Stagediscriminatie
Verdere verkenning stagediscriminatie in het hoger beroepsonderwijs
Stagediscriminatie is voor veel studenten die buiten ‘de norm’ vallen een dagelijkse realiteit. Als lectoraat Diversiteitsvraagstukken beogen we bij te dragen aan het vergroten van gelijke kansen in het onderwijs en in de samenleving door stagediscriminatie in kaart te brengen en de bewustwording van dit vraagstuk zowel in het onderwijs als in de samenleving te vergroten.
Wat is de aanleiding en het doel van het project Stagediscriminatie?
Voor veel studenten is stagediscriminatie ‘een fact of life’, zoals deze studenten het zelf noemen. Met stagediscriminatie bedoelen we dat studenten die niet aan ‘de norm’ voldoen niet dezelfde kansen krijgen bij een stage in vergelijking tot medestudenten die wel aan ‘deze norm’ voldoen. Ze worden bijvoorbeeld uitgesloten op basis van geslacht, geaardheid, functiebeperking, migratieachtergrond, sociaaleconomische klasse, religie of kleur.
Een belangrijk markeerpunt in de aanpak tegen stagediscriminatie was de ondertekening in juli 2022 van het manifest tegen stagediscriminatie in het hoger onderwijs door het onderwijsveld, werkgevers en studentenbonden, evenals de ministeries van OCW en SZW. Zo werd een duidelijk statement vanuit het hoger onderwijs gegeven: de aanpak tegen stagediscriminatie doen we samen! Er is nu echt een momentum! Toch blijft stagediscriminatie een lastig thema. Het is vaak ongrijpbaar omdat niet altijd duidelijk is wanneer er sprake is van stagediscriminatie. Als je wordt afgewezen omdat je niet in het team zou passen bijvoorbeeld en dat dit pas werd gezegd toen bij het kennismakingsgesprek zichtbaar was dat de studente een hoofddoek draagt.
We zijn trots op initiatieven zoals de Haagse Aanpak, Het Werkprogramma van Echo en de landelijke uitrol van de Haagse aanpak via Creatief Samenwerken tegen Stagediscriminatie die vanaf januari 2024 van start is gegaan. Daarnaast bestaat er ook een landelijke werkgroep tegen stagediscriminatie in het hoger onderwijs waar het lectoraat Diversiteitvraagstukken ook in is vertegenwoordigd.
In dit project hebben we ons gericht op de vraag: Met welke interventies van stagedocenten en -studenten kunnen opleidingen de kans op stagediscriminatie verminderen? Aan de hand van individuele gesprekken en focusgroepbijeenkomsten hebben we een verdere verkenning uitgevoerd van de ervaringen met betrekking tot stagediscriminatie onder studenten en docenten van de Inholland opleidingen Social Work, Business Studies, HBO-Rechten en Business Innovation.
Wat heeft het project opgeleverd?
Ons onderzoek laat wederom zien dat de impact van stagediscriminatie op studenten zeer groot is. Het heeft veel invloed op het zelfvertrouwen en welbevinden van studenten. Daarnaast constateerden we dat stagecoordinatoren en docenten het vaak lastig vinden stagediscriminatie aan de orde te stellen. Zijn gaan dit daarom vaak uit de weg terwijl studenten juist veel behoefte hebben aan erkenning en gesprekken hierover.
Het feit dat stagediscriminatie veelal een niet te ‘vangen’ vraagstuk is, in combinatie met de handelingsverlegenheid van docenten, leidt er in de praktijk toe dat stagediscriminatie binnen opleidingen een onderbelicht vraagstuk blijft. Ook weten we dat het werkveld meer met het hoger onderwijs samen wil werken om structurele verbindingen tot stand te brengen. Via de landelijke werkgroep tegen stagediscriminatie worden hierin verdere stappen gezet.
In onze eindrapportage en factsheet doen we relevante aanbevelingen voor opleidingen. Aansluitend hieraan ontwikkelen we een programma voor stagecoördinatoren en andere docenten over effectieve stagevoorlichting. Hoe valt stagediscriminatie te voorkomen voorafgaand aan de stage, tijdens het sollicitatiegesprek en tijdens de stage zelf? Daarnaast waren de interviews en focusgroepbijeenkomsten al een interventie op zich: een moment om kritisch na te denken over het thema stagediscriminatie, de impact ervan op studenten en de opleidingen en welke handvatten nodig zijn om dit vraagstuk aan te pakken. Het feit dat stagediscriminatie veelal een niet te ‘vangen’ vraagstuk is, in combinatie met de handelingsverlegenheid van docenten, leidt er in de praktijk toe dat stagediscriminatie binnen opleidingen een onderbelicht vraagstuk blijft. Ook weten we dat het werkveld meer met het hoger onderwijs samen wil werken om structurele verbindingen tot stand te brengen. Via de landelijke werkgroep tegen stagediscriminatie worden hierin verdere stappen gezet.
Centraal in de aanbevelingen staat het bespreekbaar maken van discriminatie – met studenten en in teams – tijdens stagevoorlichting of binnen andere vakken zoals bijvoorbeeld cross cultureel management. Daarnaast hebben docenten concrete handvatten en training nodig om stagediscriminatie te kunnen agenderen. Evenals voldoende tijd en ruimte om studenten op een persoonlijke manier te begeleiden voorafgaand en tijdens hun stage. Andere aanbevelingen zijn, onder andere, een vast aanspreekpunt binnen opleidingen waar studenten die stagediscriminatie ervaren naartoe kunnen, een code of conduct en de inzet van alumni.
Contact & informatie
Wil je meer weten over Stagediscriminatie? Neem dan contact op met:
Machteld de Jong: machteld.dejong@inholland.nl
Samir Achbab samir.achbab@inholland.nl
“En dan ging ik bijvoorbeeld solliciteren bij een bedrijf en dan hadden ze geen mensen nodig, maar dan solliciteert iemand anders en die werd dan wel gewoon aangenomen. Dat is gewoon echt gebeurd. Ik heb dat wel heel vaak meegemaakt, dat ik gewoon een nee krijg, terwijl het voor iemand anders wel een ja is.”
