Terugblik lectorale rede Koos Zwaan: innovatie als sleutel tot een duurzame muziekindustrie
Op donderdag 6 maart vond de lectorale rede plaats van Koos Zwaan in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam, waar hij werd geïnstalleerd als lector Innovation in the Music Industry aan Hogeschool Inholland. Onder de titel ‘You say you want a revolution’ ging Koos in op de grote ontwikkelingen binnen de muziekindustrie en de rol van technologische, creatieve en sociale innovatie bij het creëren van een eerlijker en mentaal gezonder werkveld.
Technologie en creativiteit als drijvende krachten
De muziekindustrie heeft de afgelopen jaren een enorme transformatie doorgemaakt. Streaming, kunstmatige intelligentie en immersive technology hebben de manier waarop muziek wordt geproduceerd, gedistribueerd en beleefd ingrijpend veranderd. Tegelijkertijd kampen makers met economische ongelijkheid, veranderende verdienmodellen en de toenemende invloed van digitale platformen en algoritmes.
In zijn rede riep Koos Zwaan op tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van onderzoekers, makers en de industrie om deze uitdagingen om te zetten in kansen. "Om de muziekindustrie echt te vernieuwen, moeten we over de grenzen van sectoren en disciplines heen kijken. Samenwerking is de sleutel tot een eerlijk, gezond en duurzaam muziekecosysteem", aldus Koos.
Duurzamer en veerkrachtiger door samenwerking
Marije Deutekom, lid van het college van bestuur en portefeuillehouder onderzoek bij Hogeschool Inholland, had de eer om Koos Zwaan officieel te installeren als lector Innovation in the Music Industry. In haar toespraak benadrukte ze hoe goed zijn onderzoek aansluit bij de strategische koers van de hogeschool. “Jouw onderwerp en onderzoekslijn passen ongelooflijk goed in de strategie van Hogeschool Inholland. We willen met elkaar – met alle Inhollanders – bijdragen aan een transitie naar een duurzame en veerkrachtige samenleving. Jij hebt heel duidelijk laten zien dat jij het hele ecosysteem van de muziekindustrie veerkrachtiger en duurzamer wil maken”, sprak ze.
Volgens Marije is de manier waarop Koos verbindingen legt tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk een krachtig voorbeeld voor de hele hogeschool. “We zijn als hogeschool niet alleen trots op wat we doen, maar vooral ook op hoe we dat doen. Jij laat, met het interdisciplinair samenwerken en met het maken van de verbinding tussen werkveld, onderzoek en onderwijs, zien dat jij daar een heel mooi voorbeeld van bent.”
Als symbool voor zijn nieuwe rol ontving Koos een abstract beeld, waarin zowel een hand als een oor als een wereldbol te zien is. “De wereld staat voor de omgeving waarin we werken. Het oor voor de muziek en de hand representeert het actiegerichte; laten we met elkaar de revolutie beginnen”, aldus Marije.
Mentale gezondheid vaker op de agenda
Vervolgens werden Rita Zipora (BAM! Popauteurs) en Mark Deuze (Universiteit van Amsterdam) op het podium uitgenodigd voor een boeiend gesprek over het belang van (praktijkgericht) onderzoek voor de muziekindustrie. Hierin werd ingezoomd op de mentale gezondheid van makers binnen de muziekindustrie die niet de prioriteit krijgt die nodig is. Een thema waar zowel Koos, als Rita en Mark onderzoek naar doen. Mark, professor Mediastudies aan de UvA zei daarover: “De creatieve industrie heeft de neiging om de mensen op de laatste plek te zetten.” Volgens hem komt dat door ontwerpfouten in die industrie: “Makers namen dat vaak voor lief omdat een creatieve carrière wordt gezien als ‘van je passie je beroep maken’, waarvoor je als maker vooral dankbaar moet zijn. De laatste jaren, onder andere onder invloed van Covid, groeit het kritische bewustzijn onder makers dat het niet goed met ze gaat omdat ze niet goed functioneren in die industrie, en dat muziek maken ook gewoon werk is, met bijbehorende afspraken, rechten en plichten. Dit idee komt gelukkig wereldwijd steeds meer op de agenda en daarom is het zo belangrijk om daar met onderzoek serieus aandacht aan te besteden.”
Innovatieve optredens
De technologische en creatieve innovatie waarover Koos in zijn rede sprak werden op een inspirerende manier geïllustreerd door bijzondere optredens van Jacco Gardner en Chagall, en Thunderboom Records presenteerde een experimentele toepassing van AI in muziek. Ook kon het publiek voorafgaand en na afloop van de rede een expositie bezoeken waarin studenten en alumni van het International Music Industry Lab hun projecten presenteerden met innovatieve ontwerpen voor een (mentaal) gezonde muziekindustrie. Dj Lena Rigel van de conservatoriumopleiding van Inholland zorgde voor een swingende afsluitende borrel.
Je kunt de lectorale rede terugkijken en het redeboekje downloaden