Onbevangen
Jur: “Als je door de ogen van gisteren blijft kijken, zie je niet wat er morgen gebeurt. Het levert zoveel op als je onbevangen kunt kijken en open staat voor wat er op je af komt. De zorg kan daarin het verschil maken, bijvoorbeeld door de mens te zien. Niet de patiënt. Toen ik uiteindelijk in een revalidatiecentrum terechtkwam, werd mij gezegd dat ik nooit meer zou kunnen afstuderen. Een conclusie op basis van wat er gebeurd was. Inmiddels ben ik wel degelijk afgestudeerd en heb ik veel kracht geput uit die opmerking. Ga je iemand een kant op duwen, of ga je hem steunen? Als je de toekomst wilt meemaken, dan moet je helpen om hem te maken, is mijn motto."

Maar hoe kijk je dan met die frisse blik? En hoe kan die helpen om de zorg toekomstbestendig te maken? Robin Bremekamp, bestuurder van Omring: “Wij geloven dat technologie écht nodig is om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Maar dat kunnen wij niet alleen, daar hebben we partners als Inholland en Vonk bij nodig. Daarom ben ik blij dat er hier vandaag zoveel docenten en studenten aanwezig zijn.”

Johnny Reuvers, clusterdirecteur Nursing bij Inholland, vult aan: “Onze studenten zijn de toekomst, zij moeten het gaan doen. Natuurlijk is technologie belangrijk, maar we hebben vooral mensen nodig om de zorg beter te maken. De instroom van studenten zorg en welzijn loopt terug. Dat is een grote uitdaging voor ons als onderwijsinstelling, maar ook voor de maatschappij. Daarom ben ik heel blij dat we hier vandaag praten over hoe de zorg eruit ziet in 2035 en welke plek technologie, innovatie én menselijk contact daarin krijgen.”

Verbinding
Wat vragen die ontwikkelingen van de zorgprofessional van morgen? Keynotespreker Henk Herman Nap is programmaleider digitale zorg bij Vilans. In zijn visie moet technologie zorgen voor verbinding, niet voor vervreemding. Nap: “Innovatie en technologie kunnen bijdragen aan zelfstandigheid en kwaliteit van leven. Maar dan is het wel belangrijk dat je die innovaties samen met de mensen uit de praktijk ontwikkelt en ook de belemmeringen onderzoekt. Neem bijvoorbeeld spraakrapportage. Die is ontwikkeld om de administratiedruk te verlagen en wordt inmiddels op een aantal plekken gebruikt. Onderzoek laat zien dat het drie keer sneller is dan de gebruikelijke methode en dat de foutmarge heel laag ligt. Dat is fijn. Mensen moeten er even aan wennen, maar naar mate je het meer gebruikt, gaat dat steeds gemakkelijker. Er zijn echter ook belemmeringen; een aantal mensen vindt het ongemakkelijk om hardop tegen een apparaat te praten. Dat is belangrijk om te weten bij de implementatie van zo’n systeem. Mijn boodschap is vooral: wees realistisch en hoopvol in je digitale enthousiasme.

”Marije Holstege is bijzonder lector Geriatrische revalidatie. Zij staat tijdens het symposium op de informatiemarkt en geeft een break out-sessie om studenten en docenten te vertellen over haar werk en vooral over hoe belangrijk het is om kennis te delen. Marije: “Nieuwe ideeën ontstaan niet alleen, die maken we samen. Daarom is Inholland bijvoorbeeld aangesloten bij Medical Delta, een transdisciplinair samenwerkingsverband met meer dan duizend deelnemers. Ook de samenwerkingen met het beroepsonderwijs van Talland en Vonk dragen hier aan bij. Samen maak je betere plannen. Studenten zijn daarin belangrijk omdat zij een frisse kijk hebben en onze blik verruimen.”

Kennisdelen
Kennisdelen stond ook centraal in de andere drukbezochte break out-sessies in Hoorn. Studenten, docenten en zorgmedewerkers laafden zich aan alle informatie over het implementeren van zorgtechnologie, leren in de zorg, het belang van ambassadeurs en bijvoorbeeld de laatste innovaties op het gebied van robotica. Ook studenten zijn enthousiast over wat ze deze middag meekrijgen. Vooral het verhaal van Jur Deitmers zet hen aan het denken: “Ik begrijp wel wat hij zegt over de toekomst. Het is heel moeilijk om je voor te stellen hoe het is als je geen verleden meer kent. Maar het kan wel helpen om op een andere manier naar de toekomst te kijken. Ik ga dat ook maar eens proberen”, aldus één van hen.

“Studeren is méér dan alleen colleges volgen”, benadrukt Tessa Liefting, voorzitter van de studievereniging voor Technische Bedrijfskunde (sv TBK). “Wil je het meeste uit je tijd bij Inholland halen? Word dan actief binnen een studievereniging. Je ontmoet andere studenten, legt contact met bedrijven en ontwikkelt jezelf – niet alleen als professional, maar ook als persoon.”

Van studiereis tot banenmarkt
Bij sv-TBK is iedereen welkom. De vereniging organiseert met hulp van een aparte activiteitencommissie onder meer de introductieweek op Terschelling, bedrijfsbezoeken, feest op de Partyboot, en binnen- en buitenlandse studiereizen naar plekken zoals Groningen en Lissabon. “Onze activiteiten zorgen ervoor dat je snel contact hebt met jaargenoten én ouderejaars, die je later weer kunnen helpen bij vakken en vragen. Tegelijkertijd bouw je een waardevol netwerk op met bedrijven, bijvoorbeeld via onze eigen banenmarkt: het grote Mix & Match-evenement.”

"Actief deelnemen zorgt voor meer plezier en betrokkenheid, waardoor je je snel thuis voelt op de hogeschool. En omdat TBK relatief kleinschalig is, kennen studenten en docenten elkaar goed. De studievereniging versterkt dat hechte gevoel nog eens extra. Tijdens mijn eerste studiereis kende ik bijna niemand, maar na drie dagen bowlen, bedrijfsbezoeken en een kroegentocht in Groningen had ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij. En die vriendengroep bestaat nog steeds. Juist dát maakt je studententijd zo de moeite waard."

Bouwen aan je netwerk
Nienke Nooij, secretaris van sv-BFL, richt zich met haar vereniging op het verbinden van studenten binnen het domein Business, Finance & Law én breder. “We willen studenten extra ondersteuning bieden en hen helpen met het opbouwen van vaardigheden en een professioneel netwerk. Kom vooral langs als je ergens tegenaan loopt, onze deur staat altijd open.”

BFL organiseert studiegerelateerde activiteiten zoals gastcolleges en workshops, maar ook gezellige evenementen zoals spelletjesavonden en weekenden weg. “Relaties zorgen ervoor dat je als student verbonden en gemotiveerd blijft”, zegt Nienke. “Dat is echt een redder, nu en in je toekomstige carrière.”

Haar persoonlijke missie: de regio onder de aandacht brengen. "Veel studenten denken dat alleen de Randstad kansen biedt, maar ook onze regio heeft fantastische mogelijkheden om te werken, wonen en recreëren. Met ons Connect2Business-event, een toegankelijke bedrijvenmarkt met regionale werkgevers, laten we studenten volop kennismaken met lokale carrièremogelijkheden."

Een warm welkom voor en door studenten
Van recenter datum is sv-Nova Nexus - een studievereniging voor studenten Social Work, Verpleegkunde en Pabo die nog in de opstartfase zit. Oprichters zijn Social Work-studenten Qwen de Vries, Sarina Veul en Karine Broersen. "Wij voelden ons vanaf dag één ontzettend welkom op Inholland. Dat gevoel willen we graag doorgeven", zegt Sarina.

Nova Nexus begint kleinschalig en laagdrempelig, met een eigen ontmoetingsplek waar studenten kunnen werken en elkaar helpen bij studievraagstukken. Qwen: "Onze droom is dat alle studenten zich op hun plek voelen, lid worden en ervaren hoe waardevol en informatief onze activiteiten zijn. Groepsgevoel en nieuwe verbindingen maken, daar mikken we op.”

Samen sterker
Naast deze drie studieverenigingen kent Inholland Alkmaar nog meer initiatieven: ASEV (voor engineers), Virplaca (Bouwmanagement & Vastgoed, Bouwkunde), studentenvereniging A.S.V. Omnivas en natuurlijk Stichting Alkmaarse Studentensociëteit (SAS/SooS), dé plek voor sociale activiteiten. Verder ondersteunt het Studentsucces Centrum (SSC) studenten bij hun studie en welzijn. Samen vormen al deze initiatieven de ‘studentpartners van Inholland Alkmaar’, die gezamenlijke evenementen organiseren zoals het succesvolle zomerfeest en kerstgala.

Nienke legt uit hoe dat ontstond: “We werden gek van alle miscommunicatie tussen verenigingen. Jeffrey Oostenrijk (destijds voorzitter van SAS/SooS) en ik (toen nog voorzitter van Omnivas) besloten daarom alle verenigingen bij elkaar te brengen in één WhatsApp-groep. We dachten: waarom allemaal afzonderlijke eilandjes zijn, als we ook gewoon bruggen kunnen bouwen? Vanuit een niet-lullen-maar-poetsenmentaliteit zijn we zelf aan de slag gegaan. Want het verschil maak je zelf!”

Tijd van je leven
Studieverenigingen zijn absoluut bepalend, vindt Tessa. "Je studeert niet alleen, maar doet vrienden op voor het leven en bouwt meteen aan je toekomst. Dus sluit je aan, ga mee op reis en maak van je studententijd de mooiste tijd van je leven!"

Bas van der Vliet, organisator vanuit Inholland Alkmaar, windt er geen doekjes om: “Binnen vijf jaar dreigt een tekort van bijna 200.000 zorgprofessionals. Door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte moeten we slimmer gaan werken, zonder de menselijke maat te verliezen.” Medeorganisator en dagvoorzitter Bart Zwagemaker (Omring) vult aan: “Het symposium laat zien wat er mogelijk is als onderwijs, praktijk en onderzoek de handen ineenslaan. Die kruisbestuiving is precies wat we nodig hebben om de zorg vooruit te helpen.”

Ruimte voor technologie én menselijkheid
In break-outsessies, op de informatiemarkt en zelfs via een VR-bril die het perspectief van een patiënt weergaf, werden deelnemers uitgedaagd om anders naar zorg en technologie te kijken. De rode draad? Technologie moet naadloos aansluiten bij en vanzelfsprekend onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.

Volgens associate lector Zorgrobotica Margo van Kemenade verandert de rol van de zorgprofessional namelijk ingrijpend. “Minder handen aan het bed, méér ruimte voor menselijk contact. Laat technologie het zware, vieze en repetitieve werk overnemen, zodat er weer tijd is voor een arm om iemand heen. Dat lukt alleen als zorgverleners zélf aangeven wat wel en niet werkt."

Durven doen
Twee keynote-sprekers hielden het publiek een spiegel voor. Nico van Meeteren, directeur van Topsector Life Sciences & Health en hoogleraar aan het Erasmus MC, pleitte voor een omslag van toekomstbestendig naar toekomstbehendig: wendbaar omgaan met verandering. “Stop met eindeloos vergaderen en ga dóen. Richt de zorg in rondom gezondheid in plaats van ziekte, en verbind die met formele netwerken en met de informele initiatieven in buurten en wijken.”

Innovator Sjoerd Emonts schetste een toekomstbeeld voor 2040 vol virtuele ziekenhuizen, gezondheidsapps en robotassistenten – technologieën die vandaag al bestaan. “Over zestien jaar zijn veel innovaties van nu gemeengoed. De vraag is: durven we onze comfortzone te verlaten en deze ook echt te omarmen?”

