‘Ik kijk ernaar uit om samen met studenten ‘Inholland-technologie’ te ontwikkelen’
Bart van den Bosch, nieuwe associate lector Toegepaste Materiaal- en Elektrochemie
Een liefhebber, zo kun je nieuwbakken associate lector Bart van den Bosch wel noemen. Onderzoek doen vindt hij het mooiste wat er is. “Ik wil studenten graag meenemen in hoe geweldig het kan zijn om nieuwe dingen te ontdekken.” Die nieuwe vondsten moeten wel leiden tot duurzamere technologieën, vindt Bart. “Met mijn onderzoek wil ik bijdragen aan de elektrificatie van de industrie. Samen met studenten en bedrijven ga ik chemische technologieën onderzoeken waarmee duurzame elektriciteit optimaal benut kan worden.”
Het lectoraat bij Inholland is voor Bart een parttime baan. De andere helft van de week blijft hij werken bij chemiebedrijf Avantium. “Daar maken we van CO2, dat nu een afvalproduct is, grondstoffen voor de chemische industrie”, vertelt hij bevlogen. “Denk aan bouwstenen voor plastic, of koolstofmonoxide, waar je weer nieuwe chemicaliën van kunt maken.” Het lectoraat Toegepaste Materiaal- en Elektrochemie sluit daar naadloos op aan, vindt hij. “Ik richt mijn onderzoek op hoe de chemische industrie optimaal gebruik kan maken van duurzaam gewonnen elektriciteit. Zowel mijn werk bij Avantium als mijn onderzoek bij Inholland draagt daarmee bij aan de energietransitie.”
Onderzoek is waar praktijk en theorie samen komen
Hoe benut je duurzame elektriciteit optimaal?
Bart licht zijn onderzoek nader toe: “De chemische industrie gebruikt voor de energievoorziening enorme hoeveelheden fossiele grondstoffen. In een duurzaam scenario schakelt de industrie over op duurzame elektriciteit als primaire energiebron. Dit is een belangrijke component van het onderzoek: hoe kun je elektriciteit gebruiken om chemische reacties uit te voeren? Het probleem bij de elektrificatie van de industrie is echter dat de productie van zonne- en windenergie fluctueert: soms is het heel zonnig en waait het nauwelijks, soms juist andersom, soms allebei. Het is vaak niet rendabel om een fabriek alleen te laten draaien als er veel elektriciteit opgewekt wordt. Een van de grootste uitdagingen in de elektrificatie van de industrie is om vraag en aanbod van duurzame elektriciteit op elkaar af te stemmen. Om dat te bereiken gaan we bij Inholland werken aan de ontwikkeling van grootschalige batterijen om overtollige energie op te slaan. Die energie wordt weer vrijgegeven op momenten dat er een tekort is. Dergelijke batterijen kunnen in woonwijken gebruikt worden, maar ook in fabrieken.”
Er zitten grote voordelen aan de opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit, legt Bart uit. “Je bent daardoor minder afhankelijk van fossiele grondstoffen. Bovendien kun je je makkelijker richten op één bron van duurzame elektriciteit. Nu streven we overal naar een mix van zonne- en windenergie, vanwege die eerder genoemde fluctuatie. Maar wanneer je energie kunt opslaan, kun je veel gerichter kiezen: is een bepaalde locatie vooral geschikt voor windwinning? Dan wek je daar alleen windenergie op. Het maakt een mix minder noodzakelijk. Een dergelijke energievoorziening leidt tot een duurzame en veerkrachtige samenleving – precies de twee kernthema’s van Inholland.”
Onderzoek doen leer je in de praktijk
Het enthousiasme spat ervan af wanneer Bart over zijn onderzoek praat. “Ik vind het superleuk om onderzoek te doen. Dat doe ik bij Avantium, en ik ben verheugd om dit ook bij InHolland te gaan doen.” Bart kwam met Inholland in aanraking toen hij samen met de hogeschool een symposium organiseerde. “Daar leerde ik mijn huidige leidinggevende kennen en door de wederzijdse klik is het balletje gaan rollen.” Gezien het parttime karakter van zijn lectoraat geeft Bart weinig onderwijs. Wel betrekt hij studenten nadrukkelijk bij zijn onderzoek. “Ik vind het belangrijk dat het ‘ambacht’ van onderzoek doen terugkomt in het curriculum. Onderzoek doen is moeilijk te leren uit boeken, je moet echt ervaring opdoen in de praktijk. Ik kijk ernaar uit om met hen en met collega’s aan de slag te gaan, om samen ‘Inholland-technologie’ te gaan maken.”
Mijn droom is om studententeams op te zetten met mbo’ers, hbo’ers en academici, die samen technologie ontwikkelen
Bij mkb-bedrijf kun je impact maken
Bart legt uit dat onderzoek doen andere vaardigheden vergt dan practica. “Bij practica leer je welke handelingen je moet doen, en hoe je die zo goed mogelijk uitvoert. Om goed onderzoek te kunnen doen en ingewikkelde vraagstukken te kunnen oplossen moet je die praktische vaardigheden combineren met theoretische vaardigheden – zoals analyseren – en met kennis. Onderzoek is waar praktijk en theorie samen komen, het is analytisch én resultaatgericht.” Bart is dan ook druk bezig om onderzoekteams op te zetten met daarin studenten van verschillende onderwijsinstellingen en ook bedrijven. “Met name mkb-bedrijven. Als hbo-instelling kun je veel betekenen voor een mkb-bedrijf, door gezamenlijk onderzoek uit te voeren. Wanneer je samen relevante en innovatieve projecten ontwikkelt, kun je beide enorm profiteren van die samenwerking.”
Rol hbo in technologieontwikkeling onderbelicht
Naast het betrekken van bedrijven vindt Bart het essentieel om met studenten van verschillende onderwijstypen in één team samen te werken. “Mijn droom is om studententeams op te zetten met mbo’ers, hbo’ers en academici, die samen technologie ontwikkelen. Die vullen elkaar namelijk aan. Universiteiten doen vrij abstract early stage-onderzoek, dus nieuwe technologieën van de grond af opbouwen. Dat gebeurt op kleine schaal; zo’n technologie heeft moet meestal nog gedemonstreerd worden op zogenoemde ‘hogere volwassenheid’.” Daar komt het hbo in beeld. “Het hbo speelt een cruciale rol in technologieontwikkeling. Wij vertalen de nieuwe technologie naar een concrete toepassing en we ontwerpen prototypes. Deze fase is wat mij betreft onderbelicht.” Ook het mbo is volgens hem een onmisbare schakel. “Zij maken de prototypes daadwerkelijk en zijn belangrijk bij het bouwen van pilots.”
Bart kan niet wachten tot de eerste onderzoeksprojecten lopen. Maar zover is het nog niet. “We zijn nu nog bezig om onderzoeksteams op te zetten en bedrijven te betrekken. Aangezien ik parttime werk bij Inholland, gaat het minder snel dan ik zou willen. Maar ik heb geduld. Als ik mijn uiteindelijke doel maar kan verwezenlijken: iets ontwikkelen wat tot een volwassen technologie kan uitgroeien, die bijdraagt aan een duurzame samenleving.”