Hogeschool Inholland heeft op donderdag 25 juni uit handen van onderwijsminister Rianne Letschert de Nederlandse Onderwijspremie ontvangen. Het is de hoogste onderscheiding in het middelbaar beroeps- en hoger onderwijs voor innovatieve en vernieuwende onderwijsinitiatieven. In de sector hbo behaalden we de tweede plaats met de Expeditie ‘de Inholland Pabo’: een radicale transformatie van onze opleiding waar in totaal 1.500 collega’s, studenten en betrokkenen uit het werkveld jarenlang samen aan werkten.

De Nederlandse Onderwijspremie wordt jaarlijks toegekend voor onderwijsvernieuwing en -verbetering in het mbo, hbo en wo. Inholland sleepte de tweede plaats in de wacht met een premie van 800-duizend euro. “We zijn onder de indruk van de omvang van de gerealiseerde verandering”, verklaart de beoordelingscommissie. “Het laat zien hoe een vaste kern met flexibele teams met succes grote veranderingen kan realiseren.” De commissie is ook te spreken over de actieve betrokkenheid van studenten. “Door ze in de opleiding bij curriculumontwerp te betrekken leren studenten hoe ze dit later kunnen toepassen.”

Radicale hervorming
Aanleiding voor de transformatie van onze lerarenopleiding was de hoge studie-uitval en het grote lerarentekort. De opleiding moest radicaal worden hervormd: van een overvol curriculum met veel varianten naar een flexibel, praktijkgericht en ontwikkelingsgericht onderwijsprogramma, met beroepstaken als ruggengraat. In de nieuwe opleiding is het leren verschoven: van een vaste opbouw naar werken vanuit de leervragen van studenten, in verbinding met de praktijk.

Studenten, docenten en schoolopleiders uiten hun tevredenheid. “In plaats van uitgebreide, verplichte verslagen van alle vakken die je hebt, ga je aan de slag met je eigen leervraag in de praktijk”, zegt een student. “Fijn is om zo een eigen draai te geven aan wat je leert.” Een andere student vult aan: “Het studieprogramma verlaagt de werkdruk en is meer op mijn persoonlijke ontwikkeling gericht.” Een schoolopleider merkt een nauwere band met Inholland, meer inzicht in het curriculum en een krachtige koppeling tussen theorie en praktijk. Met lichte jaloezie, voegt ze er lachend toe: “Ik had vroeger graag zelf deze opleiding willen volgen.”

1.500 mensen betrokken
Bijzonder aan de transformatie is niet alleen het resultaat maar ook de weg daarnaartoe. Studenten, docenten, onderzoekers, schoolopleiders, interne en externe experts brachten hun kennis en ervaring als gelijkwaardige partners samen binnen fontwerpteams. Het ging om een ‘expeditie’, want een radicale verandering ontstaat niet in één keer, maar vraagt om een lange adem, waarbij je de route samen moet zien te ontdekken. Van 2020 tot 2025 waren in totaal 1.500 mensen betrokken om de vraagstukken te verkennen, oplossingen te ontwerpen en te implementeren.

Maar liefst vijf lectoraten van Inholland speelden een adviserende, onderzoekende, ontwerpende en uitvoerende rol. Een van de begeleiders was Manon Joosten, onderzoeker bij het lectoraat Design Thinking. Glunderend kijkt ze naar het beeldje van de Nederlandse Onderwijspremie. “Ik ben er vooral trots op dat alle betrokkenen op een andere manier het curriculum vernieuwen. Het is echt een transformatie en dat vraagt heel veel lef. Het is vallen en opstaan.”

Design doing
De lach van Guido Stompff, lector Thinking, is niet minder groot. Hij bewondert de uitvoering van de expeditie ‘de Inholland Pabo’, met de inzet van vele mensen, onder wie interne expeditieleiders Manon en Suzanne de Lange, en twee externe expeditieleiders: Nanda Deen, voor de integrale aanpak van curriculum-, systeem- en organisatieverandering, en Johan de Bruin, voor onderwijskundige expertise. “Het is een sterk staaltje design doing”, zegt Guido. “Gangbaar is dat één groep de oplossingen ontwerpt en mensen uit de praktijk ze uit voeren. Maar hier werden ontwerp en implementatie gecombineerd. Ook studenten ontwierpen mee, en dat is essentieel. Hun kennis is cruciaal om een werkbaar onderwijsprogramma te krijgen.”

Samen weten we het meest. Dat was het uitgangspunt van de expeditie om van alle kanten zo veel mogelijk kennis in te schakelen. Guido is eerlijk: “Ik heb Manon en de andere trekkers van de expeditie vooraf voor gek verklaard om zoveel mensen erbij te betrekken. En niet voor even, maar voor langere tijd. Denk bijvoorbeeld aan docenten, die ook gewoon voor de klas moeten staan. Hoe benut je de wijsheid van het collectief en voorkom je participatievermoeidheid? In deze expeditie is het gelukt om de mensen binnen boord te houden. Dat is knap.”

Een bijzondere tool om de deelnemers betrokken te houden komt van de hand van Manon. “Elk team gebruikte de zogeheten Expeditiekaart”, vertelt ze. “Hiermee kan iedereen op een laagdrempelige manier reflecteren op het verloop van de dag en vooruit blikken op hun wensen voor morgen. Zo kan elk team gezamenlijk richting zoeken, wat bij een expeditie zonder vaste route nodig is.”

Open, lerend en verbonden
Felicitaties komen ook van Jeroen van den Berg, voorzitter van het college van bestuur van Inholland. “Het behalen van de Nederlandse Onderwijspremie is een enorme erkenning voor deze uitzonderlijke prestatie. In de ontwikkeling van de nieuwe Pabo trokken onderwijs en onderzoek intensief samen op in een ontwerpproces waarin studenten via Students as Partners volwaardig meededen.”

“Deze manier van werken past bij onze visie op onderwijs en toetsing”, zegt Jeroen. “Het staat symbool voor de cultuur die we bij Inholland nastreven: open, lerend en verbonden met de praktijk en buitenwereld. We zijn trots dat we met deze vernieuwde Pabo een aantrekkelijke, praktijkgerichte opleiding bieden voor de toekomstige leerkrachten die onze samenleving hard nodig heeft.”

Vervolg
De expeditie heeft de eindstreep nog niet bereikt, benadrukt Manon. “Het fundament staat, de implementatie gaat het derde jaar in. Nu is het zaak om koers te houden en door te zetten. De premie helpt om collega’s en partners verder te professionaliseren in hun rol om de leervraag van studenten centraal te stellen en hen daarin te faciliteren. Samen met het Centre for Teaching & Learning willen we de kennis die we hebben opgedaan vastleggen voor andere opleidingen.” En misschien is er ruimte voor een onderzoekstraject over hoe je de wijsheid van het collectief inzet om maatschappelijke oplossingen te ontwerpen, werpt Manon tot slot op. “Want voor maatschappelijke uitdagingen hebben we elkaar nodig. De vraag is hoe je dit slim organiseert.”

Meer weten over expeditie ‘de Inholland Pabo’? In deze webinar leggen Manon Joosten en collega Petra van den Brom de aanpak van Expeditie ‘de Inholland Pabo’.

De Pabo van Hogeschool Inholland is genomineerd voor de Nederlandse Onderwijspremie in de categorie hbo. Daarmee is een plek in de top drie al zeker en kan de opleiding een bedrag tussen de 500.000 en 1,2 miljoen euro winnen. 

Op donderdag 25 juni volgt tijdens het Comenius Festival in Nieuwegein de prijsuitreiking. Dit is een bijzondere erkenning voor een traject dat vijf jaar geleden begon. Een periode waarin studenten, docenten, onderzoekers en praktijkpartners samen werkten aan een nieuwe manier van opleiden en samenwerken. 

“De nominatie is een erkenning voor hoe we binnen de Pabo samen werken aan onderwijs. Nieuwsgierig, praktijkgericht en vanuit verschillende perspectieven,” vertelt Manon Joosten, onderzoeker bij het lectoraat Design Thinking en betrokken bij het herontwerp van de opleiding. “Het ging daarbij om meer dan alleen een nieuw onderwijsprogramma. We hebben samen gekeken naar de inrichting van de opleiding, professionalisering en de cultuur daaromheen. En dat deden we niet alleen met collega’s. Ook studenten en de stagepraktijk dachten en bouwden mee. Onderwijs wordt sterker als je het samen vormgeeft.” 

Samen aan de ontwerptafel 
In het nieuwe onderwijsprogramma is het leren verschoven: van een vaste opbouw naar werken vanuit de eigen leervragen van studenten, in nauwere verbinding met de praktijk. De afgelopen vijf jaar werkten ruim 1500 studenten, docenten, onderzoekers, praktijkpartners en andere betrokkenen samen om dit tot stand te brengen. Het uitgangspunt was helder: leren begint bij de vragen die studenten zelf meebrengen. Wat wil iemand leren? Waar zit nieuwsgierigheid? En wat is nodig om verder te groeien in het beroep? "Studenten krijgen meer ruimte voor hun eigen inbreng en leerbehoeften. Ze leren met én van de praktijk," legt Manon uit. 

Students as Partners (SaP)
De Pabo wilde studenten vanaf het begin actief bij het proces betrekken, maar mails en oproepen bleken niet genoeg om hen aan tafel te krijgen. Samen met het lectoraat Studiesucces is daarom gezocht naar een andere aanpak: met ondersteuning, maar vooral met aandacht.” Het ging daarbij niet alleen om financiële ondersteuning, maar ook om begeleiding, expertise en simpelweg aanwezig zijn, studenten echt betrekken en vragen: gaat het goed met je? SaP vraagt om een andere manier van organiseren en om een andere invulling van je rol als docent richting studenten.”   

Deze Students as Partners-aanpak zorgde dat studenten en docenten gelijkwaardig op konden trekken in het onderwijs. Studenten kregen een andere rol: niet alleen meedenken, maar ook actief meebouwen aan hun eigen leerproces en aan de ontwikkeling van het onderwijs.  

Als grenzen vervagen 
Soms zit verandering in een klein moment. Tijdens een bezoek aan een leerteam op locatie werd dat zichtbaar. "Iemand uit de praktijk noemde een pabo-docent haar collega. Dat vond ik zó mooi. Dan verdwijnen de muren tussen praktijk en opleiding." Het zijn momenten die laten zien wat er ontstaat als samenwerking echt wordt. Rollen verschuiven. Verbinding wordt vanzelfsprekender. 

Eerlijk over de weg ernaartoe 
Het ontwikkelen van het nieuwe Pabo-curriculum was een zoektocht. Het ging niet om kleine aanpassingen, maar om een herontwerp vanaf het fundament. Met één duidelijke ambitie: een flexibele, ontwikkelingsgerichte en praktijknabije opleiding die meebeweegt met studenten én met de praktijk van vandaag. “Zo’n verandering ontstaat niet in één keer, maar vraagt om een lange adem. Steeds weer teruggaan naar het fundament en blijven luisteren naar elkaar. En soms ook om volhouden wanneer de route nog niet helder is. Deze nominatie voelt voor mij daarom als een erkenning voor onze manier van werken,” zegt Manon. 

Toch is de nominatie geen eindpunt. "Niet alles ging meteen goed," legt Manon uit, “een verandering van deze omvang vraagt veel. Van studenten, van docenten, van teams. En dat is eigenlijk nog steeds zo. We zijn niet bij een eindstreep aangekomen, maar blijven door ontwikkelen." 

De nominatie laat zien wat er kan ontstaan wanneer studenten, docenten, onderzoekers en praktijkpartners samenwerken. Dat maakt deze erkenning niet alleen bijzonder voor de mensen die de afgelopen jaren direct betrokken waren, maar voor Inholland als geheel. “Ik hoop dat deze nominatie laat zien hoe we elkaar kunnen versterken, samen ontwerpen loont echt.” 

Droom voor de toekomst 
“Mijn droom is dat in de toekomst andere teams binnen Inholland ook voor de onderwijspremie gaan! We hebben zoveel moois in huis, dat mogen we best vaker laten zien dus geef je team op!” 

De prijs is niet alleen een erkenning voor wat is opgebouwd, maar biedt ook ruimte om verder te ontwikkelen. Bij de Pabo gaan ze in het collectief uitzoeken waar het geldbedrag de meeste impact heeft. Een deel zal naar de doorontwikkeling van de Pabo gaan. Daarnaast is er de wens om de kennis en ervaringen uit dit traject breder binnen Inholland te delen, zodat ook andere opleidingen ervan kunnen leren en verder kunnen bouwen. 

Vier mee op 25 juni 
Op 25 juni vindt tijdens het Comenius Festival de prijsuitreiking plaats. Een landelijk moment rond onderwijsvernieuwing, docentontwikkeling en samen leren. Manon hoopt dat collega’s de nominatie vooral zo voelen: als iets gezamenlijks. "Ik hoop dat collega's het ook echt als hun prijs zien. Het is een erkenning voor al het harde werk dat mensen hebben gedaan én nog steeds doen en een uitnodiging om dit samen verder te brengen."

De Regio Deal NHN richt zich op het verbeteren van brede welvaart in de regio. In totaal is € 65 miljoen beschikbaar, verdeeld over drie programmalijnen: Beter Leren, Beter Werken en Beter Leven. Projecten komen alleen in aanmerking voor subsidie als partijen uit verschillende domeinen samen optrekken. Zo worden verbindingen gelegd tussen de verschillende lijnen en tussen organisaties, die elkaar beter weten te vinden en aanvullen.

Één verhaal, één netwerk, één route
Binnen de lijn Beter Leren werken Inholland, het Talland College en Vonk nadrukkelijker samen als één beroepsonderwijscollectief. Damienne Leijen van Inholland, Fabian Koning van het Talland College en Catelijne Zandbergen van Vonk halen ideeën op binnen hun organisaties, stemmen die onderling af en bepalen welke initiatieven kansrijk zijn. Als programmalijnmanager begeleidt Catelijne initiatiefnemers bovendien bij het indienen van hun plannen.

In het begin was dat nog zoeken. Inmiddels is er een werkwijze ontstaan waarin de instellingen elkaar tijdig betrekken en goed zicht hebben op aanvragen. “We trekken steeds meer samen op en spreken dezelfde taal”, zegt Catelijne. “Met één verhaal, één loket en één netwerk wordt de route naar onderwijs en werk voor inwoners en werkgevers overzichtelijker en toegankelijker.”

Uitgaan van wat de regio nodig heeft
Dat is hard nodig, benadrukt Fabian. Noord-Holland Noord kampt met vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en uitstroom van jongeren. Tegelijkertijd verandert werk razendsnel en vragen beroepen om nieuwe vaardigheden. In sectoren als zorg, techniek en logistiek stapelen vacatures zich op, terwijl werkzoekenden niet altijd de juiste aansluiting vinden. “Die mismatch kun je alleen samen oplossen”, zegt hij.

Onderwijs speelt daarin een sleutelrol. “Het gaat niet meer alleen om het opleiden van 16-, 17-jarigen voor een beroep dat ze veertig jaar lang uitoefenen”, legt hij uit. “Het draait erom mensen te helpen zich hun hele leven te blijven ontwikkelen en zo duurzaam inzetbaar te blijven. Daarom zoeken mbo en hbo, onderwijs en bedrijfsleven elkaar op, over grenzen en doelgroepen heen.” Dat krijgt vorm in flexibel en modulair onderwijs, duidelijke leerroutes en trajecten die direct aansluiten op wat de regio vraagt.

Onderdeel van de oplossing
Samenwerking vraagt ook om scherpte in keuzes. Bij aanvragen van partners kijken de onderwijsinstellingen kritisch of een project bijdraagt aan de regio, past bij hun rol en of het uitvoerbaar is. “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing, niet alleen van de uitkomst”, zegt Damienne. “Dat betekent dat we vanaf het begin meedenken, maar ook eerlijk zijn over wat we wel en niet kunnen waarmaken.”

“Die houding vergt soms geduld van partners, maar zorgt er ook voor dat het onderwijs als serieuze en betrouwbare partner wordt gezien. En het mooie is: of je nu met Inholland, Vonk of het Talland College spreekt: de lijn is hetzelfde.”

Samen bouwen aan de praktijk
Hoe dat er in de praktijk uitziet, blijkt uit projecten die vanuit de Regio Deal worden opgezet. Een veelbelovend voorbeeld is FlexMatch. Dit initiatief brengt in kaart wat iemand kan, wil en nodig heeft voor werk, en vertaalt dat naar passende leertrajecten. Soms over meerdere onderwijsinstellingen heen. “Het kan straks zomaar zijn dat iemand modules volgt bij Vonk, het Talland College én Inholland”, zegt Fabian. “Zo werk je stap voor stap toe naar een nieuw beroep.

Die werkwijze zie je ook terug in andere initiatieven. Sommige worden gezamenlijk opgepakt, zoals Entree NH, waarin het Talland College en Vonk samenwerken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Andere projecten komen vanuit één instelling, maar sluiten aan op dezelfde regionale opgaven, zoals Logmotion rond transport en logistiek of Food Next van Inholland, een fieldlab waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan innovaties in voedselproductie, circulariteit en digitalisering. Daarbij wordt telkens gekeken hoe andere partners kunnen aansluiten.

Ook op technologisch vlak wordt samengewerkt. Door gezamenlijk te investeren in toepassingen als XR, VR en immersive learning hoeven instellingen niet allemaal afzonderlijk hetzelfde te ontwikkelen. “Door kennis en faciliteiten te delen, kunnen lerenden ervaring opdoen met technologie die straks het verschil maakt in hun werkveld”, aldus Damienne.

Samen vooruit
De beweging is ingezet. Onderwijs en arbeidsmarkt groeien naar elkaar toe, met één gezamenlijke ambitie: een regio waarin iedereen mee kan doen en talent zich kan ontwikkelen. Ook in de samenwerking worden duidelijke stappen gezet. “We opereren steeds minder als losse eilanden en meer als partners met een gezamenlijke opdracht”, zegt Damienne.

Volgens Fabian vraagt dat om blijvende verandering. “Die manier van samenwerken moet overal landen. Niet alleen aan de bestuurstafel, maar juist ook binnen de organisaties zelf.” Heldere communicatie en betrokkenheid van collega’s zijn daarbij onmisbaar.

Voor Catelijne zit de grootste winst in wat er al staat. “We bouwen aan een netwerk dat ook op lange termijn blijft bestaan. Niet alles lukt meteen; soms moeten plannen worden aangescherpt of opnieuw ingediend. Maar we gaan vooruit. En met elke stap wordt zichtbaarder wat samenwerken echt oplevert.”

Gespreksvaardigheden zoals ouder- en coachinggesprekken zijn een essentieel onderdeel van het curriculum van de Pabo en de Associate degree (Ad) Pedagogisch Educatief Professional (PEP). Helaas zijn de oefenmogelijkheden in de klas vaak beperkt, terwijl studenten behoefte hebben aan méér oefenen. Garmt Meulendijks, lerarenopleider bij de Pabo, en Noor Honders, werkzaam bij de Ad PEP, ontwikkelden daarom avatars waarmee hun studenten gesprekken kunnen oefenen wanneer ze maar willen.

Team EdTech introduceerde de mogelijkheid van gespreksvoering met avatars bij de Pabo en de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB). Garmt ging hier verder mee aan de slag. Hij traint als lerarenopleider al jaren studenten in het voeren van oudergesprekken en vindt dat de avatar veel meerwaarde heeft. “Eerder oefenden studenten met elkaar of met collega’s in de klas, maar dat levert niet altijd de juiste ervaring op. Niet iedereen kan even overtuigend acteren. Met de avatar hebben studenten eerder het gevoel dat ze met een echte ouder aan het spreken zijn. Bovendien kunnen ze met die avatar veel vaker oefenen in en buiten de les.” De tool is geen vervanging maar een aanvulling, benadrukt hij: “Juist door de combinatie van begeleiding en nabespreken in de klas ontstaat verdieping.”

Avatar voor BDB-traject
Noor maakte kennis met de avatar toen ze een BDB-traject volgde bij Hans Rader, docent en coördinator BDB. “We gebruikten de tool om te oefenen met student-coachinggesprekken. Ik vond het leuk en zag direct kansen voor het PEP-vak coachingvaardigheden.” Voor dit vak ga je in de rol van leercoach/studieloopbaanbegeleider in gesprek met een student, een avatar. Er zijn drie casussen. De eerste is het eenvoudigst, de derde het moeilijkst. Aan het eind van het gesprek krijg je gesprekstechnische feedback op hoe je het gesprek voert en opbouwt.

Persona’s die tegengas geven 
Voor het ontwikkelen van de avatars gebruikten Garmt en Noor de interactieve leeromgeving Meta-Skills. Ze ontwierpen zelf persona’s en scenario’s en daarna maakte Meta-Skills de prompts. “We hebben de scenario’s en persona’s meerdere keren getest, aangescherpt en realistischer gemaakt”, zegt Garmt. “Ze waren eerst te vriendelijk. Taalmodellen zijn getraind op constructief meedenken, terwijl de studenten juist moeten leren omgaan met weerstand. De avatar moet wel tegengas geven!”

Snel schakelen
Noor: ‘Het maken van de avatars was niet zo moeilijk als ik dacht. Vanuit de opleiding konden we ons op de inhoud richten. We gaven onze scenario’s en wensen door, konden die testen en de feedback werd razendsnel verwerkt door Meta-Skills.” Hans Rader, die ook betrokken was bij het ontwikkelen van de avatars voor de BDB, heeft dezelfde positieve ervaring. “Het Meta-Skills-platform was er al. Wij hoefden alleen inhoudelijke input te geven en er werd snel geschakeld. We konden de avatars daardoor snel implementeren in het curriculum.”

Levensechte personen 
Hoe ziet oefenen met een avatar eruit? De student ziet op het beeldscherm een levensecht ogende persoon en praat daarmee via de microfoon. Garmt: “Je spreekt in en drukt dan op de verzendknop. De AI-avatar antwoordt direct en ook de uitdrukking op het gezicht van de AI-avatar past zich aan: blij, verdrietig, kwaad.” Voor de Pabo maakte Garmt vijf scenario’s die in moeilijkheidsgraad toenemen – van het kennismakingsgesprek tot het slechtnieuwsgesprek. Hierdoor kunnen studenten groeien. Voor het oefenen van coachinggesprekken bij PEP werkte Noor drie scenario’s uit. “De ene avatar wil graag hulp, de andere niet: die is gestuurd door de leidinggevende.”

Docenten en studenten positief
De reacties van studenten en docenten zijn heel positief. Noor: “Andere collega’s willen ook een avatar voor hun vak. En studenten ervaren dat ze vrij kunnen oefenen. Een collega vertelde me over een student die bij het oefenen met andere studenten in de klas eerst helemaal blokkeerde. Door thuis te oefenen met de avatar durft deze student nu wel in de klas én in de werkpraktijk te oefenen met gesprekken. De avatar kan dus echt iets doorbreken.”

Feedback 
Na elk gesprek krijgt de student feedback uit het systeem. Noor: “Bij het bouwen bepaal je op welke punten de studenten feedback moeten krijgen.” De avatars van de Pabo geven ook feedback, maar geen cijfer zegt Garmt. “Het gaat vooral om de reflectie van de student: hoe vaardig voel ik mij om zo’n gesprek straks in de praktijk te voeren?”

Het ontwikkelen van de avatars kostte niet veel tijd. Garmt: “De doorlooptijd was zo’n drie maanden. Zelf heb ik er ongeveer twintig uur ingestoken.” Bij Noor was dat vergelijkbaar. Ze wil graag meer avatars ontwikkelen en vraagt zich af waar ze daarvoor moet zijn. Garmt: “Je kunt een voorstel indienen bij Team Edtech van het Center of Teaching & Learning.”

Oefenen in de klas
Bij de Pabo en PEP zijn de avatars nu vaste onderdelen van het onderwijs en worden ze op verschillende manieren ingezet. Noor: ‘PEP-studenten kunnen er thuis of in de klas mee oefenen. Een student voert dan het gesprek en de ander observeert en geeft ook achteraf feedback.’ Juist dat nabespreken in de klas, bijvoorbeeld waarom het de een wel lukt om een ouder rustig te krijgen en ander niet, is heel waardevol, vindt Garmt. ‘Wij willen avatars daarom niet als stand alone tool. De tool moet verweven zijn in het aanbod in de klas anders mis je de verdieping.’  

Wil jij zelf aan de slag met nieuwe vormen van onderwijs of toetsen zoals  Garmt en Noor hebben gedaan? Of ben je benieuwd wat het CTL of team EdTech voor jouw team kan betekenen? Neem contact op met team EdTech of verken met je team de mogelijkheden van innovatievoucher van het CTL.

Lezen is de basis van goed onderwijs. Daarom zet de Inholland Pabo vol in op leesbevordering. Niet met droge theorie, maar met inspirerende activiteiten, actuele kinderboeken en ontmoetingen met échte auteurs. Op maandag 19 januari stond de hele Pabo in Den Haag in het teken van jeugdliteratuur én werd het startsein gegeven voor de landelijke stemcampagne Pabo Boek 2026.

“Wij organiseren meerdere keren per jaar een themadag jeugdliteratuur, omdat we onze studenten aan het lezen willen krijgen”, vertelt Marja Loomans, docent Nederlands bij de Inholland Pabo. “Je kunt wel zeggen dat lezen belangrijk is, maar studenten moeten het vooral ervaren. En dat lukt het beste met goede boeken en inspirerende schrijvers.”

Daarom nodigt de Pabo regelmatig kinderboekenauteurs uit. Dat werkt, ziet Marja. “Voor studenten is het heel motiverend om de persoon achter een boek te ontmoeten. Iemand heeft dit verhaal écht geschreven. Dat maakt boeken levend.”

Auteurs, workshops en de klaspraktijk
Maandag kwamen twee bekende auteurs naar Inholland Den Haag, onder wie Enne Koens. Zij gaf een workshop en vertelde over haar werk, waaronder Vandaag komen we niet meer thuis, een boek dat is genomineerd voor Pabo Boek 2026.

Naast auteursworkshops volgden studenten ’s middags workshops van docenten. Die sloten direct aan op de onderwijspraktijk: hoe gebruik je kinderboeken in de klas? Niet alleen om voor te lezen, maar om gesprekken te voeren, thema’s te verdiepen en leerlingen aan het denken te zetten.

“We willen dat studenten die boeken echt gaan gebruiken”, legt Marja uit. “In geschiedenis, burgerschap, taal; eigenlijk overal. Een goed verhaal doet vaak meer dan een droog lesje.”

Waarom lezen zo belangrijk is
Kinderboeken maken abstracte onderwerpen concreet. Marja noemt Vandaag komen we niet meer thuis als voorbeeld: “Het verhaal gaat over een jongetje dat met zijn vader moet terugkeren naar het geboorteland van zijn vader. Je beleeft alles door zijn ogen: het niet kennen van de taal, het missen van vrienden, het gevoel van ontheemding. Wat je in het nieuws ziet, komt ineens heel dichtbij. Dat is ontzettend waardevol, bijvoorbeeld voor burgerschapsvorming.”

