Foto-expositie: hoe jongeren en jeugdprofessionals kijken naar criminaliteit
Wat verstaan jongeren onder criminaliteit? Waar zien zij criminaliteit terug in hun eigen leefomgeving? En kijken jeugdprofessionals naar dezelfde plekken en situaties op dezelfde manier? Die vragen stonden centraal in de foto-expositie ‘Beelden van criminaliteit: perspectieven van jongeren en jeugdprofessionals in Haarlem’. De expositie was te zien bij Kunstuitleen in Haarlem.
Sinds juli 2025 doet Hogeschool Inholland, in opdracht van de gemeente Haarlem, onderzoek naar jongeren en criminaliteit in de stad. Het onderzoek richt zich op jongeren van 12 tot 18 jaar en brengt onder meer in kaart wat jongeren weerbaar maakt tegen criminaliteit en in hoeverre zij binding voelen met de samenleving.
De photovoice-methode
Naast vragenlijsten onder ruim honderd jongeren is er ook kwalitatief onderzoek uitgevoerd met jongeren en jeugdprofessionals. Daarvoor is gebruikgemaakt van de photovoice-methode: deelnemers maakten foto’s van plekken, situaties of beelden die voor hen iets zeggen over criminaliteit, veiligheid, risico’s, verleiding, kwetsbaarheid of juist veerkracht.
De foto’s vormen het startpunt voor gesprekken over hoe criminaliteit wordt ervaren en geïnterpreteerd. Daarbij wordt zichtbaar dat jongeren en professionals soms heel verschillend naar dezelfde omgeving kijken.
Criminaliteit gaat over meer dan cijfers
“Volwassenen praten vaak over jongeren als risico, maar begrijpen pas echt wat er speelt als we met hen kijken naar hun wereld,” zegt Evelien Nijland-Rauwerdink, lector Jeugd en Samenleving bij Hogeschool Inholland. “Criminaliteit gaat niet alleen over incidenten of cijfers, maar ook over beleving, context en de manier waarop jongeren hun omgeving ervaren.”
Volgens Nijland-Rauwerdink laat de expositie zien hoe belangrijk het is om niet alleen óver jongeren te praten, maar vooral ook mét hen. “Wat wij volwassenen zien als overlast, is voor jongeren soms een plek om te zijn. Het verschil zit niet altijd in hun gedrag, maar in onze interpretatie daarvan.”
Aimy Heijne, student aan de Universiteit Utrecht, voerde het kwalitatieve deel van het onderzoek uit met behulp van de photovoice-methode. Zij zag hoe krachtig beeld kan zijn om perspectieven zichtbaar te maken. “Soms fotografeerden jongeren en professionals dezelfde plek, maar zagen er iets heel anders in. Dat zichtbaar maken: daar zijn foto’s heel krachtig in.”
Wat zien we als criminaliteit?
De expositie brengt deze verschillende perspectieven samen. Bezoekers worden uitgenodigd om niet alleen naar de beelden te kijken, maar ook stil te staan bij de vragen die ze oproepen. Wat zien we eigenlijk als criminaliteit? Welke signalen pikken jongeren op? En wat missen volwassenen soms wanneer zij naar jongeren en hun leefomgeving kijken?
De foto-expositie was bedoeld als plek voor ontmoeting en gesprek tussen jongeren, jeugdprofessionals, beleidsmakers, onderzoekers, gemeente Haarlem en andere betrokkenen. Tijdens de expositie waren verschillende betrokkenen aanwezig om in gesprek te gaan over de beelden en de eerste inzichten uit het onderzoek.