Werk verandert: Loopbaanvraagstukken

Onderzoekslijn
HRM & Persoonlijk Ondernemerschap
Duur
september 2018 t/m april 2020
Locatie
Rotterdam en Den Haag
Contact
Jeany van Beelen-Slijper

Het doel van 'Werk verandert: Loopbaanvraagstukken'

Ons werk verandert in rap tempo. Met deze veranderingen veranderen ook de beroepen van de toekomst. Hoe kan de scholier (vo) of student (mbo) van nu een keuze maken voor de toekomst als de beroepen waaruit gekozen kan worden nu nog niet bestaan? Het mbo kent een specifiek keuzedeel dat voorbereidt op de overstap naar het hbo. Dit keuzedeel Voorbereiding hbo geeft mbo-studenten de mogelijkheid kennis te laten maken met hbo-vakken en -vaardigheden door een lesperiode naar de hogeschool te komen. Zo weet de aankomende student beter wat een vervolgopleiding op het hbo inhoudt.

Bij de studiekeuze spelen beroepsbeelden een belangrijke rol. De beelden die jongeren, maar evengoed hun ouders en zelfs opleiders hebben over bestaande beroepen, zijn vaak onvolledig en soms verouderd en achterhaald. Daarnaast zijn beelden over toekomstige beroepen lastig voor te stellen, door onzekerheid over wat de toekomst en technologische sprongen zullen brengen. Hoe kan een optimale ondersteuning in loopbaankeuzes worden aangeboden zodanig dat het jongeren helpt een studiekeuze te maken op basis van realistische beroepsbeelden, om vervolgens daadwerkelijk aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt? Het project Werk verandert: Loopbaanvraagstukken onderzoekt – ook in het kader van een leven lang leren - enerzijds de overstap vanuit het voortgezet onderwijs of het mbo naar het hbo en anderzijds de aansluiting vanuit het beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt.

In het project Werk verandert: Loopbaanvraagstukken werken de onderzoekers van HRM & Persoonlijk Ondernemerschap samen met onderzoekers van Hogeschool Rotterdam (Kenniscentrum Talentontwikkeling) en de Haagse Hogeschool (Lectoraat Duurzame Talentontwikkeling).

Hoe pakt Inholland dit onderzoek aan?

De onderzoekers zoomen in op twee significante factoren die kunnen bijdragen aan een optimale doorstroom van mbo naar hbo: Studiekeuzeprocessen en Keuzedeel Voorbereiding hbo.

Rode draad in beide onderzoeken is het Trilemma. Het Trilemma gaat uit van drie groepen: jongeren die bezig zijn met hun beroeps- of studiekeuze, (beroeps)opleiders en mensen in bedrijven die verantwoordelijk zijn voor ‘de juiste mensen op de juiste plaats’ en sterk geraakt worden door trends in de arbeidsmarkt.

Op grond van het Trilemma vormen deze groepen eigenlijk drie aparte werelden. Terwijl, als we talenten duurzaam willen (blijven) ontwikkelen, je naar de hele keten moet kijken: jongeren, opleiders èn de organisaties en arbeidsmarkt.

Het onderzoek naar het keuzedeel Voorbereiding HBO 
Dit onderzoek onderzoekt de effectiviteit van het keuzedeel waar het gaat om een betere doorstroom van mbo naar hbo, en of er een mogelijke relatie is met behaalde leerresultaten. Inholland onderzoekt in hoeverre de kwaliteit van de studiekeuzeprocessen hieraan bijdraagt. Hogeschool Rotterdam focust in dit onderzoek op studievaardigheden.

Het onderzoek naar studiekeuzeprocessen van mbo’ers meet in welke mate studenten hun vervolgstudie exploreren en gecommitteerd zijn aan hun keuze. Dit gebeurt op drie momenten: voorafgaand aan het keuzedeel op het mbo, nadat het keuzedeel is afgerond maar studenten nog steeds op het mbo zitten, en als studenten enkele maanden studeren op het hbo.

