“We zijn ontzettend blij dat we onze samenwerking door kunnen zetten”, vertelt David Boer, bestuurslid relatiemanagement van Bevrijdingspop. “In Haarlem wordt Bevrijdingspop nog altijd door uitsluitend vrijwilligers georganiseerd. Dat is iets om trots op te zijn. Maar vrijwillig betekent niet vrijblijvend, we verwachten wel wat van de mensen die ons helpen. Datzelfde geldt voor de studenten: we leggen een paar uitdagingen bij ze neer waarmee ze ons echt verder kunnen helpen. Natuurlijk snappen we daarbij dat het gaat om studenten en dat zij nog moeten leren, maar de afgelopen jaren hebben wel bewezen dat ze absoluut meerwaarde hebben voor ons festival.”

Voorbeelden zijn het uitdenken en organiseren van een ‘home edition’ van Bevrijdingspop in coronatijd en het opzetten van een Vrijheidswandeling. Maar ook de programmering, artiestenbegeleiding en activiteiten op het zogenoemde ‘Plein van de Vrijheid’ komt voor rekening van studenten, in dit geval van de opleidingen Creative Business en Tourism Management. Het Conservatorium Haarlem zorgt op haar beurt voor bands en acts op het podium op dit Plein van de Vrijheid.

Yorick van Norden, als docent/coach verbonden aan het Inholland-Conservatorium, mocht in het verleden meerdere malen optreden op Bevrijdingspop. Ook toen hij zelf nog student aan het Conservatorium was. “Zo heb ik ervaren wat het betekent voor een jonge artiest om voor zo’n groot publiek op te treden. Dat is zo gaaf en geeft een enorme kick. Bovendien helpt het je in je ontwikkeling en dus in je verdere carrière. Super dat ook de volgende generatie de kans krijgt om die ervaring op te doen.”

Iets soortgelijks geldt voor de studenten van Creative Business en Tourism Management op hun eigen vakgebied, zo vertelt Bas van Spréw, domeindirecteur Creative Business. “Het is voor veel van hen hun eerste stap in de evenementen- en muziekindustrie. En dat op zo’n groot event, dat ook nog eens is geladen met de ‘inhoud’ van herdenken en vrijheid vieren. Het is een festival dat dicht bij hun eigen leefwereld staat en waar bovendien hele relevante vraagstukken voor hen worden neergelegd. En waar ze dus graag en gemotiveerd aan bij willen dragen.”

Voor komend jaar liggen de vraagstukken voor Creative Business onder meer op het gebied van de werving van vrijwilligers en het onderzoeken of Bevrijdingspop wel de juiste kanalen inzet om haar doelgroep te bereiken. Terwijl studenten Tourism Management de hospitality onder de loep nemen en onderzoeken of het mogelijk is om meer internationale bezoekers te trekken. Ook gaan zij aan de slag met het versterken van het multiculturele aspect van Bevrijdingspop. Tiffany Dehne, teamleider Tourism Management: “Bevrijdingspop is bij uitstek een festival waar je mensen van verschillende culturen bij elkaar kunt brengen. Onze studenten gaan aan de slag om te kijken hoe je dat stimuleert en hoe je mensen bereikt die nog niet zo bekend zijn met Bevrijdingspop en/of de achtergrond van 4 en 5 mei.”

Eén van de docenten zegt bij de feestelijke ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst dat studenten én docenten ervaren dat er een hele fijne ‘vibe’ ontstaat bij deze samenwerking. Al pratend ontstaan dan ook diverse nieuwe ideeën en mogelijkheden waarbij studenten, docenten en onderzoekers een rol kunnen spelen. David Boer: “Het is voor ons heel fijn dat dit, zoals dat dan heet, een multidisciplinaire samenwerking is – dus vanuit meerdere opleidingen en vakdisciplines. Daardoor kan Inholland Haarlem er op veel gebieden aan bijdragen dat we ook komend jaar weer een onvergetelijke editie van Bevrijdingspop neer mogen zetten.”

Een zomerse dag op de Ramblas in Barcelona. Hordes toeristen die met de hand op hun broekzak heen en weer paraderen. De overvolle terrassen waar de uitbaters vergenoegd in de handen wrijven, bewoners die hun eigen woning nauwelijks meer kunnen bereiken. Waar de één goed garen bij het toerisme spint, is de ander de toerist meer dan zat. Het vinden van de juiste balans, het reguleren van de toeristenstroom was het universele probleem dat studenten moesten zien te tackelen. De fictieve opdrachtgever was de Destination Management Organisation van de vier genoemde steden, die alle te maken hebben met de negatieve gevolgen van het massatoerisme.   

Sangria 
Inhoudelijk werden de studenten aan de tand gevoeld door docenten die voor deze gelegenheid in de huid kropen van de burgemeester dan wel een inwoner van de stad. Spreiding van het seizoen, zorgen dat de eigen inwoners via een app een voordeel hebben, sneller optreden door handhaving via een verbeterd digitaal meldingssysteem om overlast tegen te gaan. Dit alles met respect voor Planet, People en Profit zeiden Shane, Layla, Rebecca en Chantara namens groepje ‘Barcelona’ in koor. Ze legden hun plannen rustig uit, terwijl de toehoorders een bekertje Sangria opdronken. Maar de ‘burgemeester’ was minder enthousiast. “Betere professionele informatie voor bewoners en toeristen. Dus ik heb mijn communicatie niet op orde?”, stelde ze retorisch vast.