En dat begint bij de leerkracht zelf. “Je krijgt je klas alleen aan het lezen als jij zelf het goede voorbeeld geeft”, benadrukt Marja. “Daar besteden we op de Pabo veel aandacht aan.”

Start Pabo Boek 2026
De themadag werd maandag feestelijk afgesloten met de officiële start van Pabo Boek 2026, een landelijke stemcampagne van Stichting Lezen. Pabostudenten in heel Nederland kunnen bekroonde jeugdboeken lezen en stemmen op het boek dat volgens hen het meest aanspreekt en het beste inzetbaar is in de klas.

Centraal staat de vraag: met welk boek zou ieder kind kennis moeten maken?
De genomineerde titels zijn geselecteerd door een vakjury en onderscheiden zich door hun thema’s, schrijfstijl en gelaagdheid. Ze zijn bij uitstek geschikt om mee te werken op school. Studenten worden gestimuleerd om de boeken te lezen, ermee te werken op hun stageschool en er met kinderen over in gesprek te gaan.

Dat de lancering van Pabo Boek plaatsvond tijdens de literatuurdag van Inholland Pabo Den Haag, is geen toeval. “Het past perfect bij wat wij willen: studenten laten ervaren hoe krachtig kinderboeken zijn en hoe je ze kunt inzetten in je onderwijs”, aldus Marja.

Leescultuur op de Pabo
Leesbevordering bij de Inholland Pabo gaat verder dan deze themadag. De Pabo werkt actief aan een sterke leescultuur:

• Ieder jaar lezen we samen met studenten vier actuele kinderboeken, tijdens de zogenoemde literaire gesprekken.
• Elke twee maanden is er een thematische boekententoonstelling.
• We zetten kinderboeken in tijdens onze colleges, niet alleen bij taal. Boeken koppelen we bewust aan onderwijsinhoud en stages.
• Er is een altijd een toegankelijke boekenkast voor studenten.
• Studenten kunnen deelnemen aan leesclubjes.

“Wij geloven echt dat lezende leerkrachten voor lezende kinderen zorgen”, zegt Marja. “Daarom proberen we studenten zo enthousiast mogelijk te maken voor goede boeken.”

De introductieweek is bedoeld om eerstejaarsstudenten alvast vertrouwd te maken met hun studie, de stad én elkaar. Elke opleiding (of combinatie) biedt een mix van studie-inhoudelijke onderdelen en leuke groepsactiviteiten. “In het begin is het nog wat aftasten, maar na drie dagen heb je al vrienden gemaakt”, weet Michael de Weerd, die voor het zesde jaar het programma voor Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek organiseert, samen met Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem (O.H.D.C.N.). “Je weet wie je klasgenoten zijn en hebt samen al van alles meegemaakt. Dat helpt je door je eerste dagen heen.”

Voor ieder wat wils
Sporttoernooien, gastcolleges, pubquizzen, bootraces, kroegentochten en citygames: alles komt voorbij. Daarnaast zijn er gezamenlijke events, zoals de woensdagavond vol entertainment van oud-studenten Kenneth & Andor, compleet met foodtrucks en karafotofiets op het binnenplein van Inholland Haarlem. Jaarlijks hoogtepunt is het grote slotfeest in poppodium Patronaat op donderdagavond.

Bij Sportkunde draaide alles om actie. “Van waterspellen tot een dansclinic of Crazy 88 door de stad - iedereen deed vanaf het begin 100% mee”, vertelt Britt van Riesen van studievereniging MoveMental. “Dat fanatieke, dat is typisch Sportkunde.” Zelf beleefde ze haar introweek zo positief dat ze al drie jaar meedraait in de organisatie. “Ik maakte toen vriendinnen voor het leven. Dat gun ik iedereen.”

Genieten
Voor ouderejaars is het aanpoten, maar vooral ook genieten. Volgens Rosa Hegeman, Creative Business-student en organisator van ‘Creatro’, zie je in een paar dagen een groep ontstaan. “In korte tijd leer je niet alleen je medestudenten kennen, maar ook ouderejaars op wie je later kunt terugvallen. Je voelt je meteen ergens bij horen en dat doet veel voor je zelfvertrouwen. Daar heb je je hele opleiding profijt van.”

Ook Caitlin van het Onafhankelijk Damesdispuut Carpe Noctem ziet de impact. “We helpen elk jaar bij de activiteiten, begeleiden groepjes én werven natuurlijk nieuwe leden”, zegt ze lachend. “Deze week wil je niet missen. Dít zijn herinneringen die je je hele studie bijblijven.”

Druk, maar gezellig
Is het intensief? Absoluut. Maar juist dat volle programma zorgt voor verbinding, vinden eerstejaarsstudenten Joeri (Business Studies) en Ramon (Bouwkunde). Ze zitten gebroederlijk samen aan een picknicktafel te eten. “Je bouwt hier een band op die je in collegebanken niet snel krijgt. Niemand zit alleen - iedereen is hartstikke aardig en helpt elkaar.”

Even verderop staan Pabo-studenten Isabella en Indra luidkeels mee te zingen met de karaoke. “Het leukste tot nu toe? De kroegentocht! Supergezellig, en je ontdekt meteen alle leuke plekken in Haarlem. En dan moet het slotfeest nog komen hè… Deze week is gewoon één groot feest!”

Een stapje voor
Ook Tim, eerstejaarsstudent Creative Business, voelt zich meteen welkom. “De sfeer is fantastisch. Je bent constant met elkaar bezig – zingen, dansen, opdrachten doen – en daardoor raak je vanzelf met anderen in gesprek. Je hoort verhalen, ziet onverwachte kanten van elkaar, en zo ontstaat er al snel een klik.”

Hij merkt dat hij veel losser en vrolijker is dan hij had verwacht. “Ik dacht dat ik afwachtend zou zijn, maar ik ga er juist helemaal in op. Het doet echt iets met me. Het mooiste? Ik kan gewoon mezelf zijn. Ik voel me geaccepteerd en dat geeft vertrouwen.”

Dankzij de nieuwe vriendschappen en dat ‘thuisgevoel’ kijkt hij met een goed gevoel uit naar zijn studie. “Eigenlijk lopen we straks allemaal al een stapje voor.”

Mooiste tijd van je leven
Ocean van Deelen, student Bouwkunde en organisator van de Introweek Haarlem met 5 studieverenigingen waaronder studievereniging Virplaça (Bouwkunde/Bouwmanagement), staat te glunderen. “Dit is precies waar we het voor doen: zien hoe studenten opbloeien, vol plezier, zelfvertrouwen en energie. Iedereen hoort erbij, iedereen doet mee. Zo'n week verbindt, verrast en geeft je een vliegende start. Het is niet zomaar een introductie – het is het startschot van misschien wel de mooiste tijd van je leven.”

Organisatie
De Introductieweek werd georganiseerd door de studenten van de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
- Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en Ad Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt

“Studeren is méér dan alleen colleges volgen”, benadrukt Tessa Liefting, voorzitter van de studievereniging voor Technische Bedrijfskunde (sv TBK). “Wil je het meeste uit je tijd bij Inholland halen? Word dan actief binnen een studievereniging. Je ontmoet andere studenten, legt contact met bedrijven en ontwikkelt jezelf – niet alleen als professional, maar ook als persoon.”

Van studiereis tot banenmarkt
Bij sv-TBK is iedereen welkom. De vereniging organiseert met hulp van een aparte activiteitencommissie onder meer de introductieweek op Terschelling, bedrijfsbezoeken, feest op de Partyboot, en binnen- en buitenlandse studiereizen naar plekken zoals Groningen en Lissabon. “Onze activiteiten zorgen ervoor dat je snel contact hebt met jaargenoten én ouderejaars, die je later weer kunnen helpen bij vakken en vragen. Tegelijkertijd bouw je een waardevol netwerk op met bedrijven, bijvoorbeeld via onze eigen banenmarkt: het grote Mix & Match-evenement.”

"Actief deelnemen zorgt voor meer plezier en betrokkenheid, waardoor je je snel thuis voelt op de hogeschool. En omdat TBK relatief kleinschalig is, kennen studenten en docenten elkaar goed. De studievereniging versterkt dat hechte gevoel nog eens extra. Tijdens mijn eerste studiereis kende ik bijna niemand, maar na drie dagen bowlen, bedrijfsbezoeken en een kroegentocht in Groningen had ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij. En die vriendengroep bestaat nog steeds. Juist dát maakt je studententijd zo de moeite waard."

Bouwen aan je netwerk
Nienke Nooij, secretaris van sv-BFL, richt zich met haar vereniging op het verbinden van studenten binnen het domein Business, Finance & Law én breder. “We willen studenten extra ondersteuning bieden en hen helpen met het opbouwen van vaardigheden en een professioneel netwerk. Kom vooral langs als je ergens tegenaan loopt, onze deur staat altijd open.”

BFL organiseert studiegerelateerde activiteiten zoals gastcolleges en workshops, maar ook gezellige evenementen zoals spelletjesavonden en weekenden weg. “Relaties zorgen ervoor dat je als student verbonden en gemotiveerd blijft”, zegt Nienke. “Dat is echt een redder, nu en in je toekomstige carrière.”

Haar persoonlijke missie: de regio onder de aandacht brengen. "Veel studenten denken dat alleen de Randstad kansen biedt, maar ook onze regio heeft fantastische mogelijkheden om te werken, wonen en recreëren. Met ons Connect2Business-event, een toegankelijke bedrijvenmarkt met regionale werkgevers, laten we studenten volop kennismaken met lokale carrièremogelijkheden."

Een warm welkom voor en door studenten
Van recenter datum is sv-Nova Nexus - een studievereniging voor studenten Social Work, Verpleegkunde en Pabo die nog in de opstartfase zit. Oprichters zijn Social Work-studenten Qwen de Vries, Sarina Veul en Karine Broersen. "Wij voelden ons vanaf dag één ontzettend welkom op Inholland. Dat gevoel willen we graag doorgeven", zegt Sarina.

Nova Nexus begint kleinschalig en laagdrempelig, met een eigen ontmoetingsplek waar studenten kunnen werken en elkaar helpen bij studievraagstukken. Qwen: "Onze droom is dat alle studenten zich op hun plek voelen, lid worden en ervaren hoe waardevol en informatief onze activiteiten zijn. Groepsgevoel en nieuwe verbindingen maken, daar mikken we op.”

Samen sterker
Naast deze drie studieverenigingen kent Inholland Alkmaar nog meer initiatieven: ASEV (voor engineers), Virplaca (Bouwmanagement & Vastgoed, Bouwkunde), studentenvereniging A.S.V. Omnivas en natuurlijk Stichting Alkmaarse Studentensociëteit (SAS/SooS), dé plek voor sociale activiteiten. Verder ondersteunt het Studentsucces Centrum (SSC) studenten bij hun studie en welzijn. Samen vormen al deze initiatieven de ‘studentpartners van Inholland Alkmaar’, die gezamenlijke evenementen organiseren zoals het succesvolle zomerfeest en kerstgala.

Nienke legt uit hoe dat ontstond: “We werden gek van alle miscommunicatie tussen verenigingen. Jeffrey Oostenrijk (destijds voorzitter van SAS/SooS) en ik (toen nog voorzitter van Omnivas) besloten daarom alle verenigingen bij elkaar te brengen in één WhatsApp-groep. We dachten: waarom allemaal afzonderlijke eilandjes zijn, als we ook gewoon bruggen kunnen bouwen? Vanuit een niet-lullen-maar-poetsenmentaliteit zijn we zelf aan de slag gegaan. Want het verschil maak je zelf!”

Tijd van je leven
Studieverenigingen zijn absoluut bepalend, vindt Tessa. "Je studeert niet alleen, maar doet vrienden op voor het leven en bouwt meteen aan je toekomst. Dus sluit je aan, ga mee op reis en maak van je studententijd de mooiste tijd van je leven!"

Wat moet je je voorstellen bij een theatervoorstelling? Om daar achter te komen, gingen veel van de eerstejaars pabostudenten op zondag 1 juni alvast een kijkje nemen op het festival, georganiseerd door Karavaan en Podium Victorie. De studenten gingen wat onwennig de voorstellingstent binnen, zo vertelt Suzanne Klomp, docent dans en drama aan Inholland Alkmaar. “Voor veel studenten was het een eerste kennismaking met theater. Het was mooi om te zien hoe enthousiast ze naar buiten kwamen. Je zag blije, opgewonden gezichten.”

Iedereen een rol
De dag erna gingen zo’n 50 studenten aan de slag om hun eigen muziektheatervoorstelling te maken: van concept en regie tot drama, decor en dans. Suzanne: “Ik had een kader gemaakt voor de voorstelling, maar de invulling liet ik over aan de studenten.” Wat wordt de tekst van de hoofdpersoon? Hoe beweegt de zee? Daar gingen de pabostudenten samen mee aan de slag.

De voorstelling De kleine walvis is gebaseerd op het bekroonde prentenboek over het jongetje Boy, dat opgroeit bij zijn vader en bevriend raakt met een walvis. Sommige personages werden door meerdere studenten vertolkt, zodat iedereen een rol had in de productie. Student Bjorn Krikke vertelt: “Eén iemand speelde Boy, de vader van Boy werd door zeven studenten gespeeld. Zes van ons verbeeldden de zee, er was een muziekploeg en een decorgroep. Als poppenspeler stond ik bij de kop van de walvis en mijn maatje bij de staart, we reageerden op elkaars bewegingen.” Om te leren hoe walvissen bewegen, bekeken Bjorn en zijn groepje filmpjes op YouTube.

“Toen we op maandagochtend begonnen met maken, vonden de studenten het best spannend,” vertelt Suzanne. “Maar na onze laatste uitvoering zag je totaal andere gezichten: trots en vol zelfvertrouwen.”  Suzanne is zelf ook ontzettend trots. “De eerstejaars leerden een mix van pedagogische en didactische vaardigheden. Hoe kun je met een voorstelling samen een verhaal vertellen? Hoe houd je de aandacht vast van een groep kleuters? Als toekomstige leerkracht is het goed om zelf te ervaren wat het betekent om kunstzinnig en creatief te werken. Bovendien is het opvoeren van een theaterstuk over vriendschap en verbinding maatschappelijk relevant.”

Zelfvertrouwen
Stella van Lieshout, creatief producent bij Karavaan, is enthousiast over de samenwerking met Hogeschool Inholland Alkmaar. “Ik vind het mooi dat we kunnen bijdragen aan nieuwe ervaringen. Een voorstelling opvoeren in zo’n tent in een park is natuurlijk heel anders dan in de aula op school. Ik hoop dat dit project daardoor meer voor ze is dan zomaar een schoolopdracht. Het gaat uiteindelijk over zelfvertrouwen.” Voor de studenten was deel uitmaken van een festival totaal nieuw. “Een studente vroeg of ze haar krulijzer ergens kon inpluggen. Ik zei tegen haar: je bent nu artiest, we hebben een hele backstage omgeving vol stopcontacten.”

Suzanne leerde haar studenten anders kennen. “Ze stonden in de actiestand, hun creatieve kanten kwamen naar voren. Bovendien werkten vier klassen samen, zodat nieuwe vriendschappen ontstonden. Dat draagt bij aan de cohesie op school.” Bjorn beaamt dat: “Ik heb nieuwe studiegenoten leren kennen, het contact op school is daardoor ook leuker geworden.” En het kleuterpubliek? Die waren enthousiast. Ze reageerden niet alleen goed op de voorstelling, ook de walvis van papier maché viel in de smaak. Die ging woensdagmiddag in de bakfiets mee naar school.

"Dat gebeurde tijdens een speciale hackathon over dit thema, georganiseerd vanuit Inholland Research and Innovation Centre TOI in samenwerking met de Social Impact Club en Stichting Doesgoed en ondersteund door Greenchain en Werkplaats Digitaal Ondernemen. Inholland-studenten van de Pabo tot Commerciële Economie en van Agri & Food tot Techniek kwamen op 12 mei naar TAQA Theater De Vest in Alkmaar om met anderen te brainstormen. Dit gebeurde in 'sprints' samen met studenten van Talland College en Vonk, Alkmaarders, ondernemers, maatschappelijke professionals en beleidsmakers van de gemeente bedachten de studenten innovatieve oplossingen die gezonde voeding haalbaar maken voor gezinnen met een kleine portemonnee. "

Best spannend
Marthe Scheffer, Teamleider bij de Pabo in Alkmaar, was erbij. “Studenten werden verdeeld over gemengde teams en moesten zich verhouden tot volwassenen die al hele carrières hadden. Dat was soms best spannend voor ze. Ik ben trots op hoe ze hun mening durfden te geven en met mooie eigen ideeën kwamen.” Lamiya Albostanli, pabostudent in Alkmaar, deed mee aan de hackathon. “Het is leuk om iets van verschillende kanten te bekijken, iedereen heeft een ander perspectief. In mijn groepje zat een oud-directeur van basisscholen, zij vond dat we eerst les moeten geven aan ouders over gezonder eten, voordat we kinderen benaderen.”

Op een moskee waar ze als vrijwilliger lesgeeft, ontmoet Lamiya weleens kinderen die thuis ongezond eten. “We geven ze gezond ontbijt, maar je ziet dat sommige kinderen een broodje met kaas, tomaat en sla afslaan omdat ze het niet kennen. Ze vragen dan naar patat of shoarma.” Lamiya vertelde dit tijdens de hackhaton. “Mijn groepje vond het interessant om te horen, het was fijn dat ik dat kon inbrengen.”

Lodewijk van Hell, student Landschap & Environment management aan Inholland Delft, deed ook mee. “Er werd geluisterd naar mijn inbreng, en het was leuk om mensen te ontmoeten die je niet snel spreekt.” De studenten liepen bij elkaar langs, benieuwd naar elkaars ideeën. Lodewijk: “Ik vond het idee Fun Veggies erg leuk: groenten die overblijven, zoals kromme komkommers, aantrekkelijk maken door ze te vermarkten als grappige groenten.”

Waardevolle ervaring
De sfeer in het theater was goed. Marthe: “De brainstorm bruiste zo dat ik nauwelijks bij groepjes durfde in te breken.” Ze raakte geïnspireerd door de werkvorm. “Het gaf inspiratie voor ons eigen onderwijs. Studenten leren om samen te werken, te luisteren naar elkaar, en om te gaan met iemand die een andere mening heeft.” Marthe vond de middag een waardevolle ervaring voor haar pabostudenten. “Ik vind het belangrijk dat studenten zich ervan bewust zijn dat sommige mensen in andere omstandigheden leven. Dat bewustzijn past bij de veilige, inclusieve leeromgeving waarin wij studenten willen opleiden. Bovendien sluit het thema van deze hackathon mooi aan bij het vak burgerschap.”

Buurtkeuken
De dag werd afgesloten met een prestentatie door de drie teams met de beste ideeën. Een daarvan is een Buurtkeuken waar mensen samen koken en recepten uitwisselen. Doesgoed gaat de ideeën verder uitwerken. Marthe: “Eén van mijn studenten zat ook bij een winnend groepje. Geweldig, toch?”

Het project Holli: Reflecteren moet je leren van Hogeschool Inholland is tot winnaar uitgeroepen van de AI Hackathon 2025. Tijdens dit driedaagse evenement, georganiseerd door de Universiteit Twente en de AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL), ontwikkelde een team van onderzoekers, docenten en studenten een innovatieve AI-tool die Pabo-studenten helpt hun reflectievaardigheden te verdiepen. De chatbot Holli werd uitgeroepen tot een van de twee winnende innovaties. De jury roemde de brede toepasbaarheid van Holli – niet alleen binnen de Pabo of Inholland, maar ook daarbuiten.

Wat is Holli?
Holli is een prototype voor een AI-gestuurde reflectiechatbot, ontwikkeld vanuit het lectoraat Teaching, Learning & Technology (TLT). De tool is bedoeld voor studenten in de lerarenopleiding die worstelen met het voeren van een échte reflectieve dialoog. Holli modeleert het reflecteren door het stellen van verdiepende vragen. De tool fungeert als een digitale coach en leert studenten echt reflecteren en nadenken over hun handelen.

Reflectie als vakmanschap
Veel studenten vinden reflecteren lastig. Vaak blijft het bij een beschrijving van gebeurtenissen, zonder dieper in te gaan op de achterliggende didactische keuzes. "Wat nodig is," zegt onderzoeker en lerarenopleider Joan Besseling, "is dat studenten leren om een professionele dialoog met zichzelf te voeren – zoals leraren dat ook in de praktijk doen." Door het gebruik van Holli kunnen studenten dit reflectieve denken oefenen, op een moment dat het direct aansluit bij hun praktijkervaring.

AI als leer- én reflectietool
Het is de bedoeling dat de reflectiechatbot Holli deel uit gaat maken van een bredere AI-leeromgeving, ontwikkeld voor en door Pabo-docenten en studenten. In de toekomst kan Holli breder ingezet worden, bijvoorbeeld binnen andere Inholland-domeinen. "We hebben AI op een manier toegepast die het leren niet vervangt, maar die het leren ondersteunt,” aldus Klaas-Jan Lammers. 

De winst op de AI Hackathon betekent bovendien dat meerdere partners gaan meewerken aan de doorontwikkeling van Holli. Zo kan deze tool een duurzame bijdrage leveren aan het leraarschap van de toekomst.

De kracht van samenwerking
Het winnende team werd gesponsord door het lectoraat TLT en bestond uit: Klaas-Jan Lammers (docent-onderzoeker TLT), Joan Besseling (docent-onderzoeker TLT), Andrea Prince van Leeuwen (senior onderzoeker TLT), Ferry de Ruijter (Pabo-student), Nymphaea Notschaele (docent Techniek, Ontwerpen en Informatica, onderzoeker bij medische technologie) en Nick van Geenen (TU Eindhoven). Tijdens de Hackathon werkten zij intensief samen aan het ontwikkelen van Holli.

Meer weten?
Houd de website van het lectoraat Teaching, Learning & Technology in de gaten voor updates over Holli en de AI-leeromgeving, of neem contact op met Nynke Bos en Andrea Prince.

Droom je ervan om voor de klas te staan, maar wil je niet vier jaar studeren? De verkorte deeltijd Pabo van Inholland is een versneld traject voor mensen met een hbo- of wo-diploma. Binnen twee jaar behaal je je lesbevoegdheid en leer je direct in de praktijk. De eerste groep studenten heeft inmiddels haar propedeuse gehaald. Hoe hebben zij het ervaren? 
 

“Ik wilde dichter bij de kinderen staan” 
Hilal werkte als adjunct in de kinderopvang, maar miste het directe contact met kinderen. “Ik was vooral aan het regelen en organiseren. Dat vond ik op een gegeven moment minder leuk. Ik wilde echt één-op-één met kinderen werken. Toen dacht ik: ik ga de Pabo doen!” 

Voor Nienke (22) voelde het als een logische stap, maar ze had wel eerst een omweg nodig. “Ik heb eerst Creative Business gestudeerd. Maar eigenlijk wist ik altijd al dat ik de Pabo wilde doen. Op de havo had ik al meegelopen met juffen en meesters, maar ik zag mezelf op mijn zestiende nog niet voor de klas staan. Nu dacht ik: dit is het moment.” 

Van start: een nieuwe manier van leren
Bij de Inholland pabo werken we niet meer met losse vakken en toetsen. Als student leer je vanuit je eigen leervragen en ervaringen op de stageschool. Nienke: "Je gaat in de praktijk aan de slag en gebruikt theorie om je verder te ontwikkelen. Dat vind ik veel fijner dan alleen maar uit boeken leren en toetsen maken." 

Hilal merkt dat deze aanpak haar motiveert: "Als ik op mijn stageschool ben, denk ik: ja, hiervoor doe ik het!" Ze loopt stage op een Islamitische basisschool, vlakbij huis. “Dat maakt het extra leuk en herkenbaar.” 

Snel en zelfstandig leren 
Omdat studenten al een hbo- of wo-achtergrond hebben, is het tempo hoog. De opleiding is intensief en vraagt veel zelfstandigheid. Hilal: "Het was in het begin echt veel. Veel plannen, veel uitzoeken. Soms was nog niet alles helemaal helder, maar je leert daar snel je weg in vinden." Nienke: "Mijn grootste tip? Begin meteen! Je kan niet denken: ik kijk de eerste weken even hoe het gaat. Daar heb je geen tijd voor in dit snelle programma." 

Veel contact met docenten en praktijk
De opleiding staat in nauw contact met de stagescholen. Studenten krijgen continu feedback en bespreken hun voortgang met hun begeleiders. Ook met de docenten van de Pabo is er veel contact.  

Nienke: "In het begin was het even wennen. Hoe werkt het nieuwe curriculum? Hoe gebruik je Scorion, het systeem waarin we ons leerproces bijhouden? Maar de docenten vragen actief om feedback en kijken hoe dingen beter kunnen. We leren samen, en dat is fijn." 

Binnen twee jaar klaar 
Het snelle tempo van de opleiding was voor Nienke een doorslaggevende factor. "Als deze opleiding vier jaar had geduurd, had ik het waarschijnlijk niet gedaan. Ik had al vier jaar gestudeerd en wilde niet wéér zo lang in de schoolbanken zitten." Voor de studenten is het behalen van de propedeuse in zo'n korte tijd een enorme prestatie. Hilal zegt nuchter: "We hebben gewoon gedaan wat er van ons werd gevraagd." 
 

Een waardevolle toekomst 
De snelheid van de opleiding is prettig, maar het draait uiteindelijk om passie voor het vak. Nienke: "Het mooiste vind ik dat je echt iets voor kinderen kan betekenen. Niet alleen op leergebied, maar ook op persoonlijk vlak. Dat is waar ik het voor doe." Hilal: "Wij leiden de burgers van de toekomst op. We leren ze niet alleen rekenen en taal, maar ook hoe ze goede mensen kunnen zijn in de maatschappij. Dat is een mooie invloed die wij als leerkrachten hebben."  

Ook voor jou? 
Regiomanager Elsbeth is trots op deze eerste groep studenten: "Met trots feliciteren we de eerste groep studenten van de Inholland pabo-deeltijd die binnen ons nieuwe curriculum hun propedeuse hebben behaald! Dit is een prachtige mijlpaal, zowel voor hen als voor onze opleiding. Leren in de praktijk werkt.   

Wil jij ook snel voor de klas staan?  
Dan is de verkorte deeltijd Pabo misschien iets voor jou!" Kijk voor meer informatie op onze website.
 

Op dinsdag 11 maart was het tijd voor een bruisende editie van Proost & Connect in het Studentsucces Centrum van Inholland Alkmaar. Collega’s kwamen samen om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en vooral om zich te laten inspireren. De sterren van de middag? Colleen Clinton en Henk Kruizinga, die met hun inspirerende presentaties het publiek wisten te boeien.

Onderzoeksvaardigheden bij eerstejaars Pabo-studenten
Hoe help je eerstejaarsstudenten hun onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen? Dat was de prikkelende vraag die centraal stond tijdens de sessie van Colleen Clinton. Ze nam ons mee in het vernieuwde curriculum van de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo Alkmaar), waarin studenten veel beter leren onderzoek te doen dat direct aansluit op hun eigen praktijk in de klas. De gedeelde inzichten en ervaringen zorgden voor waardevolle discussies en nieuwe perspectieven.

