Aftrap SINO: samen werken aan Systeemingrepen met Impact voor de Nieuwe Ouderenzorg
30 september 2025 vond bij Hogeschool Inholland Amsterdam de officiële kick-off plaats van het onderzoeksproject Systeemingrepen met Impact voor de Nieuwe Ouderenzorg (SINO). Binnen dit project werken ontwerpers, zorgorganisaties, kennisinstellingen en technologiepartners samen om te onderzoeken hoe we de zorg voor ouderen toekomstbestendig kunnen organiseren en hoe ontwerpkracht - meer specifiek Systemisch Co-Design - daarin een sterkere rol kan spelen.
We hebben in onze samenleving te maken met dubbele vergrijzing: niet alleen vormen ouderen een groter deel van de bevolking, ook de gemiddelde leeftijd van de groep ouderen neemt toe. De zorgvraag wordt dus groter terwijl het aantal mensen dat zorg kan verlenen kleiner wordt. Daardoor is de vraag ontstaan: hoe kunnen we die groeiende zorgvraag op een slimme, veerkrachtige en menselijke manier opvangen?
Ontwerpgericht werken
De komende 2,5 jaar werkt het projectteam – onder leiding van Wina Smeenk, lector Societal Impact Design en penvoerder namens Hogeschool Inholland – samen aan concrete systeeminterventies die bijdragen aan een betere verweving van formele en informele zorg. Dit vanuit de visie dat ouderenzorg, als verantwoordelijkheid van ons allemaal, integraal onderdeel is van het alledaagse leven. Het project is onderdeel van het landelijke programma Ontwerpkracht & Transities van CLICKL, dat onderzoekt hoe de creatieve industrie maatschappelijke transities kan versnellen.
“Dit project helpt ons om inzicht te krijgen in hoe verschillende ontwerpinterventies samen kunnen bijdragen aan duurzame verandering in de zorg voor ouderen, een vraagstuk van de samenleving en niet alleen van de zorg”, vertelt Henriëtte Neuteboom van brancheorganisatie ActiZ. “Zorgen voor ouderen gaat niet alleen om gezondheidszorg maar is veel breder, en die zorg doen we samen met ouderen, de mantelzorgers, het netwerk, welzijnsorganisaties, et cetera.
Met SINO willen we laten zien dat de ontwerpende aanpak echt kan bijdragen aan systeemverandering, juist in een sector waar de druk hoog is en de innovaties vaak versnipperd blijven.
Onderzoek naar kansen in zorgsysteem
Tijdens de kick-off werd ingezoomd op de eerste fase van het project: het verkennen van bestaande interventies en het vormgeven van de samenwerking binnen het consortium. De partners – waaronder ActiZ, morgenmakers, Precies!, Simac, Greenberry, Sociaal Werk NL, ESC, Marieke Rietbergen en Studio Laura Koenen – onderzoeken gezamenlijk waar in het zorgsysteem de meeste versnelling en impact te behalen is.
SINO richt zich niet op nog een nieuwe toolkit of losse pilots, maar op duurzame samenwerking, leren van eerdere initiatieven en het ontwikkelen van samenhangende interventie-sets die daadwerkelijk kunnen worden opgeschaald. Ook de rol en professionalisering van ontwerpers zijn een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Fiona Jongejans van social design bureau morgenmakers: “We willen meer inzicht krijgen in hoe wij als ontwerpers onze rol kunnen invullen binnen het complexe systeem van de ouderenzorg. Daarnaast levert het project nieuwe kennis en kennisproducten op waarmee ons werkveld hun ontwerpkracht kan vergroten.”
Empathische en creatieve professionals
Het project loopt van september 2025 tot december 2027. De opgedane kennis wordt ingebed in het onderwijs binnen Inholland, onder andere in de opleidingen Social Work en Creative Business, en draagt zo bij aan het opleiden van professionals die met een ontwerpende aanpak en empathie systeemvraagstukken durven aanpakken.