Goedkope drank
Op naar steden als Praag en Dubrovnik die te kampen hebben van overlast omdat bijvoorbeeld de alcoholische versnaperingen niet duur zijn. Party time dus voor de viering van een vrijgezellenweekeinde. Een voor de hand liggende oplossing: “Maak de drank duurder. Daar knappen zeker de jongere toeristen op af. Breng cultuur onder de aandacht, richt je qua marketing meer op de kwaliteitstoerist, zorg dat alle inwoners van Tsjechië een pasje krijgen waardoor zij wel en de toerist niet goedkoop drank kan kopen.”

Treinstation 
Maar terwijl Praag makkelijk bereikbaar is, heeft Dubrovnik niet eens een treinstation. Abel: “Volgens ons moeten er ervaringen worden gecreëerd waar zowel lokale bewoners als toeristen van profiteren. Het verbeteren van de infrastructuur past precies in dit plaatje. Van een goed en modern treinstation profiteren zowel toeristen als de lokale bewoners. Maar dan moet de nationale regering wel bereid zijn daarin te investeren. Want de problemen zijn groot bleek uit ons bronnenonderzoek. Bewoners bijvoorbeeld die door de stroom toeristen nauwelijks nog hun eigen huis kunnen bereiken. Dan is er dus duidelijk sprake van scheefgroei.”

Scheefgroei
Van scheefgroei weet een stad als Venetië mee te praten. Voor corona meerden onder andere jaarlijks 592 cruiseschepen met voornamelijk Aziatische en Amerikaanse toeristen aan. Student Denise was ooit zelf in Venetië, maar van dat bezoek kan ze zich weinig meer herinneren. Behalve dan dat het inderdaad heel druk was. 

Denise: “De toeristen van de cruiseschepen, daar heb je als stad niet zo veel aan. Ze blijven een dag en ze lunchen en dineren op hun boot. Het zijn immers all-inclusive reizen. Wij zouden van Venetië één groot museum willen maken. Inclusief poortjes om binnen te komen gekoppeld aan de verkoop van entreebewijzen. In het hoogseizoen betaalt een toerist 10 euro en bijvoorbeeld 3 euro in de rustigere maanden. Bied tevens tours aan naar de stillere en onbekendere delen van de stad en de directe omgeving. Leid de eigen inwoners op tot gids. Er zijn zo veel mogelijkheden. Beperk natuurlijk de komst van cruiseschepen. Dat is ons inhoudelijke verhaal.”

Publiekspijzen
In totaal verzorgden acht groepen de presentatie waaraan ze in periode 3 van dit studiejaar hard aan hadden gewerkt. Een aantal bezoekers beoordeelde de stands op uiterlijk en de studenten op hun mondelinge en schriftelijke communicatie. Er waren twee publieksprijzen. De prijs voor de ‘Meest originele en creatieve adviezen’ ging naar de Barcelona-stand van groepje 1B2 en de winnaar van de prijs ‘Beste communicatie’ werd Barcelona-groepje 1B3.

Volgens Linda Tromp, leercoach in Citylab Haarlem, zijn zulke vraagstukken uit de praktijk erg belangrijk voor de ontwikkeling van studenten. “Het gaat niet om een fictieve studieopdracht waar een papieren oplossing voor komt, maar om reële en actuele vraagstukken. Dat geeft meer intrinsieke motivatie, studenten gaan niet aan de slag ‘voor de juf’, maar voor een partner uit het werkveld die kritisch meekijkt. Daarbij krijgen de studenten veel vrijheid en dat is zowel fijn als moeilijk, want het brengt ook grote verantwoordelijkheid met zich mee. Daarom besteden we veel aandacht aan ‘authentiek leiderschap’, waarin studenten op zoek gaan naar de beste versie van zichzelf in verbinding met de wereld. Dat proces overstijgt de opdracht en zelfs de studie. Als een student zichzelf moeilijk kan motiveren, is dat vaak ook op andere vlakken in het leven een probleem. Bij dit soort praktijkgerichte vraagstukken kun je daar grote stappen in maken, juist door die verbinding met de ‘echte’ wereld.”

Leuk en uitdagend
Een van de deelnemende studenten is Charlotte Buiter. Voor haar waren de relevantie en het praktijkgerichte aspect van deze opdracht redenen om de minor ‘Citylab Haarlem’ bovenaan haar lijstje te zetten. Zelf is Charlotte derdejaarsstudent Creative Business, haar groepsleden zijn dat bij Communicatie en Tourism Management. Charlotte: “Dat multidisciplinaire is leuk en tegelijkertijd een uitdaging. Leuk omdat iedereen vanuit een andere visie kijkt en zijn of haar eigen specialiteit inbrengt. Lastig omdat je merkt dat de verschillende opleidingen anders worden vormgegeven en wij onderling dus een andere aanpak hebben. Maar uiteindelijk leer je daarin ook veel van elkaar.”

