In veel wijken kampen bewoners met een gevoel van onveiligheid. Wat de oorzaak daarvan is, kan per wijk en per persoon verschillen. Om de veiligheidsbeleving in Rotterdam te versterken zette Hogeschool Inholland in opdracht van de gemeente een groot onderzoeksproject op. Onderzoekers, studenten, bewoners en professionals trokken de wijken in om de verhalen achter de cijfers naar boven te halen. In de nieuwe aflevering van de podcastserie Onderzoekers over de toekomst vertellen Krista Schram, associate lector, en Diana van de Giessen, afdelingshoofd Wijkveiligheid bij de gemeente Rotterdam, over deze succesvolle wijkgerichte aanpak. 

De gemeente Rotterdam stelt sinds 2012 wijkprofielen op waarbij ze tweejaarlijks metingen doet om het (veiligheids)gevoel in de stad meetbaar te maken. Vanaf dat moment werd Hogeschool Inholland betrokken om de cijfers te interpreteren en na te gaan hoe het veiligheidsgevoel kon worden versterkt. Toen de gemeente in 2021 een projectleider Subjectieve Veiligheid aanstelde, nam die contact op met de hogeschool. Het leidde tot de Rotterdamse wijkgerichte aanpak veiligheidsbeleving.

Luister de podcast!

Gerichte aanpak per wijk  
“Voor een gerichte aanpak is het nodig heel concreet te weten wie zich waarom waar en wanneer onveilig voelt”, zegt Krista Schram, associate lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid bij Hogeschool Inholland. “Daarnaast kijken we naar wat in de wijk juist bijdraagt aan de veiligheidsbeleving. Zoals in Beverwaard: een dorp op zich met een hele hechte gemeenschap die allerlei activiteiten voor heel diverse bewonersgroepen organiseert.”  

Bewoners en wijkprofessionals nauw betrokken  
Naast Beverwaard ging de wijkgerichte aanpak in 2021 van start in Pendrecht. In beide wijken werden bewoners en wijkprofessionals nauw betrokken bij het onderzoek. Schram: “We willen dat er draagvlak ontstaat voor de aanpak en de uitkomsten. Je hebt de bewoners daarvoor nodig. Alleen maar een rapport bij ze neerleggen zou niet werken.” 

Straatinterviews door studenten
Krista en haar collega’s trainden bewoners en professionals om straatinterviews af te nemen bij (mede)bewoners over hun veiligheidsbeleving. Ook studenten van Hogeschool Inholland gingen hiervoor de wijken in. “Bewoners reageren heel positief op de studenten, omdat die heel open op mensen afstappen, goede vragen stellen en doorvragen. Zo ontstaat echt een gesprek.” Diana van de Giessen, afdelingshoofd Wijkveiligheid bij de gemeente Rotterdam, is ook blij met de betrokkenheid van de studenten. “Fijn is dat we als overheid samenwerken met studenten. Die leren door dit onderzoek. Zo snijdt het mes aan twee kanten.”

Op zoek naar patronen
Naast de vele straatinterviews bestaat het onderzoek uit media-analyses door studenten en groepsinterviews met professionals, gingen onderzoekers overdag en ’s nachts voor observaties met de wijkagent mee en bestudeerden zij de cijfers van de wijkprofielen. “We zijn op zoek naar patronen”, zegt Krista. “Hoe heeft de veiligheid zich ontwikkeld en hoe komt dat? Waar gaan de zorgen over en zijn die zorgen veranderd over de tijd?”

Zeer concrete uitkomsten
Diana ziet zeer concrete uitkomsten uit het onderzoek. “Bijvoorbeeld om de omgeving rond metrostation Slinge vriendelijker te maken. Of om in het winkelcentrum van Beverwaard iets te doen aan overlast van scooters en er leuke activiteiten te organiseren. Zo probeer je het gevoel van onveiligheid te kantelen.”

Kracht van de wijk gebruiken   
Voor het kantelen van veiligheidsgevoel is het van belang de kracht van de wijk te gebruiken, benadrukt Diana: “Je hoeft het als gemeente niet allemaal zelf te organiseren. Sluit aan op de initiatieven die er al zijn om het verschil te maken. De gemeente hoeft niet per se de afzender te zijn. Juist niet, omdat mensen soms de overheid wantrouwen.” Krista is het daar mee eens. “Werk samen met partners die het vertrouwen al hebben van de bewoners. Kijk daarnaast als gemeente met welke maatregelen je onbedoeld de sociale samenhang in de wijk ondermijnt. Maak je door regelgeving het organiseren van evenementen niet heel erg ingewikkeld?”   

