Samenwerken in de wijk 
De inzet van het Co-Design Canvas was onderdeel van de onderwijsmodule ‘Draagvlak creëren’, waarin vijftien klassen elk een Rotterdamse wijk adopteren. Per wijk ontvingen de studenten drie concrete uitdagingen van wijkmanagers, bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, participatie of sociale cohesie. In kleine teams gingen studenten vijf weken lang de wijk in om samen met bewoners en andere betrokkenen co-creatief oplossingsrichtingen te ontwerpen. 

De studententeams maakten wekelijks een snapshot van hun Co-Design Canvas. Hierin brachten ze hun inzichten, stakeholders en oplossingsrichtingen visueel in kaart. Dankzij de methodiek leerden studenten niet alleen hoe zij draagvlak creëren voor interventies, maar ook hoe zij met verschillende belanghebbenden samenwerken en ontwerpdenken toepassen in complexe maatschappelijke contexten. 

Aansluiten bij de praktijk
Het project kwam tot stand vanuit het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESC), dat vier hogescholen verbindt en een brug slaat tussen onderwijs, onderzoek en maatschappelijke praktijk. “Deze samenwerking is een mooi voorbeeld van hoe studenten van onze vier hogescholen profiteren van ons ESC-netwerk ” aldus Wina Smeenk

Co-Design Canvas als praatplaat 
“Bij de opleiding Bedrijfskunde willen we de veranderleiders van de toekomst opleiden,” zegt docent-onderzoeker aan Hogeschool Rotterdam Sybe Stuij, die samen met collega Hans Rood de studententeams begeleidde. “Door tijdens hun studie kennis te maken met het Co-Design Canvas, krijgen studenten een praktisch hulpmiddel in handen om nu en later tot breed gedragen oplossingen te komen. Het mooie is dat het canvas in de praktijk ook echt als een praatplaat werkt: zodra studenten het erbij pakken op locatie, ontstaat er meteen een gesprek. Iedereen die meekijkt, gaat spontaan meedenken. Dat maakt het niet alleen een ontwerptool, maar ook een uitnodiging tot dialoog.” 

Docenten ervaren Co-Design in train-the-trainer workshop 
Ter voorbereiding op deze vernieuwende manier van onderwijzen volgde het docententeam van Hogeschool Rotterdam begin april een interactieve train-the-trainer workshop, verzorgd door docent-onderzoeker bij het lectoraat Societal Impact Design Claudia Mayer. Tijdens deze sessie maakten de docenten zelf kennis met de uitgangspunten en werkvormen van co-design, zoals het voeren van korte rolspelinterviews rondom stakeholderbelangen. 

De workshop bood inzicht in de methodiek achter het Co-Design Canvas en inspireerde docenten tot nieuwe vormen van begeleiding, met ruimte voor speelsheid, reflectie en experiment.  

Aanpak met meerwaarde 
De Rotterdamse wijkmanagers en gemeente reageren enthousiast op deze nieuwe aanpak. Zij zien de meerwaarde van de co-designprojecten in hun wijken en willen deze vorm van samenwerking daarom voortzetten. 

Op maandag 27 januari vond de kick-off plaats van ‘Heal the Healer’, een nieuw project gericht op het verbeteren van de mentale gezondheid in de muziekindustrie. Dankzij financiering vanuit Centre of Expertise Preventie in Zorg & Welzijn kan dit project, dat een jaar zal duren, van start gaan. Onder leiding van lector Koos Zwaan van het lectoraat Innovation in the Music Industry werkt een team van onderzoekers, docenten, welzijnsprofessionals en professionals uit de muziekindustrie aan duurzame oplossingen voor mentale gezondheidsuitdagingen in deze sector.
 

Press here for English 

Grote urgentie
Werken in de muziekindustrie is niet alleen inspirerend, het brengt ook risico’s met zich mee. Volgens internationaal onderzoek kampt maar liefst 70% van de werkenden in deze sector met mentale gezondheidsproblemen, variërend van burn-out en angststoornissen tot depressies. De oorzaak? Een combinatie van economische onzekerheid, prestatiedruk en een werkcultuur waarin stress vaak als onvermijdelijk wordt gezien.

Koos Zwaan licht toe: “De muziekindustrie is een prachtige, maar ook veeleisende omgeving. Dat mentaal welzijn zo een breed gedragen probleem is, werd voor mij duidelijk toen ik de innovatie- en onderzoeksagenda voor de popsector opstelde. Vanuit elke expertise werden andere mentale uitdagingen genoemd. Met Heal the Healer willen we niet alleen bewustzijn creëren, maar ook praktische tools en interventies ontwikkelen om zowel studenten als werkenden beter te ondersteunen. Dit project biedt de kans om een duurzame impact te maken op de sector.”

Wat houdt Heal the Healer in?
Heal the Healer richt zich op twee belangrijke pijlers:

1.  Preventie: Het vergroten van de mentale veerkracht van individuen, zodat zij beter bestand zijn tegen de uitdagingen van de muziekindustrie.
2.  Amplitie: Het verbeteren van werkomstandigheden door structurele veranderingen in de sector te stimuleren.

Deze interventies worden ontwikkeld in samenwerking met studenten van drie Inholland opleidingen - Conservatorium Haarlem, Leisure & Events Management en Creative Business – en met hulpverleners en coaches. Daarnaast zijn werkveldorganisaties, zoals BAM! Popauteurs en Music Managers Forum NL (MMF), actief betrokken bij het testen en implementeren van de oplossingen.

Kick-off: inspiratie en samenwerking
Tijdens de kick-off van Heal the Healer kwam alle betrokken partijen samen voor de aftrap van het project. Naast het verkennen van de doelstellingen en de opzet van het onderzoek, werd kennis gedeeld. Hoogleraar mediastudies Mark Deuze (UvA) was te gast en schetste de mentale uitdagingen binnen de creatieve sector. Inholland alumni Mandy Delaporte en Lucas Garnier deelden inzichten uit hun afstudeeronderzoeken over mentaal welzijn in respectievelijk de dance- en poprockscene.

De ambitie van Heal the Healer reikt verder dan alleen de muziekindustrie. De opgedane kennis en interventies kunnen ook van waarde zijn voor andere sectoren binnen de culturele en creatieve industrie.

For English press here

“Fabricated is ontworpen om bezoekers inzicht te geven in de manier waarop digitale technologieën onze samenleving beïnvloeden. Ons doel is om complexe thema’s zoals AI en misinformatie begrijpelijk en tastbaar te maken. Met interactieve games en ervaringen slaat de tentoonstelling een brug tussen abstracte digitale concepten en de alledaagse realiteit. Ik hoop dat bezoekers van de expositie zich zelfverzekerder en beter toegerust voelen om deel te nemen aan de democratie”, aldus Susannah Montgomery, onderzoeker bij lectoraat Media, Technology & Society van kenniscentrum ARC.

Van Nederland naar de Verenigde Staten
Na de tour door Nederland en andere Europese landen van mei tot juli, was fabricated in september te zien als eerste tentoonstelling in de Expo-ruimte tijdens de opening van het nieuwe pand van Inholland aan het Pina Bauschplein in Amsterdam. Daarna was de tentoonstelling te bekijken op prominente evenementen zoals het Society 5.0 Festival (9-10 okt.) en DigiQuest (21-22 nov.). In de tussentijd legde fabricated een drie weken durende reis af door de Verenigde Staten, in aanloop naar de presidentsverkiezingen. Daar deed het haltes aan zoals The LOVE Building in Detroit (21-24 okt.), het Translational Data Analytics Institute van The Ohio State University (29 okt. tot 5 nov.) en The STEAM Factory in Columbus (8 nov.).

De tentoonstelling werd ook in de VS lovend ontvangen: “Vanaf het moment dat ik Alex, de AI-nieuwslezer, ‘ontmoette’, was ik verkocht. In onze gepolariseerde samenleving hebben we meer bruggen zoals fabricated nodig om mensen te helpen elkaar en hun digitale wereld beter te begrijpen”, aldus een Amerikaanse bezoeker.

Fabricated keert terug naar Inholland Amsterdam
In de komende maanden zal het onderzoeksteam artikelen en rapporten publiceren over hoe inwoners van de Verenigde Staten en Europa belangrijke digitale kwesties begrijpen, zoals misinformatie, AI en contentmoderatie. Deze inzichten, gebaseerd op interviews en enquêtes tijdens de tour, geven een beter beeld van hoe samenlevingen omgaan met digitale uitdagingen.

Een deel van de tentoonstelling keert in januari terug naar de Expo-ruimte van Inholland als onderdeel van een expositie over Digital Rights. Hiermee blijft fabricated voorlopig bijdragen aan het gesprek over de rol van technologie in onze maatschappij.

Beluister het interview met Susannah en Andy op Instagram tijdens de expositie van fabricated in The LOVE Building in Detroit.

Lectoraten, living labs en expertisenetwerken: het kenniscentrum van het domein Creative Business van Hogeschool Inholland zit op het snijvlak van theorie en praktijk. Het is de plek waar onderzoek, onderwijs en de praktijk samenkomen. Sinds kort heeft het kenniscentrum een nieuwe naam gekregen: ARC. Applied Research x Creativity. Wat betekent dat? Wat zijn living labs en lectoraten? En wat kan ARC betekenen voor docenten en studenten van Creative Business?

For English press here

In de tweede aflevering van deze podcastserie geven Roos Gerritsma, associate lector bij het kenniscentrum, lab-lead van het Urban Leisure & Tourism Lab en PD-kandidaat, en Koos Zwaan, lector innovatie in de muziekindustrie en lab-lead van het International Music Industry Lab,  antwoord op deze vragen.

Heb je vragen of wil je meer weten over de mogelijkheden om met het kenniscentrum samen te werken? Neem gerust contact op met de lectoren of met Hilda Bakmaz.

Digitale leiders van de toekomst
De wereld verandert razendsnel, in gang gezet door grootschalige bedrijven. Hoe beïnvloedt dit de manier waarop professionals in de toekomst samenwerken? Hoe bewaken we het welzijn van mensen? Het is van groot belang om de digitale leiders van de toekomst te empoweren, want, in de woorden van keynotespreker en AI-expert Rodger Werkhoven: “AI won't replace you. Someone using AI will”.

Daarom zoekt Inholland de samenwerking op met het internationale bedrijfsleven, de overheid, maatschappelijke organisaties en andere kennisinstellingen. Met de organisatie van DigiQuest Amsterdam is daarin een mooie stap gezet. “Aan de ontwikkeling van kennis en vaardigheden van jonge professionals op het gebied van nieuwe technologieën hopen we met een evenement als DigiQuest te kunnen bijdragen”, motiveerde docent en organisator Richard John dit initiatief van Inholland. “Gesterkt met deze skills krijgen ze de kans om samen een mooie, gezondere en duurzamere maatschappij te creëren.”

Drie competities
Tijdens het event vonden drie competities plaats: de Future of Work Arena, waaraan twaalf studententeams van Inholland deelnamen, de Emerging Technology Olympiad met 85 deelnemers uit zestien verschillende landen, en het Gen Z lab.

Monique Jongerden, Steven Baardman, Jeno Vallenduuk en Maiko van Veen wonnen de eerste competitie met een concept dat (onontdekte) kunstenaars helpt hun carrière een kickstart te geven en meer structuur voor zichzelf te creëren. Het team wil werken aan een meer rechtvaardige muziekindustrie: iedereen verdient een kans op een mooie carrière in de muziek, ongeacht je achtergrond.

De internationale competitive Emerging Technology Olympiad werd gewonnen door het team ‘BackTrack AI’ uit Hong Kong. Wereldwijd hebben 130 miljoen tieners last van scoliosis, een gedraaide wervelkolom. Vroegtijdige herkenning hiervan is cruciaal om het probleem te kunnen verhelpen, maar daar zijn medische professionals voor nodig en speciale apparatuur, waardoor een beoordeling vertraging kan oplopen. Dit team heeft een prototype ontwikkeld dat met behulp van een speciaal classificatie-algoritme aan de hand van foto’s van ruggen op een snelle en eenvoudige wijze mogelijke scoliosis kan ontdekken.

Gen Z Lab
Maar liefst 235 havo-leerlingen en mbo-studenten verkenden hoe ze met behulp van opkomende technologieën maatschappelijke uitdagingen konden aanpakken. Voor SAIL Amsterdam 2025 bedachten ze innovatieve oplossingen om bij bezoekers van dat grootschalige evenement duurzaam gedrag te stimuleren op het gebied van mobiliteit, afvalverwerking en consumering. Zij werden daarbij begeleid door studenten Business Innovation van Inholland en de SAIL Academy. Een idee over afvalscheiding kwam als winnend concept uit de bus.

Na afloop van het evenement trok Richard John deze conclusie: “Deze dagen hebben we veel creativiteit gezien en zijn er waardevolle connecties gemaakt, tussen (internationale) studenten, maar ook tussen student en bedrijfsleven. Eén ding is mij duidelijk geworden: "The future is already here - and it's in good hands!"

Het Lectorenplatform en Expertisenetwerk Sustainable Urban Tourism (ENSUT) hebben hun strategische agenda Urban Tourism: A Call to Action gepresenteerd. Deze onderzoeksagenda heeft als doel om het begrip van (transformative) urban tourism te verdiepen en de samenwerking tussen alle betrokken partijen te stimuleren en te faciliteren. Want alleen dan kan het potentieel van toerisme worden benut om de kwaliteit van stedelijke omgevingen, en de levenskwaliteit van zowel bewoners als bezoekers te verbeteren.

Kernpunten van de agenda

1.     Integreren van theorie en praktijk;

2.     Een holistisch en systeemgericht perspectief hanteren;

3.     Verder gaan dan solutionisme en over-participatie;

4.     Samenwerken vanuit een transparante academische basis;

5.     Bijdragen aan onderwijs.

Regenerative Story Bench

Tijdens de presentatie van de agenda bij Hogeschool Inholland locatie Amsterdam werd ook de Regenerative Story Bench onthult. Deze bank, ontworpen en geproduceerd door Glenn Ederveen, is een verhalenbankje waar verhalen over duurzaam stedelijk toerisme te beluisteren zijn. Het is bedoeld om zowel bewoners als bezoekers van een plek uit te nodigen om te leren van elkaars ervaringen en om de dialoog over duurzame stadsontwikkeling aan te gaan. De story bench maakt op dit moment nog onderdeel uit van een expo rond de onderzoeksagenda bij Inholland Amsterdam, maar gaat daarna op reis naar plekken waar meer verhalen gedeeld en opgehaald kunnen worden.

Voor meer informatie, het beluisteren van de verhalen en om de onderzoeksagenda te downloaden, bezoek deze link.

Over het lectorenplatform Duurzaam Stedelijk Toerisme

Het lectorenplatform Duurzaam Stedelijk Toerisme bestaat op dit moment uit 16 lectoren en onderzoekers van 12 kennisinstellingen die zich bezighouden met de vraag hoe toerisme te ontwikkelen dat bijdraagt aan een duurzame stedelijke leefomgeving. Dit doen zij samen met lokale en (inter)nationale partners op basis van een gezamenlijke onderzoeks- en innovatieagenda. Het lectoratenplatform verbonden aan het Expertise Network Sustainable Urban Tourism (ENSUT).

Dit najaar gaat de opleiding Leisure & Events Management gebruikmaken van ‘The Trip’. Deze serious game laat studenten een virtuele wereldreis maken om te werken aan persoonlijke ontwikkeling. Docent en onderzoeker Martijn Mesman werkt al een aantal jaar aan dit concept, met een subsidie van het Rengelink fonds in samenwerking met IJsfontijn, en gaat het vanaf dit schooljaar inzetten als leermiddel. Michiel Dijkstra is ook docent bij deze opleiding en heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van The Trip.

Op weg naar een passende professionele toekomst
Martijn en zijn collega’s merkten dat eerstejaars studenten het lastig vonden om dieper in te gaan op hun persoonlijke ontwikkeling. Wanneer ze dit wel deden, bleken studenten heel waardevolle inzichten op te doen. Martijn: “Veel studenten kiezen voor een brede opleiding, omdat ze nog niet precies weten welke kant ze op willen. Ook zijn ze geneigd toe te werken naar een vooraf geschetst toekomstbeeld over wie ze kunnen of moeten zijn als professional, terwijl dat niet past bij hoe ze zijn als persoon. Door hen na te laten denken over hoe ze zijn, wordt het makkelijker om te bepalen welke professionele toekomst bij hen past. Dat is de gedachtegang geweest voor het veranderen van de leerlijn van het Professionele Ontwikkelingsprogramma.” Hij ontwikkelde The Trip om het gesprek over persoonlijke ontwikkeling op een toegankelijke en behapbare manier op gang te brengen.

Wat maakt The Trip aantrekkelijker?
Martijn heeft vanuit zijn rol als onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership veel gesproken met studenten en docenten om te achterhalen wat er beter moest. Martijn: “Studenten gebruikten hiervoor een digitale omgeving die niet aansprekend was. Nu hebben we een leeromgeving die structuur biedt en er veel aantrekkelijker uitziet. We bespreken thema’s als hoe je omgeving je beïnvloedt, maar ook stress, onzekerheid en planning. De studenten maken opdrachten in de leeromgeving, die we vervolgens in de training klassikaal en in groepen bespreken.”

Michiel vult aan: “Het vak Professionele Ontwikkeling is nu meer ontwikkeld vanuit de student in plaats van de docent. De opdrachten zijn kort en toegankelijk. Het is echt gebaseerd op en aangepast aan de leefwereld van de student. Vaak denken studenten dat ze de enige zijn met bepaalde problemen. Sommige opdrachten vragen van hen om met ouders en vrienden in gesprek te gaan, in plaats van stukken theorie te lezen. Dan komen ze er ineens achter dat de hele klas en zelfs mensen buiten de studie tegen dezelfde uitdagingen aanlopen. Hopelijk helpt dat ze en spreekt deze vorm dus meer aan.”

Vervolgonderzoek en ambitie
In samenwerking met het lectoraat Teaching, Learning & Technology vervolgt Martijn het onderzoek, met als belangrijkste doel om het leereffect en de ervaring van studenten met de eerste versie van The Trip vanaf oktober te monitoren. Het is Martijns ambitie om binnen zo veel mogelijk onderwijsomgevingen de drempel te verlagen om het gesprek over persoonlijke ontwikkeling aan te gaan.  

Uiteindelijk hopen zowel Martijn als Michiel dat The Trip in de toekomst gebruikt kan worden bij andere opleidingen binnen Inholland en wie weet daarbuiten.

Roos Gerritsma en Donagh Horgan, lableads van het Urban Leisure & Tourism Lab in Amsterdam en Rotterdam, hebben bijgedragen aan het nieuw uitgekomen boek Tourism Interventions: Making or Breaking Places. Dit boek gaat over manieren om toerisme positief te beïnvloeden. Het geeft studenten, onderzoekers en academici nieuwe ideeën over hoe ze toerisme duurzaam kunnen ontwikkelen en organiseren, zodat bestemmingen beter bestand zijn tegen toekomstige problemen.

