'Iedereen gelijke kansen op een goede mondgezondheid'

“Kun je als lector activistisch zijn?” Het is een retorische vraag die Marije Deutekom, lid van het college van bestuur van Hogeschool Inholland, stelt vlak voor de inauguratie van Monique van der Veen als lector Samenwerken aan Mondgezondheid. Retorisch, want even hiervoor heeft Monique een zeer vurig betoog gehouden over het belang van een gezonde mond en de collectieve verantwoordelijkheid om daar preventief aan bij te dragen. “Iedereen moet gelijke kansen hebben op een goede mondgezondheid”, is haar pleidooi. En daarvoor wil Monique samenwerken, binnen en buiten het zorgdomein.

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Download hier het redeboekje en krijg een indruk van de sfeer in de aftermovie.

“Samenwerken begint met een goed gesprek van mens tot mens, met alle zorgverleners, burgers, onderzoekers en beleidsmakers”, zegt Monique. Vandaar de titel van haar rede ‘Een ‘goed gebekt’ gesprek over samenwerken aan mondgezondheid’. Daarin zet ze uiteen wat het belang is van een goede mondgezondheid, hoe die samenhangt met je algemene fysieke en mentale gezondheid en hoe belangrijk het daarom is dat je je mond gezond houdt. “Ik zorg voor mijn mond en mijn mond zorgt voor mij.”

Slechte mondgezondheid als leefstijlaandoening
Ondertussen staat de mondgezondheid van mensen ernstig onder druk. Het is normaal geworden om regelmatig te snoepen, te snacken en iets zoets te drinken. Monique ziet een slechte mondgezondheid dan ook als een leefstijlaandoening. “Er is een overweldigend aanbod van ongezond voedsel, vooral in achterstandswijken waar armoede, stress en een beperkte toegang tot zorg bijdragen aan een slechtere mondgezondheid.” Want gezond eten is relatief duur en door geldgebrek gaat niet elke volwassene naar de tandarts. Mondzorg zit immers niet in het basispakket. “We hebben te maken met een systemisch probleem. Dan is het problematisch om de verantwoordelijkheid van een goede mondgezondheid bij het individu te leggen.”

Samenwerken voor preventie
Monique schetst hoe mondzorg los is komen te staan van de reguliere zorg. “Mondzorg bevindt zich op een eiland en drijft af richting open zee. Het wordt tijd dat we mondzorg een volwaardige plek geven binnen de zorg. Samenwerken aan een gezonde leefstijl en de preventie van leefstijlaandoeningen is samenwerken aan mondgezondheid.” Met het lectoraat zoeken Monique en haar collega-onderzoekers de samenwerking op binnen en buiten het zorgdomein. “Het gaat om participatief actieonderzoek op basis van co-creatie en systeemgericht denken waarbij we samenwerken met allerlei partners, maar ook met burgers om hun stem te versterken. Door onderzoek in én met de praktijk maken we resultaten direct toepasbaar. Studenten zijn betrokken zodat zij leren om in interprofessionele settings samen te werken.”

Gezond opgroeien en ouder worden
Het lectoraat richt zich op gezond opgroeien en gezond ouder worden met speciale aandacht voor het terugdringen van gezondheidsverschillen. Naast (jonge) kinderen en ouderen ligt de focus op de transitie naar volwassenheid. “Zo ontwikkelt het lectoraat een praktijkrichtlijn voor preventieve mondzorg met speciale aandacht voor jongvolwassenen in hun overgang naar zelfstandigheid waarbij ze zelf hun mondzorg moeten verzekeren.” Het valt onder de eerste onderzoekslijn: een gezonde leefomgeving voor een gezonde mond. De tweede onderzoekslijn van het lectoraat gaat over interprofessioneel samenwerken aan de gezondheid. Een voorbeeldproject daarvan richt zich op interprofessionele samenwerking rond mondgezondheid van kwetsbare ouderen die ondersteuning krijgen van de thuiszorg.

Aandacht voor kwetsbare mensen
Monique eindigt haar rede met een uitgebreid dankwoord. Het is tekenend voor de kersverse lector, vindt Gonneke Willemsen, directeur van het domein Gezondheid, Sport en Welzijn van Inholland. “Samenwerken staat centraal in het lectoraat en dat zie je terug in de zaal. Veel spelers in de keten zijn aanwezig. Monique zoekt hen op. Het lectoraat past bij onze hogeschool om samen te werken aan de transitie naar een veerkrachtige en duurzame samenleving en een gezonde leefomgeving met aandacht voor kwetsbare mensen.”

Lector en hoogleraar
Ook Inholland-collegelid Marije Deutekom ziet de verbindende kracht van Monique. “Je doet je werk nu al met zoveel mensen samen. Deze samenwerking zit al in jou, omdat je niet alleen lector bent maar ook hoogleraar bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. Samen met anderen wil je het verschil maken. We zijn trots dat je bij ons bent. We gaan nog heel veel van je horen.”

Heb je de lectorale rede gemist of wil je er meer over lezen? Download hier het redeboekje en krijg een indruk van de sfeer in de aftermovie.