Inholland onderzoekt de kracht van maatjes: samen naar meer impact
Hoe maatjesprojecten bijdragen aan een veerkrachtige samenleving
Vrijwilligers die met nieuwkomers de Nederlandse taal oefenen, alleenstaande ouderen uit hun eenzaamheid halen of mensen helpen van hun schulden af te komen; maatjesprojecten worden in Nederland steeds populairder. Wat is eigenlijk de (positieve) impact hiervan en hoe kan deze worden vergroot? Hogeschool Inholland doet hier de komende twee jaar onderzoek naar.
Als je kijkt naar de wachtlijsten en (personeels)tekorten bij officiële zorg- en welzijnsorganisaties is de groei aan maatjesprojecten goed te verklaren. Steeds meer zetten organisaties vrijwilligers in om mensen met behoefte aan ondersteuning te begeleiden.
Impact onderzoeken en vergroten
Barbara van der Ent is senior onderzoeker bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering. Ze is betrokken bij het maatjesproject friend4friend, waarin jonge Nederlandse vrijwilligers jonge nieuwkomers wegwijs maken in onze soms ingewikkelde maatschappij. “Samen met friend4friend en vijf andere maatjesprojecten hebben we een brainstormsessie gedaan. Daar kwam als belangrijkste vraag naar boven wat nu eigenlijk de impact is van wat ze doen? Ze hebben allemaal het gevoel dat het zin heeft, maar welke veranderingen komen er door maatjes en hoe kunnen we dit aantonen? Zo ontstond het idee om de impact van meerdere maatjesprojecten te onderzoeken en te kijken hoe die impact kan worden vergroot.”
Empoweren en professionaliseren
De onderzoeksvraag uit het werkveld past uitstekend bij het lectoraat Empowerment en Professionalisering. Maatjesprojecten draaien immers om het empoweren van mensen. En met het onderzoek kan een volgende stap in de professionalisering van de professionals én maatjesprojecten worden gemaakt. Barbara schreef aan een onderzoeksvoorstel waarin ze ook het lectoraat Studiesucces heeft betrokken. “De kennis die wij opdoen over de impact van maatjes, is ook heel relevant voor de studentbuddy’s.”
We hebben allemaal het gevoel dat het zin heeft, maar welke veranderingen komen er door maatjes en hoe kunnen we dit aantonen.
Partners uit het werkveld
Ook verschillende partners uit het werkveld zijn betrokken. Barbara: “We doen het onderzoek met en voor zeven maatjesprojecten, zoals de maatjesprojecten friend4friend, Kletsmaatjes, Wereldmeiden-Wereldgozers, Maatjes GGZ, Ontmoeting Zuid-Kennemerland, het maatjesproject van Welzijn Beverwijk en Geld & Gezin.” Naast deze maatjesprojecten is Bureau Anderzoek, het Verwey-Jonker Instituut, de Belgische Karel de Grote Hogeschool, het landelijk kenniscentrum Movisie, en het Oranje Fonds betrokken.
Aanpak van het onderzoek
Barbara en haar collega’s dienden het onderzoeksvoorstel met succes in voor RAAK-subsidie van het Regieorgaan SIA. In mei start het twee jaar durende project. “We zoomen per maatjesproject in op hoe hun manier van werken tot verandering zou moeten leiden. Deze theorie gaan we verdiepen door casussen uit de praktijk te analyseren. Ons inzicht willen we verder verbreden door een grote groep betrokkenen te ondervragen en enquêteren. Ben je minder eenzaam geworden? Is je Nederlandse taal verbeterd? En door middel van kennissessies willen we van elkaar leren.”
Uit je bubbel stappen
“We willen de impact van de te onderzoeken maatjesprojecten in beeld brengen, begrijpen en vergroten”, zegt Barbara. “Zowel de impact op deelnemers, op vrijwilligers en op maatschappelijk niveau. Want als bijvoorbeeld de taalbeheersing van nieuwkomers verbetert of als ouderen minder eenzaam zijn, bevordert dit de sociale cohesie in de samenleving, en daar profiteert iedereen van. Wat ik ook heel mooi aan maatjesprojecten vind, is dat het de kans biedt aan zowel deelnemers als vrijwilligers om uit hun sociale bubbel te stappen. Dat geldt ook voor studenten van Inholland. Als zij willen, kunnen ze concreet bijdragen door hun participatie-uren te besteden als vrijwilliger in een maatjesproject. En de mogelijke impact daarvan zou kunnen zijn dat ze zelf iets leren, een ander helpen én een bijdrage leveren aan een inclusieve samenleving. En juist die impact gaan we onderzoeken!”