De impact van Virtual Reality op onderwijs
Henk Kruizinga bracht technologie naar de voorgrond met een demonstratie vanuit de EdTech community. Met een VR-simulatie konden collega’s zelf ervaren hoe het is om met een virtueel persoon in gesprek te gaan en zo hun gesprekstechnieken te oefenen. Dit leidde tot boeiende gesprekken over de rol van technologie in het onderwijs en hoe VR een waardevolle toevoeging kan zijn in trainingen. Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over VR-simulatie bij de opleiding Social Work: lees hier meer.

Benieuwd naar hoe VR-simulatie wordt ingezet in de opleiding Social Work? Lees hier meer.

Samen vooruit!
Dank aan alle aanwezigen voor jullie enthousiasme en actieve bijdrage! Door deze inspirerende sessies ontstonden mooie gesprekken en nieuwe ideeën. We kijken nu al uit naar de volgende editie, waarin we opnieuw samen kunnen proosten en inspireren. Tot de volgende keer!

Leesbevordering
De afgelopen tijd is hard gewerkt aan het vernieuwen en verbeteren van de pabo-opleiding. Dit studiejaar, in september, is de opleiding gestart met een nieuw curriculum, waarin leesbevordering en de rol van de 'lezende leerkracht' een centrale plek innemen. Om zo bij te dragen aan een samenleving die veerkracht heeft.

‘Een leerkracht die leesvaardigheid wil overdragen, moet een diepe liefde voor lezen hebben, een hart vol enthousiasme en een hersenpan vol verhalen. Ze moeten zelf lezen, kinderboeken welteverstaan.’ (Anne Steenhoff, 2024).

Leesplezier en -vaardigheid
In de nieuwe collectie van de bibliotheek vinden studenten van de opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo) voornamelijk ‘goede’ jeugdliteratuur. Zo ondersteunt de Inholland pabo toekomstige leraren bij hun taak om leesplezier en leesvaardigheid bij kinderen te stimuleren. 

Ook een nieuwe leesclub
De bibliotheek is een gezamenlijk project van docenten en studenten. Zij hebben samen bekeken welke boeken in de collectie moeten worden opgenomen en hoe studenten het best begeleid kunnen worden in hun keuze. Daarnaast wordt er een leesclub opgezet om leeservaringen te delen en de liefde voor literatuur te versterken.

Feestelijke opening
Op 7 november zijn alle Inholland pabo-studenten uitgenodigd om naar de feestelijke opening te komen. Het programma start om 12:30 uur met een inspirerende bijeenkomst in de collegezaal op de vierde verdieping van Hogeschool Inholland, locatie Alkmaar. Daarna verplaatsen we ons naar de nieuwe bibliotheek, waar Yorick Goldewijk de bibliotheek symbolisch opent. Vanaf dat moment kunnen alle pabo-studenten boeken lenen!

Programma

• Start bijeenkomst voor pabo-studenten in collegezaal A4: 12:00 uur
• Inloop opening pabo-bliotheek, donderdag 7 november: 12:30 uur
• Start opening pabo-bliotheek door Yorick Goldewijk: 12:40 uur
• Locatie: Hogeschool Inholland Alkmaar, vierde verdieping, A4, Bergerweg 200 Alkmaar

Dát de introductieweek zo leuk is dat je die absoluut niet wilt missen, wisten de ouderejaars al. Zij zetten zich dan ook met hart en ziel in om nieuwe studenten dezelfde gave ervaring te geven. Bovendien, zo weet Dominique, is de introductie heel belangrijk voor eigenlijk de rest van je studie. Dominique heeft met succes haar studie Creative Business afgerond, maar wilde graag nog één keer meedraaien met de organisatie van de introductiedagen van ‘Creatro’. “Waarom ik dat doe? Kijk om je heen! Zelf heb ik ook zó’n leuke introductie gehad, dat wil ik anderen ook meegeven. Bovendien heeft de introductie een enorme impact, onder meer voor de ‘hechting’. Je raakt meteen verbonden aan je studie én je studiegenoten en onderzoek laat dan ook zien dat een goede hechting zorgt voor minder uitval later in de studie.”

Een goede start
Een soortgelijk iets zegt derdejaars Sportkunde-student Britt, die vanuit de organiserende studievereniging MoveMental coördinator van de introdagen is. Ze veegt het zweet van haar voorhoofd en zoekt de schaduw op, want het zijn intensieve dagen met veel indrukken en minder slaap. Toch twijfelde ze geen moment om ook dit jaar deel te nemen aan de organisatie: “Je geeft eerstejaars een goede start al voordat ze met hun studie beginnen. Tijdens de introweek leer je zoveel mensen kennen en maak je kennis met de leuke kant van studeren. Daarnaast is het voorbereiden en organiseren heel erg leuk én iets dat je met deze studie kunt gaan doen, dus daar kun je alvast ervaring mee opdoen”.

De verschillende opleidingen volgen allemaal hun eigen programma, waarbij zowel studie-inhoudelijke onderdelen op het programma staan als kennismaking en gezellige activiteiten. Zo zijn er gastcolleges, businesscases, een ‘moneymaker-speurtocht’, Crazy88, workshops, boottochten door de stad, strandbezoeken, sporttoernooien en natuurlijk ook kroegentochten om alvast de leukste Haarlemse uitgaansgelegenheden voor studenten te leren kennen.

Studenten ontmoeten
De organisatie is in handen van de studieverenigingen van de verschillende opleidingen (zie kader onderaan bericht), in samenwerking met de studentenroeivereniging Amphitrite en studentenkroeg 't Haerlems Studenten Gildt, waar laatstejaars Pabo-student Sven Bosman voorzitter is: “Onze kroeg is ‘voor en door studenten’, een beetje als een clubhuis: we bieden een gezellige en veilige plek waar je andere studenten kunt ontmoeten. Tijdens de introductieweek helpen we alle studieverenigingen met de organisatie en kunnen we ‘brandjes blussen’, bijvoorbeeld als er ergens handjes tekortkomen. Een mooie gelegenheid om de nieuwe studenten te leren kennen en ’t Gildt te promoten.”

Er is een aantal activiteiten voor alle studenten samen, zoals het slotfeest bij het Haarlemse poppodium Patronaat. En op de woensdagavond kwamen alle studenten bij elkaar op het binnenplein van Inholland Haarlem. Dat was voor de gelegenheid omgetoverd tot een soort festivalterrein, compleet met foodtrucks en een karaoke-fietskar waarmee Kenneth & Andor de studenten tot zingen proberen te bewegen. En het lukte de twee entertainers ook dit jaar om iedereen – letterlijk – op de been te krijgen. Daar waar de studenten na een warme middag in de stad enigszins vermoeid binnen kwamen sjokken, stonden ze na een minuut of tien alweer  te zingen en te dansen.

Ontdooien
Kasper, als vierdejaarsstudent Business Studies één van de organisatoren: “Dat is altijd zo mooi om te zien. Hoe mensen in het begin nog niemand kennen en een beetje twijfelachtig naar elkaar kijken. En hoe iedereen zó snel ontdooit tijdens deze dagen en er echt een groep ontstaat. Dat zie je hier nu gebeuren en is aan het eind van de week helemaal zo. Mijn eigen ervaring is bovendien dat je meteen mensen tegenkomt met wie je een klik hebt en waarmee je de rest van je studie optrekt. Je begint ook niet op nul op je eerste studiedag, je hebt zeker al 4 of 5 mensen waar je goed mee kunt en dat maakt dat je je in je klas alvast vertrouwd voelt.”

De organiserende studenten zijn dus enthousiast, maar wat vinden de deelnemende eerstejaars er eigenlijk van? Lynn en Jasmijn, beide ‘verse’ Creative Business-studenten, zijn in ieder geval enthousiast. Ze hebben elkaar net leren kennen maar komen over alsof ze al lang vriendinnen zijn. “Je leert meteen mensen kennen, weet wie-wie is en we hebben de stad een beetje leren kennen. De begeleiders zijn ook heel leuk en je praat zo tussendoor ook met hen over de studie. En het is vooral ook heel gezellig.”

Het regent zonnestralen
Een tafeltje verderop heeft Sen net een loepzuivere versie van ‘Het regent zonnestralen’ ten gehore gebracht. De nieuwe student Tourism Management vormt een groepje met een vijftal anderen. Drie van hen kenden elkaar al en komen uit Haarlem, de andere drie sloten moeiteloos aan (“Het zijn gewoon gezellige gasten”). Ook voor hen geldt dat ze de indruk wekken dat ze elkaar al lang kennen: er worden over en weer grappen gemaakt en plaagstootjes uitgedeeld. En, zo zegt een van hen, ‘deze week is echt veel leuker dan ik had gedacht’. Een vervolgvraag over wat zijn verwachtingen dan waren gaat verloren in het feestgedruis, want Kenneth & Andor hebben een volgende groep studenten aan het zingen gekregen – en daar doen de mannen luidkeels aan mee. “Dit is een noodgeval, help me uit de brand…!”.

Het tekent de sfeer van de introductieweek, die ondanks het boordevolle programma bijzonder ontspannen en relaxed verliep. En dan ‘regende het ook nog eens zonnestralen’. Voor de nieuwe studenten van Inholland Haarlem een fantastisch begin van hun studententijd.

Organisatie

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.
-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.
- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

In de media
Op woensdag 28 augustus kwam NH Nieuws langs bij Inholland Haarlem om opnames te maken over onze introductieweek en docent Social Work Sheila Gopie, Pabo-student Sven Bosman en eerstejaarsstudent MBRT Jacky van Nobelen te interviewen. Bekijk hier het artikel en de video over Haarlem als studentenstad.

Docent van het jaar Silvana Herben heeft het prijzengeld van haar Inholland award verzilverd! Begin april reisde de Pabo-docent af naar Italië, een verdiepingsstudiereis naar de plek waar de Reggio Emilia pedagogiek is ontstaan. Én ze wilde graag meer weten over de visie van Loris Malaguzzi (1920-1994), de Italiaanse onderwijzer en psycholoog die een pedagogiek ontwikkelde met respectvolle aandacht voor de ontwikkeling van capaciteiten van kinderen. Hij was tevens de oprichter en inspirator van de kindercentra in het Noord-Italiaanse stadje Reggio Emilia.

“Wat wil met mijn inzichten wil doen?”, zegt Silvana. “Ik denk dat er veel winst te halen is in de pedagogische luisterhouding naar kinderen. Daarnaast omgaan met de autonomie van kinderen, kinderen letterlijk de ruimte geven in tijd en de gelegenheid te geven om materialen te ontdekken en écht te onderzoeken.”

Laat kinderen ontdekken in hun eigen tempo
Samen met onder andere managers uit de kinderopvang bezocht Silvana kinderdagverblijven en scholen, waar ze met eigen ogen zag hoe ‘de pedagogista’ omgingen met kinderen. “Er was een duidelijke relatie tussen de ruimte, de materialen, de kinderen en de professionals.” Vooral de pedagogische houding viel op. “Met weinig instructie kregen de kinderen de gelegenheid de materialen te ontdekken en daar vragen over te stellen. Dus zonder er gelijk een opdracht aan te koppelen of een eindproduct. En daarvoor kregen ze alle tijd om het te ontdekken op hun eigen tempo.”

‘Luisteren naar kinderen is essentieel’
Silvana: “De professionals waren niet gericht op het zenden van informatie, maar meer op het luisteren naar de kinderen. Op hun vragen werd ingegaan en sámen werd op zoek gegaan naar het antwoord op die vragen. Kinderen kregen uitgebreid de tijd om op ontdekkingstocht te gaan binnen de ruimte en met de materialen. Ik heb veel natuurlijke materialen gezien, maar ook ontdekken met spiegels, omgaan met lichtbronnen, klei, verf, papier en wat nog meer. Er was een uitgebreide documentatie door middel van fotografie. Kortom: alles wat er gebeurde was in relatie tot de ontwikkeling van de kinderen. Het proces stond centraal.”

Zo zag Silvana hoe kinderen de ruimte kregen om te ontdekken bij een verfactiviteit. “Op de tafel stonden verfflessen met blauwe en gele verf. Zij mochten zelf de verf in het verfbakje doen en kiezen welke verf. Op een gegeven moment had een kind van beide flessen een klodder in het bakje gedaan en zag dat het van kleur veranderde. Die ontdekking gebeurde vanzelf en de ‘pedagogista’ (onderwijsassistent, red.) was net zo verwonderd. Er waren kwasten, maar de kinderen kregen de ruimte om zelf te ontdekken of ze met hun vingers of kwasten aan de verf wilden zitten. De tafel was bedekt met plastic en daar ging een kind op verven. Er was geen papier, totdat een kind om papier vroeg. Daarna kwam er papier en gingen ze erop verven. Voor die tijd liet de professional van alles gebeuren tijdens het ontdekken.”

Kikkers kleien na ‘eigen’ onderzoek
Een ander voorbeeld gaat over klei. “Op een tafel zag ik grote gekleide kikkers gemaakt door kleuters. Ik had nog nooit zulke gekleide kikkers gezien, gemaakt door kleuters. Voorafgaand hieraan zijn de kinderen meerdere keren op onderzoek geweest bij de vijvers en in de natuur en mochten de kinderen zelf foto’s maken van kikkers. Sowieso is het hele buitenverblijf een ontdekkingstocht en is er van alles mogelijk. Na veel onderzoek in de echte wereld, boeken en plaatmateriaal, kwam er klei op tafel. Kinderen mochten zelf de hoeveelheid klei eraf pakken en de ene homp was groter dan de andere homp klei. Zelf gingen zij op zoek naar hoe de kikker eruit moest komen te zien. Er was geen eindtijd. Iedereen leerde in zijn eigen tempo. Er waren ook kinderen met special needs, omdat er in Italië geen scholen voor speciaal onderwijs bestaan. Ook deze kinderen gingen mee in het hele proces.”

“In vier dagen heb ik meerdere dagverblijven en scholen bezocht, lezingen gevolgd en aan workshops meegedaan. Het waren vier volle en intensieve dagen, want ik was van ’s ochtends tot ’s avonds met de hele groep op pad, maar het hele programma was erg compleet en leerzaam. Het gaf een compleet inzicht in de visie Reggio Emilia.”

Spanning, blijdschap en een hoop enthousiaste kinderen tijdens de regiofinale van de FIRST LEGO League (FLL) Noord-Holland Noord woensdag 14 februari bij Inholland Alkmaar. Het team Lego Freaks van basisschool De Rietvink uit de Zaanstreek, kwam als grote winnaar uit de bus bij deze ludieke robotwedstrijd! De winnaar mag naar de landelijke finale in Den Bosch op 9 maart. 

Inholland Alkmaar organiseert al jaren de FIRST LEGO League (FLL) voor basisscholen in de regio. Inholland Haarlem doet inmiddels niet meer mee aan het project. Alkmaar heeft deze scholen overgenomen in het project. “Met deze wedstrijd willen we kinderen enthousiast maken voor techniek”, aldus Miriam Lof coördinator van de FLL bij Inholland Alkmaar, die hoopt dat jongeren in de toekomst daardoor eerder kiezen voor een technische opleiding. “We willen het gebrek aan technisch geschoold personeel op de arbeidsmarkt verkleinen.”

Innovatie, plezier, impact, samenwerking, inclusie en ontdekking. 
Studenten en docenten van verschillende opleidingen (onder andere Pabo en Technische Informatica) zijn betrokken bij de organisatie en de jury. Daarnaast zit oud TBK-docent Onno Lotgering in de jury en enthousiastelingen uit het werkveld, zoals mensen van Tata Steel en Rabobank. Basisscholen van Den Helder tot Zaandam/Haarlem doen hier aan mee. De kinderen presenteren hun uitvindingen en doen in de LEGO®-arena mee aan de wedstrijd. Alles draait om innovatie, plezier, impact, samenwerking, inclusie en ontdekking.

Verschillende teams van scholen tussen Zaandam, Haarlem en Den Helder deden mee aan de wedstrijd, bepakt en bezakt met LEGO® robots, LEGO®-onderdelen en attributen. Zij ontwierpen hun eigen ludieke modellen om de strijd aan te gaan, dit jaar volgens het thema Masterpiece®. Het leverde een kleurrijke wedstrijdmat, met evenzo kleurrijke missiemodellen op. Het thema verwijst naar kunst, cultuur en hobby’s. Voor het innovatieproject moesten de teams een manier bedenken om met inzet van technologie anderen te informeren en enthousiasmeren over een hobby.

Na een gezamenlijke opening in de zaal barst het los. Er starten teams aan de wedstrijdtafels en andere teams vertellen vol overgave aan de jury over hun project en robots. Gespannen kijken de teamcoaches en meegereisde supporters bij de wedstrijdtafels. Na drie wedstrijdrondes verzamelen alle teams verzamelen zich in de zaal.  Ze krijgen eerst allemaal een officiële FIRST® LEGO® League medaille. Daarna barst het nog even los om alle spanning en energie los te laten. Pabo-studenten Storm en Menno nemen de teams en het publiek, samen met DJ Jos, mee in vrolijke dansjes.

Wie gaat er naar huis met een LEGO® bokaal?
Dan is het tijd voor de uitslag. Na het juryberaad komen jury en scheidsrechters terug in de zaal. De bokalen worden op de prijzentafel gezet. Gespannen gezichten in het publiek: wie gaat er naar huis met een bokaal en wie mag naar de landelijke finale in Den Bosch op 9 maart?

Uiteindelijk gaat nieuwkomerschool De Kameleon uit Julianadorp met team Ouagadougouze Stroopwafels naar huis met de Core Values bokaal. Sanyu uit Haarlem kreeg de bokaal voor Innovatieproject. Zij bedachten een festival voor kinderen waar iedereen zijn hobby kan laten zien. De bokaal voor Robotdesign ging naar de Lego Thunders van De Rietvink in de Zaanstreek. En de Lego Freaks van dezelfde school wint de grootste bokaal en daarmee de finaleplaats in Den Bosch!  Zij scoorden op alle onderdelen hoog in rankings en hadden de hoogste score voor de robotwedstrijd.

Om vier uur ‘s middags is het feest dan echt voorbij. De teams gaan moe, maar voldaan naar huis. En volgend jaar? Dan doen we het feest gewoon nog eens dunnetjes over. Nieuw thema, nieuwe teams, nieuwe kansen!

Verrassing voor nummer 2!
Hoewel, na de regiofinale zijn er nog bijzondere ontwikkelingen. Basisschool De Rietvink kiest er namelijk door omstandigheden voor om niet naar de landelijke finale te gaan op 9 maart. Daarmee mag het finaleticket geschonken worden aan de ‘runner up’ in de totale ranking. 

De Bibliotheek op School is een leesbevorderingsprogramma tussen bibliotheken en basisscholen, waarin aandacht voor leesplezier centraal staat. Uit het meest recente Pisa-onderzoek is gebleken dat de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren opnieuw drastisch is gedaald in vergelijking met andere Europese landen. Bijna de helft van de jongeren vindt lezen tijdverspilling (Pisa, 2019). Het onderwijs speelt een cruciale rol in het verbeteren van deze situatie. Een leerkracht die zelf graag leest en het belang van lezen inziet, is voor leerlingen de beste leesbevorderaar. De Inholland pabo Haarlem begint bij de basis en laat pabostudenten zelf meer leesplezier ervaren, waardoor zij later hun leerlingen kunnen enthousiasmeren om meer te lezen.

Wilbert Zwanenburg (regiomanager Hogeschool Inholland): “Door toekomstige leerkrachten op te leiden tot enthousiaste leesbevorderaars verwachten wij het tij te kunnen keren. Als team zien wij het belang van leesmotivatie in, en met deze samenwerking hopen we de komende jaren mooie stappen te zetten en vooral leesplezier over te brengen op onze studenten.”

Het gezamenlijke programma van de Bibliotheek op School (dBoS) stimuleert aan de ene kant de leesmotivatie en taalontwikkeling van de pabostudenten en aan de andere kant leren zij direct werken met de aanpak van dBoS, waarmee zij later in de klas les zullen geven.

Middels diverse activiteiten, waaronder auteursbezoeken en bezoeken aan literatuurmusea, krijgen pabostudenten voldoende kennis, inspiratie en handvatten om hun toekomstige lessen vorm te geven en hun voorbeeldfunctie als leesbevorderaar te kunnen vervullen. De Bibliotheek op School past hiermee uitstekend binnen het nieuwe curriculum van de Inholland pabo, waarin de opleiding continu meebeweegt met de ontwikkelingen in de maatschappij.

Kijk voor meer informatie op de site van Bibliotheek op School en op de site van de Inholland pabo.

Als je wilt starten met de pabo is het belangrijk dat je voldoende basiskennis hebt van de vakken rekenen & wiskunde, aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek. Om je daarop goed voor te bereiden is op goedvoorbereidnaardepabo.nl alle informatie beschikbaar. Je vindt er de leerdoelen, het juiste studiemateriaal en maakt er een voorbeeldtoets.

Alle toelatingstoetsen die je moet maken, maak je één keer vóórdat je aan de pabo begint. Slaag je niet, dan krijg je tijdens het eerste studiejaar nog twee kansen om aardrijkskunde-, geschiedenis- en/of natuur- & techniektoets te halen. De Wiscat moet je halen om je propedeuse voor de pabo te krijgen.

Wil je hulp bij het voorbereiden op de toetsen? Dan kun je contact opnemen met de hogeschool waar je wilt studeren. Ook kun je je opgeven voor de ondersteuningsdagen. Per vak krijg je tweeënhalve dag ondersteuning bij het leren voor de toetsen. Deze trainingen zijn gratis en digitaal te volgen. In mei 2024 kun je je hier via de website weer voor inschrijven.

Een week na de ontvangst van de Wij Inholland award ‘docent van het jaar’, blikt Silvana Herben, docent bij de Pabo en de Associate degree Pedagogisch educatief Professional bij Inholland Den Haag, terug op de feestelijke uitreiking. “Ik was zo verrast! Het winnen van de award betekent voor mij ontzettend veel. Niet alleen omdat het een erkenning is voor mijn werk op de opleiding, maar ook omdat het bewijst dat je vanuit een kansarme start toch ver kunt komen.” 

Silvana doelt op haar jeugd in de Haagse Transvaalbuurt, waar ze opgroeide in een migrantengezin met een Italiaanse moeder en een Duits-Poolse vader: “In die tijd adviseerde het consultatiebureau nog dat ouders, ook als ze de taal niet goed machtig waren, om Nederlands met hun kinderen te praten. Dat lukte niet goed en was een van de redenen voor mijn achterstand. Nu weten we door onderzoek dat het vooral belangrijk is een jong kind een rijke taalomgeving aan te bieden. Dat mag ook in de eigen taal.”

Openlijk vertrouwen is zo belangrijk
De schoolloopbaan van Silvana ging gepaard met de nodige omwegen en obstakels. “Lang dacht ik dat ik niet slim genoeg was. Als mij gevraagd werd wat ik wilde worden, had ik geen idee. Ik miste iemand die me hierbij ondersteunde. Na de mavo en anderhalf jaar een mislukte Mbo-opleiding zat ik een tijdje thuis totdat ik vrijwilliger werd in een buurthuis. Ik begeleidde er kinderen en ontdekte hoe leuk ik dat vond. Ik besloot een opleiding tot onderwijsassistente te volgen en daarna ging ik verder op de Pabo. Daar ontdekte ik pas waar ik wel allemaal niet toe in staat was.” Silvana herkent zichzelf in sommige studenten. “Voor hen hoop ik het rolmodel te zijn, dat ik zelf gemist heb. Het is zo belangrijk dat iemand openlijk zijn vertrouwen in je uitspreekt en je inspireert. ” 
 

Elkaars rug krabben
De studenten die Silvana lesgeeft en begeleidt, verschillen enorm in leeftijd, achtergrond en opleidingsniveau. “Sommigen komen rechtsreeks van de middelbare school en anderen hebben al een professionele loopbaan achter de rug in een andere sector. Ik ga makkelijk om met die verscheidenheid en ben heel benaderbaar. Als studenten me opzoeken met een probleem, zorg ik voor een luisterend oor en stel de juiste vragen om erachter te komen wat die persoon nu echt nodig heeft. Die verbinding met anderen vind ik zo belangrijk. Bij studenten onderling, stimuleer ik eveneens de samenwerking. Als geintje zeg ik wel eens: ‘Ik krab jouw rug, en jij de mijne’.

Vijfentwintig jaar ervaring in het basisonderwijs
Silvana, inmiddels in bezit van een master Orthopedagogiek, zorgt ook voor verbinding binnen het docententeam. Zo deelt zij graag haar kennis en ervaringen met collega’s en staat ze open voor die van hen. "Mijn eigen expertise ligt bij het jonge kind, in de leeftijdsgroep van twee tot zeven jaar. Die voorliefde is gegroeid in de vijfentwintig jaar dat ik in het basisonderwijs werkte. Lange tijd was ik onderbouwcoördinator en gaf ik leiding aan de pedagogisch medewerkers van de peuterspeelzaal die bij onze school hoorde. Daarna was ik nog een paar jaar onderwijsadviseur.”
 

Spelenderwijs je motoriek ontwikkelen
Silvana heeft vooral specifieke aandacht voor de motorische ontwikkeling van jonge kinderen. Die gaat in die eerste levensjaren zo ontzettend hard en vormt de basis voor latere vaardigheden. Terwijl jonge kinderen spelen, oefenen ze bijvoorbeeld ongemerkt het voorstadium van de schrijfgreep. Ook experimenteren ze met hun evenwicht en schatten ze afstanden in. Voor de buitenstaander spelen ze misschien ‘alleen maar’ in de poppen- bouw- of keukenhoek, maar ondertussen zijn ze keihard aan het leren. Silvana: “Veel studenten denken in eerste instantie: ‘Kleuters, daar begin ik niet aan. Geef mij maar laatstegroepers, daar is meer eer aan te behalen.’ Hartstikke leuk als ze bij mij ontdekken dat die jongste doelgroep superinteressant is.” 

Schrijven met de hand
Silvana: “Een andere veronderstelling in mijn vak is dat het ontwikkelen van een handschrift niet meer zo belangrijk is. We gebruiken toch vooral een toetsenbord?” Ook dit is een misverstand. Door te schrijven met de hand, worden de hersenen beter geactiveerd. De motorische handeling zorgt er bijvoorbeeld voor dat ons geheugen beter de vorm van letter kan onthouden. Die vaardigheid vergroten kan spelenderwijs. En niet alleen maar door het eindeloos laten naschrijven of overtrekken van letters, zoals vroeger kinderen vooral moesten doen. Op dit moment schrijft Silvana, die bij Inholland begon als docent Handschriftontwikkeling, een boek over de fijn motorische ontwikkeling van het jonge kind. “Hierin verbind ik theorie aan de praktijk. Het zou mooi zijn als bij het boek ook tastbaar speel- en oefenmateriaal zit. Misschien ga ik het prijzengeld van de award wel besteden aan de ontwikkeling hiervan.”