Co-creatie als sleutel
“Inzet van technologie vraagt om een evidence based aanpak. Je kunt het niet zomaar ‘erbij plakken’”, waarschuwde Marije Holstege van lectoraat Geriatrische Revalidatie (Inholland/Omring) tijdens het levendige panelgesprek. Daarin werd met zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers en opleiders besproken hoe technologie écht kan bijdragen aan betere zorg. Hun belangrijkste conclusie: technologische innovaties hebben pas impact als je ze sámen ontwikkelt én evalueert - met zorgverleners, cliënten en naasten. Alleen dan sluiten oplossingen aan bij wat er in de praktijk nodig is.

Marije: “Het vraagt om een herontwerp van zorgpaden, bijvoorbeeld via blended zorg, een slimme mix van digitaal en persoonlijk contact. Zo kijken we naar herstel thuis: wat werkt, voor wie en waarom? Dat moet leidend zijn, niet de techniek op zich.”

Ybranda Koster, opleider bij de Master Advanced Health Informatics Practice (AHIP) – vanaf 1 september Master Digitale Transformatie in Zorg en Welzijn - van Inholland, ziet hoe studenten daarin het verschil kunnen maken. “Technologie moet zo vanzelfsprekend worden dat we het nauwelijks nog benoemen. Daarom leren onze studenten niet alleen hoe iets werkt, maar vooral ook hoe ze anderen meenemen in verandering.”

Studenten als verbinders
Ook studenten van Inholland waren van de partij. Lorne, eerstejaars AHIP-student en werkzaam bij Erasmus MC, merkt hoe AI steeds meer technische taken overneemt in de radiotherapie. “Daardoor ontstaat ruimte voor meer aandacht voor het menselijke aspect. Maar ik zie ook weerstand: veel collega’s houden vast aan oude routines. Mijn taak is om die brug te slaan, door te luisteren, uitleg te geven hoe technologie ons werk beter maakt, en kleine stappen te zetten.”

Vierdejaarsstudent Verpleegkunde Shirley herkent de veranderende praktijk. “De zorgprofessional van de toekomst is flexibel en ontwikkelingsgericht. Dankzij praktijkgerichte lessen en de nauwe koppeling met het werkveld, voel ik me echt voorbereid vanuit mijn studie. Vandaag gaf me zóveel motivatie om die toekomst ook echt vorm te gaan geven.”

Niet alleen bij geslaagde studenten en scholieren kan de vlag uit, maar ook bij de bacheloropleidingen Medisch Beeldvormende en Radiotherapeutische Technieken (MBRT) en de masteropleiding: Medical Imaging /Radiation Oncology (MIRO). Op 11 en 12 mei zijn deze opleidingen gevisiteerd met een zeer geslaagd resultaat. In dit artikel vertellen ze meer over het proces en geven ze tips voor andere opleidingen.

“Het proces verliep heel soepel binnen het team. Voorheen was een visitatie een heel spannend traject maar doordat we al zoveel kwaliteitsinstrumenten gebruiken ook tússen visitatiemomenten door, zou de uitslag eigenlijk geen verrassing moeten zijn”, aldus Noortje Jonker, teamleider MBRT & MIRO. “Tegenwoordig is een visitatie veel meer een ontwikkelingsgericht instrument, waarbij je als opleiding bij alle onderdelen wordt betrokken. Dat zorgt voor meer ontspanning in het team. We hadden tissues klaargezet, maar deze bleken niet nodig! Het visitatiepanel werd rondgeleid door onze studenten, heeft gesproken met het werkveld en docenten en heeft zo alle informatie bij elkaar kunnen verzamelen om een goed beeld te kunnen vormen van onze opleidingen”. Renée Schuitmaker, docent & coördinator kwaliteitszorg en –onderwijs, vult aan: "We deden het traject echt met elkaar, ook het schrijven van de zelfevaluatie. Het traject bracht energie, het heeft gemaakt dat op aspecten onze werkwijze en samenwerking is verbeterd. Op de visitatiedagen zelf was het gezond spannend, maar het gaf ook een goed gevoel om de opleiding samen met studenten en het werkveld te kunnen laten zien en veel complimenten te ontvangen”.

Visitatie de beste inwerkmethode 
Noortje startte samen met haar collega Fleur Wit in juni 2022 als teamleiders en kon direct aan de slag met het visitatietraject. “In feite hadden we ons geen betere inwerkmethode kunnen wensen. Voor een visitatie moet je je opleiding volledig doorgronden en van alle ins en outs op de hoogte zijn. We zijn bij onze start direct aan de slag gegaan om er samen met het team, de coördinator kwaliteitszorg en ondersteunende staf een gezamenlijk succes van te maken. Het is wél een heel intensieve start in een nieuwe rol. 

Complimenten en aandachtspunten 
Noortje: “In het advies van het auditpanel komen veel complimenten naar voren voor de MBRT- opleiding waar we erg blij mee zijn. We hebben een mooie opleiding en dit werd bevestigd door studenten en alumni. Studenten hebben overzicht en weten wat van hen verwacht wordt. Er staat een stevig docententeam en docenten zijn laagdrempelig benaderbaar. De opleiding is stevig verbonden met andere opleidingen in het land, we zijn ook internationaal goed aangehaakt. En niet onbelangrijk: zelden hebben zij een lectoraat gezien dat zo verbonden is met de opleiding”. 

“Over MIRO is aangegeven dat het een goed georganiseerde opleiding is waarbij er veel waardering is hoe wij omgaan met het verstevigen en versterken van de positionering van de beroepsbeoefenaar en het creëren van een horizontaal en verticaal loopbaanperspectief”, vertelt Fleur Wit. “En natuurlijk zijn er ook aandachtspunten: blijven investeren in transparantie en navolgbaarheid, ethiek nog beter verweven in ons programma, maar het is een beperkt aantal punten waar we ook direct vervolgstappen mee kunnen zetten”. 

Verbonden met het lectoraat Medische Technologie 
Het lectoraat is inderdaad op allerlei manieren betrokken bij MBRT en MIRO, vertelt Harmen Bijwaard, lector Medische Technologie, onder andere door reguliere overleggen met de teamleiders, met de onderzoeksgroep, de leergemeenschappen van MBRT alsook door de deelname in de raad van advies van de MIRO. Daarnaast wordt er voorlichting gegeven aan studenten en studeren er jaarlijks rond de 20 studenten bij het lectoraat af. Maar ik denk dat de belangrijkste verbinding wordt gelegd door deelname van (ex-)docenten van MBRT en MIRO in de kenniskring van het lectoraat. Dat zorgt ervoor dat de juiste thema's op de agenda komen en dat projecten worden bedacht en uitgevoerd die direct impact hebben op de MBRT en/of MIRO. Laat docenten meedenken en studenten meedoen met het opzetten en uitvoeren van onderzoek zodat dat direct ten goede komt aan hun eigen opleiding(en)”. 

Banenkans MBRT & MIRO vrijwel 100% 
Ook na het afronden van deze visitatie zitten de teams niet stil, vertelt Noortje. “Er zit ongelofelijk veel drive en kennis in onze teams. We hebben ook de ambitie om aan de slag te gaan met een curriculumvernieuwing voor de bachelor, waardoor de opleiding zich nog meer richt op studentenbinding. Bij de master MIRO zijn we aan het onderzoeken of een bekostigde variant haalbaar is. Uiteindelijk moet je als opleiding blijven vernieuwen en meegaan met je studenten en met de tijd. De vraag naar medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’er) wordt steeds groter. Wist je bijvoorbeeld dat de banenkans bij afstuderen momenteel vrijwel 100% is? Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat onze studenten werken met de meest recente techniek en om kunnen gaan met toenemende bevoegdheden als zij afstuderen.” 

Begin op tijd, wees open en betrek je team 
De laatste tips die Noortje heeft voor andere opleidingen die een visitatie zijn heel overzichtelijk: “Op tijd beginnen klinkt als een open deur, maar het voorkomt zogenoemde ‘visitatiedruk’ in je team. De proefvisitaties met de eigen Inholland auditorenpool waren een goede voorbereiding en getuigde echt van een collegiale waardering van ons werk met ruimte voor een kritisch noot. Betrek iedereen in de voorbereidingen, uiteindelijk is dit echt een teamprestatie. Geen gesloten deuren of ivoren torens, maar juist open zijn in je aanpak.“ 

Een dynamische arbeidsmarkt, veranderende beroepen. Om hierin als werkgever en professional mee te bewegen, is continu leren en ontwikkelen essentieel. Om het voor de professional aantrekkelijker te maken gerichte scholing te volgen, sluit Hogeschool Inholland aan bij de landelijke pilot Microcredentials. Hiermee hebben we de mogelijkheid om modulair onderwijs in te zetten en werkenden en het werkveld te ondersteunen in (flexibele) professionalisering. In september start de eerste geaccrediteerde module waarmee je een microcredential kunt behalen: Klinisch redeneren. Katinka Rademaker, opleidingsmanager HBO Verpleegkunde: “Deze vorm van onderwijs is een wens vanuit het werkveld. Zo kunnen we samen opleiden voor behoud van verpleegkundigen in de krappe arbeidsmarkt.” 

Een microcredential is een erkend certificaat waarmee je als professional kunt aantonen wat je weet, kunt en begrijpt na afronding van een korte onderwijseenheid, zoals een module (tussen de 3 en 30 EC). De microcredential kent hieraan een zelfstandige waarde toe. De microcredential staat voor accreditatiewaardig onderwijs met een kwaliteitskeurmerk: de professional – en zijn werkgever - kan ervan op aan dat met de onderwijseenheid de beoogde leeruitkomsten worden bereikt. Zodra de professional een module heeft afgerond, ontvangt hij een certificaat in de vorm van een digitale badge (via de applicatie Edubadge). 

Waardevol voor meerdere partijen 
Microcredentials zijn van meerwaarde voor zowel professionals als werkgevers als onderwijsinstellingen. 

• De professional: volgt een module die qua omvang en waarde aantrekkelijk is om zich in het hoger onderwijs te specialiseren, bij- of om te scholen. Dit sluit flexibel aan op een (snel veranderende) leervraag van professionals. Daarnaast kunnen professionals meerdere microcredentials ‘stapelen’ om zo hun eigen ontwikkelpad vorm te geven.
• De werkgever: kan in de snel veranderende arbeidsmarkt professionals aantrekken die zich op specifieke gebieden hebben laten scholen of kan zijn eigen werknemers laten scholen. Zij volgen korte onderwijseenheden van accreditatiewaardig niveau, met kwaliteitskeurmerk. Omdat er een landelijk register gaat komen, worden de microcredentials ook herleidbaar en controleerbaar.
• De onderwijsinstelling: krijgt de mogelijkheid haar onderwijsaanbod te verbreden en werkenden te ondersteunen in hun professionalisering. Dit ligt in lijn met de flexibilisering van het onderwijs (zoals ook in het strategisch plan van Hogeschool Inholland is vastgelegd). 

Microcredential Klinisch Redeneren voorziet in een behoefte 
Klinisch redeneren wordt de eerste module binnen Hogeschool Inholland waarbij de werkende professional een microcredential kan behalen. Deze module is opgenomen in het huidige flexibele deeltijdopleiding Verpleegkunde en zal vanaf september ook ‘los’ te volgen zijn. Katinka Rademaker licht toe: “De zorg kampt met tekorten. Het werkveld wil wel meer nieuwe verpleegkundigen opleiden, maar er is niemand om ze te begeleiden. De huidige werkende verpleegkundige wil meer autonomie in het werk, en wil doorgroeien en professionaliseren. Maar heeft geen tijd om een volledige opleiding te volgen. Door samen met het werkveld te kijken waar de behoeftes liggen, kunnen we het onderwijs flexibel afstemmen. Een microcredential past hier goed bij. Het voldoet aan een leervraag, geeft erkenning via een certificaat en is wellicht de opstap tot meer leren.” 