Voor Charlotte, afkomstig uit Groningen en studerend in Den Haag, was de Waarderpolder onbekend terrein. “Gelukkig kregen we eerst een presentatie van Stan Verstraete van Parkmanagement. Hij heeft ons ook met een fietstocht rondgeleid over het bedrijventerrein en op verschillende plaatsen verteld wat er al gebeurt rondom duurzaamheid. Zowel collectief vanuit Parkmanagement als door individuele bedrijven. Dat gaf een goed beeld en ook ‘gevoel’ bij het gebied waar het om gaat. Zo kregen we al snel de indruk dat er op een bedrijventerrein qua uitstraling wel wat te winnen valt, zal ik maar zeggen. En dat kwam ook naar voren uit het onderzoek dat we hebben gedaan bij mensen die er werken.”

Trechteren en verfijnen
Na de eerste kennismaking gingen de studenten aan de slag met onderzoek, het in kaart brengen van (de behoeften van) de stakeholders en gebruikers, het toewerken naar een scope en het bedenken van concepten. Die concepten werden omgezet in prototypen, die werden besproken met Parkmanagement om ze op basis van de feedback verder te verfijnen en zo stapsgewijs te komen tot een ‘eindproduct’. Charlotte: “We hebben duurzaamheid bij de aanwezige bedrijven gecombineerd met het vergroenen van de omgeving én het stimuleren van medewerkers om meer naar buiten te gaan. Dat leidde tot een concept met wandelroutes, met langs de route informatieborden over wat bedrijven doen aan duurzaamheid.”

Het eindoordeel was aan Stan Verstraete, die vanuit Parkmanagement de opdracht bij Citylab Haarlem had ingebracht. “Het is erg leuk om te zien hoe studenten in zo’n proces eerst nog alle kanten opgaan, en geleidelijk aan toewerken naar zulke concrete ideeën. Daar halen wij als Parkmanagement ook altijd weer iets uit. Naast deze groene wandelroute kwam de andere groep met het idee van een Moespark: een park met ruimte voor groen, sport én om groenten te verbouwen. In beide ideeën is dus aandacht voor vitaliteit en gezondheid, en hoe je de openbare ruimte daar beter voor kunt inrichten. Dat thema, en de vraag hoe je een gezonde werkomgeving creëert, nemen wij ook steeds meer mee in onze plannen. Dankzij de concepten van de studenten krijgen wij dat ook weer wat steviger op het netvlies.”

Spannend en supertrots
Na de afronding van het project, deelde Parkmanagement in haar nieuwsbrief een bericht over de gepresenteerde concepten. Dat leidde ertoe dat Ton Belderok van social enterprise ClimateMatters contact opnam om samen met de studenten de wandelroutes daadwerkelijk vorm te geven. En dus komt er een vervolg voor Charlotte en haar teamleden en besteden zij een nieuwe periode aan de implementatie van hun eigen plan: “Daarbij hebben we het idee van de bordjes losgelaten en ligt de focus meer op de wandeling en op vergroening. Een beetje vergelijkbaar met het concept van de stations-ommetjes: er komen drie routes van 10, 20 en 30 minuten. Met als idee dat wanneer meer mensen buiten bewegen, er ook meer behoefte komt aan groen langs die routes, dat is toch prettiger dan lopen tussen steen en beton.”

“We zijn nu hard aan het toewerken naar een openingsevent, dat zal zijn op 24 januari om 12:00 uur. Ik vind het wel spannend of het aanslaat, maar als dit een succes wordt, ben ik natuurlijk supertrots. En sowieso is het al heel gaaf dat ons idee zo goed is aangeslagen, dat we het nu daadwerkelijk gaan uitvoeren!”.

Corona heeft het toerisme in steden op zijn kop gezet. De lege straten en pleinen nodigden uit om na te denken hoe we omgaan met grote bezoekersaantallen. Gaan we in de toekomst op oude voet verder of willen we verandering? Ko Koens, lector New Urban Tourism, pleit voor het laatste. In zijn lectorale rede van 2 juni schetst hij de mogelijkheden van een radicaal andere kijk. Zie toerisme als integraal onderdeel van meerdere processen die steden beter kunnen maken. Samen met studenten onderzoeken we in de praktijk de mogelijkheden.

Ko spreekt zijn rede uit op een symbolisch moment en op een symbolische plek. Achter hem bieden de ramen van BlueCity, een hub voor pioniers in circulaire economie, uitzicht op het centrum van zonnig Rotterdam dat ontwaakt uit de lockdown. Uit binnen- en buitenland zijn de ogen op de kersverse lector gericht – online of ten minste op 1,5 meter afstand. We hebben te maken met corona, maar we kijken ook weer vooruit. Hoe kan toerisme zich weer gaan ontwikkelen? Ingeleid door moderator Samira Ben Messaoud, neemt Ko ons mee in zijn blik naar de toekomst.

Radicale verandering
“De behoefte aan verandering van het toerisme in steden is groot”, signaleert Ko. “Ik heb veel visies voorbijzien komen, maar heel weinig strategieën en plannen. Dan zal het niet verbazen dat we snel zullen terugvallen in het oude patroon.” Ko pleit voor een radicale, systemische verandering waarin toerisme een positieve impact op steden kan hebben. “Hiervoor is een holistische blik nodig waarin je toerisme beschouwt als een integraal onderdeel van de stad. Hiermee openen we een nieuwe deur naar een nieuw perspectief om steden beter te maken.”