Het leesonderwijs in Nederland moet beter. De leesvaardigheid van leerlingen holt al jaren achteruit en uit onderzoek blijkt dat we inmiddels ver achterlopen bij veel andere Europese landen. Om dit aan te pakken heeft NWO een subsidie toegekend van 5,3 miljoen euro voor acht jaar. In een groot consortium van universiteiten, hogescholen, lerarenopleidingen, bibliotheken, uitgevers, stichting lezen en stichting leerplanontwikkeling, is Hogeschool Inholland betrokken bij het ontwerpen van onderwijsinterventies. Nynke Bos, lector Teaching, Learning & Technology gaat de meerwaarde die technologie hierbij kan hebben, onderzoeken.  

Leren lezen in digitale tijdperk 
“Van de basisschool tot hoger onderwijs, we leren leerlingen vooral technisch lezen”, vertelt Nynke. “Het gaat om zinnen analyseren en de opbouw en structuur van een tekst. Maar wat staat er nou precies? En wat doet een tekst met je? Daar is nauwelijks aandacht voor. We benaderen lezen bijna wiskundig in plaats van dat lezen een mooie beleving kan zijn. Goed kunnen lezen zorgt dat je beter kunt reflecteren en beter leert zelf na te denken.” Nynke zegt er gelijk bij dat zij niet de expert is in lezen. “Mijn expertise zit in ontwerponderzoek, technologie en het samenwerken met verschillende disciplines om tot nieuwe inzichten en ontwikkelingen te komen. Dus, hoe leer je leerlingen lezen in dit digitale tijdperk? Dat is wat ik samen met twee promovendi van de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam ga inbrengen in dit onderzoek naar leesonderwijs.” 

Verrijkte boeken 
Een uitdaging waar Nynke graag haar tanden in zet. “Er is veel desinformatie en miscommunicatie. We leren nu niet of het waar is of niet, maar juist dat is belangrijk. Welke emotie roept een tekst bij je op? Hoe komt dat en wat zijn gevolgen? Want we weten allemaal dat het met nepnieuws behoorlijk uit de hand kan lopen”, zegt Nynke. Maar daarnaast kan de technologie volgens haar ook een andere rol spelen bij meer leesplezier en de aandacht bij het lezen beter vasthouden. “Boeken met enkel bladzijdes vol met tekst kan demotiverend werken. Verrijkte boeken met bijvoorbeeld VR, audio of video kunnen een waardevolle toevoeging zijn.” Nynke heeft nog meer ideeën waarbij de technologie nu al wordt gebruikt zoals boektalk-kanalen en shared reading. “Dat kunnen we nog verder uitbouwen. Wat we dus gaan onderzoeken is wat werkt, waarom en voor wie.” 

Samenwerken met meerdere expertises
“Het mooie van dit onderzoek is dat iedereen die op enig vlak van betekenis is in leesonderwijs, erbij betrokken is”, vertelt Nynke enthousiast. “Voorheen was elke organisatie of instelling vanuit zijn eigen expertise bezig, maar de slagkracht om het probleem op te lossen was gewoon onvoldoende. Met dit consortium is iedereen aan boord en ik denk dat we juist daarom tot oplossingen gaan komen.” Het is volgens Nynke ook echt hét schoolvoorbeeld van hoe Inholland haar studenten wil opleiden: multidisciplinair komen tot inzichten en oplossingen.

Veel korte pilots 
“We gaan sowieso pilots draaien bij onze eigen PABO, maar ik hoop ook dat onze studenten gaan onderzoeken hoe dit in de klas werkt.” Aan de ene kant duurt acht jaar nog lang, zeker omdat de urgentie hoog is, maar aan de andere kant biedt dit wel hele mooie kansen, vindt Nynke. “We kunnen veel korte interactieve pilots doen, waarbij we gaan onderzoeken wat werkt en waarom. En,” voegt ze toe, “dit onderzoek sluit ook nog eens goed aan bij bestaande projecten van Inholland als digitale geletterdheid en informatievaardigheden.” 

Leesplezier terugbrengen 
“Ook leuk is dat we veel van elkaar leren. Mijn collega van de Universiteit van Amsterdam zei me dat ze nog geen beeld had van de rol van technologie. Dat komt wel, zei ik. Maar net zo goed leer ik nu meer over leesvaardigheid.” Nynke glimlacht. “Wat ik vooral hoop is dat we gezamenlijk een nieuwe lesmethode ontwikkelen waarmee we het leesplezier terugkrijgen. Als kind verslond ik boeken. Tot de middelbare school waar ik als 14-jarige Van den vos Reynaerde moest lezen. Voor mij was daar toen geen doorkomen aan. Daarom ben ik blij dat dit project gaat over het betekenisvol maken van lezen voor leerlingen en studenten.” 

Lian van Hecke, (26) student verkorte deeltijd Pabo is met haar trainingsbureau Positive Movement op een missie om ‘herstelgericht werken’ te implementeren op Nederlandse scholen. Het Groei-programma van Start Up Campus Haarlem helpt haar om haar ambities te verwezenlijken.

Click here for the English version.

Ik hou vol omdat ik erin geloof
“In Nederland ben ik de tweede met een Master of Science in Restorative Practices (Herstelgericht werken). Mensen om mij heen zeggen wel eens: ‘waar ben je toch mee bezig?’. Herstelgericht werken is nog zo onbekend in Nederland. Ik snap hen wel. Maar ik vecht ervoor om dit te veranderen. Al vijf jaar verdiep ik mij specifiek in dit onderwerp. Ik hou vol omdat ik erin geloof.”

“Herstelgericht werken is niet alleen een methode die ik uitrol in mijn werk. Nee, het is mijn leefstijl. Mijn houding gaat altijd uit van ‘samen’. Het gaat over verbindingen aangaan en relaties opbouwen met elkaar. Mensen zijn gelukkiger, meer betrokken en productiever als zij verbinding ervaren. Nu begeleid ik scholen en gemeenten met herstelgericht werken en hoor ik: ‘dit helpt ons zo goed!’. Dan weet ik, het klopt wat ik voel en doe.”

Het sociale stuk is veel belangrijker
“Na mijn opleiding in Amerika kon ik mijn passie voor herstelgericht werken onvoldoende kwijt in mijn werk. Voor mij was het overduidelijk. Om het te laten werken in Nederland moet ik het zelf gaan doen."

“Ik ondersteun scholen om herstelgericht werken te implementeren. Dit doe ik door trainingen en intervisies te geven en onderdeel te worden van het team. Ik wil een blijvende verandering creëren in een schoolklimaat. Herstelgericht werken is geen ‘quick-fix’. Daarom streef ik ernaar om onderdeel te zijn van een meerjarenplan.”

“De nadruk in het huidige schoolsysteem ligt te veel op ‘hoog en laag’ waardoor kinderen hun waardigheidsgevoel hieraan gaan afwegen.  Het sociale stuk is veel belangrijker. Natuurlijk is rekenen en schrijven nodig, maar een goed mens zijn is echt waardevoller. Verbinding is een van onze belangrijkste basisbehoeften. Daarom voel je je ook zo naar als je wordt buitengesloten. Je wilt bij de groep horen, dat heb je nodig om te overleven.”

"Conflicten op het schoolplein of in de klas worden wel eens gezien als een onderbreking van het leren. ‘Het gaat van de lestijd af’. Maar dit is juist leren! Kinderen krijgen een levensles cadeau.”

Eerst de relatie, dan het werk
“In mijn werk zoek ik altijd de aansluiting bij de behoefte van een school. Mijn ambitie is om teams zo te trainen dat ze zelf deze methode kunnen inzetten. Ik wil leraren in hun kracht zetten en zorgen  voor een duurzame verandering.”

“Door mijn oprechte en toegankelijke houding word ik makkelijk opgenomen in een team. Deelnemers voelen zich gauw op hun gemak bij mij. Dat is ook mijn doel. Eerst de relatie, dan het werk.”

“De mensen merken al snel dat ik niet alleen heel gepassioneerd ben, maar ook alle kennis in huis heb. Ik kijk toch op een hele andere manier naar het huidige systeem en dat vinden ze vaak heel verfrissend en inspirerend. Als ik indruk kan achterlaten en mensen mijn naam onthouden, vind ik dat zo gaaf!”

Onderneem vanuit je hart
“In februari heb ik meegedaan met het Groei-programma van Start Up Campus Haarlem. Dit kwam precies op het juiste moment. Ik was net een nieuwe samenwerking met Ligand, een Belgische organisatie, gestart en kreeg een mooie nieuwe klus voor de gemeente Hoogeveen in Drenthe. Wat bij SUCH hier zo fijn bij is, is dat er een groep ‘naast’ je staat om met je mee te denken en waar je vragen kunt stellen. Alle deelnemers begrijpen dat ondernemen naast je studie uitdagend kan zijn. De workshops zijn direct toepasbaar. Zoals Slim Boekhouden en Sales. Vooraf was ik hier nogal zoekende in. Nu pas ik de nieuwe kennis toe en vertrouw ik erop dat het lukt.”

“Aan studenten die ook willen ondernemen wil ik zeggen: ‘onderneem vanuit je hart’. Dan ben je het meest gemotiveerd. Er zijn veel mensen die iets vinden van jouw idee en misschien weet je in het begin zelf ook niet waar je moet starten. Laat je vooral niet uit het veld slaan. Ik merkte al snel dat je jezelf ontwikkelt door de jaren heen. Blijf volhouden, geloof in jezelf en ga staan voor wat jij belangrijk vindt. Dan lukt het zeker!"

Elke opleiding heeft zijn eigen programma, waarbij de studenten ‘herkenbaar’ zijn aan hun eigen kleur shirt. Zo lopen de studenten Sportkunde in een roze shirt, terwijl Creative Business geel draagt. Soms hebben de studenten een gezamenlijke activiteit en vormen ze met al die shirtjes een kleurrijk geheel. Bijvoorbeeld op de woensdag, als ruim 700 introgangers en begeleidende studenten samenkomen op het Centre Court, het ‘binnenplein’ op de campus van Inholland Haarlem. Na een dag vol activiteiten in de stad staan hier de foodtrucks en koude drankjes klaar en kunnen de studenten hun voeten even rust geven na een dag vol activiteiten in stad en streek. Met de nadruk op even, want Kenneth & Andor zetten de boel al snel op stelten met hun ‘Karafotofiets’. De twee oud-studenten van Inholland Haarlem fietsten vol enthousiasme in glitterjasjes tussen de tafels door om iedereen aan het zingen te krijgen. En dat moet wel hard: pas als er met minimaal 140 decibel gezongen wordt, wordt er een foto gemaakt.

Week met impact
Dominique Caspers, student International Creative Business, kijkt het tevreden aan. Ze verzorgt samen met de rest van haar team dé introductie voor de nieuwe studenten van Creative Business: Creatro. Ook is ze eindverantwoordelijk voor het slotfeest van de Introductieweek voor alle nieuwe studenten en begeleiders in het Patronaat. “Kijk die vreugde, daar doe je het toch voor? Ik ben al een paar jaar actief in de organisatie en weet inmiddels wat voor impact zo’n week maakt. Ik heb meer dan eens terug gehoord dat studenten heel schuchter waren en in de Introweek zijn losgekomen. Het mooiste vind ik dat je het echt met elkaar doet, zowel de nieuwe studenten als wij als organisatie. We zijn niet hetzelfde, maar we hebben wel hetzelfde doel: een spetterende studiestart. Wij mogen daarin als organisatie de toon zetten.”

Bij Sportkunde-studenten Iris, Marieke en Floor lijkt dat goed geslaagd. Iris en Floor kenden elkaar al, Marieke nog niet. Maar ze zit nu tussen de andere twee in alsof de drie elkaar al jaren kennen. “We hebben al zoveel nieuwe studenten leren kennen en de begeleiders zijn heel leuk. Onze uitvalsbasis is deze week de IJsbaan Haarlem, waar we ook slapen. De eerste opdracht die we kregen was om zelf een tent op te bouwen van stokken en een stuk zeil, zonder instructie of verdere uitleg. Dat was een leuke en goede manier om al samenwerkend mensen te leren kennen.” De rest van de week was gevuld met onder meer bowlen, oud- Hollandse spelletjes, een Crazy88 door Haarlem, een proud-to-be-fout-feest en natuurlijk een kroegentocht.

Vrienden voor het leven
Andere opleidingen gingen onder meer suppen, lasergamen, roeien en bubbel-voetballen, speelden ‘Expeditie Robinson’ en volgden gastcolleges of seminars. “We beginnen al in oktober met de voorbereidingen”, vertelt Jolle Snaas. Jolle heeft net zijn opleiding Informatica afgerond, maar wilde absoluut nog meehelpen aan de organisatie van de Introweek. “Voor veel studenten is dit de eerste kennismaking met Haarlem en met het studentenleven. Ik vind het heel leuk om te zorgen dat ze dat in een veilige sfeer en omgeving kunnen doen en een onvergetelijke tijd hebben. Zelf heb ik vier jaar geleden tijdens de Introweek vrienden leren kennen waar ik nu nog mee bevriend ben. Ik heb het zo naar mijn zin gehad, dat ik dat ook voor anderen wil organiseren.”

Het zou zomaar kunnen dat Willem, één van de nieuwe studenten Bouwkunde, over een paar jaar hetzelfde zegt. Net als Jolle heeft hij al een paar mensen ontmoet waarmee het goed klikt. “Het is wel fijn dat je al voordat je in het studielokaal zit de nodige mensen kent. En ik kende Haarlem eigenlijk ook nog niet zo goed, leuk om alvast een indruk te hebben van de stad en van de school.”

Zo zit de sfeer er goed in en straalt het plezier van de gezichten. Bij de nieuwe studenten, maar zeker ook bij de organiserende ouderejaars. “Voor ons als organisatie is het ook een soort introweek”, zegt Rogier van den Berg, student Sportkunde. “Echt leuk om al die nieuwe studenten te leren kennen en de hele tijd zulke enthousiaste reacties te krijgen. De hele organisatie kost best een hoop tijd, maar je komt in een soort ritme en haalt er veel voldoening uit.”

Van studenten voor studenten
Omdat de organisatie van de Introductieweek in handen ligt van de studie- en studentenverenigingen is het echt iets ‘van studenten voor studenten’. “Dat heeft als bijkomend voordeel dat de Introweek bijdraagt aan ledenwerving”, aldus Michael de Weerd, student Business Studies en voorzitter van het Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem. “Naast dat je in je studententijd veel leert, is het natuurlijk ook een gezellige tijd. Zo helpen het damesdispuut O.D.D.C.N en het herendispuut O.H.D.C.N. mee en komen ze langs bij onze activiteiten en zorgen ze voor een goede sfeer. Wij houden wel van een feestje.” Michael is nog nauwelijks uitgesproken of zijn maten springen samen met een aantal eerstejaars op de tafel om mee te blêren met de Karafotofiets. “Dit is een noodgevááááál…!!!”

De Introweek werd georganiseerd door de studie- en studentenverenigingen van Inholland Haarlem:

- Creatro voor de opleiding Creative Business.

-  Onafhankelijk Heeren Dispuut Carpe Noctem en studievereniging Negotium Novum voor de opleidingen Business Studies, Finance & Control en de Ad Business Studies Logistiek. In samenwerking met het Onafhankelijk Dames Dispuut Carpe Noctem.

- MoveMental voor de opleiding Sportkunde.

- De gezamenlijke studieverenigingen als Introweek Haarlem:
- Personalia (Pabo en Social Work)
- Röntgenius (Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken)
- Lepidoptera (Informatica en IT)
- Virplaca (Bouwkunde en Bouwmanagement & Vastgoed/Ruimtelijke ontwikkeling)
- Voluptuaria (Tourism Management)
- In samenwerking met ’t Haerlems Studenten Gildt en de Haerlemsche Studenten Roeivereniging Amphitrite.

Twee scholen, Hogeschool Inholland (hbo) en Vonk (mbo), hebben de handen ineengeslagen om tijdens Sail Den Helder van zich te laten horen. De scholen laten deze dagen zien wat ze in huis hebben. Mbo en hbo hebben in de voorbereiding naar het grote event al veel samengewerkt. Studenten van beide scholen werkten achter de schermen in verschillende projecten aan Sail Den Helder onder de vlag van Sail Academy. Tijdens Sail richten zij naast een Onderwijsplein en Offshore Experience ook een fantastisch outdoorplein (funplein) in. Waar veel water- en sportactiviteiten de uitdaging zijn voor leerlingen, studenten, docenten en teams vanuit het bedrijfsleven.

Bommetje XL
Bezoekers, scholen, bedrijven en teams kunnen zich voor Sail aanmelden om deel te nemen aan het spectaculaire Bommetje XL, een van de meest populaire onderdelen van het outdoorplein van Vonk en Inholland. Hierbij spring je van een hoge toren op een springkussen, om een teamlid als een ‘bommetje’ het water in te lanceren. Studententeams zijn geformeerd en ook docenten wagen de sprong in het diepe. Voor alle leerlingen en studenten geldt deze dagen heel toepasselijk: Zet jij een stap in de toekomst of waag je een sprong in het diepe?

Honderden jongeren werkten achter de schermen
Een groep Pabo-studenten maakten lespakketten voor de basisschool met een online escape-room, studenten van Vonk hielpen bij de eventorganisatie en leerlingen van Scholen aan Zee ontwierpen de kleding voor de crew en bezoekers. Honderden studenten en leerlingen van diverse onderwijsinstellingen spanden zich achter de schermen al geruime tijd in voor Sail Den Helder onder de vlag van Sail Academy Den Helder. Studenten en scholieren dachten mee met het podiumprogramma, social media of door onderzoek te doen naar de toegankelijkheid van het evenemententerrein voor rolstoelgebruikers. Zo hebben leerlingen en studenten van Hogeschool Inholland Alkmaar, Diemen en Haarlem, Vonk, Scholen aan Zee, RSG Wiringherlant en OSG de Hoge Berg een steentje bijgedragen aan Sail Den Helder.

De 24-jarige Kimberley Samplonius uit Den Helder, derdejaars Pabo-student bedacht samen met medestudenten een lespakket. “We hebben een online escape-room ontwikkeld waarmee basisschoolleerlingen meer te weten komen over de nautische geschiedenis van Den Helder. Verder is er onder meer een foto-challenge waarbij de kinderen een foto moeten maken van of met een schip. Het complete lespakket is naar een groot aantal scholen gegaan.”

De achttienjarige Kim Brink, tweedejaars Vonk-student van de opleiding Leisure & Hospitality mag zich tijdens haar stage samen met de door de wol geverfde evenementen-organisator Sikina Pinchetti buigen over het podiumprogramma. “Van Sikina leer ik enorm veel over wat er allemaal bij zo’n evenement komt kijken. Ik wil later ook verder in de evenementenorganisatie.”

Innovatiemotor
“We vinden het geweldig dat we kunnen laten zien wat we doen, wat je bij ons kunt studeren en vooral dat je studie bij Inholland een mooie beleving is. Daar past plezier, een stukje fun, goed bij. Samen met Vonk organiseren we daarom ‘Bommetje XL’: je geeft je ontwikkeling en talent een ‘boost’ door met lef een sprong in het diepe te maken. Voor Hogeschool Inholland Alkmaar is dit een mooie kans om de bezoekers van Sail Den Helder kennis te laten maken met de innovatiemotor & dé hbo-kennisinstelling van de regio”, vertelt Richard Oerlemans, vestigingsdirecteur van Hogeschool Inholland Alkmaar en directeur van de technische opleidingen binnen Inholland, enthousiast.

Blue Port Centre
Daarnaast worden er bij het Blue Port Centre ook toffe activiteiten georganiseerd vanuit technische en nautische opleidingen van onder andere Hogeschool Inholland en Vonk. Deze studenten helpen ook bij de Offshore Experience! Blue Port Centre richt zich op duurzaamheid en fungeert als centrum voor de blauwe economie op de Noordzee. 

Iedereen is welkom, van jong tot oud, op vrijdag 30 juni en zaterdag 1 juli van 10:00 tot 19:00 uur bij de Offshore Experience in het Blue Port Centre! Kijk voor meer informatie op www.offshore-experience.nl. Op het Onderwijsplein kun je tevens ook meer te weten komen over het brede aanbod van de onderwijsinstellingen uit deze regio.

Unieke duurzame innovatieve projecten
Met de Solar Boat die door studenten samen met docent-onderzoekers is ontwikkeld wil Hogeschool Inholland tijdens Sail laten zien dat we werken aan duurzame en innovatieve projecten. De Solar Boat is te bewonderen bij de stands op de Nieuwediepkade.

Aan de op zonne-energie aangedreven Solar Boat werkt een team van studenten als onderdeel van een internationale racewedstrijd. Daarbij doen ze alles zelf, van ontwerp tot stuurinrichting tot composieten. Nino Torrisi, student Technische Informatica is verantwoordelijk voor het dashboard: “Vooral het samenwerken aan de Solar Boat, afstemmen waar jouw project eindigt en dat van een ander begint en hoe je dat samenvoegt, is ontzettend leerzaam.” Ook Björn Westen, student Werktuigbouwkunde, is enthousiast dat hij een speciale surfplank kan laten zien bij de Offshore Experience. Hij maakte een surfboard door myceliumschimmeldraden te verbinden met plantaardige vezels en dat in de juiste vorm te laten groeien. “Na een lang proces van zorgvuldig uitzoeken, veel zelf experimenteren, kweken en drogen krijg je dan een nieuw, sterk én recyclebaar product.”

Zet jij een stap in de toekomst of waag je een sprong in het diepe? Doe mee met BOMMETJE XL! Meld je hier aan.

Mitchell Zwart was een van de twaalf Pabo-studenten in het eerste ‘pilot-jaar’ van Opleidingsschool IJmond. Destijds was hij tweedejaars, inmiddels is hij bezig aan zijn vierde en laatste jaar. Het is voor een groot deel aan de Opleidingsschool te danken dat hij zo ver is gekomen, zegt Mitchell. Zo had hij als tweedejaars moeite om in ‘zijn’ groep 3 orde te houden. Hij vertelde dat op een praktijkdag, waarna de studenten met elkaar deelden hoe zij dat zelf in hun klas ervaren en tips uitwisselden. Mitchell ruilde een dagje met de stagiair van groep 5, waar het wél lukte om de orde te bewaren. Zo ontdekte hij welke tools hij in huis had en werd hij geholpen door zijn praktijkbegeleiders om die ook in groep 3 in te zetten. Mitchell: “Zo ben ik er echt doorheen gesleept, anders was ik waarschijnlijk al gestopt met de opleiding.”

Visie uitwisselen
Momenteel loopt Mitchell stage bij groep 8 van de Bethelschool in Beverwijk. Hij zit in de afrondende fase van zijn opleiding en is blij dat hij de kans heeft gehad meerdere jaren aan de Opleidingsschool mee te doen. “Het grootste voordeel is het collectief leren. Dan denk ik aan lesgeven, lesontwerp en orde houden, maar zeker ook aan het uitwisselen van je visie, het zien van verschillen en overeenkomsten door bij elkaar in de groep te kijken en samen sparren over zaken waar je tegen aanloopt. Hoe je omgaat met iets als ‘consequent handelen’ of met ontvangen feedback vanuit je klas, bijvoorbeeld als het onrustig is.”

Ook voor tweedejaars Pabo-student Ilse van Lieshout is die onderlinge uitwisseling van grote meerwaarde. Ze loopt nu stage op De Zeester in Beverwijk, terwijl ze in haar eerste jaar stage liep op een school die niet was aangesloten bij de Opleidingsschool. “Ik heb daar echt wel een heel leuk jaar gehad, maar je staat er toch wat meer alleen voor. Omdat je nu met elkaar bent, kun je makkelijk dingen uitwisselen. Dat doe je ook met je praktijkbegeleider, maar met mensen van je eigen leeftijd en in dezelfde rol praat je toch wat makkelijker. De begeleiding vanuit Inholland vindt hier ook op de stageschool plaats, onze schoolopleider en slb-docent is er elke week op vrijdag. Er is daarbij ruimte voor één-op-één-begeleiding en aandacht voor wat jij nodig hebt om je te ontwikkelen.”

‘Met elkaar’ pakken de studenten ook grotere taken op school op. Daar leren praktijkbegeleiders en andere leerkrachten op hun beurt ook weer van. Zo vertelt Mitchell dat de studenten aan de slag gingen met ‘bewegend leren’, wat voor veel docenten een leuke nieuwe ervaring was. Ilse geeft aan dat ze regelmatig docenten helpt om meer uit het digibord te halen, voor de huidige generatie studenten vaak gesneden koek.

Motiveren in plaats van corrigeren
De studenten gaan ook regelmatig in andere groepen dan hun eigen kijken, zowel bij medestudenten als bij (ervaren) docenten. Vervolgens bespreken ze de verschillende lesstijlen en/of vindt er onderlinge intervisie plaats. Ilse: “In mijn groep was een meisje dat niet zo lekker in haar vel zat en waar thuis van alles aan de hand was. Ze deed daardoor ook niet altijd mee en ik vroeg me af hoe ik haar kon motiveren om toch aan het werk te gaan, zonder haar de hele tijd te corrigeren of negatief aan te spreken. Dan helpt het om te horen hoe anderen zo’n situatie aanpakken. Verder helpen we elkaar in praktisch opzicht. Bijvoorbeeld door een gymles te filmen, zodat je terug kunt kijken hoe je dingen aanpakt en wat je beter kunt doen.”

Naast de leerteams van de voltijdstudenten, worden voor de variantstudenten themapraktijkdagen aangeboden waarbij ook deze studenten collectief leren. Zo stond onlangs 'de dynamische schooldag' centraal. Na een theoretisch deel, in dit geval door vakdocenten gym van de Pabo, werd er in workshops nog meer specifiek op een thema ingezoomd. Ook hier staat vooral de aansluiting met de dagelijkse (onderwijs)praktijk van de studenten centraal. Gekoppeld aan deze themapraktijkdagen vindt collegiale consultatie plaats.

Kwaliteit boven kwantiteit
Met dit alles bij elkaar worden de studenten veel breder opgeleid, zowel op de stageschool als vanuit Inholland zelf. Dit leidt tot betere docenten en (dus) tot beter onderwijs, zo merken ook de scholen zelf. Begon het project nog als ‘Opleidingsschool IJmond’, vanuit een samenwerking met de schoolbesturen van de stichtingen Atlant en Fedra, momenteel zijn er vele besturen in de regio aangesloten. Al blijft de focus liggen op kwaliteit, niet op kwantiteit. Na de start in 2020 als aspirant opleidingsschool verwacht de Opleidingsschool in 2024 te worden geaccrediteerd. Dat zal een volgende stap én een erkenning zijn voor het werk van Opleidingsschool IJmond om zoveel mogelijk goede en gemotiveerde leerkrachten op te leiden die al stevig met hun voeten in de praktijk staan en een vliegende start kunnen maken in het basisonderwijs.

www.opleidingsschoolijmond.nl

Vakken als wiskunde vormen op de Pabo en bij de opleiding Chemie vaak een struikelblok voor studenten. Docenten Diana Gerritsen en Ewald Edink vroegen zich af of technologie hen kon helpen om meer begeleiding te bieden aan studenten. En dat is gelukt. Met  behulp van het leerplatform Enlight Ed hebben zij een compleet curriculum voor Pabo-studenten en voor eerstejaars Chemie-studenten ontwikkeld om wiskunde te oefenen met geautomatiseerde stapsgewijze begeleiding.