Vormgeven binnen het onderwijs 
Ondanks dat de module een onderdeel is van het flexibele deeltijdprogramma kost het toch denk- en mankracht om deze eerste microcredential te realiseren. “We willen professionals die voor deze microcredential kiezen, meenemen in de huidige ‘flow’ van het flexibele programma. Zo volgen ze samen met andere werkenden deze module en kunnen ze gezamenlijk theorie in praktijk brengen”, vertelt Katinka. “Maar deze microcredential-studenten behoeven wel hun eigen ‘oormerk’ en moeten als zodanig geregistreerd staan. En hoe moeten ze zich precies inschrijven; wat gaat deze vorm van onderwijs kosten? Bovendien moeten ze na afronding de digitale badge ontvangen via Edubadge. Ook daar komt wat inregeling bij kijken. Maar we zijn zover dat in september de eerste studenten kunnen starten. We zien ze graag komen.” 

Landelijke pilot hoger onderwijs 
Hogeschool Inholland doet samen met 31 andere hogescholen en universiteiten - mee aan de landelijke pilot Microcredentials van het Versnellingsplan. De pilot richt zich op het Leven Lang Leren-aanbod voor professionals. In de pilot werken hogescholen en universiteiten aan:  

• de realisatie van een stelsel waarbinnen microcredentials een erkenbare en herkenbare waarde hebben;  
• het verrijken van onderwijsaanbod door microcredentials aan te bieden met een zelfstandige waarde;
• het verder concretiseren van procedures rondom het aanbieden, registreren en uitgeven van microcredentials;  
• het organiseren en verbeteren van kwaliteitszorg die past bij flexibel aanbod;  
• (juridische) vraagstukken zodat wettelijke verankering in het onderwijsstelsel kan volgen. 

Landelijke (h)erkenning  
Net zoals bachelors, masters en minors krijgen microcredentials straks een herkenbare en erkenbare waarde in het onderwijsstelsel. Momenteel zijn microcredentials nog niet opgenomen in de Wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), en hebben zij nog geen wettelijk erkende status. Wel staat het hoger onderwijs in Nederland (via de koepelorganisaties Vereniging Hogescholen en Universiteiten van Nederland) achter de pilot en het huidige kwaliteitskader. Hierdoor hebben microcredentials die uitgegeven worden binnen de pilot wél een landelijke herkenning en erkenning.  

Meer weten? 
Wil je meer weten over de pilot Microcredential binnen Hogeschool Inholland? Neem dan contact op met Katinka Rademaker of Mirjam van Meningen. 

Wanneer ouderen op een revalidatie-afdeling terechtkomen, starten artsen en zorgprofessionals zo snel mogelijk met het opstellen van revalidatiedoelen. Maar hoe stimuleer je dat cliënten zich ook echt zelf eigenaar voelen van hun revalidatie en meer gemotiveerd zijn om te revalideren? Met die vraag gingen studenten Verpleegkunde van Inholland aan de slag, samen met medewerkers van de GRZ-afdeling van Zonnehuis Amalia en studenten van ROC TOP, binnen een Leer- en InnovatieNetwerk.

“Als mensen op de revalidatie terechtkomen, komt er heel veel op ze af”, vertelt Rohan, een van de studenten. “Zo’n opname is een ingrijpende gebeurtenis die veel energie kost, cliënten overzien dan niet altijd hoe het revalidatieproces eruit komt te zien. Bovendien worden de revalidatiedoelen in vaktaal opgesteld, wat niet voor iedereen te begrijpen is. In ons onderzoek zijn we in gesprek gegaan met cliënten om te bespreken wat voor die cliënt belangrijk is en hoe dit te vertalen valt naar persoonlijke revalidatiedoelen.”

Betekenisvolle doelen
Medestudent Sara vult aan: “Om een simpel voorbeeld te geven: als iemand zijn heup heeft gebroken, is het professionele doel om iemand zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Terwijl het voor die persoon belangrijk is om bijvoorbeeld weer op de fiets naar de kleinkinderen te kunnen. Zo maak je het doel van het herstel veel concreter en krijgt het betekenis. Vandaar de term ‘betekenisvolle doelen’. Als deze bekend zijn, worden ze besproken in het multidisciplinair overleg, zodat iedereen die betrokken is bij de revalidatie hier rekening mee kan houden.”

De studenten presenteerden hun eindverslag in de vorm van een poster met symbolische tekeningen. Zo stond het huisje voor het doel van de revalidatie, namelijk de cliënt die weer naar huis kan, en een slingerend paadje voor de weg daarnaartoe. De wolken symboliseerden de genomen acties, het anker aan de luchtballon de belemmeringen, enzovoort. Want uitdagingen waren er natuurlijk ook tijdens het onderzoek, onder meer door corona, de werkdruk in de zorg en het gegeven dat deze aanpak de vertrouwde routines doorbreekt. Zoals Eva het uitdrukt: “Als je de kwaliteit van de zorg wilt verbeteren, moet je daar tijd in investeren. Maar bij een noodsituatie laat je een cliënt niet liggen omdat je met een onderzoek bezig bent.”

Meerdere disciplines
“Verder leefde de angst dat cliënten met doelen komen die niet realistisch zijn. Bijvoorbeeld wanneer mensen aangeven weer auto te willen rijden, terwijl al duidelijk is dat dat niet meer zal lukken. Of mensen die doelen stellen die binnen de revalidatieperiode niet haalbaar zijn. Het is dus van belang om daar in het gesprek met cliënten op te letten. Daarnaast merkten we dat de antwoorden op vragen die we stelden niet altijd te plaatsen waren binnen het zorgleefplan (ondersteuningsplan voor de cliënt - red). Als iemand bijvoorbeeld een sport doet en die graag weer op wil pakken, hangt dat samen met meerdere disciplines die bij revalidatie komen kijken. Binnen het elektronisch cliëntendossier is er niet één kopje waaronder je het antwoord op die vraag kwijt kunt, dus dan is het even zoeken waar je dit vastlegt.”

Een van de belangrijkste conclusies van het onderzoek is dat de gesprekken met cliënten, die steeds gezamenlijk werden gevoerd door een student en een zorgmedewerker, veel opleverden. Zo gaf een van de zorgmedewerkers aan: “Telkens als de cliënt mij ziet, wordt hij herinnerd aan dat persoonlijke doel en gaat hij weer extra gemotiveerd aan de slag.” Omdat de focus lag op persoonlijke doelen, voelde de cliënt zich gezien. De reacties waren dan ook overwegend positief en meerdere cliënten gaven aan beter het nut in te zien van de aanpak van de revalidatie. Voldoende aanleiding om vervolg te geven aan het project, waarbij er met name op wordt ingezet om deze aanpak en werkwijze meer bij het team van verpleging en de andere disciplines van het multidisciplinaire team te laten leven.

Het programma Nieuwsuur besteedde dinsdag aandacht aan onderwijs in coronatijd. Aanleiding is een enquête onder Nederlandse hbo-docenten. Zij vinden dat online lesgeven goed gaat, maar zien uitdagingen voor de langere termijn. Nieuwsuur zag dat dat vooral opgaat voor praktijkopleidingen.

Nieuwsuur ging op bezoek bij Inholland-docent Mirjam van Leeuwen. Zij verzorgt voor de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) van Inholland Amsterdam onder meer het vak 'Communicatie en complexe ggz'. Haar lessen vinden online plaats. Dat gaat goed, zegt Mirjam, maar via een scherm komt iets als nonverbale communicatie toch minder duidelijk over. Tijdens de online les loopt haar kat parmantig voor haar scherm langs – gelukkig is het dier wel zo beleefd om niet op het toetsenbord te stappen! 

Een praktijkopleiding als Verpleegkunde (hbo-v) valt lastig helemaal online te verzorgen. En ook fysiek zijn de mogelijkheden beperkt door de anderhalvemeterregel en het OV-reisverbod voor studenten in de spits. Toch gaan docenten de uitdaging creatief en vol goede moed aan, zo blijkt ook uit het Nieuwsuur-item. 

'Het is een puzzel'
Zo ook Afke Dappers. Ze is blij dat ze haar eerstejaarsstudenten voor het eerst in drie maanden weer ziet tijdens de ‘priktoets’, op locatie bij Inholland Amsterdam. Maar ze ziet ook uitdagingen: “Het is lastig om rekening te houden met de coronamaatregelen, er kunnen veel minder studenten in een lokaal. Het is een puzzel.” Student Anne Wilbrink: “We kunnen niet op elkaar oefenen en moeten ehbo doen met een pop.”

Afke is er trots op dat de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) opnieuw meer aanmeldingen heeft. Vorig jaar waren er 220 nieuwe inschrijvingen, nu staat de teller al op 280. Aan de planning wordt door de hele opleiding hard gewerkt

Maatwerk
Maatwerk met duidelijke kaders kan hierbij essentieel zijn om versoepeling van de coronamaatregelen mogelijk te maken en fysiek onderwijs weer verantwoord en veilig op te starten in het nieuwe collegejaar.

Bekijk het item van Nieuwsuur via NPO Start. Het begint op minuut 15:10 en duurt tot ongeveer 27:30. Ook aan het woord komen de voorzitter van het College van Bestuur van Avans Hogeschool, een epidemioloog en de voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond.

“Werken in het LIN zoals we voor ogen hebben, dat kan nu gewoon niet”, zegt Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen én bedenker van het LIN. Zijn initiatief is één van de aansprekende voorbeelden van praktijkgericht onderzoek bij hogescholen, onlangs opgetekend in een verzamelpublicatie. “In de kern gaat het LIN over het samenbrengen van mensen (professionals en studenten) om met elkaar te leren en de kwaliteit van de ouderenzorg te verbeteren. Het met elkaar leren en innoveren is nu, door de coronacrisis, op de tweede plaats gekomen.”

Focus op studenten
Robbert legt uit dat de focus vanuit het onderwijs nu echt bij de studenten ligt. “Dat betekent dat de stages voor de studenten in de zorg gewoon doorgaan en dat studenten online onderwijs en begeleiding krijgen. Op die manier proberen we een zo leerzaam mogelijke stage voor hen te creëren en ervoor te zorgen dat zij geen studievertraging oplopen. Dat ziet er nu dus eigenlijk uit zoals ieder andere stage, maar wel een hele bijzondere en leerzame stage om in tijden van corona een steentje bij te kunnen dragen in de ouderenzorg.”

Zo is er bijvoorbeeld een groep studenten die te maken heeft met cliënten op geriatrische revalidatie-afdelingen die geen bezoek mogen ontvangen, vertelt Anne Marie Vaalburg (Lecturer practioner bij twee LIN's). "Zij spraken cliënten over hoe zij deze situatie ervaren en hebben inzichten verkregen in het verdriet van cliënten tijdens een quarantaine. Deze clienten zijn niet alleen heel verdrietig, maar dat verdriet kent verschillende gezichten en heeft daarmee dus verschillende uitwerkingen. Waar de ene cliënt zo neerslachtig wordt dat revalideren gewoon niet meer lukt, gaat een ander juist harder oefenen. En de derde lapt alle therapie aan zijn laars en kiest ervoor om eerder naar huis te gaan, of hij nu kan traplopen of niet. Kortom: verplegen is maatwerk, want iedere client vraagt om een andere benadering." 

Kwaliteit ouderenzorg
Terwijl in de ouderenzorg de focus ligt bij de kwetsbare ouderen. Daar worden alle zeilen bijgezet om hen van kwalitatief goede zorg te voorzien. “In deze situatie is het voordeel dat er niet één student stageloopt, maar drie of vier studenten. Dit is onderdeel van het unieke concept van het LIN. Door meerdere studenten op een afdeling stage te laten lopen realiseren we een cultuurverandering die ervoor zorgt dat studenten en professionals samen kunnen leren en innoveren. Dat leren daar is nu minder ruimte voor, maar die hulp kunnen ze goed gebruiken!”