Het onderzoek naar beroepsbeelden
Het praktijkgerichte onderzoek naar beroepsbeelden wordt verricht in samenwerking met de Haagse Hogeschool. Het onderzoek brengt, samen met het beroepenveld en met behulp van narratieven en beeldend materiaal, bestaande en nieuwe beroepen concreet in beeld. Onderzocht wordt welke 21st Century skills voor diverse beroepen nodig zijn in een bepaalde context, en welke kritische beroepshandelingen en -producten daarbij horen. Wat doet bijvoorbeeld een Social Media Architect, en is het werk van een leerkracht in het basisonderwijs nog wel hetzelfde als vroeger? Om aankomende studenten te helpen een beter beeld te krijgen van die beroepsbeelden, is een speciale LOB-methode ontwikkeld.

"In het kader van een leven lang leren zet ik me in voor een betere aansluiting van jongeren op het vervolgonderwijs én op de latere arbeidsmarkt."

Dr. Jeany van Beelen-Slijper, associate lector HRM & Persoonlijk Ondernemerschap, onderzoeker loopbaanvraagstukken en afstudeerbegeleider

Wat is het belang voor het onderwijs?

Voor het onderwijs biedt het onderzoek naar het keuzedeel Voorbereiding hbo onder andere inzicht in welke mate studenten in het laatste jaar van het mbo zeker zijn over hun studiekeuze en of er een samenhang is met behaalde leerresultaten in het hbo. Dit is allereerst in het belang van Inholland, waar we een speerpunt maken van de doorstroom vanuit mbo.

Kennisontwikkeling over wat werkt is daarbij essentieel. Maar ook zijn er raakvlakken met het project rondom de toekomst van het economische onderwijs in Rotterdam e.o. En tenslotte nog dichterbij, gaat het om het bevorderen van meer én succesvolle instroom voor onze opleiding Business Studies en onze andere economische opleidingen in Rotterdam.
Door dit onderzoek ontwikkelen we kennis over wat wel/niet werkt bij die doorstroom. Kennis die we ook kunnen gebruiken bij andere opleidingen en locaties.

Voor het onderwijs biedt het onderzoek naar beroepsbeelden enerzijds een meerwaarde omdat het voor het voortgezet onderwijs concrete tools biedt om toekomstbestendig op te leiden, en LOB hierop te laten aansluiten. Anderzijds probeert het onderzoek de schotten af te breken tussen de wereld van kiezende jongeren, opleiders en de arbeidsmarkt, en deze drie partijen nader tot elkaar te brengen.

Hoe wordt het werkveld betrokken?

Dit is een onderzoek in samenwerking met de ketenpartners (Da Vinci College en Maris College), de Haagse Hogeschool en Hogeschool Rotterdam. Het onderzoek levert input ten behoeve van diverse opdrachten van verschillende ketenpartners, zoals Topsectoren, NPRZ, Maris College, Da Vinci College en het werkveld - Pameijer en RauwCC. Sinds september 2019 wordt in het onderzoek naar beroepsbeelden specifiek ingezoomd op de ‘groene’ sector en werken we samen met partners als The Greenery, Rijk Zwaan en Koppert.

Wat zijn de (verwachte) resultaten?

Een betere aansluiting in de hele keten, van vmbo naar mbo, van mbo naar hbo, en van de vervolgopleiding naar de arbeidsmarkt. Kennis over en lesmateriaal ten behoeve van LOB, gebaseerd op realistische beroepsbeelden en arbeidsmarktverwachtingen, toegankelijk voor een breed publiek.

LOB-Kompas voor de 21e eeuw

Kiezende jongeren hebben te maken met een veelvoud aan keuzes, terwijl ze zelf nog voortdurend in ontwikkeling zijn. Daarnaast ontwikkelt de wereld om hen zich razendsnel. Hoe kan LOB op een stimulerende manier jongeren helpen navigeren in de richting die henzelf vooruitbrengt en tegelijkertijd rekening houdt met de veranderingen in de arbeidsmarkt?

Dit LOB-Kompas is een eerste aanzet om leerlingen, docenten èn ouders op een andere manier – als aanvulling op de ‘traditionele’ LOB-methodes – te laten kennismaken met veranderingen in de beroepspraktijk. Zo wordt de keuzebegeleiding toekomstbestendig ingestoken en de leerling optimaal voorbereid op een loopbaan die bij hem/haar past.

Hogeschool Inholland werkt samen met:

Werk samen met Jeany

Kom in contact en stel je vragen

Telefoon
0615279017