Roos en Donagh hebben hoofdstuk 9 geschreven met de titel: ‘The Urban Leisure and Tourism Labs as Incubators for Sustainable Tourism Interventions: Sharing Insights from Educational Research Perspectives on Regenerative Placemaking in Amsterdam and Rotterdam.’ 

Dit hoofdstuk beschrijft een Nederlandse case study over de eerste toeristische living labs, opgericht in Amsterdam en Rotterdam. Deze labs bieden een unieke omgeving voor het bedenken van positieve toeristische interventies en betrekken een brede groep belanghebbenden. Ze stimuleren samenwerking tussen publieke, private en maatschappelijke sectoren, en zien studenten als belangrijke partners. Het hoofdstuk bespreekt de uitdagingen en kansen van de labs in hun beginjaren en toont enkele van de meest impactvolle ideeën, zoals de BMX-routes Zuidplein en het Inclusieve Welkom Pad. Het benadrukt het belang van samenwerking, experimenteren en continue feedback voor succesvolle interventies in stedelijk toerisme.

Het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design (ESCape) onder leiding van lector Wina Smeenk, heeft een stimuleringsbijdrage voor creatieve industriepartners in het leven geroepen: de ESCall. Het expertisenetwerk wil de kennis en ervaring van alle betrokken partners delen en inzetten om elkaar te versterken en gezamenlijk sneller vooruitgang te boeken bij transitieopgaven. ESCape roept creatieve industriepartners op om praktijkervaringen om te zetten in concrete, deelbare kennisproducten, waarbij zij een stimuleringsbijdrage kunnen aanvragen tot 7.500 euro per partner voor de ontwikkeling van tools, werkvormen of andere kennisproducten die bijdragen aan het ontwerprepertoire van Systemisch Co-Design (SCD). Aanvragen moeten voor 30 juni 23:59 uur worden ontvangen.

Waar het voor lectoren en onderzoekers gebruikelijk is om expliciet kennis te omvatten en te ontsluiten in diverse kennisproduct vormen, blijft dat bij creatieve industrie partners vaak impliciet, en is dat niet vanzelfsprekend en meestal ook niet mee begroot in projecten. Daarmee gaat een schat aan ervaring, kennis en data verloren en is doorbouwen op elkaars expertise en ervaring lastig. Onderzoekers en praktijkpartners van ESCape kunnen kennisontwikkeling op het gebied van Systemisch Co-Design-(SCD) een boost geven door deze praktijkervaringen aan de oppervlakte te krijgen in concrete kennisproducten.

Partners van ESCape krijgen zo de kans iets te maken waar ze anders geen gelegenheid voor hebben. Iets nieuws, creatiefs, waarin de kracht van creatie in de context van SCD tastbaar, ervaarbaar en overdraagbaar gemaakt wordt. Praktijkpartners van ESC kunnen eenmalig een aanvraag indienen voor een stimuleringsbijdrage van maximaal 7.500 euro per partner. Het is daarbij toegestaan en zelfs aanbevolen voor partners om samen te werken en budgetten te combineren. Meer informatie en het aanvraagformulier vind je hier.

In een tijd waarin we vele aspecten van ons leven digitaal beleven – van school tot werk, van vriendschappen tot liefdesrelaties, en zelfs boodschappen doen – is het belangrijk om oog te hebben voor onze digitale rechten. Digitale mensenrechten betreffen meer dan de vaak genoemde (en belangrijke) privacy en cybersecurity, maar omvatten ook zaken als menselijke waardigheid en rechtvaardigheid in online gedrag. Er is behoefte aan een bredere kijk op onze digitale ervaring, waarin zorg wordt gedragen voor een gezonde en rechtvaardige digitale leefwereld voor iedereen.

Gelukkig worden digitale rechten steeds belangrijker op de agenda van beleidsmakers, en zien we zowel nationaal als internationaal, de discussie over digitale rechten vaker gevoerd worden. Digital Rights House Amsterdam (DRH) maakt zich hard voor de inmenging van burgers in deze gesprekken. Samen met hen kwamen we tot de conclusie dat één belangrijke groep echter vaak ontbreekt in deze gesprekken, terwijl veel beleidsvoorstellen wel over hun gaan: jongeren.
 

Digitale rechten in de leefwereld van jongeren
Voor de huidige generatie jongeren (12-18 jaar) is het internet niet meer weg te denken uit hun dagelijks leven. Van huiswerk via Google Classroom tot online pesten via social media, jongeren ervaren vele aspecten van het leven in een digitaal gemedieerde vorm. Echter, vaak wordt er óver jongeren gesproken, in plaats van mét hen, als het gaat om de digitale leefwereld. Bovendien zijn digitale rechten een abstract onderwerp, wat het ingewikkeld maakt dit gesprek te voeren. Daarom heeft het lectoraat Societal Impact Design in samenwerking met DRH een co-creatief kwartetspel ontwikkeld, een tastbare gesprekstool om online ervaringen en digitale rechten te bespreken met jongeren. Op basis van eerder onderzoek van DRH met burgers in Amsterdam, kwam de vraag naar voren om te verkennen wat een ‘gezonde online leefomgeving’ betekent voor jongeren. Maar hoe dit gesprek te voeren met jongeren? Onze onderzoeksvraag was dan ook tweeledig: Wat betekent een gezonde online leefomgeving voor jongeren (a), en kunnen we een betekenisvol gesprek hierover vormgeven (b)?
 

Ontwerpend onderzoek
Om deze vragen te beantwoorden, zijn we aan de slag gegaan met ontwerpend onderzoek. Dit omdat we zowel een onderzoeksvraag hebben (a), als een ontwerpvraag (b). In dit geval was het onderzoeksdoel om meer te leren over de overwegingen van jongeren wat betreft gezond en ongezond gebruik van de digitale leefwereld. Het ontwerpdoel was het ontwerpen van een gesprekstool om de gesprekken met jongeren over digitale rechten aan te wakkeren. In designtermen is dit ook bekend als een boundary object of convivial tool, en komt neer op een tastbare methode om een gesprek vorm te geven. Ontwerpend onderzoek is leren door te doen: Aan de hand van opeenvolgende iteraties leren we meer over de onderzoeksvraag, en komen we steeds verder in het ontwerpproces van de gesprekstool. Het proces van ontwerpend onderzoek bevat een snelle en terugkerende afwisseling tussen actie (ontwerpen) en reflectie (onderzoeken), waarbij onderzoeken en ontwerpen in één proces verweven zijn. Het zorgt ervoor dat op een hands-on manier inzichten rondom een vraagstuk worden opgehaald en actief meegenomen worden in vervolgstappen van het onderzoek en ontwerp.
 

Het Digitale Rechten Kwartet
Om erachter te komen wat de ideeën en zorgen van jongeren zijn rondom (on)gezond digitaal gebruik, hebben we gekozen voor een co-creatief proces en kwartetspel als gesprekstool. Dit omdat een kwartet spel een bekend, toegankelijk en speels karakter heeft. Iedereen is bekend met het spel waarin je 4 kaarten van één thema moet verzamelen. Doordat een kwartetspel bestaat uit thema’s met daarin weer 4 items, biedt het de mogelijkheid om diverse thema’s te verkennen en te verdiepen. Het spel-karakter biedt een laagdrempelige manier om over de abstracte thematiek, zoals digitale rechten zijn,  te praten. Het Digitale Rechten Kwartet heeft een co-creatieve component gekregen vergeleken met het originele spel. In plaats van dat alle kaarten al zijn ingevuld, is het aan de jongeren zelf om de spelkaarten samen te ontwerpen. In het ontwerpen van de kaarten krijgen jongeren de kans om zich inhoudelijk en creatief te uiten en samen te overleggen. Zo biedt het Digitale Rechten Kwartet een gesprekstool (met invul formats), dat uiteindelijk weer een nieuw gesprekstool oplevert: een volledig gecocreeërd, speelbaar kwartetspel.

De co-creatie sessies beginnen met een algemene brainstorm, waarin jongeren vrij kunnen delen en sparren waar zij aan denken bij ‘gezond digitaal’. Vervolgens verdiepen we deze brainstorm middels de themakaarten. Dit doen zij aan de hand van het centrale onderwerp '(on)gezond digitaal' met behulp van 9 themakaartjes (zoals 'schermtijd', 'filterbubbels' en 'omgaan met elkaar') die zijn opgesteld op basis van eerder onderzoek uitgevoerd door Digital Rights House Amsterdam. Onder begeleiding van een facilitator, in groepjes van 3 à 4 personen, kiezen de jongeren vervolgens voor één themakaart uit op basis van hun interesse, waarvoor ze een kwartet bedenken met 2 gezonde kaarten, en 2 ongezonde kaarten. Tot slot eindigen we met een plenaire bespreking waarin elk groepje zijn kwartet presenteert, en delen we een reflectie op wat we hebben gedaan en geleerd.

De eerste bevindingen
We hebben de twee eerste iteraties inmiddels uitgevoerd – in sessie 1 deden drie jongeren mee van HAVO 5, en in sessie 2 deden 12 jongeren mee van VMBO 3. Tijdens de eerste co-creatie sessies bleken de associaties van de jongeren met 'ongezond digitaal' dominant, zowel tijdens de brainstorm als tijdens het maken van het kwartet. Het vergde enige input vanuit de facilitatoren om ook enkele positieve of gezonde aspecten te verkennen, door bijvoorbeeld door te vragen of voorzetjes te geven over mogelijke positieve aspecten, zoals het gebruik van Google om snel iets op te zoeken, of te videobellen met je oma vanaf je vakantie. De meest genoemde associaties met 'ongezond digitaal' waren gelinkt aan 1) de verslavende, afleidende werking van een telefoon en 2) de uiterlijk-gerelateerde aspecten van sociale media. Dit laatste thema werd weerspiegeld in de kaarten die de deelnemers van sessie 1 maakten voor het kwartetspel rondom het thema ‘filterbubbels’.

Allereerst valt op dat de jongeren het thema ‘filterbubbels’ anders interpreteerden dan de onderzoekers op doelden. Waar wij als onderzoekers doelden op informatiebubbels als gevolg van algoritmes, dachten de jongeren juist aan schoonheidsfilters in social media apps. Een goede eerste les voor ons als onderzoeksteam om beter op onze taal  te letten en deze aan te passen aan de leefwereld van jongeren in de volgende sessies. En een mooi voorbeeld van ontwerpend onderzoek.

Terug naar de kaarten. De onderstaande twee 'ongezond digitaal' kaarten met het thema 'filterbubbels', waarbij de nadruk ligt op de onrealistische schoonheidsidealen die door filters worden gecreëerd, wijzen op bewustzijn over beelden die op sociale media worden gedeeld. Bij het thema ‘gezond digitaal’ werd het creatieve aspect van filterbubbels belicht, al bleek het lastig om tot een ‘gezond’ voorbeeld van filterbubbels te komen. In het algemeen zette het maken van de kwartet-set een gesprek op gang over deze ongezonde en onrealistische aspecten van 'filterbubbels', waarvan de deelnemers aangaven dat ze dit nog niet eerder hadden gevoerd. Bovendien bood de co-creatieve en open setting ruimte om dieper in te gaan op gevoelige onderwerpen rondom digitale ervaringen, zoals gevoelige onderwerpen als sexting en het verspreiden van naaktfoto's. Het kwartet fungeerde als een gespreksstarter voor deze onderwerpen, die anders wellicht niet (zo gemakkelijk) ter sprake waren gekomen.

Vooruitblik
De eerste co-creatie sessies van het Digitale Rechten Kwartet waren veelbelovend – het kwartet opent ruimte voor een gesprek over zowel de positieve als negatieve ervaringen met internet, en biedt zo een kijkje in de digitale leefwereld van jongeren. Als onderzoekstool werkt het goed, door de speelse en creatieve vorm komen jongeren op een eenvoudige manier in gesprek over abstracte onderwerpen. Als onderzoekers hebben we bovendien gemerkt dat niet alleen het ontwerpen van het kwartet zelf, maar vooral ook het gesprek dat tijdens of zelfs daarna volgt, waardevol is. Het kwartet functioneert als een boundary object om een dieper gesprek te kunnen voeren, waar de jongeren zelf aangaven ook behoefte aan te hebben. Het kwartet kan een mooie kans voor scholen en ander instanties zijn om de online leefwereld op een laagdrempelige doch inhoudelijke manier met jongeren te bespreken.

De eerste observaties roepen ook vervolgvragen op. Waarom komen ongezonde aspecten makkelijker naar boven in het gesprek, dan de gezonde aspecten? Wat voor invloed heeft de groepssamenstelling qua gender op het gesprek? Kwetsbare thema’s als schoonheidsidealen en sexting hebben een sterke gender component, hoe zorgen we dat deze thema’s op een veilige manier kunnen worden verkend?   Deze vragen zullen worden meegenomen in volgende iteraties van het kwartet en de verdere ontwikkeling het onderzoek.  

Bovenal laat de sessie zien dat door jongeren te betrekken bij de discussie over digitale rechten en het maken van het Digitale Rechten Kwartet, er een platform wordt gecreëerd voor gesprek, reflectie en bewustwording.

Op dinsdag 21 mei werd het boek Learning in a Living Lab gepresenteerd aan de directeuren en het college van bestuur van Inholland door een van de auteurs, Zac Woolfitt. Hij schreef het samen met Inholland-collega Mirthe van den Hee, zij hebben beide veel kennis en ervaring opgedaan binnen de living labs van het domein Creative Business. Ook living lab-experts van Artevelde hogeschool uit Gent schreven mee aan dit boek. Met deze collega’s uit België bestaat al een aantal jaar een uitwisseling van kennis op het gebied van labonderwijs.

Omgaan met onzekerheid
Het boek Learning in a Living Lab is een praktisch handboek voor docenten en studenten die werken aan complexe maatschappelijke vraagstukken vanuit verschillende disciplinaire achtergronden. Het geeft hen houvast in interdisciplinaire leeromgevingen, zoals living labs, waarin ze te maken hebben met onzekerheid. Vandaar ook de ondertitel van het boek ‘Knowing what to do when you don’t know what to do’.

Strategische ambities

Boeklancering met speciaal event
De officiële lancering van het boek is op maandag 27 mei in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Als onderdeel van de ESConferentie, het leernetwerkevent van het Expertisenetwerk Systemisch Co-Design, wordt het boek aangeboden aan cvb-lid Marije Deutekom. Een team van internationale studenten die de minor Event Experience volgen heeft een event georganiseerd rondom de boeklancering voor de bezoekers van de ESConferentie om op een speelse manier meer te weten te komen over de inhoud van het boek. Je kunt je nog aanmelden.

Workshop onderwijsinnovatie in onzekere tijden
Op dinsdag 11 juni geven Zac en Mirthe een online workshop over het boek. Je kunt je hier aanmelden.

Boek bestellen met korting
Inholland-collega’s kunnen het boek bestellen met 40 procent korting! Hiervoor kun je een mail sturen aan Reuben Wijnberg: reuben.wijnberg@inholland.nl.

Wat kan ontwerpend onderzoek bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken? Dit was de kernvraag van de Creatieve Krachtsessie van 11 april. 

Ontwerpers worden momenteel te weinig betrokken bij grote maatschappelijke vraagstukken als inclusiviteit, digitalisering en klimaatverandering. En dat terwijl inzet van een ontwerpende aanpak, inclusief een testfase, bij maatschappelijke vraagstukken grote potentie heeft. In deze openbare kennissessie werd de bijdrage verkend die ontwerpers kunnen leveren als zij samenwerken met overheden en publieke instellingen.

Essentieel is daarbij samenwerking van de verschillende stakeholders – ontwerpers én opdrachtgevers, beleidsmakers en burgers, waaronder nadrukkelijk ook niches en minder zichtbare minderheidsgroepen, zoals de natuur. Wina Smeenk, lector Societal Impact Design van Hogeschool Inholland, was ook aanwezig als lid van het panel. Zij vertelde: 

Lees het volledige verslag van CoECI. De volgende Creatieve Krachtsessie staat gepland op 11 juni. Het onderwerp zal zijn: “Immersive experiences beyond the glasses.”

Afgelopen 7 april organiseerde An Kramer, onderzoeker van het lectoraat Design Thinking, het event Maak Plaats. Zij deed dit in samenwerking met theatergroep Gouden Haas op Zeeburgereiland in Amsterdam. Met voorstellingen, theatrale interventies en podcasts onderzoekt Gouden Haas de emotionele impact die de klimaatcrisis op ons heeft. Het concept symbioceen stond centraal tijdens dit event vol workshops, wandelcolleges en een theatervoorstelling. Het doel? De volgende onderzoeksstap zetten naar nieuwe stedelijke ontwikkelingen, waarbij de mens, natuur en techniek in balans zijn.

Een radicaal ander perspectief op duurzaamheid
De Maak Plaats - een bewust dubbelzinnig woord - was een ‘soort van’ conferentie om inzichten te delen en bovenal te ervaren. Filosoof Glenn Albrecht bedacht het concept symbioceen en gaf een online keynote tijdens het event. Symbioceen beschrijft de balans tussen mens, natuur en techniek, zonder dat de een de ander overheerst. Onderzoeker An Kramer laat zich inspireren door de volgende vragen: Hoe zou het zijn als we onszelf niet langer zien als het topje van de evolutie, het evenbeeld van een hogere macht of als de rentmeesters van de wereld? Dat we accepteren dat wij mensen ‘gewoon’ natuur zijn en in symbiose (moeten) samenleven met onze omgeving?

Samen met ruim zeventig bezoekers werden deze vragen behandeld tijdens wandelcolleges en workshops. Ze verspreidden zich over Zeeburgereiland met diverse sprekers, waaronder collega’s van het kenniscentrum Creative Business Philippa Colin en Donagh Horgan. Samen met futuroloog Edwin Gardner, Arita Baaijens en Chihiro Geuzenbroek lieten zij deelnemers op verschillende manieren de huidige en toekomstige relatie met natuur ervaren. Zij werden uitgenodigd om een radicaal ander uitgangspunt te ontdekken, waarbij de mens niet centraal staat. Een hoopvolle missie, waarbij een grote verbeelding een vereiste is.

Indringende voorstelling
Theatergroep Gouden Haas raakte alle aanwezigen met hun indringende voorstelling ‘Herinner ons’, over het geruisloze verdwijnen van vele dier- en plantensoorten. Het Nederland van onze ouders en grootouders zag er aanmerkelijk anders en diverser uit dan het huidige. Kunnen we nog wat doen, of is dat een menselijke illusie?