Midden in de samenleving
Als hogeschool doen we onderzoek dat midden in de samenleving staat. De vragen komen voort uit de dagelijkse praktijk van organisaties en professionals. Die onderzoeken we samen met partners uit de praktijk en studenten en docenten. Vervolgens vinden de resultaten hun weg naar de beroepspraktijk en naar toekomstige professionals via de opleidingen. Dit zorgt ervoor dat praktijkgericht onderzoek steeds belangrijker wordt bij de aanpak van maatschappelijke vraagstukken.

Laat je inspireren
Niet alleen Inholland doet onderzoek naar (oplossingen voor) actuele maatschappelijke vraagstukken, alle 37 hogescholen van Nederland doen dat. Vanuit het Netwerk Onderzoekscommunicatie Hogescholen is, samen met de Vereniging Hogescholen en het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA, een publicatie gemaakt om te laten zien hoe waardevol onderzoek van hogescholen is. Deze publicatie is bedoeld om iedereen te inspireren om samen met hogescholen op zoek te gaan naar al die verhalen over de dagelijkse praktijk en gebruik te maken van de kennis en expertise die op hogescholen aanwezig is.

Leer- en InnovatieNetwerk
Het LIN is een samenwerking tussen een zorginstelling en het onderwijs. Studenten, verpleegkundigen en verzorgenden werken er samen aan kwaliteitsprojecten die voortkomen uit vragen en behoeften van de werkvloer. Meer weten over de LIN’s? Kijk op inholland.nl/lin.

In steeds meer projecten werken studenten Social Work en Verpleegkunde van Hogeschool Inholland samen, bijvoorbeeld in de ouderenzorg in Buitenveldert en Amstelveen. Elk met een blik vanuit het eigen vakgebied en specialisme ontwikkelen de studenten in overleg een gemeenschappelijke visie en aanpak. Vlak voordat het coronavirus toesloeg in Nederland gingen tweedejaarsstudenten tijdens een interprofessionele middag aan de slag met deze manier van leren en werken. “Vandaag gaan jullie samen kijken, samen doen en samen meer worden”, gaf Carin de Boer, docent en kernteamlid interprofessioneel leren, de studenten mee.

Bij interprofessioneel samenwerken zijn er overlegmomenten tussen professionals met verschillende opleidings- en werkachtergronden, waarbij zij de expertise vanuit hun eigen vakgebied inbrengen om tot een gezamenlijk plan te komen. De studenten Social Work en Verpleegkunde kregen de gelegenheid om dit in interprofessionele groepen te oefenen aan de hand van een casus binnen het aandachtsgebied welzijn en zorg in de jeugdgezondheidszorg.

Grensoverschrijdend gedrag
Om de studenten voor te bereiden op de casus verzorgde Janine Prins, docent bij Social Work, een presentatie over seksualiteit en seksueel misbruik. Zij stond stil bij vragen als: hoe maak je seksualiteit bespreekbaar in de hulpverlening? Hoe zorg je ervoor dat een kind een ervaring met grensoverschrijdend gedrag durft te delen? Als hulpverlener is het belangrijk om altijd alert te zijn omdat 30% van de kinderen die seksueel misbruik heeft meegemaakt, geen afwijkend gedrag laat zien. Maar ook de hulpverlener zelf moet zijn eigen grens als professional kunnen aangeven, juist omdat aanraking – vooral bij verpleegkundigen – deel van het werk is.

Beide casussen die de studenten voorgelegd kregen, verbeeldden een reële praktijksituatie van een zwangere vrouw in een problematische (thuis)situatie. Voor de studenten een interessant onderwerp om geconfronteerd te worden met een overlap in vakgebieden. Want hoe bepaal je wie wat oppakt?

Nieuwsgierige blik
“We vroegen de studenten om met een nieuwsgierige blik over de grenzen van hun eigen vakgebied heen te kijken en goed te bedenken wat iemand vanuit zijn eigen expertise kan betekenen”, blikt Carin de Boer terug. “Uiteindelijk hebben ze actiepunten geformuleerd en prioriteiten gesteld.” Haar collega Annemarie Loth vult aan: “Ze hebben ook afspraken gemaakt over een taakverdeling. Dat vonden ze soms best lastig. Bijvoorbeeld een oplossing vinden voor huisvesting; de Verpleegkundestudenten hadden eigenlijk geen idee hoe dat werkt en wie daar dan achteraan zou moeten gaan. Dit konden de studenten Social Work gelijk toelichten.”

Bij het overleg over de case kwamen onderwerpen aan bod als tieneropvangcentra, schuldhulpverlening, SOA-voorlichting en leefstijlbegeleiding (roken, drinken, uitgaan). Annemarie: “Over leefstijlbegeleiding en voorlichting konden de Verpleegkundestudenten hun inbreng leveren. Het was mooi om te zien hoe de studenten kennis over het eigen vakgebied met elkaar deelden. Het leverde in ieder geval genoeg gespreksstof op. Zo zaten de studenten uit mijn groepje eerst op het spoor van een vruchtwaterpunctie, maar terwijl ze daar over doordachten en -praatten, kwamen ze er toch op uit dat er eigenlijk geen enkele reden was om dat te doen.”

Aanraken
De leerzame middag werd afgesloten met een dansworkshop. “Het was eigenlijk meer een aanraakworkshop”, vertelt Carin. Danser Jason Winter liet de studenten ervaren wat hun grens was en hoe ze dat konden aangeven.” Annemarie: “Ik heb zelf wel het idee dat het aanraken van een collega of medestudent tijdens zo’n workshop ongemakkelijker is dan het aanraken van een patiënt. Dat was in ieder geval wel merkbaar. Carin haakt daarop in: “Ik denk dat het juist daardoor een goede oefening was, omdat je in de praktijk soms in best ingewikkelde situaties belandt waarbij sterk in je schoenen moet staan.”

Volgend studiejaar ontmoeten deze studenten elkaar weer. In een multidisciplinair overleg duiken ze dan meer de diepte in met een volgende casus, om uiteindelijk tot een Tijdelijk Werkbare Overeenkomst (soort actieplan) te komen.

Online onderwijs
De nacht ervoor had Eduard nog doorgewerkt om het onderwijs van de opleiding Verpleegkunde online te krijgen. De volgende dag liet hij zijn collega’s in de team-app weten dat hij zijn vader ging helpen. Op een bijgaande foto zagen de collega’s een vermoeide snoet in een auto. De achterbak tot de nok volgeladen met tulpen! Wat bleek: het bloemenbedrijf van de vader van Eduard is door de coronacrisis flink in de problemen gekomen. Het idee was dat vader en zoon de bloemen gingen uitdelen, om ze te redden van de vuilstort én in de voorzichtige hoop dat mensen nog een kleine vrijwillige bijdrage zouden overmaken.

Tulpen opkopen en uitdelen
Toen de collega’s van de opleiding die foto zagen hebben ze samen direct een hele vracht bloemen bij elkaar ge-tikkied. “Eén van onze collega’s is al een tijd ziek thuis en we wilden haar verrassen en een beetje opfleuren door haar te overladen met bloemen”, vertelt Roderik de Vries, docent in Alkmaar. En daar bleef het niet bij.

Twee docenten hebben alle opgekochte bossen tulpen rondgebracht bij verzorgingshuis Westerhout in Alkmaar en in Purmerend bij het Jaap van Praaghuis, verpleeghuis Novawhere en bij verschillende ouderen thuis.

Met elkaar
"Dagelijks worden er miljoenen tulpen weggegooid in Nederland, terwijl iedereen nu thuis naar hetzelfde interieur zit te staren. Die twee gegevens vinden wij lastig te rijmen. Van een bloemetje in huis wordt iedereen blij, maar nu natuurlijk al helemaal”, geeft Reus nog mee.

De Vries vat samen: “We hebben dit bewust gedaan om onze collega op te vrolijken en de bewoners van de verzorgingshuizen een hart onder de riem te steken. Het is echt de kracht van ons team dat we dit met elkaar bedenken en doen!”

Opleiden in en voor de regio
Floor Haak, lid raad van bestuur Noordwest Ziekenhuisgroep: “We hebben in heel het land in de nabije toekomst veel meer medewerkers nodig in de zorg. Hoe mooi is het dan dat we hbo-verpleegkundigen kunnen opleiden in de regio én ze gelijk een toekomstperspectief kunnen bieden bij een van de grootste ziekenhuisorganisaties van Nederland?”

Vera van Waardenburg, clustermanager Verpleegkunde opleidingen Hogeschool Inholland: “We leiden nu samen breed op voor de regio, voor Noordwest Ziekenhuisgroep en voor andere zorginstellingen. We doen het echt samen!” Patricia Kaiser, hoofd opleidingen Verpleegkunde Inholland Alkmaar vult aan: “Mooi als dit het startsein is waarop de kracht van opleiden in de zorg gebundeld wordt voor alle partners in de regio.”

Verpleegkundigen op hbo-niveau
Nieuwe hbo-studenten kunnen vanuit het voortgezet onderwijs een leerplaats bemachtigen bij Noordwest Ziekenhuisgroep. De eerste twee studiejaren vinden plaats in het voltijd onderwijs. De stages van de verpleegkundigen in opleiding vinden zowel het eerste als het tweede studiejaar bij verschillende afdelingen van het ziekenhuis plaats. Na het tweede studiejaar krijgen de studenten een leerarbeidsovereenkomst en worden ze als werknemer ingezet bij Noordwest Ziekenhuisgroep. Het onderwijs op hbo-niveau wordt door docenten van beide instellingen gegeven en vindt zo mogelijk plaats in de praktijkomgeving.

De ondertekening
De ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst vond plaats bij Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar. Bij de ondertekening waren aanwezig:

Hogeschool Inholland

• Huug de Deugd (lid College van Bestuur)
• Tom de Witt-Hamer (directeur Domein Gezondheid, Sport en Welzijn)
• Richard Oerlemans (directeur Hogeschool Inholland Alkmaar en domein Techniek. Ontwerpen en Informatica)
• Vera van Waardenburg (clustermanager Verpleegkunde opleidingen)
• Patricia Kaiser (hoofd opleidingen Verpleegkunde Inholland Alkmaar)
• Regula van Graas (docent en onderwijskundige opleidingen Verpleegkunde)

Noordwest Ziekenhuisgroep

• Floor Haak-van der Lely (lid Raad van Bestuur)
• Piet Donga (hoofd verpleegkundig onderwijs Noordwest Academie)
• Betsy van Soelen (directeur Noordwest Academie)
• Margit Bouma (onderwijskundige)
• Marjan Verbart (bedrijfskundig manager Noordwest Academie)

Technische Verpleegkunde (TV) is een programma voor studenten die extra uitdaging aankunnen en affiniteit hebben met acuut intensieve zorg. Voor veel aankomende Verpleegkundestudenten is de mogelijkheid om TV te volgen dé reden om zich bij Inholland in te schrijven. Erna kunnen zij eventueel doorstromen naar vervolgopleidingen. Zij krijgen daarbij vaak vrijstellingen voor bepaalde onderdelen.

Tijd voor wat anders
Nicolette van Dam heeft als kinderarts zeventien jaar in Leiden (LUMC) gewerkt op de intensive care voor kinderen en vond het tijd voor wat anders. Sinds september 2017 is zij docent bij Verpleegkunde en de masteropleidingen Advanced Nursing Practice en Physician Assistant. Haar collega Remke Janssen is tegelijk begonnen bij Inholland. Ook hij heeft in de acute zorg gewerkt, maar dan als ambulanceverpleegkundige. “Mooi werk, veel meegemaakt. Maar toen ik de veertig naderde, begon ik toch te denken 'Is dit het nu?'. Ik raakte de passie een beetje kwijt en dat vond ik geen goede ontwikkeling. In mijn functie heb ik jarenlang instructie gegeven aan studenten en daarbij ook samengewerkt met de Amstel Academie. Voor mij was de stap naar het onderwijs niet zo groot.”

