Technische Verpleegkunde (TV) is een programma voor studenten die extra uitdaging aankunnen en affiniteit hebben met acuut intensieve zorg. Voor veel aankomende Verpleegkundestudenten is de mogelijkheid om TV te volgen dé reden om zich bij Inholland in te schrijven. Erna kunnen zij eventueel doorstromen naar vervolgopleidingen. Zij krijgen daarbij vaak vrijstellingen voor bepaalde onderdelen.

Tijd voor wat anders
Nicolette van Dam heeft als kinderarts zeventien jaar in Leiden (LUMC) gewerkt op de intensive care voor kinderen en vond het tijd voor wat anders. Sinds september 2017 is zij docent bij Verpleegkunde en de masteropleidingen Advanced Nursing Practice en Physician Assistant. Haar collega Remke Janssen is tegelijk begonnen bij Inholland. Ook hij heeft in de acute zorg gewerkt, maar dan als ambulanceverpleegkundige. “Mooi werk, veel meegemaakt. Maar toen ik de veertig naderde, begon ik toch te denken 'Is dit het nu?'. Ik raakte de passie een beetje kwijt en dat vond ik geen goede ontwikkeling. In mijn functie heb ik jarenlang instructie gegeven aan studenten en daarbij ook samengewerkt met de Amstel Academie. Voor mij was de stap naar het onderwijs niet zo groot.”

Beiden begonnen twee jaar geleden enthousiast aan hun nieuwe carrière in het onderwijs. Voor Inholland Amsterdam kwam hun recente en langjarige ervaring in het werkveld goed van pas. Remke: “Wij zagen dat er vernieuwing nodig was bij Technische Verpleegkunde.” Nicolette: “Eigenlijk kwam die wens van twee kanten, want de hoge kosten van TV baarde het managementteam al zorgen: met name het intensieve nakijkwerk dankzij alle open vragen bij toetsen, wat veel docentenuren kostte en daardoor op de begroting drukte.”

Onderwijsmateriaal
Het duo werd aan het werk gezet om TV te actualiseren. Remke: “Wij zochten naar een duurzame en betaalbare oplossing, passend bij het werkveld, met andere werkvormen. En goed aansluitend op vervolgopleidingen bij de Amstel Academie en intern bij ziekenhuizen. Zo wilden wij hetzelfde onderwijsmateriaal – e-learning, boeken en lesmethodiek – gaan gebruiken als de vervolgopleidingen. Daarnaast was het plan om TV ook in Alkmaar aan te bieden.”

“We zijn vanaf februari 2019 via de gouden route gaan ontwikkelen”, legt Remke uit. “We hebben een nieuw toetsplan gemaakt, de OER-tekst aangepast en een notitie geschreven voor de domein medezeggenschapsraad. Als doel hielden we de eindtoets voor ogen, met de daarbij horende competenties. We besloten om los te laten wat er al lag en te kijken wat voor bouwstenen nodig waren om tot die eindtoets te komen.”

Terugkomdagen
Technische Verpleegkunde doe je in je eigen tijd. “De lessen vonden altijd eens per twee- drie weken aan het eind van de middag plaats. Dan is de concentratie duidelijk verminderd”, zegt Remke. “Wij hebben nu bedacht om per periode twee terugkomdagen te organiseren. De studenten missen dan geen Verpleegkundelessen, want die staan niet ingeroosterd. We behandelen één thema per dag, met e-learning en literatuuropdrachten als voorbereiding.”

De studenten krijgen eerst een college en werken daarna in groepen opdrachten uit. De klassikale nabespreking van de opdrachten wordt gevolgd door simulaties – het oefenen van vaardigheden, vaak met behulp van poppen – die ook weer worden nabesproken. Remke: “We kiezen voor een opbouw van boek naar patiënt, zodat de transitie van theorie naar praktijk makkelijker wordt. Dat je begrijpt wat je doet.” Nicolette: “Eerst krijgen ze de symptomen te zien en dan moeten ze de ziekte erbij zoeken. We simuleren zelfs het stressniveau, alleen gaat de pop niet dood.”