Lector Design Thinking Guido Stompff vertelt over het belang van dit event: 

Samenwerken voor natuurinclusieve en betaalbare woonwijk
Het NRC publiceerde op 5 april 2024 een artikel over symbioceen in de Baaibuurt op Zeeburgereiland, waarvoor An geïnterviewd werd samen met bewoner Marijn van der Eyden. De Baaibuurt is volgens hen een perfect voorbeeld, omdat de natuur hier niet gereguleerd, maar ook niet verwilderd is. Er is een bepaalde verbondenheid met de omgeving. De studenten, kunstenaars en ondernemers leven op een organische wijze samen met elkaar en de natuur. Ze onderhouden moestuinen, er lopen kippen op het terrein en er worden spullen onderling geruild en uitgeleend. Mede door het groen en de gedeelde buitenruimte voelen de bewoners zich verbonden met elkaar. Zo hebben ze op een kleine schaal een samenleving gecreëerd, zonder een top-down organisatie. Kramer wil onderzoeken hoe dit op grotere schaal binnen een stad past als alternatief voor de gemeenteplannen. Samen met architecten en stedenbouwkundigen wordt er onder andere nagedacht over woningen in een natuurinclusieve en betaalbare wijk.

Het event Maak Plaats was een vervolg op de Summer Research School Symbioceen, die in juni 2023 plaatsvond. Beide events zijn georganiseerd vanuit de Sprong Verbeelding in Transities.

Andy Sanchez, onderzoeker bij het lectoraat Media, Technology & Society en het Sustainable Media Lab, heeft een subsidie toegekend gekregen vanuit de SIDN Pioneer grant. Hij ontvangt deze subsidie van 10.000 euro voor het project ‘Fabricated: Anti-Misinformation Games for the 2024 European Parliamentary Elections’. Met dit project wil Sanchez Europese inwoners klaarstomen voor de verkiezingen, waarbij ze nepnieuws en beïnvloedende factoren leren herkennen door middel van interactieve spellen. Volg updates over dit project op hun Instagram.

Digitale geletterdheid 
Het Sustainable Media Lab onderzoekt de rol van technologie in de maatschappij. De verwachtingen zijn dat de  Europese verkiezingen dit jaar wereldwijd meer mensen dan ooit naar de stembus gaan trekken. Al deze mensen vinden hun informatie online, in omgevingen die gevormd worden door algoritmes. Bijna de helft van de Europese inwoners heeft geen basis digitale vaardigheden. Zij zijn mogelijk niet in staat om nepnieuws te onderscheiden van feiten. Er is dus een dringende behoefte aan digitale geletterdheid, zodat gebruikers geïnformeerde keuzes kunnen maken.

Volgens cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau maakt bijna de helft van de Nederlanders zich zorgen over online misinformatie. Daarnaast verschenen er in 2023 deepfakes van onder andere Frans Timmermans, een dag voor de verkiezingen. Fabricated is een expositie van spellen, waar bezoekers spelenderwijs leren over Artificial Intelligence en de werking van de online omgeving.

For English press here
 
Expositie
Tijdens een expositie worden stemmers voorbereid op de verkiezingen. Zo wordt digitale geletterdheid bevorderd en leren bezoekers online verkiezingscontent kritisch te bekijken.

De expo is te zien op de volgende locaties:

• 5 mei en 13-17 mei: Den Haag (Bevrijdingsfestival en gemeentehuis atrium)
• 20-24 mei: Brussel (biblioteken en CPDP conference)
• 27-29 mei: Berlijn (republica 24 festival)
•  2-6 juni: Amsterdam (bibliotheken)

For English press here

Hoe kijken mensen met een bi-culturele achtergrond aan tegen scheiden en uit elkaar gaan, en welke informatiebehoefte hebben zij in deze situatie? Op welke manieren kan de Rijksoverheid haar huidige informatieaanbod over dit onderwerp verbeteren en uitbreiden, zodat het beter aansluit bij die informatiebehoefte? In opdracht van Dienst Publiek en Communicatie (DPC) van het Ministerie van Algemene Zaken onderzocht het lectoraat Inclusion and the Creative Industries deze vragen in een designproject, en betrok daar experts, mensen met een bi-culturele achtergrond, zelfhulporganisaties en anderen bij. Doel van dit designproject, was dan ook meer inzicht krijgen in de perspectieven en informatiebehoeften van mensen met een bi-culturele achtergrond als het gaat om scheiden en uit elkaar gaan. En oplossingsrichtingen aan te dragen die alle betrokkenen rondom scheiden en uit elkaar gaan beter ondersteunen.

Het onderzoeksteam bestond uit projectleider Ouafila Bejja-Essayah, lector Joke Hermes en Mirthe van den Hee. Ook lector Design Thinking Guido Stompff was betrokken.

Saskia Soekhoe-Datadin, Strategisch Adviseur Inclusie bij Dienst Publiek en Communicatie (DPC) van het ministerie van Algemene Zaken: “Het designproject leverde onder andere een rijkdom aan inzichten op over de verschillende context van huwen, scheiden en uit elkaar gaan en de percepties hierover onder mensen met een bi-culturele achtergrond. Ook is gekeken naar de invloed van informele en formele helpers. De neutrale rol van de onderzoekers van Inholland tijdens de co-creatie sessie was cruciaal, onder andere als schakelfiguur tussen de systeemwereld van de overheid en de leefwereld van de betrokkenen. Met de co-creatie sessie werd ook voorkomen dat onbewuste aannames een rol speelden bij makers van de informatie die de Rijksoverheid aanbiedt voor mensen met een bi-culturele achtergrond over scheiden en uit elkaar gaan.”

Lees meer 

For English press here

Het Leisure & Tourism Lab (ULTL), met locaties in Amsterdam en Rotterdam, is geaccrediteerd als lid van het Europese Netwerk van Living Labs (ENoLL). Daarmee zijn zij het eerste lab gericht op toerisme en leisure dat is toegelaten tot dit netwerk, een bijzondere prestatie! ENoLL is de internationale, onafhankelijke non-profit organisatie van erkende Living Labs. Hun doel is het bevorderen van de wereldwijde ontwikkeling van Living Labs als open innovatie-ecosystemen op basis van co-creatie en grens- en sectoroverschrijdende samenwerking. In hun beoordeling van het ULTL zegt het ENoLL: “ULTL heeft een sterk en inclusief governancemodel en weet op doeltreffende wijze veel verschillende stakeholders te betrekken. Hun uitgebreide ervaring met het opzetten en leiden van een living lab wordt onderbouwd met overtuigende bewijzen.”

Peggy van Schijndel, manager van het Kenniscentrum Creative Business: “Deze accreditatie door ENoLL is een mooie erkenning en waardering door externe partners en experts voor de manier van werken die we in de loop van de jaren hebben ontwikkeld: niet even snel onderzoek komen doen, maar langdurig bijdragen aan een gebied en een vraagstuk. Niet denken in quick fixes voor complexe problemen, maar interventies ontwikkelen die de betrokkenheid van alle stakeholders én hun inzicht in de complexiteit vergroten. Zo leren we ook over methoden van co-creatie en participatie. Afgelopen week startten opnieuw twee groepen van young professionals in deze labs, en die brengen vanaf het begin kennis in vanuit hun discipline, vanuit ervaringen in het werkveld, vanuit hun persoonlijke ervaring als bezoeker of toerist - én heel waardevol: regelmatig ook lokale kennis als bewoner. 

Kennis ontwikkelen voor beleid dat overheden helpt om adequaat om te gaan met langetermijneffecten van digitalisering van de samenleving. Daarvoor heeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) onlangs een subsidie van 863.000 euro toegekend aan het projectvoorstel RESOCIAL. In dit project werkt Inholland onder leiding van de Universiteit Leiden de aankomende twee jaar samen met andere kennisinstellingen. Samen pakken we kwetsbaarheden aan en vergroten we de weerbaarheid op sociale media.

For the English version, click here

Mensen leven hun sociale leven steeds meer online. Dit leidt tot hogere risico's op manipulatie, online geweld en discriminatie. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn volgens het consortium achter RESOCIAL een gebrek aan wetenschappelijke methoden om risico's voor grondrechten online te meten, de ontoereikendheid van de Nederlandse en EU-wetgeving om de weerbaarheid van gebruikers te vergroten en de ineffectieve bescherming van kwetsbare gebruikers.

Doelen RESOCIAL
Met RESOCIAL willen we niet alleen de kwetsbaarheden in sociale mediaplatforms in kaart brengen en de hiaten in de bestaande harde en zachte wetgeving analyseren. We willen ook door middel van co-designworkshops oplossingen bieden. Ten eerste streven we naar een juridische oplossing door overheidsrichtlijnen op te leveren voor een kwetsbaarheidsbewuste implementatie van de wetten op sociale media. Daarnaast werken we aan een ontwerpoplossing (vulnerability-sensitive design) en een zakelijke oplossing door kwetsbaarheidsbewuste gedragscodes voor platforms te ontwikkelen.

“We zijn verheugd om samen te werken met dit fantastische team onder leiding van Gianclaudio Malgieri om de mensenrechten online te versterken”, zegt Ben Wagner, lector Media, Technology & Society van Inholland en universitair hoofddocent Human Rights & Technology aan de TU Delft. “De wetenschappelijke focus van ons werk zal liggen op betere meetinstrumenten die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de bescherming van kwetsbare gebruikers online.”

Consortiumpartners RESOCIAL
De partners die betrokken zijn in dit project zijn: ALLAI Nederland, Alliance for Digital Rights (AUDRI), Autoriteit Consument en Markt, BEUC, Autoriteit Persoonsgegevens, Equality Now, "Future of Privacy Forum (Dutch branch)", Hogeschool Inholland, International Observatory on Vulnerable People in Data Protection (VULNERA), Universiteit Leiden, Offlimits, SIDN Fonds, TU Delft, UNICEF Letter en Universiteit Twente.

NWA-programma Kwetsbaarheid en veerkracht in een online samenleving
De subsidie valt onder het NWA-programma Kwetsbaarheid en veerkracht in een online samenleving. In totaal doen er vier onderzoeksprojecten in consortia mee aan dit programma.

Lees voor meer informatie over dit project en de experts achter de consortiumpartners het bericht op de website van de Universiteit Leiden

We hebben op dit moment te maken met meerdere crises  die gaan over de verstoorde balans tussen de mens en de aarde. Om daar verandering in te brengen zijn er nog geen oplossingen voorhanden en het zoeken ernaar alleen is onvoldoende om de balans te herstellen. Ook het proces hoe er te komen zal moeten veranderen, waarbij niet alleen het belang van mensen voorop staat. Onze relatie met de natuur moet veranderen.  Maar hoe doen we dat?  

For English press here

Symbioceen  
Het begrip symbioceen is geïntroduceerd door schrijver en milieufilosoof Glenn Albrecht¹. De  term is ontleend aan het woord symbiose, dat in de biologie staat voor het langdurig samenleven van twee of meer organismen van verschillende soorten. In het symbioceen staan relaties en verbinding van al het levende centraal. Albrecht stelt als uitgangspunt dat álle levende wezens zoals mens, dier, plant, bacteriën, fungi, micro-organismes, een integraal verbonden geheel vormen. De mens staat niet aan de top van de piramide, maar is een gelijkwaardig onderdeel. Dat geeft de mens een bescheidener plek. Dat helpt om anders om te gaan met klimaatvraagstukken.  

Maar wat betekent het dan, leven in het symbioceen?  

Summer research school 
Van 28 t/m 30 juni 2023 vond de Summer research school Symbioceen plaats op Zeeburgereiland, een samenwerking tussen het Inholland Sluislab en het Centre of Expertise for Creative Innovation (CoECI) geïnitieerd door An Kramer. An is onderzoeker bij het lectoraat Design Thinking van Inholland en daarnaast de verbindende schakel tussen het Kenniscentrum Creative Business en CoECI. Tijdens de Summer research school onderzochten dertig deelnemers samen de vraag: Wat betekent het Symbioceen op het Zeeburgereiland?  

Co-research  
Tien studenten van diverse opleidingen, tien bewoners en tien onderzoekers werkten in kleine divers samengestelde teams samen. Juist de gevarieerde samenstelling maakte dat ieders’ eigenheid gevraagd was. Waar de één alles wist van eetbare planten, had een ander verstand van geluidstechniek, en een derde persoon had juist twee rechterhanden en kon van een idee iets tastbaars maken. 

Geen vaststaande doelen, wel resultaten 
Juist door de open insteek van de onderzoeksvraag, konden de deelnemers zelf een fascinatie kiezen, zoals het beschermen van natuur, of juist speculatief te zoeken hoe de natuur devices zou maken om met ons mensen te communiceren.  

Kunst maken en delen als onderzoeksresultaat 
De opdracht aan de deelnemers was niet helemaal open. Ze werden gevraagd om toe te werken naar een experience circuit: een route over het Zeeburgereiland waarbij ze de gasten een ervaring boden, vanuit hun onderzochte fascinatie. Tussendoor deelden de teams hun ideeën en lieten ze gemaakte prototypes zien. Juist het met elkaar maken, leverde andere eindresultaten op. 

Documentaire en boek 
De zoektocht naar het symbioceen op Zeeburgereiland is vastgelegd in een documentaire en een boekje. Ter inspiratie voor iedereen die zelf op kleine en grotere schaal naar wegen zoekt om zich essentieel anders met de natuur te verbinden. 

In de documentaire wordt één van de teams gevolgd. Je ziet hoe ze samen zoeken wat het symbioceen zou kunnen betekenen en uiteindelijk tot een verrassend idee en resultaat komen. Daarnaast zie je de gezamenlijke opdrachten, en het uiteindelijke experience circuit. 

In het boekje lees je de achtergrond van het begrip symbioceen, en vind je de verschillende resultaten van de teams en de achtergrond van hun zoektocht. Daarnaast leer je de deelnemers kennen via kleine natuurportretten.  

Vervolg event – Maak Plaats!
Op zondag 7 april is er een vervolg op de Summer research school Symbioceen, met onder andere een keynote  van Glenn Albrecht, de founder van Symbioceen, live uit Australië! Meer informatie over het programma volgt binnenkort. Je kunt je alvast aanmelden via an.kramer@inholland.nl

Pieter Breek, onderzoeker bij het lectoraat Inclusion in the Creative Industries en lab coördinator van het International Music Industry lab, heeft een Emerald Literati Award gewonnen voor zijn artikel “Street-level bureaucrats: tensions and challenges in online placemaking”, dat gepubliceerd is in het tijdschrift Journal of Place Management and Development. Het artikel gaat over de invloed van sociale media op placemaking: activiteiten gericht op de fysieke en sociale omgeving van een buurt.  

 For English press here.

Dit artikel maakt onderdeel uit van het proefschrift van Pieter Breek dat op dit moment ter beoordeling ligt bij de promotiecommissie. Hij kijkt in het proefschrift kritisch naar het idee dat sociale media automatisch bijdragen aan inclusieve en democratische placemaking. Dit proefschrift laat de obstakels en spanningen zien als het gaat om sociale media, zoals Facebook en WhatsApp, in combinatie met placemaking. Ook geeft het belangrijke inzichten die professionals uit het publieke domein helpen bij een betekenisvolle buurtontwikkeling.

Lees hier het artikel van Pieter Beek over de invloed van sociale media op placemaking

For English press here.

Volgens Frank Radstake van ANVR is het ontwikkelen van een nieuwe duurzaamheidsambitie voor de reissector belangrijk en urgent: “Er is een politieke en maatschappelijke werkelijkheid waar we als reisbedrijven mee te maken hebben zoals het Klimaatakkoord van Parijs, de bijmengverplichtingen voor airlines in 2030 en de UNWTO Glasgow Declaration. Daarnaast zijn er ook morele en ethische redenen waarom we hiermee aan de slag zullen moeten. Bovenal is er ook een economische noodzaak; als we ook in de toekomst een ‘licence to operate’ willen hebben, zullen we een transformatie moeten ondergaan naar een sector waar intrinsiek duurzaamheid, gelijkheid en inclusiviteit de norm zijn.”

Lees hier het hele nieuwsbericht

Het college van bestuur van Hogeschool Inholland heeft Koos Zwaan per 7 november jongstleden benoemd tot lector Innovation in the Music Industry. Koos was sinds 1 augustus 2011 als associate lector verbonden aan het Kenniscentrum Creative Business. Daarnaast is hij lablead van het International Music Industry lab, een van de livinglabs van het domein Creative Business.

For English press here.

Koos Zwaan: “Ik ben vereerd dat het cvb, vanuit de waardering voor mijn werk als associate lector en het belang dat wordt toegekend door Hogeschool Inholland aan innovatie in de muziekindustrie, heeft besloten mij tot lector te benoemen. Binnen het lectoraat, en het IMI-lab, geef ik invulling aan innovatie door te kijken naar drie overlappende vormen van innovatie. Technologische innovatie, waarbij je kunt denken aan de opkomst van generatieve AI, maar ook blockchain voor verdeling van digitale inkomsten, VR/AR en immersive sound. Creatieve innovatie, wat vaak gaat over hoe die technologie wordt ingezet om vernieuwende muzikale producties neer te zetten. Denk hierbij ook aan de opkomst van relatief nieuwe muziekgenres zoals EDM en hiphop die door middel van destijds nieuwe technologische innovaties de weg openden voor het ontstaan van deze genres. Of meer recent, hoe de opkomst van short videoplatforms zoals TikTok gezorgd hebben voor een nieuwe vorm van creatieve uitingen voor muzikaal talent. En sociale innovatie, waarbij de kracht van muziek wordt ingezet om sociale veranderingen teweeg te brengen, zoals duurzaamheid of inclusie en diversiteit. Tegelijkertijd kan hiermee ook worden bedoeld hoe deze industrie zelf moet transformeren en werken aan dit soort thema’s; hoe zorg je ervoor dat de muziekindustrie zelf duurzamer en inclusiever wordt?”

Bas van Spréw, directeur van het domein Creative Business van Inholland: “In de muziekindustrie spelen vele vraagstukken die zowel voor de sector als voor de bredere maatschappij van belang zijn. Dat gaat om verduurzaming, de opkomst van nieuwe technologie, ethiek en sociale veiligheid, goede werkomstandigheden en een eerlijke beloning voor makers en andere professionals in de industrie, en inclusie en diversiteit, zowel in de zaal (publiek), op het podium (talent/programmering) als achter de schermen (personeel). Innovatie in de muziekindustrie is al sinds lang een zwaartepunt binnen Hogeschool Inholland. We leiden heel veel studenten op die bijdragen aan het innovatief vermogen van de muziekindustrie vanuit hun rol als artiest, manager, eventmanager of innovatiespecialist. Het is daarom voor ons heel vanzelfsprekend om ervoor te kiezen óók met praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan innovatie in de muziekindustrie. Ik ben trots dat Koos daaraan als lector vanuit ons domein leidinggeeft.”

Peggy van Schijndel, manager Kenniscentrum Creative Business: “Als Kenniscentrum Creative Business hebben we ontzettend veel ervaring met ontwerpend onderzoek voor maatschappelijke vraagstukken. De cirkel komt mooi rond als we dat ook kunnen inzetten voor creatieve professionals in een andere ontwerpende discipline: de muziek. Het doet mij ook veel plezier dat we een collega kunnen benoemen tot lector. Koos heeft als associate lector jarenlang laten zien dat zijn ervaring als docent bij verschillende opleidingen binnen Inholland enorm van pas komt bij de verbinding tussen onderwijs en onderzoek. Het International Music Industry lab is daar een mooi uithangbord van.”