Beiden begonnen twee jaar geleden enthousiast aan hun nieuwe carrière in het onderwijs. Voor Inholland Amsterdam kwam hun recente en langjarige ervaring in het werkveld goed van pas. Remke: “Wij zagen dat er vernieuwing nodig was bij Technische Verpleegkunde.” Nicolette: “Eigenlijk kwam die wens van twee kanten, want de hoge kosten van TV baarde het managementteam al zorgen: met name het intensieve nakijkwerk dankzij alle open vragen bij toetsen, wat veel docentenuren kostte en daardoor op de begroting drukte.”

Onderwijsmateriaal
Het duo werd aan het werk gezet om TV te actualiseren. Remke: “Wij zochten naar een duurzame en betaalbare oplossing, passend bij het werkveld, met andere werkvormen. En goed aansluitend op vervolgopleidingen bij de Amstel Academie en intern bij ziekenhuizen. Zo wilden wij hetzelfde onderwijsmateriaal – e-learning, boeken en lesmethodiek – gaan gebruiken als de vervolgopleidingen. Daarnaast was het plan om TV ook in Alkmaar aan te bieden.”

“We zijn vanaf februari 2019 via de gouden route gaan ontwikkelen”, legt Remke uit. “We hebben een nieuw toetsplan gemaakt, de OER-tekst aangepast en een notitie geschreven voor de domein medezeggenschapsraad. Als doel hielden we de eindtoets voor ogen, met de daarbij horende competenties. We besloten om los te laten wat er al lag en te kijken wat voor bouwstenen nodig waren om tot die eindtoets te komen.”

Terugkomdagen
Technische Verpleegkunde doe je in je eigen tijd. “De lessen vonden altijd eens per twee- drie weken aan het eind van de middag plaats. Dan is de concentratie duidelijk verminderd”, zegt Remke. “Wij hebben nu bedacht om per periode twee terugkomdagen te organiseren. De studenten missen dan geen Verpleegkundelessen, want die staan niet ingeroosterd. We behandelen één thema per dag, met e-learning en literatuuropdrachten als voorbereiding.”

De studenten krijgen eerst een college en werken daarna in groepen opdrachten uit. De klassikale nabespreking van de opdrachten wordt gevolgd door simulaties – het oefenen van vaardigheden, vaak met behulp van poppen – die ook weer worden nabesproken. Remke: “We kiezen voor een opbouw van boek naar patiënt, zodat de transitie van theorie naar praktijk makkelijker wordt. Dat je begrijpt wat je doet.” Nicolette: “Eerst krijgen ze de symptomen te zien en dan moeten ze de ziekte erbij zoeken. We simuleren zelfs het stressniveau, alleen gaat de pop niet dood.”

Leerrendement
Toetsen worden gelijk in de week na het afnemen nabesproken. De herkansing vindt binnen een maand plaats: “Daarmee houden we het leerrendement zo hoog mogelijk. Bij elke toets betekent de tweede keer zakken dat je moet stoppen met TV.”

Alle lessen worden gefilmd: “Ze staan via een link op onze eigen streamingdienst en integraal op Moodle, licht Remke toe. “Zo kunnen studenten die stagelopen in het buitenland ons onderwijs blijven volgen. Alleen het trainen van de vaardigheden niet: dat halen ze later in.”

Het docentenduo is nog niet eens een jaar geleden begonnen met het bedenken van ideeën voor een nieuw curriculum. Hoe is het ze gelukt om nu al, aan het begin van dit studiejaar, zoveel vernieuwingen door te voeren? Remke: “Wij hebben de kans gekregen om hier in een klein team met korte lijnen aan te werken, daarom lukt het ons om alles zo snel te implementeren.”

Scrummethode
“We evalueren ook direct met onze studenten”, vult Nicolette aan. “Goede tips passen we gelijk toe: bijvoorbeeld een andere indeling van de pauzes, andere terminologie, of een sneller tijdstip van beschikbaarheid van presentaties. Wij gebruiken met z’n tweeën de scrummethode en werken in sprints naar ons einddoel.”

Remke benadrukt: “We hopen een fundament te bouwen waar anderen mee door kunnen. Niet alleen in Amsterdam, want Alkmaar doet nu ook mee aan het honoursprogramma. We zien TV als een proeftuin voor Verpleegkunde. We kunnen nieuwe lesvormen bij TV testen omdat we maar een klein cluppie zijn. Het rendement voor de reguliere hbo-v zijn ‘lessons learnt’ uit het TV-curriculum!”

Samenwerken
Tijdens de eerste periode werd er samengewerkt door middel van videoconferenties. In de afsluitende week, de zogenaamde Intensieve Week, zijn de deelnemers uit het buitenland bij Inholland Alkmaar om de onderzoeksresultaten te presenteren en het afsluitende artikel te schrijven.

“Presentaties door studenten Social Work en Verpleegkunde maken veel emoties los en dat hoort bij het werk dat ze gaan doen", vertelt docent Simone Peper van de opleiding Social Work. "Ik ben sinds vier jaar betrokken bij Crossing Borders en ben enthousiast. Bij de een van de onderzoekspresentaties is aan de hand van vele voorbeelden laten zien hoe je een kind met autisme goed kunt laten aansluiten in de klas. Elke student liet zien hoe ze er als internationale groep over na hadden gedacht en welke ideeën en oplossingen er zijn. Mooi om die verschillende invalshoeken te horen.” 

Studenten presenteren
Tijdens de intensieve week werden in de groep van student Alexander Lavold uit Noorwegen oplossingen geboden voor hoe het beste om te gaan met een kind met autisme in de klas. De groep Duitse, Amerikaanse, Noorse en Belgische studenten hielden zich bezig met de vraag: hoe hou je leerlingen met autisme erbij? Alexander legt uit: “Een van de oplossingen voor meer inclusiviteit in de klas is om te kijken welke buitenactiviteiten kinderen met autisme aanspreken. Door de lessen daarop aan te passen, zullen deze kinderen zich beter gaan voelen.” Een andere student uit de tweede presentatiegroep vertelt dat ook counselling en preteaching voor ouders, docenten en de andere klasgenoten een goed middel is om kinderen met autisme beter aan te sluiten.

Inholland Radio
Inholland Radio is op woensdag 27 november bij Inholland Alkmaar tijdens de presentatiedag met interviews aan de slag gegaan met alle deelnemers van Crossing Borders. Het live-verslag was via een radio-uitzending door Inholland Radio op locatie te horen. Inholland Radio is een samenwerking met de opleiding Creative Business. Meer weten over het radiokanaal van de hogeschool?

Volg de social mediakanalen van Inholland Radio op Facebook en Instagram.

Organisatie
​Hans-Jan Kuipers, docent Social Work, legt uit: “Al 21 jaar organiseren we dit, zo ook volgend jaar. We blijven doorgaan met dit mooie initiatief. Elk jaar breiden we het weer uit en verdiepen we de thema’s. Slopend om zo’n week mede te organiseren, maar ook ná twintig keer nog steeds leerzaam.”

De opleiding is heel populair, dat wordt al snel duidelijk als het auditorium in Amsterdam volstroomt. Volgens Hans Springer, teamleider van de masters ANP en PA zijn het komende jaar alle door de overheid beschikbare onderwijsplaatsen gevuld. "We horen al geluiden dat er behoefte is aan meer opleidingen. We groeien enorm, ook landelijk."

Lifestyle geneeskunde
Frank van Berkel, partner bij adviesbureau Morgens geeft zijn visie op ‘Het ziekenhuis van Morgen’. Hij schetst een beeld van de veranderende werkzaamheden voor ziekenhuispersoneel binnen de komende tien jaar, door technologische ontwikkelingen. Het is nu al mogelijk om realtime data online te presenteren en te monitoren en diagnoses te doen op afstand. "Wij volgen de Verenigde Staten en China op in deze technologische veranderingen."

"Binnen 10 jaar wordt de zorg voor 20% overgenomen door grote internationale spelers als Google en Amazon", zegt Frank van Berkel. Het Mercy Virtual in de Verenigde Staten is het eerste virtuele ziekenhuis ter wereld, waar patiënten continu op afstand worden gemonitord. Dit biedt ruimte en kansen voor ontwikkeling van zorg op andere gebieden, zoals lifestyle geneeskunde waarbij men zich richt op gezond blijven in plaats van genezen. "We zien in Nederland veranderingen traag op gang komen. Artsen en verpleegkundigen houden vast aan starre structuren door personeelstekort en weerstand tegenover digitale ontwikkelingen. Het ziekenhuis van morgen gaat komen, we weten alleen niet wanneer."

Morele dilemma’s
Morele dilemma’s rondom onderwerpen als euthanasie, stoppen met behandelen, dwang, abortus, goede zorg, geheimhoudingsplicht, zorgverlener-patiënt-relatie, kruizen regelmatig het pad van zorgverleners. Dan is het belangrijk om continu te reflecteren op ethiek en de vraag te stellen wat juist is. "Dagelijks kom je in situaties waarin je eigen waarden botsen met die van collega’s en patiënten. Er is wet- en regelgeving maar je keuzes hebben ook een persoonlijke lading, die meespeelt", zegt Imke Scheurs van VUmc. Met gesprekstechnieken als 'moreel beraad' en 'Cura' gaat het om het nemen van verpleegkundig leiderschap en het handelen naar eigen normen en waarden. Het helpt om los te komen van een vooroordeel."

Bij moreel beraad wordt groepsgewijs gezamenlijk onderzoek gedaan, waarbij je op basis van een casus de juiste aanpak met elkaar bespreekt. Je gaat volgens vaste stappen in het proces de dialoog aan met elkaar en je staat open voor de mening van de ander. Je zet daarbij je eigen oordeel even opzij. Hierbij is het proces van belang en niet de oplossing, een groot verschil dus met een discussie. Bij Cura (Concentreren, Uitstellen, Reflecteren en Actie ondernemen) spelen emoties een grotere rol en het proces verloopt vlotter zodat het ook ingezet kan worden op het moment suprême, wanneer beslissingen vaak snel genomen moeten worden.

Workshops
Deelnemers lieten zich in workshops bijpraten over belangrijke onderwerpen die spelen binnen de zorg. Zoals de populaire workshop ABCDE-methodiek bij de Acute Patiënt en Zelf aan de slag gaan met het ziekenhuis van morgen. "We hebben tijdens de workshops heel veel mooie bouwwerken gezien. De bijbehorende verhalen en ideeën over de zorg van morgen waren treffend en inspirerend. Heel leuk om met Inholland te mogen doen!", zegt Mark Reitsma, workhopleider vanuit Morgens. Daarnaast waren er ook workshops over de bijwerkingen van Farmacotherapie, omgaan met lastig gedrag en heftige emoties tijdens het consult en Anemie meer dan Interpretatie van labwaarden.

Over je eigen professionele grenzen kijken, door uit te gaan van de burger/cliënt en diens vraagstukken. Hoe waardevol dat kan zijn, ondervonden studenten en docenten van diverse gezondheids-, sociale en sportopleidingen van Inholland tijdens de Interprofessionele dagen. De IP-dagen vonden plaats op 7 en 8 maart in Rotterdam, Den Haag, Haarlem, Amsterdam en Alkmaar. “Binnen zorg en welzijn krijg je te maken met complexe vraagstukken. Dan is het goed om je eigen expertise te kennen maar ook te weten wat een professional met een andere expertise kan bijdragen”, aldus teamleider Verpleegkunde Katinka Rademaker, die de IP-dag in Amsterdam en Alkmaar (via livestream) opende. “Deze dag is een uitnodiging om elkaar te ontmoeten, van elkaar te leren, elkaar aan te vullen en zo te komen tot een integraal aanbod van zorg en welzijn.”

