Een Pak’m erbij(sluiter), bierviltjes, een deel van de vierdejaars studenten van de opleiding Leisure & Events Management (LM) is druk bezig met ontwerpen van concepten voor het project over de impact van synthetische drugs: ‘Pilletje hier, pilletje daar’. Het is een langdurig project in opdracht van OMSpaces van het Openbaar Ministerie (OM), waarin Inholland al meerdere keren aan heeft deelgenomen.  

Juist omdat drugs dicht bij de belevingswereld van jongeren staat, wil het OM met dit project hen en andere jongeren op een positieve manier inzicht geven in de wereld van synthetische drugs. Het doel is vooral bewustwording. Om te weten wat het bewustwordingseffect is bij de studenten doet docent-onderzoeker Eva James, verbonden aan het lectoraat Societal Impact Design, onderzoek aan de hand van het Empathie Kompas van lector Wina Smeenk. 

Empathie visualiseren
Zeker vier op de tien jongeren gebruiken XTC, blijkt uit het Grote Uitgaansonderzoek van Trimbos uit 2020. Machteld van Barchjansen van OMspaces vermoedt dat in werkelijkheid veel meer jongeren synthetische drugs gebruiken. Ze is dan ook blij dat meerdere hogescholen meedoen aan het project ‘Pilletje hier, pilletje daar’. “De afgelopen twee jaar hebben veel studenten aan het project meegewerkt en er zijn mooie resultaten geboekt.” Het Empathie Kompas liet daarbij op een concrete en visuele manier zien wat de groei is in het empathisch vermogen van studenten die aan het project meededen. Aan de hand daarvan is met vormgevers en mensen uit de verslavingszorg gekeken naar hoe je empathie het beste kunt plotten. Nu ‘meet’ Eva de empathie van de vierdejaars LM-studenten die aan het project meedoen.  

Weten waar je staat 
“Wil je een goed concept kunnen ontwerpen, dan moet je weten waar je staat”, legt Eva uit. “Wat is je uitgangspunt, je positie, je ervaring?” Dat brengt zij in kaart met het Empathisch Kompas. Eerder al bij Inholland en andere hogescholen die ook deelnemen aan het project ‘Pilletje hier, Pilletje daar’ en nu weer opnieuw binnen Inholland. “Voor dit onderzoek kregen studenten van Inholland voor de start van hun project vragen als: Waarom doe je mee met dit project? Heb je persoonlijke ervaringen met drugs? Wat vind je van drugsgebruik? En heb je het er wel eens over met anderen? Hun antwoorden hebben we op het Kompas gezet en als een vlek in beeld gebracht. Eind januari presenteren de studenten hun belevenisconcept aan het OM en daarna stel ik weer dezelfde vragen. Die uitkomsten plotten we ook als een vlek op het kompas. Op die manier kunnen we zien of studenten zijn gegroeid in hun begrip en empathie.”

Ver-van-mijn-bed-show 
Vierdejaarsstudent Marit van Ingen werkt met vier anderen aan zo’n belevenisconcept en merkte dat alleen al het beantwoorden van de vragen die Eva stelde leidde tot een ander gesprek. “Het is een emotioneel onderwerp. Zelf heb ik gelukkig positieve ervaringen met drugs, maar er waren ook studenten die geen leuke verhalen hadden. Het maakte wel iets los en het was fijn om er onderling over te praten.” Dit is volgens Machteld van Barchjansen van OMspaces hard nodig. “Synthetische drugs zijn supergoedkoop, supertoegankelijk en het gebruik ervan is vaak normaal, maar veel jongeren hebben geen idee wat ze slikken.” Ook weten ze volgens Machteld weinig over de liquidaties, milieuvervuiling, en gezondheidsproblemen die de drugs veroorzaken. “Het is voor de meeste jongeren een ver-van-mijn-bed-show. Wij hopen met het project studenten bewuster te maken en ze te laten zien wat er speelt rondom drugs zonder te moraliseren. Zij zijn zelf de doelgroep en kunnen daarom met aansprekende concepten komen om andere jongeren ook bewuster te maken.” 

Blik naar buiten en naar binnen
De studenten voeren tijdens dit project gesprekken met verschillende mensen uit de praktijk, zoals politieagenten, opsporingsambtenaren en de officier van justitie. “Deze gesprekken richten zich vooral op de beleving en kennis van anderen. Dat zit aan de rechterkant van het Empathie Kompas. Terwijl bij de start van het project we vooral persoonlijke ervaringen van de studenten horen, oftewel de linkerkant van het kompas”, vertelt Eva. “Maar hoe drugsgebruik wordt beleefd is individueel. Sommigen raakt het enorm, anderen minder.”  

Nieuw perspectief op drugs 
Bij Marit hebben gesprekken met mensen uit de praktijk haar perspectief op drugs wel veranderd. “Veel dingen rondom drugs wist ik al wel, maar dat er bijvoorbeeld zoveel geld in omgaat en dat onze economie erop draait, vind ik echt bizar. En wat ik ook niet wist is dat mensen die drugs produceren en verhandelen vaak hun illegaal verkregen vermogen investeren in panden om de productie voort te zetten. Dit resulteert in ongelijke kansen voor startende jongeren die een woning willen huren of kopen. Het gaat niet alleen om drugsgebruik, het heeft ook maatschappelijke gevolgen voor ons allemaal.” 