Martijn Mesman, onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership en docent Leisure & Events Management, heeft een subsidie toegekend gekregen van 100.000 euro vanuit het 
Rengelinkfonds. Dit bedrag wordt aangevuld door 25.000 euro vanuit Hogeschool Inholland en 25.000 euro vanuit IJsfontein, de partner die samen met het lectoraat Authentic Leadership aan dit project werkt. Zij zijn ontwerper en ontwikkelaar van spelend leren middels serious games en gamification. 

De subsidie heeft als doel een game te ontwikkelen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, waarbij het streven is een aantrekkelijkere leeromgeving te creëren, waarde en betekenis toe te voegen aan persoonlijke ontwikkeling van studenten, docenten te ondersteunen in het programma en bij te dragen aan de groei van de student als mens én professional. De ontwikkeling van deze game heeft niet alleen toegevoegde waarde voor studenten, maar beoogt ook bij te dragen aan onderzoek naar en het verrijken van de kennis en kunde over inzet van gamification binnen Inholland. 

Het project, met de naam The Trip, is inmiddels van start gegaan en heeft een looptijd van twee jaar. Er wordt op dit moment geëxperimenteerd binnen de opleiding Leisure & Events Management en ook Tourism Management gaat deelnemen. Martijn wil graag studenten actief betrekken in dit traject en ook het lectoraat Teaching, Learning & Technology wordt aanhaakt. Wanneer de experimenten succesvol zijn is het doel om op te schalen. Martijn: “Ik hoop dat deze game opleidingen in álle domeinen een innovatieve tool biedt om studenten authentieke keuzes te laten maken voor hun toekomst”.  

Lees meer over The Trip.

For English press here.

Het Co-Design Canvas is een beproefd, praktisch verandertool om op een open en transparante manier samenwerkingen rond maatschappelijke uitdagingen te plannen, uit te voeren en te evalueren met verschillende stakeholders. Het begrijpen en aanpakken van deze uitdagingen is moeilijk omdat geen enkele stakeholder of organisatie als enige verantwoordelijk is. Alles is met elkaar verbonden en verandert voortdurend, waardoor uitdagingen over het hoofd gezien worden en belanghebbenden geen belangrijke beslissingen kunnen of willen nemen.

"Co-design is per definitie samenwerken. Om maatschappelijke impact te bereiken, zijn alle belanghebbenden nodig. Alleen als alle verschillende perspectieven vertegenwoordigd zijn, ontstaan er zinvolle ontwerpmogelijkheden," zegt Wina Smeenk, lector Societal Impact Design. "Als we willen dat ideeën van maatschappelijk betrokken bewoners effect hebben, kan dat alleen door een goede samenwerking met andere belanghebbenden."

Het Co-Design Canvas is een hulpmiddel voor overheden, burgers, bedrijven, non-profitorganisaties, kennisinstellingen en andere belanghebbenden om transparant te communiceren en samen te werken. Het verduidelijkt en bespreekt verschillen in belangen, kennis, ervaring en machtsverhoudingen, staat vanaf het begin stil bij gewenste positieve impact en concrete resultaten en zorgt ervoor dat ieders stem echt gehoord wordt.

Het Canvas bestaat uit acht kaarten over co-design beslissingen die bij elkaar gelegd kunnen worden. "Samen met de stakeholders navigeer je flexibel door de kaarten", legt Wina uit. "Je kunt verschillende routes nemen door het Canvas. Soms moet je teruggaan. Het is beslissingen herzien en vooruitdenken." Maar cruciaal is vooral dat iedereen inspraak heeft, vindt Wina. "Als mensen echt hun belangen kunnen inbrengen en het gevoel hebben dat hun belangen gediend worden door samenwerkingsprojecten, dan zie je dat mensen hun schouders eronder zetten en er al hun enthousiasme aan geven. Dan ontstaat er iets moois."

Het Co-Design Canvas is verkrijgbaar via BIS uitgevers.

Boekpresentatie

Op dinsdag 10 oktober vindt de feestelijke presentatie plaats van het boek The Co-Design Canvas in Pakhuis de Zwijger. Je bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn.

MET BIJDRAGEN VAN
Agnes Willenborg, Claudia Mayer en Koen van Turnhout

PRAKTISCHE INFORMATIE
Datum: 10 oktober 2023
Tijd: 19:00 uur – 21:30 uur
Locatie: Pakhuis de Zwijger, Piet Heinkade 179, Amsterdam

AANMELDEN
Tickets voor dit event zijn gratis verkrijgbaar via Pakhuis de Zwijger: https://dezwijger.nl/programma/the-co-design-canvas

Gehoord en gezien worden, de burger betrekken, participatie: het zijn van die begrippen die regelmatig vallen als oplossingen voor de groeiende kloof tussen overheid en burgers. Ondanks goede intenties blijkt dat in de praktijk een broos en nogal moeizaam proces te zijn, waarbij betrokkenen snel het gevoel krijgen dat ze slechts een symbolische functie hebben. Mensen raken vermoeid met de trage voortgang, haken af omdat hun ideeën verpletterd worden tussen de vele andere, of roepen op tot activistisme. Kan dat niet anders? Aan die vraag werken Roos Gerritsma, Donagh Horgan, Ellen Bulthuis, Swen Waterreus en Guido Stompff al geruime tijd samen binnen het kenniscentrum Creative Business. 
 

Nieuwe partner Stadsharttop
Eén van de belangrijkste partners die is aangehaakt is de Stadsharttop, een actief en invloedrijk bottom-up initiatief van allerlei mensen die zich verbonden voelen met het oude stadshart van Amsterdam (Nieuwmarktbuurt & Wallen). Samen geven ze mede vorm aan de toekomst van de buurt, op een ontwerpende manier: door initiatieven te bedenken waarin verschillende belangen samenkomen en die vervolgens ook uitgevoerd worden. Bijzonder dat in het overleg bewoners, ondernemers, beleidsmakers handhavers en andere ambtenaren samenwerken. Er is geen wij/zij taal, en slechts zelden hoor je iemand een oproep doen om iets te blokkeren. Het initiatief wil daadwerkelijk verandering, waarbij de betrokkenen zelf meedenken over en actief meehelpen aan de uitvoering. Geen burgerraad, maar een ‘burgerontwerpraad’.
 

Jaarlijkse conferentie Grooote Stadsharttop
Eenmaal per jaar is de Grooote Stadsharttop, een soort conferentie om vooral nieuwe initiatieven op te starten of om bestaande te verbreden. Ellen Bulthuis en Guido Stompff leidden daarin twee tafels met het thema de ‘Aanval op Afval’, dat gaat over één van de grootste ergernissen. Ze werken al een jaar samen met een kleine en steeds wisselende groep, als onverwachte bijvangst van het Europese SMARTDEST project. In de groep zitten (soms boze) burgers, ondernemers, lokale politici en een opvallend actieve vertegenwoordiging van de gemeente. Afval vormt volgens de bewoners al ‘eeuwen’ een onoplosbaar probleem, maar geleidelijk zijn er ideeën ontstaan om het aan te pakken. Samen, want eigenlijk blijkt dat er een nieuw ‘sociaal contract’ nodig is: het besef is ontstaat dat je niet kunt verwachten dat de gemeente ‘alles’ oplost, als mensen in de binnenstad – bewoners , ondernemers en bezoekers – zich niet houden aan basale afspraken.

Maar het eens zijn over een idee is één ding, of het ook werkt is een andere. Daarom wil de groep pilots verrichten. Eén daarvan moet gaan plaatsvinden in de Warmoesstraat, de ander is een initiatief waarbij mensen hun deel van hun staat schoon te houden. Er is nog een lange weg te gaan en er zijn nog duizenden beren op de weg….. maar het collectieve ontwerpproces proces vormt nu net de kern van het actieonderzoek!

Bekijk hieronder de aftermovie van de bijeenkomst. 
https://vimeo.com/864727766/864727766

For English press here 

Op 15 en 16 september waren Guido Stompff, lector Design Thinking, en Roos Gerritsma, associate lector Societal Impact Design, aanwezig op de SMARTDEST-eindconferentie in Barcelona, namens het hele Inholland-team dat afgelopen 3,5 jaar heeft gewerkt aan de Amsterdam case voor dit EU H2020-project. In het team participeerden vanuit het Kenniscentrum Creative Business ook Swen Waterreus, Ko Koens, Donagh Horgan en Ellen Bulthuis.

Op vrijdag 15 september presenteerde Roos het werk dat inzoomt op opgedane inzichten rondom het onduidelijke veld van wie er allemaal (niet) betrokken zijn bij het ontwikkelen van nieuw toeristisch beleid. Op grond van bijna 30 interviews met diverse stakeholders werd duidelijk dat hier geen eenduidig beeld over bestaat en het daarmee eens te meer aangeeft hoe complex het is om een dergelijk beleid vorm te geven. Voor de hand liggend daarbij is in Nederland om dit via participatieve wijzen te doen, maar zien deelnemers aan dergelijke trajecten hier steeds minder het nut steeds van in. Ook ‘koekoeksklok-participatie’, waarbij een partij eenmalig informatie komt ophalen of brengen, is daarbij niet helpend, maar wel veel voorkomend. Congresleden uit steden als Wenen, Lissabon, Napels en Barcelona herkenden dit. Eén van de vragen waar wij vanuit ons Kenniscentrum dan ook mee doorgaan is: hoe dan wél? Kunnen onze Urban Leisure & Tourism Labs in Amsterdam en Rotterdam daar enige verandering in aanbrengen? Vanuit de gemeente Amsterdam waren tevens drie beleidsmakers meegereisd, ook met hen gaan we deze vragen komende jaren nader verkennen.

Op de zaterdag was Guido de moderator van het publieke debat dat rondom vier centrale thema's door hem werd geleid. Hierbij waren vertegenwoordigers van verschillende achtergronden uitgenodigd, variërend van activisten, wetenschappers en journalisten tot de hotelwereld, én vanuit amsterdam&partners deed managing director Maya Janssen mee. Zij gaf onder andere aan dat amsterdam&partners insteekt op het gezamenlijke belang bij het medevormgeven van de stad waarin we willen wonen, werken en recreëren. Het waren boeiende gesprekken, waarbij we ons nogmaals realiseerden dat de meer zuidelijke landen zich explicieter lijken te richten op de politieke arena en het belang van de ‘urban commons’ (gedeelde voorzieningen in een stad, zoals infrastructuur, ziekenhuizen, parken, etc.).

Europese steden veranderen snel en worden steeds meer een ‘mobility hub’ van een mix van tijdelijke gebruikers (van expat tot exchange student, van bewoner tot toerist), met alle gevolgen van dien. Ook dit fenomeen zal de komende jaren op de onderzoeksagenda blijven staan voor de collega's van het lectoraat New Urban Tourism.

Komende weken worden alle onderzoeksdata verzameld uit alle steden, via deze link vind je meer informatie: www.smartdest.eu

For English press here.

Ook in de rustige zomermaanden wisten de internationale media lector New Urban Tourism Ko Koens te vinden. Hij werd geïnterviewd door The New York Times over het voornemen van de Amsterdamse gemeenteraad om het aanmeren van cruiseschepen in de binnenstad, bij de Passenger Terminal Amsterdam vlak naast het Centraal Station, niet langer toe te staan. Dit om af te rekenen met de vervuiling en het grote aantal toeristen die de ruim honderd cruiseschepen die jaarlijks Amsterdam aandoen met zich meebrengen.

En ook non-profit online magazine Reasons to be Cheerful wilde de visie van Ko graag horen in een artikel over de strategie van Barcelona om overtoerisme te bestrijden.

The New York Times: “Party time is over”
Ko Koens zegt in het artikel : “

Reasons to be cheerful: “Barcelona’s bold strategy”

In het artikel zijn de volgende quotes van Ko opgenomen:

Associate lector Roos Gerritsma van Hogeschool Inholland (Societal Impact Design en New Urban Tourism) krijgt als Professional Doctorate-kandidaat financiering toegekend vanuit Regieorgaan SIA. Met haar Professional Doctorate (PD) richt Roos zich op de vraag hoe Amsterdam toerisme op een regeneratieve manier kan ontwikkelen. Het gaat hierbij om toerisme dat in dienst staat van de stad en deze zelfs vitaler maakt, onder andere door belanghebbenden zoals bewoners en wijken erbij te betrekken en gezamenlijk oplossingen te ontwikkelen. 

In totaal zijn zeven financieringsaanvragen voor Professional Doctorate-kandidaten gehonoreerd. De financiering is onderdeel van de pilot voor een doctoraatstraject in het hbo: de Professional Doctorate (PD). De onderzoekers, afkomstig van verschillende hogescholen, gaan aan de slag met complexe problemen in de domeinen Maritiem, Gezondheid & Welzijn, en Leisure, Tourism & Hospitality. Ga voor het overzicht van de kandidaten naar deze pagina. 

Onderzoek naar regeneratief stedelijk toerisme
Roos Gerritsma  is als associate lector verbonden aan het Urban Leisure & Tourism Lab en aan het kenniscentrum Creative Business. Samen met collega's en studenten werkt ze aan de transitie van steden, onder meer via participatief actie -en ontwerpgericht onderzoek. Haar PD-traject ‘Regenerative urban tourism principles and practices as possible pathways for community capacity-building’ helpt Amsterdam haar toeristische ambities te verwezenlijken. Aangezien er in de (internationale) praktijk nog weinig voorbeelden zijn van regeneratieve toeristische praktijken, richt Roos zich allereerst met haar PD op een beter begrip van regeneratief stedelijk toerisme. Dit doet zij samen met studenten, docenten en werkveld vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab in Amsterdam-Noord. Verwachte resultaten zijn een conceptueel kader voor regeneratief stedelijk toerisme en praktische inzichten op het gebied van community building, co-creatie, placemaking, het meten van impact en systeemverandering.

Startconferentie PD op 2 oktober
De PD-pilot is opgestart door de Vereniging Hogescholen in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Regieorgaan SIA. Officieel gaat de pilot maandag 2 oktober van start tijdens de Startconferentie PD, in bijzijn van demissionair onderwijsminister Robbert Dijkgraaf.

Het gaat deze dag over de bijdrage die de PD gaat leveren aan grote maatschappelijke uitdagingen, over de impact van de PD op kandidaten, praktijkpartners, hogescholen en het onderwijs. En ook over wat de PD betekent voor de wetenschap en het hoger onderwijsstelsel.

 De conferentie vindt plaats op 2 oktober op De Haagse Hogeschool / The Hague University of Applied Sciences. Je kunt gratis deelnemen. 

Hoe kun je de impact van een ontwerpende aanpak op maatschappelijke opgaven versterken, zoals de klimaatcrisis, energietransitie en vergrijzing? Dit vraagstuk staat centraal in het programmavoorstel PONT, de Publieke Ontwerppraktijk, dat maandag 10 juli, mede namens Hogeschool Inholland, is overhandigd aan demissionair staatssecretaris Gunay Uslu van Cultuur en Media. In het programma is uitgewerkt hoe de creatieve industrie en publieke organisaties beter kunnen samenwerken om veranderingen in de samenleving teweeg te brengen.

De opdracht kwam voort uit de ambitie van Uslu zelf is uitgezet onder penvoerderschap van het kennis- en innovatienetwerk CLICKNL. Met als doel: ontwikkel samen met de ontwerpsector en haar samenwerkingspartners de inhoud van een driejarig programma van in totaal 9 miljoen euro om de impact van de ontwerpende aanpak op maatschappelijke opgaven te vergroten.

Vanuit het Inholland-lectoraat Societal Impact Design leverde Inholland, als één van de drie betrokken kennisinstellingen, input voor het programmavoorstel met internationaal onderzoek naar de toepassing van een ontwerpende aanpak. Lector Wina Smeek en onderzoeker Anja Köppchen voerden dit onderzoek uit en schreven hun bevindingen op in het artikel ‘Mandaat en spierballen’.

Kasia Głowicka, onderzoeker bij het lectoraat Authentic Leadership en docent International Creative Business, heeft een Comenius Senior Fellow-beurs toegekend gekregen van 100.000 euro, aangevuld met een bedrag vanuit Hogeschool Inholland tot 140.000 euro. De beurs is bedoeld om onderzoek te doen naar het bevorderen van skills van de nieuwe generatie zakelijke professionals. Daarnaast heeft het lectoraat ook een subsidie voor Virtuele Internationale samenwerking (VIS-subsidie), ontvangen van het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Sport à 15.000 euro. Hiermee wordt onderzoek gedaan naar het vergroten van studiesucces door design thinking in de internationale online samenwerking van  studenten.

Comeniusbeurs voor bevorderen skills nieuwe generatie zakelijke professionals  
Het met een Senior Fellow Comenius-beurs (van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) gehonoreerde project van Kasia Głowicka, richt zich de komende jaren (tot eind 2025) op het vergroten van zelfvertrouwen van studenten, onder andere wanneer zij werken aan projecten in ervaringsgerichte omgevingen. Hogeschool Inholland creeërt deze omgevingen, zoals labs, waarin onderzoekers, werkveldpartners én studenten samenwerken aan oplossingen voor complexe maatschappelijke uitdagingen. Studenten worden hier uitgedaagd om hun bijdrage aan te leveren. 

Complexe uitdagingen dagen studenten té erg uit   
Ondanks het feit dat studenten dit waarderen, geven zij ook aan dat de omgevingen complex zijn. Ze matchen althans (nog) niet voldoende met hun persoonlijke capaciteiten. Ze voelen zich erdoor overweldigd, hebben weinig zelfvertrouwen en moeite door te zetten en hun professionele kennis toe te passen. In het onderzoek wil Kasia aan de slag met het ontwikkelen van didactieken die nodig zijn om het zelfinzicht en zelfvertrouwen van studenten te vergroten. Op zo een manier, dat de studenten binnen het Domein Creative Business opgeleid kunnen worden tot authentieke en zelfverzekerde leiders die oog hebben voor duurzaamheid.  

Kasia en haar team ontwikkelen een leeromgeving voor labs waarbinnen studenten hun vaardigheden kunnen ontwikkelen met behulp van kunstzinnige methodes als muziek, drama en beeldende kunst, Kasia: “Vijf jaar geleden had ik al het idee voor dit project, het is een droom die uitkomt. Ik werkte toen  aan het Conservatorium in Brussel, en vroeg me af hoe ik de kennis en vaardigheden vanuit de muziekwereld kon verbinden met andere velden.”

Het onderzoeksteam  
Het projectteam bestaat naast Kasia uit onder andere: Jürg Thölke, lector Authentic Leadership,  Philippa Collin, onderzoeker Authentic Leadership, Martijn Mesman, onderzoeker Authentic Leadership, Susannah Montgomery, onderzoeker Design Thinking en Maritha van Amerom, docent Creative Business.