Het Domein Gezondheid, Sport en Welzijn hecht veel belang aan het opleiden van studenten tot professionals die vanuit een holistische mensvisie zowel interprofessioneel als vanuit hun eigen specialisatie deskundig leren observeren, contact maken, diagnosticeren en (be)handelen. Hierdoor leren ze naar de mens en zijn omgeving in zijn totaliteit te kijken en steeds af te wegen wat nodig en wenselijk is. De overtuiging is dat dit leidt tot hulpverlening en zorg van kwaliteit, waar de samenleving in haar geheel van profiteert en de kwaliteit van samenleven toeneemt. Zoals in de inspiratievisie uiteen is gezet, zijn daarbij empowerment van groepen en individuen, breed leren kijken en handelen met grenzen vanuit de eigen specialisatie, en (on)mogelijkheden van ICT en techniek kennen en toepassen, de kernopgaven.

Eigen invulling
Elke vestiging vulde de IP-dag op geheel eigen wijze in. Het was de eerste keer dat op zo’n grote schaal interprofessioneel werd samengewerkt binnen de hogeschool. Maar niet de laatste keer, als je afgaat op de positieve reacties van de deelnemers. “Echt heel leerzaam om te horen wat ze bij MBRT doen”, vertelt een Haarlemse studente Social Work. “Maar wat me vooral verbaasde, is dat Sportkunde zo breed is. Er zijn echt veel meer raakvlakken met Social Work dan ik dacht.”

Sociale permacultuur
Zo’n twintig Rotterdamse en Haagse docenten en studenten Social Work gaan donderdagochtend op werkveldbezoek bij de Voedseltuin. Naast voedselproductie voor onder andere de voedselbank houden ze zich hier bezig met participatie- en zorgtrajecten, gebiedsontwikkeling en kleinschalige innovaties en ontwikkelingen. De Voedseltuin is, volgens spreker Erik Sterk, een nieuwe gezondheidsinstelling. “We werken interprofessioneel door 'permacultuur', een ontwerpmethode gericht op het duurzaam vormgeven van de leefomgeving. Dat zie je als je kijkt naar de beplantingen maar ook als je kijkt naar de verschillende mensen. Sociale permacultuur, zeg maar. Het helen van kapotte sociale systemen, dat is wat we doen. Niemand is patiënt of klant, iedereen is producent van voedsel en is zo van belang voor anderen.”

Na terugkomst uit de Voedseltuin gaat Alex Burdorf, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, met de aanwezigen in gesprek over interprofessioneel werken. En over werken in het algemeen. Want wat zijn de positieve effecten van werk? Is er een relatie tussen werkloosheid en psychische klachten? “Gezondheid is de sleutel om mensen aan het werk te helpen. En wie draagt er allemaal wel niet bij aan gezondheid? Met hoe meer mensen we samenwerken hoe complexer het wordt. Eén aanpak is het idee”, aldus een van de deelnemers. Daarna volgen diverse workshops en masterclasses rondom het thema ‘Lezen is niet belangrijk’.

Dansen, gluren en hacken in Haarlem
De donderdagmiddag begint indrukwekkend in Haarlem. Studenten MBRT, Sportkunde en Social Work zien hoe Redouan Ait Chitt, artiestennaam REDO, het dak eraf breakdancet. Ondanks, of misschien wel dankzij, zijn bijzondere lichamelijke afwijkingen. “No excuses, no limits! Maar het helpt ook als hulpverleners echt naar je luisteren, jou centraal stellen en kennis over jou met elkaar uitwisselen. Dan had ik vroeger niet telkens opnieuw die stomme testjes uit hoeven voeren. Soms voelde ik me net een laboratoriumchimpansee. En dat stimuleert niet om mee te werken.”

Na een korte break gaan de studenten in twee groepen uit elkaar. De ene helft gaat ‘gluren bij de buren’. Want wat is nou eigenlijk MBRT? Waar houdt een sportkundige zich mee bezig? En wat doet een 'social worker' precies? “Het is apart om te zien dat elke opleiding zijn eigen manier van denken heeft. Met de inbreng van de anderen leer je zelf ook anders nadenken. Echt heel waardevol dit”, vertelt een student Sportkunde na afloop. De andere helft van de studenten heeft zich opgegeven voor de mini-hackathon. Rob Doms, coördinator e-health: “Iedereen brengt kennis in vanuit zijn eigen vakgebied. Zo ervaren de studenten ervaren hoe je een probleem samen oplost.” En oplossingen zijn er, zelfs al na anderhalf uur. “Wat voor mij een eyeopener was, is dat je ook moet kijken naar de mensen om de patiënt heen. Daar sta je bij ons vakgebied toch minder bij stil”, vertelt een van de deelnemende MBRT-studenten.

Kwetsbare zwangerschappen als thema in Amsterdam en Alkmaar
Hanneke Torij, lector Verloskunde en Geboortezorg aan Hogeschool Rotterdam, vertelt de Amsterdamse en Alkmaarse studenten Verpleegkunde, Verloskunde, Pedagogiek en Social Work dat je postcode bij je geboorte vaak belangrijker is dan je DNA. “Kijk daarom goed in wat voor wijk je komt te werken, praat erover met andere professionals en met de cliënten zelf. Organiseer samen de zorg rondom kwetsbare zwangeren, dan help je ze echt.” Tjarda Reesink is ervaringsdeskundige als het gaat om kwetsbare zwangerschappen. Ze kreeg te maken met partnergeweld waar ook haar kinderen de dupe van werden. “Hulpverleners gaan uit van de beleving van kinderen maar mijn kinderen wisten niet wat normaal was, in hun ogen loste je problemen op met geweld. Maar naar mij luisterden de hulpverleners niet.” Ook het gebrek aan contact tussen hulpverleners onderling stuitte haar tegen de borst. “Er gebeurde niets met hun verhaal, dus waarom zouden mijn kinderen het nog een keer vertellen? Na twee keer hielden ze hun mond, werken ze niet meer mee.”

Vervolgens gaan de studenten in gemixte groepen uiteen om een casus te bespreken. “Echt heel leerzaam dit!” De student Verpleegkunde die dit zegt, ziet ook buiten deze IP-dag veel mogelijkheden om interprofessioneel te werken. “Maar dat valt of staat met of je voor elkaar open staat. Je moet elkaars taal spreken, weten wat jijzelf en de ander doet. En dan de grenzen opzoeken. Als je daarover in gesprek gaat en afspraken maakt wie wat doet… jeetje, dat zou echt goed zijn voor de zorg.”

Pioniers
Het was geen makkelijk traject. Voor de studenten niet en ook voor de opleiders was het nog zoeken. De mbo-verpleegkundigen die het intensieve duale programma volgden zijn pioniers, moesten dealen met onduidelijkheden en waren afhankelijk van de welwillendheid van collega’s en steun van familie en vrienden. Vandaar ook een uitgebreid dankwoord van de kersverse bachelors voor alle steun en motivatie.

Life long learning
Inholland en Amstel Academie spelen met de verkorte flexibele deeltijdopleiding Verpleegkunde in op het thema ‘life long learning’ en de grote maatschappelijke vraag naar meer hbo-verpleegkundigen. De zorg voor de patiënt vraagt om steeds meer kennis en vaardigheden van de verpleegkundige, competenties op meerdere niveaus en inhoudelijke differentiatie. Bovendien komt deze opleiding tegemoet aan de behoefte van een groep ervaren mbo-verpleegkundigen die graag verder willen doorstuderen. De opleiding is praktijkgericht en doet recht aan de kennis en ervaring van de mbo-verpleegkundige.

In dit flexibele deeltijdtraject krijgen studenten de ruimte om hun eigen studieroute neer te zetten waarin ze rekening houden met eerder opgedane kennis en ervaringen. Met behulp van een competentietoets wordt een maatwerktraject aangeboden dat varieert van een tot drie jaar. "Het is een uitdaging geweest om het programma te laten aansluiten bij de vraag van de praktijk en het curriculum Bachelor Nurse 2020, maar mede door de inzet van alle betrokken partijen zijn we trots op het ontwikkelde programma. We feliciteren de studenten met het behalen van hun diploma, ze mogen zeker trots zijn op het behaalde resultaat", zegt Mirjam van Meningen, teamleider van de deeltijdopleiding bij Inholland.

Later dit jaar nemen nog meer studenten hun bachelor in ontvangst. De bedoeling is dat over een periode van anderhalf jaar zestig medewerkers van Amsterdam UMC op te scholen.

Naast dit wereldrecord zal Ralph bij een succesvolle oversteek de eerste persoon zijn die viermaal van Europa naar Amerika geroeid is. Twee jaar geleden waagde hij deze oversteek ook, maar na één dag werd zijn boot door een enorme golf opgepakt. Na een salto kwam het vaartuig weer op het water terecht, maar belangrijke apparatuur aan boord was kapot. Ralph moest de recordpoging opgeven. Nu probeert hij het opnieuw. “Ik heb de afgelopen maanden twee uur per dag zeven dagen per week getraind. Op een indoor rower”, zegt hij vanuit de Portugese kustplaats Portimão.

Studenten zijn aanspreekpunt voor media
Vijf studenten Leisure & Events Management, Vera Rodenhuis, Famke van Duinen, Dorien Zonneveld, Femke van Klink en Renske Blok, hebben voor deze missie van Ralph een marketingcommunicatieplan geschreven en zijn ook verantwoordelijk voor de implementatie daarvan. Vera: “Het is een project dat hoort bij het uitstroomprofiel Sports & Healthy Lifestyles. Dit houdt in dat we (gast)colleges en verdiepende opdrachten hebben rondom dit onderwerp van september 2018 tot eind januari 2019. Daarna beginnen we met afstuderen.” De vijf studenten beheren Ralphs sociale media en zijn het aanspreekpunt voor alle media.

Ontberingen
Het is en blijft een avontuurlijke onderneming, zo’n solotocht over de eindeloze oceaan. Het weer, vermoeidheid, scheepvaartverkeer. Ze kunnen roet in het eten gooien. Bang is Ralph niet. “Ik heb dertig jaar ervaring met dit soort tochten”, zegt hij nuchter.

Op eerdere expedities over de Atlantische-, Indische- en Grote Oceaan werd Ralph aangevallen door haaien en zat hij dagenlang midden in enorme onweersstormen. Hij heeft ontberingen doorstaan, zoals rottend voedsel dat hij moest zien te compenseren met het vangen van vissen en haaien. Een defecte watermaker zorgde ervoor dat hij moest overleven op regenwater. Achttien maal kapseisde hij als gevolg van heftige stormen en golven tot tien meter hoog. Zijn ledematen raakte geïnfecteerd waardoor hij bloedvergiftiging kreeg. Hij roeide door het orkaanseizoen en wist op het nippertje te ontsnappen aan een orkaan met windsnelheden tot 275 kilometer per uur.

Schipbreuk
Dit alles was niet genoeg, want na maanden roeien op de Grote Oceaan sloeg hij zo heftig om dat hij schipbreuk leed op een klein eiland. Hij dacht op een onbewoond eiland te zijn gestrand, maar na anderhalve dag vond hij een kleine Polynesische stam, bij wie hij onderdak kreeg en hulp om zijn boot te herbouwen, zodat hij na twee maanden zijn tocht kon vervolgen. Op de Indische oceaan werd hij zelfs overvaren door een 288 meter lange tanker op topsnelheid, wat hij maar ternauwernood overleefde en wat resulteerde in een spectaculaire reddingsactie.

