Goed onderwijs begint met vragen stellen – aan jezelf én anderen

Colleen Clinton

Een goede leraar zet niet alleen anderen aan het denken, maar blijft zelf ook vragen stellen. Voor Colleen Clinton, lerarenopleider en docent Pedagogiek/Onderwijskunde bij de Inholland pabo, begint een onderzoekende houding bij nieuwsgierigheid. Naar de onderwijspraktijk, naar anderen én naar jezelf. 

Verder kijken dan het eerste antwoord 
Waarom kies je als leraar voor een bepaalde aanpak? Wat gebeurt er in je klas? En wat zou je anders kunnen doen? Het zijn vragen die Colleen Clinton haar studenten leert stellen. Niet alleen tijdens een onderzoeksopdracht, maar gedurende hun hele opleiding én als voorbereiding op hun toekomstige beroep. 

Bij de Inholland pabo is onderzoekend vermogen verweven met het onderwijsprogramma. Studenten leren kritisch naar situaties te kijken, vragen te onderzoeken en kennis uit verschillende bronnen te verzamelen en te benutten. Met die inzichten onderbouwen ze hun keuzes en ontdekken ze hoe ze hun onderwijs kunnen verbeteren. Colleen stimuleert dat door studenten niet meteen een antwoord te geven, maar juist een vraag terug te stellen. Wat valt je op? Waarom raakt een situatie je? En wat zegt dat over de leraar die je wilt zijn? 

Onderzoeken hoort bij het beroep 
Colleen weet uit eigen ervaring wat onderzoek kan betekenen voor het onderwijs. Ze werkte als onderzoeker aan de University of Strathclyde in Schotland en later bij het Inholland-lectoraat De Pedagogische Opdracht. Ook gaf ze jarenlang als onderzoeksdocent les bij de opleiding Master Leren & Innoveren. 

Haar kijk op onderzoekend vermogen is door de jaren heen veranderd. Waar onderzoek eerder vooral werd benaderd als een aparte activiteit binnen een eigen leerlijn, krijgt het nu een geïntegreerde plek binnen het onderwijs en de beroepspraktijk. Onderzoekend vermogen komt tot uiting in het stellen van vragen, het analyseren van situaties en het onderbouwen van keuzes. 

Daarnaast ziet Colleen steeds sterker het belang van het onderzoeken van je eigen perspectief. Want iedere leraar kijkt vanuit persoonlijke ervaringen, waarden en overtuigingen. Dat inzicht werd versterkt toen ze met collega's het boek Kleur geven aan goed onderwijs schreef, over de professionele identiteit van leraren. 
Zelf blijft Colleen oefenen in goed luisteren en de juiste vragen stellen. Niet meteen een oplossing aandragen, maar studenten helpen zelf betekenis te geven aan wat ze meemaken. 

Daarmee raakt haar werk aan de belofte ‘We stimuleren een onderzoekende houding en vaardigheden’. Voor Colleen betekent die belofte dat studenten niet alleen nieuwsgierig leren kijken, maar ook de vaardigheden ontwikkelen om vragen te onderzoeken, hun aannames te bevragen en hun eigen onderwijspraktijk te blijven verbeteren.