Vervolg in andere Rotterdamse wijken   
De aanpak in Beverwaard en Pendrecht krijgt nu een vervolg in andere Rotterdamse wijken. Opnieuw trekken onderzoekers, studenten, professionals en bewoners gezamenlijk op om de subjectieve verhalen achter de objectieve cijfers te achterhalen. “Persoonlijk geeft het mij hoop dat onze kijk op veiligheid gemeengoed wordt en om daarnaar te handelen”, zegt Schram.    

Meer weten over de aanpak die veiligheidsbeleving versterkt in Rotterdamse wijken? 
Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcast-app zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren! Zo ben je als eerste op de hoogte van nieuwe afleveringen van Onderzoekers over de Toekomst. 

Een vluchtelingencrisis, nietsontziende drugscriminaliteit, de pandemie, een oorlog ‘in onze achtertuin’, de klimaatcrisis en nu de energiecrisis: sinds 2014 neemt het aantal bedreigingen dat we ervaren snel toe. Wat doet dat met hoe wij, burgers, onze veiligheid ervaren? Wat maakt dat wij ons veilig of juist onveilig voelen? Wat zijn de gevolgen hiervan voor onze samenleving? Wat kan de overheid doen? En wijzelf? In een nieuwe aflevering van Onderzoekers over de Toekomst schijnt lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid Marnix Eysink Smeets er zijn licht op.

Marnix deed baanbrekend promotieonderzoek bij Cardiff University naar de verandering van veiligheidsbeleving in de afgelopen decennia en de doorwerking daarvan in onze samenleving. Hij verricht zijn werk niet alleen vanuit de studeerkamer, maar is ook vaak op straat te vinden om – bijvoorbeeld bij demonstraties en ongeregeldheden - de sociale dynamiek en interactie tussen burgers en overheid zelf waar te nemen. 

“De toenemende dreigingen zorgen voor angst en onrust, wat versterkt wordt door de opkomst van social media. De veranderende opstelling van de overheid wakkert dit verder aan. De overheid trekt zich terug en is soms zelf de bedreiger, bijvoorbeeld in de toeslagenaffaire. De verbindende schakel tussen de verschillende crises – toeslagen, vluchtelingen, Groningen - is dat het systeem heel druk is, maar dat de mensen waar het om gaat volstrekt in de kou staan. We zakken door een morele ondergrens.” Dat niemand in het systeem daar vervolgens boos over lijkt te worden verbaast en verontwaardigt Marnix. 

De dalende veiligheidsbeleving van steeds meer Nederlanders ondergraaft de legitimiteit van de overheid en politiek. Ook daarom is volgens Marnix een radicaal andere kijk op veiligheid nodig: het veiligheidspsychologisch perspectief.  

Meer weten over Marnix’ kijk op veiligheid en de stabiliteit van onze samenleving?  
Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcast-app zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe afleveringen van deze podcastserie. Aan het eind van iedere maand gaan we in elke aflevering met een van onze inspirerende lectoren de diepte in over een gebied waarop de wereld in hoog tempo verandert. 

Donderdag 29 september vindt op Inholland Rotterdam het Seminar Veiligheidsbeleving in de 21e eeuw plaats ter gelegenheid van de promotie van Marnix Eysink Smeets. Aanmelden kan via de link.

De stikstofcrisis, de klimaatcrisis, de grondstoffencrisis. Ze staan volgens Patrick Huntjens, lector Sociale Innovaties in het Groene Domein bij Hogeschool Inholland, niet op zichzelf. “Veel van onze huidige crisissen hangen samen, het zijn symptomen van een dieperliggende systeemcrisis. We leven in een marktsamenleving die gebaseerd is op eigenbelang en materialisme. We worden als samenleving als het ware gekidnapt door dit systeem dat gericht is op economische groei. We moeten toe naar een samenleving die humaner en eerlijker is, die regeneratief in plaats van destructief is voor mens en natuur. Om duurzaamheidstransities te laten slagen is daarom een nieuw Natuurlijk Sociaal Contract en een nieuwe economie nodig. ”

Visie op de toekomst
Het is een stevig verhaal dat Patrick Huntjens neerzet in de podcastserie Onderzoekers over de Toekomst. In gesprek met podcastmaker Rudy Nicola deelt Patrick Huntjens zijn visie op hoe de wereld moet veranderen. En hij biedt oplossingen. Hij zet in op een nieuw, verbindend sociaal contract voor mens en natuur, waarop we een eerlijker en meer duurzame samenleving kunnen bouwen. Ook bespreekt hij hoe de boerenprotesten en de stikstofcrisis in dit verhaal passen, welke rol het onderwijs kan spelen, en welke stappen je zelf kunt nemen om de systeemverandering te versnellen.