De studenten beantwoorden vragen in een chatomgeving. Ieder fout antwoord biedt een kans om de student iets te leren door hulpvragen te stellen en hints te geven. Voor de student prettig omdat je zo altijd begeleiding krijgt bij oefening en dus niet vast komt te zitten. De digitale aanpak biedt bovendien de mogelijkheid om data te verzamelen en onderzoek te doen naar hoe studenten leren.

Ewald Edink, in 2019 verkozen tot Docent van het jaar, is docent chemie bij Inholland Amsterdam: “In mijn eigen lessen zie ik dat studenten die moeite hebben met de leerstof veel vooruitgang boeken wanneer ik in een één-op-één-gesprek achterhaal waar ze precies vastlopen en op basis daarvan hints of aanvullende instructie geef. Dit platform maakt gebruik van dat principe.”

Stap voor stap
Ewald ontwikkelde al voordat hij kennismaakte met Enlight Ed stappenplannen voor zijn studenten. Toen hij Enlight Ed leerde kennen, zag Ewald direct mogelijkheden voor zijn studenten.  “Het platform is uitermate geschikt om op adaptieve wijze vertrouwd te raken met het oplossen van meer complexe vraagstukken. Door studenten stap voor stap bij een complexe opdracht te begeleiden en bij elke stap direct van feedback te voorzien, gaan studenten het beter snappen en er uiteindelijk ook sneller doorheen. Je hoeft niet meer te wachten tot een docent jouw vraag klassikaal behandelt. De app helpt je daar waar jij vastloopt.”

Ewald is ervan overtuigd dat Enlight Ed ook in andere studies een fijn hulpmiddel kan zijn voor zowel studenten als docenten. “Natuurlijk vergt het een tijdsinvestering. Het kostte mij best even wat tijd om de eerste opdracht erin te zetten, omdat je je bij iedere stap moet afvragen wat een student kan invullen en welke feedback het beste helpt. Voor vervolgopdrachten heb ik het template van de eerste opdracht gekopieerd en van daaruit nieuwe opgaven gemaakt en ging het sneller. Ik zou graag zien dat we met verschillende hogescholen en universiteiten een database opzetten. Daarin kunnen we onze opgaven delen en hebben veel meer studenten voordeel van de inspanningen van de docenten.”

Directe feedback
De reacties van studenten op het platform zijn boven verwachting. Ewald: “Zij geven aan dat het hen écht helpt. Ze vinden het een fijne tool om te leren hoe zij opdrachten kunnen oplossen. Een student noemde het letterlijk een onderwijsassistent die op elke plek en op ieder moment beschikbaar is. Dat bespaart dus tijd, maar resulteert ook in beter begrip van de leerstof. De directe feedback die zij krijgen tijdens het oplossen van een opdracht draagt namelijk bij aan het leerresultaat.”

In het begin van het project heeft Ewald nauw samengewerkt met de ontwikkelaars van Enlight Ed. “Doordat er al heel vroeg een samenwerking ontstond, zijn we tot een heel goed eindresultaat gekomen. Enlight Ed is een klein bedrijf. Dat betekent dat er persoonlijk contact is en je snel kunt schakelen. Als wij een verbetering zien, wordt die snel doorgevoerd. Het leuke is ook dat we van elkaar leren.”

UX-design
Kinga Lőrincz is één van de oprichters van Enlight Ed. Zij studeerde wis- en natuurkunde en leidde ook docenten op. Ze was geïnteresseerd in EdTech en is daarom gaan onderzoeken waar docenten tegenaan lopen. Kinga: “Docenten weten vaak niet wat er fout gaat als studenten een opdracht oplossen. Dat bleek vooral een probleem op de Pabo, waar studenten moeite hebben met wiskunde en de rekentoets. Dat leidde tot het idee voor dit platform. Toen we Ewald ontmoetten, was net het plan geboren om het platform ook beschikbaar te stellen voor andere opleidingen. Het kwam natuurlijk heel goed uit dat hij al zijn eigen stappenplannen had. Daardoor konden we goed testen of het platform ook voor zijn opdrachten geschikt was.”

Haar partner - en mede-oprichter Artur Lõrincz - ging vervolgens met informaticastudenten van Inholland aan de slag om Enlight Ed aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker te maken. De minor User Experience Design (UXD) van Inholland draait om het ontwerpen en verder ontwikkelen van digitale producten en diensten, waarbij de focus ligt op de gebruikerservaring. Artur: “Het was heel fijn dat deze studenten met ons meedachten. Zij snappen goed wat wij aan het doen zijn en wat het platform kan betekenen voor zowel studenten als docenten. De uitdaging was om te laten zien dat het met Enlight Ed gemakkelijker wordt om moeilijke oefeningen te maken. We zijn heel blij met het resultaat en met de aankondiging dat we volgend jaar opnieuw met een groep studenten aan de slag gaan.” 

Onderwijsinnovatie met EdTech 
Educational Technology (EdTech) wordt op veel plekken binnen en buiten Hogeschool Inholland ingezet om ons onderwijs te verrijken. EdTech helpt ons om ons onderwijs te innoveren en flexibiliseren en bereidt daarmee onze studenten voor op de steeds sneller veranderende maatschappij. Omdat we bij Inholland elkaar willen versterken, is het belangrijk om onze kennis en gebruik van deze technologieën met elkaar te delen. In deze serie delen we inspirerende verhalen.

 Wil je zelf een keer zien hoe docenten Enlight Ed inzetten, neem dan contact op met Sanja Leene, communitymanager EdTech bij Hogeschool Inholland.

Pabo-student Guilliano Doelkahar kan het zich nog herinneren. Zijn allereerste keer op een groot podium. Hij was een jaar of negen, er was een miniplaybackshow en hij zong een nummer van Danny de Munck. “Dat was een heel unieke ervaring, heel tof om te doen. Natuurlijk was het een beetje eng, maar het gaf ook een enorme kick.”

Vandaag - achtendertig jaar later - heeft Guilliano een dubbelrol tijdens de Korenbattle in Haarlem. Met Pabo-student Sterre Hillen en een aantal andere studenten is hij verantwoordelijk voor de organisatie. Maar hij heeft ook een klas onder z’n hoede die meedoet aan de wedstrijd. Bij ‘zijn’ groep kinderen van OBS De Peppelaer ziet hij gebeuren wat hij zelf ook heeft ervaren. Hij ziet ze groeien op een podium, hun zelfvertrouwen toenemen.

Fantastische ervaring
“Al tijdens de repetities, drie keer per week, zag ik hoeveel plezier ze eraan beleefden. Natuurlijk heb ik ze verteld dat het straks op een podium voor achthonderd tot duizend man best spannend is, maar vooral dat het een fantastische ervaring wordt die ze nooit meer zullen vergeten. Kinderen die misschien minder goed zijn in taal en rekenen en wél in muziek, krijgen de kans om hier trots op te zijn. Ergens anders in uit te blinken. Je ziet ze glunderen, dat is wat muziek doet.”

Pabo-student Frederieke Spaan kan dit beamen. Ze zat vorig jaar al in de organisatie, maar vindt de Korenbattle zo leuk dat ze er ook dit jaar per se bij wilde zijn. “Het mooiste? Je ziet sommige kinderen helemaal ‘open’ gaan. Zelfs degenen van wie je dat niet direct verwacht. Dat is echt geweldig om te zien! En ja, daar doe je het voor.”

Meer muziek in de klas
Het laten groeien van het zelfvertrouwen van deze kinderen, is één van de uitgangspunten van deze Korenbattle, die voortkomt uit het MuziekAkkoord van ‘Méér Muziek in de Klas’ dat in juni 2021 door meer dan veertig organisaties uit de regio Zuid-Kennemerland werd ondertekend. Voor de organisatie werken de Wereldmuziekschool, Philharmonie Haarlem, Stichting Hart en Hogeschool Inholland Haarlem (vanuit de Pabo) samen. Met groot succes, want het podium staat vol met enthousiaste leerlingen en de zaal zit bomvol trotse (groot)ouders. De liedjes waarvoor ze kozen zijn uiteenlopend: van een spetterend optreden uit Grease en ‘Banaan’ van Jeroen Schipper tot een prachtig lied over vrijheid en een meerstemmige performance over het licht in de Joodse feestperiode Chanoeka.

Voorafgaand aan deze spectaculaire optredens moet natuurlijk eerst de stem opgewarmd worden. Dat gebeurt in de verschillende kleine zalen van de Philharmonie, met hulp van verschillende zangprofessionals. Er wordt geneuried, gestampt en er komt een lied over verschillende fruitsoorten voorbij onder leiding van niemand minder dan zangcoach Michiel Rozendal van Kinderen voor Kinderen.

Dieuwertje Blok
‘Eén groot muziekfeest’, noemt presentatrice Dieuwertje Blok de Korenbattle even later. “Ik ben zelf ook dol op zingen. Maar wat is er nou leuker dan mét elkaar zingen?”. Daar zijn scholieren Fiene Beelen en Faye van Hout (allebei 10 jaar) van OBS De Peppelaer het wel mee eens. Fiene: “Ik zing thuis heel vaak onder de douche”, vertelt ze. Faye vult haar aan: “Maar met z’n allen is natuurlijk veel gezelliger. We hebben zoveel lol gehad met de Korenbattle, al tijdens het oefenen.”

Na alle fantastische optredens en het bijbehorende jurycommentaar is het voor de jury tijd om na te denken over de uitslag. Ondertussen speelt de vijfkoppige studentenband van de Pabo, onder meer een liedje van student en singer/songwriter Mees Klesser. Het heet: ‘Wie is er nou zo stom?’ Het klinkt als een nog-onontdekte nummer 1 hit, waar meester Mees ooit hoge ogen mee zal gooien als hij voor de klas komt te staan.

Kwaliteit
En dan is het tijd voor de uitslag. Een aanmoedigingsprijs voor het energieke Grease-optreden voor basisschool De Globe uit Haarlem. Een voorstelling van Dieuwertje Blok en Jeroen Kramer – bekend van onder meer Het Klokhuis en het Sinterklaas-journaal en vandaag ook in de jury – gaat naar ‘Banaan’ van Basisschool De Paradijsvogel. De bokaal gaat naar de Vrije School Kleverpark met hun Chanoeka-song. “Kwaliteit laat zich niet verloochen”, luidt het juryrapport. En terecht, ze waren geweldig. Maar, zoals Faye van De Peppelaer zegt: “Het gaat niet om het winnen, het is gewoon zo leuk om te doen. Ik hoop dat we volgend jaar weer mogen!”

NH Nieuws heeft een artikel gepubliceerd over de Korenbattle met een leuke video als sfeerimpressie. 

Op de Dag van de Leraar bracht minister Dijkgraaf een bezoek aan toekomstige leraren. Hij kwam langs bij de Pabo van Hogeschool Inholland Den Haag en ging in gesprek met studenten en een aantal docenten.

 Eerst sloot de minister aan bij een leercoachbijeenkomst van studenten van de flexibele Pabo. Daar sprak hij met de studenten over het ‘flexibel studeren’ en het experiment leeruitkomsten. Ook kwam aan bod hoe studenten sturing geven aan hun eigen leerproces en hoe ze leren en werken combineren.

“Allereerst wil ik jullie op deze dag van de leraar feliciteren dat jullie voor dit mooie vak hebben gekozen en straks als leerkracht aan de slag gaan,” begon minister Dijkgraaf zijn gesprek. “Er is niets mooiers dan aan de slag gaan als docent.”

“We hebben met de minister gesproken over meer ondersteuning in de klas en dit ook doorvoeren naar de praktijk. Die ondersteuning hebben we nodig om kwalitatief onderwijs te kunnen bieden aan leerlingen. We hopen hier een verandering in aan te brengen voor de toekomstige Pabo-studenten. De minister luisterde echt en we voelden ons zeker gehoord!”

In gesprek over de overgang van mbo naar de Pabo
De minister sprak vervolgens ook met studenten die eerst het mbo hebben gedaan en nu de Pabo doen, maar ook met studenten die nu nog op het mbo zitten en daar het Pabokeuzedeel volgen. Het gesprek ging over de overgang van het mbo naar de Pabo, de toelatingstoetsen, de instroomeisen en de pilot waarbij mbo’ers geen toelatingstoets hoeven te doen, maar aan de hand van een portfolio laten zien dat ze geschikt zijn om aan de Pabo te beginnen.

Julia van Heck: “Als mbo-student moet je standaard drie toelatingstoetsen maken: aardrijkskunde, geschiedenis en natuur en techniek. Havo- en vwo studenten hoeven deze toetsen niet te maken. Ik vertelde dit aan de minister en daarbij ook dat mbo-studenten net zo goed, als havo- en vwo studenten, hebben aangetoond dat ze een hbo-niveau beheersen. Dat vond hij een interessant onderwerp en wilde daar zeker naar luisteren. De eerste stap is gezet en ik hoop dat hij het nu ook gaat meenemen in de volgende besluiten!”

Minister Dijkgraaf: “Je wordt docent omdat je graag voor de klas wilt. We willen geen onnodige barrières en de Pabo toegankelijk maken. Hoe doe je dat? Ik ben blij met de pilots en experimenten die jullie doen om studenten toe te laten tot de Pabo.”

De gemiddelde tiener leeft met zijn telefoon in zijn handen, maakt voortdurend foto’s en filmpjes. En deelt deze met vrienden. Dat is niet altijd onschuldig. Het verspreiden van (seksueel getint) beeldmateriaal gebeurt ook om iemand - vaak meisjes - reputatieschade toe te brengen. Exposen, noemen ze dat. Krista Schram, associate lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid, onderzocht de impact van dit fenomeen. “Exposed worden heeft grote gevolgen – voor het meisje maar soms ook voor haar familie.” Op 3 november presenteert Krista in de kennissessie ‘Ik gooi je op Telegram’ de resultaten van het onderzoek in Rotterdam-West. Ook is er aandacht voor hoe cultuur van invloed is op exposen, voor de juridische normstelling en het vergroten van weerbaarheid onder meisjes.

Meld je aan voor deze kennissessie bij Inholland Rotterdam.
Zeker als je professional bent in de wijk en met jongeren werkt! 

Aanleiding voor het verkennende onderzoek Ik gooi je op Telegram waren de signalen rondom exposen vanuit de wijkpolitie en het jongerenwerk in Rotterdam-West, én het eerdere onderzoek Exposen exposed dat Krista Schram met lectoren Machteld de Jong en Marnix Eysink Smeets in 2020 heeft gepubliceerd.

Impact van exposen
Krista: “Met dit onderzoek willen we bewustwording creëren over hoe breed dit fenomeen leeft. Hoeveel angst het bij jongeren kan opleveren en wat de impact is. Exposen kan leiden tot schaamte en een laag zelfbeeld. Maar ook tot pesten, intimidatie en (eergerelateerd) geweld. Het heeft effect op hele families, want oneerbaar gedrag kan ook hun reputatie schaden.” Online exposen heeft dus ook offline gevolgen. “Wat je ook ziet is dat meisjes die nog niet ‘exposed’ zijn, de risico’s zoveel mogelijk willen uitsluiten. Ze hangen niet meer met vriendinnen op straat of maken een veilige kledingkeuze. Het is een beperking in hun bewegingsvrijheid en hun veerkracht.”

Geen victim blaming meer
Exposen is een fenomeen dat op jongeren veel impact heeft, maar ook voor ouders en professionals lastig is om mee om te gaan. “De manier waarop we als volwassenen over exposen praten moet anders. We moeten het perspectief verschuiven van het ‘dan had je maar geen foto moeten delen’ - het victim blaming - naar duidelijke grenzen stellen aan het exposegedrag van jongeren”, meent Krista. “Zo is er nu ook een wetsartikel (139Sr Strafbaarstelling wraakporno) aangenomen waarin exposen strafbaar is als je weet dat je daarmee schade berokkent. Zo’n wet biedt ook voor professionals handvatten om exposen te begrenzen.”

Kennis en ervaringen uitwisselen tijdens kennissessie
In de kennissessie wordt dieper ingegaan op deze juridische normstelling, als ook op de culturele invloeden bij exposen en de weerbaarheid van meiden en hun families. Daarnaast is er ruimte om met de aanwezigen kennis en ervaringen uit te wisselen.  “We willen graag in gesprek met professionals”, zegt Krista. “Daarom is er ook tijd ingeruimd voor een rondetafelgesprek waar professionals eigen casussen kunnen inbrengen en adviezen van experts kunnen vragen.”

Het Domein Onderwijs & Innovatie organiseerde woensdag 14 september bij Inholland Haarlem een themamiddag voor Pabo-studenten van de voltijd-, deeltijd-, verkorte deeltijd-, flex- en zij-instroomopleidingen. De middag maakt deel uit van de module GOO (Geïntegreerd Onderwijskundig Ontwerp) en helpt studenten op een creatieve manier onderwijs te ontwerpen dat ze zelf in praktijk kunnen brengen. Vanuit de vijf Pabo-locaties waren ruim 100 studenten fysiek aanwezig. Daarnaast deden studenten uit Rotterdam in een hybride vorm mee.

De module GOO is een onderwijseenheid uit de afrondende fase van de Pabo, waar studenten ruimte voor innovatie, creativiteit en talentontwikkeling krijgen. Uniek is dat de middag voor de eerste keer in samenwerking met het SLO, het landelijk expertisecentrum voor het curriculum, werd georganiseerd. Vanuit het SLO waren experts aanwezig die de studenten zes verschillende workshops aanboden.  

Samenwerking 
Dit is de eerste keer dat de start van de module op deze manier is vormgegeven. “We willen meer aandacht besteden aan creativiteit, het is fantastisch dat het gelukt is om deze workshops vanuit onze samenwerking met SLO te organiseren. Een mooi voorbeeld van hoe er vanuit het opleidingscurriculum bruggen geslagen worden met een expertisecentrum als SLO,” zegt Joëlle Tiebie-Woudstra, één van de organisatoren. 

De studenten zijn enthousiast, “Ik ben blij met de handvatten die we krijgen voor het ontwerpen van onze eigen lessen. Zo kunnen we nog beter inspelen op betekenisvol onderwijs,” zegt Aaron, een deeltijdstudent uit Den Haag. Ook Laila uit Alkmaar is enthousiast. “We horen veel over het SLO, deze opzet is een mooie combinatie. Wat we hier leren, nemen we mee naar onze eigen basisschool of stage om zo een slag naar de praktijk te maken.”   

Ook in het speciaal (basis)onderwijs is er behoefte aan nieuwe leerkrachten. In samenwerking met drie schoolbesturen, Boor, Yulius en Horizon en met de gemeente Rotterdam start Hogeschool Inholland Rotterdam een nieuw traject voor zij-instromers, helemaal gericht op het speciaal onderwijs. “Ik wil graag iets voor deze leerlingen betekenen, ze helpen in hun ontwikkeling,” vertelt eerstejaarsstudent Sanne. “Dat vind ik zo mooi aan het vak en daarom ik heb gekozen voor dit zij-instroomtraject.” 
(foto @Rhalda Jansen Fotografie)

Nieuwe leerkrachten in het speciaal onderwijs kunnen net even wat meer bagage gebruiken om goed voorbereid aan de slag te gaan. Zo wordt onder andere meer aandacht besteed aan diverse stoornissen die een leerling kan hebben en de signalering daarvan. Het nieuwe zij-instroomtraject richt zich specifiek op de praktijk van deze scholen. 

Hogeschool Inholland is en voelt zich verantwoordelijk voor het goed opleiden van toekomstige leerkrachten, zeker in deze tijden van lerarentekorten. “Enerzijds is het van mij een onderwijsdroom die werkelijkheid wordt,” vertelt Elsbeth Veldhuijzen, regiomanager Pabo Inholland Dordrecht en Rotterdam, enthousiast. “Maar nog belangrijker: vanuit de Pabo en de samenwerkende besturen hebben we de handen ineen geslagen om er zorg voor te dragen dat elke leerling een leerkracht heeft die hen kent en ziet. Het lerarentekort is een extra motivatie geweest om dit traject voor het speciaal onderwijs op te zetten.” 

Aftrap door onderwijswethouder Said Kasmi 
Op 1 september trapte onderwijswethouder Said Kasmi (zie foto - © Rhalda Jansen Fotografie) het nieuwe traject af voor de eerste klas van 14 zij-instromers. De pabo van Hogeschool Inholland, Boor, Yulius en Horizon leiden de aankomende leerkrachten gedurende twee jaar op en begeleiden hen. Waarbij ze tijdens de opleiding al voor de klas staan en tegelijkertijd hun lesbevoegdheid halen. 

“Ik sta hier vandaag met trots”, zo sprak onderwijswethouder Said Kasmi de kersverse eerste lichting studenten toe. “Jullie maken straks als juf, of meester hét verschil voor vele kinderen. Jullie zijn de professionals van de toekomst, en die hebben we keihard nodig! Maar ook een groot compliment aan alle samenwerkende partners die de handen ineen hebben geslagen om dit speciale traject mogelijk te maken. Dat verdient het speciaal onderwijs en dat verdienen de kinderen. Veel succes en plezier voor jullie allemaal.” 

‘Ik word later juf’ 
Pabo-student Sanne: “Toen ik klein meisje was zei ik altijd al: ik word later juf. Maar na mijn eindexamen was ik zo klaar met school dat ik eerst iets anders ben gaan doen. Toch is leerkracht worden altijd blijven kriebelen. Het lijkt mij heel mooi om iets bij te dragen bij die kinderen en daarom heb ik ook gekozen voor het speciaal onderwijs. Ik wil graag iets voor ze betekenen, ze helpen in hun ontwikkeling. Dat vind ik zo mooi aan het vak. En daarom heb ik toch de overstap gemaakt om voor de klas te gaan staan.”

Om de 266 kinderen van basisschool Les Marionettes in Kameroen aan beter onderwijs en betere leefomstandigheden te helpen, hebben studenten van de opleidingen Business Studies, Werktuigbouwkunde en de Pabo de afgelopen tijd in kaart gebracht op welke manier dat zou kunnen. De studenten van Inholland Alkmaar en Den Haag presenteerden onlangs hun bevindingen onder de bezielende begeleiding van jubilerend docent Paul Jaspers. Opdrachtgever van het ‘consultancyproject’ is de stichting Orphan Flower. 

Op de school in het Afrikaanse land zijn hard verbeteringen nodig op diverse gebieden. Zo vinden op de school weinig tot geen sportactiviteiten plaats, terwijl beweging van groot belang is voor de ontwikkeling van het kind, op zowel emotioneel als fysiek gebied. De aanbeveling van de studenten is dan ook om in de nabije toekomst gym- en sportlessen te introduceren, waarbij ook Inholland-stagiairs een rol kunnen spelen. 

Ook water is schaars, terwijl er wel een regenseizoen is. Met een goede wateropvang (water harvesting) zou de school al goed geholpen zijn, of wellicht een nieuwe waterput. Verder is er slechts één toilet voor meer dan 200 kinderen, dat zou ook anders kunnen. Met behulp van studenten van de opleiding Werktuigbouwkunde, zouden er mooie projecten gerealiseerd kunnen worden. 

Veldwerk in Kameroen 
Het zijn deze en andere ideeën voor projecten die de studenten onlangs presenteerden bij Inholland Alkmaar, na twintig weken onderzoek naar mogelijke verbeteringen in Kameroen. De noden en wensen zijn daarmee in kaart gebracht en vormen daarmee de basis voor projecten in de toekomst. 

Mooie bijkomstigheid: docent en begeleider Paul Jaspers (Business Studies) besloot om zijn gratificatie van zijn eigen 25-jarige ambtsjubileum aan dit goede doel te doneren. “Het bedrag wordt gebruikt om de meest haalbare verbeter-ideeën de komende tijd te implementeren. Mooi om te zien hoe je met kleine initiatieven de wereld kunt veranderen: als ‘de vlinder met de vleugels die een storm kan veroorzaken’.” 

Inzicht in een wereld waar je normaal niet bij stilstaat 
Ter plaatse in Kameroen zag Paul Jaspers hoe lokale bewoners met heel weinig toch gelukkig kunnen zijn, elkaar helpen en er altijd het beste van maken. Paul: “Studenten hebben vooral inzicht gekregen in een wereld waar ze normaal niet bij stilstaan. Wij draaien hier de kraan open en er is schoon drinkwater. We zetten een schakelaar om en we hebben voldoende licht. In andere delen van de wereld is dit totaal niet vanzelfsprekend.” 

Een project met een lange adem: welke opleidingen doen er mee? 
“Dit is een project met een lange adem, waarin studenten van meerdere opleidingen kunnen samenwerken aan verschillende projecten”, zegt Paul. “Dit kan aantoonbaar voor een win-winsituatie zorgen: de ontwikkeling van de least privilaged landen en social impact-onderwijsprojecten kunnen heel goed hand in hand gaan. Een kans die we vanuit de hogeschool niet hoeven te laten liggen. Vandaar ook mijn oproep: welke opleidingen van Inholland doen komend jaar mee met dit project!?” 

Het project in Kameroen past bij de onderwijsvisie van Hogeschool Inholland dat (hoger) onderwijs veel meer is dan leren. Het draagt ook bij aan persoonlijke en emotionele en duurzame verandering. De huidige student (Inholland-professionals) is hierbij ‘de veranderaar van morgen’ in het streven naar een betere wereld. Inholland draagt zo ook bij aan de Sustainable Development Goals. Deze 17 duurzame ontwikkelingsdoelen vormen een mondiaal kompas voor uitdagingen als armoede onderwijs en klimaatcrisis. 

Geïnteresseerde studenten en/of opleidingen in dit project kunnen contact opnemen met Paul Jaspers.

Dankzij het Nationaal Programma Onderwijs kregen studenten van in Dordrecht kans om deel te nemen aan sessies van Trainingsbureau 12 Waves. Derdejaarsstudenten van  onze Pabo in Dordrecht volgden een compactere en intensievere vorm van het programma 'Young guns.'  Op 25 mei vond alweer de laatste sessie over ‘persoonlijk leiderschap’ plaats. 

 Studenten komen niet alleen naar onze hogeschool om te leren. Ze willen ook onderdeel uitmaken van onze lerende gemeenschap, actief betrokken worden bij hun opleiding en gezien en gehoord worden. Het kabinet maakte met het NPO geld vrij voor het welzijn van studenten en hun binding met onderwijsinstellingen. Dankzij het NPO ontving ook het Domein Onderwijs en Innovatie, tijdelijk financiële middelen om meer hulpmiddelen voor studenten te creëren. 