Plastic Soup Foundation
Ondanks al deze tegenslagen en ontberingen kijkt hij ernaar uit om voor de zevende keer de oceaan over te roeien. Het goede doel Plastic Soup Foundation is deze keer aan de avontuurlijke reis gekoppeld. Hiermee wordt aandacht gevraagd voor het toenemende plastic afval in de oceaan en wordt een inzamelingsactie georganiseerd voor het reduceren van het plastic afval in de oceaan. Ralph zegt daarover: “Opruimen van plastic in de oceanen is prima, maar ik denk dat we er meer aan hebben om minder plastic te produceren zodat het überhaupt niet in zee kan belanden.” Werp een blik op de actiepagina en geef je donatie!

Over Ralph Tuijn
Beroepsavonturier Ralph Tuijn (47) roeide ruim 30.000 kilometer oceanen en behoort tot het selecte gezelschap van drie personen die meer dan 600 dagen over oceanen geroeid heeft. Hij fietste ruim 100.000 kilometer rond de wereld door meer dan 80 landen. Hij deed diverse Arctische expedities waarbij hij temperaturen van -50 graden Celsius trotseerde en beklom bergen op vijf verschillende continenten. Met zijn expedities haalde hij meer zo’n 2 miljoen euro bij elkaar voor goede doelen.

In zijn studentenjaren maakte hij deel uit van de roeivereniging van (destijds) Hogeschool Holland. Deze vereniging heeft met de roeiboot genaamd Yellow Fin deelgenomen aan meerdere wedstrijden. Op de foto hieronder roeit hij mee met een alumnusboot.

De website van Ralph is www.oceanrower.eu. Op Facebook en Instagram kan Ralph worden gevonden onder de gebruikersnaam oceanrower.eu.

Bronnen voor dit artikel:
Oceanrower.eu
Ed.nl
Telegraaf.nl

Samenwerken
Tijdens de eerste periode werd er samengewerkt door middel van videoconferenties. In de afsluitende week, de zogenaamde Intensieve Week, zijn de deelnemers uit het buitenland bij Inholland Alkmaar om de onderzoeksresultaten te presenteren en het afsluitende artikel te schrijven.

“Zo goed hoe de studenten uit de verschillende landen zich voorbereiden! Ik ben sinds drie jaar betrokken bij Crossing Borders en ben zo enthousiast. Daarnet startte de onderzoekspresentatie over kinderen met trauma’s, aan de hand van een toneelstuk over oorlogsslachtoffers die gewond de collegezaal binnenkwamen. Een verrassend begin waardoor je direct meegaat in het verhaal”, vertelt docent Simone Peper van de opleiding Social Work.

Inholland Radio
Van de presentaties die de studenten gaven op woensdag 28 november werd live-verslag gedaan via een radio-uitzending op locatie door Inholland Radio in samenwerking met de opleiding Creative Business (Media & Entertainment Management). Heb je niet kunnen luisteren naar de live-uitzending tijdens Crossing Borders bij Inholland Alkmaar? Niet getreurd! Alle hoogtepunten zijn op SoundCloud gezet. Als je Inholland Radio volgt valt er niets meer te missen. 

Luisteren naar Inholland Radio
Inholland Radio is met alle diverse uitzendingen dagelijks te beluisteren via:

• https://bit.ly/2DuqLJN (best for mobile devices)
• http://www.rookie.nl/inholland-radio/ (best on PC).

Organisatie
Hans-Jan Kuipers, docent Social Work, legt uit: “Al 20 jaar organiseren we dit, zo ook volgend jaar. We blijven doorgaan met dit mooie initiatief. Elk jaar breiden we het weer uit en verdiepen we de thema’s. Het is prachtig om dit te organiseren. Wie had kunnen denken bij de start, met toen Noorwegen en Duitsland erbij, dat het zou uitgroeien tot wat het nu is. En ook de betrokkenheid van Inholland Radio!”

Hieronder een samenvatting van het gesprek. Een weergave van het hele gesprek vind je hier.

Mede door herzieningen in de zorg is de groep (zeer) oude mensen die nog zelfstandig wonen is de afgelopen jaren gegroeid. De zorgvraag thuis is steeds complexer geworden en zorgprofessionals krijgen steeds meer te maken met multiproblematiek. De roep om hbo-zorgprofessionals neemt toe, niet alleen in kwantitatieve maar ook in kwalitatieve zin.

Voor zorgorganisaties is het daarbij steeds lastiger om mensen te vinden. De mensen die in de sector werken zijn gedreven, maar aandacht voor de hoge werkdruk en professionalisering voor nieuwe manieren van werken is nodig. Daarnaast kiezen hbo-studenten verpleegkunde vaak voor werken in het ziekenhuis. Werken in de wijk, ggz en ouderenzorg is in hun ogen niet complex en niet uitdagend genoeg. Ten slotte zijn er simpelweg niet genoeg mensen en gaan de tekorten de komende jaren oplopen.

Oplossingen voor arbeidsmarkttekorten
Hogeschool Inholland heeft inmiddels de keuze gemaakt om studenten aan hogescholen breed op te leiden, zodat iedere afgestudeerde startbekwaam kan werken in alle werksoorten. Ook worden er in samenwerking initiatieven gestart. Goed voorbeeld hiervan is het samenwerkingsverband van Inholland met het Amsterdam UMC voor de flexibele deeltijdopleiding Verpleegkunde.

Ook zijn er goede stappen gezet in regionale samenwerkingsverbanden van werkveld en onderwijs. Zo heeft Inholland, in goed overleg met het werkveld en andere hogescholen, ervoor gekozen om de numerus fixus voor de hbo-verpleegkunde opleiding voor het studiejaar 2019-2020 eraf te halen. Met duidelijke afspraken over de kwaliteit van het stage-aanbod. Tevens creëert Inholland samen met werkgevers Leer en Innovatie Netwerken (LIN’s) die innovatieve, nieuwe stages mogelijk maken in de diverse werksoorten: van het ziekenhuis tot de ouderenzorg.

In de zorgsector is verder het besef doorgedrongen dat de traditionele verkokering van de sector niet helpt in het zoeken naar oplossingen voor de complexere zorgvraag, het arbeidsmarkttekort en het behouden van mensen voor de sector. De VVT-sector (verpleging, verzorging en thuiszorg, red.) gaat om die reden graag de samenwerking met anderen aan en ziet daarin een gemeenschappelijke kans.

Concrete kansen voor Inholland en Amstelring
Jumelet ziet hier ook concrete kansen voor samenwerking tussen Inholland en Amstelring: bijvoorbeeld voor mensen die een combinatie van werken in de praktijk en lesgeven op de hogeschool zien zitten. Hiermee worden beide beroepen aantrekkelijker en talenten beter benut. Zo kies Inholland ervoor om alle studenten in de opleidingen zorg en welzijn in de reguliere curricula interprofessioneel te scholen. Ook onderzoekt Inholland samen met het werkveld innovaties zoals de flexibele deeltijdopleidingen en de optie een dubbele bachelor social work & verpleegkunde te ontwikkelen.

De afgelopen periode zijn bestuurders volgens Hisgen en Jumelet op een hele andere manier naar hun meerwaarde gaan kijken. Niet meer vanuit marktwaarde, van continuïteit in entiteit, maar vanuit een visie op hoe we met elkaar omgaan. Dat vraagt bestuurders die gezamenlijk de beweging inzetten van nadenken en acteren op lange termijn én vanuit een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Het voortbestaan van de eigen entiteit als zodanig staat dan niet meer voorop, maar het creëren van meerwaarde voor de maatschappij, met de kwaliteit van samenleven voorop.

De opleiding heeft een uitwisselingscontract met de richting psychiatrie. “Toen we drie jaar geleden met deze uitwisseling begonnen, hadden wij nog niet veel kennis op dat gebied in huis”, aldus Andy. “We hebben onder andere daarom gekozen voor Vives als partnerhogeschool. Bij dit recente bezoek aan Kortrijk hebben we lessen gegeven en gevolgd. Wij gaven masterclasses in onder meer ethiek/ diversiteit en recht, forensische psychiatrie en technische verpleegkundige vaardigheden.”

Participeren in de samenleving
Bij deze uitwisselingen worden ook psychiatrische instellingen bezocht en organisaties die mensen met een psychiatrische achtergrond in dienst hebben. Andy: “Heel leerzaam om te zien hoe het proces verloopt van acute opname totdat ze weer in de maatschappij komen. De Sint Jozefkliniek in Pittem is typisch zo’n instelling waaraan wij in het kader van onze visie De Gezonde Samenleving een bezoek hebben gebracht: ze helpen patiënten met een psychiatrische aandoening te participeren in de samenleving.”

Verpleegkundig museum
De eerste uitwisseling – twee jaar geleden – was nogal vrijblijvend, ze deden het op gevoel. De tweede keer zat er al meer structuur in. Andy: “En nu hebben we de studenten op de voorgrond gezet: ze hadden meer de leiding. We namen eerste-, tweede- en derdejaarsstudenten mee op deze uitwisseling. Ouderejaars coachten jongerejaars, gelinkt aan de competenties die ze in het derde jaar moeten hebben. Alle studenten kregen opdrachten mee die pasten bij de fase van hun studie. Zo hebben de derdejaarsstudenten een bezoekje aan het verpleegkundig museum Dokter Gislain in Gent geregeld.”

Een Leer- en InnovatieNetwerk is een samenwerking tussen een zorginstelling en de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen van Inholland. Studenten en verpleegkundigen werken er samen aan kwaliteitsprojecten die voortkomen uit vragen en behoeften van de werkvloer. Studenten leren er van verzorgenden én andersom. Als derdejaarsstudent Verpleegkunde heeft Linda al de nodige stages achter de rug, maar het LIN bij Zorghuisgroep Amstelland is een nieuwe ervaring voor haar: “Studenten doen niet hun eigen ding zoals bij een normale stage, maar werken met medewerkers samen in een hechte groep." Samen werken ze aan kwaliteit en innovatieve mogelijkheden binnen de organisatie, om uiteindelijk betere zorg te kunnen verlenen. "Omdat we zo samenwerken vallen de verschillen tussen ons weg, ik voel me echt een collega van de medewerkers.”

Cliënten beter leren kennen
Linda vertelt waar zij en andere studenten zich zoal mee bezighouden in het LIN: “Zonnehuisgroep Amstelland wil Familienet introduceren in Westwijk. Dat is een soort Facebook waarmee familieleden zien wat er gebeurt in de woonvoorziening en contact houden met de bewoners. Samen met medewerkers bekijken we wat de beste aanpak is.” Een ander kwaliteitsproject is het ‘belevingsgerichte zorgspel’ dat een eerdere lichting studenten ontwikkelde voor de medewerkers. In een speelse vorm met opdrachten leren de verzorgenden de cliënten beter kennen. Zo kunnen ze nog beter rekening houden met de wensen, behoeften, gewoontes, mogelijkheden en beperkingen van de bewoners.

Zelfvertrouwen door coaching
De ouderejaarsstudenten in het LIN coachen de jongerejaars – een belangrijke vaardigheid voor later. Studenten Verpleegkunde krijgen tijdens hun opleiding daarom uitgebreide scholing om te coachen en te begeleiden, waarbij er natuurlijk altijd een docent achter de studentbegeleiders staat. Linda: “Ik voel me verantwoordelijk voor de tweedejaarsstudenten. Die coachende rol vond ik in het begin spannend, maar nu vind het onwijs leuk als ik antwoord weet op hun vragen. Als ik van ze hoor dat ze mijn begeleiding fijn vinden, is dat geweldig. Daar krijg ik zelfvertrouwen van.” Linda wordt op haar beurt gecoacht door een vierdejaarsstudent. Daarnaast kan ze terugvallen op begeleiders van de Zonnehuisgroep en een docent van Inholland, die een dag per week in de instelling werkt.