Radicale omslag; of niet?
Over die versnelling is hij positief. “Voor de mens is het een minder radicale omslag dan we denken, want we zijn al een homo ecologicus. We houden rekening met onze sociale en natuurlijke omgeving, met onze familie, met onze vrienden, met onze buren. Alleen in het huidige systeem komt dat onvoldoende tot zijn recht. Het makkelijkste is te bedenken wat je zelf ziet als een wenkend toekomstperspectief en hoe je daaraan kan bijdragen. Die bijdrage ziet voor iedereen anders uit, het hangt ook van je sociaal-economische context af. Maar ik zie ook mensen met kleine beurs die meedoen: aan stadstuinbouw, of door voedsel te kopen in de korte keten. En dat hoeft niet perse duurder te zijn; het kan zelfs besparing opleveren.”

Hoe kun je zelf bijdragen? 
Er zijn tig manieren om bij te dragen aan verandering, vervolgt hij. “Kijk naar welke bijdragen mogelijk zijn in je eigen huis en omgeving. We zitten midden in een historisch omslagpunt waarin bijvoorbeeld duurzame energie goedkoper wordt dan fossiele energie, of waarbij een dieet gebaseerd op plantaardige eiwitten (bijvoorbeeld met vleesvervangers) niet alleen duurzamer is, maar sinds kort ook nog eens goedkoper dan op basis van dierlijke eiwitten (dus met vlees en zuivel)."

Patrick zegt ook: "De grootste verandering moet van het collectief komen. En daarvoor hoeven we niet op de politiek te wachten. Als samenleving kunnen we systeemverandering realiseren door collectieve actie, publieke druk, rechtszaken, door samenwerking in lokale projecten, burgerinitiatieven, door lidmaatschap van een vereniging gericht op een duurzame leefomgeving. We zijn samen geen druppel op een gloeiende plaat, maar een regenbui.” 

Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcastapp zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe afleveringen van deze podcastserie. Aan het eind van iedere maand gaan we in elke aflevering met een van onze inspirerende lectoren de diepte in over een gebied waarop de wereld in hoog tempo verandert.

Of lees het uitgewerkte interview met Patrick over de transitie naar een duurzame samenleving.

Petra doet als lector al 15 jaar praktijkgericht onderzoek naar de verandering van werk, de inrichting van organisatie en werk en de rol die HRM-beleid en management hierbij kunnen spelen.  Werk is de afgelopen jaren sterk veranderd en deze verandering zet de komende jaren flink door, ziet Petra. Hoe kun je op lange termijn doelen stellen temidden van al die veranderingen? En op welke manier leiden we studenten voor deze toekomst op?

In gesprek met presentator Rudy Nicola gaat Petra ook dieper in op welke skills cruciaal zijn voor een leven lang ontwikkelen, op welke manier jouw werk gaat veranderen en of we toegaan naar een zesurige werkdag. Petra: “Werk gaat veranderen, ook al verdwijnt jouw baan niet. Je krijgt een nieuwe jas en daar moet je rekening mee houden. Het moet goed zitten, daar moet je op voorbereiden.”

Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcastapp zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe afleveringen van deze podcastserie. Aan het eind van iedere maand gaan we in een nieuwe aflevering met een van onze inspirerende lectoren de diepte in over een gebied waarop de wereld in hoog tempo verandert. 

Beluister hieronder de aflevering of ga naar jouw favoriete podcastplatform, zoals Spotify.

Femke houdt zich in haar lectoraat bezig met complexe en actuele maatschappelijke vraagstukken rondom opgroeien en opvoeden. Ze heeft onlangs met een groep collega-onderzoekers een NWA-subsidie van 5 miljoen euro binnengehaald voor grootschalig onderzoek naar sociale veerkracht.

In deze aflevering gaat host Rudy Nicola met haar in gesprek over veerkracht bij jongeren. Want wat is veerkracht eigenlijk? Hoe kun je veerkrachtig opgroeien in een roerige tijd? Waarom zijn sommige jongeren beter in staat om om te gaan met tegenslagen dan andere? En wat kun je zelf doen in de ontwikkeling van veerkracht? 

Beluister de podcast nu via jouw favoriete podcastapp, zoals Spotify, Google Podcast of Apple Podcast. En vergeet je niet te abonneren om als eerste op de hoogte te zijn van nieuwe afleveringen.  Onder andere over hoe werk eruit ziet in 2030, de stad van de toekomst en op welke manier we toerisme duurzamer kunnen maken. Lees meer op inholland.nl/onderzoekersoverdetoekomst.

Beluister hieronder de trailer:

Lees meer over onze podcast op inholland.nl/onderzoekersoverdetoekomst