Ondersteuning 
De 12 Waves sessies  zijn één van de projecten die in het kader van de NPO zijn opgestart. De pilot bestond uit vier sessies die ondersteuning bieden bij het in balans houden van studie, werk en privéleven. Ook dragen de sessies bij aan het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap zodat de studenten voor nu en in de toekomst in staat zijn om doelen te stellen en bereiken. Afhankelijk van de uitkomst van deze pilot wordt gekeken of en hoe dit verder wordt uitgebreid naar andere leerjaren. 

We hopen dat de Dordtse studenten veel baat hebben bij het programma. Hun reacties waren in ieder geval positief: "ik heb veel geleerd, vooral over mezelf, je leert echt nadenken over wat je zelf wilt," geeft een student aan. Een andere reactie was: "dit programma betekent groei voor jezelf."

Meer over het programma vind je op de website youngguns.nl/studenten

Filosoof, schrijver en programmamaker Stine Jensen gaf onlangs een gastcollege over rouw bij de Pabo  van Hogeschool Inholland Rotterdam.  In het interactieve college gaf ze studenten antwoorden op vragen over rouwverwerking, maar zette ze hen ook aan het denken bijvoorbeeld over de: als er een pilletje zou bestaan waardoor je altijd blij zou zijn, zou je die nemen?

Pabo-studenten komen in hun praktijk regelmatig in aanraking met rouw: van kinderen die verdriet hebben dat hun cavia is overleden tot kinderen die rouwen omdat hun ouders uit elkaar gaan. 

Voor een gehoor van verkorte deeltijdstudenten en zij-instromers vertelde zij over de complexiteit van gevoelens. Tegenwoordig is iets leuks of stom zo betoogde zij, de nuance ontbreekt. Zo wisselen bij rouw gevoelens van vreugde en verdriet elkaar vaak af. 

Rouw verschilt ook per cultuur. Rouw is afscheid nemen in algemene zin. “Het is geen punt, maar een verandering van het leven”, zo stelt zij.  

Stine Jensen publiceerde verschillende boeken, onder andere Troostfilosofie. Als filosoof zet ze graag mensen aan het denken: “Ik laat graag mensen de zaal verlaten met meer vragen dan antwoorden."

Doe jij  woensdag 13 april van 9.00 tot 14.00 uur ook mee aan de bijeenkomst van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO)? Met behulp van stellingen en pollvragen willen we met jou in gesprek over studiesucces en plezierig studeren. Als  opleiding Leraar basisonderwijs (Pabo) vinden we het belangrijk om ons extra in te zetten voor een fijne studievoortgang en natuurlijk het welzijn van onze studenten.

Net zoals veel andere scholen en domeinen in Nederland heeft het domein Onderwijs en Innovatie tijdelijk extra geld gehad om meer hulpmiddelen voor studenten te creëren. Denk hierbij aan de studentbuddy’s of aan de Gelukkige Student Academy: voorbeelden van projecten die al succesvol zijn uitgevoerd. Op de vijf Pabo-locaties lopen verschillende NPO-activiteiten. Hou dus goed in de gaten welke activiteiten plaatsvinden of welke hulpmiddelen er op jouw locatie beschikbaar zijn. Vraag ernaar bij jouw studieloopbaanbegeleider of leercoach als je hierover meer  wilt weten.

Insta-stories
Tijdens de bijeenkomst van woensdag 13 april neemt onze studentadviseur Jamee Doesburg, van Inholland Haarlem, de Instagram-stories over. Zij neemt je mee met de opening, de sfeer en beantwoordt zelf ook wat stellingen! Kijk mee met de Instagram-stories via @inhollandpabohaarlem

Laat van je horen!
Een dag om niet te missen dus. Kom langs in de lounge van G0 tussen 9.00 en 14.00 uur! Koffie, thee en koekjes staan klaar.  Of reageer op de Insta-stories. Geef je mening op 13 april!

De FIRST® LEGO® League is een jaarlijkse internationale wedstrijd waar creativiteit en techniek hand in hand gaan. Vanuit Nederland doen er zo’n 800 Nederlandse scholen mee, verdeeld over 32 regiofinales. Zowel uit het primaire (groep 7 en 8) als het voortgezet onderwijs (1^e en 2^e klas). Het thema is dit jaar ‘Cargo Connect’ en de opzet is dat leerlingen een legorobot met elkaar bouwen. Deze moet worden geprogrammeerd, zodat hij zelfstandig een aantal ‘missies’ kan voltooien in een grote bak vol met lego-obstakels. Bijvoorbeeld een parcours afleggen richting een vliegtuig, om daar met de robotarm een knop in te drukken om het laadruim te openen en de vracht te lossen.

Verwondering
Miriam Lof is vanuit Inholland Alkmaar al zes jaar bij het evenement betrokken en raakt eigenlijk ieder jaar alleen maar enthousiaster. “Het is zo mooi om te zien hoe kinderen reageren als dingen lukken. De teamspirit, het samenwerken en vooral het enthousiasme van de kinderen, daar doe je het voor. Of wat te denken van de verwondering bij volwassenen eromheen als ze zien wat de kinderen voor elkaar krijgen. En onze studenten kunnen hun ei erin kwijt. Of dat nu Informatica is, Technische Informatica, Elektrotechniek of Technische Bedrijfskunde. Ook studenten van de Pabo zijn betrokken bij de organisatie van het geheel: vooral in de contacten met de basisscholen. Of door het aanbieden van zij-activiteiten voor kinderen op de dag zelf, wanneer ze niet aan de beurt zijn.”

Informatica-student Kelvin is langs geweest op basisschool De Hoeksteen om de beginselen van programmeren uit te leggen. Een nieuwe ervaring, vertelt hij: “In het begin dacht ik wel: ‘hoe ga ik dat aanpakken? Ik wil zoveel vertellen en hoe doe je dat nou voor een hele klas?’ Wat ik heb uitgelegd is dat je bij programmeren begint bij het einddoel en van daaruit gaat terugdenken en -plannen. En dat je beter één missie voor 100% kan doen dan ‘alles een beetje’. Ik vond het best lastig hoor, maar vandaag met al die klassen vind ik het echt zo leuk: zoveel enthousiasme!”

Enthousiast voor techniek
De Lego League is onder meer opgezet om kinderen te interesseren voor het brede werkveld ‘techniek’. Miriam: “Leerkrachten die daar zelf niet zoveel mee hebben zijn wel eens ‘angstig’ om daarmee aan de slag te gaan. Het fijne hier is dat je een kant-en-klaarprogramma hebt waar je ongeveer 12 weken mee bezig kunt zijn, waarbij je als docent samen met de kinderen kunt leren. We zien dat de motieven van scholen om mee te doen heel erg uiteenlopen. Sommige doen mee vanwege het ‘leren programmeren’, terwijl bij anderen juist de sociaal-emotionele aspecten of het projectmatige aanspreken. De Lego League heeft voor iedereen wel wat.”

Bij de kinderen die in de ‘arena’ staan is ondertussen de spanning van de gezichten af te lezen. In opperste concentratie worden de robots op het speelveld geplaatst. Dat moet heel precies, want een beetje te veel naar links of naar rechts en de voorgeprogrammeerde route klopt niet – waardoor de missie dus mislukt. Eén meisje wordt de spanning teveel. Nadat het in haar ronde niet is gelukt om een missie succesvol af te ronden, komen de tranen en geeft ze de robot aan haar juf: “Ik wil niet meer!” Haar teamgenoten tonen zich begripvol en troosten haar. “Kan gebeuren joh! Straks nog twee kansen!”

Dozen met (minder) lucht
Ook dat is een belangrijk onderdeel van de wedstrijd, vertelt juf Hellen van De Hoeksteen. "Leren samenwerken, het maken van een rolverdeling, ontdekken waar je goed in bent, omgaan met teleurstellingen, het ontwikkelen van probleemoplossend vermogen… Dat kom je allemaal tegen. Op school zijn we al een tijdje bezig met dit project en zodoende ook met het thema transport. Zo hebben onze leerlingen onderzoek gedaan naar de transportsector en oplossingen bedacht voor een probleem in die sector. Zo kwamen ze met het idee van een luikje in de voordeur dat met een QR-code te openen is als mensen niet thuis zijn om een pakje aan te nemen.” Miriam Lof vult aan: “Ik hoorde van een groepje dat meekleurende voorruiten had bedacht, voor als de zon laag staat. Of het idee om dozen te ontwikkelen die je aan kunt passen op het pakket, zodat er minder lucht vervoerd wordt.”

Wie wint de Lego-bokaal?
Als alle klassen drie rondes hebben gespeeld is het tijd voor de prijsuitreiking. Er zijn meerdere bokalen, uiteraard gemaakt van Lego. Onder meer voor samenwerking, robot-design en innovatie. Maar er kan er natuurlijk maar één de winnaar zijn. In Alkmaar was dat Team Groene Kangoeroes en in Haarlem basisschool De Westbroek. Beide teams gaan door naar de Benelux-finale. Ook lijkt het doel om jongeren te interesseren voor techniek, en later misschien te kiezen voor een technische opleiding, geslaagd. Op de vraag of ze het een leuke dag vonden volgt een luid ‘JAAAAAH!’.

Site van school gehackt
Of er kinderen zijn die hier later iets voor hun beroep mee willen doen? Daarop komt een wat voorzichtigere reactie. Al blijkt uit veel beroepen die worden genoemd weldegelijk een technische voorkeur. Zo zegt één jongen dat hij later ethisch hacker wil worden (en hij heeft al eens bijna, zo laat hij zich ontvallen, ‘per ongeluk’ de site van de school gehackt). Een klasgenootje heeft ook wel interesse in deze richting en suggereert dat ze samen bij het digitale team van de recherche kunnen gaan werken.

Als alle kinderen weer naar huis zijn, rest nog het opruimen van de Legotafels en het bij elkaar vegen van gemorste popcorn. Zowel in Haarlem als in Alkmaar een zeer geslaagd evenement en Miriam Lof blikt dan ook tevreden terug: “Het is zulk dankbaar werk, ik ga met pijn in mijn voeten en een grote glimlach naar huis!”

“Elk kind is speciaal en elk kind heeft iets anders nodig”, zegt Pauline van der Kolk, schoolopleider binnen Heliomare Onderwijs. “In het speciaal onderwijs (SO) wordt bepaald gedrag uitvergroot, maar in feite kom je dat gedrag overal tegen, in de hele maatschappij. Dat maakt het SO tot zo’n geweldige leerplek: de vaardigheden die je hier opdoet, kun je ook goed gebruiken in een reguliere klas. Maar wil je dat studenten kiezen voor (een stage in) het speciaal onderwijs, dan moet je wel zorgen dat ze weten dat het bestaat. De Expertdagen waren dus een prachtige kans om ons bij deze studenten in de kijker te spelen.” 

Kennismaking
Joëlle Tiebie-Woudstra is opleidingsdocent pedagogiek/onderwijskunde aan de Pabo van Hogeschool Inholland Alkmaar en de drijvende kracht achter de Expertdagen. “We organiseren deze dagen in het kader van passend onderwijs met het oog op de Wet passend onderwijs die sinds 1 augustus 2014 in werking is getreden en waarbij onderwijsinstellingen een zorgplicht hebben. Onze studenten kunnen in het derde jaar kiezen voor het keuzeonderwijs orthopedagogiek, maar kiezen zij een andere richting, dan komen zij nauwelijks met het speciale kind in aanraking. Het doel van deze Expertdagen was daarom om studenten te laten kennismaken met het speciaal onderwijs, én om inzicht te verschaffen over hoe je bínnen het reguliere onderwijs tegemoet kunt komen aan kinderen met andere behoeftes. Hoe meer kennis van achtergronden, gedragsstoornissen en problemen, hoe beter je als leerkracht kunt inspelen op de individuele behoefte van een kind. Kennis leidt tot begrip, daarbij is elk kind uniek met eigen talenten en juist dat is zo mooi om studenten te laten ontdekken.”

Workshops
Heliomare verzorgde onder meer workshops over moeilijk lerende kinderen, over rouw en verlies, over autisme, inclusie, 21-eeuwse vaardigheden en over het Heliomare-interventieteam dat thuiszittende kinderen weer op de rit probeert te krijgen. Expertspreker Simon Eg vertelde bevlogen over dyslexie, het Emma Kinderziekenhuis-AMC sprak over het zieke kind en consulent Yvonne Vellinga legde uit wat een samenwerkingsverband is en hoe ze vanuit SWV PPO-NK bijdragen aan de ondersteuning van kinderen met een extra hulpvraag op school. “Geweldig om aan de hand van voorbeelden te mogen uitleggen wat we doen. Het leidde tot mooie gesprekken over wat studenten zelf ook meemaken in de dagelijkse praktijk”, aldus Yvonne. 

Leerzame dagen
Volgens Twan Pasterkamp, Pabo-student in Alkmaar én parttime groepskracht bij SO-school Dynamica XL, geven de Expertdagen goed weer hoe het er in de klas aan toegaat. “Ook doe je er contacten op die er echt toe doen! Het speciaal onderwijs is zo leuk, maar de meeste mensen hebben er een verkeerd beeld van. Maar je leert meer begrip en geduld te hebben, kinderen niet meteen in een hokje te duwen of af te schrijven, en te kijken naar wat er wél kan.” Ieder kind heeft het recht om erbij te horen, vinden ook medestudenten Faye en Sanne: “Dit waren leerzame dagen waarbij de praktijk goed naar voren kwam!”

Verdere samenwerking
De Expertdagen waren een eerste stap in de samenwerking met Heliomare en SWV PPO-NK. Joëlle: “Nu gaan we bedenken wat we op langere termijn voor elkaar kunnen betekenen. Heliomare heeft al aangeboden dat studenten die dat willen een aantal middagen mogen meelopen in de praktijk. Dan kunnen ze hun kennis toepassen en zelf ervaren wat je voor die kinderen kan doen. Zou het niet mooi zijn als dit een integraal onderdeel van de opleiding kan worden, zodat alle studenten kunnen kennismaken en oefenen?” Pauline benadrukt dat je de kloof tussen opleiding en de praktijk, en tussen regulier en speciaal onderwijs alleen kan dichten als je wil samenwerken. “Er mag wel wat meer verbinding zijn tussen leerkrachten die hetzelfde vak uitoefenen. We hebben tenslotte allemaal hetzelfde doel voor ogen: het kind vooruithelpen.”

De Pabo-opleidingen van Hogeschool Inholland werken momenteel hard om studentparticipatie uit te breiden. Onder andere door de inzet van studentadviseurs om beleid mee te ontwikkelen en het management te adviseren, en door de inzet van studentcoaches als activiteit in het Nationaal Programma Onderwijs. Drie studentadviseurs van verschillende locaties en een studentcoach vertellen over hun rol en ervaring. Ze hebben allemaal hun eigen verhaal, maar wél hetzelfde doel: studenten helpen. 

Bij de Pabo laten we studenten steeds meer meedenken met de opleiding. Per locatie is er één student die de rol van studentadviseur op zich neemt. Als studentadviseur kun je vanuit het oogpunt van de student bijvoorbeeld input geven of deelnemen aan panelgesprekken. Naast de studentadviseurs hebben we ook studentcoaches en -buddy’s als onderdeel van het Nationaal Programma Onderwijs. Studenten die hulp nodig hebben met hun studie kunnen terecht bij andere studenten die al wat verder zijn in hun opleiding. Op 17 januari 2022 konden studentadviseurs, studentcoaches en -buddy’s deelnemen aan een online studentparticipatiebijeenkomst (professionaliseringsdag). De dag bestond uit een korte kennismaking, meer helderheid over je rol en het laatste onderdeel ging over hoe je goed feedback kunt inzetten. 

Rianne Offerhaus-van Groningen
De studentadviseur van locatie Dordrecht is Rianne (42). Ze zit in het tweede jaar van de duale flexibele Pabo en is moeder naast haar studie. “Na jaren in ons eigen bedrijf te hebben gewerkt, was ik klaar voor een nieuwe uitdaging. Daarnaast heb ik leerkracht altijd al een belangrijk beroep gevonden en vind ik dat ook echt bij mij als persoon passen. Toen de vacature van studentadviseur online kwam, wist ik als aankomende leerkracht dat dit iets voor mij was. In het eerste leerjaar miste ik wat informatie bij het opstarten van de opleiding en liep ik tegen diverse dingen aan. En toen dacht ik: wat is er nou mooier dan dit van binnenuit aanpassen/veranderen? Dat heb ik ook gedaan, want we zijn met de studentadviseurs van alle vijf de locaties bezig met een advies aan het DMT over een locatie-overstijgende handleiding voor jaar één tot vier. Ook zijn we bezig met een advies over keuzeonderwijs/profilering. Het meedenken over de kwaliteit van de opleiding om het onderwijs voor de student te verbeteren geeft mij een voldaan gevoel. Tijdens vergaderingen wordt er regelmatig gevraagd naar mijn mening of feedback, vanuit de positie van de student. Dan wordt er gevraagd: hoe zie jij dat voor je of lopen de studenten daar ook tegenaan? Je wordt als studentadviseur écht serieus genomen.”

Lisanne Schippers
Lisanne (21) zit in het derde jaar van de voltijd Pabo. Sinds dit schooljaar is zij studentadviseur voor de locatie Rotterdam. “Ik wilde graag wat doen voor mijn opleiding - daarnaast ben ik ervan overtuigd dat het heel belangrijk is om verbonden en betrokken te zijn bij je opleiding. Als de studentparticipatie hoog is, dan willen studenten daadwerkelijk wat bijdragen. En dat is alleen maar goed voor de voortgang van hun studie.” 

 “In mijn korte tijd als studentadviseur merkte ik dat studenten in de praktijk niet zo snel naar een docent stappen met een mening. Dus daar kom ik om de hoek kijken. Studentadviseurs kunnen bijvoorbeeld studenten op een laagdrempelige manier helpen en tegelijk het studieproces verbeteren. Voor een docent is het soms lastig om te kijken naar een situatie vanuit het oogpunt van een student. Wij, als studentadviseurs, kunnen dat perspectief goed bieden. We werken bijvoorbeeld locatiegericht mee aan panelgesprekken. Uit die gesprekken halen we weer informatie, waarmee we denken de opleiding op verschillende onderdelen te kunnen verbeteren. Met deze informatie gaan we in gesprek met de kwaliteitsmedewerker en zo vinden er hopelijk veranderingen in de kwaliteit van onderwijs plaats.” 

Ferry de Ruijter
Voor Ferry (38) is zijn rol als studentadviseur nog nieuw. In de tweede week van januari 2022 is hij voor locatie Alkmaar aan het werk gegaan. Ferry zit in het tweede jaar van de Pabo deeltijd en heeft hiervoor twintig jaar als kok in de keuken gewerkt. Na al die jaren was het tijd voor iets nieuws. “Na de les hoorde ik dat ze nog een studentadviseur voor onze locatie zochten. Dat leek mij wel wat; ik vind het erg leuk om bepaalde dingen beter te maken en mee te denken. Ook wil ik graag studenten die op een latere leeftijd weer zijn gaan studeren, zoals ikzelf, handvatten bieden tijdens de opleiding. Gelukkig kan ik dat nu. Elke studentadviseur heeft een thema gekregen waar hij zich op gaat richten. Voor mij is dat: samen opleiden. Binnenkort zijn de panelgesprekken en dan kan ik daarin meepraten over mijn thema. Ook ben ik betrokken bij de nieuwe inrichting van het studieloopbaantraject. Dat zijn een paar mooie projecten om mee te starten als studentadviseur.”

Deedee Dienske
Deedee Dienske (18) is studentcoach en zit in het tweede leerjaar van de voltijd Pabo in Haarlem. Ze zag de oproep voor studentcoach voorbijkomen en bedacht zich dat ze het zelf ook wel handig had gevonden om hulp te krijgen van iemand die al een jaar Pabo had gedaan. Daarnaast vindt Deedee het altijd leuk om mensen te helpen, vandaar dat ze ook leraar wil worden. “Naderende tentamens of planningen maken: ik heb het zelf allemaal meegemaakt en doe het nog steeds. Voor mij ging het best makkelijk, maar ik snap wel dat het voor studenten lastig is. Daarom wil ik ze helpen met de voorbereiding van een verslag of tentamen. Studenten horen via hun mentor wanneer de andere studentcoaches en ik een bijeenkomst inplannen. Als ze hulp van ons willen, dan kunnen ze zich via de mail bij aanmelden. Tot nu toe krijg ik elke dag wel één mail van een student om een afspraak in te plannen. Mede daardoor zie ik dat de hulp van de studentcoaches echt effectief is!”

Pabo Inholland Rotterdam is dit schooljaar gestart met Learning Labs 2.0. Een vernieuwende onderwijsvorm waarbij Pabo-docenten en (basis)schoolopleiders studenten samen opleiden in de praktijk. Studenten uit jaar 1 en 2 volgen zowel lessen op de Pabo als op een basisschool in de buurt.

“Het Learning Lab is een fijne manier om te beleven hoe het echt is op het basisonderwijs”, zegt Rowena, eerstejaarsstudente Pabo Inholland Rotterdam. “Hier oefen je samen wat je tijdens je stage zelfstandig moet doen. Je leert van elkaar en doet inspiratie op en ook zie je hoe bijvoorbeeld de leerkrachten zelf voor de klas staan. Je voelt je voorbereid en doet belangrijke inzichten en vaardigheden op, zodat je straks niet met je handen in het haar hoeft te staan.”

Zachte landing
In de Learning Labs verbinden studenten de theorie van de Pabo direct aan de praktijk van de basisschool. “We merkten dat studenten soms lastig de koppeling konden maken van theorie naar praktijk”, zegt Sjoerd van Santen, coördinator van de Learning Labs vanuit Inholland Rotterdam. “Daarom bieden we nu Learning Labs 2.0 aan, een doorontwikkeling van de eerdere versie die we vanaf 2017 hebben aangeboden. Het houdt in dat studenten op maandag en dinsdag gewoon colleges volgen op de hogeschool, maar op woensdagen krijgen ze les in klein groepsverband op een van de deelnemende scholen. Daar worden de studenten begeleid door een studieloopbaanbegeleider (vanuit de Pabo) en een schoolopleider (vanuit het basisonderwijs). De donderdag is dan gereserveerd voor de stage en op vrijdag is er ruimte voor zelfstudie of overleg met een studentbuddy in het Studiecafé.”

Gaby Verhoeven is de studieloopbaanbegeleider in het Learning Lab van de Prinses Margrietschool: “Het is de bedoeling dat de studenten hier in een ontspannen, laagdrempelige setting al vroeg ervaren hoe mooi het is om voor de klas te staan. Samen bekijken we eerst kort de instructievideo van de Pabo-docent, met daarin de belangrijkste theorie uit de lessen. De studenten bespreken en oefenen vervolgens onderling de opdrachten, daarna gaan ze de klas in. Het is een zachte landing in de praktijk, waar ze elkaar in alle rust kunnen observeren en waar ook veel ruimte is voor vragen en feedback.”

Samen opleiden
‘Samen opleiden’ vindt plaats in het kader van de Brede Opleidingsschool, een samenwerking tussen Pabo Inholland Rotterdam en onder andere de schoolbesturen Stichting Kind en Onderwijs en PCBO Rotterdam-Zuid. Het onderwijsprogramma wordt gezamenlijk opgesteld en het duo van schoolopleider/studieloopbaanbegeleider bekijkt hoe zij die inhoud een plek kunnen geven binnen de kaders van de school. Daarin is er aandacht voor vakinhoud, onderzoek, studieloopbaanbegeleiding en intervisie op de praktijk.

“Als basisschool krijgen we nu echt de mogelijkheid om bij te dragen aan het opleidingsproces van de student”, zegt Ingrid Veerman, schoolopleider vanuit de Prinses Margrietschool. “Wij kunnen de theorie van de Pabo praktisch zinvol maken. Dat maakt het onderwijs krachtiger en het onderwijsaanbod rijker. Bovendien is er in de Learning Labs ruimte om stil te staan bij onvoorziene situaties in de klas of op school. Hoe ga je bijvoorbeeld om met een boze ouder? Wat doe je als er een ongeluk(je) gebeurt? Om die praktijkbeleving te kunnen meegeven, dat is zo waardevol. Maar het belangrijkste is misschien wel dat we op deze manier de student een eerste positieve ervaring in de praktijk kunnen bezorgen. Want dat is wat we willen: dat de Pabo-studenten al in een vroeg stadium voelen wat het beroep van leerkracht inhoudt, dat ze zien waarvoor ze het doen. Dan is het ook makkelijker doorzetten wanneer het later in het traject eens even tegenzit.”

Goede oefening
“Natuurlijk hangt niet alles af van enkel die woensdagen”, vult Sjoerd aan. “Maar op het moment dat we meer in samenhang met elkaar een onderwijsprogramma weten neer te zetten, leidt dat tot minder uitval en een hoger studierendement. Daarmee creëer je meer goede leerkrachten en meer blije studenten.” Voor Ilona, eerstejaars Pabo-studente, is er geen twijfel mogelijk: hoe meer koppeling tussen theorie en praktijk hoe beter. “Samen brainstormen, dingen voorbereiden en dat dan in de klas mogen uitvoeren, dat is zo’n goede oefening. Ik ben lange tijd bang geweest om aan deze opleiding te beginnen, maar ik ben nú al zo blij met mijn keuze. Deze vorm van onderwijs, waarin je in een veilige setting heel rustig de theorie in de praktijk leert, dat past ontzettend goed bij mij!”

Schrijver en hoogleraar Bas Haring gaf eerstejaarsstudenten van de Pabo Inholland Rotterdam begin deze week een aanstekelijke inleiding in filosoferen in de basisschool. Bas Haring, bekend van het jeugdboek 'Kaas en de evolutietheorie' en bijdragen aan onder andere 'Klokhuis', liet de studenten zien hoe kinderen redeneren en zo tot vaak verrassende inzichten komen. De gastles maakte deel uit van een themamiddag over filosoferen in de klas.

Bas Haring maakte met een veelheid aan korte prikkelende verhalen duidelijk dat filosoferen met kinderen aankomt op spelen met hoe we denken én kinderen leren consequent en juist te redeneren. Hij liet zien dat het laatste helemaal niet te hoog gegrepen is voor kinderen, ook voor de jongste kinderen in school niet. Filosoferen is kinderen uitnodigen tot creatieve denkprocessen, maar het is niet zomaar wat doen, redeneerde Bas Haring. Je mag en moet ook streng zijn waar het gaat om het redeneren. Je moet leerlingen steeds de goede wedervragen stellen en zo laten zien hoe hun eigen redeneringen tot stand komen. Als een leraar dat doet, kunnen zelfs de jongste leerlingen uitblinken en hun leraar verrassen met hun spitsvondigheid.

‘Waarom hebben katten wel, en metro’s geen staart?’
De studenten stelden in de gastles diverse vragen vanuit eigen ervaringen als aankomende leerkracht (en ouder). Bijvoorbeeld of het mogelijk is over pesten te leren door te filosoferen en wat je het beste kunt doen bij de vraag “waarom katten wel- en metro’s geen staart hebben”. Ook waren de studenten nieuwsgierig naar hoe je je onderwerpen voor filosofielessen kiest en welke vragen geschikt zijn. Bas Haring liet met korte videoclips bij de methode 'Filosoferen met Bas Haring' zien dat filosoferen niet veel tijd vraagt. Het is juist goed om het regelmatig kort aan te bieden in de klas. Het gesprek hoeft niet helemaal klaar te zijn. Sterker, je bent met een vraag nooit klaar en antwoord op de vraag is bijzaak. Het zijn de vragen die tellen.

