Waarom brandwonden soms langzamer genezen
Student Marloes Vermij onderzocht dit bij het Burn Research Lab
Terwijl veel Nederlanders zich deze jaarwisseling voor de laatste keer opmaken om zelf vuurwerk af te steken – vanaf volgend jaar geldt er een volledig verbod – wordt opnieuw duidelijk hoeveel risico’s daaraan kleven. Jaarlijks lopen honderden mensen brandwonden op, soms met blijvende gevolgen. Juist daarom is goed onderzoek naar het herstel van brandwonden belangrijk. Marloes Vermij (22) - inmiddels afgestudeerd in Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (BML) bij Inholland - dook tijdens haar stage bij het Burn Research Lab in de vraag waarom dat herstel soms zo moeizaam verloopt. Ze ontdekte dat het type afweercellen dat zij onderzocht snel veroudert en overactief wordt. Dit werkt het herstel tegen.
Na haar vwo koos Marloes bewust voor het hbo. Ze wilde praktisch aan de slag en vond in BML precies wat ze zocht: een breed eerste jaar, daarna je richting kiezen en zelfstandig onderzoek leren doen. “Wat me vooral aansprak, was dat je de theorie meteen toepast. Na een college immunologie sta je diezelfde week nog in het lab. Dat vond ik geweldig!”
Op een stagemarkt hoorde ze een vierdejaarsstudent over brandwondenonderzoek. Ze was meteen verkocht. “In Nederland zijn er drie brandwondencentra plus het Burn Research Lab. Dat lab ligt naast het brandwondenziekenhuis in Beverwijk en werkt er intensief mee samen. Het richt zich op het beantwoorden van belangrijke klinische vragen. Zo zie je direct hoe onderzoek en praktijk elkaar versterken.”
Huidmodellen
Het Burn Research Lab onderzoekt waarom brandwonden moeilijker genezen dan gewone wonden. Vaak treedt een heftige afweerreactie op, waarbij de huid zó sterk reageert dat het herstel vertraagt. Om dat proces beter te begrijpen, ontwikkelde Patrick Mulder, Marloes’ begeleider en postdoctoraal onderzoeker bij het Burn Research Lab, een huidmodel. Hiermee kunnen brandwonden en de afweerreactie in het lab worden nagebootst - zonder gebruik van proefdieren.
“Brandwonden hebben een enorme impact op het lichaam, waarbij de schade vaak verder reikt dan de zichtbare wond”, legt Patrick uit. “Inzicht in de onderliggende immuunreacties is essentieel om gerichte behandelingen te ontwikkelen en het herstel van patiënten te verbeteren. Dit onderzoek levert daar een belangrijke bijdrage aan.”
Marloes onderzocht één type afweercellen, neutrofielen, die een belangrijke rol spelen bij het afweerproces na brandwonden. “We gebruiken restanten huid die mensen na operaties doneren, maken daar een model van en voegen deze cellen toe. Vervolgens brengen we een gecontroleerde tweedegraadsbrandwond aan en kijken wat er gebeurt.” De uitkomst? De neutrofielen verouderden sneller en werden overactief, waardoor ze slechter meewerkten aan het herstel. “En omdat ze maar 24 uur leven, is onderzoek lastig. Maar het leverde wel waardevolle inzichten op. Want uiteindelijk willen we de hele afweerreactie nabootsen in dit huidmodel, om behandelingen te testen die het herstel helpen versnellen.”
Brandwondencongres
Negen maanden stagelopen betekent echt meedraaien, benadrukt Marloes. “Ik voelde me bijna geen stagiair. Ik plande experimenten, deed analyses, loste problemen op. Ik haalde zelf weefsel op bij de brandwonden-IC en hielp mee om dit toe te voegen aan de biobank. Dan besef je voor wie je dit onderzoek doet.”
Ook buiten het lab keek ze haar ogen uit. “Mooi om te zien hoe de Brandwonden Stichting, waar veel contact mee is, geld inzamelt en activiteiten organiseert voor jonge patiënten. Dat maakt het werk nóg betekenisvoller.” Een hoogtepunt was haar presentatie op een groot brandwondencongres in Amersfoort. “Stond ik ineens voor een zaal vol artsen, verpleegkundigen en onderzoekers te vertellen over ons project. Superspannend, maar ook een geweldige ervaring.”
“Voor onze studenten is het Burn Research Lab een mooie en leerzame stageplek”, vertelt Dennis Fontijn, Marloes’ begeleider en docent bij Inholland Life Sciences & Chemistry. “Ze worden er goed begeleid en werken met uiteenlopende technieken en modellen, terwijl ze tegelijk bijdragen aan onderzoek dat maatschappelijk veel impact heeft: het vergroten van kennis van brandwonden en het verbeteren van behandelmethoden.”
Van oorzaak naar oplossing
Na haar afstuderen was Marloes nog lang niet klaar met onderzoek. Daarom startte ze met de master Biomedical Sciences aan de Universiteit van Amsterdam, met een specialisatie in Developmental and Therapeutic Biology. “Ik wil me verder verdiepen in hoe je van oorzaak naar oplossing komt. Dat therapeutische stuk vind ik zó interessant.”
Later wil ze zeker in het lab blijven werken, het liefst in een leidinggevende rol binnen een onderzoeksgroep. “Of dat bij een universiteit is of een bedrijf, weet ik nog niet”, zegt ze. “Voor mij telt vooral dat mijn onderzoek bijdraagt aan betere zorg voor patiënten. En dat ik kan blijven werken met slimme labmodellen, zodat proefdieren niet meer nodig zijn.”
Het maakt je sterker
Marloes voelt zich uitstekend voorbereid. “Tijdens je derdejaarsstage en je afstudeerstage leer je ontzettend veel. Van nieuwe technieken onder de knie krijgen tot zelfstandig projecten draaien. Natuurlijk loop je ook tegen uitdagingen aan; een experiment pakt soms anders uit dan verwacht. Maar juist daardoor leer je flexibel zijn en snel schakelen. Het maakt je sterker als onderzoeker én als mens.”
Het leukste aan dit vakgebied? “Mensen vinden het altijd interessant als ik vertel wat ik studeer. Dat ís het ook. Je werkt aan wetenschap die er echt toe doet.”
Na het lezen van dit artikel ben ik weer onder de indruk van de mooie projecten en stages waar onze studenten mee bezig zijn tijdens hun studie en daarna. En op de gedrevenheid en het enthousiasme van Marloes en andere studenten.
Dit is precies de reden waarom werken in het hoger onderwijs zo leuk is!