Meer dan economie
Zo’n radicale verandering van stedelijk toerisme is niet eenvoudig van de grond te krijgen, waarschuwt Ko. “Toerisme wordt namelijk vaak gezien als een aparte sector die losstaat van de stedelijke omgeving, terwijl stakeholders juist met elkaar moeten samenwerken om samen iets goeds voor de stad te ontwikkelen. Bovendien willen veel stakeholders behouden wat er is en zijn bedrijven nu vooral bezig te overleven in deze crisis.” Toch is deze verandering de strijd waard. “Want toerisme wordt nu te zeer vanuit economische waarde bezien. Wat levert het de stad op? Terwijl niet iedereen in de stad profiteert. Bovendien dreigen steden een commodity te worden waarvoor je moet betalen.”

Hyperlokale blik
Zie je toerisme als een integraal deel van de stad dat meer dan alleen economische waarde genereert, dan kunnen er mooie initiatieven ontstaan, zoals een publieke ruimte Superkilen in Kopenhagen waar vluchtelingen, bewoners en toeristen elkaar ontmoeten. “In wezen zijn toeristen en bewoners niet verschillend. Ook als bewoner ben je soms een toerist in eigen stad. Kijk hoe je die stromen van bezoekers en bewoners kunt samenbrengen, wat de impact is. Doe dat hyperlokaal, want dat maakt het vraagstuk, dat door politiek en botsende belangen complex genoeg is, behapbaarder.”

Urban living labs
Een pasklaar stappenplan om tot een nieuw soort stedelijk toerisme te komen heeft Ko niet. “Snelle oplossingen zijn er niet. Wat ik wel weet, is dat je met de vraagstukken in de praktijk aan de slag moet samen met alle betrokkenen. ‘Geen woorden maar daden’, zoals we in Rotterdam zeggen. Met de Urban Leisure & Tourism Labs van Hogeschool Inholland in Amsterdam en Rotterdam zijn we daar al mee bezig. Samen met lokale stakeholders én studenten. Zo leren we allemaal van elkaar en maken we met elkaar de stad. Hopelijk vinden we daarmee ook opnieuw nieuw, stedelijk toerisme uit.”

Social return on tourism
Claudio Milano is visiting research fellow betrokken bij Inholland en bij de onderzoekslijn van Ko. Via een liveverbinding met Barcelona benadrukt hij het belang om te kijken naar hoe toerisme een positieve en negatieve impact op steden kan hebben. “Neem daarin de social return on tourism mee. Wat geef je met toerisme terug aan bewoners?”

Rotterdams voorbeeld
Hoe reframe je stedelijk toerisme zodat het kan bijdragen aan de stedelijke ontwikkeling van bijvoorbeeld Rotterdam? Ewout Versloot van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) en Siobhan Burger van het bureau Arttenders praten daarover door met Ko. “Een belangrijke stap is om niet alleen uit te gaan van economische KPI’s”, zegt Ewout. “Wat levert de investering van de gemeente op? Experimenteer ook met KPI’s op basis van andere waarden.” Zo ontwikkelde Arttenders in samenwerking met de gemeente en het Eurovisie Songfestival The Splash in Rotterdam-Zuid, een multifunctionele ontmoetingsplaats voor bewoners en bezoekers die de identiteit van de buurt versterkt. “Om zo’n initiatief er in de discussie doorheen te krijgen helpt het onderzoek van Ko enorm.”

Ontwikkelen tot professional
“Het openen van een nieuwe deur, zoals je in de presentatie liet zien, is een prachtige metafoor om opeens een nieuw perspectief te ontdekken”, zegt Huug den Deugd, lid van het College van Bestuur. “Dat is precies wat je vooral ook als student bij Inholland kunt doen. Hen daarin coachen om zich tot professional te ontwikkelen is ons belangrijkste doel.” Voor Ko’s officiële inauguratie overhandigt Huug een beeldje. “Alle geluk, plezier en succes. Ik ben blij dat je onder ons bent.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Bekijk hieronder de presentatie of download de rede in boekvorm.

Een Duintuin draagt bij aan een beter leefklimaat én aan het oplossen van een aantal uitdagingen die met name in de verstedelijkte omgeving spelen. Zoals hittestress, het veranderende klimaat met meer weerextremen, de opslag en afvoer van zoet (regen)water en ruimte bieden aan groen, vogels en insecten. Daarmee zijn deze tuinen ook een soort ‘kraamkamer’ voor het behoud van inheemse soorten. In dit project richten de studenten zich met name op recreatie-ondernemers rondom Nationaal Park Zuid-Kennemerland, om zo een meer vloeiende overgang tussen het park en de bebouwde omgeving te realiseren. Al hopen alle betrokken partijen natuurlijk dat die ‘rand’ van het park steeds groter wordt én het project uitgebreid wordt richting lokale bewoners.

Voeten in de aarde
Het idee klinkt goed, maar de realisatie heeft wel wat voeten in de aarde. Daarom werken de studenten van Tourism Management volgens de Design Thinking-methode stapsgewijs toe naar een concreet ‘product’. Dat doen ze vanuit Citylab Haarlem*, in samenwerking met medewerkers van het Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid (IVN) en Nationaal Park Zuid-Kennemerland. De studenten (Isa, Isa, Akaash en Iris) hebben na de verkennende fase ieder een prototype van één onderdeel gemaakt, op basis waarvan het concept verder kan worden uitgewerkt.