Na afloop van het college gingen de studenten in groepen aan het werk met het ontwerpen van een korte les voor hun praktijkklas. De vakdocenten levensbeschouwing van de Pabo, Anja Sorber en Pieter Snel, begeleidden de studenten bij deze uitdaging.

‘Wat mij betreft is dit voor herhaling vatbaar’
Student Michel is enthousiast over de praktische inhoud van de gastles. Hij heeft een goed idee gekregen van wat filosofie is en hoe hij het zou kunnen toepassen. Michel: "Wat mij betreft voor herhaling vatbaar, voor meerdere vakgebieden relevant." Voor zijn groep 5 is hij aan het werk gegaan met een filosofieles over de vraag of je altijd moet willen winnen bij sport. Michel: "Het mooie aan filosoferen in de klas vind ik dat het niet draait om goed of fout, maar dat je met de kinderen op zoek gaat naar verschillende invalshoeken voor een thema of vraagstuk waarbij iedereen mee kan doen."

Aan het einde van de middag gingen de studenten naar huis met een kant-en-klare les ‘in de tas’. Met de introductie van het werken met leeruitkomsten hebben studenten een veel grotere vrijheid in de vorm waarin ze aantonen dat ze leerkrachtvaardigheden beheersen. Voor levensbeschouwing gaat het erom dat de studenten als aankomende leraren in staat zijn de dialoog in hun klas te bevorderen. Deze middag over filosoferen had tot doel om de studenten samenwerkend te laten nadenken over de meerwaarde die een filosofisch gesprek in de klas kan hebben.

Student Fleur: "Door de gastles ben ik enthousiast geworden over het vak en weet ik beter wat het inhoudt. Bij filosoferen is er geen eindantwoord wat correct is en hoeft daardoor het gesprek ook niet veel tijd in beslag te nemen. Doordat ik dit weet, ga ik zeker vaker van dat soort gesprekjes voeren in de klas!"

Binnen het basisonderwijs is er veel discussie over de reken-wiskundeprestaties van leerlingen. Hoe kunnen we die verbeteren? Je kunt je dan als (aankomend) leraar richten op goede antwoorden en hoge toetsscores. Het proefschrift van Jorine Vermeulen waarop zij 6 oktober is gepromoveerd, vraagt juist aandacht voor hoe kinderen tot hun antwoord komen. Jorine is lerarenopleider en onderzoeker bij de onderzoekslijn De Pedagogische Opdracht. Haar onderzoek geeft inzicht in het reken-wiskundig denken van jonge kinderen. Daarmee kunnen leraren passend onderwijs bieden dat aansluit op het denkniveau van de leerlingen. Een actueel inzicht dat ze als lerarenopleider graag doorgeeft aan haar pabo-studenten.

Jorine is lerarenopleider rekenen-wiskunde aan de opleiding Leraar Basisonderwijs (pabo) van Inholland. Haar promotieonderzoek is verbonden aan de Universiteit Twente en aan het Cito. Daarin onderzocht ze hoe je op een effectieve manier kunt achterhalen hoe een leerling in groep 5 gedacht heeft bij het oplossen van optel- en aftrekopgaven. Door te achterhalen hoe een leerling denkt, kan de leraar beter aansluiten op de onderwijsbehoeften.

Visueel maken hoe leerlingen denken
Het eerste deel van het onderzoek gaat over de lege getallenlijn. De getallenlijn is voor sommige leerlingen een geschikt instrument om visueel te maken hoe leerlingen van optel- en aftrekopgaven oplossen. Leerlingen moeten volgens Jorine ook leren praten over hoe je iets oplost en welke strategie is gebruikt. Dat praten stimuleert hun reken-wiskundig denken, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van hun probleemoplossend vermogen.

Cruciale rol voor leraren
De vaardigheid om je oplossing te verwoorden, is volgens haar onmisbaar om deel te nemen aan het vervolgonderwijs en straks in de samenleving. “Uiteindelijk gaat rekenen-wiskunde niet per se over het goed kunnen uitrekenen van kale sommen, maar om het functioneren in de maatschappij. Leraren spelen een cruciale rol om kinderen te helpen verwoorden welke strategie ze hebben gebruikt. Diagnostische opgaven om dit strategiegebruik te meten, helpen een leraar bij het voeren van klassikale gesprekken over strategiegebruik.”

Verrassend
In het tweede deel van het promotieonderzoek heeft Jorine gekeken naar welke soort opgaven ze kon ontwerpen om bepaalde fouten in groep 5 boven water te krijgen. Zo’n fout is bijvoorbeeld de zogeheten overbruggingsfout. Een leerling wil 83 - 57 = splitsend oplossen: via 80 - 50 = 30 en 7 - 3 = 4. Tot slot telt hij de tussenantwoorden op: 30 + 4 = 34. Maar de leerling heeft de eenheden 3 en 7 omgewisseld om het tekort aan eenheden op te lossen.

Een van de opvallendste dingen uit het onderzoek is dat deze fout verhoudingsgewijs vaker voorkomt bij leerlingen die goed kunnen rekenen. Jorine: “Dat komt doordat ze in groep 5 een ontwikkeling doormaken waarbij ze hun getalbegrip uitbreiden. In mijn proefschrift laat ik zien dat juist leerlingen met hoge scores voor rekenen en wiskunde iets in hun getalbegrip aan het ontwikkelen zijn, maar dit nog niet in hun strategiegebruik kunnen toepassen. Deze rekenfouten geven leraren belangrijke informatie voor het ontwerpen van hun lessen.”

Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders
Inmiddels is Jorine bezig met een onderzoek voor de onderzoekslijn De Pedagogische Opdracht. Voor Inholland onderzoekt ze hoe lerarenopleiders in het geven van feedback beter kunnen aansluiten bij het leerproces van studenten. Jorine: “Als lerarenopleider probeer ik via mijn feedback aan studenten de verbinding te maken tussen het leren van kinderen, het leren van studenten en mijn eigen professionele ontwikkeling. Mijn keuze om nu onderzoek te doen binnen De Pedagogische Opdracht is omdat ik dan dichter bij het basisonderwijs sta, het werkveld waarmee wij als pabo samenwerken.”

Ook in het speciaal (basis)onderwijs is er een nijpend lerarentekort en daarom start het bestuur van De Haagse Scholen in samenwerking met de Pabo van Hogeschool Inholland Den Haag een zij-instroomtraject voor het speciaal basisonderwijs. Er bestaat, vanuit deze samenwerking, al jaren een goedlopend zij-instroomtraject voor het reguliere basisonderwijs. Het is echter bekend dat leerkrachten in het speciaal onderwijs net even wat meer bagage nodig hebben om goed voorbereid aan de slag te gaan. Het nieuwe zij-instroomtraject richt zich dan ook specifiek op de praktijk van deze scholen.

Schrijnend tekort aan leerkrachten
Het lerarentekort loopt verder op en de zorgen over de impact op onze kinderen zijn groot. En terecht, want in sommige wijken krijgen kinderen soms een dag helemaal geen les omdat er geen leerkracht beschikbaar is. Extra schrijnend is het lerarentekort voor leerlingen in het speciaal onderwijs waar een schooldag vaak zorgt voor de nodige structuur en houvast. Voor Pabo Den Haag is het nieuwe traject daarom een logisch vervolg op de reeds bestaande samenwerking met De Haagse Scholen. “Het tekort aan leerkrachten gaat ons aan het hart, we zien het als onze maatschappelijke opdracht om alles te doen wat we kunnen om te voorkomen dat kinderen naar huis worden gestuurd omdat er geen juf of meester is. Zeker voor de doelgroep speciaal onderwijs is dat onacceptabel,” aldus opleidingsmanager Gert Mallegrom van de Pabo aan de Theresiastraat in Den Haag.

Trots op eerste lichting zij-instromers
Op 30 september was de aftrap voor de eerste klas van veertien zij-instromers in dit nieuwe traject. Pabo Den Haag en De Haagse Scholen zullen deze aankomende leerkrachten gedurende twee jaar begeleiden en opleiden waarbij ze tijdens de opleiding al voor de klas staan en tegelijkertijd hun lesbevoegdheid halen. Bovenschools directeur van De Haagse Scholen Theo Kosterink is blij met het nieuwe traject: “Wij hebben onder onze vleugels acht scholen voor speciaal (basis)onderwijs in Den Haag en ervaren de pijnlijke gevolgen van het tekort aan leerkrachten. We moeten echt alles op alles zetten om de roosters rond te krijgen. We zijn heel blij met en trots op onze nieuwe collega’s in het zij-instroomtraject.”

Warm welkom
Zij-instromers Laura (foto) en Marleen zijn ook heel blij met hun nieuwe stap. “Vanaf dag 1 beschouwden de kinderen mij als juf. Heel gaaf om meteen zo geaccepteerd te worden! Ook het team op de De La Rey school gaf mij een warm welkom. Ik voelde mij meteen thuis en ben nu al blij met mijn carrièreswitch!”, vertelt Laura Dijkerman. Marleen de Jongste vult aan: “Het mooiste is een bijdrage te mogen en kunnen leveren aan de ontwikkeling van een kind.”

Dordrecht Academy krijgt van het ministerie van Onderwijs groen licht om per 1 september 2022 van start te gaan met vijf nieuwe Associate degrees in Dordrecht: Engineering, Logistiek Management, Business Studies Logistiek, Integraal Bouwmanagement en de Ad Pedagogisch Educatief Professional. Dordrecht Academy is een samenwerkingsverband van drie hogescholen (Hogeschool Rotterdam, Inholland en Christelijke Hogeschool Ede) en ROC DaVinci College. In samenwerking met het werkveld bieden zij Associate degrees en andere opleidingsroutes aan voor jonge hoogopgeleide professionals die hard nodig zijn in de regio. 

Het besluit van het ministerie van OCW komt na een positief advies van de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs (CDHO). De CDHO vindt dat de nieuwe opleidingen goed aansluiten op de regio en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.  

De regionale arbeidsmarkt in de Drechtsteden, waar techniek, logistiek, (water)bouw, zorg en onderwijs dominante sectoren zijn, staat onder druk. Hoger geschoold personeel is in deze sectoren moeilijk te vinden. Dordrecht Academy, een initiatief dat is ontstaan vanuit Programma Hoger Onderwijs Drechtsteden, vervult een sleutelrol in het terugbrengen van die spanning op de arbeidsmarkt.  

‘Mooi aanbod voor professionals die hard nodig zijn in de regio’ 
Onder de vlag van Dordrecht Academy bieden drie hogescholen (Hogeschool Rotterdam, Inholland en Christelijke Hogeschool Ede) en ROC DaVinci tweejarige hbo-opleidingen (Associate degrees) aan die helpen die tekorten terug te dringen. “De opleidingen die nu zijn goedgekeurd zijn ontwikkeld vanuit een krachtige samenwerking met werkgevers. Het advies van de CDHO bevestigt dat we met onze opleidingen de professionals gaan opleiden die hard nodig zijn in deze regio”, aldus Erwin van Braam, programmadirecteur Hoger Onderwijs Drechtsteden. “Vanaf 2022 starten we met dit palet aan opleidingen. Ik verwacht dat we de jaren daarna het aanbod gestaag zullen uitbouwen.” 

Opleidingen op maat 
“We brengen het beste uit meerdere werelden samen in Dordrecht Academy”, reageert Huug de Deugd, lid van het College van Bestuur van Hogeschool Inholland. “Zo kunnen studenten bijvoorbeeld studenten de kracht ervaren van de verbinding van Business Studies Logistiek van Hogeschool Inholland en de opleiding Logistiek Management van Hogeschool Rotterdam. Zij ervaren straks één brede logistieke opleiding waarin zij zelf, of in samenspraak met hun werkgever, keuzes maken over de te volgen onderdelen.” 

De Deugd vervolgt: “Met onze samenwerkingspartners gaan we ervoor om het meest innovatieve en samenwerkingsgerichte onderwijs van Nederland neer te zetten. We hebben zo een mooi antwoord op de grote vraag naar hbo-professionals in deze regio. Dat we dit samen met collega-instellingen én het werkveld doen is bijzonder en uitdagend. Voor ons is het bovendien een mooie kans om voort te bouwen op contacten in de regio Drechtsteden. Zo kunnen we nog beter inspelen op de vragen die er leven.” 

Belangrijke stap voor de toekomst van de regio 
“Dit is een enorm belangrijke stap voor de toekomst van onze regio. Ik ben heel blij dat Dordrecht Academy nu groen licht heeft gekregen van OCW”, zegt Peter Heijkoop, wethouder Onderwijs. “De Drechtsteden hebben deze Ad-opleidingen keihard nodig. Meer hoger onderwijs helpt niet alleen om de tekorten op de arbeidsmarkt te bestrijden, maar ook om jonge mensen te blijven binden aan onze stad.”  

Dat het ministerie deze samenwerking heeft goedgekeurd stemt ook Ron Bormans, voorzitter College van Bestuur van Hogeschool Rotterdam, tevreden: “Het is mooi dat ook het ministerie de potentie van deze unieke samenwerking ziet en de opleidingen heeft goedgekeurd. Doordat hogescholen samen met Da Vinci College, de werkgevers in de regio en gemeente Dordrecht de schouders eronder zetten kunnen we  toekomstperspectief bieden aan de jongeren en reeds werkende professionals. Dat is een grote bijdrage aan de vitaliteit van onze economische en maatschappelijke sectoren.”  

 Het opleidingsaanbod van Dordrecht Academy bestaat per 1 september 2022 uit:  

• Ad Engineering 

• Ad Integraal Bouwmanagement  

• Ad Logistiek Management  

• Ad Business Studies Logistiek (vanuit Inholland) 

• Ad Pedagogisch Educatief Medewerker 

• Ad Sociaal Werk in de Zorg (wordt nu reeds in Dordrecht aangeboden door Christelijke Hogeschool Ede en start in september 2021 met 64 studenten) 

Naast Dordrecht Academy is er het project Career Boost. Dit biedt studenten de mogelijkheid om stages en afstudeerprojecten uit te voeren bij het Dordtse en regionale bedrijfsleven. Op dit onderdeel doet ook Avans Hogeschool mee.  

  Meer informatie kun je vinden via www.phod.nl en www.dordrecht.academy. 

"Er lopen hier zes eerstejaars en zes tweedejaars tegelijk stage", vertelt Eva. "Daarnaast hebben we gezamenlijk een praktijkdag, samen met de instituutsopleider van Inholland en de schoolopleider van Panta Rhei. Daar hebben we bijvoorbeeld studieloopbaanbegeleiding, contact met onze mentor, het doornemen van theorie en peerfeedback. Verder bespreken we alles wat op dat moment speelt en waar we tegenaanlopen. En we zitten in een gebouwtje tegenover de stageschool, dus we kunnen gemakkelijk even oversteken. Bijvoorbeeld om aan de slag te gaan met je leerwerktaak. Denk aan ‘omgaan met groepsdynamiek’, waarbij je observeert hoe verschillende docenten daar in de klas mee omgaan. Het mooie van de Opleidingsschool is dat we voor zulke dingen altijd bij iedereen het lokaal binnen kunnen lopen, omdat je eigenlijk stage loopt op de hele school. Het geeft ook een veel breder beeld van hoe verschillende docenten werken."

Er doorheen gesleept
Binnen het leerteam delen studenten makkelijker waar ze moeite mee hebben en kunnen ze elkaar daarmee helpen. Mitchell: "Een goed voorbeeld is dat ik in het eerste half jaar van mijn stage in groep 3 tegen een paar obstakels aanliep. Ik had moeite met orde houden en de lessen liepen niet. Dat vertelde ik op de praktijkdag en daar hebben we het met elkaar over gehad. Het is fijn om dat te kunnen delen en te horen hoe anderen dat zouden aanpakken of je daarbij kunnen helpen. Zo ben ik op een ruildag meegegaan met de stagiair van groep 5, waar het wel lukte om orde te houden. Dus ik had wel de tools in huis, alleen werkte het bij mijn eigen stageklas niet. Mijn praktijkbegeleiders wisten waar mijn kracht lag en wat mijn zwakte was en konden zo tips geven hoe ik dat in groep 3 in kon zetten. Zo hebben ze me er echt doorheen gesleept, anders was ik waarschijnlijk al gestopt met de opleiding."

"Andersom is het zo dat docenten die wij hebben geobserveerd, ook daadwerkelijk wat doen met de feedback die wij hen geven. Of met onze bijdrage op de casussen die op de praktijkdag worden besproken. Verder was het heel prettig dat de school voor ons een soort sociaal vangnet was in coronatijd. Zo zagen we tenminste nog wat studiegenoten en hadden we tussen de schoolactiviteiten door informeel contact, dat heb ik wel gemist bij het online onderwijs. Het was echt het uitje van de week om hiernaartoe te gaan."

Heen en weer peddelen
De kracht van collectief leren, het is een punt dat Mitchell en Eva meerdere keren benoemen. Eva: | Ik volg de versnelde variant van de Pabo, wat inhoudt dat ik jaar 2 en 3 in één studiejaar doe. Na drie maanden stage in groep 8 ging ik daarom over naar groep 4. Alleen was ik nog bezig om wat dingen in groep 8 af te ronden en zodoende moest ik veel heen en weer peddelen. Dat gaf onrust, bij mij maar ook bij de kinderen. Een jongetje was me vervolgens zó aan het uittesten, dat de rest van de klas daar in meeging. Zo kwam ik niet toe aan de klas leren kennen, structuur krijgen, orde houden, enzovoorts. Ik had nog nooit eerder moeite gehad met orde houden en dacht 'hoe kan dit?!'."

"Toen we dat bespraken gaf een andere student, die deze klas al kende, de tip om juist in de band met die ene jongen te investeren. Het was in het begin even zoeken naar momenten waarop ik hem complimenten kon geven, maar het lukte en geleidelijk aan hebben we een band opgebouwd waardoor het in die groep uiteindelijk heel goed is gelopen. Heel fijn om zo’n ‘eenvoudige’ en praktische tip te krijgen die zo goed werkt. En een mooi moment van zelfreflectie."

Bij elkaar blijven
Hoewel Eva dus al een paar maanden in groep 4 stond, werd ze ook nog gevraagd voor het traditionele slotkamp van groep 8. Nauwelijks terug daarvan, stonden de deadlines voor de deur om alles in te leveren om het studiejaar goed en tijdig af te ronden. Dat lukte zowel Eva als Mitchell, en de twee zijn vol vertrouwen dat ze verdergaan naar het volgende studiejaar. Voor Mitchell is dat het derde jaar, voor Eva het vierde en laatste jaar. Mitchell: "Er wordt gekeken of we als groep bij elkaar kunnen blijven bij een andere school binnen Fedra, de scholengroep waar Panta Rhei onderdeel van is. In ieder geval willen we allebei verder binnen het concept van de Opleidingsschool."Eva: "Dit eerste jaar was natuurlijk een pilot en soms was het een beetje zoeken en aftasten hoe alles aangepakt moest worden. Maar ik vind deze manier van stagelopen zeker een meerwaarde hebben ten opzichte van de individuele stage en ik weet zeker dat als hier twee andere studenten geïnterviewd werden, die hetzelfde hadden gezegd. Het klinkt misschien een beetje slijmerig, maar dit is gewoon een heel fijn opleidingssysteem. En het is extra leuk dat we zo’n hechte groep hebben, wij gaan deze zomer zelfs met zijn zessen op vakantie!"

"Met adaptieve professionals bedoelen we dat onze leraren-in-opleiding veel tools in hun rugzak krijgen, zodat ze zich aan kunnen passen aan de verschillende behoeften van leerlingen en de groep die ze voor zich hebben", vertelt Lisa Kramer van Inholland Haarlem. Lisa is samen met Mieke Alkemade (scholengroep Stichting Fedra) programmaleider van de Opleidingsschool IJmond. "Bij een ‘normale’ Pabo-stage zit je één klas en kom je de leraren alleen in de koffiekamer tegen. In deze nieuwe opzet heb je nog steeds die vaste stagedag, wat belangrijk is om een band op te bouwen met de kinderen. Daarnaast is er een opleidingsdag, waarop studenten van klas naar klas kunnen ‘hoppen’ zodat ze zien hoe verschillende leerkrachten te werk gaan. Kijk je bijvoorbeeld naar effectief leerkrachtgedrag, wat zie je dan in de ene en wat in de andere klas? Om vervolgens te bedenken: wat past bij míj? Er is niet één manier van goed lesgeven, je moeten kunnen switchen daarin."

Lokaalhoppen
Het ‘lokaalhoppen’ en het opengooien van de deuren geeft veel reuring, zo vult Mieke Alkemade aan. "In eerste instantie werd er vanuit docententeams ook wel wat argwanend gekeken hoor. 'Wat gebeurt er als al die studenten onze school in komen hollen?'. Daarbij is het best spannend voor leerkrachten om de deuren open te zetten. Maar er kwam eigenlijk al snel veel energie los. Dat zit hem heel erg in het collectief leren. Buiten het feit om dat studenten leren, leer jij als leerkracht ook. Wat ik verder terug hoor is dat het in de koffiekamer regelmatig gaat over onderwerpen waar de studenten mee bezig zijn, denk aan didactiek of groepsdynamiek. Over zulke zaken komt echt teambreed een gesprek op gang."

"Als leerkracht of stagiair krijg je de hele dag feedback van de kinderen. Alles wat zij doen, is feedback voor jou. Als een groep orde verstorend gedrag vertoont en in de gordijnen hangt, is dat mogelijk een gevolg van jouw eigen handelen. Door veel bij elkaar in de klas te kijken, maak je het makkelijker om gezamenlijk te overleggen: wat maakt in mijn gedrag dat de kinderen in de gordijnen gaan hangen en wat kan ik anders doen, zodat dit niet meer gebeurt? De kracht van de Opleidingsschool is dat je het daar met andere studenten, docenten en de begeleiders over kunt hebben. Maar dat je ook met elkaar kunt experimenteren: wat zou er wél werken, zullen we dat eens uitproberen - en moet ik dat uitproberen of kan een ander dat beter doen?"

Kwaliteit en flexibiliteit
Bijkomend voordeel is dat de stage geen individuele zaak tussen student en begeleidende leerkracht meer is. Dat is fijn voor de studenten, die elkaar kunnen helpen en elkaar stimuleren – wat volgens Lisa Kramer zeker in coronatijden heeft bijgedragen aan de studievoortgang. Maar ook voor de leerkrachten, voor wie de studenten niet meer ‘de anonieme stagiair van een collega’ zijn maar als vanzelfsprekend onderdeel uitmaken van het team. Zo hebben de studenten op beide scholen een grote bijdrage geleverd aan noodopvang en online onderwijs tijdens de lockdown. Lisa: "Verder is het zo dat we vanuit Inholland beter kunnen garanderen dat de kwaliteit en begeleiding vanuit de basisscholen op orde zijn. Ook zijn we flexibeler wanneer het bij een student niet goed loopt en/of als er geen klik is met de begeleidende docent. Daar zien we nu soms studenten op afhaken en het is, zeker gelet op het lerarentekort, zonde als dat te voorkomen is door het anders te organiseren."

Mieke Alkemade: "Binnen onze organisatie ben ik veel bezig met ‘de startende leerkracht’ en dan vooral wat maakt dat zij snel afhaken, grote werkdruk ervaren of begeleiding missen. Aansluitend op dat vraagstuk kwam al snel de student om de hoek kijken. Hoe kun je dat proces ‘van student naar leerkracht’ meer geleidelijk laten verlopen? In deze opzet sluiten opleiding en praktijk beter op elkaar aan. Het leerteam wordt begeleid door iemand vanuit Inholland Haarlem en iemand vanuit de basisschool, die in samenspraak met het docententeam een gezamenlijk programma opzetten voor de studenten."

De kloof gedicht
"Voorheen was er vanuit docenten wel wat te mopperen op de opdrachten vanuit de Pabo, omdat die niet zouden aansluiten bij het onderwijs of niet van toepassing waren op de betreffende school. Die kloof wordt nu gedicht, waarbij je ook nog eens beter toegeruste leerkrachten opleidt en dus tot een hogere kwaliteit onderwijs komt. Want kwaliteit voor de klas is en blijft natuurlijk het belangrijkste uitgangspunt, zowel voor Inholland Haarlem als op onze scholen, en op basis van de ervaring tot nu toe zien we dat de Opleidingsschool IJmond daar absoluut aan bijdraagt."

 

In de Noord-Hollandse Samenscholing zijn Pabo Alkmaar en vijf bestaande OIDS-besturen (Blosse, Opspoor, Ronduit, SKO WF en Zaan Primair) vertegenwoordigd. De insteek is samenwerken vanuit een open en onderzoekende houding, waarbij zowel studenten, als leerkrachten, lerarenopleiders en docent-onderzoekers zich in leerteams samen ontwikkelen en samen leren. De eerste 25 studenten zijn in februari 2021 gestart, over vier jaar moeten alle Pabo-studenten volgens dit model worden opgeleid. Via de NHS wordt daar geleidelijk naartoe gewerkt.

Gedeelde verantwoordelijkheid
“Doelstelling is dat voor de student praktijk en theorie niet meer als twee aparte werelden aanvoelen”, zegt Roos Numan, opleidingsmanager Pabo Alkmaar en lid van de stuurgroep NHS. “We maken daarom optimaal gebruik van de kennis die aanwezig is op de basisscholen. Dat geeft de leerkracht en de directeuren van die scholen meer invloed op ons curriculum en tegelijkertijd weten wij beter weten wat er daar allemaal speelt. De kwaliteit van leraren is de meest bepalende factor voor de kwaliteit van ons onderwijs en daar zijn we samen verantwoordelijk voor. De leerteams zijn daar een uitvloeisel van - iedereen neemt zijn eigen kennis en expertise mee.” Uniek is dat het eigen onderzoekslijn De Pedagogische Opdracht actief meedoet aan het partnerschap. Roos: “We ontwikkelen het onderzoekend vermogen van alle betrokkenen in samenspraak met het lectoraat, dat daar zelf ook weer onderzoek naar doet: een win-winsituatie.”

Leerteams in de praktijk
In de praktijk betekent het voor studenten naast de vaste stagedag op donderdag een extra praktijkdag op vrijdag. “Het is veel meer dan standaard leskrijgen”, zegt Denise Schouten, eerstejaarsstudent Pabo. “We zitten niet vast in een klas, maar het hele gebouw is ons leerterrein. Groot voordeel is dat leerwerktaken, zoals het meten van betrokkenheid of spelbegeleiding, ook aan de NHS worden gekoppeld. In plaats van anderhalf uur les krijgen wij nu een klein stukje theorie gevolgd door echte voorbeelden. Zo zie je meteen hoe je de theorie in de praktijk kunt uitvoeren. Achteraf bespreken we met het leerteam wat opviel en wat je eruit meeneemt. We werken aan onze eigen vaardigheden, observeren en beoordelen elkaar, en heeft iemand moeite met orde houden, dan lopen we binnen bij een leerkracht die daarin uitblinkt.”