VIS-subsidie voor vergroten studiesucces in internationaal samenwerkingsproject  
Daarnaast heeft het lectoraat voor het onderzoeksproject naar internationale feedback op het design thinkingproces een VIS-subsidie ontvangen. Hiermee krijgen Nederlandse studenten van hogescholen en universiteiten de kans om vanuit Nederland (virtueel) internationale ervaring op te doen. Hierdoor vormen fysieke, financiële, culturele of andere bezwaren minder of geen belemmering voor deelname.

“Fijn dat het belang van thema's als leiderschap en persoonlijke ontwikkeling steeds meer wordt herkend in onze opleidingen”, zegt lector Jürg Thölke in een reactie. “Zonder inzicht in jezelf als mens kunnen we de grotere en kleinere uitdagingen van deze wereld niet aan. We zijn als professionals onderdeel van deze uitdagingen en daardoor kunnen we ook deel van de mogelijke oplossingen worden.  

Studiesucces vergroten door betere integratie op campus  
In het onderzoek, dat gaat lopen tussen september en december 2023, wordt  onderzocht  hoe de inzet van internationale feedback op het design thinkingproces studiesucces kan bevorderen. Hiervoor werken tweedejaarsstudenten van de opleiding Creative Business in Den Haag samen met studenten van Business Studies van de Denison University in Ohio (VS) aan een mediaconcept dat moet zorgen voor een betere integratie van internationale studenten op de campus. Door deel te nemen aan online peer feedback-activiteiten binnen de design thinking-methode brengen de studenten het internationale perspectief in bij deze opdracht. Daarmee verbeteren ze bovendien hun creatieve innovatievaardigheden. 

Het onderzoeksteam  
Het team bestaat naast Kasia Głowicka uit Claudia Mayer (onderzoeker lectoraat Societal Impact Design en moduleleider/docent Creative Business). Ook zijn veel experts van binnen en buiten Inholland aangesloten, waaronder Jürg Thölke (lector Authentic Leadership) Guido Stompff (lector Design Thinking) en Susannah Montgomery (onderzoeker Design Thinking), Nynke Bos (lector Teaching, Learning & Technology) Lucas Rurup (directeur Inholland Den Haag en Domein Onderwijs & Innovatie), Gerco Steenbergen (Studentsucces Centrum Inholland Den Haag), Merel van Son (coördinator internationalisatie) en vertegenwoordigers van de gemeente Den Haag en Student & Stad.

In de vierde editie van magazine PIT van Regieorgaan SIA met het thema Energietransitie en Duurzaamheid, vertelt Ko Koens over zijn onderzoek naar hoe de problemen die ontstaan door overtoerisme aangepakt kunnen worden: ‘Ironisch genoeg juist door elkaar op te zoeken!’

De laatste twintig jaar zijn problemen rondom overtoerisme, versterkt door de opkomst van goedkope vluchten, nieuwe bedrijfsmodellen zoals Airbnb, steeds urgenter geworden. Ook hebben social media steeds meer invloed. Koens benadrukt dat overlast niet alleen veroorzaakt wordt door de stereotiepe lawaaierige toerist, maar ook door de cultureel bewuste reiziger die nieuwe gebieden wil verkennen en in toenemende mate de openbare ruimte en diensten deelt met de lokale bevolking.

‘Uit ons onderzoek in zes Europese steden kwam naar voren dat belanghebbenden van de toeristenstroom elkaar niet makkelijk opzoeken’, vertelt Koens. ‘Zelfs niet binnen de gemeente. Laat staan dat partijen uit de toeristische industrie, vervoermaatschappijen, milieuclubs of burgers gezamenlijk bij het gesprek over overtoerisme werden betrokken.’

Ook bleek dat als gemeenten overtoerisme willen tegengaan, ze veel sneller met beleid moeten komen. En dat wordt een stuk makkelijker als andere partijen in de stad helpen met problemen signaleren en meedenken over de oplossing.

Om ervoor te zorgen dat al die partijen elkaar blijven ontmoeten om aan duurzaam toerisme te werken, is in het Europese vervolgonderzoek SmartCulTour een toolkit ontwikkeld, waarbij ook het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam van Inholland betrokken was. Volgende stappen in het onderzoek van het lectoraat New Urban Tourism zijn erop gericht om de co-creatie van nieuw beleid tussen alle betrokkenen bij stedelijk toerisme makkelijker te maken.

Het pas gelanceerde Expertisenetwerk en Lectorenplatform Duurzaam Stedelijk Toerisme (ENSUT) gaat daarbij enorm helpen. Binnen het netwerk delen lectoraten uit het hele land hun kennis en genereren ze nieuwe kennis met bedrijven en toeristische bestemmingen met het doel om samen te werken aan een duurzame toekomst voor stedelijk toerisme.

Ko Koens is vol vertrouwen: ‘We hebben inmiddels wel bewezen dat we met praktijkgericht onderzoek sterk bijdragen aan het vinden van antwoorden hoe toerisme kan teruggeven aan de bestemming’, aldus Koens.

Het hele artikel kan je lezen op https://regieorgaan-sia.nl/pit/

Een onderzoek eindigt in dikke rapporten? Welnee! Een film (zie hieronder), een wandeling, een live performance, samen borduren en graffiti spuiten, zo presenteerden onderzoekers An Kramer (Sluislab/Inholland), Judy Jaffe-Schagen (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten) en acht studenten van de AHK hun werk 19 januari op het Zeeburgereiland.

Een nieuwbouwgebied zoals het Zeeburgereiland lijkt in een eerste oogopslag kaal en leeg. Maar het heeft een geschiedenis, ook al is die niet zichtbaar. Kan je die leegte onderzoeken en ook herdenken? Daar gingen studenten en onderzoekers mee aan de slag.

De presentatie begon buiten, midden in de wijk in de Urban Sportzone. “De presentaties die wij gaan zien zijn gemaakt voor het hart, niet voor het hoofd. Ga er dus vooral met je hart in!” vertelde An tijdens haar welkomstwoord. En het was blijkbaar ook voor de handen, want als eerste kregen wij handschoenen en schorten aan om een heus graffiti kunstwerk te maken: to leave our mark. Om anderen te inspireren ook hun handtekening op hun wijk te zetten. 

“Je ziet dat overal in Amsterdam gebeuren, bewoners laten zien dat ze er zijn. Dat gebeurt nog niet in deze spiksplinternieuwe buurt.” Şiir Duran (student AHK)

Geschiedeniswandeling
Daarna was de beurt aan onze benen met een heuse geschiedeniswandeling. Twee studenten waren de archieven ingedoken. En wat bleek? Het eiland heeft meer geschiedenis dan we dachten. Ze vonden prachtige beelden van het militair verleden, hondentrainingen en werkers van de silo’s. De hele route, mét soundtrack, is te vinden via deze link. Je mag zelf ook nummers toevoegen aan de soundtrack die jij bij de locaties op de route vindt passen!

Ons hart en onze handen en benen waren al aan het werk gezet. Als laatste was het de beurt aan onze ogen en oren bij Kaap Amsterdam. Hier vonden we een expositie van oude én nieuwe beelden van het Zeeburgereiland, een korte film waarin het eiland ons met prachtige poëzie ‘toesprak’ en een live performance gebaseerd op de geluiden die wij iedere dag in deze straten kunnen horen. “Ik ben zo trots, we hebben elkaar pas 9 november ontmoet … en kijk wat we nu allemaal hebben ontdekt en gemaakt!”, sloot An af. 

Wina Smeenk, lector Societal Impact Design, is een van de deskundigen die deelnam aan het gesprek over Rechten in de digitale Stad, een programma van Pakhuis De Zwijger in de serie Tech for Society. Deze bijeenkomst vond plaats op maandag 12 september.

De klantenservice via Twitter en afspraken bij de burgerlijke stand via een webformulier. Steeds vaker gaat het contact met overheid of bedrijven exclusief digitaal. Dit kan voordelen opleveren, zoals minder lange rijen voor de verschillende loketten en aanvragen die online sneller behandeld worden. Het zorgt echter ook voor onduidelijkheid. Want waar kun je terecht als burger als de digitale wereld je niet verder kan helpen? Hoe staat het er eigenlijk voor met onze digitale burgerrechten?

Dit programma werd georganiseerd in samenwerking met het Digital Rights House Amsterdam, waar Wina deel uitmaakt van het oprichtingsbestuur. Samen met lectoren Ben Wagner (Media, Technology & Society) en Ander de Keijzer (Data Driven Smart Society) heeft Wina ook het Digital Rights Research Team opgericht. Daarmee richten zij hun aandacht op de maatschappelijke, economische, culturele, communicatieve, ontwerp- en technologie-elementen die leiden tot een digitaal verantwoorde samenleving.

Bekijk het event terug via onderstaande video.

Corona heeft het toerisme in steden op zijn kop gezet. De lege straten en pleinen nodigden uit om na te denken hoe we omgaan met grote bezoekersaantallen. Gaan we in de toekomst op oude voet verder of willen we verandering? Ko Koens, lector New Urban Tourism, pleit voor het laatste. In zijn lectorale rede van 2 juni schetst hij de mogelijkheden van een radicaal andere kijk. Zie toerisme als integraal onderdeel van meerdere processen die steden beter kunnen maken. Samen met studenten onderzoeken we in de praktijk de mogelijkheden.

Ko spreekt zijn rede uit op een symbolisch moment en op een symbolische plek. Achter hem bieden de ramen van BlueCity, een hub voor pioniers in circulaire economie, uitzicht op het centrum van zonnig Rotterdam dat ontwaakt uit de lockdown. Uit binnen- en buitenland zijn de ogen op de kersverse lector gericht – online of ten minste op 1,5 meter afstand. We hebben te maken met corona, maar we kijken ook weer vooruit. Hoe kan toerisme zich weer gaan ontwikkelen? Ingeleid door moderator Samira Ben Messaoud, neemt Ko ons mee in zijn blik naar de toekomst.

Radicale verandering
“De behoefte aan verandering van het toerisme in steden is groot”, signaleert Ko. “Ik heb veel visies voorbijzien komen, maar heel weinig strategieën en plannen. Dan zal het niet verbazen dat we snel zullen terugvallen in het oude patroon.” Ko pleit voor een radicale, systemische verandering waarin toerisme een positieve impact op steden kan hebben. “Hiervoor is een holistische blik nodig waarin je toerisme beschouwt als een integraal onderdeel van de stad. Hiermee openen we een nieuwe deur naar een nieuw perspectief om steden beter te maken.”

Meer dan economie
Zo’n radicale verandering van stedelijk toerisme is niet eenvoudig van de grond te krijgen, waarschuwt Ko. “Toerisme wordt namelijk vaak gezien als een aparte sector die losstaat van de stedelijke omgeving, terwijl stakeholders juist met elkaar moeten samenwerken om samen iets goeds voor de stad te ontwikkelen. Bovendien willen veel stakeholders behouden wat er is en zijn bedrijven nu vooral bezig te overleven in deze crisis.” Toch is deze verandering de strijd waard. “Want toerisme wordt nu te zeer vanuit economische waarde bezien. Wat levert het de stad op? Terwijl niet iedereen in de stad profiteert. Bovendien dreigen steden een commodity te worden waarvoor je moet betalen.”

Hyperlokale blik
Zie je toerisme als een integraal deel van de stad dat meer dan alleen economische waarde genereert, dan kunnen er mooie initiatieven ontstaan, zoals een publieke ruimte Superkilen in Kopenhagen waar vluchtelingen, bewoners en toeristen elkaar ontmoeten. “In wezen zijn toeristen en bewoners niet verschillend. Ook als bewoner ben je soms een toerist in eigen stad. Kijk hoe je die stromen van bezoekers en bewoners kunt samenbrengen, wat de impact is. Doe dat hyperlokaal, want dat maakt het vraagstuk, dat door politiek en botsende belangen complex genoeg is, behapbaarder.”

Urban living labs
Een pasklaar stappenplan om tot een nieuw soort stedelijk toerisme te komen heeft Ko niet. “Snelle oplossingen zijn er niet. Wat ik wel weet, is dat je met de vraagstukken in de praktijk aan de slag moet samen met alle betrokkenen. ‘Geen woorden maar daden’, zoals we in Rotterdam zeggen. Met de Urban Leisure & Tourism Labs van Hogeschool Inholland in Amsterdam en Rotterdam zijn we daar al mee bezig. Samen met lokale stakeholders én studenten. Zo leren we allemaal van elkaar en maken we met elkaar de stad. Hopelijk vinden we daarmee ook opnieuw nieuw, stedelijk toerisme uit.”

Social return on tourism
Claudio Milano is visiting research fellow betrokken bij Inholland en bij de onderzoekslijn van Ko. Via een liveverbinding met Barcelona benadrukt hij het belang om te kijken naar hoe toerisme een positieve en negatieve impact op steden kan hebben. “Neem daarin de social return on tourism mee. Wat geef je met toerisme terug aan bewoners?”

Rotterdams voorbeeld
Hoe reframe je stedelijk toerisme zodat het kan bijdragen aan de stedelijke ontwikkeling van bijvoorbeeld Rotterdam? Ewout Versloot van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) en Siobhan Burger van het bureau Arttenders praten daarover door met Ko. “Een belangrijke stap is om niet alleen uit te gaan van economische KPI’s”, zegt Ewout. “Wat levert de investering van de gemeente op? Experimenteer ook met KPI’s op basis van andere waarden.” Zo ontwikkelde Arttenders in samenwerking met de gemeente en het Eurovisie Songfestival The Splash in Rotterdam-Zuid, een multifunctionele ontmoetingsplaats voor bewoners en bezoekers die de identiteit van de buurt versterkt. “Om zo’n initiatief er in de discussie doorheen te krijgen helpt het onderzoek van Ko enorm.”

Ontwikkelen tot professional
“Het openen van een nieuwe deur, zoals je in de presentatie liet zien, is een prachtige metafoor om opeens een nieuw perspectief te ontdekken”, zegt Huug den Deugd, lid van het College van Bestuur. “Dat is precies wat je vooral ook als student bij Inholland kunt doen. Hen daarin coachen om zich tot professional te ontwikkelen is ons belangrijkste doel.” Voor Ko’s officiële inauguratie overhandigt Huug een beeldje. “Alle geluk, plezier en succes. Ik ben blij dat je onder ons bent.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Bekijk hieronder de presentatie of download de rede in boekvorm.

Onder belangstelling van maar liefst 500 online aanwezigen sprak Jürg Thölke woensdag 10 maart zijn eerste rede uit als lector Authentic Leadership van Hogeschool Inholland. Zijn boodschap? Voor de complexe vraagstukken van deze tijd zijn professionals nodig die streven naar de beste versie van zichzelf en in verbinding staan met de wereld om zich heen. “Het vraagt om een reis naar binnen en naar buiten. Het goede nieuws is, dat we allemaal de gave hebben die reis aan te gaan.”

In de publicatie van Jürgs rede staat een schrijnend citaat van Haim Ginott. Ginott overleefde de vernietigingskampen van de nazi's, gebouwd door wat hij noemt ‘geleerde ingenieurs’, waar ‘goed opgeleide artsen’ en ‘getrainde verpleegsters’ hun werk deden. “Dus ik sta wantrouwend tegenover onderwijs. Mijn verzoek is: help uw kinderen mens te worden.” Ginott, die na de Tweede Wereldoorlog zelf begon als onderwijzer, besluit: “Lezen schrijven en rekenen zijn alleen belangrijk als ze dienen om onze kinderen menselijker te maken.”

WK voetbal in Qatar
Een krachtigere opdracht voor Jürg is haast niet denkbaar. “Elke professional moet in staat zijn zijn mening te vormen. Neem de misstanden rond het WK voetbal in Qatar. Hoe verhouden we ons daartoe?” Bewust worden van jezelf en de wereld om je heen, daar draait het om in Jürgs rede. Vandaar dat hij begint met een serie persoonlijke vragen aan zichzelf: “Mag ik hier zijn, zonder mezelf te verliezen? Durf ik mezelf in de beste versie te laten zien? Kan ik deze onderzoekslijn aanvaarden dienend aan de bedoeling ervan en niet aan mijn ego?”

Oefening, discipline en moed
Niet gedachteloos handelen en onbewust veroordelen, maar wakker worden, uit je automatismen stappen en bewust kiezen. “Dit lukt alleen als we in verbinding staan met de wereld om ons heen”, stelt Jürg. “Het is een opgave waardoor jouw gave pas echt tot zijn recht komt.” Die opgave is niet eenvoudig. “Het vergt oefening, discipline, moed. Het is een reis naar binnen en naar buiten die je moet ervaren met hand, hoofd en hart.” Zo word je wakkerder, kun je vernieuwen, zie je helder wat echt gedaan moet worden vanuit een bewuste verhouding tot de wereld. “De mens die deze reis maakt, kan ik vertrouwen.”

Theatervoorstelling van studenten
Authentiek zijn is volgens Jürg de continue zoektocht naar “de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld”. Leiderschap is de rol die iedereen kan pakken om zich op zijn manier in te zetten voor een betere wereld. Professionals die authentiek leiderschap tonen kunnen zo de complexe maatschappelijke vraagstukken van vandaag oppakken. Creativiteit speelt hierin een bevrijdende, verbindende en inspirerende rol, zo laat Jürg aan de hand van voorbeelden zien. Zoals een opera gebaseerd op verhalen van vrouwen in Afghanistan en een theatervoorstelling van studenten met psychische klachten.

Empathie, geen hiërarchie
Na afloop van zijn rede laat Jürg zien hoe Inholland studenten ruimte biedt leiderschap te tonen, ervaring op te doen met hun zoektocht naar binnen en buiten en om hun creativiteit in te zetten voor actuele, maatschappelijke vraagstukken. Hij geeft het woord aan Quinty Appel, student Creative Business. Samen met studenten van verschillende opleidingen onderzochten ze manieren om mantelouders te ondersteunen. “Eindelijk kon ik mijn creativiteit uiten omdat het proces niet van tevoren was ingevuld. Ik mocht er zijn. En het werd ook best persoonlijk. De ouders voelden zich niet gehoord, zaten vast in systemen en zo voel ik me soms ook.” Ook leercoach Ouafila Bejja-Essayah van Inholland vond het project bijzonder vanwege het partnerschap en de gelijkwaardigheid. “We voelden empathie. Er was geen sprake van hiërarchie tussen docenten en studenten.”

Manager met leiderschap worden
De ruim 500 aanwezigen kunnen online hun vragen stellen. Zo vraagt lector Donald Ropes hoe je leider wordt in plaats van manager. “Een manager is een rol”, antwoordt Jürg. “Die is ook nodig. Maar bij elke rol hoort ook leiderschap. Geef studenten daarom het gereedschap om manager te zijn en leiderschap te tonen. Bij Inholland doen we dat met verschillende projecten. Niet door erover te vertellen, maar door het studenten te laten ervaren.” De vragenronde geeft graphic recorder Rooske Eerden tijd om de laatste hand te leggen aan haar visueel verslag van de woorden van Jürg, Quinty en Ouafila: authentiek leiderschap als een voortdurende dansende beweging naar binnen en buiten.

