestaan door kennis en wetenschappelijke inzichten te koppelen aan praktisch vakmanschap, zorgen dat hun studenten onderzoekend vermogen hebben. Onderzoekend vermogen en het interdisciplinair kunnen denken en handelen maakt dat zij later blijvend bij kunnen dragen aan vernieuwingen in de beroepspraktijk.

Leonard Geluk, collegevoorzitter van De Haagse Hogeschool, tekende 11 april namens de vier hogescholen de overeenkomst waarmee de toetreding van de hogescholen per 1 januari van dit jaar met terugwerkende kracht een feit is. Geluk: “Als hogescholen willen wij onze kennis en de resultaten van ons onderzoek graag delen en gebruiken voor het oplossen van grote maatschappelijke thema's zoals het belang van goede zorg in een vergrijzende samenleving. Daarnaast maakt deze samenwerking het mogelijk dat wij onze studenten nog beter voorbereiden op een dynamische, steeds sneller veranderende beroepspraktijk.”

De bacheloropleiding Medische Beeldvorming en Radiotherapeutische Technieken (MBRT)  en de master- en post-hbo-opleidingen Medische Beeldvorming en Radiotherapie hebben een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Biomedic, partner van Samsung voor medische apparatuur. Heleen Jumelet, directeur Domein Gezondheid, Welzijn en Sport, en Peter Rutjes, directeur van Biomedic, tekenden de overeenkomst bij Inholland Haarlem.

De overeenkomst helpt Inholland om het onderwijs beter te laten aansluiten op technologische ontwikkelingen en op vragen uit de markt. Bijvoorbeeld bij het up-to-date houden van de inrichting van het skillslab en de kennis van vakdocenten medische beeldvorming is de input van Biomedic belangrijk. Daarnaast gaan studenten onderzoeksopdrachten vanuit Biomedic uitvoeren in het kader van hun stage of afstudeeropdracht.

Luc van Dalen, manager business development van Samsung, was aanwezig bij de ondertekening: “Vanuit Samsung zijn we ook blij met deze samenwerking. Voor Biomedic en Samsung is het belangrijk om contact te houden met de werkvloer. Wij willen een relatie opbouwen met de beroepsbeoefenaar en ontwikkelingen in het onderwijs bijhouden. Met de kennis vanuit ‘bottom-up’ kunnen we beter innoveren. Onze producten zijn bij aflevering nog niet klaar: juist met behulp van (aankomend) beroepsbeoefenaren kunnen we de producten doorontwikkelen. Studenten helpen ons daar ook bij middels opdrachten en afstudeeronderzoeken waarin technische aspecten van de apparatuur aan bod komen.”

Trainingen en onderzoeksopdrachten
Trainingen en post-hbo onderwijs worden in samenspraak ontwikkeld of aangepast bij vragen uit de markt. Inholland kan op verzoek specifieke trainingen verzorgen voor medewerkers van Biomedic en andersom is dat ook mogelijk voor docenten van Inholland, zodat vakdocenten medische beeldvorming op de hoogte blijven van de nieuwste technologische ontwikkelingen en de impact van deze ontwikkelingen op het gebruik van medische beeldvormende systemen.

Daarnaast levert Biomedic jaarlijks een tot twee onderzoeksopdrachten aan voor studenten. Biomedic komt hiermee in contact met bachelor- en masterstudenten en krijgt hierdoor inzicht in potentiële kandidaten voor eventuele vacatures.

De onderzoekslijn Medische Technologie zal Biomedic benaderen voor eventuele participatie en/of (financiële) ondersteuning bij internationale onderzoeksprojecten die door het lectoraat worden uitgevoerd of waar het lectoraat een subsidieaanvraag voor gaat doen. Afhankelijk van de meerwaarde voor Biomedic, besluit Biomedic of participatie en/of ondersteuning mogelijk is. Biomedic kan ook de onderzoekslijn benaderen voor het uitvoeren van, of participeren in, door Biomedic geïnitieerd praktijkgericht onderzoek.

Demonstratie VERT
Na afloop van de ondertekening boden docenten Frank ten Wolde en Eric Plankeel de heren van Biomedics en Samsung een spontane demonstratie van de VERT, een gloednieuw virtueel driedimensionaal bestralingsapparaat in het skillslab van MBRT.

Een hogere stralingsdosis op een van de kauwspieren draagt bij aan een kleinere mondopening na bestraling. Dit blijkt uit het afstudeeronderzoek over patiënten met keelkankervan MBRT-student Sonja Verheijen in opdracht van het Antoni van Leeuwenhoek/Nederlands Kanker Instituut.