Uitdagen op creativiteit
Sinds vorig jaar werkt de Pabo met leeruitkomsten, waarbij studenten vrijer zijn in de manier waarop zij hun kennis en kunde kunnen aantonen. Jennifer de Rooij, eerstejaars Pabo-student: “We worden echt uitgedaagd op onze creativiteit. In het leerteam breng je elkaar op ideeën, maar je komt ook op ideeën om mét elkaar uit te voeren. Zo kozen wij er bij het onderzoek ‘Rijke leeromgeving’ voor om een deel van de verslaglegging te doen via een talkshow waarin we op een verrassende manier lieten zien dat we de leeruitkomsten hadden behaald. En binnenkort geeft een praktijkbegeleidster spontaan gastles, omdat zij toevallig veel weet over een onderwerp dat we behandelen. Dan zie je die koppeling tussen ons als studenten, onze hogeschool en de praktijkschool. Het thema is echt samen! Ben je daartoe bereid, dan leer je zoveel van elkaar.”

Spannend proces
Het is een spannend en leerzaam proces voor de NHS-partners, aldus Roos Numan. “Samen met de leerkrachten en praktijkschool zijn we de samenwerking aan het vormgeven. Dat betekent dat de praktijkdagen inhoudelijk per opleidingsschool wat kunnen verschillen, terwijl de studenten aan het einde van de opleiding wel hetzelfde diploma krijgen - een balanceeract tussen gezamenlijke onderdelen en op maat gemaakt onderwijs. We moeten samen bewegen en het gaat niet vanzelf, maar als de juiste mensen aan tafel zitten, als die leerkrachten en onze docenten en studenten aan de slag gaan, gebeuren er zulke mooie dingen. Er zit enorm veel energie in het traject, omdat we echt bezig zijn met waar het om gaat.”

Denise kan niet wachten tot straks álle lessen weer fysiek plaatsvinden. “Ik vind dit zo’n goed idee, het liefst heb ik iedere dag praktijk! Iedereen in mijn leerteam wil elkaar helpen en met de ander meedenken.” Ook Jennifer staat te trappelen. “Ik zit helemaal op mijn plek en dat is door de NHS alleen maar sterker geworden. We worden gestimuleerd om in andere richtingen te denken dan puur vanuit de theorie van het werkboek. En het enthousiasme dat daardoor ontstaat werkt ongelooflijk aanstekelijk!”

Drie dagen per week lesgeven, een eigen bedrijf runnen, trainen voor een trailrun van 111 kilometer door de bergen, vader zijn van twee kinderen én een deeltijdopleiding volgen. Hoe houdt Evert Heintz (45), leraar, schrijver en flexibele deeltijdstudent aan de Pabo alle ballen in de lucht zonder in de stress te raken?

Evert Heintz is een man met een missie. Hij is naast student ook schrijver, coach, leraar, gepassioneerd bergbeklimmer én vader van twee kinderen van 12 en 14 jaar oud. Hij woont in Heemskerk en staat sinds vorig jaar drie dagen voor de klas van daltonschool De Windroos in Mijdrecht. Nadat hij in 2002 tijdens het bergbeklimmen 15 meter diep in een gletsjer viel, bevond hij zich twee uur lang letterlijk tussen leven en dood. In plaats van hierover in paniek te raken, kwam hij er op eigen kracht weer uit.

Die ervaring zorgde ervoor dat hij anders ging kijken naar zijn energie. “Ik kreeg toen het gevoel dat ik mijn verhaal en ervaringen met anderen wilde delen. Ik begon met het ontwikkelen van de piramide van inzicht, een vitaliteitsmodel. Het is een totaalconcept rondom je energie, vitaliteit en gezondheid.” In 2016 bracht hij zijn boek ‘Een leven lang flow’ uit. Everts missie is om het gedachtegoed van ‘Flow’ over te brengen aan kinderen, dat is dan ook de reden dat hij besloot om de flexibele deeltijdopleiding Pabo te volgen bij Hogeschool Inholland.

Ontspanning toepassen in je leven
“Vanuit mijn opvoeding heb ik nooit geleerd hoe ik met mijn emoties om moest gaan op een functionele manier, of hoe je werkt met je mindset. Vanaf het moment dat ik op kamers ging leerde ik dat er meerdere werkelijkheden zijn en leerde ik mijn eigen keuzes te maken. In die periode ben ik ook voor het eerst in contact gekomen met yoga en meditatie. Ik merkte dat ik hierdoor veranderde als mens. Het is iets wat wij in de westerse wereld niet leren in het onderwijs. Sinds ik ben gaan bergbeklimmen ontdekte ik hoe belangrijk het was om ontspanning tijdens een uitdagende situatie bewust toe te passen, bijvoorbeeld door ademhaling of meditatie. En dit wilde ik ook gaan overbrengen aan anderen.”

Meditatie in de klas
Nu staat Evert een half jaar voor de klas en geeft hij drie dagen per week les aan kinderen van groep 5 en 7. In de ochtend start hij in de les met een ontspanningsoefening: “Zelf sta ik om 6 uur ’s ochtend op en doe ik de vijf Tibetaanse vitaliteitsoefeningen. Dit zijn vijf oefeningen die je 21 keer herhaald, waar je een kwartier over doet. Dit maakt me fysiek sterker, maar het activeert ook mijn energiesysteem op een goede manier. Ik wil die ontspanning ook aan de kinderen in mijn klas overbrengen. Je dag starten met meditatie is een fijne manier”, aldus Evert.

Al na twee jaar als leraar aan de slag
Evert ontdekte tijdens de opvoeding van zijn twee kinderen dat hij niet alleen aan volwassenen zijn ‘flow-verhaal’ wilde overbrengen, maar ook juíst aan kinderen. Zij zijn namelijk de toekomst. En dus besloot Evert om de Pabo te volgen in Haarlem: “Ik koos voor Inholland Haarlem, omdat ik na wat onderzoek erachter kwam dat de Pabo ooit is gestart in die stad. Dat vind ik een mooie gedachte. Daarnaast kreeg ik na het bezoeken van de Open Dag ook gelijk een positief gevoel bij de opleiding.” Evert zit nu in zijn derde studiejaar en heeft nog één jaar te gaan voordat hij is afgestudeerd: “Omdat ik geen hbo-diploma op zak had, moest ik de opleiding in vier jaar volgen in plaats van in twee jaar. Al snel kwam ik erachter dat als je jouw propedeuse gehaald hebt, je via een uitzendbureau als ZZP'er voor de klas kon gaan staan. Ik ben toen werkzaam geweest op verschillende scholen en heb daardoor erg veel in de praktijk geleerd.”

Jezelf altijd blijven ontwikkelen
Naast dat Evert al voor de klas staat, een eigen bedrijf runt, een gezin onderhoudt en dus druk bezig is met het afronden van zijn studie, traint hij ook nog voor een run van 111 kilometer. “Het is wel intensief om alles te combineren. Maar ik ben nu 45 en ben al 26 jaar bewust bezig met mijn persoonlijke ontwikkeling. Het is belangrijk om te luisteren naar je hart en als je jouw intuïtie volgt, dan vind je die connectie om echt gelukkig te zijn. Het is altijd een uitdaging om een gelukkig leven te leiden en lekker in je vel te zitten, maar ik ervaar dus steeds weer hoe waardevol het is om jezelf te ontwikkelen.”

Volg je hart en ga ervoor
Nu Evert een half jaar op een basisschool rondloopt, merkt hij hoe bijzonder het is om met kinderen te werken: “Ze zijn heel oprecht en enthousiast. Ik draag nu iets bij aan een betere maatschappij en dat voel ik ook echt. Het is niet de bestbetaalde baan, maar als ik dan kijk naar wat ik ervoor terugkrijg vanuit de kinderen zelf en wat je bijdraagt, dan is dat onbetaalbaar.” Tijdens de opleiding heb ik geleerd om de balans te vinden tussen alle dingen waar ik druk mee bezig ben. Ik heb bijvoorbeeld geleerd dat ik meer kan dan ik denk en dat ik goed kan schakelen tussen mijn verschillende taken. Leren is voor mij echt durven: volg je hart. Er leiden meerdere wegen naar Rome. Jij bepaalt welke weg je inslaat. Ga ervoor!“

Leren = durven. Elke laatste donderdag van de maand vertelt een andere student van Inholland zijn of haar persoonlijke verhaal. Wat drijft deze studenten? Wat doen ze om lef te tonen en uit hun comfortzone te stappen en wat leren ze daarvan?

Experts aan het woord
Toekomstige leerkrachten doen veel kennis op bij de Expertdagen van Pabo Alkmaar. “We zien dat het studenten verrijkt om vanuit verschillende beroepsperspectieven casuïstiek te bespreken. We leren van en met elkaar”, aldus docent pedagogiek Joëlle Tiebie-Woudstra. Student Kick vertelt achteraf enthousiast: “Dit soort experts hebben we vaker nodig!” Voor Deborah betekenen de Expertdagen Pabo het volgende: “Als leraar in opleiding leer je om het onderwijs en het leren voor alle kinderen te optimaliseren.”

Coronaproof
De colleges en workshops op de twee Expertdagen werden gehouden bij Inholland Alkmaar, waarbij uiteraard rekening werd gehouden met de coronamaatregelen. Zo is gekozen voor werkvormen die coronaproof zijn en werd er gewerkt met stellingen zodat studenten op hun plek konden blijven. Ook waren de groepjes verdeeld over meerdere ruimtes, werd er gestreamd naar de verschillende ruimtes, zogenaamde connected classrooms en staken sommige sprekers hun verhaal online af.

Ervaringen
Sharon zit in het derde jaar van Pabo Alkmaar. Ze heeft na de havo en een zijstap naar het mbo (interieurstyling) vol enthousiasme gekozen voor de voltijdopleiding van Pabo Alkmaar. “Het is interessant om meer te weten te komen over specialismes via de Expert- en themadagen. Zo kan ik straks in de klas beter omgaan met autisme, ik zal dat sneller herkennen. Ook dyslexie zal ik sneller opmerken bij de kleuters en niet pas als ze leren lezen en schrijven. Op de tweede Expertdag ben ik nog meer te weten gekomen van de specialisten die uitleg gaven over gebarentaal en gedrag. Het gastcollege over omgaan met een ziek kind in de klas vond ik heel interessant. Daar heb ik iets aan in de praktijk.”

De kracht van gebaren
Chantal Kuyl van Onderwijs met gebaren vertelt: “Ik ben blij dat ik de Pabo-studenten kan meegeven dat je leerlingen met mimiek en gebaren meer en beter iets duidelijk kunnen maken, ook al op jonge leeftijd als taal nog in ontwikkeling is. Door gebarentaal te kennen gaat de communicatie beter. Leerlingen kunnen zich beter uiten. En uiteindelijk wordt taal beter geleerd als je al eerder gebarentaal hebt geleerd.”

“Dit sluit sterk aan op de praktijk. Chantal Kuyl gaf een interactieve workshop met een directe koppeling aan de effecten voor leerlingen. Het raakt alle gebieden in het basisonderwijs”, aldus derdejaarsstudent Jaynee.

Het zieke kind
Carola Jongbloed werkt in het Emma Kinderziekenhuis van het AMC en geeft les aan kinderen die zijn opgenomen. Op de Expertdag legt zij samen met Fleur Dekker, consulent onderwijsondersteuning zieke leerlingen. uit hoe je omgaat met een zieke leerling in de klas. Dekker doet dit bij de Onderwijsbegeleidingsdienst Noordwest (OBD). In de expert-workshop vertellen ze de Pabo-studenten over de gevolgen van een chronische ziekte en hoe je hier het beste mee om kunt gaan op de basisschool.

“Over het zieke kind wordt duidelijk verteld waar rekening mee gehouden moet worden. En dat je kijkt naar het individu en wat zijn behoeftes zijn”, laat student Kick weten. “Het maakt meer bewust van de kinderen met een ziekte in je klas die niet in het ziekenhuis liggen”, vult Tessa aan.

Gedrag als spiegel
“Waarom laat het ene kind dit gedrag bij mij als leerkracht wel zien en bij mijn collega niet? Hoe kan ik passend onderwijs nog passender maken door mijn gedrag af te stemmen op mijn klas?”, dit alles heeft Dirk Bosch, leerkracht en adviseur, uitgelegd in zijn workshop ‘Gedrag als spiegel’.

Studenten konden na de colleges en workshops reacties achterlaten. Een van de studenten liet weten: “Een echte eye-opener als het gaat om de invloed die wij als leerkracht hebben op het gedrag van leerlingen. Fijne interactie door Dirk!”

Kennisprogramma
De studenten van de deeltijdopleiding hebben het expertprogramma nog te goed in een speciaal avondprogramma eind november en begin december. “Ik ben trots dat ik samen met docent Marte van Vliet dit kennisprogramma met veel specialistische onderwerpen kan aanbieden aan onze Alkmaarse Pabo-studenten”, aldus Joëlle Tiebie-Woudstra, docent en organisator van de Expertdagen Pabo.

Corney Liefting nam op 15 oktober 2020 afscheid als opleidingsdocent pedagogiek Pabo Inholland Rotterdam. Precies op de dag waarop ze de wettelijke pensioenleeftijd bereikte. Een maand na haar pensioen blikt Corney terug op haar afscheid en haar 40-jarige carrière bij Inholland.

Bijna was Corney Liefting al op haar 65^ste afgezwaaid. Maar toen lokten de zij-instromers en besloot ze nog twee jaar te blijven om deze leuke groep les te kunnen geven. Met als gevolg dat ze uiteindelijk heeft doorgewerkt tot ze precies 66 jaar en vier maanden oud was. Op 15 oktober kwam dan toch een eind aan haar bijna 40-jarige carrière als pabodocent, die op 1 januari 1981 bij de voorlopers van Inholland begon.

'Corney, het mooiste meisje van de Pabo'
Door corona werd het een iets ander feestje dan aanvankelijk bedacht. Maar zeker niet minder mooi: "Ik werd met een bus naar school gebracht. Precies zoals ik al die jaren naar Inholland forenste. Bij elke halte was er een verrassing: een telefoontje van een collega, een mooie foto. Omdat in de zaal niet teveel mensen tegelijk aanwezig mochten zijn, wisselden groepjes gasten elkaar af. Zelfs voor het oorspronkelijk geplande open podium was een alternatief verzonnen: ik kreeg een prachtige film van drie kwartier met mooie boodschappen van studenten en collega’s, met als titel: ‘Corney, het mooiste meisje van de pabo’ Ik kijk met heel veel plezier op die dag terug."

Veel meer samenwerking dan vroeger
Corney heeft gedurende haar lange loopbaan niet alleen heel wat studenten en collega’s, maar ook diverse onderwijsontwikkelingen langs zien komen. Sommige goed, andere minder. "De praktijk van het basisonderwijs is nu veel grondiger theoretisch onderbouwd. Vroeger was iedereen met zijn eigen klasje bezig; nu is er meer oog voor de doorgaande lijn in het leren. Docenten stemmen hun onderwijs beter op elkaar af. Dat geldt ook voor de Pabo. Er wordt veel meer samengewerkt. We bereiden het onderwijs in overleg voor en geven soms samen les. Ook de relatie en de samenwerking met de praktijkscholen is enorm verbeterd. Het is niet meer wij/zij. Om de theorie beter te laten aansluiten op de praktijk bereiden wij leerkrachten nu voor op het begeleiden van onze studenten." 

Dat er nu meer aandacht is voor persoonlijke ontwikkeling en studenten hun eigen persoonlijke route kunnen vormgeven, vindt Corney ook een enorme vooruitgang. Oké, maar wat zijn dan de minpunten? "We zijn wel eens te snel met allerlei trends meegegaan die uiteindelijk helemaal geen verbeteringen bleken te zijn. Dat we geen kennistoetsen meer nodig zouden hebben bijvoorbeeld omdat leerlingen alles online konden vinden. Innoveren is prima, maar we moeten niet te hard van stapel lopen."

Pabo-studenten: creatief en sociaal
Corney heeft altijd met heel veel plezier voor haar pabo-klassen gestaan. Het is dan ook gewoon ‘een hele leuke doelgroep’: "Vroeger waren pabo-studenten al sociaal, enthousiast en creatief. Dat is nog steeds zo. Ik werd altijd heel vrolijk van het contact met studenten. Dat ze zo blij zijn met wat je ze leert en dat ze je zo vertrouwen. Wel merk ik dat ze minder mondig zijn dan ik dacht." Omdat ze op sociale media zo goed floreren, lijken ze heel wereldwijs. Maar in de beroepspraktijk missen ze toch wel bepaalde sociale vaardigheden. Zeker de jongste studenten weten vaak niet zo goed hoe ze zich in een volwassen situatie moeten gedragen. "Ze zijn heel onzeker en vragen ons om handvatten. 'Wat moet ik zeggen als ik naar een praktijkschool bel?', 'Wat moet ik doen als ik die school binnenkom?', 'Wat zeg ik wel en niet in de personeelsruimte?' Daarin zijn ze nog heel erg onhandig.’ Werk aan de winkel dus. Maar niet meer voor Corney.

Een maand na haar pensioen
Stoppen bleek uiteindelijk veel minder moeilijk dan Corney had gedacht. Oorzaak: corona. Of beter gezegd: het online lesgeven als gevolg van de pandemie."‘Ik ben zó van de interactie. Voltijdstudenten doen hun mond niet open tijdens online colleges. Ze durven niets te vragen. Ik miste het fysieke lesgeven enorm." Zo’n online-sessie bleek daarentegen een uitkomst tijdens ‘blablabla-vergaderingen’ waarin geen harde afspraken worden gemaakt: "Dan kun je lekker een beetje wegzakken." Wel mist ze de inspirerende vakgroepvergaderingen en haar collega’s; die informele gesprekjes bij de lunch. Gelukkig appen ze veel.

Vervelen doet ze zich als pensionado geen moment. "Het is alsof het nog steeds herfstvakantie is. Heerlijk stressloos. Ik lees veel en mijn man en ik fietsen vaak – niet op een e-bike, hoor! Het is alleen jammer dat we deze maand onze tien theater- en museumtickets niet kunnen inlossen…." O, wacht, haar man roept. Of ze komt. Ze moeten weg voor een vierdaagse fietsvakantie. Zo slecht is het leven van een prille pensionado nog niet!

De komende maanden wordt er keihard toegewerkt naar de regiofinale FIRST® LEGO® League die op 17 februari wordt gehouden. Teams van jonge scholieren uit Noord-Holland Noord & Zuid programmeren en bouwen robots. De leerlingen vergroten hiermee het probleemoplossend vermogen en de onderzoekende houding. Ouders, leerkrachten en studenten zijn een drijvende kracht achter de robotbouwers. Het thema dit jaar van de FIRST®LEGO® League Challenge is RePLAY. Vrijdag 23 oktober werd gezamenlijk het seizoen geopend met de online kick-off van de robotwedstrijd die vanuit Hogeschool Inholland Alkmaar wordt georganiseerd. Woensdag 28 oktober is Inholland Haarlem aan de beurt om de robotwedstrijd online te starten. Bijna 40 teams met scholieren gaan de uitdaging met elkaar aan.

De FIRST® LEGO® League Challenge is een unieke internationale roboticawedstrijd voor kinderen van 9 t/m 14 jaar, die hen de mogelijkheid biedt om in teamverband op een leuke en uitdagende manier in aanraking te komen met techniek.

Kick-off Alkmaar
Dit jaar verliep de kick-off online via Teams en daarmee anders dan andere jaren vanwege de coronamaatregelen. Alle deelnemende scholen waren uitgenodigd om aan te haken. Het programma van een uur bestond uit een aanmoedigend filmpje van vlogger en freerunner Lars Peterzon en daarna volgde de uitleg over het thema van dit jaar en de vernieuwing in de jurysessies. In het tweede deel werden de missies besproken. Alle missies hebben in dit thema te maken met sport, spel en bewegen. Aan het eind werd een quiz gedaan, met een prijs beschikbaar gesteld door Alkmaar Sport. “De scholieren gaven bij de kick-off aan er veel zin in te hebben”, laat Miriam Lof van de Alkmaarse organisatie weten. “Ik heb zin het begeleiden van de leerlingen en ben benieuwd wat ze gaan bouwen en programmeren”, laat een docent van de deelnemende scholen weten.

Start wedstrijd Haarlem
Aanstaande woensdag is Haarlem aan de beurt, als medewerkers van de opleidingen Pabo en Informatica de online kick-off van de FIRST® LEGO® League Haarlem organiseren. Het thema dit jaar ‘Maak van jongeren sportieve uitvinders’ wordt tijdens het programma uitgelegd. Gastsprekers zijn Jeanet van der Laan, voormalig teamlid van het Nederlands vrouwenvoetbalelftal en wethouder Sport van de gemeente Lisse, en Mark Wokke, speler bij het Nederlands rugbyteam. Zij benadrukken het belang van sport en bewegen. Ook krijgen kinderen uitleg over hoe de robotwedstrijd in elkaar zit en waar het onderzoek over gaat. Tussendoor is er ook een sportieve activiteit om zelf in beweging te komen en lol te hebben.

First Lego League, editie 2019 Haarlem

Studenten begeleiden
De deelnemende scholen aan de Alkmaarse regiofinale van de league kunnen studenten Technische Informatica altijd om hulp vragen bij het programmeren van de robots. Studenten van Pabo Alkmaar staan in de startblokken om van de regiofinale een succes te maken. Vanuit Haarlem gaan studenten Informatica de komende periode naar de scholen toe. Ze begeleiden de leerlingen om de robots te ontwerpen en te programmeren.

Deelnemende scholen Inholland Alkmaar
De volgende scholen doen mee aan de robotwedstrijd: De Fonkelsteen uit Heerhugowaard, De Rietvink uit Zaandam, twee Kangoeroegroepen van de stichting Agora en IBS De Oceaan uit Assendelft, OSG Willem Blaeu en CSG Jan Arentsz uit Alkmaar, De Anne Frank school uit Heemskerk en de Helmgras uit Castricum van Stichting Tabijn, Van Reenenschool uit Bergen, en Het Kompas met twee teams uit Alkmaar, twee teams van het St. Michaelcollege, het Zaanlands Lyceum uit Zaandam, het OSG West Friesland en SG Newton uit Hoorn; OBS De Zandhorst uit Breezand en het Bertrand Russell College uit Krommenie. “De Zaanstreek is goed vertegenwoordigd dit jaar en ook het aantal scholen uit het voortgezet onderwijs is toegenomen. Wij juichen dit erg toe”, vertelt Miriam Lof van de Alkmaarse organisatie.

Deelnemende scholen Inholland Haarlem
De volgende 18 teams nemen deel aan de wedstrijd: de RKBS Rozenbeek, CB de Hoeksteen en de Westbroek allen uit Velserbroek, Haarlemmermeer Lyceum uit Hoofddorp, Nelson Mandela School, Fons Vitea Lyceum, Over-Y College, de Blauwe Lijn, de Bonkelaar en Kiem Montessori allen uit Amsterdam, de Bethelschool uit Beverwijk, SG Panta Rhei uit Amstelveen en Trinitas College Johannes Bosco uit Heerhugowaard. “Steeds meer teams uit de regio Amsterdam nemen deel aan ons evenement. Wij zijn blij dat wij ook steeds meer kinderen uit die omgeving bereiken”, legt Niels van der Zwet van de Haarlemse organisatie uit.

Veranderingen in het programma
Vanuit FIRST® LEGO® League zijn sinds vorig seizoen enkele veranderingen ingevoerd. Zo is de opzet nu uitgegaan van een lesprogramma, dat eerst in de klas op school met alle leerlingen uitgevoerd kan worden. Alle kinderen hebben een ingenieursschrift om in te werken en aan het einde van het programma, voordat de regiofinale plaatsvindt, houdt de klas eerst een eigen finale. Om dit te bewerkstelligen is ook veel werk verzet vanuit de Stichting Techniek Promotie in Eindhoven, partner van FIRST® LEGO® League in de Benelux. Dit maakt dat er meer kinderen met programmeren en techniek in het algemeen in aanraking komen. Wij hopen dat dit een aanmoediging is voor meer kinderen om voor techniek te kiezen.

Regiofinale Alkmaar en Haarlem
De komende periode gaan 20 teams van scholen uit Noord-Holland Noord (vanuit Inholland Alkmaar) en 18 teams voor Noord-Holland Zuid (vanuit Inholland Haarlem) aan de slag met het zelf bouwen van robots. De leerlingen presenteren op woensdag 17 februari 2021 tijdens beide regiofinales hun kunsten qua robot design, teamwork, onderzoek, presentatie en projectplanning. De locatie wordt later bekendgemaakt en ingericht op basis van de dan geldende coronamaatregelen.

Nog aanmelden
In Alkmaar is nog ruimte voor deelname van maximaal twee teams. En in Haarlem kunnen nog voor 4 teams aansluiten. Aanmelden voor Alkmaar en Haarlem kan nog tot 31 oktober.

Noord-Holland Noord
Voor meer informatie over dit evenement kunt u contact opnemen met Hogeschool Inholland Alkmaar via Miriam Lof, E: miriam.lof@inholland.nl.

Noord-Holland Zuid
Voor meer informatie over dit evenement kunt u contact opnemen met Hogeschool Inholland Haarlem via Niels van der Zwet, E: niels.vanderzwet@inholland.nl

Opgeven voor deelname aan de FIRST® LEGO® League gaat, in de eerste plaats, via www.firstlegoleague.nl.

Leestijd: +- 1 minuut

Het was niet meteen duidelijk dat Linde voor de Pabo zou gaan. Linde: "Op jonge leeftijd speelde ik al veel met mijn neefjes en nichtjes. Ook paste ik veel op. Het zat er dus al vroeg in. Toch twijfelde ik of de opleiding Pabo wel goed bij mij zou passen. Tijdens open dagen heb ik daarom enorm veel opleidingen bekeken. Bij een van de laatste momenten motiveerden mijn ouders om toch even bij de Pabo te kijken. Tijdens de opleidingspresentatie ben ik overtuigd en vond ik het supercool! Ik heb voor Inholland gekozen, omdat ik bij binnenkomst meteen een warm gevoel kreeg. Een gevoel van thuiskomen." 

Onderzoek naar Curaçaose scholieren
Voor een internationaliseringsopdracht is Linde een week lang naar Curaçao gegaan om onderzoek te doen naar de taalachterstand bij scholieren. "Ik heb mijn bevindingen gedeeld met de desbetreffende school. Mijn voorstel is om vanaf het eerste moment Nederlands te spreken op de scholen", zegt Linde. Deze mooie ervaring zal ze zeker aanraden voor andere studenten. Linde: "Het valt echt mee wat je moet regelen. Daarnaast is het naast leerzaam ook erg leuk. Mijn zus was er ook en ik heb leuke feestjes meegepakt. Ik zie mijzelf echt op Curaçao werken voor langere tijd."

Meer weten over Linde? Luister dan nu naar de nieuwe aflevering!