Met hart, kennis en kunde
“Je mag hier zijn”, beaamde Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur, als reactie op Jürgs vraag aan het begin van zijn rede. “Jouw voorbeelden met creativiteit en kunst om buiten jezelf en diep binnen jezelf te gaan zijn inspirerend. Jij hebt daar het hart, de kennis en kunde voor en het schrijven van verhalen en het verbeelden zijn erg belangrijke werkvormen in het onderwijs om meer te gebruiken.” Om zijn woorden symbolisch kracht bij te zetten en Jürg officieel te installeren overhandigt Peggy van Schijndel, manager Onderzoek & Innovatie bij het Domein Creative Business, het beeldje dat elke nieuwe lector ontvangt: “Veel wijsheid en werkplezier.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Bekijk de livecast terug, het visueel verslag of download de publicatie 'Gave en Opgave. Authentiek leiderschap als zoektocht naar de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld om je heen'.

Begin 2020 startte Wina bij Inholland als associate lector Empathisch Co-Design. Ze is sindsdien ook lab lead van het Urban Leisure & Tourism Lab in Amsterdam. In deze labomgeving zet ze co-designprocessen op met studenten, onderzoekers, bewoners, bezoekers, gemeenten en (non-)profitorganisaties. “Doel is om samen, vanuit verschillende perspectieven, maatschappelijke vraagstukken aan te pakken door nieuwe kansen te ontdekken, te ontwerpen en te testen”, zegt Wina. Naast haar werk als lector heeft Wina ruim tien jaar haar eigen co-designbureau. Ze is gepromoveerd op onderzoek uit haar praktijk. Wina heeft veel ervaring met onderwijsontwikkeling bij hogescholen, de Technische Universiteit Eindhoven en THNK School of Creative Leadership. “Mijn kennis van de praktijk, het onderzoek en onderwijs wil ik verbinden en inzetten bij Inholland.”

Onderzoek en onderwijs in living labs
Met haar onderzoekslijn Societal Impact Design is Wina onderdeel van de onderzoeksgroep Creative Business. De groeiende onderzoeksgroep is volop in ontwikkeling, onder meer om onderzoek, onderwijs en beroepspraktijk verder met elkaar te vervlechten. Onderwijs en onderzoek vinden steeds meer plaats in living labs. Hier kunnen studenten zich voorbereiden op het werken in complexe contexten waar de vraag van stakeholders niet altijd duidelijk is. Ze kunnen zich ontwikkelen tot creatieve en adaptieve professionals door aan de hand van levensechte vraagstukken ontwerpend te onderzoeken. In de context van het Urban Leisure & Tourism Lab doet Wina dit in samenwerking met onderzoekers en professionals met een achtergrond in vrijetijdsbeleving, toerisme en events. Binnen de opleidingen van het Domein Creative Business krijgt het labonderwijs een steeds prominentere plek. “Toen door corona veel stages en projecten niet door konden gaan, bood het labonderwijs een welkom en uitdagend alternatief”, zegt Wina. “Sindsdien hebben de labs bewezen op zichzelf heel geschikt te zijn om onderwijs te vernieuwen. Vandaar de visie om meer domeinbreed onderwijs te gaan inrichten.”

Onderzoeksgroep Systemisch Co-design
Wina versterkt de al aanwezige design- en leiderschapexpertise van de onderzoeksgroep Creative Business. Haar onderzoekslijn is een aanvulling op die van lectoren Guido Stompff (Design Thinking) en Jürg Thölke (Authentic Leadership). De drie lectoren werken niet alleen onderling nauw samen, maar ook met lectoren van Hogeschool Utrecht, Hogeschool Rotterdam en De Haagse Hogeschool. Samen werken zij aan het oprichten van een kenniscentrum op het gebied van Systemisch Co-design. Doel is om een infrastructuur op te zetten om lessen uit leergemeenschappen (zoals labs) te delen over het systemisch perspectief in maatschappelijke vraagstukken en over de bijbehorende co-designprocessen.

Meer horen van Wina Smeenk? Kijk maandag 1 februari om 20.30 uur online naar de Fair Tourism #6: Tourism: that's us - Pakhuis de Zwijger, een gesprek over onze gezamenlijke verantwoordelijkheid als toerist.

De tijd dringt ... De maatschappij staat voor grote complexe opgaven. De huidige sociale en economische systemen raken aan hun grenzen. Crisissen volgen elkaar op. De roep om werkelijke maatschappelijke transformatie klinkt steeds luider. Op 10 maart aanstaande gaat Jürg Thölke ( Authentic Leadership) in zijn lectorale rede in op de zoektocht naar de beste versie van jezelf in deze sterk veranderende wereld. Wil je erbij zijn? Meld je alvast aan!

We zoeken oplossingen in het bekende, in quick fixes. Maar juist hierdoor dreigen we de essentie uit het oog te verliezen: een herbezinning op wie we in wezen willen zijn, de manier hoe we samenleven, met elkaar omgaan, werken, zakendoen, organiseren, leren, onderzoeken, denken en creëren. We dienen onszelf als mens en als maatschappij opnieuw uit te vinden. Niet terugvallen op het vertrouwde, maar samen op pad gaan naar een toekomst die we zelf creëren. Een toekomst waarin plek is voor iedereen. Hoe? Door het aanvaarden van gave (de talenten die wij hebben) en opgave (de verantwoordelijkheden die hierbij horen). Als mens en als (creatieve) professional. Dit vraagt om Authentiek Leiderschap.

Jürg nodigt jou, als (toekomstige) creatieve professional uit om samen met hem op zoek te gaan naar authentiek leiderschap. Creativiteit als gave omarmend en met de moed onszelf en onze opgave in een sterk veranderende wereld onder ogen te zien.Authentiek Leiderschap ontstaat door het durven aangaan van de reis naar binnen en naar buiten. Op zoek naar de beste versie van jezelf in verbinding met de wereld om je heen. Onderwijs heeft hierin een belangrijke rol. Niet vanuit een ivoren toren, maar vanuit partnerschap. Als betrokken partij in een gezamenlijke zoektocht.

Met een recordaantal van 500 online toeschouwers sprak Guido Stompff vrijdag 27 november zijn lectorale rede uit als lector Design Thinking van Hogeschool Inholland. Die belangstelling verbaast niet, want design thinking is ‘hot’. Guido tilt zijn expertise een stuk verder door zich te richten op teams. “Want in teams begint de echte innovatie. Hoe je daar komt? Door met elkaar de kracht van verbeelding te benutten.”

Design thinking is problemen oplossen zoals ontwerpers dat doen. Het is een zeer bruikbare methode voor met name ingewikkelde, maatschappelijke vraagstukken. Daar spelen vaak verschillende belangen en perspectieven. Design thinking leert je uitzoomen, de verschillende perspectieven te bekijken, daarvoor oplossingen te ontwerpen, zodat er een stortvloed van ideeën ontstaat. Vervolgens kun je tot de verrassende ontdekking komen dat tussen al die ideeën een of zelfs meerdere oplossingen zitten waar iedereen blij van wordt. Of zoals Guido dit wonderlijke proces omschrijft: “Design thinking is leren door creëren".

Echte opdracht met design thinking
Hoe verrassend design thinking uitpakt, ervaren studenten van Inholland nu al. “De nieuwe generatie heeft de flexibiliteit om met design thinking de wereld te verbeteren.” Om dat te bewijzen krijgt Julia van der Kolk, student Creative Business, het podium. Samen met vijf studenten van andere Inholland-opleidingen kreeg zij de opdracht om iets met olifantsgras te doen en daarmee een duurzame, maatschappelijke toepassing te ontwikkelen.

Op de fiets en in gesprek met mensen
“We begrepen dat je van olifantsgras alternatief plastic kunt maken”, vertelt Julia. “We bedachten vervolgens wat toepassingen, zoals een doggybag en een picknickmand, en kwamen uiteindelijk op het idee om bekers te maken en die te vullen met soep van overgebleven groente. Maar wie konden we blij maken met de soep? Dat werd een zoektocht en we ontdekten dat soep eten een mooi sociaal bindmiddel is in buurthuizen. Hoe we tot dat inzicht kwamen? Door op de fiets te stappen en in gesprek te gaan met mensen.” Het begin van het project vond Julia best spannend. “We wisten van tevoren ook echt niet wat het resultaat zou zijn. Maar onze opdrachtgevers reageerden uiteindelijk heel enthousiast.”

Creatief zwermen
In zijn lectorale rede breekt Guido een lans voor design thinking in teams als methode om de taaie vraagstukken van vandaag te kraken. “Alleen met elkaar hebben we voldoende brainpower. Samen kom je in een bijzonder proces van ‘creatief zwermen’ waarbij je als team tot oplossingen komt: net als een vlucht vogels weet geen enkel individu waar de groep heen gaat.” Inmiddels heeft Guido ontdekt wat het leidende principe is in dit creatieve groepsproces. “Het is de kracht van verbeelding. Zodra je oplossingen begint te schetsen, ontstaat een gemeenschappelijke taal die onderlinge tegenstellingen binnen teams overstijgt. Mensen gaan samenwerken.”

Verschillende vormen van verbeelding
Volgens Guido zijn er twee dingen nodig om de verbeelding en het teamproces op gang te brengen. “Je moet als team een beeld hebben van de huidige situatie en van de toekomstige: laat zien waar je naartoe wilt. Daarnaast luistert het nauw welke vormen van verbeelding je voor welk team inzet. Bij het creëren van ideeën in multidisciplinaire teams werken memoblaadjes goed om snel te kunnen schetsen en uit te gummen. Bij cocreatie met bijvoorbeeld participerende bewoners en gebruikers kun je het beste objecten inzetten om te bouwen en knutselen. Wil je je opdrachtgever overtuigen, dan presenteer je een toekomstdroom die van het scherm spat. En er is de fase waarin je je idee onder gebruikers wilt testen. Leg hen dan realistische, maar schetsmatige beelden voor. Het zijn verschillende vormen van verbeelding die je in een ontwikkelingsproces allemaal nodig kunt hebben.”

Nieuwe generatie studenten
Guido is al twintig jaar bezig met design thinking en tien jaar met verbeelden. “En ik leer nog steeds door te doen. Niet voor niets heb ik mijn eerste inzichten over verbeelding al viermaal herzien. Nu wil ik een nieuwe generatie studenten opleiden om Nederland een beetje creatiever te maken. Verbeelden kan hierin de motor zijn. Bij Inholland ligt het accent op sociale innovaties, leren in labs, participatie en inclusie. Ik ben blij dat ik daaraan kan bijdragen.”

Authentiek en toegankelijk
Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur, zorgt voor het officiële tintje tijdens de livecast. Hij spreekt Guido op afstand toe: “Je bent zeer betekenisvol voor het Domein Creative Business en heel Inholland. Jouw komst helpt ons op de weg die we met de hogeschool al wilden opgaan: meer denken vanuit ontwerp.” Huug demonstreert vervolgens letterlijk de kracht van verbeelding door Guido te inaugureren met de symbolische uitreiking van een traditioneel ‘Inholland-beeldje’ voor lectoren. “We zijn trots je in ons midden te mogen hebben.” Trots is ook Marij Urlings, directeur van het Domein Creative Business. “Met het verbeelden breng je de Creative Future-visie van ons domein een stap verder. Je bent authentiek en toegankelijk. Ik verheug me op een mooie voortzetting van onze samenwerking.”

Design thinking in teams en organisaties en de kracht van het verbeelden staan vrijdag 27 november centraal tijdens de lectorale rede van Guido Stompff. Guido, lector Design Thinking bij de Inholland-onderzoeksgroep Creative Business, legt via een Livecast vanuit Pakhuis de Zwijger in Amsterdam uit hoe je innovatie in teams kunt realiseren met een andere mindset gericht op nieuwe dingen proberen en snel reageren.

Je kunt de livecast vanaf 15.30 uur rechtstreeks volgen

Organisaties hebben vaak veel moeite met innovaties, omdat ze vaak zijn gericht op operationele efficiëntie en het gladstrijken van hobbeltjes. Maar als er echt een probleem ontstaat, of een onverwachte kans zich aandient, kunnen de organisaties nauwelijks meer reageren.

Volgens Guido Stompff is er dan een andere mindset nodig gericht op het creëren van kansen. “Design Thinking biedt deze mindset: het is strategie waarbij het creëren en testen van opties centraal staat om gaandeweg te leren wat er nodig is. Maar hoe complexer een probleem is, hoe meer mensen moeten samenwerken. Hoe doe je dat, gezamenlijk innoveren, als niemand precies weet wat er gevraagd wordt? Als je als professional moet samenwerken in een multidisciplinair team en je de anderen nauwelijks begrijpt? Als halverwege opeens de situatie verandert? Als er grote tegenstrijdige belangen zijn? ”

In zijn lectorale rede geeft Guido antwoord op deze en andere vragen. Hoe kun je innovatie versnellen door minder te praten en meer te ‘prutsen’? Waarom zijn boundary objects, zoals schetsen of prototypen van fundamenteel belang voor co-creatie? En vooral: hoe vind je gezamenlijk de weg door steeds opnieuw de bewegende stip aan de horizon te verbeelden?

Aanmelden
Ook benieuwd naar het verhaal van Guido Stompff?Je kunt je aanmelden via inholland.nl/krachtvanverbeelden. De lectorale rede vindt plaats op vrijdag 27 november van 15.30 tot 16.30 uur via de Livecast vanuit Pakhuis de Zwijger.

In 2019 ontving Amsterdam meer dan 9 miljoen toeristen. Dat is 9 procent meer dan in 2018. Vóór de coronapandemie was de verwachting dat die groei door zou zetten, ook in andere delen van de Randstad. “Wat er nu gaat gebeuren is natuurlijk moeilijk te voorspellen”, zegt lector Ko Koens. “Maar het is niet irreëel dat de groei weer snel toeneemt als de crisis ten einde is. Reizen wordt toch steeds vaker gezien als een primaire levensbehoefte. Veel mensen zullen de neiging hebben om de thuisomgeving te verlaten. Als dat zo is, kunnen we beter nu nadenken over hoe steden leefbaar te houden als de bezoekerseconomie weer toeneemt.”

Opleving wijken
“Traditioneel staat bij toerisme altijd de behoefte van de toerist centraal”, gaat Koens verder. “Wat wil hij en hoe kunnen we voor hem een ideaal product maken? Airbnb is daar een voorbeeld van: top voor toeristen, maar voor de omgeving van de verhuurde woningen lang niet altijd ideaal. De vraag is dus hoe je een toeristisch product kunt ontwikkelen waarvan de omgeving ook beter wordt. Als je dat goed doet, kan het zelfs voor een opleving van bepaalde wijken zorgen en een grotere sociale cohesie. Bijvoorbeeld in Rotterdam, de stad in Nederland met de grootste kloof tussen arm en rijk. Hoe kun je toeristen wijken laten bezoeken waardoor er daar fysiek en sociaal iets gebeurt? Denk aan een opgeknapt park of het verbeteren van het gemeenschapsgevoel en de eigenwaarde van bewoners.”

Living labs
Er zijn nog niet veel voorbeelden van integrale plannen die goed zijn voor bezoekers én bewoners. Het is Koens’ missie om te experimenteren en te onderzoeken en op basis hiervan best practices te verzamelen en te delen. “Juist bij Inholland kan dit heel goed. We zitten precies in de steden waar dit vraagstuk speelt. Bovendien hebben we in Amsterdam, Rotterdam en Haarlem prachtige living labs waarin we oplossingen kunnen ontwerpen, onderzoeken en ermee kunnen experimenteren. Hier werken onderzoekers, docenten, studenten, bewoners, bedrijven en gemeenten voor langere tijd samen aan bepaalde vraagstukken. Met de verschillende onderzoekslijnen van de onderzoeksgroep Creative Business werken we bovendien interdisciplinair, methodisch en procesgericht: precies wat dit onderwerp nodig heeft.”

Studenten aan de slag
In de living labs spelen studenten een sleutelrol. “Het mooie is dat veel van hen al in de steden wonen en het stedelijk toerisme persoonlijk ervaren. In de labs kunnen ze dit fenomeen zelf onderzoeken. Vervolgens kunnen zij of een volgende groep studenten aan de slag met designopdrachten om oplossingen uit te werken. Dit zijn real life cases, wat het voor studenten extra interessant en aantrekkelijk maakt. Misschien dat een stad als Haarlem of Rotterdam hun oplossing niet één op één overneemt, maar wel elementen ervan. Hoe leuk is het dan om later in de stad iets terug te vinden wat jij hebt bedacht?”

Nieuw kenniscentrum
Koens is van plan zowel lokaal als internationaal te werken. “Samenwerking is essentieel, ook met mensen die niet direct in het toerisme werken. Ik wil daarom actief de samenwerking zoeken met onderzoekers in bijvoorbeeld Barcelona en Berlijn. En vanuit de labs gaan we echt samenwerken met lokale stakeholders. De huidige situatie biedt hopelijk kansen voor nieuwe initiatieven die we over tijd kunnen monitoren. Mijn doel is dat we over vijf jaar bij Inholland een internationaal erkend kenniscentrum hebben opgebouwd voor stedelijk toerisme.”

Bewustzijn en skills
“De groei van toerisme heeft een grotere impact dan alleen op de toeristische sector”, stelt Koens tot slot. “We moeten inzien dat je het in een breder, maatschappelijk perspectief moet beschouwen. Bij Inholland leiden we nu professionals op die dat perspectief mee krijgen. Of ze nou later voor een toeristische organisatie werken, bij een Destination Management Organisation, een gemeente of bij een adviesbureau: bij ons ontwikkelen ze een bewustzijn dat je voor toeristische activiteiten altijd rekening moet houden met de lokale context. Hospitality, mobiliteit, interculturele sensitiviteit: we geven ze dat allemaal mee en laten hen de skills eigen maken om daar als goed getrainde, flexibele professionals ook iets mee te doen.”

Creative Future
Ko Koens is een van de lectoren van de onderzoeksgroep Creative Business. Met zijn werk draagt hij bij aan de Creative Future, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Maatschappelijke vraagstukken in stedelijke gebieden vragen steeds weer om nieuwe creatieve oplossingen. Daarom leiden we studenten en professionals op door ze te laten dóen. In living labs, field labs en leerwerkplaatsen werken ze aan real life vraagstukken. Maken, weten en mens zijn staan hierin centraal. Met kennis, vaardigheden en hun ‘human touch’ leren zij door te onderzoeken en aan de slag te gaan voor een creatieve toekomst.

Associate lector Wina Smeenk heeft haar sporen verdiend als industrieel ontwerper. Al bij haar studie aan de TU Delft koppelde ze innovatie aan user-centered design. “Tijdens een stage richtte ik me al op mensen en op de ontwikkeling van een wc-lift voor ouderen. Geen enkele lift volgde de natuurlijke manier waarop mensen opstaan van het toilet. Aan de hand van huisbezoeken heb ik daar wel naar gekeken en een biomechanische manier ontwikkeld om ouderen te ondersteunen.”