Leerrendement
Toetsen worden gelijk in de week na het afnemen nabesproken. De herkansing vindt binnen een maand plaats: “Daarmee houden we het leerrendement zo hoog mogelijk. Bij elke toets betekent de tweede keer zakken dat je moet stoppen met TV.”

Alle lessen worden gefilmd: “Ze staan via een link op onze eigen streamingdienst en integraal op Moodle, licht Remke toe. “Zo kunnen studenten die stagelopen in het buitenland ons onderwijs blijven volgen. Alleen het trainen van de vaardigheden niet: dat halen ze later in.”

Het docentenduo is nog niet eens een jaar geleden begonnen met het bedenken van ideeën voor een nieuw curriculum. Hoe is het ze gelukt om nu al, aan het begin van dit studiejaar, zoveel vernieuwingen door te voeren? Remke: “Wij hebben de kans gekregen om hier in een klein team met korte lijnen aan te werken, daarom lukt het ons om alles zo snel te implementeren.”

Scrummethode
“We evalueren ook direct met onze studenten”, vult Nicolette aan. “Goede tips passen we gelijk toe: bijvoorbeeld een andere indeling van de pauzes, andere terminologie, of een sneller tijdstip van beschikbaarheid van presentaties. Wij gebruiken met z’n tweeën de scrummethode en werken in sprints naar ons einddoel.”

Remke benadrukt: “We hopen een fundament te bouwen waar anderen mee door kunnen. Niet alleen in Amsterdam, want Alkmaar doet nu ook mee aan het honoursprogramma. We zien TV als een proeftuin voor Verpleegkunde. We kunnen nieuwe lesvormen bij TV testen omdat we maar een klein cluppie zijn. Het rendement voor de reguliere hbo-v zijn ‘lessons learnt’ uit het TV-curriculum!”

Marijn van Ballegooijen, wethouder van stadsdeel Amsterdam Zuid, bood een politiek perspectief op onder meer zelfmanagement door de bijdrage van de gemeente aan een gezonde samenleving te belichten. Hij deelde zijn ervaringen met wijkverpleegkundigen en hun groeiende rol. Ze dragen eraan bij dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen en dat instanties een goed beeld krijgen van wat er bij hen ‘achter de deur’ gebeurt. De wethouder zei verder dat mensen met psychiatrische klachten steeds vaker de weg naar buurthuizen weten te vinden. Dat is volgens hem niet alleen een bezuinigingsmaatregel, maar geeft ook een positieve, nieuwe impuls aan het idee dat maatschappelijke participatie essentieel is voor herstel.

App voor de intensive care
Voor de workshops van start gingen, behandelde Bianca Buurman, lector Transmurale Ouderenzorg bij het Academisch Medisch Centrum en de Hogeschool van Amsterdam, het onderwerp ‘Bruggen bouwen tussen ziekenhuis en huis’. In de workshop ‘eHealth op de IC’ van Rob Doms kwam zijdelings het onlangs gelanceerde Inholland Health & Technology Centre (IHTC), waaraan ook de opleiding Verpleegkunde deelneemt, aan bod.

Doms is coördinator van de masteropleiding Advanced Health Informatics Practice (AHIP) en projectleider van het IHTC. Hij vertelde over een project van medisch specialist Stefaan Hendriks, die als opdracht voor AHIP een app ontwikkelde die zorgverleners en beademde patiënten op de intensive care beter met elkaar laat communiceren. De laatsten kunnen via een tablet precies aangeven wat ze voelen en waar ze behoefte aan hebben. Omdat Informatica-studenten van Inholland de app mede ontwikkelden, is het een veelbelovend voorbeeld van wat het IHTC kan voortbrengen.

De opleiding Verpleegkunde schreef een videowedstrijd uit voor deze editie van het HBO-V Event. Die werd gewonnen door Lisa van Soest, Minka Groot en Jolien de Vries won, die HBO-V bij Inholland Alkmaar studeren. Zij vroegen voorbijgangers wat een gezonde samenleving voor hen inhoudt.