* Vanuit Citylab Haarlem, een samenwerking tussen gemeente Haarlem en Inholland, worden oplossingen bedacht en uitgevoerd voor maatschappelijke vraagstukken uit de stad.

Zo maken de maquette en de virtuele duintuin inzichtelijk hoe een Duintuin er uit kan zien. Onderverdeeld in vier zones: voor planten en struiken, een zitzone om van de natuur te genieten, een eettuintje met kruiden en een rustige boomzone. Educatie over natuur en milieu is een belangrijk onderdeel van het geheel, bijvoorbeeld door het toevoegen van informatiebordjes en QR-codes met informatie over wat er in de tuin te vinden is. Om het makkelijker te maken om een Duintuin te starten en te onderhouden, is er een prototype van een app ontwikkeld. Ook aan de marketing is gedacht: horecaondernemers kunnen hun klanten bijvoorbeeld zelf thee laten plukken.

Spanningsveld
Al pratend over de prototypes komen er, zoals ook de bedoeling is bij Design Thinking, allerhande praktische zaken naar voren. Zo is een zone met eetbare planten/vruchten ook aantrekkelijk voor damherten, komt de vraag op hoeveel vierkante meter minimaal nodig is, moet het kostenaspect verder uitgediept worden en wordt er van gedachten gewisseld over het spanningsveld tussen ‘rust in de natuur’ en ‘met je telefoon QR-codes scannen’. De studenten gebruiken de feedback om hun ideeën verder aan te scherpen en de deel-prototypes te verfijnen tot één gezamenlijk prototype.

Dat deze werkwijze voor de partners goed werkt, blijkt wel uit de reactie van Gwen Pellinkhof, coördinator Communicatie & Educatie bij Nationaal Park Zuid-Kennemerland: "Ik heb echt bewondering voor het tempo waarmee de studenten dit hebben neergezet. Zo houden ze ook bij ons de vaart en het enthousiasme erin, ze gaan soms zelf harder dan wij! En het is gaaf om te zien welke middelen ze gebruiken om hun ideeën te laten zien. We waren van tevoren wel benieuwd hoe deze samenwerking zou uitpakken. Nu we een tijdje bezig zijn kan ik wel zeggen dat we heel enthousiast zijn. Er is een goede ‘vibe’. We zijn complementair aan elkaar en zien de studenten als gelijkwaardige partners."

Eerste Duintuinen
De bedoeling is dat de studenten het concept van de Duintuinen ‘kant en klaar’ opleveren, bij voorkeur met twee of drie ondernemers die direct aan de slag willen. IVN en Nationaal Park Zuid-Kennemerland gaan vervolgens verder aan de slag met de implementatie. Met als doel om dit najaar, de geschikte periode voor de aanplant, de eerste Duintuinen te realiseren.

De eerste fase van dit project is gezamenlijk met Nationaal Park Duinen van Texel opgepakt, in het kader van samenwerking en het benutten van schaalvoordelen. Naast de genoemde partners zijn andere betrokken partijen onder meer: boswachters, hoveniers, bewonersgroepen/verenigingen, recreatieterreinen, campings, tuindersgroepen en de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Zandvoort en Velsen.

Massatoerisme is piepend en krakend tot stilstand gekomen. In eerste instantie waren veel mensen opgelucht: de wietwalmen boven de Amsterdamse grachten trokken eindelijk op en in Venetië zagen we plots de vissen weer zwemmen in de heldere kanalen. Nu, tien maanden later, verandert dat beeld. In Amsterdam lijden de horeca en hotellerie. In Zuid-Europa slaan wegblijvende toeristen een hiaat in de lokale begroting. Op veel plekken wordt de lijdende sector opgeslokt door grote investeerders die wachten tot de ‘normale’ wereld weer op gang komt. Waar staan we nu? Welke lessen kunnen we leren? Kijken we anders naar de betekenis van toerisme voor landen en steden? Wat kunnen we doen om naar een inclusiever en duurzamer stedelijk toerisme te bewegen?

Sprekers zijn onder meer Geerte Udo, directeur amsterdam&partners, Victor Everhardt, wethouder financiën & economische zaken Amsterdam en Ilja Leonard Pfeijffer, dichter, classicus en schrijver.

Meedoen?
Studenten en collega’s van Inholland zijn van harte uitgenodigd om kosteloos deel te nemen aan deze LIVECAST van Fair Tourism. Het online programma begint woensdag 2 december om 18.30 uur. Reserveer via de website en dan ontvang je een ZOOM-link.

Omdat de keuze voor een online intro in een vroeg stadium is gemaakt, is het de organisatoren gelukt om van 24 tot en met 28 augustus een gevarieerd en inhoudelijk programma te bieden dat nieuwe studenten digitaal laat proeven aan de sfeer in hun (nieuwe) studentenstad. Donny Keizer, die vorig jaar afstudeerde aan de opleiding Creative Business, heeft meegeholpen bij de organisatie van de Social Intro. En het wordt één groot – online – feest, als we hem mogen geloven.

