Virtueel gespreksvoeren: Social Work test VR-bril in de klas
Het begon wat lacherig, maar binnen een kwartier was iedereen bloedserieus bezig. Bij de opleiding Social Work van Hogeschool Inholland oefenden studenten met een bijzondere gesprekspartner. Geen acteur of medestudent, maar virtuele cliënt Max, een AI-avatar met spraak- en emotieherkenning. Via een VR-bril voerden ze levensechte gesprekken, terwijl een medestudent live meekeek en feedback gaf. De eerste reacties? Enthousiast en veelbelovend.
In februari en maart vond bij Inholland Alkmaar een innovatieve pilot plaats. Eerstejaarsstudenten Social Work leerden gespreksvaardigheden niet via traditionele rollenspellen, maar door het voeren van intakegesprekken met digitale ‘puber Max’. Gedurende drie lessen werd onderzocht hoe effectief dit is en of deze technologie een vaste plek verdient binnen het onderwijsprogramma.
Nieuwe techniek met potentie
Carolien Wierda, onderwijsinnovator Social Work Noord bij Inholland (Haarlem en Alkmaar), nam hiervoor het initiatief. Carolien: "Gespreksvaardigheden trainen we normaal gesproken met onderlinge oefengesprekken, maar dat voelt vaak iets te veilig. Studenten giechelen, helpen elkaar te veel, en worden zo onvoldoende voorbereid op de echte praktijk. En als ze dan bij het officiële toetsmoment voor het eerst tegenover een trainingsacteur zitten, slaat de onzekerheid toe. Dankzij deze VR-technologie ervaren studenten meteen hoe het écht is om een moeilijk gesprek te voeren, inclusief onverwachte reacties en ongemakkelijke stiltes. Dat zorgt voor een diepere leerervaring. De stip op de horizon is om de VR-training uiteindelijk breed te integreren binnen onze opleiding, misschien zelfs als vervanging van toetsing met acteurs.”
Studenten enthousiast over VR-ervaring
Zodra de VR-brillen opgingen, klonken meteen opmerkelijke gespreksflarden door het lokaal: "Hoe zit het met de liefde, Max?", "Ga je goed met je moeder?" en "Maakt blowen je rustiger in je hoofd?" Student Tygo was positief verrast: “Het is leuk, vernieuwend en écht nuttig bij het leren voeren van dit soort gesprekken. Je moet wel duidelijk articuleren, want Max begrijpt nog niet alle subtiele nuances van onze taal. Daardoor voelt het soms wat onnatuurlijk, vooral omdat juist die informele taal belangrijk is om jongeren op hun gemak te stellen. Maar dat maakt het wel extra leerzaam.”
Floortje vult aan: “In het begin voelde het een beetje gek, praten met een avatar. Maar al snel zat ik er helemaal in. De VR-bril dwingt je om het serieus te nemen en helemaal in je rol te stappen. Een heel bijzondere en effectieve ervaring.”
Directe meerwaarde
Rogier Thesing, docent gespreksvaardigheden bij Inholland, ziet veel voordelen van de VR-simulatie. “Je ziet direct hoe studenten hun gesprekstechnieken toepassen. Stellen ze mooie open vragen? Vatten ze voldoende samen en krijgen ze de cliënt aan het praten? Natuurlijk kan het technisch nog wat soepeler – Max werkt nu nog volledig volgens een script – maar dankzij AI kun je straks overal over praten. Studenten duiken meteen in die virtuele wereld, prachtig om te zien!”
"Absoluut vaker doen!” zegt de pilotgroep enthousiast in de evaluatie. Vooral het interactieve karakter spreekt aan. Een student merkt op: “Dit kan straks goed helpen bij assessments. Het voelt serieuzer en échter dan rollenspellen met klasgenoten, juist omdat je moet inspelen op onverwachte situaties en emoties.” Een ander benadrukt: “Dit zou standaard in de lessen moeten, zeker als de techniek nog iets wordt verfijnd.”
Klaar voor de toekomst
Henk Kruizinga, procescoördinator en EdTech-specialist bij Inholland, ondersteunde de pilot en kijkt tevreden terug. “Door een goede voorbereiding en prettige samenwerking verliep alles heel soepel. Mijn taak is om docenten enthousiast te maken voor innovatieve middelen zoals VR, en ervoor te zorgen dat ze er zelf makkelijk mee aan de slag kunnen. Dat is een beweging die we in het onderwijs hard nodig hebben.” Volgens hem biedt virtual reality talloze nieuwe mogelijkheden: “Situaties die normaal moeilijk na te bootsen zijn, zoals reanimaties of complexe technische scenario’s, haal je moeiteloos het klaslokaal binnen.”
Ook Carolien ziet volop kansen voor verdere ontwikkeling: “Deze vorm van ervaringsleren maakt het onderwijs rijker en overtuigender. Als onderwijsinnovator zoek ik voortdurend naar vernieuwende methoden, samen met partners zoals The Simulation Crew, die de technologie levert, en andere hogescholen, zoals de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Er ligt nu al een stevige basis om deze VR-training naar meerdere locaties uit te rollen. Uiteindelijk willen we onze studenten zo goed mogelijk voorbereiden op hun toekomstige werkveld. Virtueel oefenen met Max brengt ons daarin een flinke stap dichterbij."