Innoveren vanuit drie perspectieven
Het is een schoolvoorbeeld van hoe Wina Smeenk naar innovaties kijkt. Haar adagium? Neem alle betrokkenen mee in je ontwerpoplossing en vergeet daarin vooral de kwetsbare groepen niet. Smeenk heeft een ‘empathisch co-designkompas’ en methodes ontwikkeld waarin je vanuit verschillende perspectieven tot sociale innovaties kunt komen. “Wees je allereerst bewust van jezelf: je aannames, je vooroordelen. Ik noem dat het eerste persoonsperspectief. Het tweede persoonsperspectief is vervolgens dat van de belanghebbenden of stakeholders. Het kan gaan om kwetsbare groepen. Belangrijk is dat je ieders ervaringen, gevoelens en behoeften goed begrijpt. Bij het derde persoonsperspectief neem je de theorie en kennis van experts mee.”

20 minuten in een dementiesimulator
Smeenk promoveerde onlangs als buitenpromovendus aan de TU Eindhoven. In haar proefschrift laat ze met verschillende cases zien wat het oplevert om het zogeheten mixen van perspectieven mee te nemen wanneer je gezamenlijk zoekt naar ontwerpkansen. Een voorbeeld van zo’n project is de ontwikkeling van de dementiesimulator. “Ik mocht een Amsterdams ontwerpbureau helpen om een simulator te ontwikkelen voor gezonde mensen, zoals zorgprofessionals en mantelzorgers. In de simulator ervaren bezoekers in 20 minuten hoe het is om dementie te hebben.”

Empathisch co-designonderzoek
“De ervaring die bezoekers hebben in de dementie simulator hebben we kunnen ontwerpen op basis van mijn empathische co-designonderzoek”, gaat Smeenk verder. “Hiermee haalde ik authentieke verhalen van mensen met dementie en hun partners naar boven. Omdat mensen met dementie niet meer zo talig zijn, werkte ik veel met visuele triggers zoals foto’s en tekeningen.” Het bezoeken van de simulator leidt tot beter inzicht in wat mensen met dementie meemaken. En, doordat je persoonlijk geraakt wordt, tot gedragsverandering. “Bezoekers van de simulator zullen meer geduld kunnen opbrengen voor mensen met dementie.”

Urban Leisure & Tourism Lab
Bij Hogeschool Inholland gaat Smeenk zich onder andere inzetten voor het Urban Leisure & Tourism Lab. Het door haar ontwikkelde empathisch co-designkompas en bijbehorende methoden gebruikt ze voor het opzetten van co-designprocessen met studenten, onderzoekers, bewoners, bezoekers, gemeenten en (non-)profit organisaties, de zogenoemde quadruple helix. "Zo kunnen we lokaal samenwerken aan een inclusieve stad waarin toerisme en leefbaarheid in evenwicht zijn. Denk bijvoorbeeld aan het groeiende toerisme op de Wallen. Wat betekent dit voor de bewoners daar? Welke sociale innovaties kunnen we ontwikkelen om samen tot een betekenisvolle verandering te komen?”

Student: leer jezelf kennen
Volgens Smeenk kun je de sociaal-maatschappelijke vraagstukken in de stad pas goed aanpakken, als je doorvoelt wat ze betekenen. “Dat is met name een taak voor de professionals in spe, die we bij Inholland opleiden. Als hbo-student moet je problemen niet alleen kunnen analyseren, je moet ook kansen zien en innovatieve producten of diensten kunnen ontwikkelen. Daarom kan het goed zijn dat je bijvoorbeeld een nachtje op de Wallen doorbrengt. Zo ervaar je zelf wat de mensen die daar wonen meemaken en raak je ook meer gemotiveerd om er iets aan te doen. Bovendien doet het iets met jezelf, leer je jezelf beter kennen. Eventuele aannames of vooroordelen over de problematiek ga je te lijf.”

Workshops design thinking
Binnen het lab heeft Smeenk inmiddels al workshops gegeven aan docenten en studenten. “Met mijn Shake-it-methode, een design-thinking-spel voor innovatie en transformatie, benaderen deelnemers een ontwerpvraagstuk elke keer vanuit een andere rol: zowel de ‘denker’ als de ‘voeler’ in jezelf krijgen zo een kans. Er kwamen daardoor in de workshops niet alleen razendsnel nieuwe inzichten los, er kwam ook heel veel energie vrij. Het is voor mij een mooie manier om de docenten en studenten van Inholland al co-creërend beter te leren kennen.”

Hoe kunnen grote Europese steden gastvrij blijven en open blijven staan voor de steeds toenemende stroom bezoekers en tegelijkertijd rekening houden met woon- en leefbehoeften van hun bewoners? Het antwoord op deze belangrijke vraag moet komen van het SMARTDEST-project. De onderzoeksgroep Creative Business van Hogeschool Inholland heeft ruim 2,5 ton subsidie gekregen om bij te dragen in dit Europese onderzoek. Projectleider Guido Stompff: “Dit biedt nieuwe kansen om vanuit ons Urban Leisure & Tourism Lab, samen met studenten, bewoners en gemeente, te werken aan Amsterdam als leefbare stad.”

Vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab schreef associate lector Roos Gerritsma mee aan een EU-Horizon2020-call voor een internationaal onderzoek naar innovatieve oplossingen op het gebied van inclusiviteit en duurzame stedelijke gebieden. Het onderzoeksvoorstel van een consortium van acht partners uit twaalf verschillende landen werd gehonoreerd. Inmiddels is het driejarige SMARTDEST-project ‘Cities as mobility hubs: tackling social exclusion through ‘smart’ citizen engagement’ gestart. Onderzocht wordt hoe de aanhoudende groei en veranderende wensen van een diversiteit aan bezoekers aan grote Europese steden te combineren valt met de woon-en leefbehoeften van bewoners van een stad. 

Nieuwe inzichten door vergelijken van stadsdata
Amsterdam is één van de acht case studies. Het Urban Leisure & Tourism Lab in Amsterdam Noord leent zich bij uitstek als ‘thuisbasis’ voor dit onderzoeksproject. In het lab werkt de onderzoeksgroep Creative Business al geruime tijd samen met stadgebruikers, overheden, bedrijfsleven, docenten en studenten aan sociale innovatievraagstukken die worden opgehaald in de wijk. Dit krijgt vorm in (onder andere) publicaties, events, tours, winkelconcepten en (tijdelijke) ontmoetingsplekken. Het SMARTDEST-project maakt het nu mogelijk om bestaande stadsdata van Amsterdam te vergelijken met die van andere Europese steden, zoals bijvoorbeeld Barcelona, Venetië en Jeruzalem, en samen daarop nieuwe inzichten te ontwikkelen.

Urban Leisure & Tourism Lab heeft voortrekkersrol
“Maar we gaan ook co-creatief actieonderzoek doen om beter te begrijpen welke interventies in Amsterdam tot meer leefbaarheid kunnen leiden”, zegt Wina Smeenk, associate lector bij Inholland (Empathisch Co-design). “Om zo nieuwe kansen te vinden voor sociale innovatieprojecten die een positieve impact en draagvlak hebben”. Lector Guido Stompff (Design Thinking), projectleider voor het SMARTDEST-onderzoeksdeel van Inholland, vult aan: “Wat dit project voor onze onderzoeksgroep en onze opleidingen extra bijzonder maakt, is dat ons lab een voortrekkersrol heeft. De partnersteden zijn nog niet zo ver dat zij daadwerkelijk een operationeel lab hebben. Bovendien zijn al die onderzoekers verbonden aan een universiteit. Ik hoop dat we hier echt kunnen laten zien wat wij als hogeschool – een University of Applied Sciences - kunnen betekenen in onderzoek”.

Over Horizon 2020 en SMARTDEST
Horizon 2020 is het grootste onderzoek- en innovatieprogramma van de Europese Unie; over een periode van zeven jaar (2014-2020) wordt ieder jaar zo’n 80 miljard euro beschikbaar gesteld. Het SMARTDEST-Consortium heeft in totaal zo’n 3 miljoen euro tot zijn beschikking waarvan de onderzoeksgroep Creative Business 262.000 euro toegewezen heeft gekregen.

Meer weten? Neem dan contact op met het onderzoeksteam:

Guido Stompff (lector Design Thinking)
Ko Koens (lector New Urban Tourism)
Wina Smeenk (associate lector Empathisch Co-design)
Roos Gerritsma (associate lector Urban Leisure & Tourism)
Swen Waterreus (docent-onderzoeker opleiding Tourism Management)

Leestijd +- 2 minuten

Impact maken
Samen met andere studenten het verschil maken, door iets extra’s voor jezelf en voor de wereld om je heen doen. Dat houdt het programma Make a Difference in. Vijftien gemotiveerde studenten van de domeinen Business, Finance and Law, Creative Business en Gezondheid, Sport & Welzijn waren aanwezig bij de kick-off en doen mee. “Jullie gaan samen werken aan een zelfgekozen project met de thema's duurzaam, gezond ~en/of creatief. En dat ga je doen om impact te maken!” opent Michiel van der Hoeven, docent Business Studies, energiek de eerste bijeenkomst.

Multidisciplinair project
Michiel is één van de vier expertdocenten die de projectgroepen gaat uitdagen om elkaars expertise, inzichten en talenten te versterken. Ook de docenten Rutger Boxhoorn (Creative Business), Robert Hesselink (Business Studies) en Joeri Kooimans (Social Work) begeleiden de studenten. De samenwerking maakt het een mooi multidisciplinair project. Niet alleen de opleidingen, maar ook werk- en leeromgeving plint010, het Studiesucces Centrum en de onderzoekslijn Design Thinking zijn betrokken. Aan de projecten zullen het bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke partners meewerken.

Design Thinking
“Dit is een heel tof ding, iets vernieuwends, een topidee, waarmee je geld kunt verdienen en Het Beste Idee van Nederland mee kunt winnen,” zegt Guido Stompf terwijl hij een koffiefilter vasthoudt. Guido is lector van de onderzoekslijn Design Thinking en laat de studenten tijdens de kick-off kennismaken met de creatieve methode om complexe problemen op te lossen. De studenten worden aan het werk gezet om de koffiefilter om te toveren tot een briljant product en gevraagd om daarna hun ideeën te pitchen. De Biologisch Afbreekbare Portemonnee (BAP) wint het van de Brown Shitbag (de duurzame vervanger van de plastic hondenpoepzakjes) en de Koffiemolen (windmolen in bloemenperk om energiekosten te besparen).

“Jullie kennen elkaar nog niet, ik heb jullie een rare opdracht en beperkt de tijd gegeven”, reflecteert Guido. “Toch hebben jullie samen na 12 minuten nieuwe ideeën kunnen pitchen, die ik nog niet eerder heb gehoord. Welkom bij hoe nieuwe ideeën ontstaan.” Hij legt uit: “Oplossingen bedenken doe je niet door lang en diep na te denken. Je doet het door interactie op te zoeken. Als je nieuwe dingen nodig hebt, ga je spelen, praten en proberen.” Na deze opdracht krijgen de studenten een verdiepende presentatie over waarom ze deze methode zouden moeten inzetten voor Make a Difference. “Wat je opdracht ook wordt, als je er maar aan begint en ervoor gaat”, aldus Guido.

Inspirerende start
“Een betere kick-off hadden we niet kunnen wensen”, zegt Rutger. Alle aanwezigen zijn geïnspireerd. Ook de studenten hebben goede dosis motivatie meekregen en zitten vol energie om hét verschil te maken met dit honoursprogramma. Coen Meinderts, student Tourism Management, laat na afloop op LinkedIn weten: “Ik ben enthousiast om mee te maken hoe we dit succesvol gaan voltooien en hoe ik mijzelf persoonlijk zal ontwikkelen door dit project heen!”

De sinds kort zelf in Noord woonachtige Roos reageert in het artikel onder andere op de kritiek van actiegroep Verdedig Noord op de zogeheten gentrificatie – de opwaardering van een buurt door het aantrekken van kapitaalkrachtige nieuwe bewoners. “Ik denk dat het goed is dat die pijnen worden benoemd, maar wel in dialoog met elkaar.” Het stadsdeel wil Noorderlingen laten meedenken en vaker zelf aan de slag laten gaan. De bewoners zijn ondertussen al twee keer als ‘denktank’ bij elkaar gekomen. Roos voegt hier nog aan toe dat ook vrijetijdsvoorzieningen een rol kunnen spelen. “Openbare pierenbadjes of festivals zijn plekken waar verschillende groepen bewoners bij elkaar komen.”

De bewoner centraal
Roos Gerritsma is als associate lector verbonden aan de Onderzoeksgroep Creative Business en het eveneens in Noord gevestigde Urban Leisure & Tourism Lab van Hogeschool Inholland. Vanuit haar achtergrond als stadssocioloog staat voor haar het perspectief van de bewoner centraal. Onlangs droegen Roos en haar collega’s bij aan een publicatie over in- en uitsluitingsmechanismen in steden en hoe die te beslechten. In het boek Our City? Countering Exclusion in Public Space - een uitgave van Stipo, een bureau gericht op stedelijke ontwikkeling – gaan zij in onder andere in op FairBNB, een alternatieve manier om woningen te delen, de vraag hoe je plekken en evenementen zo inclusief mogelijk opzet, en het retailaanbod van drie pleinen in Amsterdam Noord waar de lokale bakker plaats moet maken voor een hipsterbar met caffè lattes van 3,60 euro.

Naar verwachting leeft in 2040 70 procent van de wereldbevolking in steden. Daarnaast groeit het toerisme. De vraag is of een stad als Amsterdam daarmee toegankelijk blijft voor iedereen en niet het exclusieve domein wordt van de welgestelden. Deze dreigende gentrificatie raakt aan allerlei actuele thema’s, zoals duurzaamheid, leefbaarheid en inclusiviteit.  

Urban Leisure & Tourism Lab 
Gentrificatie is ook al te zien in Amsterdam Noord. Midden in dit stadsdeel is het Urban Leisure & Tourism Lab (ULT-lab) actief. Aan de Papaverweg doen docenten, onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland onderzoek naar vraagstukken die onder meer te maken hebben met gentrificatie en toerisme. Het onderzoek is praktijkgericht: studenten werken in het lab nauw samen met bewoners, betrokken organisaties en de gemeente. En het onderzoek is ontwerpend: het is leren door oplossingen te creëren. 

Onderzoek in Amsterdam Noord 
Roos Gerritsma is mede-oprichter en associate lector van het ULT-lab. Binnen dit lab werkt ze samen met docentonderzoekers aan ontwerpgerichte onderzoeken. “Ik kreeg van Stipo, een bureau gericht op stedelijke ontwikkeling, het verzoek om mee te werken aan een publicatie over in- en uitsluitingsmechanismen in steden en hoe die te beslechten. In hoeverre kan iedere bewoner er zich thuis voelen? Samen met mijn collega Miranda Kamp richtte ik me bijvoorbeeld op FairBNB, een alternatieve manier om woningen te delen. Mijn collega-onderzoeker Philippa Collin verdiepte zich in de vraag hoe je plekken en evenementen zo inclusief mogelijk opzet. Docentonderzoeker Marie-Ange de Kort onderzocht in dat verband het retailaanbod van drie pleinen in Amsterdam Noord en nam interviews af met experts. Wat als het betaalbare bakkertje plaats moet maken voor een hipsterbar met caffè lattes van € 3,60?” 

Creatieve oplossingen 
“Vanuit onze opleiding Leisure & Events Management kunnen we heel goed nagaan hoe het winkelaanbod kan aansluiten bij de behoefte van de buurt”, zegt De Kort. “We onderzochten het Van der Pekplein, waar de gentrificatie al gaande is. Maar ook het nog meer traditionele Purmerplein en Zonneplein. Studenten gingen de straat op om deze en andere plekken in Amsterdam te observeren. Ze interviewden buurtbewoners en gingen toen al aan de slag met creatieve oplossingen. Hun concepten presenteerden ze aan een panel van professionals. Op basis van de feedback scherpten ze hun voorstellen aan om die te presenteren aan opdrachtgevers zoals de gebiedsmakelaars, Stadsherstel Amsterdam en woningbouwcorporatie Ymere.” 

Grote kas op het plein 
Een van de ideeën die de studenten bedachten was om een kas te bouwen midden op het Purmerplein. Als ontmoetingsplek voor alle buurtbewoners werkt het inclusiviteit in de hand, het plein is beter benut, ondernemers zijn betrokken als preferred supplier van bijvoorbeeld een gezonde maaltijd, wat een betere leefstijl voor omwonenden bevordert. Ymere reageerde zeer enthousiast op dit verrassende voorstel. Het is wat ontwerpgericht onderzoek kan doen. De studenten beginnen al in een vroeg stadium met conceptontwikkeling waardoor het creatieve proces meteen loskomt. 

Boekpublicatie Our City? 
Het onderzoek in Amsterdam Noord is inmiddels afgerond. Nieuwe groepen studenten Leisure & Events Management leren met een kritische blik naar andere plekken in Amsterdam te kijken en er creatieve oplossingen voor te ontwerpen, zoals de Amsterdamse Poort in Zuidoost of de Spaarndammerstraat in West. Gerritsma, Kamp, Collin en De Kort werkten hun onderzoek in de tussentijd uit voor de Stipo-publicatie Our City? Countering Exclusion in Public Space. Gerritsma: “Het boek is een mooie manier om onze inzichten te delen met beleidsmakers. Maar we willen door. Om onze ideeën ook te helpen realiseren, hebben we nu ook een specialist in co-creatie aangetrokken. Zo biedt het lab waardecreatie voor de stad en een continu leerproces voor studenten.”  

Meer weten? 
Lees hoe het Urban Leisure & Tourism Lab samen met bewoners, (non)profit-organisaties en gemeentelijke partners werkt aan lokale waardecreatie. Via Stipo kunt u het boek Our City? Countering Exclusion in Public Space bestellen. 

Lees ook: Testen, testen en nog eens testen tijdens de minor Destination Development 

Met praktijkgericht onderzoek een bijdrage leveren aan duurzaam stedelijk toerisme dat leunt op duurzaamheid en participatie. Dat is de opdracht van Ko Koens, de nieuwe lector New Urban Tourism bij de onderzoeksgroep Creative Business van Hogeschool Inholland. 

Hedendaags toerisme verspreidt zich steeds vaker naar nieuwe gebieden binnen een stad of bestemming. Stromen toeristische bezoekers vermengen zich met forenzen, bewoners en ondernemers in een stad. Dat vraagt op verschillende vlakken om duurzame afstemming.

Voor zijn onderzoek gaat Ko onder andere aan de slag in het Inholland Urban Tourism Living Lab in Rotterdam, waar hij samen met docenten, studenten, onderzoekers en werkveld samenwerkt aan maatschappelijke opgaven.

Fair Tourism Event op 10 februari
Begin maart vertelt Ko via Inholland Nieuws meer over zijn nieuwe onderzoekslijn. Nu alvast meer weten? Kom naar het Fair Tourism Event op 10 februari in Pakhuis De Zwijger Amsterdam. Ko Koens is een van de sprekers.