Insta-takeovers en live radio
Donny: “Maandag en woensdag nemen Kenneth en Andor, studenten Creative Business, het Instagram-account van Inholland Haarlem over. Ze laten zien waar je als student in Haarlem kunt wonen, stellen de verschillende studie- en studentenverenigingen voor en nemen je mee naar de leukste en hipste hotspots in Haarlem, Overveen en Zandvoort. Dinsdag hebben we het online inspiratieprogramma ‘ICE Sessions’ bij onze Start Up Campus Haarlem (SUCH) met oud-student Michel Ordeman, de eigenaar van de Jopenkerk. Donderdag organiseert Mangelmoes van 17.00 tot 19.00 uur een online Disco Bingo; hilarisch wordt dat. En vrijdag zijn van 14.00 tot 16.00 uur de dj’s Rudy en Stevan van Inholland Radio live te horen op inhollandradiohaarlem.nl, waar zij in de studio praten met studenten en docenten.”

De Social Intro van Inholland Haarlem vindt plaats van 24 tot en met 28 augustus. Het programma is zowel voor studenten als geïnteresseerden te volgen via Instagram en Facebook. ICE Sessions is van 16.00 tot 17.00 uur live te volgen via Facebook Live van SUCH (@suchinholland) en YouTube van Inholland Haarlem.

In de (online) feeststemming
Naast de Social Intro hebben vijf studieverenigingen de handen ineengeslagen. Onder de gezamenlijke noemer ‘Introweek Haarlem’ hebben ze een programma samengesteld voor de eerstejaarsstudenten van de opleidingen Social Work, Pabo, MBRT, Bouwkunde, Bouwmanagement, Informatica, IT en Tourism Management. Britt Jansen, student Tourism Management en bestuurslid studievereniging Voluptuaria: “We hebben drie online toffe activiteiten georganiseerd van 26 tot en met 28 augustus. Deze activiteiten zijn voor iedereen te volgen via introweek.nl. Op woensdag organiseren we een online pubquiz, op donderdag een livestream van de online Mangelmoes Disco Bingo. En ik weet zeker dat het intro-concert op vrijdag de studenten in feeststemming brengt."

Het coronavirus heeft een enorme impact op de toeristische en culturele sector wereldwijd. Voor het eerst zijn de straten van Amsterdam leeg. Geen klachten meer van buurten die worden overgenomen door Airbnb of het constante geluid van rijdende koffers. Hotels, musea en bedrijven in onze toeristische en recreatieve branche staan echter voor een moeilijke toekomst.

In deze LIVECAST richten Hogeschool Inholland en Pakhuis de Zwijger zich op de invloed van deze crisis op onze toeristische sector. Daarnaast zoomen we in op innovatieve oplossingen voor de culturele sector en de digitalisering daarvan. Wat kunnen we van deze crisis leren en hoe kunnen we deze tijd gebruiken om de toeristische sector te heroverwegen?

Dit doen we samen met de volgende sprekers:

• Ko Koens, lector New Urban Tourism van Hogeschool Inholland
• Claudio Milano, onderzoeker, lector & consultant in toerisme van Ostelea & Autonomous University Barcelona
• Maaike Verberk, directeur DEN, Kennisinstituut voor digitalisering in de cultuursector
• Rudolf Buurma, Managing director Stichting Bezoek Amsterdam

Fair Tourism #2 The Future of Tourism wordt gratis uitgezonden en je kunt live meekijken of zelfs meepraten via Zoom door je vooraf hier aan te melden.

We hopen je maandagavond 20 april om 18.30 uur online te zien!

Dit is het tweede programma in de reeks Fair Tourism die Hogeschool Inholland en Pakhuis de Zwijger gezamenlijk organiseren.

Amsterdam is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Europa. De miljoenen bezoekers die de stad jaarlijks aandoen, laten de stad bruisen en brengen geld in het laatje, maar zetten de stad ook onder druk. Hoe kan Amsterdam een gastvrije en open stad blijven en tegelijkertijd zijn identiteit behouden? Deze vraag staat centraal in de nieuwe programmareeks Fair Tourism, geïnitieerd door Inholland en Pakhuis de Zwijger. Het eerste programma, dat afgelopen week plaatsvond, bood gelijk de mogelijkheid om kennis te maken met Ko Koens, de kersverse Inholland-lector New Urban Tourism.

Geerte Udo, CEO van amsterdam&partners, zegt niet meer aan reclame en marketingcampagnes voor Amsterdam te doen. Dat hoeft niet meer, want er zijn al meer dan genoeg bezoekers. In gesprek met moderator Daan Dekker legde ze uit dat de bewoner nu meer centraal wordt gesteld: alle bezoekers zijn welkom, als ze maar meerwaarde hebben voor de stad en haar bewoners. Samen met gemeente, politie en buurten is amsterdam&partners een enjoy&respectcampagne gestart onder het motto: ‘mind you, hier wonen mensen’. Ze proberen bezoekers te bereiken bij het boeken en op reismomenten waarop ze online zijn. De campagnebanner popt dan gelijk op.

Vrijheidsdenken
Helaas heeft die campagne nog niet geleid tot minder plat toerisme. Volgens Udo heeft Amsterdam nu last van het eigen vrijheidsdenken waar de stad groot mee is geworden: met name op het vlak van prostitutie en coffeeshops. “Zolang je je aanbod niet aanpast en bijvoorbeeld alcohol blijft schenken tot drie uur ’s nachts, lukt het ons echt niet om het gedrag van mensen met behulp van een campagne te veranderen.” Het zit ‘m dus ook in regelgeving. En controle op naleving. Vervolgens kan de campagne het effect versterken.