Sanne Kreijmborg (rechts), praktijkbegeleider bij Zonnehuisgroep Amstelland.

Samen verdiepen in nieuw onderwerp
Sanne Kreijmborg is verzorgende in de revalidatiezorg bij Zonnehuisgroep Amstelland, waar een tweede LIN van Inholland actief is. Zij begeleidt twee studenten Verpleegkunde. Ze vertelt dat haar kennis van haar vak groeide dankzij de studenten. “Ze tonen initiatief en willen graag leren. Daar plukken mijn collega’s en ik de vruchten van”, zegt Kreijmborg. “Neem de klinische lessen: in het LIN verzorgt een student die nu samen met een medewerker. Ze nemen samen een nieuw onderwerp onder de loep en leren daar allebei van. Studenten zijn dankzij hun opleiding op de hoogte van het ‘nieuwste nieuws’ in ons vakgebied. Omdat ze hun kennis met mij delen, blijf ik up-to-date. Op mijn beurt deel ik mijn ervaring met hen.”

‘Hier wil ik na mijn stage blijven’
Met de twee Leer- en InnovatieNetwerken bij Zonnehuisgroep Amstelland speelt Inholland in op het vraagstuk rondom personeelstekorten en andere ontwikkelingen in de zorg. Ook helpen ze burgers een zo gezond mogelijk leven te leiden en een betekenis sociaal leven te laten hebben. De werkwijze is Linda op het lijf geschreven. Ze heeft het erg naar haar zin op haar huidige plek. “Iedereen helpt elkaar en de sfeer is erg gemoedelijk.” Lachend: “Ik denk nu eigenlijk al: Hier wil ik na mijn stage gewoon blijven! Gelukkig kan dat, in eerste instantie als vakantie- of flexkracht.”

Lees ook het artikel 'Heerlijk wonen in Zonnehuis Westwijk' (amstelveen.blog.nl) 

Linda Gankema, derdejaars Verpleegkunde, deelt haar ervaringen met het LIN

Gobbens leidt bij Inholland de onderzoekslijn Gezondheid en Welzijn van kwetsbare ouderen, dat het initiatief nam voor het Leer- en InnovatieNetwerk bij Zonnehuisgroep Amstelland. Al twee jaar gaat een wisselende groep studenten van de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) tijdens hun stageperiode aan de slag bij deze organisatie. Dat doen ze bij de revalidatiezorg en op de locatie Westwijk, waar dementerende ouderen wonen.

Leren als tweerichtingsverkeer
“In een LIN leren studenten van de medewerkers, maar medewerkers steken tegelijkertijd veel op van de studenten”, vertelt Gobbens. “Het is tweerichtingsverkeer. Ze vormen een hechte groep en werken samen aan kwaliteitsprojecten die inspelen op vragen en behoeften van de werkvloer. Omdat studenten een deel van de dagelijkse zorgtaken overnemen, ontstaat er ruimte voor verzorgenden om deel te nemen aan de projecten. Op deze manier dragen ze bij aan innovatie op hun werkplek.”

Robbert Gobbens, lector Gezondheid en Welzijn van Kwetsbare ouderen

Open voor verandering en verbetering
Deze innovatie is hoognodig, gezien het personeelstekort en de andere ontwikkelingen in de zorg. Inholland speelt daar met haar onderwijs en onderzoek op in. Gobbens: “Het centrale element van een LIN is dat praktijk, onderzoek en onderwijs er naadloos samenkomen. Belangrijk is dat je durft te leren van fouten – dat geldt in een LIN niet alleen voor studenten, maar ook voor de zorginstelling. Medewerkers moeten openstaan voor verandering en verbetering.”

De Gezonde Samenleving
LIN sluit aan op de visie De Gezonde Samenleving, een profilerend thema van Hogeschool Inholland. Dit is een samenleving waarin burgers, bij fysieke, psychische en sociale problemen, een zo gezond en sociaal mogelijk leven leiden en kunnen participeren. Een samenleving waarin mensen in hun sociale omgeving centraal staan. Waarin professionals mensen – preventief en bij problemen – activeren en ondersteunen bij het ontwikkelen van zelfmanagement en empowerment. Deze professionals werken interprofessioneel en maken gebruik van de laatste (technologische) innovaties.

Docenten op de werkplek
Kenmerkend voor de werkwijze van LIN is dat wekelijks een docent/lecturer practicioner een volle dag op de werkplek doorbrengt. Hiermee streeft de opleiding Verpleegkunde ook de professionalisering van de docent na en de mogelijkheid om actuele zorgvragen en casuïstieken naar het onderwijs te brengen. Een ander voordeel is dat de docent zorgt voor begeleiding op de werkplek. Dit draagt ook bij aan professionalisering van medewerkers van de deelnemende organisaties. Ook kunnen eventuele tekorten gecompenseerd worden aan gekwalificeerde begeleiders van studenten.

Behoefte en passie van verzorgenden
Marjolein Albers begeleidt als docent Verpleegkunde en lecturer practitioner het proces van leren en innoveren bij het LIN. Daarvoor werkt ze één dag per week in Westwijk. “Studenten ontwikkelden hier onder andere het ‘belevingsgerichte zorg-spel’. In een speelse vorm met opdrachten leren medewerkers de cliënten beter kennen. Zo kunnen ze nog beter rekening houden met de wensen, behoeften, gewoontes, mogelijkheden en beperkingen van de bewoners.” Het spel is volgens Albers een goed voorbeeld van een kwaliteitsproject dat niet voortkwam uit een wens van het bestuur of lectoraat, maar uit de behoefte en passie van verzorgenden. Precies waar het LIN naar streeft.

Marjolein Albers, docent Verpleegkunde en lecturer practitioner

Samen verdiepen in nieuw onderwerp
Als verpleegkundige bij de geriatrische revalidatiezorg van Zonnehuisgroep Amstelland, waar een tweede LIN actief is, ziet Sanne Kreijmborg de positieve impact van de samenwerking met Inholland. Ze werkt samen met twee studenten. “Mijn kennis van mijn vak is dankzij het LIN gegroeid”, zegt ze. “De studenten tonen initiatief en willen graag leren. Daar plukken mijn collega’s en ik de vruchten van. Neem de klinische lessen: studenten verzorgden die in het verleden alleen, maar doen dat in het LIN nu samen met een medewerker. Ze duiken samen een nieuw onderwerp in en leren daar allebei van.” Ze zegt dat zijzelf veel leerde over klinisch redeneren. “Studenten zijn dankzij hun opleiding op de hoogte van het ‘nieuwste nieuws’ in ons vakgebied. Omdat ze hun kennis met mij delen, blijf ik up-to-date.”

Verschillen vallen weg
Met de huidige personeelstekorten is een Leer- en InnovatieNetwerk een aantrekkelijke manier voor zorgorganisaties om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Tegelijk maakt een LIN het mogelijk dat studenten intensief kennismaken met de ouderenzorg en een zorginstelling. Zoals Linda Gankema, derdejaarsstudent Verpleegkunde en momenteel lid van het LIN in Westwijk. “Ik ben samen met de medewerkers en andere studenten verantwoordelijk voor goede zorg. De verschillen vallen weg, ik voel me een collega van de medewerkers. De sfeer is erg gemoedelijk en iedereen helpt elkaar.” Lachend: “Ik denk nu eigenlijk al: Hier wil ik na mijn stage gewoon blijven! Gelukkig kan dat, in eerste instantie als vakantie- of flexkracht.”

Lees ook het artikel 'Heerlijk wonen in Zonnehuis Westwijk' (amstelveen.blog.nl) 

Wil jij graag Verpleegkunde studeren en heb je je definitieve keuze nog niet gemaakt? Dan hebben we goed nieuws voor je.​ Geïnteresseerden voor de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) bij Inholland Alkmaar of Amsterdam kunnen zich nog tót 1 mei 2018 aanmelden. De aanmeldperiode is verlengd omdat er nog plaatsen beschikbaar zijn binnen de afgesproken fixusnorm.

Geïnteresseerden die zich uiterlijk 15 januari 2018 hebben aangemeld zijn zonder meer geplaatst. Voor nieuwe aanmelders na 16 januari is er een goede kans op plaatsing. Deze horen op 1 mei of er sprake zal zijn van een selectieprocedure of Studiekeuzecheck. Het onderwijsprogramma van Verpleegkunde wordt zowel in Alkmaar en Amsterdam aangeboden. Daarnaast biedt Amsterdam het honoursprogramma Technische Verpleegkunde aan. Dit extra programma bereidt studenten Verpleegkunde voor op intensive zorgsituaties, waarin elke minuut telt.

Kwaliteitsafspraken
De numerus fixus is tot stand gekomen in samenspraak met vijf andere hogescholen in de Randstad in overleg met werkgevers in zorg en welzijn. Inholland heeft de fixusnorm ruim genomen om tegemoet te komen aan de wens van het werkveld om zoveel als mogelijk nieuwe professionals op te leiden, binnen de mogelijkheden van beschikbare kwalitatieve opleidingsplaatsen. Voor volgend schooljaar wordt de situatie opnieuw bekeken en vastgesteld of er een fixus nodig is.  De afspraken zijn bedoeld om voor zoveel mogelijk kwalitatieve opleidingsplaatsen te zorgen voor verpleegkundigen in de Randstad.

Inholland-docent en teamleider Verpleegkunde Katinka Rademaker: “Met deze ruime numerus fixus geven we het signaal dat we in gezamenlijkheid zoveel mogelijk studenten gaan opleiden, maar wel gecontroleerd met behoud van kwaliteit van het onderwijs en voldoende stageplaatsen. Wij streven naar een uitbreiding van 75 opleidingsplaatsen meer ten opzichte van vorig jaar."

Marijn van Ballegooijen, wethouder van stadsdeel Amsterdam Zuid, bood een politiek perspectief op onder meer zelfmanagement door de bijdrage van de gemeente aan een gezonde samenleving te belichten. Hij deelde zijn ervaringen met wijkverpleegkundigen en hun groeiende rol. Ze dragen eraan bij dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen en dat instanties een goed beeld krijgen van wat er bij hen ‘achter de deur’ gebeurt. De wethouder zei verder dat mensen met psychiatrische klachten steeds vaker de weg naar buurthuizen weten te vinden. Dat is volgens hem niet alleen een bezuinigingsmaatregel, maar geeft ook een positieve, nieuwe impuls aan het idee dat maatschappelijke participatie essentieel is voor herstel.

App voor de intensive care
Voor de workshops van start gingen, behandelde Bianca Buurman, lector Transmurale Ouderenzorg bij het Academisch Medisch Centrum en de Hogeschool van Amsterdam, het onderwerp ‘Bruggen bouwen tussen ziekenhuis en huis’. In de workshop ‘eHealth op de IC’ van Rob Doms kwam zijdelings het onlangs gelanceerde Inholland Health & Technology Centre (IHTC), waaraan ook de opleiding Verpleegkunde deelneemt, aan bod.

Doms is coördinator van de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) en projectleider van het IHTC. Hij vertelde over een project van medisch specialist Stefaan Hendriks, die als opdracht voor AHIP een app ontwikkelde die zorgverleners en beademde patiënten op de intensive care beter met elkaar laat communiceren. De laatsten kunnen via een tablet precies aangeven wat ze voelen en waar ze behoefte aan hebben. Omdat Informatica-studenten van Inholland de app mede ontwikkelden, is het een veelbelovend voorbeeld van wat het IHTC kan voortbrengen.

De opleiding Verpleegkunde schreef een videowedstrijd uit voor deze editie van het HBO-V Event. Die werd gewonnen door Lisa van Soest, Minka Groot en Jolien de Vries won, die HBO-V bij Inholland Alkmaar studeren. Zij vroegen voorbijgangers wat een gezonde samenleving voor hen inhoudt.