Meer begrip 
Kim Beaumont is docent-coördinator Cultural Experiences bij LM. Zij begrijpt wel dat dit een populair project is om aan deel te nemen. “De studenten zijn nieuwsgierig naar het project. Niet alleen vanwege het onderwerp, maar ook vanwege de betrokken stakeholders zoals OMspaces, de officier van justitie en de politie.” De studenten werken aan de hand van de ontwerpgerichte methode, legt Kim uit. “Stap voor stap gaan ze op zoek naar een oplossing om jongeren bewuster te maken voor de wereld die schuilgaat achter synthetische drugs. Ze onderzoeken, gaan naar de tekentafel, testen en komen weer terug bij de tekentafel. Ze krijgen steeds nieuwe inzichten, ervaringen en informatie waardoor ze hun aannames moeten weerleggen.”  

Tastbaar maken van groeiend bewustzijn 
“Dit is precies de ontwikkeling in bewustzijn die  je door middel van het  Empathie Kompas ook tastbaar kan maken,” vult Eva aan. “We zien de jongeren echt door het Kompas bewegen.” Het Empathie Kompas is nog in ontwikkeling, maar Eva is al enorm enthousiast. “Het is heel waardevol. We zagen al in een eerder onderzoek met het Empathie Kompas dat studenten meer de nuance zoeken en meer begrip hebben voor een vraagstuk en voor betrokkenen.” Ook Machteld is blij met het Kompas. “Resultaten van een project over bewustwording inzichtelijk maken is heel ingewikkeld, maar het Empathie Kompas geeft een kwalitatief beeld van wat het oplevert.”

Onderling het gesprek aangaan 
Marit werkt met haar groep aan een Pak’m erbij(sluiter), een woordgrapje dat komt van ‘even bijpakken’. “Het heeft wat weg van een brochure met veel informatie, maar net als een bijsluiter is het heel klein op te vouwen”, legt ze uit. “We hebben allemaal informatie in hokjes gezet, zoals over milieuvervuiling, maar ook dat je niet te veel water moet drinken. Zelf vind ik het hokje met ‘most likely to’ het leukst. Daarin staan vragen als: wie zou het eerst met z’n ouders praten over drugs? We willen dus zowel informatie geven alsmede dat jongeren onderling het gesprek aangaan.” Inmiddels is de Pak’m erbij(sluiter) getest en bijna klaar. “We zijn nu nog aan het bedenken hoe we er iets blijvends van kunnen maken. Bijvoorbeeld door de Pak’m erbij(sluiter) in een essentials kit te stoppen met vitaminepillen en kauwgom.”  

 Iedereen zou dit moeten doen 
Bij een festival waar Marit laatst was kreeg ze de vraag hoe ze het volhield zonder drugs. “Eigenlijk is het gek dat mensen zo reageren. Het zou juist normaal moeten zijn om het uit te houden zónder andere middelen, maar in plaats daarvan is het zo genormaliseerd dat het bijna vreemd is als je niets gebruikt. Ik wilde dit project doen, omdat ik me daar zo over verbaas.” Zeker is dat OMspaces bij Marit z’n doel heeft bereikt. “Eigenlijk zou iedereen dit project moeten doen,” zegt ze gepassioneerd. “Het is belangrijk dat jongeren weten wat voor troep XTC is. Het gaat niet alleen om je eigen plezier, jouw gebruik ervan heeft veel gevolgen voor de criminaliteit en het milieu.” 

What's trippin'? Met die slogan presenteerden studenten van het Urban Leisure & Tourism Lab Amsterdam hun ontwerpen die jongeren bewust maken van de maatschappelijke impact van synthetische drugsgebruik. Ze ontwikkelden hun prototypes in het kader van een door OMspaces uitgeschreven challenge, waar alle hogescholen in Nederland aan mee kunnen doen. Op 12 april organiseerde het OM een expositie in het A-lab in Amsterdam Noord, waar studenten van alle deelnemende hogescholen hun ontwerpen toonden.

Doel van de challenge is om een constructief gesprek aan te gaan over de duistere kanten van xtc-gebruik, zoals criminaliteit en milieuvervuiling. De Inholland studenten ontwierpen twee jaar geleden hun provocatieve ontwerp al in het ULT Lab Amsterdam met als slogan What’s Trippin? en gingen in het Vondelpark spontaan het gesprek aan met voorbijgangers, niet alleen met jongeren maar ook met de politie. Een prachtige manier van samenwerken tussen onderwijs, onderzoek en werkveld die naadloos aansluit bij de filosofie van het domein Creative Business. En die ook werd opgepikt door verschillende media zoals Het Parool en Nu.nl  

Afgelopen semester deed het lectoraat Societal Impact Design in het onderzoeksproject Pilletje hier, pilletje daar op drie andere hogescholen naar de impact van het project op de studenten met behulp van het door haar ontwikkelde Empathie Kompas.  Binnenkort zijn de resultaten hiervan bekend.

Meer weten over de aanpak van onze studenten? Bekijk dan deze video. Meer informatie over het ULT Lab vind je hier.