Mobiliteit van toeristen
Vooral het centrum heeft last van overtoerisme. Maar in andere wijken kan toerisme nog steeds positieve dingen brengen. Udo wil koersen op digitale innovatie. Met behulp van gegevens uit de ‘city card’ krijgt ze nu al nieuwe inzichten in mobiliteit van toeristen: hoe ze zich bewegen door de stad. Door sturing kun je ze meer spreiden, bijvoorbeeld met kortingsacties op tijdstippen of plekken die wat minder druk zijn. Ook de gemeente Amsterdam verzamelt data over de toeristische mobiliteit, bleek uit een presentatie van onderzoeker Tanja Fedorova. Ze deelde een aantal trends en statistieken met het publiek.

Dialoog
Inholland-lector Ko Koens en Martijn Duineveld, universitair hoofddocent in Wageningen en expert op het gebied van massatoerisme, probeerden het debat in een breder perspectief te trekken. Toerisme is gelinkt met andere onderwerpen en ontwikkelingen in de stad. “Wat betekent bijvoorbeeld inclusiviteit in de praktijk? En hoe verhoudt Amsterdam zich tot andere, vergelijkbare Europese steden als Valencia, Barcelona, Lissabon en Venetië? Ook daar is de druk van het toerisme op de stad groot”, zegt Ko Koens in een terugblik op het gesprek. “Maar het lijkt wel alsof je in Amsterdam eerder hoort dat er iets aan de hand is omdat we sneller klagen, waardoor er een dialoog ontstaat. Het voordeel daarvan is dat we er ook eerder bij zijn als er een probleem is; het nadeel is dat we door dit ‘polderen’ moeilijker keuzes maken. Als gevolg daarvan is er geen goede visie van de stad op het feit dat het druk is, druk blijft en nog drukker gaat worden. Als je bijvoorbeeld voor een strengere regelgeving kiest, betekent het ook dat je de plaatselijke bewoners heel hard moet gaan reguleren.”

Urban governance
Wina Smeenk, associate lector Co-design en Empathie en vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab betrokken bij de organisatie van het Fair Tourism programma, luisterde geboeid naar de discussie: “Martijn Duineveld vertelde dat hij het massatoerisme als onderwerp bij uitstek geschikt vindt om urban governance bespreekbaar te maken: dan bekijk je het in de bredere context van overheidsbesluitvorming, ruimtelijke ordening of marktposities in de stad en de impact op haar gebruikers en bewoners.” In het vraaggesprek gaf Duineveld aan massatoerisme niet te willen bestempelen als goed of slecht. Toch spoorde hij enkele dagen later in een ingezonden brief in Het Parool de gemeente Amsterdam aan om een discussie te beginnen over toeristische krimp vanwege de negatieve impact van deze sector op het milieu en de omgeving.

Evil brainstorm
“Er zijn twee standpunten die niet nader tot elkaar komen”, valt Ko Koens op. “Het eerste is ‘toerisme levert groei op, dus laat ze maar komen’ en het tweede is ‘weg met toeristen, we hebben er last van’. Naar mijn idee moeten we mensen uit hun comfortzone halen, zodat ze op een meer constructieve wijze met elkaar in gesprek komen. Een manier om dit te bereiken is een ‘evil brainstorm’, een techniek die mijn collega Guido Stompff, lector Design Thinking, gebruikt om frisse inzichten te genereren. Je bedenkt bijvoorbeeld hoe je de stad onleefbaar kunt maken met toerisme, om dan te ontdekken welke mechanismen daaronder zitten. Door die mechanismen in een gedachtenexperiment om te keren komen we tot frisse en spannende inzichten waar we gezamenlijk veel van leren.” Al met al voldoende stof om het vervolg van deze programmareeks Fair Tourism mee op te tuigen.

Het studententeam Daily Escape heeft met een pitch de Dragons’ Den van de minor Destination Development (Tourism Management) gewonnen. Het doel voor de vierdejaarsstudenten die deze minor afsloten, was om een bedrijf op te zetten gericht op ‘betekenisvolle ontmoetingen’ tussen toeristen en de lokale bevolking in Marokko.

In Tanger (Marokko) hadden de studenten zich laten inspireren voor de ontwikkeling van een toeristisch product. De winnende groep Daily Escape bedacht iets voor dagjestoeristen: een gidsloze culturele tour met spelelementen, ondersteund door een app op je smartphone. En zo ontwikkelden ze ‘Escape the medina tour’.

Raadsels oplossen
In de app maakt de toerist kennis met Hamza, die oorspronkelijk uit Tanger komt, en zijn vrouw Michelle, voor wie hij naar Nederland is geëmigreerd. Ze zijn in Tanger en hij wil indruk maken op zijn vrouw. Jij moet hem daarbij helpen en dan kun je de master worden. Onderweg moet je, in interactie met lokale bewoners, raadsels oplossen. Storytelling loopt als een rode draad door de game heen: Hamza vertelt bij verschillende plekken welke rol deze in zijn jeugd gespeeld hebben. Zo ging hij altijd naar dezelfde bakker en had hij als tiener een bijbaantje in een tapijtwinkel. Het spel kan op elk moment worden gespeeld en ook tussentijds worden afgebroken.