Het onderwijs
Avi (helemaal rechts op de foto) was onder de indruk van het hoge niveau van de minor. “Wat het sterke is van design based research is dat je daadwerkelijk een product maakt. Zo ga je van theoretisch idee naar pilot en dan verder, richting realiteit. Om een idee verder te brengen, heb je anderen nodig en moet je veel onderzoek doen. Er zijn zó veel factoren die je mee moet laten wegen, zoals de economie, geld, inclusie…” Alles bij elkaar heeft de minor de blik van de entrepreneur-in-spé verruimd. “Je ziet een tour maar kijk je naar alle factoren, dan gaat het over het maken van een betere wereld, voor locals én toeristen.”

Chantal en Naomi vonden de minor leerzaam maar ook zwaar op zijn tijd. “Het is een opdracht vanuit een bestaande opdrachtgever. Dat maakt dat je veel serieuzer nadenkt over de gevolgen van waar je mee bezig bent”, geeft Chantal aan. Naomi vindt het waardevol dat ze tijdens de minor heeft leren werken met design based research. “Wat we maken, testen we gelijk bij de doelgroep. Zo krijg je steeds beter zicht of wat je maakt ook aansluit bij de vraag. Het is een mooie manier van werken, daar ga ik ook veel aan hebben bij het schrijven van mijn eindscriptie.”

“Met design based research maak je wat, in plaats van erover te schrijven”, en dat vond Rianne een meerwaarde van de aanpak. “Voor het eerst heb ik het gevoel te werken aan een project met waarde. Met wat ik doe en bedenk, help ik de praktijk. Dat motiveert! Soms was het lastig om alle betrokkenen tevreden te houden. Aan de ene kant heb je amsterdam & partners die wat wil, en aan de andere kant school die je beoordeelt. Dat brengt spanning met zich mee maar ook daar leer je weer van.” Ook de Engelstalige Rachel is enthousiast over de minor. “Dit project brengt alles wat je hebt geleerd bij elkaar. Marketing, development, economie… het is alsof je bij een echt bedrijf werkt. En daar horen soms ook dingen bij die je minder leuk vindt. Net als in het echte leven, zeg maar.”

Het onderzoek
Naar het thema overtoerisme, waar beide opdrachten een oplossing voor zoeken, heeft associate lector Roos Gerritsma veelvuldig onderzoek gedaan. Met haar tekstuele bijdragen aan (les)boeken, stroomt de kennis die ze in de loop der jaren heeft opgedaan terug het onderwijs in. “Vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab bieden we, naast de nodige theoretische onderbouwing, studenten de mogelijkheid onderzoek te doen. Zo zijn afgelopen collegejaar twee afstudeerstudenten verder doorgegaan met het project uit deze minor. Wat wij als onderzoekers hiervan leren, verwerken we in onderzoek en publicaties. Ik vind het belangrijk om wat we leren terug te geven aan het onderwijs want de resultaten zijn voor iedereen relevant. Zo bouwen we verder op elkaars kennis en dragen we samen bij aan een duurzame en inclusieve wereld. Dit collegejaar maakt het lab onderdeel uit van de jury en zijn we in gesprek met minorcoördinator Manon Joosten over verdere doorontwikkeling van onze samenwerking in de komende collegejaren.”

De Inholland-studenten uit Diemen, Rotterdam en Haarlem hadden tijdens de minor Destination Development de keuze uit twee opdrachten, allebei met als doel het spreidingsbeleid van toeristen in Amsterdam te ondersteunen en meaningful encounters tussen bewoners en bezoekers te stimuleren. De helft beet zich vast in een concept om meer bezoekers te verleiden om naar de Gooi- en Vechtstreek te gaan, de andere helft richtte zich op het aanleveren van content voor de I Amsterdam City Card app van amsterdam & partners. De invulling was aan de studenten zelf en kwam tot stand door desk research, gesprekken met bewoners, toeristen en experts, observaties en testen of de oplossing wel houdbaar, haalbaar en bruikbaar is (design based research). Daarnaast werden er ter inspiratie gastcolleges gegeven en excursies georganiseerd. Op 11 november presenteerden de acht groepen bij Inholland Diemen hun plannen aan de hand van een posterpresentatie aan een divers publiek, waaronder afgevaardigden vanuit de gemeente Amsterdam en het MRA bureau (Metropool regio Amsterdam). Zij maakten tevens deel uit van de jury.

Het werkveld
Micha van Hoorn, creative director bij Better Together Agency, is via de gemeente Amsterdam gevraagd om de studenten tijdens de minor op weg te helpen. Tijdens een gastles heeft hij ze verteld wat creativiteit is, en in de reviewronde heeft hij de eerste concepten van feedback voorzien. “Wat me opvalt, is dat een groot deel van de studenten gedreven, serieus, betrokken en enthousiast is. Het creatieve niveau is hoog, dat zag je vandaag ook tijdens de posterpresentatie. Wat ik ze als tip mee wil geven, is dat creativiteit alleen niet genoeg is. Naast 10 procent inspiratie is het gewoon heel hard werken. Dat geldt ook voor het eindresultaat; het verschil tussen een goed idee en succes is de mate van uitvoering.”

Social incubator Wouter Smeets (Glimpse) helpt professionals bij het proces van idee naar impact. “Professionals hebben meestal veel inhoudelijke expertise maar dat is anders dan weten welke stappen je moet zetten voor impact. Tijdens het proces is het belangrijk om vroeg de belangrijkste aannames en risico’s te testen. Zit de doelgroep wel echt te wachten op jouw oplossing? Weet je zeker dat je hiermee een relevant probleem oplost? Er valt veel te winnen op doelgroep-kennis. Je merkt dat studenten - maar ook ondernemers! - bekenden bevragen en dan krijg je wenselijke, gekleurde antwoorden. Het is essentieel om informatie te krijgen van gebruikers, daarop te testen en op basis daarvan je product te bouwen of aan te passen.”

Het aspect dat vanuit het werkveld gezien nog meer terug mocht komen, was het businessmodel achter de ideeën. De laatste tien weken van de minor zal de focus daarom meer komen te liggen op testen en ondernemerschap waarbij het werkveld, onder andere met een gastcollege van Wouter, nauw betrokken is. Kijkend naar de toekomstige professional, heeft Wouter een duidelijk beeld voor ogen. “De markt zoekt mensen die iteratief, in kleine stapjes, werken. Progressie is daarbij belangrijker dan perfectie. Test je aannames aan het begin van het proces om te voorkomen dat je verder bouwt op verkeerde aannames en steek je energie in wat echt belangrijk is.” Wat hem verder opvalt, is dat studenten nu nog te vaak worden beoordeeld op het eindresultaat en minder op de weg daarnaartoe. “Geef ze een veilige omgeving waarin ‘goed genoeg voor nu’ al goed is. Laat ze veel testjes en onderzoek doen en kijk naar de essentie. Studenten willen een mooi eindproduct maar in mijn ogen zou het ook al goed zijn als ze aan het einde zeggen: we hebben het onderzocht maar het gaat niet werken. Ook dat zou met een mooi cijfer beoordeeld moeten worden.”

Lees ook 'Posterpresentatie minor Destination Development levert twee winnaars op'.

De duale variant van de opleiding MBRT wordt aangeboden in nauwe samenwerking met het werkveld. Het is daarbij essentieel om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. Thom: “We leiden onze duale studenten deels op school, deels in het werkveld op. Daarom moeten we de inhoud van de opleiding goed afstemmen met het werkveld: wat doen zij, wat doen wij? We organiseren sowieso al jaarlijkse bijeenkomsten om het vak en de opleiding te verduurzamen.”

Directe aanleiding voor de bijeenkomst was de behoefte om het afstuderen bij MBRT te innoveren. Docent en curriculumgroepvoorzitter Nicoline Zwanenburg had daartoe de hulp ingeroepen van het tweedelijnsteam van Onderwijsbeleid & Juridische Zaken: onderwijsadviseur Sabine van Dijken en Gerard Möhring die zich binnen het Domein Creative Business als projectleider bezighoudt met onderwijsvernieuwing. Samen wilden zij de aanpak van design thinking gebruiken om in co-creatie tot innovatie te komen bij MBRT. Ze zochten contact met Anne Nienhuis, onderzoeker en projectmanager bij het lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie van Hogeschool Utrecht, om de opleiding hierbij te begeleiden.

Studentleervraag
Gerard Möhring licht toe: “Anne faciliteert en Sabine en ik ondersteunen door onze ervaring te delen. Ik ben er zelf bij gevraagd omdat we binnen het Creative Growth Initiative (CGI) al met prototypes werken. En het proces om tot CGI te komen verliep ook op de design-thinking-manier. Deze manier van denken gaat dit team heel veel brengen. De studentleervraag komt vandaag meer centraal te staan.”

Enkele dagen eerder is er al een inspiratiebijeenkomst georganiseerd om een beter beeld te krijgen van design thinking. Nu vindt de praktische vertaling van die methodiek plaats voor het MBRT-team. Anne leidt de dag in: “Vandaag denken we niet in beperkingen in geld, faciliteiten, mensen of ruimte. We laten al het bestaande nu los. Laat je fantasie de vrije loop!”

Van breed naar smal
“Bij design thinking ga je van breed naar smal”, legt Anne uit. “Het is leuk om te spelen, maar daarna gaan we ook echt ergens naartoe.” Er zijn vijf fases, waarvan de eerste drie vandaag doorlopen worden:

• Empathize: verplaats je in de doelgroep en het probleem
• Define: maak het probleem smaller (samenvatten)
• Ideate: bedenk zoveel mogelijk ideeën om tot een oplossing te komen
• Prototype: kies welk idee je het meest aanspreekt en geef dat vorm
• Test: test de beste oplossing.

De deelnemers gaan in drie groepen uiteen. Anne helpt ze gedurende de dag door de eerste drie fases heen. Aan het eind van de dag presenteren de groepen hun ideeën aan elkaar.

Bij elkaar in de keuken kijken
Vierdejaarsstudent Jasper Bosman, werkzaam bij het Maasstad Ziekenhuis, vond het een leerzame dag: “Voor mij was de motivatie om mee te doen het feit dat ik nog nooit met design thinking heb gewerkt en het dus iets toevoegt aan mijn leercurve. Verder wil ik graag een bijdrage leveren aan onderwijsvernieuwing. Ik vind dat we dit beter in kleine stapjes kunnen doen dan in één keer een grote verandering teweegbrengen.” Er is vandaag goed naar de studenten geluisterd, vindt Jasper. “De belangen van een ziekenhuis wijken soms af van belangen van de opleiding. Wij zien en snappen beide kanten. Het idee van mijn groep gaat er dan ook over dat we beide partijen nader tot elkaar krijgen door meer uitwisseling van personeel tussen hogeschool en ziekenhuis. Bij elkaar in de keuken kijken en meelopen. Ik hoop dat zo’n dag als vandaag vaker georganiseerd gaat worden en dan met meer studenten. En dat wij dan ook weer worden uitgenodigd ten behoeve van de continuïteit.”

Student Niels van der Hoeven die bij het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht werkt, wil in zijn vakgebied graag met innovatie bezig zijn en heeft zich daarom aangemeld voor deze dag. “Ons idee gaat over soft skills: het aanleren van sociale vaardigheden. Bijvoorbeeld hoe je met je teamleider communiceert. Of hoe je iets aankaart op de afdeling. Er zou in de opleiding meer nadruk kunnen komen te liggen op communicatieskills die verder reiken dan alleen communicatie met de patiënt.”

Onderliggende overtuigingen en emoties
Organisator Nicoline Zwanenburg heeft vandaag veel energie gekregen: “Ik vind het zo waardevol om alles vanuit klantwaarde te beredeneren, zoals met design thinking gebeurt: in plaats van vóór iemand te denken, kun je ook mét iemand denken. Als je de patiënt meer regie geeft, moet je hem ook meer aan het woord laten. Van oudsher bepalen wij wat goed is voor de patiënt. Daar moet nu een ontwikkeling bij ons plaatsvinden! Lastig voor ons is de empathize-fase, want wij zijn doeners. We vragen niet aan elkaar hoe de sfeer is op de afdeling of wat een verandering met jou doet. Dat merkte je vandaag wel, in eerste instantie. ‘Ik weet genoeg om door te gaan’, is een uitspraak die echt bij ons past. Maar: hebben we dan wel genoeg met elkaar gedeeld? We leerden om ons dát af te vragen. Dankzij Anne, die ons hielp om onderliggende overtuigingen en emoties boven te halen. Dat ontstond dus pas later op de dag.”

Hoe nu verder? “We gaan door met kleine projectgroepen, op naar de volgende stap. Er zijn vandaag drie ideeën naar voren gekomen. Misschien moeten we een keuze maken tussen die drie. Of iets met alle drie doen. Wellicht komen we erachter dat we ze ook kunnen koppelen. Geen idee nog! In elk geval organiseren we in januari een vervolgdag waarin we met een prototype aan de slag gaan. School en ziekenhuis zijn sámen verantwoordelijk voor de opleiding, dus we blijven het werkveld erbij betrekken.”

Lector Design Thinking bij Hogeschool Inholland
De onderzoeksgroep Creative Business heeft onlangs Guido Stompff aangesteld als lector Design Thinking. Hij is keynotespreker bij de Dag van het Onderwijs op 14 november. Unieke kans om snel meer te weten te komen over deze innovatiemethode die oprukt in het hoger onderwijs!

Design thinking klinkt hip en trendy. Maar eigenlijk is het simpelweg hoe ontwerpers werken, een beproefde methode om tot verrassende, creatieve oplossingen te komen. Met zijn onderzoek zet Guido Stompff sinds 1 september een volgende stap in zijn missie om Nederland een beetje creatiever te maken. “Design thinking verdient een vaste plek in het curriculum, te beginnen bij studenten van Inholland.”

Een onderwerp als Design Thinking nodigt uit om bevlogen verhalen te vertellen. Maar voordat Guido enthousiast van wal steekt, plaatst hij zijn onderzoeksthema keurig in een context. “Er zijn verschillende stijlen om problemen op te lossen. Dominant is de analytische benadering, ook omdat deze stijl met de paplepel wordt ingegoten op hogescholen en universiteiten. Je probeert eerst met onderzoek een probleem te doorgronden. Je stelt een diagnose en werkt dan aan een oplossing. Een andere stijl zie je bij managers en in de politiek: besluitvorming. Om een probleem op te lossen ga je met elkaar in debat over de verschillende opties die voorhanden zijn, om een keuze te maken waar de meeste mensen zich in kunnen vinden. Design thinking werkt radicaal anders. Je focust niet op het probleem, maar je creëert meerdere oplossingen. Vervolgens kijk je of en in hoeverre die oplossingen werken en ontdek je wat de meest geschikte is.”

Spectaculaire successen
Design thinking is niet beter dan de andere benaderingen, benadrukt Guido. “Ik ben blij als een chirurg eerst een diagnose probeert te stellen alvorens zij het mes in me zet. Maar het leent zich uitstekend voor andere typen problemen, in organisaties en in de maatschappij.” Het uitgangspunt, leren door creëren, leidt volgens hem tot innovatie en soms zelfs tot spectaculaire successen. “Denk aan de fotocultuur op social media. Het ontstond omdat een start-up hun niet al te succesvolle app Burbn tegen het licht hield. Ze waren verrast dat er vaak (bewerkte) foto’s werden geüpload. Ze wilden dat beter ondersteunen en maakten een aparte app voor de foto’s, wellicht om het later alsnog te integreren. De app – die ze Instagram noemden – werd een instant hit, tot hun stomme verbazing.”

Creëren, experimenteren, exploreren
Een ‘design thinker’ avant la lettre is Henry Ford, stelt Guido. “Hij zei: ‘If I had asked people what they wanted, they would have said faster horses.’ Ons analytische vermogen brengt ons dus niet zo snel tot baanbrekende ideeën. Vraag mensen welke innovaties ze na de smartphone verwachten en ze komen niet veel verder dan betere batterijen of iets dergelijks. Met design thinking durf je van gebaande paden af te wijken. Je doet wat ontwerpers doen: creëren, experimenteren, exploreren. En dat pas je toe in uiteenlopende contexten. Bijvoorbeeld om maatschappelijke problemen te tackelen.”

Onderzoek naar een verouderende samenleving
Een maatschappelijk vraagstuk dat Guido met studenten al te lijf ging voordat hij bij Inholland aan de slag ging, is de eenzaamheid onder ouderen. “We worden met zijn allen ouder en leven langer op ons zelf. Dat heeft een sociaal prijskaartje: een groeiende groep mensen ervaart grote eenzaamheid. De vraag is hoe we ervoor kunnen zorgen dat deze mensen zich onderdeel blijven voelen van onze snel digitaliserende maatschappij. Dat vereist frisse nieuwe ideeën, bijvoorbeeld andere woonvormen of manieren om ouderen aan te sluiten op social media op een wijze die bij ze past.”

Falen bestaat niet
Volgens Guido is Nederland gebaat bij professionals die design thinking in hun vingers hebben. “Het doel van mijn onderzoek is om design thinking methodologisch beter te onderbouwen en structureel in het onderwijs te krijgen. Design thinking klinkt heel speels maar het duurt jaren voordat je het goed kan. Het is een kwestie van vallen en opstaan, van durven ‘falen’, hoewel ik dat een verkeerd woord vind. Een architect zal ook nooit zeggen dat zijn eerste schetsen falen. Hij maakt daarna gewoon betere concepten, omdat hij al creërende leert.”

Leren = durven
Bij een hogeschool die ‘leren = durven’ als uitgangspunt heeft, verwacht Guido vruchtbare grond om design thinking breder in te voeren. “Ik zou met alle domeinen willen samenwerken om Design thinking als vak in te voeren in het curriculum. Beschouw dit gerust als een uitnodiging.”

Creative Future
Guido Stompff is een van de lectoren van de onderzoeksgroep Creative Business. Met zijn werk draagt hij bij aan de Creative Future, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Maatschappelijke vraagstukken in stedelijke gebieden vragen steeds weer om nieuwe creatieve oplossingen. Daarom leiden we studenten en professionals op door ze te laten dóen. In living labs, field labs en leerwerkplaatsen werken ze aan real life vraagstukken. Maken, weten en mens zijn staan hierin centraal. Met kennis, vaardigheden en hun ‘human touch’ leren zij door te onderzoeken en aan de slag te gaan voor een creatieve toekomst.

Hoe Guido denkt studenten slimmer en creatiever problemen te laten oplossen, vertelt hij donderdag 14 november tijdens de Dag van het onderwijs in Diemen. Mis dit unieke evenement niet en meld je aan.

Studenten sneller, slimmer en beter laten studeren
Techniek, daar kunnen we vandaag de dag niet meer omheen. Dat is dan ook de reden dat we de ondersteunende rol van technologie in het onderwijs als één van de speerpunten in onze Kwaliteitsafspraak hebben opgenomen.

Tijdens de Dag van het onderwijs onderzoeken we hoe technologie kan helpen onze studenten sneller, slimmer en beter te laten studeren. En dat zij zich ontwikkelen tot Inholland-professionals die durven te ondernemen en zichzelf blijven uitdagen.