Plastic afval vraagt om stevige keuzes: vijf stappen naar een circulaire toekomst
Aldus onderzoekers Jasmijn Ruijgrok en Rogier Nijssen in het Financieel Dagblad
Afval en vervuilde straten zijn een groeiend probleem in grote steden. Opruimacties, extra handhaving of meer recycling wordt daarin vaak als oplossing aangedragen, maar de echte oplossing ligt dieper. De kern van het probleem is de overvloed aan goedkoop, nieuw plastic en het ontbreken van bindende maatregelen om recycling rendabel te maken. Stevigere keuzes zijn noodzakelijk.
Dit inzicht deelden Jasmijn Ruijgrok, docent-onderzoeker Chemie, en Rogier Nijssen, lector Slimme materialen voor de energietransitie, dit weekend in het Financieel Dagblad (FD) en eerder in tijdschrift Milieu.
Op dit moment is minder dan 0,5 procent van al het plastic duurzaam afbreekbaar en wordt slechts 7 procent van de Nederlandse plastic verpakkingen daadwerkelijk hergebruikt als nieuw materiaal. Recyclingbedrijven verliezen daardoor terrein, terwijl spotgoedkoop ‘virgin plastic’ de markt blijft domineren. Zonder duidelijke politieke keuzes dreigen cruciale schakels in de circulaire economie te verdwijnen.
In het FD-artikel pleiten Jasmijn en Rogier dan ook voor een vijfstappenplan dat Europese, nationale en lokale politici helpt richting te geven:
- Verplicht gebruik van gerecycled materiaal in alle sectoren.
- Een grondstoffenbelasting op virgin plastic.
- Strikte ontwerpregels die recycling mogelijk maken.
- Het uitfaseren van plasticsoorten die niet circulair zijn.
- Heldere wetgeving rondom bioplastics.
Alleen met deze stevige beleidskeuzes kan volgens de onderzoekers een eerlijk speelveld ontstaan voor recyclers en innovatieve bedrijven. Dat is niet alleen cruciaal voor een schone leefomgeving, maar ook voor het vertrouwen van burgers en investeerders.
“Plastic is onmisbaar in de energietransitie en in ons dagelijks leven”, aldus de onderzoekers. “Toch heeft het een slechte naam, terwijl het probleem niet in het materiaal zelf zit maar in onze omgang ermee. Dáár zou de discussie tijdens de komende verkiezingen over moeten gaan. Politici moeten daarom verstandig én gefundeerd kiezen hoe we dit veelzijdige materiaal duurzaam en herbruikbaar kunnen inzetten.”
Lees de volledige publicatie (betaalmuur) of het eerder gepubliceerde stuk ‘Zes suggesties om de plastic crisis te stoppen’ in Tijdschrift van Milieu (inlog nodig).
Mensen worden niet echt gestimuleerd om hun eigen afval op te ruimen dan wel te scheiden op de locaties. En met piepkleine letters op de scheidingsbakken (niet op ooghoogte) komt het nog regelmatig voor dat afval niet in de juiste bak wordt gedeponeerd 9daar zitten ook veel verschillende soorten plastic bij). In sommige gevallen worden de verschillende afvalzakken door de schoonmaak als nog bij elkaar gedaan in nog meer plastic zakken.
Dat is nog niet overal hetzelfde geregeld, simpelweg omdat gemeentes verschillend inzamelen; in Amsterdam gaat plastic vaak naar de nascheiding bijvoorbeeld, terwijl in Den Haag en Alkmaar (om nog maar even twee van onze locaties te noemen) juist apart ingezameld wordt. Maar los daarvan blijft bewust omgaan met plastic belangrijk, ook binnen onze hogeschool. We leven in een wereld mét plastic, het brengt ons veel goeds, maar we dragen samen de verantwoordelijkheid om hier zorgvuldig mee om te gaan.
Misschien mooi om dit gesprek breder te voeren binnen Inholland; hoe kunnen we studenten en collega's beter ondersteunen om afval goed te scheiden en plasticgebruik te verminderen?