04
maart
2026
|
06:14
Europe/Amsterdam

Hoe versterken avatars gespreksvaardigheden?

Innoveren met EdTech: vaker oefenen in een realistische context

Garmt Meulendijks

Gespreksvaardigheden zoals ouder- en coachinggesprekken zijn een essentieel onderdeel van het curriculum van de Pabo en de Associate degree (Ad) Pedagogisch Educatief Professional (PEP). Helaas zijn de oefenmogelijkheden in de klas vaak beperkt, terwijl studenten behoefte hebben aan méér oefenen. Garmt Meulendijks, lerarenopleider bij de Pabo, en Noor Honders, werkzaam bij de Ad PEP, ontwikkelden daarom avatars waarmee hun studenten gesprekken kunnen oefenen wanneer ze maar willen.

Team EdTech introduceerde de mogelijkheid van gespreksvoering met avatars bij de Pabo en de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB). Garmt ging hier verder mee aan de slag. Hij traint als lerarenopleider al jaren studenten in het voeren van oudergesprekken en vindt dat de avatar veel meerwaarde heeft. “Eerder oefenden studenten met elkaar of met collega’s in de klas, maar dat levert niet altijd de juiste ervaring op. Niet iedereen kan even overtuigend acteren. Met de avatar hebben studenten eerder het gevoel dat ze met een echte ouder aan het spreken zijn. Bovendien kunnen ze met die avatar veel vaker oefenen in en buiten de les.” De tool is geen vervanging maar een aanvulling, benadrukt hij: “Juist door de combinatie van begeleiding en nabespreken in de klas ontstaat verdieping.”

Avatar voor BDB-traject
Noor maakte kennis met de avatar toen ze een BDB-traject volgde bij Hans Rader, docent en coördinator BDB. “We gebruikten de tool om te oefenen met student-coachinggesprekken. Ik vond het leuk en zag direct kansen voor het PEP-vak coachingvaardigheden.” Voor dit vak ga je in de rol van leercoach/studieloopbaanbegeleider in gesprek met een student, een avatar. Er zijn drie casussen. De eerste is het eenvoudigst, de derde het moeilijkst. Aan het eind van het gesprek krijg je gesprekstechnische feedback op hoe je het gesprek voert en opbouwt.

Persona’s die tegengas geven 
Voor het ontwikkelen van de avatars gebruikten Garmt en Noor de interactieve leeromgeving Meta-Skills. Ze ontwierpen zelf persona’s en scenario’s en daarna maakte Meta-Skills de prompts. “We hebben de scenario’s en persona’s meerdere keren getest, aangescherpt en realistischer gemaakt”, zegt Garmt. “Ze waren eerst te vriendelijk. Taalmodellen zijn getraind op constructief meedenken, terwijl de studenten juist moeten leren omgaan met weerstand. De avatar moet wel tegengas geven!”

Download

Snel schakelen
Noor: ‘Het maken van de avatars was niet zo moeilijk als ik dacht. Vanuit de opleiding konden we ons op de inhoud richten. We gaven onze scenario’s en wensen door, konden die testen en de feedback werd razendsnel verwerkt door Meta-Skills.” Hans Rader, die ook betrokken was bij het ontwikkelen van de avatars voor de BDB, heeft dezelfde positieve ervaring. “Het Meta-Skills-platform was er al. Wij hoefden alleen inhoudelijke input te geven en er werd snel geschakeld. We konden de avatars daardoor snel implementeren in het curriculum.”

Levensechte personen 
Hoe ziet oefenen met een avatar eruit? De student ziet op het beeldscherm een levensecht ogende persoon en praat daarmee via de microfoon. Garmt: “Je spreekt in en drukt dan op de verzendknop. De AI-avatar antwoordt direct en ook de uitdrukking op het gezicht van de AI-avatar past zich aan: blij, verdrietig, kwaad.” Voor de Pabo maakte Garmt vijf scenario’s die in moeilijkheidsgraad toenemen – van het kennismakingsgesprek tot het slechtnieuwsgesprek. Hierdoor kunnen studenten groeien. Voor het oefenen van coachinggesprekken bij PEP werkte Noor drie scenario’s uit. “De ene avatar wil graag hulp, de andere niet: die is gestuurd door de leidinggevende.”

Docenten en studenten positief
De reacties van studenten en docenten zijn heel positief. Noor: “Andere collega’s willen ook een avatar voor hun vak. En studenten ervaren dat ze vrij kunnen oefenen. Een collega vertelde me over een student die bij het oefenen met andere studenten in de klas eerst helemaal blokkeerde. Door thuis te oefenen met de avatar durft deze student nu wel in de klas én in de werkpraktijk te oefenen met gesprekken. De avatar kan dus echt iets doorbreken.”

Feedback 
Na elk gesprek krijgt de student feedback uit het systeem. Noor: “Bij het bouwen bepaal je op welke punten de studenten feedback moeten krijgen.” De avatars van de Pabo geven ook feedback, maar geen cijfer zegt Garmt. “Het gaat vooral om de reflectie van de student: hoe vaardig voel ik mij om zo’n gesprek straks in de praktijk te voeren?”

Het ontwikkelen van de avatars kostte niet veel tijd. Garmt: “De doorlooptijd was zo’n drie maanden. Zelf heb ik er ongeveer twintig uur ingestoken.” Bij Noor was dat vergelijkbaar. Ze wil graag meer avatars ontwikkelen en vraagt zich af waar ze daarvoor moet zijn. Garmt: “Je kunt een voorstel indienen bij Team Edtech van het Center of Teaching & Learning.”

Oefenen in de klas
Bij de Pabo en PEP zijn de avatars nu vaste onderdelen van het onderwijs en worden ze op verschillende manieren ingezet. Noor: ‘PEP-studenten kunnen er thuis of in de klas mee oefenen. Een student voert dan het gesprek en de ander observeert en geeft ook achteraf feedback.’ Juist dat nabespreken in de klas, bijvoorbeeld waarom het de een wel lukt om een ouder rustig te krijgen en ander niet, is heel waardevol, vindt Garmt. ‘Wij willen avatars daarom niet als stand alone tool. De tool moet verweven zijn in het aanbod in de klas anders mis je de verdieping.’  

Wil jij zelf aan de slag met nieuwe vormen van onderwijs of toetsen zoals  Garmt en Noor hebben gedaan? Of ben je benieuwd wat het CTL of team EdTech voor jouw team kan betekenen? Neem contact op met team EdTech of verken met je team de mogelijkheden van innovatievoucher van het CTL.

Samen leren, experimenteren en ervaren

Dit verhaal is een mooi voorbeeld van wat het Center for Teaching & Learning (CTL) wil versterken: ruimte maken om samen te leren, te experimenteren en onderwijs betekenisvoller te maken. En het draagt bij aan het waarmaken van onze studentbelofte 'leren door te doen, samen met anderen' uit de ​visie op onderwijs​

Reacties (0)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.