Verdwaald
Nadine en Michael vertellen hoe ze als team op dit idee kwamen. “We zijn simpelweg in de medina (het oude stadsdeel) van Tanger gaan rondlopen. Best wel veel wandelingen gedaan in een paar dagen tijd. We zijn zelfs nog verdwaald, ha ha!”, herinnert Nadine zich. “Maar na verloop van tijd begonnen we de weg steeds beter terug te vinden”, vult Michael aan. “En hoe vaker we daar liepen, hoe meer details van de omgeving en cultuur ons opvielen. Je ziet het op een gegeven moment toch vanuit een ander perspectief, heel bijzonder is dat!”

“We hebben veel ‘locals’ vragen gesteld over wat we onderweg zagen”, vervolgt Nadine. We hadden namelijk geen reisgids of zo. Maar op die manier kwamen we toch veel te weten.” “En zo hebben we onze eigen tour ontwikkeld en daar storytelling omheen verzonnen”, besluit Michael.

Jury
De studenten kregen de kans om hun toeristisch product te presenteren aan een jury van professionals uit het werkveld, in een Dragons’ Den-format. De ‘dragons’ (juryleden) waren vertegenwoordigers van ING, Koning Aap, Amsterdam Odyssey, Passie voor Marokko, Recrout, AllSensing, Better Places, Glimpse, Eliza was here, FP Academy en Green Travel.

Bij de presentatie werd het de dragons al snel duidelijk dat alle teamleden even enthousiast waren en dat er een mooie balans was in ieders aandeel. Dat vonden ze mooi om te zien. Saillant detail: het team vertrouwde docent/begeleider Swen Waterreus al na een week toe dat ze de Dragons’ Den wel even voor hem zouden gaan winnen. Een grapje dat nog werkelijkheid werd ook!

Zakenreis-op-maat
Runner-up ‘Be Ready’ bedacht een concept voor een culturele, ontspannen en tegelijk leerzame zakenreis-op-maat voor de werknemers van multinationals die nog geen handel drijven met Marokko, maar daar wel interesse in hebben. Bij andere teams kwamen naast storytelling en gamification ook mindfulness, de Marokkaanse keuken en oude Marokkaanse ambachten naar voren als belangrijke elementen voor hun toeristische producten.

Coördinator Manon Joosten blikt tevreden terug: “Wat is het toch geweldig dat zoveel dragons zitting willen nemen in onze jury; en het zijn niet de minsten. Super dat ons docententeam dit voor elkaar heeft gekregen. En ik ben trots op onze studenten!

Impact Events in Rotterdam
Met de komst van Songfestival in Rotterdam en de Grand Prix in Zandvoort in het vooruitzicht, mochten studenten tijdens het congres Impact Events, op 16 oktober bij Inholland Rotterdam nadenken over de impact van grote evenementen op steden. De bezoekers kwamen meer te weten over de positieve én negatieve invloed op de omgeving. Ecologische, maar ook veiligheids- en beleidsaspecten kwamen aan bod. Tijdens de afsluitende netwerkborrel werden de winnaars bekendgemaakt van de loterij. Een van de winnaars kreeg een hotelovernachting cadeau. Een ander kreeg twee tickets cadeau voor het festival I Love Urban.

The Thrill of Dark Tourism – Haarlem
Historische plekken die te maken hebben met dood en tragedie stonden centraal tijdens het congres The Thrill of Dark Tourism, 17 oktober bij Inholland Haarlem. Het klinkt misschien duister en vreemd, maar deze vorm van toerisme is al langer een trend. Voorbeelden van duister toerisme zijn het bezoeken van een museum over bijvoorbeeld Hitler. Of het reizen naar de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog en het bezoeken van de kampen uit de Tweede Wereldoorlog.

Alles wat met rampen te maken heeft, trekt mensen aan. En dat intrigeerde dus ook de Haarlemse studenten. Maar liefst 85 bezoekers kregen informatie over wat Dark Tourism nu precies inhoudt. Ook is er geld opgehaald met de verkoop van brownies en muffins en zijn er donaties binnengehaald. Gedurende het congres konden deelnemers lootjes kopen waarmee ze prijzen konden winnen.

Festivals van de toekomst – Rotterdam
De Nederlandse festivals zijn volop in ontwikkeling. Tijdens de evenementen wordt steeds meer gewerkt met duurzame materialen en gaan organisatoren zo bewust mogelijk om met omgeving, energie, water en voedsel. Voor de studenten de uitdagingen om hun bevindingen met meer mensen te delen.

Tijdens het congres Festivals van de toekomst bij Inholland Rotterdam op 18 oktober belichtten zij wat er allemaal komt kijken bij het organiseren van een evenement, het gebruik van drinkwater en het toegankelijk maken van een evenement voor mindervaliden. Ter plekke kregen zelfs twee studenten, die in een rolstoel zaten, zelf een uitnodiging van een van de gastsprekers om een festival te bezoeken.

Bedankt!
Alle studenten bedanken de gastsprekers die hun verhaal met de bezoekers hebben willen delen, de sponsoren, de docenten en natuurlijk alle bezoekers van het congres. Zonder hen waren de congressen niet zo’n succes geweest.