Het lectoraat Medische Technologie begeleidt jaarlijks meerdere studenten bij hun afstudeeronderzoek. Studenten worden aangemoedigd om de resultaten te publiceren. Verheijen zal eind april een posterpresentatie houden op de internationale ESTRO-conferentie in Turijn. Deze conferentie wordt jaarlijks georganiseerd vanuit de European Society for Radiotherapy & Oncology. Voor de posterpresentatie zijn de patiëntgegevens uit het afstudeeronderzoek gecombineerd met een recente dataset van een onderzoeker in het AvL. De gegevens worden gezamenlijk gepubliceerd.

Het onderzoek gaat over patiënten met keelkanker. Bij veel van deze patiënten is de tumor door omvang en locatie vaak niet volledig te verwijderen via een operatie. Bestraling is dan de eerste behandelkeuze, gecombineerd met chemotherapie. Daarbij treden diverse bijwerkingen op. In het onderzoek is gekeken naar verkleinde mondopening na chemoradiatie. Deze bijwerking is relatief onbekend bij laboranten omdat het zich pas weken tot maanden na de bestralingen ontwikkelt. Voor patiënten kan het echter zeer beperkend zijn bij praten, eten en mondhygiëne. Inzicht in het verband tussen stralingsdosis en verkleinde mondopening maakt preciezere dosimetrische grenzen mogelijk tijdens treatmentplanning. Hierdoor kan deze bijwerking in de toekomst mogelijk beperkt worden.

De opleiding Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) bestaat 25 jaar en viert woensdag 18 maart haar jubileum met een symposium in de Philharmonie in Haarlem. Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie, houdt tijdens het symposium zijn lectorale rede waarin hij de ontwikkelingen in de medische beeldvorming, radiotherapie en ICT in de zorg belicht en ingaat op huidige trends en toekomstige ontwikkelingen. Naast het symposium is er ook een reüniefeest op 26 maart in De Lichtfabriek te Haarlem.

Zorgprofessional 2.0
In zijn lectorale rede heeft Harmen Bijwaard het over de zorgprofessional 2.0 en de brugfunctie tussen innovatie en praktijk in de medische technologie. “De medische technologie heeft zich de afgelopen decennia stormachtig ontwikkeld. Afgestudeerde bachelors en masters zullen zich zeker vier decennia in hun vakgebied staande moeten houden. In die periode zal hun werk ingrijpend gaan veranderen.”

In zijn lectorale rede belicht hij de ontwikkelingen in de medische beeldvorming, radiotherapie en ICT in de zorg en gaat Bijwaard in op de huidige trends en de ‘game changers‘ van de toekomst. Centrale vraag hierbij is: “Hoe bereiden wij de studenten van nu voor op het snel veranderende werkveld?"

25 jaar medische beeldvorming en bestraling
Oud-MBRT-docent Nico van der Zwaard geeft tijdens het symposium een lezing over wat er in een kwart eeuw tijd allemaal is veranderd in het werkgebied van de medische beeldvorming en de bestraling. Veel ontwikkelingen hebben plaatsgevonden en er verandert nog steeds veel op het gebied van onderzoekstechnieken en innovatie van apparatuur waarmee gewerkt wordt. Hoe werd 25 jaar geleden een röntgenfoto, echo, CT-scan of MRI-scan gemaakt en hoe gaat dat tegenwoordig? Van der Zwaard is vanaf het begin van de opleiding betrokken geweest als MBRT-docent en vanaf 2002 tot zijn pensioen (2012) heeft hij naast het docentschap de coördinatie van de afstudeerfase bachelor en de coördinatie van de mastermodule 'onderzoek' bij de masteropleiding MIRO (Medical Imaging/Radiation Oncology) op zich genomen.

Evidence based practice
Gona Aziz studeerde in 2010 af bij de MBRT Inholland Haarlem en werkt tegenwoordig als kwaliteitswerker nucleaire geneeskunde bij de Reinier de Graaf Groep in Delft. Zij spreekt tijdens het symposium over ‘evidence based practice’. Dit is een principe waarmee keuzes in de zorg aan patiënten zoveel mogelijk op de meest recente inzichten uit de wetenschappelijke literatuur gebaseerd worden, dit in combinatie met eigen ervaring en de voorkeuren of toestand van de patiënt.

MBRT’ers en hun carrière
Ingrid Kuijper, research laborant bij de afdeling Radiotherapie van het VU medisch centrum belicht de carrièremogelijkheden in het vakgebied van afgestudeerde MBRT’ers. Zij gaat hierbij niet alleen op de rol van de afgestudeerden zelf, maar ook op de rol die de beroepsverenigingen, het onderwijs en afdelingsmanagers hierin spelen. Nieuwe ontwikkelingen en technologie, en een andere visie op de kwaliteit in de zorg hebben geleid tot nieuwe uitdagingen in het takenpakket van deze professionals, om zich te ontwikkelen tot ‘advanced practitioners’. Zij worden bijvoorbeeld uitgedaagd zich vakoverstijgend denkniveau aan te leren en te participeren in wetenschappelijk onderzoek.

Programma